You are on page 1of 30

Dr Bob Arnot

AZTECKA

DIETA

Odchudzajca moc cudownych nasion CHIA

TYtU ORYGINAU: The Aztec Diet. Chia Power: The Super Foods That Gets You Skinny and Keeps You Healthy

Redakcja i korekta: Beata Jarmuszewska Przekad: Ryszard Olizo Projekt okadki: Krzysztof Kibart, www.designpartners.pl Skad: skladigrafika@gmail.com

The Aztec Diet. Copyright 2013 by Dr. Bob Arnot. Published by arrangement with HarperCollins Publishers. All rights reserved.

Copyright for Polish edition by ILLUMINATIO ukasz Kierus 2013 Wszelkie prawa do polskiego przekadu i publikacji zastrzeone. Powielanie i rozpowszechnianie z wykorzystaniem jakiejkolwiek techniki caoci bd fragmentw niniejszego dziea bez uprzedniego uzyskania pisemnej zgody posiadacza tych praw jest zabronione.

Wydanie I Biaystok 2013 ISBN: 978-83-63965-32-7

Bd na bieco i led nasze wydawnictwo na Facebooku:

www.facebook.com/illuminatiopl

www.illuminatio.pl
Wydawnictwo ILLUMINATIO ukasz Kierus E-mail: wydawnictwo@illuminatio.pl Dzia handlowy: zamowienia@illuminatio.pl Pena oferta wydawnictwa jest dostpna na stronie www.illuminatio.pl

SPIS TRECI

Sowniczek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 Ocena punktowa produktw spoywczych . . . . . . . . . . . . . . . 13


Rozdzia 1. Dieta aztecka icudowne nasiona . . . . . . . . . . . 19 Cudowne nasiona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 23 Rozdzia 2. Dlaczego dieta aztecka dziaa . . . . . . . . . . . . . 1. Bdziesz syty . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 2. Wyeliminujesz bomby wglowodanowe . . . . . . . . . . . . . . . . 3. Ugasisz wewntrzny ogie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4. Zapewnisz sobie skadniki odywcze najwyszej jakoci . . . 5. Twj mzg poczuje si doskonale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
31 32 36 43 45 48

FAZA 1
Rozdzia 3. Faza I: Wyzwanie chia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plan: Trzy smoothie zchia dziennie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zanim zaczniesz . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mapa: Przykadowe dni . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jak przygotowa smoothie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przekski . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kiedy przej do nastpnej fazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
53 53 56 61 63 79 82

Rozdzia 4. ycie wfazie I . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Sukcesy zdiet azteck . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 83 Najczciej zadawane pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 88 Korzyci diety azteckiej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 89 Przejcie do nastpnej fazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 100

FAZA 2
Rozdzia 5. Faza II: Lunch na przyspieszenie . . . . . . . . . Plan: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Smoothie zchia na niadanie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Stay pokarm na lunch . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Smoothie zchia na obiad . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mapa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kiedy przej do nastpnej fazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia 6. ycie wfazie II . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Sukcesy zdiet azteck . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . wiczenia: Podstawowe narzdzie wprocesie utraty wagi . . . Najczciej zadawane pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Przejcie do nastpnej fazy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
105 105 105 105 105 108 114 115 115 121 128 129

FAZA 3
Rozdzia 7. Faza III: ycie po aztecku . . . . . . . . . . . . . . . . . . Plan: Trzy azteckie posiki dziennie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Inspiracja: Raj Aztekw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Jedz jak Aztek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozdzia 8. Produkty Premium . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Ocena punktowa produktw spoywczych przegld . . . . . Proteiny to priorytet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Zboa: kojcy posiek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Nabia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
6

133 133 136 138 143 143 144 154 161

Fasola iinne roliny strczkowe . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Warzywa . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Owoce . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Tuszcze . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Orzechy inasiona . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Napoje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Smakoyki . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podsumowanie: Najlepsze pokarmy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

163 166 168 170 177 178 182 183 189 190 195 203

Rozdzia 9. Posiki iprzepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Porwnanie posikw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Mapa: Posiki Aztekw na dwa tygodnie . . . . . . . . . . . . . . . . Przepisy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Rozdzia 10. ycie wfazie III . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Sukcesy zdiet azteck . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 259 Najczciej zadawane pytania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 263 Rozdzia 11. Szersze spojrzenie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 Sen jest wany . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 wiczenia: Podstawowe narzdzie wprocesie utraty wagi . . . . 270
Rozdzia 12. Ch, eby zaszale . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Rozwizywanie problemw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Planowanie dnia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Restauracje ispecjalne okazje . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 281 282 282 288 294 295 298 300 303 305 309
7

Dodatek . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Kwestionariusz symptomw . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Badanie krwi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Wskazwki dla kupujcych nasiona Aztekw . . . . . . . . . . . . Suplementy . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Podzikowania . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Spis przepisw kulinarnych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .

