You are on page 1of 2

«Ἐγενόμην ἐν Πνεύματι ἐν τῇ Κυριακῇ ἡμέρᾳ κα὾ ἤκουσα φωνὴν ὀπίσω μου μεγάλην ὡς σάλπιγγος» (Ἀπ.

1,10)

Περίοδος Δ΄ - Ἔτος ΚΣΤ΄ Κυριακὴ Ε΄ Λουκᾶ (Λουκ. 16,19-31) Συντάκτης † ἐπίσκοπος


Φλώρινα - ἀριθμ. φύλλου 1533 1 Νοεμβρίου 2009 Αὐγουστῖνος Ν. Καντιώτης

Ὁ πλοῦτος κατὰ τὴν χριστιανικὴ ἀντίληψι


«Ἀπέθανε δὲ καὶ ὁ πλούσιος καὶ ἐτάφη» (Λουκ. 16,22)
σβηστη, βασανιστική. Κι ὅταν λέω χρῆμα, δὲν
Ο Ι ἄνθρωποι, ἀγαπητοί μου, σὲ ὁποιοδή-
ποτε μέρος τῆς γῆς κι ἂν κατοικοῦν καὶ
ὁποιοδήποτε χρῶμα κι ἂν ἔχουν, ὅλοι μέσα
ἐννοῶ τὰ λίγα ἐκεῖνα ποὺ ἐξοικονομεῖ κανεὶς
μὲ κόπο καὶ ἱδρῶτα γιὰ νὰ ζήσῃ τὴν οἰκογέ-
τους ἔχουν ἕνα πόθο· θέλουν νὰ ζήσουν εὐ- νειά του· αὐτὰ εἶνε εὐλογημένα. Ἐννοῶ τὰ
τυχισμένοι. Παγκόσμιος εἶνε ὁ πόθος αὐτός. μεγάλα πλούτη, ποὺ προσπαθεῖ νὰ μαζέψῃ
Ἀλλ᾽ ἐνῷ ὅλοι συμφωνοῦν σ᾽ αὐτό, ἐν τού- μὲ κάθε τρόπο ἡ πλεονεξία. Αὐτὸς ὁ ἔρωτας
τοις ὑπάρχει διαφωνία ὡς πρὸς τὸ ποιό εἶνε γιὰ τὸ χρῆμα εἶνε τυραννία· δὲν ὑπάρχει πά-
ἐκεῖνο ποὺ δίνει τὴν εὐτυχία. Τὸ μέγα ἐρώτη- θος πιὸ βασανιστικό. Ὁ ἔρωτας τῆς σαρκός,
μα εἶνε· τί κάνει τὸν ἄνθρωπο εὐτυχισμένο; γιὰ τὴ γυναῖκα ἢ τὸν ἄντρα, ἔρχεται ὥρα ποὺ
Ἡ μεγάλη πλειονότης ―γιὰ νὰ μὴν πῶ τὸ σβήνει· ἀλλὰ ὁ ἔρωτας τοῦ χρήματος εἶνε κά-
σύνολο― τῆς ἀνθρωπότητος νομίζει ὅτι τὸ τι δαιμονικό, δὲν σβήνει. Ἔχει κάποιος ἕνα ἑ-
χρῆμα, τὰ λεφτά, κάνουν τὸν ἄνθρωπο εὐτυ- κατομμύριο; δὲν ἱκανοποιεῖται, θέλει νὰ τὸ
χισμένο. Ἰδανικό τους ὁ πλουτισμός. Τοὺς ἀ- κάνῃ δύο· ἔχει δύο ἑκατομμύρια; δὲν ἡσυχά-
κοῦς καὶ λένε· Ἔχεις λεφτά; κάνεις ὅ,τι θέ- ζει, θέλει νὰ τὰ κάνῃ τέσσερα· ἔχει τέσσερα;
λεις. Μερικοὶ φθάνουν στὴν ἀσέβεια νὰ λένε· θέλει νὰ τὰ κάνῃ ὀχτώ… Ἄσβηστη δίψα. Ὅ-
Ὅποιος ἔχει τὸ χαμοθεὸ δὲν ἔχει ἀνάγκη ἀπ᾽ σο ὁ διψασμένος μπορεῖ νὰ ξεδιψάσῃ μὲ θα-
τὸ Θεό. Καὶ χαμοθεὸ ἐννοοῦν τὸ χρῆμα. λασσόνερο, ἄλλο τόσο μπορεῖ νὰ ἱκανοποιη-
Ὅτι τὸ χρῆμα εἶνε μία δύναμις, κανείς δὲν θῇ κάποιος αὐξάνοντας τὰ πλούτη. Ἡ θάλασ-
μπορεῖ νὰ τὸ ἀρνηθῇ. Ἀπὸ τὸ σημεῖο ὅμως σα μπορεῖ νὰ πῇ στὰ ποτάμια «Φτάνει πιά,
