You are on page 1of 7

00.

EISAGOGIKA telika 01-11

11-01-08

14:53

™ÂÏ›‰·1

ΠPAΓMATA KAI ΓPAMMATA
EΠIΠE∆O ΠEMΠTO

ANΘOΛOΓIO KEIMENΩN
NEOEΛΛHNIKHΣ ΛOΓOTEXNIAΣ

uoc.Ε. www.00.gr. Παιδαγωγικό Τµήµα ∆. 77605 Fax: 28310-77603.ΣΥΝΘΕΣΗ ΕΝΟΤΗΤΩΝ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΕΚ∆OΣΗΣ Nικόλαος Ε. Eυρυδίκη Λελεδάκη KAΛΛΙΤΕΧΝΙΚΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ . Eλπινίκη Nικολουδάκη-Σουρή.Μ. Τηλέφωνο: 28310-77635.1.gr .uoc.ediamme. EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·2 ΥΠOΥΡΓΕΙO ΕΘΝΙΚΗΣ ΠΑΙ∆ΕΙΑΣ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΜΑΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙO ΚΡΗΤΗΣ ΣΧOΛΗ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ ΑΓΩΓΗΣ ΠΑΙ∆ΑΓΩΓΙΚO ΤΜΗΜΑ ∆.edc.∆ΙΑ. Πανεπιστηµιούπολη Ρεθύµνου. του EΠΕΑΕΚ ΙΙ και υλοποιήθηκε από το «Εργαστήριο ∆ιαπολιτισµικών και Μεταναστευτικών Μελετών» του Πανεπιστηµίου Κρήτης.Μ.ΗΛΕΚΤΡOΝΙΚΗ ΣΕΛΙ∆OΠOΙΗΣΗ Στέλιος Φασούλης .ΜΕ) ΠΡOΓΡΑΜΜΑ ΠΑΙ∆ΕΙΑ OΜOΓΕΝΩΝ Το Πρόγραµµα «Παιδεία Oµογενών» συγχρηµατοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταµείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευµάτων στα πλαίσια του Μέτρου 1.gr/diaspora.ΜΕ.Ε.Ελένη Αλεβυζάκη ΕΠΙΣΤΗΜOΝΙΚOΣ ΥΠΕΥΘΥΝOΣ ΕΡΓOΥ Μιχάλης ∆αµανάκης © Πανεπιστήµιο Κρήτης.. ΕΡΓΑΣΤHΡΙO ∆ΙΑΠOΛΙΤΙΣΜIKΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΤΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (Ε. 74100 Ρέθυµνο. Για την παραγωγή του διδακτικού υλικού που περιέχεται στο παρόν τεύχος εργάστηκαν τα παρακάτω πρόσωπα: EΠΙΛΟΓΗ ΚΕΙΜΕΝΩΝ .∆ΙΑ. e-mail: ediamme@edc.uoc. Παπαδογιαννάκης. www. Εργαστήριο ∆ιαπολιτισµικών και Μεταναστευτικών Μελετών (Ε.).

ƒ¤ı˘ÌÓÔ 2007 . χαίροµαι σαν θυµούµαι ∂.ª∂.00.ª.. EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·3 ΠPAΓMATA KAI ΓPAMMATA EΠIΠE∆O ΠEMΠTO ANΘOΛOΓIO KEIMENΩN NEOEΛΛHNIKHΣ ΛOΓOTEXNIAΣ για τµήµατα ροχωρηµένων Λυούµαι σαν αλησµονώ.¢πA.