Niniejsza ksika stanowi jedynie rdo informa-

cji. Zawartych w niej treci nie mona w adnym razie uwaa za substytut fachowej porady lekarskiej, ktr naley uzyska przed rozpoczciem stosowania jakiejkolwiek nowej diety, wicze lub innego programu zdrowotnego. Dooono wszelkich stara, aby informacje zawarte w niniejszej ksice byy rzetelne i aktualne w momencie jej publikacji. Zarwno autor, jak i wydawca nie ponosz odpowiedzialnoci za jakiekolwiek niepodane skutki, powstae w wyniku wykorzystania lub zastosowania informacji zawartych w niniejszej publikacji.

Bobby iHayden Arnotowie: Ksik dedykuj moim wspaniaym synom, Bobbyemu iHaydenowi, ktrzy wnosz wmoje ycie wiele radoci iinspiracji. Dzikuj za ich niesabnc lojalno wobec ojca. Nie ma godziny, wktrej bym onich nie myla. Ich pracowito ipilno s dla mnie niewyczerpanym rdem natchnienia.

Dieta aztecka
rzeczownik

1.  Trjfazowa dieta opierajca si na pokarmach spoywanych przez Aztekw, pozwalajca osign iutrzyma waciw wag ciaa ipoziom cukru we krwi.

Sowniczek

POKARMY AZTEKW
rzeczownik, l. mn.

1. Pokarmy, ktrymi odywiano si wimperium azteckim. S bogate wbiako, maj niski adunek glikemiczny, nie powoduj stanw zapalnych. Przykady: chia, komosa ryowa, amarantus, fasola, kukurydza, ryby, indyk, pomidory.

ADUNEK GLIKEMICZNY
rzeczownik

1. Waciwo pokarmu, ktry wpywa na podniesienie poziomu cukru we krwi; oznacza ilo wglowodanw wdanym produkcie spoywczym; wyraana wpostaci liczby cakowitej.

BOMBA WGLOWODANOWA
rzeczownik

1. Wglowodan, ktry uwalnia du ilo cukru do krwi. 2. Twj nowy wrg.

CHIA
rzeczownik

1. Rolina, Salvia hispanica, wystpujca naturalnie wrodkowym ipoudniowym Meksyku iGwatemali: jej nasiona su jako poywienie (Dictionary.com). Nazwa Salvia wywodzi si od aciskiego sowa salvare: czu si dobrze izdrowo; zdrowie; uzdrawia.
11

2. Podstawa staroytnej diety Aztekw. 3. Kluczowy czynnik wprocesie skutecznej utraty wagi, kontrolowania masy ciaa oraz regulacji poziomu energii izawartoci cukru we krwi. 4. Twj nowy najlepszy przyjaciel.

STAN ZAPALNY
rzeczownik

1. Stan patologiczny, zaczerwienienie, opuchlizna, bl, wraliwo, gorczka izakcone funkcjonowanie pewnej czci ciaa, bdce reakcj tkanek na szkodliwe czynniki (Dictionary.com).

MIOTACZ POMIENI
rzeczownik

1. Pokarm wywoujcy powany stan zapalny. Miotacze pomieni wznaczcym stopniu przyczyniaj si do otyoci, cukrzycy, chorb serca idepresji. S bogate wtuszcze nasycone, kwasy tuszczowe omega-6 iwglowodany, aubogie wkwasy tuszczowe omega-3. Przykady: biaa mka, biay ry, wzbogacone spaghetti, biay chleb imczna tortilla. 2. Twj nowy wrg.

Ocena punktowa

produktw spoywczych

Dziki ocenie punktowej odkrylimy piset lat po upadku azteckiego imperium e pokarmy Aztekw s najbogatszym rdem zbilansowanych skadnikw odywczych spord caego asortymentu produktw spoywczych dostpnych wspczenie. Systemy oceny punktowej gwatownie zyskuj na popularnoci, wic by moe zniektrymi zetkne si wsupermarketach. Whole Foods Market* stosuje skal ANDI (Aggregate Nutrient Density Index oglny wskanik zagszczenia skadnikw odywczych), ktra suy do oceny ywnoci na podstawie ich wartoci odywczych wskali od 1 do 1000. CSPI (Center for Science in the Public Interest Centrum Nauki wInteresie Publicznym), organizacja ds. ywnoci, ktr bardzo podziwiam ina ktr powouj si od lat, informuje nie tylko owpywie poywienia na zdrowie czowieka, ale take ooddziaywaniu upraw na rodowisko naturalne, anawet na zdrowie zwierzt. Przestudiowalimy wszystkie rzetelne, naukowe bazy danych, aby okreli, ktre produkty spoywcze s zdrowe. Podczas oceniania ywnoci posugiwalimy si rnymi kryteriami, ktre na kar* Sie amerykaskich sklepw ze zdrow ywnoci (przyp. red.). 13

