You are on page 1of 20

2014

Όξινθ βροχι.
Οι επιπτϊςεισ ςτα εδαφικά και υδατικά
οικοςυςτιματα.
Μζτρα αντιμετϊπιςθσ

ΚΤΡΙΑΚΘ Α. ΗΑΡΑΒΑΣΘ (Α.Μ. 29691)
ΕΛΛΘΝΙΚΟ ΑΝΟΙΧΣΟ ΠΑΝΕΠΙ΢ΣΘΜΙΟ
ΜΕΣΑΠΣΤΧΙΑΚΟ ΣΜΘΜΑ
ΔΙΑΧΕΙΡΙ΢Θ ΑΠΟΒΛΘΣΩΝ
10/1/2014

ΕΙ΢ΑΓΩΓΗ

ΠΙΝΑΚΑ΢ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΩΝ
....................................................................................................................................... 3

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 - ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ : ΑΙΣΙΑ ΚΑΙ ΣΡΟΠΟΙ ΑΠΟΘΕ΢Η΢ ΣΗ΢
1.1 Αίτια που προκαλοφν την όξινη βροχή. ..................................................................................... 5
1.2 Ξηρή και υγρή απόθεςη. ............................................................................................................ 6
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 : ΟΙ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΙ΢ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ ΢ΣΑ ΕΔΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ
2.1 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτο ζδαφοσ ............................................................................ 8
2.2 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτα δαςικά οικοςυςτήματα ............................................... 10
2.2 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτισ αγροτικζσ καλλιζργειεσ ............................................... 11
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 : ΟΙ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΙ΢ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ ΢ΣΑ ΤΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ .................. 12
ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 : ΜΕΣΡΑ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙ΢Η΢ ΣΩΝ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΩΝ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ ...................... 14
΢ΤΜΠΕΡΑ΢ΜΑΣΑ ............................................................................................................................. 17
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ................................................................................................................................... 19

Σελίδα 2 από 20

Ανάλογθσ ζκταςθσ είναι και θ επίδραςθ τθσ όξινθσ βροχισ ςτα δαςικά οικοςυςτιματα. και αν και το νερό τθσ βροχισ είναι ελαφρά όξινο. Θ όξινθ βροχι ςχθματίηεται όταν αζριοι ρφποι. αλλά είναι προϊόντα ανκρϊπινθσ δραςτθριότθτασ ι άλλων ρυπογόνων αιτιϊν (Wikipedia. Σα πάντα ςτθ φφςθ βρίςκονται ςε ιςορροπία κάτω από κανονικζσ ςυνκικεσ. που εκπζμπονται από διάφορεσ ανκρωπογενείσ ι φυςικζσ πθγζσ ειςζρχονται ςτθν ατμόςφαιρα και αντιδροφν με τα ςυςτατικά τθσ ςχθματίηοντασ οξζα. αντιδροφν με το οξυγόνο ςχθματίηοντασ SO2 και ΝΟΧ . όπωσ ΝΟχ και SO2. ομίχλθ. Οι επιπτϊςεισ που προκαλεί θ όξινθ βροχι είναι ιδιαίτερα εμφανισ ςτα εδαφικά οικοςυςτιματα αλλά είναι εντονότερεσ ςτα υδατικά. Ο όροσ "όξινθ βροχι" χρθςιμοποιικθκε για πρϊτθ φορά τον 19ο αιϊνα. απομάκρυνςθ των κρεπτικϊν ςυςτατικϊν του και αφξθςθ τθσ τοξικότθτά του με τθν απελευκζρωςθ ςε αυτό βαρζων μετάλλων. επιφζροντασ πολλζσ αλλαγζσ ςτθν ιςορροπία των ειδϊν που διαβιοφν εντόσ τουσ κακϊσ είναι υπεφκυνθ για τισ ςυνκικεσ ευτροφιςμοφ που αναπτφςςονται ςε αυτά. προκαλεί οξίνθςθ του. τα οποία αποτελοφν και τουσ κυριότερουσ ρυπαντζσ που προκαλοφν τθν όξινθ βροχι. κακϊσ αυτι καταλιγει τελικά ςτα ποτάμια. ποτάμια (EPA). τα οποία λόγω τθσ μακροχρόνιασ ςυςςϊρευςθσ των ρφπων. που μποροφν να βρεκοφν ςτον αζρα . Οι επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ είναι ιδιαίτερα εμφανισ ςτο φφλλωμα των δζνδρων ενϊ ζχει Σελίδα 3 από 20 . όπωσ το κείο και το άηωτο. Με τον τρόπο αυτό αυξάνει τθν οξφτθτα τουσ. με τιμζσ ΡΘ κοντά ςτο 5. Θ ςυςςϊρευςθ των ρφπων είναι αποτζλεςμα τθσ παγίδευςθσ των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνιςμάτων και του ρεφματοσ αζρα ςτο φψοσ τθσ κόμθσ των δζνδρων. Με τθν πάροδο του χρόνου . κατά τθ διάρκεια τθσ βιομθχανικισ επανάςταςθσ. Σο κείο και το άηωτο.6. αντιδρϊντασ με τα ςυςτατικά του. ςτισ λίμνεσ και ςτα ζλθ. διάφορεσ ανκρϊπινεσ δραςτθριότθτεσ τθν ζχουν διαταράξει. Οι αντιδράςεισ αυτζσ ςυνικωσ εξουδετερϊνουν φυςικά τα οξζα . Ωςτόςο. αυτά τα υλικά εξουδετζρωςθσ μπορεί να παραςυρκοφν από τθν όξινθ βροχι προκαλϊντασ ηθμιζσ ςε καλλιζργειεσ . ςε λίμνεσ και ποτάμια. δθλαδι ουςιϊν (αερίων ι μθ) που δεν αποτελοφν φυςιολογικά χαρακτθριςτικά τθσ κακαρισ ατμόςφαιρασ. Σα οξζα τθσ βροχισ φτάνουν ςτθν επιφάνεια τθσ γθσ είτε με ξθρι είτε με υγρι απόκεςθ. λίμνεσ . ςτο βραχϊδεσ υπόςτρωμα. πάχνθ. Οι φυςιολογικζσ ατμοςφαιρικζσ κατακρθμνίςεισ αντιδροφν με αλκαλικά χθμικά . εάν οι κατακρθμνίςεισ γίνουν πολφ όξινεσ. 2013). ςτο ζδαφοσ.ΕΙ΢ΑΓΩΓΗ Με τον όρο όξινθ βροχι ορίηεται το φαινόμενο κατά το οποίο παρατθροφνται αςυνικιςτα όξινεσ ατμοςφαιρικζσ κατακρθμνίςεισ (χιόνι. βροχι) κατά τθν διάλυςθ ςτουσ υδρατμοφσ τθσ ατμόςφαιρασ των όξινων αζριων ρφπων. τα υλικά αυτά μπορεί να μθν είναι ςε κζςθ να εξουδετερϊςουν όλα τα οξζα . όταν ειςζλκουν ςτθν ατμόςφαιρα. δάςθ. ι μθ όξινα υλικά . Θ όξινθ βροχι επθρεάηει το ζδαφοσ κακϊσ. για να περιγράψει τθ ρυπαςμζνθ βροχι ςτο Μάντςεςτερ τθσ Βρετανίασ και εξακολουκεί να χρθςιμοποιείται μζχρι ςιμερα παρά το ότι κεωρείται ςωςτότεροσ ο όροσ "όξινθ κατακριμνιςθ".