................................ 12 Αντώνης Σουρούνης................................ 96 ..................................... Μαθαίνω να τρέχω µε αναβάτη (απόσπασµα από το µυθιστόρηµα Σαν τον άνεµο) ................................ Ελένη Oι συµφορές του ολέµου ...................» Ευριπίδη Ελένη «Το νου σας........................ 52 .................... Η βάρκα (απόσπασµα από το µυθιστόρηµα Ο Τρελαντώνης) .......... 54 Γιάννης Ρίτσος............................... 39 ............... ............ θα σ ουδάσουν...................... Της ξενιτιάς O µύθος της Eλένης Οµήρου Ιλιάδα: «Tωόντι οµοιάζει ωσάν θεάς η τροµερή θωριά της.........................................» ............................................................... 18 22 Άλκη Ζέη............................ Ελένη (απόσπασµα) Γιώργης Μανουσάκης................................................................κι εµένα τώρα περνάει από µπροστά µου όλη µου η ζωή στο Άαχεν» (από το µυθιστόρηµα Η Κωνσταντίνα και οι αράχνες της) ........................... 46 ....................................................................................................................................... Αστυάναξ ..................................................................... Από τα Σχολεία της Ελληνικής Κοινότητας του Montreal ..................................................................... 65 Mοιρολόγια και θρήνοι ..... Ειτάφιος απόσπασµα Σκανταλιές και σκιρτήµατα Λαϊκό παραµύθι......... θα κάνουµε αιδιά............. 26 .. 42 ................................................................................................................................................00.............................................................. 50 Οµήρου Οδύσσεια: «Kι έκλαιγα που µ’ ετύφλωσε την έρµη η Αφροδίτη........................................................................ Η Μάνα του Χριστού Γιάννης Ρίτσος................................ 30 ............... Τόνια Μασουρίδου...................................................................................................... 56 59 ............................. 8 Ιωάννα Καρυστιάνη.......................................................... 62 Γιώργος Σεφέρης............................................... 66 Ευριπίδη Τρωάδες Το µοιρολόι της γιαγιάς Εκάβης .......................................................................................................................... Ελένη ........................................ πλάνη θεόσταλτη µην ήταν... 32 ∆ηµοτικό τραγούδι......................................................................................................... 72 ................................ Ταξιδεύοντας µε το πλοίο Κing Alexander................................» Κωστής Παλαµάς. 76 ............................. Οι κουρσάροι ....................................................... Το µουστάκι: Eνώνοντας τις διαφορές .................. Ο Τσιρτσώνης Πηνελόπη ∆έλτα................ 79 Κώστας Βάρναλης..... Οµήρου Ιλιάδα Ο Αστυάνακτας µε τους γονείς του .................................... 89 Ελένη Βαλαβάνη............................................ για την Αµερική (από την κινηµατογραφική ταινία του Παντελή Βούλγαρη «Νύφες») ..................................... 69 ....................................................................................................................... «....... 85 Νίκος Κάσδαγλης.......................... EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·4 Περιεχόµενα Θα δουλέψουµε.............................................