tach tej ksiki znajdziesz wyszczeglnione wtabelach. Znajdujce si wnich dane pochodz ztakich rde, jak National Nutrient Database for Standard Reference [Narodowa Baza Danych nt. Skadnikw Odywczych suca jako Standard Odniesienia] Departamentu Rolnictwa USA, czyli najdokadniejszego rda danych dotyczcych odywiania. Do najbardziej uytecznych rde zaliczy te mona skal ANDI Whole Foods [penowartociowa, zdrowa ywno] oraz stron internetow Conde Nasts NutritionData, poniewa umoliwiaj one szybk weryfikacj poszczeglnych produktw spoywczych. Wicej informacji na temat kategorii oceny punktowej znajdziesz wniej przedstawionych opisach. Moesz rwnie odwiedzi strony internetowe, stanowice doskonae rdo wiedzy na temat wysokoci adunku glikemicznego wtwoich ulubionych pokarmach: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2584181/ bin/dc08-1239_index.html (tabele Uniwersytetu wSydney), http://nutritiondata.self.com (Conde Nasts SELF NutritionData), http://www.mendosa.com/gilists.htm (przydatne zestawienie G wielu popularnych produktw spoywczych), http://www.health.harvard.edu/newsweek/Glycemic_index_ and_glycemic_load_for 100_foods.htm (Uniwersytet Harvarda).

Kategorie oceny
ANDI:

System oceny stosowany na rynku zdrowej ywnoci, zgodnie zktrym wartociuje si wdanym produkcie wszystkie skadniki odywcze wskali od jednego do tysica punktw. Im wyszy wynik, tym bardziej odywczy jest oceniany pokarm. Na podstawie tego systemu przypisano niezwykle wysok warto mikroelementom zawartym wowocach, warzywach, fasoli izboach.
14

G:

adunek glikemiczny najbardziej przydatny jest przy ocenie zb pomaga unika bomb wglowodanowych. Obliczajc G, mierzy si wzrost poziomu cukru we krwi, jaki wywouje okrelony pokarm, woparciu ozawart wanalizowanym poywieniu ilo wglowodanw. Najlepsze produkty spoywcze to takie, ktrych G wyraony jest wpostaci liczby jednocyfrowej. Produkty, ktrych G mieci si wprzedziale od 10 do 20, uwaane s za redniej jakoci. Unikaj bomb wglowodanowych owskaniku G rwnym bd wyszym od 20. G nasion chia wynosi jeden. Jeli chcesz szybko straci na wadze albo ustabilizowa poziom cukru we krwi, staraj si nie przekracza dziennej wartoci G rwnej 50. Grn granic zdrowej dawki dziennej stanowi warto stu punktw.
SYTO:

Produkty owysokiej liczbie punktw wtej kategorii zapewni ci uczucie sytoci; pokarmy omaej liczbie punktw nie zaspokoj godu. Hot dogi, na przykad, maj bardzo mao punktw wkategorii sytoci, co prawdopodobnie wyjania, dlaczego ludzie czsto wracaj po drug itrzeci dokadk zgrilla!
STAN ZAPALNY:

Wysokie dodatnie wartoci liczbowe wtym systemie oceny punktowej oznaczaj, e dany produkt spoywczy jest antyoksydantem owaciwociach przeciwzapalnych. Wartoci ujemne wskazuj na to, e produkt wywouje stan zapalny worganizmie. Staraj si codziennie spoywa pokarmy ocznej wartoci co najmniej 50
15

punktw. Wszelkie produkty spoywcze owartoci 200 punktw lub mniejszej klasyfikowane s jako miotacze pomieni! Unikaj ich. Najwyszy wskanik waciwoci przeciwzapalnych maj warzywa, anajniszy zboa rafinowane.
PROCENTOWA ZAWARTO TUSZCZU:

W sekcji powiconej misom wyszczeglniamy procent kalorii zawarty wkadym rodzaju misa, wktrym gromadzi si tuszcz. Ta liczba wskazuje, ktre znich s najwydajniejsze, czyli takie, ktre mimo niskiej zawartoci tuszczu, zapewniaj organizmowi najwiksz ilo protein iuczucie sytoci. Rzut oka na tabel pozwala zorientowa si, e indyk ikurczak maj wysok wydajno, wprzeciwiestwie np. do hot dogw. Niektre czci misa woowego rwnie uwaane s za do chude.
OMEGA-6 IOMEGA-3:

Te liczby odnosz si raczej do iloci ni do systemu oceny punktowej. Wybieraj pokarmy owysokiej zawartoci kwasw omega-3, aunikaj tych, ktre zawieraj duo omega-6. Wprzypadku niektrych produktw zaznaczamy proporcj omega-6 do omega-3. Najwicej omega-3 znajduje si wrybach inasionach chia, natomiast najwicej omega-6 wolejach rolinnych iniektrych orzechach.
AAS (AMinO Acid ScOrE OceNA pUNktOwA AmINOkwAsw):

Istnieje 9 podstawowych aminokwasw, zktrych zbudowane s minie iinne tkanki. AAS mierzy liczb iwskazuje na typ aminokwasw wpoywieniu. Im wyszy wynik, tym lepsza jako biaka. AAS owartoci 100 punktw lub wyszej wskazuje na biako penowartociowe. By moe zaskoczy ci informacja, e

16

chia, komosa ryowa iczarna fasola maj wysz warto punktow ni wikszo mis.
INNE SUBSTANCJE ODYWCZE:

Podajemy warto poszczeglnych substancji odywczych, aby uatwi wybr produktw spoywczych zawierajcych mao kalorii, aduo biaka ibonnika. Na przykad przedstawiamy tabel wskazujc na zawarto wapnia wproduktach nabiaowych iich substytutach, by komponujc posiek, zapewni sobie jego wystarczajc ilo.