΢τα τζλθ τθσ δεκαετίασ του 1990. Παρά τθν πρόοδο. το πρόγραμμα Clean Air Act και τροποποιιςεισ αυτοφ ζχουν επιφζρει μεγάλεσ μειϊςεισ των εκπομπϊν SO2. Σελίδα 4 από 20 . το παγκόςμιο πρόβλθμα των όξινων εναποκζςεων δεν είναι πικανό να εξαφανιςτεί (Hendrey. 2001).ςτο μεγαλφτερο τμιμα των ανατολικϊν Θνωμζνων Πολιτειϊν μειϊκθκε κατά 10-25%. Σα τικζμενα όρια εκπομπϊν του κείου και του αηϊτου ςε γενικζσ γραμμζσ τθρικθκαν. Μια πρϊιμθ προςπάκεια να περιοριςτοφν οι πρόδρομοι ρφποι των όξινων εναποκζςεων ςε παγκόςμιο επίπεδο είναι θ ΢φμβαςθ τθσ Γενεφθσ του 1979 για τθ διαςυνοριακι ρφπανςθ τθσ ατμόςφαιρασ. ΢τισ Θνωμζνεσ Πολιτείεσ.διαπιςτωκεί θ μείωςθ του ρυκμοφ αφξθςθσ των δζνδρων και ζκπλυςθ των κρεπτικϊν ςυςτατικϊν από τον εςωτερικό ιςτό του φυλλϊματόσ τουσ. όςον αφορά τθ μείωςθ των εκπομπϊν SO2 ςτθ Βόρεια Αμερικι και τθν Ευρϊπθ. Μζχρι το 1996. οι εκπομπζσ SOx ςτθν Ευρϊπθ πλθςίαηαν το ιμιςυ του ποςοφ που εκπζμπεται κατά τθ δεκαετία του 1970. θ ετιςια υγρι εναπόκεςθ SO42.

ςε κακαρό περιβάλλον. οξείδια του αηϊτου και διοξείδιο του κείου απελευκερϊνεται ςτθν ατμόςφαιρα από τα καυςαζρια των αυτοκίνθτων. των φορτθγϊν.6. Για τον λόγο αυτό. πλοφςια ςε οργανικά. αποκτϊντασ με αυτό τον τρόπο ελαφρά όξινο χαρακτιρα. Σο νερό τθσ βροχισ αποτελεί υδατικό διάλυμα το οποίο είναι ςε ιςορροπία με τα ςυςτατικά αζρια τθσ ατμόςφαιρασ. όπωσ θ καφςθ των ορυκτϊν καυςίμων από μθχανοκίνθτα οχιματα ι από κλιβάνουσ. ΢θμαντικζσ εκπομπζσ οξειδίου του αηϊτου. 2005). για παράδειγμα. Οι ανκρϊπινεσ δραςτθριότθτεσ όμωσ. Επιπλζον. Μεγάλο μζροσ του άνκρακα. των μζςων μαηικισ μεταφοράσ . Θ διαδικαςία αυτι ςυχνά παρατθρείται ςε ιηιματα. όπωσ ο άνκρακασ . όπωσ το CO2 με το οποίο αντιδρά ςχθματίηοντασ ανκρακικό οξφ. Ωσ όξινθ βροχι χαρακτθρίηεται το φαινόμενο κατά το οποίο οι τιμζσ ΡΘ των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνίςεων είναι μικρότερεσ του 5. Σο N2O. και ςε πλθμμυριςμζνα εδάφθ.6 και είναι αποτζλεςμα διάφορων χθμικϊν αντιδράςεων που λαμβάνουν χϊρα ςτθν ατμόςφαιρα κατά τθν εκπομπι αζριων ρφπων από διάφορεσ ανκρωπογενείσ πθγζσ. Σο ΝΟ ςχθματίηεται επίςθσ με φυςικό τρόπο ςτθν ατμόςφαιρα μζςω αντίδραςθσ Ο2 και Ν2 που προκαλοφνται από κεραυνοφσ (Blake. Μόλισ διαμορφωκεί το ΝΟ. θ τιμι ΡΘ του νεροφ τθσ βροχισ.ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1 ΟΞΙΝΗ ΒΡΟΧΗ : ΑΙΣΙΑ ΚΑΙ ΣΡΟΠΟΙ ΑΠΟΘΕ΢Η΢ ΣΗ΢ 1. όπωσ οι βιομθχανίεσ και οι μθχανζσ εςωτερικισ καφςθσ. περιζχει 2% S. είναι θ κφρια αιτία τθσ όξινθσ βροχισ. προκφπτουν επίςθσ ςε αερόβια ι Σελίδα 5 από 20 . 2005). εκ του οποίου το μιςό απαντάται ωσ πυρίτθσ (Fe2S) και το υπόλοιπο είναι οργανικό. Κατά τθ διάρκεια των τελευταίων δεκαετιϊν. είναι περίπου 5. ςχθματίηεται κυρίωσ από βιολογικοφσ παράγοντεσ και αποτελεί βαςικό ενδιάμεςο ςτάδιο ςτον κφκλο του αηϊτου ςτα εδάφθ. Σο NO και NO2 ειςζρχεται ςτθν ατμόςφαιρα από φυςικζσ και ανκρωπογενείσ πθγζσ. Σο SO2 παράγεται εφκολα κατά τθν καφςθ: 4FeS2+11O2→2Fe2O3+8SO2 .1 Αίτια που προκαλοφν την όξινη βροχή. θ ταχεία ψφξθ των καυςαερίων αποτρζπει τθν περαιτζρω αντίδραςθ του και παγιδεφει το οξείδιο ςτθν ατμόςφαιρα. που χρθςιμοποιείται παγκοςμίωσ για ενεργειακοφσ ςκοποφσ. ςτθ διαδικαςία τθσ απονιτροποίθςθσ: NO3→NO2→NO→N2O→N2( g). Εργοςτάςια παραγωγισ θλεκτρικισ ενζργειασ. Ο ςχθματιςμόσ του ΝΟ από τθν αντίδραςθ του Ν2 και Ο2 λαμβάνει χϊρα ςε υψθλζσ κερμοκραςίεσ: N2+O2→2NO (Blake. και διευκολφνεται από μικροοργανιςμοφσ οι οποίοι αναπτφςςονται ςε αναερόβιεσ ςυνκικεσ. Θ κφρια πθγι του οξειδωμζνου κείου από τθν ανκρϊπινθ δραςτθριότθτα είναι θ καφςθ του άνκρακα. εκπζμπουν το μεγαλφτερο μζροσ του διοξειδίου του κείου και ζνα μεγάλο μζροσ των οξειδίων του αηϊτου κατά τθν καφςθ ορυκτϊν καυςίμων. προκαλϊντασ αλλαγι ςτθ ςφςταςθ του μείγματοσ των αερίων ςτθν ατμόςφαιρα. εκπζμπονται τόςεσ πολλζσ διαφορετικζσ χθμικζσ ουςίεσ. για τθν παραγωγι θλεκτρικισ ενζργειασ. αλλά και από φυςικζσ πθγζσ όπωσ τα θφαίςτεια και επιφάνεια των ωκεανϊν.