αὐτὸ μέχρι τοῦ σημείου τὸ χρῆμα νὰ θεοποιῆ- δὲν θέλω τὰ νερά σας»· ὁ ᾅδης μπορεῖ νὰ πῇ
ται, δηλαδὴ ἀπὸ μέσον νὰ γίνεται σκοπὸς καὶ στοὺς νεκροθάφτες «Φτάνει πιά, δὲν θέλω
νὰ θεωρῆται ὡς τὸ κλειδὶ ποὺ λύνει ὅλα τὰ ἄλλα πτώματα»· ἀλλὰ ἡ φιλαργυρία, ἡ δίψα
προβλήματα (ἀτομικά, οἰκογενειακά, κοινωνι- τοῦ χρήματος, ποτέ δὲν θὰ πῇ «φτάνει». Τί
κά, παγκόσμια), ὑπάρχει μεγάλη ἀπόστασι. εἶνε λοιπὸν αὐτὴ ἡ δίψα, εὐτυχία; Κάθε ἄλλο.
Ἀλλ᾽ ἆραγε τὸ χρῆμα, ποὺ τοῦ ἀποδίδουν τέ- ⃝ Τὸ χρῆμα ὅμως ἔχει κ᾽ ἕνα ἄλλο κακό. Κι
τοιες ἱκανότητες, εἶνε ἡ πηγὴ τῆς εὐτυχίας; αὐτὸ εἶνε ἡ ἀγωνία. Ὁ φτωχὸς κοιμᾶται ἥσυ-
Στὸ ἐρώτημα αὐτό, ἐὰν δηλαδὴ τὸ χρῆμα κά- χος, ὁ πλούσιος δὲν κοιμᾶται. Φοβᾶται τὴ μέ-
νει τὸν ἄνθρωπο εὐτυχισμένο, ἀπαντᾷ σήμερα ρα, φοβᾶται τὴ νύχτα. Φοβᾶται μήπως κλέφτες
τὸ εὐαγγέλιο μὲ τὴν παραβολὴ τοῦ πλουσίου διαρρήξουν τὰ χρηματοκιβώτιά του καὶ πά-
καὶ τοῦ Λαζάρου. Ἐπ᾽ αὐτοῦ θὰ μοῦ ἐπιτρέ- ρουν τοὺς θησαυρούς του. Φοβᾶται μήπως καμ-
ψετε νὰ διατυπώσω μερικὲς σκέψεις. μιὰ οἰκονομικὴ κρίσι, κανένας πληθωρισμός,
*** καμμιὰ χρεωκοπία, τὸν κάνουν ξαφνικὰ φτω-
Ὁ πλούσιος φαίνεται ὅτι κολυμπᾷ σὲ πέλα- χό. Διότι τὸ χρῆμα δὲν ἔχει μόνιμο κάτοχο.
γος εὐτυχίας· γελᾷ, διασκεδάζει, γλεντᾷ τὴ ζωή. Ὀρθῶς οἱ Ἀμερικανοὶ στὴν ὀπισθία πλευρὰ
Ἀλλ᾽ αὐτὰ ἐξωτερικῶς. Στὸ βάθος ὑποφέρει. τοῦ δολλαρίου ἔχουν ζωγραφίσει ἕνα πουλί·
Μοιάζει μὲ ἕνα μῆλο, ποὺ ἀπ᾽ ἔξω φαίνεται γε- αὐτὸ σημαίνει, ὅτι τὸ χρῆμα εἶνε σὰν τὸ που-
ρό, ἀλλὰ μέσα ἔχει σκουλήκι. Ἔτσι εἶνε κι ὁ λί, πετάει ἀπὸ χέρι σὲ χέρι, φεύγει ἀπὸ οἰκο-
πλούσιος· ἕνα ὡραῖο μῆλο, ἀλλὰ μέσα σκου- γένεια σὲ οἰκογένεια, ἀπὸ ἔθνος σὲ ἔθνος,
λήκια τὸν κατατρῶνε. Ποιά σκουλήκια; δὲν κάθεται μονίμως πουθενά. Τὸ χρῆμα, ποὺ
⃝ Πρῶτα - πρῶτα τὸ χρῆμα εἶνε μιὰ δίψα ἄ- κρατᾷς, εἶνε ἀσταθές· ἔχει ἀλλάξει καὶ θ᾽ ἀλ-
2
λάξῃ ἀκόμα χιλιάδες χέρια. Δὲν μπορεῖς νὰ βάσανα τῆς ζωῆς· ἔρχεται στὸν ἀσθενῆ, γιὰ νὰ
στηρίξῃς σ᾽ αὐτὸ τὴν εὐτυχία σου. θέσῃ τέρμα στὴν ἀνίατη ἀρρώστια του· ἔρχε-