Rozdzia 1.

icudowne nasiona

Dieta aztecka

Jak si miewasz? Nigdy nie czuem si lepiej odpowiadam za kadym razem na takie pytanie. Ijest to prawda. Wcaym swoim yciu nigdy nie czuem si lepiej, nie byem szczuplejszy, nie pracowaem wydajniej ani nie osigaem lepszych wynikw wsporcie. Dlaczego? Zrezygnowaem zproduktw, ktre od dawna zatruwaj organizmy tak wielu znas, izastpiem je poywieniem staroytnych Aztekw ta dieta zapewnia mi nieograniczone pokady energii, jasno mylenia inieskoczon kreatywno. Jak to moliwe? Wanie tak dziaa dieta aztecka! Jeli skorzystasz ze wskazwek zawartych wtej ksice iprzyjmiesz nawyki ywieniowe potnej staroytnej cywilizacji, wkrtce ity tak si poczujesz. Dieta aztecka zmieni twoje ciao, zdrowie, umys, postaw icae ycie dziki mocy staroytnej superywnoci, jak jest chia, atake dziki wyeliminowaniu tych produktw, ktre siej spustoszenie worganizmie: bomb wglowodanowych (zaliczaj si do nich midzy innymi: bajgle, precle, granola, naleniki iwzbogacone spaghetti, czyli produkty podnoszce poziom cukru we krwi, awywoujce
19

uczucie godu, kiedy poziom ten gwatownie si obnia) oraz miotaczy pomieni (nale do nich: biaa mka, biay ry imczna tortilla, czyli produkty, ktre wywouj silne stany zapalne worganizmie). Dwie trzecie Amerykanw stosuje diet obfit wte niebezpieczne pokarmy. Oznacza to, e najprawdopodobniej codziennie jedz co, co ma zgubny wpyw na ich poziom cukru we krwi, wag ciaa, zdrowie inastrj! Nic dziwnego, e tak trudno im utrzyma wysoki poziom energii, przy jednoczesnych prbach zachowania diety! Krew wikszoci ludzi stosujcych klasyczn, pen wglowodanw, zachodni diet staa si trujc, wrzc mikstur zoon ze zmodyfikowanych hormonw, podwyszonego poziomu lipidw, czynnikw powodujcych stany zapalne, cholesterolu icukru. Wglowodany tak bardzo podwyszaj poziom cukru we krwi, e staje si on nie do opanowania; gdy ulega gwatownemu obnieniu, rozpoczyna si paskudny cykl wzmoone aknienie wglowodanw prowadzi do zwikszania poziomu cukru we krwi. Wkonsekwencji czowiek codziennie czuje si zmczony iospay. Brzmi znajomo? Powoli zaczynamy czu si coraz gorzej, cierpimy na choroby serca, dostajemy udaru, pojawiaj si: rak, cukrzyca, nadcinienie, choroba Alzheimera, aw kocu umieramy. Na szczcie ten cykl mona szybko iz atwoci przerwa. Jest to tak proste, jak si wydaje. Zagroenia te wyeliminujesz, zastpujc produkty ze swojego obecnego jadospisu tymi zdiety azteckiej. Nie musisz czu si zmczony. Nie musisz by otyy. Szczuplejsza, tryskajca energi, zdrowiem iszczciem wersja ciebie jest moliwa. Z niniejszej ksiki nauczysz si, jak mona zmieni swoj diet, odwoujc si do najpomylniejszej cywilizacji whistorii. Dziki pokarmom Aztekw, ktrzy przez wieki wadali caym rodkowym Meksykiem: Pozbdziesz si aknienia. Poprawisz sobie humor. Podniesiesz poziom swojej energii. Stracisz na wadze.
20