2014) διοξείδιο του κείου και τα οξείδια του αηϊτου είναι ευδιάλυτα ςτο νερό και μπορεί να μεταφερκοφν πολφ μακριά από τον άνεμο. του χιονιοφ και τθσ ομίχλθσ που βιϊνουμε ςε ςυγκεκριμζνεσ θμζρεσ (EPA). Gobron. Οι ουςίεσ αυτζσ μπορεί να φτάςουν πολφ ψθλά μζςα ςτθν ατμόςφαιρα. 1. 2005). Σο κείο και το άηωτο. 2009). & Liousse. όταν ειςζλκουν ςτθν ατμόςφαιρα. είναι μθχανιςμοί μζςω των οποίων αυτά απομακρφνονται από τθν ατμόςφαιρα (Galy-Lacaux.2 Ξηρή και υγρή απόθεςη. του χιονόνερο. οι ενϊςεισ αυτζσ μποροφν να ταξιδζψουν μεγάλεσ αποςτάςεισ όπου γίνονται μζροσ τθσ βροχισ . θ κφρια οδόσ για τθν παραγωγι H2SO4 από SO2 είναι μζςω αντίδραςθσ με ρίηεσ ΟΘ ςτθν αζρια φάςθ: OH+SO2→HSO3 HSO3+O2→HO2+SO3 SO3+H2O→H2SO Σελίδα 6 από 20 . μόνο το 7% τθσ όξινθσ εναπόκεςθσ προζρχεται από τθν ίδια τθ χϊρα (εικόνα 2) (Κωςτόπουλοσ. Ωσ εκ τοφτου. Descroix. 2014). και άλλεσ χθμικζσ ουςίεσ για να ςχθματίςουν πιο Εικόνα 2 :Διαςυνοριακή μεταφορά ρφπων ςτη Νορβηγία που προκαλοφν όξινη βροχή όξινουσ ρφπουσ . αντιδροφν με το οξυγόνο ςχθματίηοντασ SO2 και ΝΟχ . Ελλείψει νεφϊν(ξθρι απόκεςθ). Θ όξινθ βροχι προκαλείται από μια χθμικι αντίδραςθ που ξεκινά όταν αζρια όπωσ το κείο και του άηωτο απελευκερϊνονται ςτον αζρα .Εικόνα 1: ΢χηματιςμόσ θειικοφ και νιτρικοφ οξζοσ ςτην ατμόςφαιρα (ΚΠΕ Καςτοριάσ) μερικϊσ αερόβια εδάφθ από τθν ταχεία οξείδωςθ τθσ οργανικισ φλθσ ι από αμμωνιοφχα λιπάςματα με τθν διαδικαςία τθσ νιτροποίθςθσ (Blake. Σο (Κωςτόπουλοσ. Θ αλλθλεπίδραςθ ατμόςφαιρασ – βιόςφαιρασ είναι ςθμαντικι ςτθν κατανόθςθ των βιογεωχθμικϊν κφκλων των ςτοιχείων και τθσ χθμείασ τθσ ατμόςφαιρασ. μεταξφ αυτϊν του κείου και του αηϊτου. Laouali. Θ υγρι και θ ξθρι εναπόκεςθ των χθμικϊν ςτοιχείων τθσ ατμόςφαιρασ. που είναι γνωςτοί ωσ όξινθ βροχι. όπου αναμιγνφονται και αντιδροφν με το νερό . τα οποία αποτελοφν και τουσ κυριότερουσ ρυπαντζσ που προκαλοφν τθν όξινθ βροχι. ΢τθν περίπτωςθ τθσ Νορβθγίασ. το οξυγόνο.

και ςε ξθρζσ ςυνκικεσ. Θ μελζτθ των (Trebs. ζγινε προςπάκεια να εκτιμθκεί θ ςυνολικι απόκεςθ (ξθρι και υγρι) του αηϊτου ςτθν περιοχι μελζτθσ με ταυτόχρονθ καταγραφι των μετεωρολογικϊν δεδομζνων που καλφπτουν. θ βιομάηα. θ οποία είναι φωτολυτικά αςτακισ ςτο φωσ του ιλιου (Blake. θ απομάκρυνςθ δθλαδι των ρφπων από τθν ατμόςφαιρα μζςω των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνίςεων . εξαχνϊνεται και ζνα μεγάλο κλάςμα εκπζμπεται ςε μορφι αερίων ΝΘ3. ΢ε υγρζσ ςυνκικεσ (υγρι απόκεςθ). όπωσ ΘΝΟ3. με αποτζλεςμα το ςχθματιςμό ΝΘ4+ (Blake. Θ οξείδωςθ HSO3− αποδίδει ζνα κειικό ιόν και επιπλζον πρωτόνια : HSO3−+ οξειδωτικό μζςο→SO42−+H+ (Blake. που ςυνδζεται με το άηωτο. Θ υγρι απόκεςθ.Σθν θμζρα. et al. Θ υγρι απόκεςθ περιλαμβάνει τθν απομάκρυνςθ του πρωτογενοφσ SO2. το τζλοσ τθσ ξθρισ περιόδου (καφςθ βιομάηασ). τθν ατμοςφαιρικι οξείδωςθ με Θ2Ο2 ι Ο3 και τθν απομάκρυνςθ των δευτερογενϊν ΝΟ2. θ οποία μπορεί να οδθγιςει ςε παρατεταμζνθ διαταραχι του φυςικοφ κφκλου του αηϊτου. Θ ξθρι εναπόκεςθ των ςωματιδίων και των αερίων λαμβάνει χϊρα με κακίηθςθ και επιφανειακι προςρόφθςθ και ςυμβαίνει κοντά ςτισ περιοχζσ εκπομπισ των ρφπων. κατά τθν αντίδραςθ με νερό. όπωσ επίςθσ και τα προϊόντα Ν από τα διάφορα ςτάδια δευτερογενϊν αντιδράςεων. κατά τθν αντίδραςθ τουσ με τθν ρίηα υδροξυλίου (Blake.είναι ο επικρατζςτεροσ μθχανιςμόσ απομάκρυνςθσ τουσ μακριά από τθν πθγι εκπομπισ τουσ. 2005). ΝΟ2 και ΘΝΟ3. ςτο νοτιοδυτικό τμιμα του Αμαηονίου όπου οι αποκζςεισ του αηϊτου ςχετίηονται άμεςα με τθν καφςθ βιομάηασ και τθν αυξανόμενθ χριςθ λιπαςμάτων ςτισ καλλιζργειεσ λόγω τθσ μετατροπισ των τροπικϊν δαςϊν ςε καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ και βοςκότοπουσ. 2006) ζλαβε χϊρα ςε μια τροπικι περιοχι. Οι πρωτογενείσ εκπομπζσ S. υπάρχει ζνασ επιπλζον τρόποσ. Θ ξθρι εναπόκεςθ είναι θ άμεςθ μεταφορά των αερίων και των ςωματιδίων από τθν ατμόςφαιρα. 2005): NO2+O3→NO3+O2 NO2+NO3→N2O5 N2O5+H2O→2HNO3. Κατά τθ διάρκεια τθσ εκκακάριςθσ και τθσ καφςθσ των τροπικϊν δαςϊν. το SO2 διαλφεται ςτα ςταγονίδια νεροφ τθσ ατμόςφαιρασ για να ςχθματίςει HSO3−: SO2→SO2⋅H2O→HSO3−+H+ . Σα οξείδια του κείου και του αηϊτου αντιδροφν με τθν υγραςία τθσ επιφάνειασ ςτο ζδαφοσ ι ςτο φφλλωμα των φυτϊν. τθν μεταβατικι περίοδο και τθν αρχι τθσ Σελίδα 7 από 20 . SO2. 2005). ο κφριοσ τρόποσ παραγωγισ ΘΝΟ3 είναι μζςω τθσ αντίδραςθσ του ΝΟ2 με ΟΘ : OH+NO2→HNO3. Σθ νφχτα. 2005) . Dry and wet deposition of inorganic nitrogen compounds to a tropical pasture site (Rondonia. για τθν παραγωγι οξφτθτασ από τθν αποςφνδεςθ των ιόντων Θ + και των ςυηυγϊν ανιόντων.. μπορεί να αποτεκοφν απευκείασ από τθν πθγι ρφπανςθσ. μζςω του ςχθματιςμοφ τθσ νιτρικισ ρίηα. Brazil). αν και μερικά ιόντα Θ + τείνουν να εξουδετερϊνονται από ΝΘ3. ΢τθν μελζτθ αυτι. Θ ξθρι απόκεςθ ςυμβαίνει κφρια όταν τα οξείδια του κείου και του αηϊτου ςυνυπάρχουν με ςωματίδια ςκόνθσ και επικρατοφν ξθρζσ ςυνκικεσ.

