“BATANG KALAKAL” (Reporter’s Notebook ni Maki Pulido) 1.

) Pangkaalaman Ano ang paksa at sino-sino ang mga tauhan? Ilarawan.  Ang paksa a tungkol sa (mga) batang nangangalakal ng basura mula sa napakaduming ilog upang magkaroon lamang ng pantustos sa pag-aaral.  Ang dokumentar ong ito a umiikot sa mga pangunahing tauhan na sina!

"

#i$a Asnan (%% taong gulang) --& 'lila na si a sa Ama at labandera naman ang kan ang Ina. Ang pamumulot ng basura sa napakaduming ilog ang nakikita ni ang tanging solus on upang ma ma-ipangtustos si a sa kan ang pag-aaral.. (indi ni a na iniinda kung masusugatan si a ng bubog basta ang mahalaga sakan a a ma Ang pangangalakal a ginagawa ni a pagkatapos ng klase ni a sa umaga. )ahit na %* piso lang ang nakukuha ni a dito+ hindi si a nawawalan ng pag-asang makaka-ahon din si a sa hirap ng buha . Pumapasok si a kahit walang laman ang ti an ni a. ,initiis ni a ang gutom+ sirang sapatos+ at sobrang lumang mga kwaderno+ makapagtapos lang ng pag-aaral. -( Pero sa kabila ng lahat+ isa si ang (onor student.

"

Aling .irginia Asnan --& /i udang Ina ni #i$a! Isa si ang labandera! )ahit a aw ni ang nangangalakal ang kan ang anak na si #i$a+ wala din si ang magawa dala na din ng sobrang kahirapan.

"

0a mark Morillo (%1 taong gulang) --& isa sa mga kasamahan ni #i$a sa pangagalakal! pagnabububog si a a nilalag an ni a ng malungga .

"

0ibo

2)alakal3

Rui$ (4

5o) --& ang pinakabata at pinakamasipag sa mga

kasamahan ni #i$a! nakatapak si a ng basag na baso na nagresulta sa pagkamaga at impeks on ng kan ang paa na nagpapahirap sakan a sa pangaraw-araw na buha ! hindi na si a nakapagkalakal mula nito. Malungkot mang sabihin+ harapin natin ang katotohanan- ma roon si ang irresponsableng Ina. " Aling Nat 6umul --& Ina ni Mi7hael! namata an ng anak+ nang dahil sa

pangangalakal. Nakahawak kasi si Mi7hael ng li8e wire habang nangangalakal.

2.) Pangkomprehensyon Ipaliwanag ang mahahalagang konsepto mula rito.  (indi hadlang ang estado (ma aman man o mahirap) ng isang tao kung determinado si ang maabot ang kan ang mga pangarap. )ahit na minsa’ kapalit pa nito ang kanilang kalusugan at kamusmusan.

3.) Pang-aplikasyon /umuo ng mga mungkahing pamanta an upang big ang-solus on ang suliranin.  Isa sa mga nakikita ko pong solus on dito a ang pagpuksa sa lumalaking bilang ng mga mahihirap.  Pangalawa+ lakihan natin ang pondo para sa edukas on.  Pangatlo+ nawa’ magkaroon ta o ng libreng gamit pang-eskwela+ lalong-lalo na po sa mga batang sobrang nangangailangan+ tulad ni #i$a.  At pang-apat+ turuan natin ang ating mamama ang maging wais. 9ahil sa huli po+ nasa tao padin sa buha . an kung ano ang landas na pipiliin ni a. Ang kelangan lang po nating gawin a big an sila ng sapat na kaalaman tungkol