Nie bdziesz musia wykazywa si elazn si woli ani cierpie godu. Pokarmy Aztekw same sprawi, e stracisz na wadze. Jeli zmagasz si zwysokim poziomem wglowodanw, krci ci si wgowie, drysz, stajesz si ospay igodny, kiedy gwatownie obnia ci si poziom cukru we krwi, to dieta aztecka jest dla ciebie. Jeli, podobnie jak wielu ludzi, prbowae miliona diet, amimo to wci nie potrafisz zapanowa nad swoj wag, dieta aztecka jest dla ciebie. Daj odpocz swemu ciau. Daj odpocz sobie. To nie ty poniose porak wodchudzaniu si swego zadania nie speniy pokarmy, ktre spoywae. Klucz do sukcesu znajdziesz na stronicach niniejszej ksiki. Zbyt pikne, by mogo by prawdziwe? Wcale nie. Stosowanie diety azteckiej na przestrzeni wiekw stanowi dowd jej skutecznoci: Pokarmy Aztekw nale do najzdrowszych na naszej planecie ibyy rdem energii ludw jednego znajpotniejszych imperiw whistorii. Zaliczamy do nich: fasol, kukurydz, indyka, ryby, warzywa, owoce isuperzboa, takie jak: amarantus, bulgur, komosa ryowa ijeszcze jeden rodzaj, oktrym moge nie sysze, aktry odmieni twoje ycie: chia. Zastp nimi produkty owysokiej zawartoci wglowodanw, cukru ituszczu, awkrtce bdziesz szczuplejszy, sprawniejszy ienergiczniejszy ni kiedykolwiek przedtem. Pokarmy skadajce si na diet azteck s sycce iwspaniale smakuj! Zawieraj mnstwo skadnikw odywczych imog radykalnie zmieni twj metabolizm. Wwikszoci tak zwane produkty dietetyczne nie s zbyt smaczne itylko nieznacznie zdrowsze ni te, od ktrych tyjemy. Chudnicie nie musi odbywa si kosztem smaku. Dieta aztecka jest prosta, wic mona stosowa j zawsze iwszdzie, bez skomplikowanego planowania posikw, liczenia ka21

lorii czy kupowania gotowych posikw istoowania si wbufetach. Podstaw tej diety jest prosty poranny koktajl smoothie iwprowadzenie kilka podstawowych zmian wtwojej obecnej diecie. yj wcigym biegu inie mam czasu na ukadanie skomplikowanych list zakupw iprzygotowywanie da. Zrobienie niadaniowego smoothie, ktry zawiera wszelkie skadniki odywcze, jakie tylko mona sobie wyobrazi, zajmuje mi niespena minut. Czas to jedna znajwikszych przeszkd wzdrowym odywianiu si, wic za prawdziwy przeom mona uzna fakt, e dziki diecie azteckiej zdrow ywno mona przygotowa rwnie szybko, jak fast food. Dieta aztecka pozwala chudn szybko iskutecznie, nie wywoujc przy tym frustracji ani poczucia klski, ktre skaniaj ludzi do porzucenia zdrowego odywiania si. Szybkie efekty przynios ci zadowolenie izachc do kontynuowania diety. Kiedy pokarmy azteckie stanowi podstaw twojej diety, moesz pozwala sobie na rne smakoyki, wic nie bdziesz mia poczucia, e co tracisz. Moesz zaszale, kiedy masz na to ochot, apotem wrci do stosowania diety, kiedy poczujesz si zmczony, przytyjesz kilka kilogramw albo po prostu zaczniesz niedomaga. Bdziesz zdumiony, zjak atwoci zdoasz doj do siebie po weselach, witach iwakacjach. Wreszcie bdziesz mg cieszy si tymi wyjtkowymi okazjami bez poczucia winy, e zaniedbujesz diet. Potem spokojnie wrcisz do zdrowego odywiania si, wiedzc, e pokarmy azteckie pomog ci szybko zrzuci zbdne kilogramy.

22

Cudowne nasiona
Jako lekarz, pisarz, entuzjasta fitnessu isportw wytrzymaociowych oraz dziennikarz medyczny, zawsze wyczekiwaem kolejnego, znaczcego przeomu wdziedzinie ywienia. Pracujc jako korespondent medyczny dla Dateline, programu Today, NBC Nightly News, CBS This Morning iCBS Evening News, odkryem, e informacje dotyczce odywiania s najciekawszymi wiadomociami, poniewa motywuj do natychmiastowego dziaania iwywieraj duy wpyw na nasze ycie. Mog jednak stwierdzi, e prawdziwe przeomy nie zdarzaj si zbyt czsto. Ksiki na temat diet, superpokarmw isuplementw rozpalaj wnas now nadziej, ktra wkrtce potem ganie. Kiedy wic moja wspaniaa przyjacika, Lizzie Hinckley, powiedziaa mi, e znalaza cudowny produkt spoywczy, grzecznie j zbyem. Lizzie doskonale jedzi na nartach, egluje ijedzi konno. Zim cigalimy si na onieonych zboczach wStowe, wstanie Vermont. Rami wrami szusowalimy zszybkoci osiemdziesiciu kilometrw na godzin, akade znas chciao znale si na dole jako pierwsze. Czulimy czyst, niesamowit wrcz eufori. Latem poddawalimy prbie swoj wytrzymao podczas imponujcych, ponad stukilometrowych wypraw rowerowych. Wykazujc zdumiewajc moc w stosunku do swojej wagi, Lizzie pia si po zboczu jak gazela, aja robiem wszystko, eby nie straci jej zoczu. Pewnego dnia, pod koniec lutego 2010 roku, gdy zjechalimy szlakiem Hayride zgry Mansfield, Lizzie zdradzia mi swj sekret. Zostawia byszczcy woreczek na tylnym siedzeniu mojego motocykla, ktry przez kilka dni sta na zewntrz, wniegu. Cay czas wysyaa mi SMS-y: Sprbowae ju?. Wkocu wziem ten woreczek, strzsnem zniego nieg ispojrzaem na umieszczon na odwrocie opakowania etykietk FDA zopisem skadnikw odywczych. Nie. Czy to moliwe? Pi gramw bonnika wzaledwie siedemdziesiciu kaloriach? Reszta listy skadnikw brzmiaa jak prawdziwy best
23