παρατθρικθκε ζντονθ ξθρι απόκεςθ διοξειδίου του αηϊτου και αμμωνίασ με ζνα ποςοςτό περίπου 46. με τισ μεγαλφτερεσ ςυγκεντρϊςεισ να παρατθροφνται ςτισ αςτικζσ και βιομθχανικζσ περιοχζσ απϋ ότι ςτισ αγροτικζσ περιοχζσ. θ αμμωνία. Επιπλζον οι ατμοςφαιρικζσ ςυγκεντρϊςεισ του αζριου και του ςωματιδιακοφ διοξείδιου του κείου ςτα χονδρά ςωματίδια εμφάνιςαν ςχετικά μεγάλεσ τιμζσ κατά τθ διάρκεια τθσ χειμερινισ ςεηόν. κοντά ςτθν πθγι εκπομπισ των ατμοςφαιρικϊν ρφπων. Θ ρυκμιςτικι ικανότθτα του εδάφουσ να εξουδετερϊνει τθν οξφτθτα των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνίςεων είναι ςυνάρτθςθ τθσ χθμικισ του ςφςταςθσ και τθσ ςυνεχοφσ απόκεςθσ ςε αυτό τθσ όξινθσ βροχισ. Όταν πια εξαντλθκεί θ Σελίδα 8 από 20 . και αυξάνοντασ με τον τρόπο αυτό τθν ςυγκζντρωςθ αυτϊν των ςτοιχείων ςτο ζδαφοσ. ςυχνά. Al αντικακιςτϊντασ τα ςτα ςυςτατικά του ζδαφοσ. & Wu.υγρισ περιόδου (κακαρζσ ςυνκικεσ). Σο διοξείδιο του αηϊτου. Οι (Pan. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 2 ΟΙ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΙ΢ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ ΢ΣΑ ΕΔΑΦΙΚΑ ΟΙΚΟ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ 2. Wang.1 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτο ζδαφοσ Οι επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχι ςτο ζδαφοσ ςυνίςταται ςτθν χθμικι αντίδραςθ που λαμβάνει χϊρα όταν αυτι ζρχεται ςε επαφι με το ζδαφοσ μεταβάλλοντασ τθν χθμικι του ςφςταςθ και τθν τοξικότθτά του. Κατά τθν επαφι τθσ όξινθσ βροχισ με το ζδαφοσ αυτι αντιδρά με τα βαςικά ςυςτατικά του και είτε εξουδετερϊνεται. Mg. όπου κυριαρχεί θ καφςθ τθσ βιομάηασ. 2013) μελζτθςαν τθν χωρικι κατανομι και τισ χρονικζσ μεταβολζσ των ατμοςφαιρικϊν αποκζςεων του διοξειδίου του κείου μζςω των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνίςεων (υγρι απόκεςθ) και των ςωματιδίων και αερίων(ξθρι απόκεςθ) ςε μια περίοδο τριϊν ετϊν ςε δζκα διαφορετικζσ κζςεισ τθσ Βόρειασ Κίνασ. αν θ οξφτθτα τθσ είναι χαμθλι. είτε προκαλεί εξάντλθςθ των ουςιϊν που τθν εξουδετερϊνουν όταν ζχει υψθλζσ τιμζσ ΡΘ. ΢το τζλοσ τθσ ξθρισ περιόδου. Tang. τόςο για το αζριο όςο και για το ςωματιδιακό διοξείδιο του κείου.4% επί τθσ ςυνολικισ (ξθρισ και υγρισ) απόκεςθσ αηϊτου. Σα αποτελζςματα των μετριςεων. λόγω των τοπικϊν εκπομπϊν από τα οικιακά ςυςτιματα κζρμανςθσ τα οποία λειτουργοφν κφρια με τθν καφςθ ορυκτϊν καυςίμων. K. Σα αςβεςτολικικά πετρϊματα ζχουν καλφτερθ ρυκμιςτικι ικανότθτα τθσ οξφτθτασ ςε ςχζςθ με τα γρανιτικά και γι’ αυτό είναι περιςςότερο ανκεκτικά ςτισ όξινεσ αποκζςεισ. Επιπλζον. ζδειξαν ςαφείσ χωρικζσ μεταβολζσ. Θ όξινθ βροχι επιδρά με δφο τρόπουσ ςτα εδάφθ αυξάνοντασ τθν οξφτθτά τουσ :  Σα ιόντα υδρογόνου τθσ όξινθσ βροχισ προκαλοφν αποδζςμευςθ των ιόντων Ca. όπου αυτά είναι δεςμευμζνα. το νιτρικό και το νιτρϊδεσ οξφ διαπιςτϊκθκε ότι ςυμβάλλουν με ζνα ςθμαντικό ποςοςτό ςτθν ξθρι απόκεςθ. παρατθρικθκε ότι θ ξθρι απόκεςθ ςυμβαίνει.