.) Anali!ikal Ano ang malalim na pinag-ugatan ng mga is ung nakapaloob mula sa dokumentar o?  'nang una po sa listahan a ang )ahirapan. 9i an po nagsimula ang lahat. 6ung mga batang nasa dokumentar o a nagpapakahirap makapagtapos ng pag-aaral dahil umaasa sila na ito ang makakapag-ahon sa kanila mula sa hirap. Nagpapakahirap naman silang mangalakal dahil ito ang nagbibiga sa kanila ng pangtustos sa pang-araw-araw nilang mga panganagilangan.  )amang-mangan5Pagwawalang-bahala ng mamama an . :agasaan na po natin ang is u ng sobrang populas on natin. )ung susumastahin+ ka a naman po nating mabuha ng marang a kung alam lang po natin ang ating mga limitas on. Ang hindi ko po kasi maintindihan sa bansang ito a kung sino pa ang mahirap+ sila pa ung nagpapaligsahan sa padamihan ng anak+ tapos sisisihin nila ang gob erno dahil naghihirap sila. Aba+ pano mo nga naman bibihisan+ o mapapakaen ng masustans ang pagkain ang ; na anak mo sa *11 na kita mo sa isang araw?  Irresponsableng (mga) magulang. :iguro’ napakasama kong tao kung

sasabihin natin na irresponsable sila+ ngunit hindi ko mapigilan ang aking sarili. Ma magulang ako+ at kahit ikamata pa ng nana ko na buha in ako+ hinding-hindi ni a ko pinapaba aan. (9agdag pa po na magiging magulang din ako balang-araw+ at hindi ko haha aang mauwi sa ganun.) )a a hindi ko po maiwasang isipin+ ano nga ba ang ginawagawa ng mga magulang ng mga batang ito?<

 )awalang-aks on ng gob erno . Alam ng gob erno na maraming mahihirap sa bansang ito. Pero wala silang ginagawa+ aminin man natin o hindi.

=alang maramdaman ang mamama an kundi ang walang humpa pagtaas ng mga bilihin. )a a lalong naghihirap ang mga mahihirap eh. ".) Pangsin!esis

na

,alaka in kung paano nakakaapekto ang mga is ung binig ang-pansin sa pinanood sa i ong sariling pananaw.  Naapektuhan ako sa paraang+ naiinis akong makita ang mga batang i on na sobra kung maghirap para lang makapag-tapos ng pag-aaral+ samantalang ung mga kabarkada ko+ ginagastosan ng libo ng mga magulang+ a aw pang a usin ung pag-aaral nila. Naiinis ako dahil dumaan din ako sa kamusmusan+ pero ni minsan.. hindi ko naranasang maghanap ng ginto sa basurahan. >usto ko sabihing wag silang maligo sa ilog na un dahil+ grabe.. sobrang dumi nung ilog. Maswerte ako+ ngunit wala akong magawa.  “At the same time, nakaka-touch” po ung dokumentar ong ito at

nakakapag-biga inspiras on po ito sakin bilang isang estud ante. :i #i$a+ kahit ganun ung estado ng kan ang buha + na minsa’ dumadating pa sa puntong pinagtatawanan si a ng kan ang mga kaklase dahil sira-sra ang sapatos+ ni minsan+ hindi si a nagpapa-apekto. 9atapwat+ ito pa ung nagsilbing motibas on ni a para mas lalo ni a pang pag-igiha ang kan ang pag-aaral. Masa ang marinig na isa si ang honor student+ sa kabila ng lahat ng pagsubok sa buha ni a. #.) Pang-e$al%asyon /ig ang-husga ang implikas on nito sa lipunang Pilipino.  Nakakalungkot isipin na kahit anung moderno ng ating panahon a hindi natin maikakaila na napakadaming Pilipino ang salat padin sa edukas on at lubog sa kahirapan.

 )ung makikita lang sana ng >ob erno ang kalaga an ng mga batang ito+ at kung mabibig an lamang nila ito ng sapat na attens on+ at kung magiging sensitibo lang ang mga mamama an a siguradong aangat ang estado5ekonomi a ng ating bansa. 'nang-una+ mababawasan ang bilang ng mga mahihirap nating mamama an+ mababawasan nadin ang talamak na krimen+ at higit sa lahat+ hindi na kailangang maranasan pa ng mga batang i on na maghanap ng ginto sa basura+ ka a hindi na manganganib ang kanilang kalusugan at hindi na mananakawan pa ng pagkamusmos ang iba pang kaga a nila. 9apat natin silang big an ng karampatang attens on dahil itong mga batang ito ang pag-asa nitong ating ba an. Anong mala natin+ sila na pala ang susunod na mga lider ng bansang ito?