seller. Ledwo mogem uwierzy, e wjednym produkcie spoywczym miecio si tyle skadnikw odywczych. Poszukaem wInternecie informacji na temat nasion chia. Okazao si, e przebijaj kady rodzaj zdrowej ywnoci na wiecie. Nasiona chia zawieraj: 8 razy wicej omega-3 ni hodowlany oso atlantycki, czyli wicej ni jakikolwiek inny rodzaj zdrowej ywnoci, 6 razy wicej wapnia ni mleko, 3 razy wicej elaza ni szpinak, 2 razy wicej bonnika ni otrby, 15 razy wicej magnezu ni brokuy, 4 razy wicej selenu ni len. Zawsze byem zwolennikiem superzb. Jadam pieczywo penoziarniste ipatki wysokobonnikowe; uwielbiam komos ryow iamarantus zboowe zoto Aztekw. Ale chia? Nigdy oczym takim nie syszaem. Zaciekawiony, szybko przeszukaem Internet pod tym ktem. Historia chia zacza si w2500 r. p.n.e., ale te mae nasionka zdobyy saw dopiero dziki azteckim wojownikom. Aztekowie uprawiali zdumiewajce roliny zapewniajce im si ienergi, dziki ktrym zbudowali jedno znajwikszych imperiw whistorii cywilizacji. Mowa oczywicie osuperziarnie zwanym chia. Podstaw wyywienia Aztekw stanowiy: kukurydza, chia ifasola. Ale to wanie chia, nazywana przez nich pokarmem dla biegaczy, wzmacniaa azteckich wojownikw podczas ich dugich wypraw iczstych bitew. Gdy odnosili obraenia wbitwach albo podczas polowa, wypeniali ran tym cudownym ziarnem, by wten sposb zwalczy infekcj. Chia miaa do tego stopnia fundamentalne znaczenie dla sukcesw iwierze Aztekw, e Hiszpanie palili ich olbrzymie pola uprawne wramach kampanii, majcej na celu zniszczenie azteckiej cywilizacji. To unicestwienie rolnictwa, sia ognia ichoroby przyniesione przez
24

Europejczykw okazay si nie do pokonania dla Aztekw. Wkrtce zniknli we mgle czasu. Po pokonaniu Aztekw przez Hiszpanw, chia rosa dziko na Amerykaskim Zachodzie iw Meksyku, ale zczasem przestaa by uprawiana na du skal, a wkocu ulega zapomnieniu. Wanie dlatego, nawet jeli znasz takie superzboa, jak komosa ryowa iamarantus, moge nie sysze onasionach chia. Rdzenni Amerykanie uprawiali ijedli je przez setki lat po tym, jak Hiszpanie zniszczyli ich pola uprawne. Ci wytrzymali wojownicy odkryli, e chia zapewnia im tak duo energii, e byli wstanie dostarcza wiadomoci, biegnc znad rzeki Kolorado a nad Ocean Spokojny, albo caymi dniami polowa, jedzc wycznie nasiona chia ito zaledwie dwie yki dziennie. Mogli take przemierza pustyni wskrajnym upale, majc niewiele wody ipoywienia, poza nasionami chia. Podczas swoich botanicznych wypraw na pustyni ido Meksyku Edward Palmer napisa w1891 roku, e chia to jeden znajsmaczniejszych inajbardziej odywczych pokarmw. Dzisiejsi supersportowcy stosuj chia jako poywk przed wyczerpujcymi dugodystansowymi wycigami kolarskimi iw trakcie zawodowych treningw. Chia ponownie zyskaa na popularnoci wlatach 60. XX wieku, kiedy zaczto j sprzedawa wkalifornijskich sklepach ze zdrow ywnoci. W1978 roku nasiona te kupi bromatolog dr Al Bushway, aju we wczesnych latach 80. XX wieku rozpocz on nad nimi badania na Wydziale Bromatologii iDietetyki Uniwersytetu wMaine. W2005 roku zanotowano wzrost produkcji rolnej chia. Ztego powodu, wcigu ostatnich kilku lat badano, jakie korzyci przynosz nasiona chia, adopiero wiosn 2010 roku stwierdzono ich istotny wpyw na odchudzanie. Wiedza ochia dotara do szerszej wiadomoci w2009 roku, po opublikowaniu ksiki Christophera McDougalla Born to run [Urodzeni biegacze]. Wprawia ona wikszo sportowcw wytrzymaociowych wzdumienie zpowodu opisanych wniej moliwoci Indian Tarahumara zMiedzianego Kanionu wMeksyku.
25