διεξιχκθςαν εργαςτθριακά πειράματα ςε μονόλικουσ του εδάφουσ. απελευκερϊνει Ma και Mb κατιόντα μζςω αντιδράςεων διάλυςθσ που μεταβάλλονται με αφξθςθ τθσ ιςχφοσ του οξζοσ. Drzymała. 100 ετών και τησ κινητικότητασ των πρωτονίων ςε αυτό (Blake. λαμβάνει χϊρα προςρόφθςθ πρωτονίων ςε αρνθτικά φορτιςμζνεσ επιφάνειεσ που ςυνδζονται με ορυκτά αργίλου και οργανικισ φλθσ. ςε πολφ όξινα επίπεδα του διαλφματοσ ψεκαςμοφ των δειγμάτων (ρΘ 2. Πζραν των αντιδράςεων διάλυςθσ.2. Δεφτερον. Πρϊτον. με όξινα διαλφματα με ρΘ 3. 2005) εδάφουσ ςε ζνα πθλϊδεσ αργιλοπθλϊδεσ εδάφοσ ςτο Rothamsted τθσ Βρετανίασ και απεικονίηει δφο ςθμαντικζσ πτυχζσ τθσ οξίνιςθσ του εδάφουσ. ρΘ 2.0 και νερό με ρΘ 5.0 ) θ ζκπλυςθ Ca2 + και Mg2 + ανιλκε ςε περίπου Σελίδα 9 από 20 . το οποίο δζχεται τα πρωτόνια. Αυτό οδθγεί ςε μια αλλθλουχία αντιδράςεων κακϊσ μειϊνεται θ τιμι του ρΘ προκειμζνου να ρυκμιςτεί θ οξφτθτα του εδάφουσ. Αυτό χαρακτθρίηεται ιδιαίτερα από ςχετικά ταχεία μείωςθ τθσ ρυκμιςτικισ ικανότθτασ (Blake. & Siepak.6 .δυνατότθτα αντικατάςταςθσ τουσ από τα ιόντα υδρογόνου αυτά παραμζνουν ςτα υδατικά διαλφματα προκαλϊντασ αφξθςθ τθσ οξφτθτασ των εδαφϊν (Μα κατιόντα). η καθεμία εξ’ αυτών.2 ζωσ 3.  Σα κειικά και νιτρικά ανιόντα που περιζχονται ςτθν όξινθ βροχι εξουδετερϊνουν τα κατιόντα που είναι προςροφθμζνα ςτα ςυςτατικά του εδάφουσ με αποτζλεςμα τθν ζκπλυςθ τουσ από αυτά(Μb κατιόντα). διαςτάςεων 15 cm ςε διάμετρο και 50 cm φψοσ. Ο ψεκαςμόσ των δειγμάτων διιρκεςε 30 θμζρεσ. ΢τθν εικόνα 3 φαίνεται πϊσ θ προςφορά πρωτονίων ζχουν επθρεάςει το pH του Εικόνα 3: Μεταβολή τησ τιμήσ του ΡΗ ςε ζνα λαςπώδεσ αργιλοπηλώδεσ ζδαφοσ ςτο Rothamsted τησ Βρετανίασ βάςει τησ ανάλυςησ των μετρήςεων ςτο πεδίο τησ οξφτητασ για τρεισ περιόδουσ διάρκειασ. ΢ε ανάλογθ εργαςία των (Walna. θ τιμι του ρΘ δεν μεταβάλλεται με ζνα απλό. ιςχυρότερθ ρυκμιςτικι ικανότθτα του Αυτό οφείλεται ςτθν εδάφουσ ςε οριςμζνο εφροσ τιμϊν ρΘ: για ανκρακικό ζδαφοσ ςε ςχεδόν ουδζτερεσ τιμζσ ρΘ και για ενϊςεισ υδροξειδίων ΑΙ και Fe και αργιλικϊν ορυκτϊν ςε τιμζσ ρΘ 4. ςτακερό τρόπο αναλόγωσ τθσ ειςερχόμενθσ ποςότθτασ Θ+. Σο ζδαφοσ. 1998) ςχετικά με τθν ζκπλυςθ ιόντων Ca και Mg από το ζδαφοσ του εκνικοφ πάρκου Wielkopolski υπό τθν επίδραςθ τθσ όξινθσ βροχισ.0 . Σα πειράματα ζδειξαν ότι αρκετά μεγάλεσ ποςότθτεσ Ca2 + και Mg2 + μπορεί να εκπλυκοφν από το ζδαφοσ . Αυτζσ οι διαδικαςίεσ λαμβάνουν χϊρα αναλόγωσ τθσ ςφνκεςθσ των ουςιϊν του ρυκμιςτικοφ διαλφματοσ και των προϊόντων των αντιδράςεων. προςομοιϊνοντασ μια βροχόπτωςθ 400 mm και το ζκπλυμα αναλυόταν κάκε μζρα. θ ταχεία προςκικθ ιςχυρϊν ανόργανων οξζων από όξινεσ εναποκζςεισ μειϊνει τθν τιμι του ρΘ πολφ περιςςότερο απ’ ότι θ αργι προςκικθ. 2005).