................................. 140 Άρης Αλεξάνδρου..... 163 Bιογραφικά συγγραφέων Πηγές κειµένων Προέλευση φωτογραφικού υλικού .......................... Του Αιγαίου.................................. 100 Κ..................................................... (απόσπασµα από το µυθιστόρηµα Λωξάνδρα) ................................................. 110 Μάρω ∆ούκα......................................................... 152 ............................................... 124 Οι λογοτέχνες µάς ταξιδεύουν........................... Εµπειρίκος.......................................................................................... 105 Ιωάννα Τσάτσου.................... Τράµ και Ακρόπολις..... Σικελιανός....................................................................... Ποιήµατα 1941-1974) ................. «Γράµµα στο Tριέστι» (απόσπασµα από Το Χρονικό µιας ολιτείας) ............. 103 Παντελής Πρεβελάκης.................................................................. 137 Μ...... Καβάφης............... 127 ................... Το ρήµα αγναντεύω...................................................................................... Σολωµός........................................ 116 ................................................................................... (από το µυθιστόρηµα Αό τον αιώνα των Λαβυρίνθων) .......... Η Αγνώριστη ................. (από τη συλλογή Προσανατολισµοί) .................... EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·5 Άνθρω οι και τό οι ......................................................................... Ιθάκη............................................................................................................................................................... Επίπλωση................................................................................................. Τα Ποιήµατα) ................................. Ο ∆είπνος ................... «Πολύ χωνευτικό αυτό το αγίασµα». Πρόσωπα............. .....................................00....................................... (από τη συλλογή Ποιήµατα) Οδ................................................... Αναγνωστάκης................................... Ελύτης................................................ (από τον τ.................................................................... 108 Μαρία Ιορδανίδου....................... (από τον τ.......................... Εγγονόπουλος................................ Π............................................. (αποσπάσµατα από λογοτεχνικά κείµενα) Mε το βλέµµα του υ ερρεαλισµού ..................................... 144 ∆............. 142 Mούσες των οιητών..... 164 ................ 147 Αγγ.................. 149 .............................. Η Καθαρά ∆ευτέρα των Καστρινών......................................... (από τη συλλογή Ενδοχώρα) H οίηση της ρώτης µετα ολεµικής γενιάς Τίτος Πατρίκιος................................. (από τον τ............................. 132 .......................................... Στο παιδί µου................................. 119 .......... (από τη συλλογή διηγηµάτων Τα µαύρα λουστρίνια) .. Τονισµένα βαριά στη λήγουσα.............................................................................................. 128 Ν............ Η Σκάλα η θάλασσα (απόσπασµα από τη βιογραφία O αδερφός µου Γιώργος Σεφέρης) ........ Ποιήµατα I 1948-54) .......................................................... 114 Ρέα Γαλανάκη.... 134 Ανδρ..................................

τις οµάδες-στόχους. το οποίο χρηµατοδοτήθηκε από το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευµάτων και από την Ευρωπαϊκή Ένωση. αναπτύχθηκε γλωσσικό υλικό για τη διδασκαλία της Ελληνικής ως ∆εύτερης Γλώσσας (Ε∆Γ) σε µορφές ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης στις ελληνικές παροικίες. Η σειρά του γλωσσικού υλικού για τη διδασκαλία της Ε∆Γ φέρει τον τίτλο «Πράγµατα και Γράµµατα» και δοµείται στα ακόλουθα πέντε επίπεδα: Ε ί εδα αραγωγής εκ αιδευτικού υλικού για τη διδασκαλία της Ελληνικής ως ∆εύτερης Γλώσσας: ΣΕΙΡΑ ΥΛΙΚΟΥ: ΠΡΑΓΜΑΤΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ HΛIKIA TAΞH EΠIΠE∆O ΣKOΠOΣ ΓΛΩΣΣIKOY YΛIKOY 6 Προδηµοτική 7 1η ΠPΩTO: 2η 3η Καλλιέργεια του προφορικού λόγου και των προαναγνωστικών και αναγνωστικών δεξιοτήτων 8 9 ∆EYTEPO: 10 11 4η 5η Εµπέδωση της παραγωγής προφορικού και γραπτού λόγου TPITO: 12 6η Καλλιέργεια της παραγωγής προφορικού και γραπτού λόγου 13 14 7η 8η TETAPTO: Αυτόνοµη παραγωγή γραπτού λόγου 15 9η 16 17 10η 11η ΠEMΠTO: Ενασχόληση µε την ελληνική γλώσσα και γραµµατεία 18 12η . όπως αυτές περιγράφονται στο «Θεωρητικό λαίσιο και Προγράµµατα Σουδών για την ελληνόγλωσση εκαίδευση στη ∆ιασορά». λοιπόν. EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·6 Πρόλογος Στο πλαίσιο του προγράµµατος Παιδεία Οµογενών. Με βάση.00. αναπτύχθηκε εκπαιδευτικό υλικό για τη διδασκαλία της Ελληνικής Γλώσσας και Στοιχείων Ιστορίας και Πολιτισµού. Το σηµαντικότερο κριτήριο για τον σχεδιασµό και την ανάπτυξη του υλικού ήταν οι µαθησιακές ανάγκες των µαθητών και το γλωσσικό και κοινωνικοπολιτισµικό υπόβαθρό τους. όπου η ελληνική χρησιµοποιείται ακόµα για την κάλυψη καθηµερινών επικοινωνιακών και λοιπών αναγκών και συνδέεται µε κάποιους θεσµούς και κοινωνικούς ρόλους.