Cho jadali oni niemal wycznie nasiona chia, pokonywali ogromne odlegoci do trzystu dwudziestu kilometrw biegnc bez przerwy ito ztak atwoci, zjak wikszo znas przechodzi przez pokj. Bez wtpienia przemwiy do mnie korzyci odywcze, ale baem si, czy chia mi zasmakuje. Dodaem zmielone chia do patkw niadaniowych. Nie miay smaku! Nastpnie wsypaem je do wody. Zmielone nasiona napczniay izmiky, ale nadal nie miay adnego smaku. Mielone chia dodane do mleka migdaowego nadao mu przyjemn konsystencj. Te nasiona ztak atwoci cz si zinnymi produktami, e bez trudu wczyem je do swojej diety. Aby uzyska podobn warto odywcz, mgbym zjada dziesi misek brukselki, kalafiora, szpinaku lub brokuw albo cztery miarki nasion chia. Wybr jest oczywisty! Wjake prosty sposb mona dostarczy organizmowi skadnikw odywczych ischudn, nie pochaniajc przy tym niezliczonych iloci warzyw!

Nasiona chia mona zatwoci wprowadzi do swojej diety, aich przygotowanie zajmuje niewiele czasu. Jeli kupisz niezmielone chia, powiniene je zemle wmynku do kawy lub innym, poniewa cae nasiona nie s trawione, aponadto naley je spoy natychmiast po zmieleniu, aby nie zjeczay. Zalecamy kupowanie mielonego lub drobno siekanego chia, ktre nie zjeczeje imoe by dodawane bezporednio do potraw inapojw wystarczy je wsypa ilekko zamiesza. Chia jest najskuteczniejsze po namoczeniu, wic najlepiej dodawa je do pynw (zwaszcza do smoo thie!). Pomyl ozainwestowaniu wkupno blendera wysokoobrotowego do przygotowywania takich koktajli. Wicej na ten temat znajdziesz na stronie 63.

Nastpnie zajem si wasnym problemem ywieniowym. Przez pi lat nie mogem zej poniej 94 kg, akiedy moja ona bya wci26

y znaszym pierwszym synem, wayem a 102 kg. Niezalenie od tego, jak bardzo si staraem, jak bardzo si godziem iile wiczyem, wnajlepszym razie byem wstanie osign wag 92 kg, by wkrtce potem znowu przekroczy granic 94 kg. Wyprbowaem wszystkie diety: Atkinsa, South Beach (Pla Poudnia), zone (strefow) ikad, jaka przyjdzie ci na myl. Po czci problem polega na tym, e miaem do dobr kondycj inie mogem zrzuci tych ostatnich siedmiu kilogramw. Wiedziaem, e gdyby udao mi si przesta podjada pnymi popoudniami, to dziki wiczeniom zrzucabym p kilograma dziennie ale po prostu nie mogem znie tego uczucia odmdenia, wywoanego niskim poziomem cukru we krwi, anapady godu kazay mi buszowa wieczorami wlodwce. Nasiona chia zmieniy wszystko. Zjadaem jedn porcj o15:00. Opnocy nie pojadaem ju niczego. Jak to byo moliwe? Koniec znapadami godu. Koniec zutrat energii mzgowej. Koniec zdreniem wywoanym niskim poziomem cukru we krwi. Byem zdumiony. Wtedy zaczem obserwowa skal wagi. Codziennie traciem p kilograma. Tak naprawd musiaem uwaa, eby nie chudn zbyt szybko. Kiedy podsumowaem kalorie, okazao si, e jem tylko 800 kalorii dziennie. Za mao. Musiaem odstawi chia, eby spowolni tempo utraty wagi. Ale wynik itak wci mnie zdumiewa: 92,5 kg; 92 kg; 91,5 kg; 91 kg; 90,5 kg; 90 kg. Dziewidziesit kilogramw? Nie wayem tyle od dwudziestu lat. Iwtedy moja waga zacza obnia si jeszcze szybciej: 89,5 kg; 89 kg; 88 kg; 87 kg. Patrzc przez pryzmat metabolizmu ikondycji fizycznej, staem si zupenie innym czowiekiem. Jako zapalony kolarz amator, nigdy nie jedziem szybciej. Przecigaem dwudziestolatkw. Potrafiem wykonywa takie wiczenia, jak wypady, co przekraczao moje moli27