ςκότωςε τα δάςθ. Οι όξινεσ αποκζςεισ. 2001). Για παράδειγμα.6 των διαλυμάτων με τα οποία ψεκάςτθκαν τα δείγματα εδάφουσ. και για τθν ζρευνα ςχετικά με κζματα που αφοροφν ςτθν όξινθ εναπόκεςθ. πάντωσ. Αλλοιϊςεισ ςτο φφλλωμά τουσ. ιδιαίτερα. Τπάρχουν πολυάρικμα παραδείγματα μαραςμοφ των δαςϊν που ςχετίηονται με τοπικζσ πθγζσ ρφπανςθσ.2 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτα δαςικά οικοςυςτήματα Σα δαςικά οικοςυςτιματα παρουςιάηουν μια πλθκϊρα αντιδράςεων κάτω από τθν επίδραςθ τθσ όξινθσ βροχισ. ΢φμφωνα με τον (Hendrey.0 και 5. ζχουν υποςτεί ςθμαντικζσ ηθμιζσ ςτα δάςθ και μαραςμό τουσ. διάβρωςθ του κθρϊδουσ ςτρϊματοσ των φφλλων. ςε όλη την Ευρώπη. είναι ζνα πρόβλθμα που ςυνδζεται με τθ μεταφορά ςε μεγάλθ απόςταςθ των ρφπων. οι εκπομπζσ SO2 ςτο επίπεδο του ζδαφουσ από ζνα χυτιριο χαλκοφ ςτο Sudbury του Οντάριο. που ονομάηεται "αραίωςθ κορϊνασ". όπου ο άνκρακασ υψθλισ περιεκτικότθτασ ςε κείο καταναλϊνεται ςε τεράςτιεσ ποςότθτεσ. ΢ε αυτό ςυμβάλλει κατά μεγάλο ποςοςτό το γεγονόσ ότι οι ρφποι παγιδεφονται ςτθν κόμθ των δζνδρων με τθν ςυγκράτθςθ τθσ βροχισ και του ανζμου. ζδειξε ότι το 20% των δαςικϊν εκτάςεων τθσ Δυτικισ Γερμανίασ είχε καταςτραφεί και ότι δεν είχε ςυμβεί μεγάλθσ ζκταςθσ αποψίλωςθ των δαςικϊν εκτάςεων. Αυτό.100 mg και 17 mg ανά kg εδάφουσ αντίςτοιχα. Θ ζκπλυςθ των ςτοιχείων ιταν αρκετζσ φορζσ λιγότερθ ςτισ τιμζσ ρΘ 3. μείωςθ του ρυκμοφ ανάπτυξθσ των δζνδρων ι ακόμθ και κάνατόσ τουσ είναι οριςμζνεσ από τισ επιπτϊςεισ που παρατθροφνται ςτα δαςικά οικοςυςτιματα κάτω από τθν επίδραςθ τθσ όξινθσ βροχισ. ΢τθ δυτικι Γερμανία. Σο γενικό ςυμπζραςμα των ερευνϊν. Παρόμοιεσ καταςτάςεισ παρατθρικθκαν γφρω από ςθμειακζσ πθγζσ εκπομπισ ρφπων και ςε άλλεσ περιοχζσ. Ο όροσ " κάνατοσ του Εικόνα 4 : Χάρτησ επιπτώςεων τησ όξινησ βροχήσ ςτα δάςη τησ Ευρώπησ (Κωςτόπουλοσ. 2014) δάςουσ " χρθςιμοποιικθκε για να περιγράψει τθν κατάςταςθ. τα χόρτα. Μεγάλθσ κλίμακασ ζρευνεσ ςχετικά με τθν κατάςταςθ των δαςϊν διεξιχκθςαν ςτθ Γερμανία. με αποτζλεςμα να επθρεάηονται περιοχζσ ακόμθ και χιλιάδεσ χιλιόμετρα μακριά από τισ πθγζσ εκπομπισ (Hendrey. πολλζσ μειϊςεισ των δαςικϊν εκτάςεων φαίνεται να ςυνζβθςαν κατά τθ δεκαετία του 1970 οι οποίεσ αποδόκθκαν ςτθν όξινθ βροχι. ςτισ περιοχζσ όπου παρατθρικθκαν μεγάλεσ μειϊςεισ. απϊλεια κρεπτικϊν ςυςτατικϊν. οδιγθςε ςε αυξθμζνθ πίεςθ τθσ κοινισ γνϊμθσ για τθν προςταςία του περιβάλλοντοσ γενικότερα. ΢τθν Εικόνα 4 αποτυπϊνονται τα αποτελζςματα τθσ επίδραςθσ τθσ Σελίδα 10 από 20 . 2. και τουσ οργανιςμοφσ του εδάφουσ και δθμιοφργθςε ζνα ςελθνιακό τοπίο ςτθν περιοχι γφρω από αυτό. περιοχζσ ςτισ οποίεσ διαπιςτϊκθκε υψθλι ςυγκζντρωςθ ατμοςφαιρικϊν ρφπων (κυρίωσ SO2). ΢τθν Ανατολικι Ευρϊπθ. τα δάςθ μαςτίηονται από αραίωςθ των κορυφαίων κλάδων. πάντωσ. 2001).

ενϊ τα φυτά ελζγχου υποβλικθκαν μόνο ςε βροχι με αποςταγμζνο νερό (ρΘ 6. και ςυν. Παρατθροφμε ότι το μεγαλφτερο ποςοςτό των δαςϊν που ζχουν επθρεαςτεί βρίςκεται ςτθν Κεντρικι Ευρϊπθ. ΢τθ ςυνζχεια . Mimosa artemisia Heringer and Paula and Gallesia integrifolia (Spreng. Ωςτόςο οι επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ ςτισ αγροτικζσ καλλιζργειεσ ζχουν ελάχιςτα διερευνθκεί παρά το γεγονόσ ότι θ διατροφι των ανκρϊπων παγκοςμίωσ βαςίηεται ςε ζνα μικρό αρικμό φυτϊν. Σα εδάφθ που τίκενται ςτθν επιρεια τθσ όξινθσ βροχισ είναι λιγότερο ικανά να εξουδετερϊςουν πρόςκετεσ ειςόδουσ ιςχυρϊν οξζων. Θ προςκικθ νιτρικϊν ςτο ζδαφοσ χρθςιμοποιείται ωσ βελτιωτικό του εδάφουσ με τθν μορφι λιπαςμάτων. 2. το διαλυμζνο ανόργανο αλουμίνιο μπορεί να εμποδίςει τθν απορρόφθςθ του νεροφ και κατά ςυνζπεια τθν απορρόφθςθ των απαραίτθτων κρεπτικϊν ςυςτατικϊν από τισ ρίηεσ των δζντρων. Παρατθρικθκαν νεκρωτικζσ κθλίδεσ ςτο ζλαςμα φφλλου και οι περιςςότεροι από τουσ τραυματιςμοφσ εντοπίςτθκαν ςτθν επιδερμίδα ςε όλα τα είδθ που μελετικθκαν. dulcis ςυςςϊρευςαν κόκκουσ αμφλου. τα φφλλα τουσ παρουςίαςαν τραυματιςμοφσ ςτο μεςόφυλλο και κατζρρευςαν πλιρωσ. Προκειμζνου να ςυςχετιςκεί θ ςυμπτωματολογία με τισ ανατομικζσ αλλοιϊςεισ που προκαλοφνται από τθν όξινθ βροχι ςτα φφλλα των τροπικϊν ειδϊν οι (Sant’Anna-Santos. To S. F. ΢ε υψθλζσ ςυγκεντρϊςεισ..3 Οι επιπτώςεισ τησ όξινησ βροχήσ ςτισ αγροτικζσ καλλιζργειεσ Οι επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ τόςο ςτο ζδαφοσ όςο και ςτα δαςικά ςυςτιματα είναι ιδιαίτερα βλαβερζσ και αναπτφχκθκαν παραπάνω. Θ αποαξονικι επιφάνεια τθσ Μ. Σα φυτά εκτίκονταν κακθμερινά ςτθν όξινθ βροχι για 20 λεπτά για 10 ςυνεχόμενεσ θμζρεσ .) Harms. Dulcis εμφάνιςε επιδερμικι διάβρωςθ του κθρϊδουσ ςτρϊματοσ των φφλλων και ριξθ τθσ επιφάνειασ τουσ.όξινθσ βροχισ ςτα ευρωπαϊκά δάςθ. Σα φυτά ςυςςϊρευςαν φαινολικζσ ενϊςεισ ςε νεκρωτικζσ περιοχζσ . τα οποία δζχονται τθν επίδραςθ υψθλισ οξφτθτασ όξινθσ βροχισ. Θ όξινθ βροχι ζχει αλλάξει. Burger. οι (Elias. & Adams. 2008). και ςυνεχίηει να αλλάηει. integrifolia εμφάνιςαν ςυμπτϊματα πλαςμόλυςθσ. Σα κφτταρα που περιζβαλλαν τισ τραυματιςμζνεσ περιοχζσ ςτα S. 2006).. ΢τα δάςθ που απαντϊνται ςτα Απαλάχια Όρθ . το παλιό δαςικό ζδαφοσ επιταχφνοντασ τθν ζκπλυςθ του αςβεςτίου και του μαγνθςίου και αυξάνοντασ τισ ςυγκεντρϊςεισ του διαλυμζνου ανόργανου αλουμινίου ςτα φδατα του εδάφουσ. Μερικά επιδερμικά κφτταρα του Γ. εξζκεςαν ςε προςομοιωμζνθ βροχι χαμθλισ οξφτθτασ ( pH 3. artemisiana αποικίςτθκε από μια μάηα μυκιτων και ςυνζβθ ριξθ ςτο εξωτερικό χείλοσ. 2009) κατάφεραν να ςυςχετίςουν τον μζςο ετιςιο ρυκμό ανάπτυξθσ των δζνδρων με τθν χθμικι ςφςταςθ του εδάφουσ που ζχει υποςτεί τθν επίδραςθ των όξινων αποκζςεων και να εξάγουν το ςυμπζραςμα ότι τα δφο τρίτα τθσ περιοχισ μελζτθσ παρουςίαςε μειωμζνο ρυκμό ανάπτυξθσ των δζνδρων.0 ) τα φυτά και δενδρφλλια Spondias dulcis Forst. παρζχοντασ φτωχζσ ςυνκικεσ ανάπτυξθσ των δζνδρων (Driscoll. Θ μεταβολι των εδαφϊν με όξινθ εναπόκεςθ ζχει ςοβαρζσ ςυνζπειεσ ςτα ευαίςκθτα δαςικά οικοςυςτιματα. γεγονόσ που ζχει ςυμβάλλει ςθμαντικά ςτον διπλαςιαςμό τθσ περιεκτικότθτασ των εδαφικϊν Σελίδα 11 από 20 . κυρίωσ ςτθν Γερμανία.0 ) .