“LA&AT L'GAL ()*'” (I - =itness ni :andra Aguinaldo) 1.) Pangkaalaman Ano ang paksa at sino-sino ang mga tauhan? Ilarawan.  Ang paksa a tungkol sa paniniwalang Islam+ partikular sa kanilang tradis on ng pag-aasawa. :a dokumentar ong ito a mapagaalaman natin ang buha ng mga Muslim na ma roong hindi lang isa+ ngunit apat na asawa na katanggap-tanggap sa batas at lipunan nila.. Makikita dito ang buha ng mga babaeng naghihiraman sa puso ng isang lalaki sa loob ng iisang bubong.

 Ang dokumentar ong ito a umiikot sa mga buha nina!

a.) +,hamma- .ha/ir a! kanyang mga asa%a0

"

Muhammad :ha?ir --& isang Pakistani na ma

*1 taon nang naninirahan sa

Pilipinas! ma @ na asawa+ (A sa Pilipinas! % sa Pakistan)

"

B nthia :ha?ir --& 'nang asawa ni Muhammad :ha?ir! isa si ang )risti ano ka a magkatuligsa sila ni Muhammad sa bawat opin on sa pagkakaroon ng pamil a. MeCo tibo kung umasta! bihirang kumibo.

"

Aisha :ha?ir --& Pangalawang asawa ni Muhammad! nagmula sa Due$on Bit .

"

=end :ha?ir --& Ikatlong asawa ni Muhammad! sobrang tahimik at laging nasa ikatlong-palapag ng kanilang baha .

$.) Bro. Norsi +in-og a! kanyang mga asa%a0

"

/ro. Norsi Mindog --& isang Imam ( lider ng simbahan)! ma @ na asawa at %@ na anak at pinagmamalaki ni a ito! pinangarap ni a ding magkaroon ng A1 E AF na anak. Upang makapagbigay ng pantay na atensyon sa apat, gumawa

na si Imam Norsi ng schedule ng kanyang pagkain at pagtulog. Pero hindi pa rin maiwasan ang kumpetisyon.

"

(aguiar Mindog (*F taong gulang) --& itinuturing nga ong GHirst =i?eG ng Imam mula nang mamata ang una nitong asawa! madalas na kasama ng Imam sa mga lakad nito! ma sariling tiangge ng mga sapatos at bag! at si a rin ang nangangalaga sa mga anak ng Imam sa orihinal nitong asawa.

"

,ahora Mindog (*@ taong gulang) --& Ikalawang asawa namang kapapanganak pa lang ng bunso! nagsasabing hindi talaga maiiwasan ang selos.

"

Nori Mindog (*% taong gulang) --& ikatlong asawa na buntis ng tatlong buwan.

"

Muslima Mindog --& ikaapat na asawa naman na pinakasalan ng Imam sa edad na %;.

2.) Pangkomprehensyon Ipaliwanag ang mahahalagang konsepto mula rito.  Pagmahal mo ang isang tao+ handa kang magsakripis o. )ahit na umabot sa puntong nakikihati ka na lang sa oras ni a.  Nagpapakita din ito ng respeto at pakikisama sa bawat asawa na ma roon ang isang lalakeng Muslim.  Pang huli+ ipinapakita nito sa atin ang kaibahan ng paniniwala ng mga Islam sa ating mga )rist ano. 3.) Pang-aplikasyon /umuo ng mga mungkahing pamanta an upang big ang-solus on ang suliranin.  Nais kong imungkahi na kung maari’ limitahan lamang ng mga lalaki sa isa ang kanilang asawa+ dahil sa isang pamil a palang.. kulang na kulang na ang oras mo. At bilang isang praktikal na tao+ naniniwala ako na ang kasal binubuo lamang ng isang lalaki at iisang babae.  At kung nagkataong ma roon ka ng higit pa sa isang asawa+ dapat panta panta sila ng pribilehi o mula sa lalakeng Muslim. =ala dapat

makakalamang sa mga mater al na gamit+ sa pagmamahal+ attens on at oras.