woci, odkd skoczyem gimnazjum! Czuem si fantastycznie. Wac 85 kg, byem zdrowy, szczupy ioszoomiony skutecznoci chia. Nasiona chia nie tylko pomogy mi zrzuci zbdne kilogramy. Day mi te poczucie spokoju izwikszyy moje pokady energii. Pozwoliy mi codziennie pracowa przez dugi czas izachowa zapasy energii potrzebnej do wyczerpujcych treningw wpostaci biegw izjazdw narciarskich, jazdy na rowerze ipaddleboardingu*. Zyskaem take samokontrol. Dwa lata temu, podchodzc do bufetu obiadowego, zachowywaem si jak odkurzacz. Teraz ju nie boj si stoowa wbufetach, bo wiem, e umiem wybiera potrawy jak wybredne dziecko. Pragnc podzieli si niezwykymi korzyciami oferowanymi przez chia, stworzyem diet opart na tych nasionach. Dieta, w ktrej podstaw stanowi jeden produkt moe si wydawa dziwna, ale nasiona chia s tak odywcze itak sycce, e wrcz nie da si ich porwna zadnym innym pokarmem. Chia dowodzi, jak potny moe by jeden produkt spoywczy izachca ludzi na diecie do dokonywania innych spektakularnych wyborw. Faza pierwsza diety azteckiej, skadajca si ztrzech smoothie dziennie iprzeksek, zapocztkowuje cakowity przeom wmetabolizmie. W fazie drugiej moesz przyspieszy utrat wagi dziki dodaniu do jadospisu odpowiednio skomponowanego lunchu, ktry bdzie napdza twj przeksztacony metabolizm. Faza trzecia to powrt do regularnych posikw skadajcych si znajzdrowszych produktw Premium, gwnie azteckich, dostpnych na caym wiecie. Wreszcie, jest te sposb na odzyskanie strat, kiedy (nie: jeeli) ulegniesz chci, eby zaszale. Wszyscy tak robimy. Chodzi oto, eby si tego spodziewa imie przygotowany plan naprawczy. Ja wrcz nie mog si doczeka powrotu do diety azteckiej po tym, jak sobie porzd*  Rodzaj sportu podobny do windsurfingu, wykonywany na deskach typu Paddle Board, stanowicych poczenie surfingowej deski typu longboard zkonstrukcj do windsurfingu; agiel zastpuje tutaj wioso (przyp. red.). 28

nie pofolguj. Ostatnio wrciem zBliskiego Wschodu iAfryki najciszych podry od chwili przejcia na diet azteck. Przed powrotem do domu wayem 92,5 kg, ale wprzecigu tygodnia moja waga wynosia ju 90 kg. Po trzech tygodniach znowu wayem 85,5 kg. Dieta aztecka stanowi ukoronowanie poszukiwa, ktre prowadziem przez cae ycie ina caym wiecie, aktrych celem byo znalezienie najlepszych produktw spoywczych inajskuteczniejszej diety wszech czasw. Odrobilimy za ciebie zadanie domowe. Pogrupowalimy produkty wedug wartoci adunku glikemicznego (im mniejszy, tym lepiej!) iinnych wanych informacji oskadnikach odywczych; przedstawiamy propozycje posikw, przepisy, sposoby na gboki sen iwiczenia, atake podpowiadamy, jak radzi sobie wtrudnych sytuacjach. Tym razem schudnicie bdzie proste, aefekty trwae.

Jak korzysta zniniejszej ksiki


Wikszo czytelnikw tej ksiki chciaaby zrzuci zbdne kilogramy. Prawdopodobnie wszyscy odczuwacie zmczenie iprzydaby si wam potny zastrzyk energii. Walczycie zchci zjedzenia czego, co tylko pogarsza problem. Czy zdajecie sobie ztego spraw, czy nie, wwaszych ciaach istnieje niebezpieczny stan zapalny, ktry wywouje bl imoe przerodzi si wgron chorob. Wykorzystajcie t ksik, aby poczu si lepiej. Nastpny rozdzia zawiera szczegowe wyjanienia, dlaczego dieta aztecka dziaa. Na kolejnych stronicach ksiki znajdziecie wskazwki, ktre pomog wam schudn, pozby si aknienia, zagodzi stan zapalny, podnie poziom energii iwyrobi zdrowe nawyki ywieniowe, ktre posu wam do koca ycia. Cz pierwsza to etap przyspieszenia metabolizmu, atake szybki iskuteczny spadek wagi dziki diecie polegajcej na codziennym wypijaniu trzech smoothie zchia.
29

W czci drugiej poudniowy koktajl zostanie zastpiony starannie skomponowanym lunchem, dziki czemu pokonacie typowy dla wielu diet okres stagnacji. Bdziecie zasila ciao, aby zwikszy popoudniow wydajno, awiczenia stan si prawdziw przyjemnoci. Z czci trzeciej dowiecie si, jak mdrze wybiera odywcze poywienie, zbiera nowe przepisy kulinarne oraz tego, jakie s sposoby na zdrowy sen ijak wczy wiczenia fizyczne do swojego ycia. Niniejsza ksika jest czym wicej ni planem chudnicia dziki niej poczujecie si lepiej ni kiedykolwiek wczeniej.

Spodoba Ci si fragment, ktry przeczytae?


Zamw ksik

DiETA AZTEcKA
w ksigarni Illuminatio

Sprawd pen ofert wydawnictwa na www.illuminatio.pl


Bd na bieco i led nasze wydawnictwo na Facebooku:

www.facebook.com/illuminatiopl

WYDAwNIcTwO ILLUMINATIO

Ksiki wydawnictwa Illuminatio znajdziesz rwnie w Magicznej Galerii

www.CzaryMary.pl