⃝ Τὸ χρῆμα δημιουργεῖ δίψα ἄσβεστη, ἀγωνία ται στὸ γενναῖο μαχητὴ ἐπὶ τοῦ πεδίου τῆς μά-
καὶ ἀναστάτωσι. Εἶνε ἀκόμα πολὺ ἐπικίνδυνο, χης, γιὰ νὰ τὸν ἀνεβάσῃ στὸ πάνθεο τῶν ἡρώ-
διότι σπρώχνει σὲ ἀνομίες καὶ μεγάλες συμ- ων. Γιὰ τὸν πλούσιο ὅμως ἡ ὥρα τοῦ θανάτου
φορές. Αὐτὸς ποὺ λατρεύει τὸ χρῆμα θὰ κά- εἶνε τρομερή, κατ᾽ ἐξοχὴν τρομερή. Ἐκεῖ ποὺ
νῃ πολλὰ ἐγκλήματα· γιὰ νὰ κερδίσῃ λίγα κέρ- γλεντάει καὶ διασκεδάζει καὶ καταστρώνει
ματα, θὰ κλέψῃ, θὰ ἀπατήσῃ, θὰ πῇ ψέματα, σχέδια καὶ πυργώνει ὄνειρα, τότε, σὲ ὥρα «ἀ-
θὰ ὁρκιστῇ στὸ δικαστήριο παλαμίζοντας τὸ Εὐ- κατάλληλη», χτυπάει τὴν πόρτα του ὁ κακὸς
αγγέλιο, θὰ νοθεύσῃ τὰ φάρμακα ἢ τὰ τρόφιμα, ἐπισκέπτης, ὁ θάνατος, καὶ τοῦ λέει· Ἦρθα
θὰ πλαστογραφήσῃ, θὰ γίνῃ φοροφυγάς. Τὸ νὰ σὲ πάρω! Καὶ τότε, ὅσο πλούσιος καὶ νὰ
τελευταῖο αὐτὸ ποιός τὸ σκέπτεται; Μία ἀπὸ εἶνε, δὲν μπορεῖ μὲ ὅλα τὰ χρήματά του νὰ
τὶς ἁμαρτίες στὶς ὁποῖες σπρώχνει ἡ φιλαργυ- παρατείνῃ τὴ ζωή του οὔτε μία ὥρα παραπέ-
ρία εἶνε ὅτι ὅλοι σχεδὸν οἱ Ἕλληνες, πλὴν ἐ- ρα. Φεύγεις, ἄφρον πλούσιε, «ἃ δὲ ἡτοίμασας
λαχίστων ἐξαιρέσεων, εἶνε φοροφυγάδες· δὲν τίνι ἔσται;» (Λουκ. 12,20). Ἔτσι συνέβη σ᾽ ἕνα ἀνά-
εἶνε συνεπεῖς στὶς ὑποχρεώσεις πρὸς τὴν πα- κτορο τῆς Ἀσίας, ποὺ διασκέδαζε ἕνας πλου-
τρίδα, ἐξαπατοῦν τὸ δημόσιο. Αὐτὸ δὲν συμ- σιώτατος βασιλιᾶς, ὁ Βαλτάσαρ. Ἐπάνω στὸ
βαίνει ἀλλοῦ· ὁ Ἰσραηλίτης λ.χ. θεωρεῖ θανά- ζενὶθ τῆς εὐτυχίας του, ξαφνικὰ ἕνα χέρι ἀό-
σιμο ἁμάρτημα ν᾽ ἀποφύγῃ τὴ φορολογία, δί- ρατο ἔγραψε στὸν τοῖχο τρεῖς λέξεις· «μανή,
νει στὸ κράτος μὲ τὸ παραπάνω ὅ,τι ὀφείλει. Ἐ- θεκέλ, φάρες», «μετρήθηκες, ζυγίστηκες καὶ
δῶ οἱ πλεῖστοι κάνουν ψευδεῖς δηλώσεις στὴν βρέθηκες λειψός, ἡ βασιλεία σου καταλύεται»
ἐφορία. Ἔπειτα ὅμως θέλουμε νὰ ἔχουμε σχο- (Δαν. 5,25). Καὶ ὄντως τὸ ἴδιο βράδυ τὸν σκότω-
λεῖα, στρατό, Ἑλλάδα ἔνδοξη, μὲ τὸ ἀζημίωτο σαν καὶ ἡ αὐτοκρατορία του διαλύθηκε.
οἱ τσιγγούνηδες! Κλέβουμε τὸ κράτος. Καὶ ποιά ***
Ὅλα τ᾽ ἀγοράζει κανεὶς μὲ τὸ χρῆμα, ἀγα-
πητοί μου· ἕνα δὲν ἀγοράζει, τὴν εὐτυχία. Ἡ
ἡ αἰτία; Ἡ μανία τοῦ χρήματος. Διότι αὐτὸς

