10

Τετάρτη
12 Μαρτίου
2014

ΕΛΛΑΔΑΚΟΙΝΩΝΙΑ

Λαχανόκηποι στη διπλανή πόρτα!
Περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι στο Πολεοδομικό Συγκρότημα της Θεσσαλονίκης
(ΠΣΘ) μπορούν να καλύπτουν ετησίως τις ανάγκες τους σε λαχανικά, με καλλιέργειες εντός
του αστικού τοπίου!
χώροι πρασίνου ανά δημοτική ενότητα, αλλά και για κάθε
δήμο χωριστά για το ΠΣΘ.

ΤΗΣ
ΝΤΟΝΙΑΣ ΚΑΝΙΤΣΑΚΗ
n.kanitsaki@ekdotiki.gr

Ο

πως
προκύπτει,
από 7.852,60 τόνοι λαχανικών έως
9.086,58 τόνοι είναι δυνατό να παραχθούν με
την εφαρμογή καλλιέργειας
μέσα στις αστικές περιοχές του
πολεοδομικού συγκροτήματος.
Οι τόνοι αυτοί μπορούν να καλύψουν τις ετήσιες
ανάγκες 35.856
Τι προβλέπει
έως 41.491 τριμεμεταπτυχιαλών οικογενειών,
κή έρευνα με
δηλαδή 107.568
αντικείμενο τον έως 124.473 ανθρώπων, οι οποίοι
περιβαλλοντιαποτελούν περίκό σχεδιασμό
που το 13% με 15%
του
πληθυσμού
πόλεων
του ΠΣΘ.
Τα παραπάνω
προκύπτουν από τη μεταπτυχιακή έρευνα στον περιβαλλοντικό
σχεδιασμό πόλεων της αρχιτεκτόνισσας μηχανικού Αννας
Τζάκου, με θέμα «Οι αστικές
καλλιέργειες στα πλαίσια του περιβαλλοντικού σχεδιασμού των
ελληνικών πόλεων σε περίοδο
οικονομικής ύφεσης», την οποία
επέβλεψε ο δρ χημικός περιβαλλοντολόγος, Κώστας Νικολάου.
Εντονο ενδιαφέρον
Οπως επισημαίνεται στην
έρευνα, η πρόσφατη οικονομική κατάσταση της Ελλάδας, η
οποία είναι ιδιαίτερα αισθητή
στον αστικό χώρο, έχει οδηγήσει πολύ κόσμο να αναζητά
φτηνούς τρόπους για την κάλυψη των βασικών του αναγκών.
«Η καλλιέργεια και η παραγωγή λαχανικών και φρούτων

Πολίτες καλλιεργούν τα δικά τους κηπευτικά προϊόντα στο αγρόκτημα της Γεωπονικής Σχολής του ΑΠΘ

μέσα στην πόλη ή σε πολύ κοντινή απόσταση από αυτήν έχει
προσελκύσει τα τελευταία χρόνια το ενδιαφέρον των κατοίκων
των αστικών περιοχών. Η εφαρμογή της καλλιέργειας στο πυκνό ελληνικό αστικό περιβάλλον
μπορεί να αποτελέσει ένα μέσο
αντιμετώπισης της οικονομικής
ύφεσης, ιδιαίτερα για τις ευπαθείς ομάδες πολιτών που πλήττονται από αυτήν. Τα γεωφυσικά,
μορφολογικά και κλιματολογικά
στοιχεία μιας περιοχής, αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις
για τον εντοπισμό των κατάλληλων υπαίθριων χώρων για την
εγκατάσταση της αστικής καλλιέργειας. Η οργανωμένη αστική
καλλιέργεια εκτός από τα οικο-

νομικά οφέλη που αποφέρει,
συμβάλλει στην ανάπτυξη της
τοπικής οικονομίας, ενώ επιπλέον ενισχύει τους κοινωνικούς
δεσμούς της τοπικής κοινωνίας,
και επηρεάζει σημαντικά το μικροκλίμα», επισημαίνεται στη
μεταπτυχιακή έρευνα.
Οι χώροι
Για τον εντοπισμό των αστικών ελεύθερων χώρων, οι οποίοι
είναι κατάλληλοι για καλλιέργεια
μέσα στο ΠΣΘ, υπολογίστηκαν
οι διαθέσιμοι υπαίθριοι χώροι,
με τη βοήθεια σχετικού ερευνητικού προγράμματος, ενώ στη
συνέχεια διερευνήθηκε η δυνατότητα να προσφέρουν βιώσιμη
λύση στην παροχή προϊόντων.