του μικουσ τθσ ρίηασ και τθσ φυλλικισ επιφάνειασ ενϊ μειϊκθκε ςθμαντικά και ο αρικμόσ των κόκκων ανά μονάδα και απόδοςθ ανά m2 ςε όλεσ τισ τιμζσ ΡΘ. ςτισ λίμνεσ. κακϊσ το pH ςε μια λίμνθ ι ςε ζνα ποτάμι μειϊνεται. δεν μποροφν να εξουδετερϊςουν τθν όξινθ βροχι. οι Φιλιππίνεσ . ευτροφιςμό και οξίνιςθ οικοςυςτθμάτων. Ωσ βελτιωτικό εδάφουσ χρθςιμοποιοφνται και οι ςπάνιεσ γαίεσ ςε πολλζσ χϊρεσ. μζςω των ατμοςφαιρικϊν κατακρθμνίςεων. ςτα διαφορετικά ςτάδια ανάπτυξθσ των φυτϊν. προβλιματα που μποροφν να βλάψουν ι να ςκοτϊςουν μεμονωμζνα άτομα ψαριϊν. Επιπλζον. τα επίπεδα αλουμινίου αυξάνονται. Οι δφο αυτοί παράγοντεσ κάνουν τισ ςυνκικεσ ιδιαίτερα τοξικζσ για τα ψάρια. & Huang. ναι μεν Σελίδα 12 από 20 . να προκαλζςουν τθ μείωςθ του πλθκυςμοφ των ψαριϊν. Θ όξινθ βροχι επιφζρει πλικοσ προβλθμάτων ςτα ηϊα και τα ψάρια που διαβιοφν εντόσ των υδάτινων μαηϊν . Οι περιςςότερεσ λίμνεσ και ποτάμια. τα κτίρια. 1996) ςε δφο ποικιλίεσ ςιταριοφ οι οποίεσ εκτζκθκαν ςε διαφορζσ τιμζσ ΡΘ όξινθσ βροχισ παρατθρικθκαν. θ Ελβετία. ΢ε πειράματα που ζγιναν από τουσ (Singh & Agrawal. και να προκαλζςει μείωςθ τθσ βιοποικιλότθτασ. Θ όξινθ βροχι ρζει ςε αυτά μετά τθν πτϊςθ ςτα δάςθ. Λίμνεσ και ποτάμια αποκτοφν όξινο ΡΘ όταν το ίδιο το νερό ι το περιβάλλον ζδαφοσ αυτϊν. και τα ζλθ. μείωςθ τθσ βιοποικιλότθτασ (Trebs. Zhou. τα χαμθλά επίπεδα του pH και θ αυξθμζνθ ςυγκζντρωςθ αλουμινίου προκαλοφν χρόνιο άγχοσ που. όπωσ θ Αυςτραλία. τουσ δρόμουσ αλλά και άμεςα. Ζτςι.. ςθμαντικζσ μειϊςεισ του φψουσ βλαςτοφ. ζχουν ζνα ρΘ μεταξφ 6 και 8. ΢ε μακροπρόκεςμθ κλίμακα θ ςυςςϊρευςθ αηϊτου ςτα εδαφικά οικοςυςτιματα μπορεί να προκαλζςει αυξθμζνθ ζκπλυςθ νιτρικϊν και κρεπτικϊν ςυςτατικϊν του εδάφουσ. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 3 ΟΙ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΙ΢ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ ΢ΣΑ ΤΔΑΣΙΚΑ ΟΙΚΟ΢Τ΢ΣΗΜΑΣΑ Οι οικολογικζσ επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ είναι πιο ξεκάκαρεσ ςτο υδάτινο περιβάλλον. Wang. ΢ε ζρευνα των (Sun. θ όξινθ βροχι απελευκερϊνει αλουμίνιο από τα εδάφθ ςε λίμνεσ και ποτάμια το οποίο είναι ιδιαίτερα τοξικό για πολλά είδθ υδρόβιων οργανιςμϊν. τα χωράφια. για τθν βελτίωςθ τθσ απόδοςθσ και τθσ ποιότθτασ των καλλιεργειϊν. τισ όξινεσ ενϊςεισ. και ςυν.ςυςτθμάτων ςε άηωτο από το 1960. ΢ε περιοχζσ όπου θ ρυκμιςτικι ικανότθτα του εδάφουσ είναι χαμθλι. τα οποία βρίςκονται ςε λεκάνεσ απορροισ των οποίων τα εδάφθ ζχουν περιοριςμζνθ ρυκμιςτικι ικανότθτα. που ζχουν επθρεαςτεί από το φαινόμενο τθσ όξινθσ βροχισ. 2006). όπωσ ςτα ρζματα. ςτα υδατικά οικοςυςτιματα. δθλαδι περιοριςμζνθ δυνατότθτα να εξουδετερϊνουν. να εξαλείψει εντελϊσ είδθ ψαριϊν από ζνα υδάτινο ςφςτθμα. αλουμίνιο απελευκερϊνεται από τα εδάφθ ςτισ λίμνεσ και ςτα ποτάμια που βρίςκονται ςε αυτι. Θ όξινθ βροχι πλιττει κυρίωσ τα ευαίςκθτα υδατικά ςυςτιματα. 2013) παρατθρικθκε ότι ο ςυνδυαςμόσ όξινθσ βροχισ και παρουςίασ La 3+ ςτο ζδαφοσ προκάλεςε τθν δθλθτθρίαςθ του ριηικοφ ςυςτιματοσ τθσ ςόγιασ και μείωςθ τθσ ανάπτυξθ του λόγω τθσ αυξθμζνθσ διαταραχισ ςτθν απορρόφθςθ και χρθςιμοποίθςθ των ορυκτϊν κρεπτικϊν ουςιϊν από τισ ρίηεσ. Κακϊσ θ όξινθ βροχι ρζει μζςα από τα εδάφθ ςε λεκάνθ απορροισ.