εὐτυχία δὲν εἶνε στὸ χρῆμα. «Ματαιότης μαται-


ποὺ ἔχει νικηθῆ ἀπὸ τὸ χρῆμα φθάνει στὸ ση-
μεῖο καὶ τὴν πατρίδα νὰ πουλήσῃ καὶ νὰ γίνῃ
Ἐφιάλτης, καὶ τὸ Χριστὸ ἀκόμα πουλάει καὶ οτήτων, τὰ πάντα ματαιότης» (᾿Εκκλ. 1,2). Κάντε
γίνεται Ἰούδας γιὰ τριάκοντα ἀργύρια. ἕνα περίπατο στὸ νεκροταφεῖο, νὰ δῆτε ποῦ
⃝ Τὸ χρῆμα δίψα ἄσβεστος, ἔρωτας ἁμαρτω- εἶνε οἱ πλούσιοι. Τὰ ἄνομα πλούτη εἶνε κατά-
λός, ἀγωνία ψυχῆς, θηρίο ἀνυπόφορο, ῥίζα ἁ- ρα. Τὰ πολλὰ χρήματα δὲν εἶνε τοῦ Χριστοῦ·
μαρτημάτων πολλῶν καὶ ἐγκλημάτων. Αὐτὸ μὲ τὸ Εὐαγγέλιο δὲν γίνεσαι πλούσιος. Καὶ οἱ
κάνει τοὺς πολέμους. Καὶ αὐτοὶ οἱ παγκόσμιοι πλεονέκτες πλούσιοι ἔχουν συχνὰ τέλος οἰ-
πόλεμοι, τόσο ὁ πρῶτος ὅσο καὶ ὁ δεύτερος, κτρό· στατιστικὲς δείχνουν, ὅτι αὐτοκτονοῦν
ὄχι τόσο φτωχοὶ ὅσο πλούσιοι.
Ποιός λοιπὸν εἶνε εὐτυχισμένος; Ὁ Λάζα-
ῥίζα εἶχαν τὸν πόθο τοῦ πλούτου. Τὰ πετρέ-

ρος. Αὐτὸς ὁ φτωχὸς εἶχε ἕναν ἄλλο πλοῦτο.