 At upang maiwasan ang matinding ilangan ng bawat asawa+ mas maganda kung hiwa-hiwala sila ng tahanan+ imbis na sa iisang bubong sila nakatira. )ung hindi man ka ang tustusan ang ganitong a os+ nawa’ magkaroon na lang ng magandang samahan ang bawat asawa. Magtulungan ka sa magpa abangan. .) Anali!ikal Ano ang malalim na pinag-ugatan ng mga is ung nakapaloob mula sa dokumentar o?  (indi ko po alam ang eksaktong dahilan. Pero naniniwala akong nagmula ang is ung ito sa kung anong nakasaad sa :urra Nursa @-A+ /anal na )oran (/ibli a ng mga Muslim). ".) Pangsin!esis ,alaka in kung paano nakakaapekto ang mga is ung binig ang-pansin sa pinanood sa i ong sariling pananaw.  Nakaapekto ito sa sarili kong pananaw+ sa paraang natapakan ang pagkababae ko. Nirerespeto ko po ang kanilang relihi on+ tradis on+ kultura at paniniwala+ subalit bilang isang ?eminista+ hindi ko po maintindihan kung saang parte nila nagagawang maging masa a sa piling ng kanilang asawa. At bilang isang normal na tao+ hindi ko po lubos maisip kung paano nila nasisikmura na ma kahati sila sa asawa nila. 9ahil kung tutuusin nga po e+ kahit nob o palang natin si a+ a aw natin ng ma asawa mo na. kahati+ un pa ka ang

 9agdag nadin po natin ung ilangan sa parte ng mga babaeng asawa. >usto mong ipagdamot ung lalakeng sinisinta ng i ong puso+ subalit kailangan mong makisama sa mga kahati mo. Ang hirap po nun< At naniniwala po ako sa kasabihang 2ang ka 0uan+ a ka 0uan3+ ka a sang-a on po ako na ag kasal a para lamang sa dalawang taong nagmamahalan. -5

 )ung bibig an po ko ng pagkakataon ng #ord na mamili+ hindi ko po sana gugustuhing malaga sa gan ang sitwas on.. mas gugustuhin ko na lang pong mag-isa+ ka sa araw-araw akong mamamata sa selos.

 Pero+ hindi ko po maikakaila na hanga po ako sa mga babaeng.. parte ng ganitong buha . Ang tatag po nila. )inaka a nila ang buha na ma kahati sa lahat. #.) Pang-e$al%asyon /ig ang-husga ang implikas on nito sa lipunang Pilipino.  :a tingin ko po+ bilang isang )risti ano+ hindi ko kailanman lubusang maiintindihan ang kanilang kulturang pag-aasawa ng hanggang @. (indi ko po maintindihan kung ano po ung kahalagahan nito+ at kung bakit ma mga babaeng pumapa ag sa ganitong uri ng buha .  At ang Pilipinas+ bilang isang )risti ano at konserbatibong bansa a hindi kailanman papabor ang :aligang /atas o kahit /atas ng :imbahan sa gan ang kaugalian. Nakasaad sa aklat ng >enesis sa /ibli a (ng )risti ano) na ang pag-aasawa’ isang sagradong baga na para lamang sa iisang lalaki para sa iisang babae.  :ubalit+ sa kasamaang palad a ma mga kapatid ta ong hindi natin

kapareho ng paniniwala+ ka a nararapat lamang na panatilihin na lang po natin ang matinding pagrerespeto ng kan a-kan ang kultura.

TAKDANG ARALIN
SA

FILI101
Ipinasa ni: Michiko A. Ito BSA 13 Ipinasa kay: Bb. May Mojica

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.