Για την επιλογή της έκτασης
του αστικού χώρου που μελετήθηκε, λήφθηκε υπόψη η νέα
κατανομή των οικισμών στους
«καλλικρατικούς» δήμους, και
τα πρόσφατα πληθυσμιακά δεδομένα, σύμφωνα με την πληθυσμιακή καταγραφή του 2011.
Οι επιφάνειες πρασίνου κατατάχθηκαν σε: α) κοινόχρηστους χώρους πρασίνου, β)
χώρους πρασίνου κοινωφελών
εγκαταστάσεων, γ) αδόμητους
και πράσινους χώρους ειδικών
χρήσεων, δ) πράσινο πρανών
συγκοινωνιακών αξόνων, ε)
υδατορέματα και υγρότοπους.
Από τα δεδομένα και τα
στοιχεία που συλλέχθηκαν
υπολογίστηκαν οι υφιστάμενοι

4,28 τ.μ. ανά κάτοικο
«Παρατηρούμε ότι σε κάθε
κάτοικο του ΠΣΘ αναλογούν
4,28 τ.μ. των υφιστάμενων κοινόχρηστων χώρων πρασίνου και
11,36 τ.μ., αν υπολογιστούν όλοι
οι υπαίθριοι χώροι. Η αναλογία
του κοινόχρηστου πρασίνου
ανά κάτοικο εμφανίζεται δυσμενέστερη στους δήμους Θεσσαλονίκης (3,00 τ.μ.), Κορδελιού
– Ευόσμου (2,98 τ.μ.), Πυλαίας
- Χορτιάτη (2,01 τ.μ.), Νεάπολης
- Συκεών (3,04 τ.μ.), σε σχέση
με αυτή στους δήμους Αμπελοκήπων - Μενεμένης (8,55 τ.μ.),
Καλαμαριάς (8,33 τ.μ.) και Παύλου Μελά (6,47 τ.μ.), γεγονός
το όποιο οφείλεται κυρίως στα
στρατόπεδα που βρίσκονται στα
όρια των δήμων αυτών», υπογραμμίζεται στην έρευνα.
Σε άλλο σημείο επισημαίνεται
ότι από τις επιφάνειες πρασίνου
που καταμετρήθηκαν, αυτές που
έχουν τις προϋποθέσεις για την
ανάπτυξη καλλιεργειών, προέρχονται από τους κοινόχρηστους
χώρους πρασίνου και τους χώρους πρασίνου κοινωφελών
εγκαταστάσεων.
«Αν υποθέσουμε ότι το 30%
των επιφανειών αυτών αφορούν εγκαταστάσεις ή εκτάσεις οι οποίες είναι μικρές σε
μέγεθος, τότε το υπόλοιπο
70%, δηλαδή 5.609 στρέμματα μπορούν να διατεθούν σε
αστικές καλλιέργειες, εν όψει
της δυσάρεστης οικονομικής
κατάστασης των κατοίκων των
περιοχών του ΠΣΘ», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Μπορούν να καλυφθούν όλες οι ανάγκες σε λαχανικά-φρούτα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της απογραφής του
2011, στο ΠΣΘ κατοικούν 332.760 νοικοκυριά.
«Το μέσο μέγεθος του νοικοκυριού στην Ελλάδα ανέρχεται σε 2,6 άτομα, όσο και στις αστικές
περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας, ενώ για το
ΠΣΘ το μέσο μέγεθος νοικοκυριού ανέρχεται σε
2,4 άτομα. Οπότε θεωρήθηκε ότι μια μέση οικογένεια στο ΠΣΘ έχει τρία μέλη», εξηγείται στην
εργασία.
«Λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελάχιστη ενδεδειγμένη ημερήσια ποσότητα φρούτων και λαχανικών

είναι ίση με 400 γρ., και αν υποθέσουμε πως τα
λαχανικά αποτελούν τα 200 γρ. της ελάχιστης
ημερήσιας κατανάλωσης, υπολογίζεται ότι για μια
τριμελή οικογένεια απαιτούνται 600 γρ. την ημέρα,
δηλαδή 219 κιλά το χρόνο. Επομένως, εφόσον
7.852,60 - 9.086,58 τόνοι λαχανικών είναι δυνατό να παραχθούν με την εφαρμογή καλλιέργειας
μέσα στις αστικές περιοχές του ΠΣΘ, προκύπτει
ότι περίπου 35.856 – 41.491 τριμελείς οικογένειες είναι δυνατό να καλύψουν τις ανάγκες τους
σε λαχανικά το έτος, με καλλιέργειες λαχανικών

εντός του αστικού τοπίου», τονίζεται σχετικά.
«Αν στις διαθέσιμες επιφάνειες πρασίνου της
έρευνας προσθέσουμε τις επιφάνειες που μπορούν να καλλιεργηθούν περιαστικά (δημόσια ή
και ιδιόκτητα κτήματα), αλλά και τη δυνατότητα
χρήσης των χώρων των ταρατσών και των κατάλληλων αυλών - ακαλύπτων των κτιρίων, η παραγωγή των προϊόντων τους είναι δυνατό να καλύψει
το σύνολο των αναγκών σε λαχανικά και φρούτα
του πληθυσμού που βρίσκεται αντιμέτωπος με
τον κίνδυνο της φτώχειας και της επισιτιστικής

ανασφάλειας», υπογραμμίζεται στην έρευνα.
Η έρευνα θα παρουσιαστεί στο 5ο Περιβαλλοντικό Συνέδριο Μακεδονίας, το οποίο θα πραγματοποιηθεί από τις 14 έως τις 16 Μαρτίου, στο
Συνεδριακό Κέντρο ΚΕΔΕΑ του ΑΠΘ. Το συνέδριο διοργανώνεται από την Ενωση Ελλήνων
Χημικών – Περιφερειακό Τμήμα Κεντρικής και
Δυτικής Μακεδονίας.
Στο 5ο Περιβαλλοντικό Συνέδριο Μακεδονίας
θα παρουσιαστούν 173 επιστημονικές εργασίες
425 συγγραφέων.