τα οποία καλούνται οι µαθητές να χειριστούν λεξιλογικά και κειµενικά. ∆ηλαδή.00. ότι το γλωσσικό υλικό του εν λόγω επιπέδου προϋποθέτει υψηλή γλωσσοµάθεια και ένα αντίστοιχο επίπεδο γνωστικής εξέλιξης. ανά τον κόσµο. το υλικό του πέµπτου επιπέδου αναµένεται να χρησιµοποιηθεί κυρίως από εκείνους τους µαθητές που επιθυµούν να τελειοποιήσουν τις γνώσεις τους. VCE στη Βικτόρια της Αυστραλίας. GCSE και A level στην Αγγλία -. που απευθύνεται σ’ ένα ευρύ µαθητικό κοινό της εννιάχρονης ή δεκάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης. Regents στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. πολλές χώρες έχουν αναγνωρίσει τα Ελληνικά ως µάθηµα επιλογής για τις εξετάσεις που οδηγούν στην τριτοβάθµια εκπαίδευση . matric στη Νότιο Αφρική. και εποµένως απευθύνεται σε εφήβους µαθητές των τελευταίων τάξεων της δευτεροβάθµιας εκπαίδευσης ή και σε φοιτητές σε Τµήµατα Ελληνικών Σπουδών σε Πανεπιστήµια του εξωτερικού. συµπληρώνοντας τα Ανθολόγια: «Τα Χελιδόνια 1-3» και το «Ανθολόγιο της ∆ιασοράς». επιθυµούν να εκβαθύνουν τόσο στη γλώσσα όσο και στη λογοτεχνία. θεωρούµε ότι αρκετοί τελειόφοιτοι µαθητές. ωστόσο. ενώ το άλλο µε τίτλο «Ελληνικά. η διεξοδική διερεύνηση µε και η εµβάθυνση στη νεοελληνική γλώσσα και γραµµατεία. αντικείµενο του πέµπτου επιπέδου δεν είναι πλέον αυτή καθαυτή η διδασκαλία της γλώσσας. Αυτό σηµαίνει. αλλά η ενασχόληση µε αυτή. Abiturfach στη Γερµανία. Το γλωσσικό υλικό του πέµπτου επιπέδου αποτελείται από δύο τεύχη τα οποία µπορεί να χρησιµοποιούνται παράλληλα. Το ένα τεύχος µε την επωνυµία «Ανθολόγιο κειµένων νεοελληνικής λογοτεχνίας» δίνει την ευκαιρία στους µαθητές να επεξεργασθούν επιλεγµένα λογοτεχνικά κείµενα. EISAGOGIKA telika 01-11 11-01-08 14:53 ™ÂÏ›‰·7 Όπως φαίνεται από τον πίνακα. Επειδή. Το ανά χείρας Ανθολόγιο έρχεται να καλύψει τις ανάγκες των προχωρηµένων µαθητών του πέµπτου επιπέδου. τα οποία καλύπτουν τις ανάγκες των προηγούµενων τεσσάρων επιπέδων. Μιχάλης ∆αµανάκης Επιστηµονικός υπεύθυνος του έργου Παιδεία Οµογενών .όπως για παράδειγµα. Αό τα κείµενα στη λέξη» τους παρέχει κείµενα διαβαθµισµένα πάνω στην ίδια θεµατική ενότητα. Gredits στο Οντάριο του Καναδά. Σε αντίθεση µε το υλικό των προηγούµενων επιπέδων.