λαια, τὰ κάρβουνα, οἱ πλουτοπαραγωγικὲς
πηγές, αὐτὰ ἦταν κυρίως τὰ αἴτια ποὺ ἐξερ-
ράγησαν δύο παγκόσμιοι πόλεμοι. Πλοῦτος, ἀγαπητοί μου, δὲν εἶνε τὸ χρῆμα·
⃝ Τὸ χρῆμα ἔχει κι ἄλλη μία ἀδυναμία· δὲν μπο- εἶνε ἡ πίστι στὸ Χριστό, ἡ ζωὴ ἐν Χριστῷ, ἡ
ρεῖ νὰ ἱκανοποιήσῃ τοὺς βαθυτέρους πόθους εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Τὰ ὑλικὰ πλούτη τοῦ κό-
τοῦ ἀνθρώπου. Εἶνε φτωχὸ γιὰ ν᾽ ἀπαντήσῃ σμου τούτου δὲν ἔχουν ἀξία, ἡ ἀξία δὲν εἶνε
στὰ αἰτήματα αὐτά. Αὐτὸ θέλει νὰ διδάξῃ ὁ στὴν ὕλη· ἡ ἀξία βρίσκεται στὸ πνεῦμα, στὴν
ἀρχαῖος μῦθος τοῦ Μίδα, ποὺ ζήτησε ὅ,τι ἀγγί- ψυχή, στὸν ἄνθρωπο. Αὐτὸ μᾶς λέει τὸ σημε-
ζει νὰ γίνεται χρυσάφι, ἀλλὰ σύντομα μετά- ρινὸ εὐαγγέλιο. Τὰ πλούτη τοῦ πλουσίου δὲν
νοιωσε· πῆγε τὸ μεσημέρι στὸ σπίτι νὰ φάῃ, στάθηκαν ἱκανὰ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσουν τὴ μακα-
ἄγγιξε τὸ ψωμί, ἔγινε χρυσάφι καὶ θὰ πέθαινε ριότητα στὴν αἰώνιο ζωή. Ἐνῷ ὁ φτωχὸς ἀλλὰ
τῆς πείνας. Καὶ ἡ ἀνθρωπότης, σὰν ἄλλος Μί- πιστὸς Λάζαρος ἀξιώθηκε τῆς βασιλείας τῶν
δας, κινδυνεύει νὰ πεθάνῃ ἐπάνω στὸ σωρὸ οὐρανῶν, ἀξιώθηκε νὰ εἶνε στὸν κόλπον τοῦ Ἀ-
βραάμ, ἀξιώθηκε νὰ δῇ τὸ πρόσωπο τοῦ Θεοῦ.
Εἴθε κ᾽ ἐμεῖς μιὰ μέρα νὰ βρεθοῦμε ἐκεῖ
τῶν νομισμάτων τοῦ κόσμου τούτου, ποὺ νό-
μισε ὅτι θὰ τὴν κάνουν εὐτυχισμένη.
⃝ Ἐκεῖ ὅμως ποὺ τὸ χρῆμα ἀποδεικνύεται τε- μαζὶ μὲ τὸ Λάζαρο καὶ ν᾽ ἀπολαύσουμε τὰ ἀ-
λείως ἀδύναμο καὶ ἀσθενές, εἶνε ἡ ὥρα – ποιά γαθὰ τῆς βασιλείας τοῦ ἐν Τριάδι Θεοῦ· ᾧ ἡ
ὥρα; Ἡ ὥρα τοῦ θανάτου. Ὤ ἡ ὥρα αὐτή! Ἔρ- δόξα καὶ τὸ κράτος εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν.
χεται στὸ φτωχό, γιὰ νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὰ † ἐπίσκοπος Αὐγουστῖνος
Ἀπομαγνητοφωνημένη ὁμιλία, ἡ ὁποία ἔγινε στὸν ἱ. ναὸ Ἁγ. Κωνσταντίνου & Ἑλένης Ἀμυνταίου τὴν 30-10-1977. Καταγραφὴ κα὾ σύντμησις 1-11-2009.