Σα ςυμπτϊματα του ευτροφιςμοφ περιλαμβάνουν άνκιςθ άλγθσ (τόςο τοξικισ όςο και μθ τοξικισ).δεν μπορεί να ςκοτϊςει τα ψάρια. ΢ε χαμθλότερα επίπεδα pH. ι τα ζντομα που τρϊνε δεν μποροφν να ανεχτοφν το ίδιο επίπεδο οξφτθτασ των υδάτων. 2008). μείωςθ τθσ υγείασ των ψαριϊν και των οςτρακοειδϊν. φαινόμενο που ονομάηεται ευτροφιςμόσ. αυτό κα ζχει επίπτωςθ και ςτον πλθκυςμό των βατράχων γιατί κα εξαλειφκεί θ τροφι τουσ αλλά και γενικά ςτθν βιοποικιλότθτα. Μερικά είδθ φυτϊν και ηϊων μποροφν να προςαρμοςτοφν ςτισ όξινεσ αυτζσ ςυνκικεσ. τα οποία αποτελοφν τροφι τουσ. οι βάτραχοι μποροφν να ανεχκοφν το νερό που είναι περιςςότερο όξινο από ό. Σελίδα 13 από 20 . τα αυγά των ψαριϊν δεν μποροφν να εκκολαφκοφν. το οξυγόνο ςτο νερό εξαντλείται. μελετικθκαν. Κακϊσ τα νεκρά φφκια αποςυντίκενται. Εάν όμωσ ζντομα. Οι αυξθμζνεσ ςυγκεντρϊςεισ αηϊτου μπορεί επίςθσ να οδθγιςουν ςε αλλαγζσ ςτθν υδρόβια βλάςτθςθ. οι νεαροί οργανιςμοί. Θ ζλλειψθ ιςορροπίασ ςτο υδατικό οικοςφςτθμα και θ αλλαγι ςτθ χθμικι του ςφνκεςθ. ΢ε ζρευνα τθσ ποιότθτασ των επιφανειακϊν υδάτων που διεξιχκθ ςτισ ΘΠΑ (NSWS). οργανιςμοί είναι ευαίςκθτοι ςτα οξζα με αποτζλεςμα τθν αφάνιςθ τουσ κακϊσ μειϊνεται το pH. τα ηϊα του βυκοφ πεκαίνουν και τα ψάρια είτε πεκαίνουν είτε φεφγουν από τθν πλθγείςα περιοχι. Ζνασ άλλοσ παράγοντασ που παίηει ςθμαντικό ρόλο τόςο ςτθν επειςοδιακι όςο και ςτθν μακροχρόνια οξίνιςθ των υδατικϊν οικοςυςτθμάτων είναι θ μεγάλθ ςυγκζντρωςθ ςε αυτά αηϊτου. όπωσ θ ιχκυοκαλλιζργεια και θ πόςθ (ΕΕΑ. 2012). απϊλεια των καλάςςιων λιβαδιϊν και των κοραλλιογενϊν υφάλων και οικολογικζσ αλλαγζσ ςτουσ ιςτοφσ των τροφίμων. τα οςτρακοειδι.2 (EPA. οι επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ ςε πάνω από 1. είναι πιο ευαίςκθτοι ςτισ περιβαλλοντικζσ ςυνκικεσ από Εικόνα 5: Ικανότητα προςαρμογήσ διάφορων οργανιςμών ςε διάφορεσ τιμζσ ΡΗ (EPA. αλλά οδθγεί ςε χαμθλότερο ςωματικό βάροσ και μικρότερο μζγεκοσ και κάνει τα ψάρια λιγότερο ικανά να ανταγωνιςτοφν για τθν τροφι και το ενδιαίτθμα τουσ (EPA. ςε εκνικό επίπεδο. Γενικϊσ. ΢τθν εικόνα 5 φαίνεται ότι όλα τα ψάρια.τι θ πζςτροφα. κάνει το νερό ακατάλλθλο για ψυχαγωγικοφσ ςκοποφσ και για άλλεσ χριςεισ. κάποια ενιλικα ψάρια πεκαίνουν. ΢ε pH 5. Για παράδειγμα. θ όξινθ βροχι προκάλεςε οξφτθτα ςτο 75 % των λιμνϊν και περίπου ςτο 50 % των ποταμϊν. 2012) ό. Άλλοι. ωςτόςο. Μερικζσ όξινεσ λίμνεσ δεν ζχουν κανζνα ψάρι. εξαφανιςτοφν. Από τισ λίμνεσ και τουσ ποταμοφσ που εξετάςκθκαν . 2012).τι οι ενιλικεσ. όπωσ οι Βορειοανατολικζσ Θνωμζνεσ Πολιτείεσ . μερικζσ λίμνεσ ζχουν μια τιμι του pH κάτω από 5.000 λίμνεσ με ζκταςθ άνω των 10 ςτρεμμάτων και χιλιάδεσ μίλια των ρεμάτων που πιςτεφεται ότι είναι ευαίςκθτα ςτθν οξίνιςθ . από τα περιςςότερα είδθ. όπου θ ρυκμιςτικι ικανότθτα του εδάφουσ είναι κακι . Μια από τισ όξινεσ λίμνεσ που αναφζρκθκαν είναι θ λίμνθ Little Echo Pond ςτθν Νζα Τόρκθ με pH 4. ΢ε περιοχζσ.

να μεταφζρονται μζςω των αερίων μαηϊν ςε όλθ τθν Ευρϊπθ. Μεταξφ αυτϊν των νομοκετθμάτων είναι και θ οδθγία 2001/81/ΕΚ του Ευρωπαϊκοφ Κοινοβουλίου και του ΢υμβουλίου. Από τθ δεκαετία του ’70. 2008). όπωσ εκνικοφσ επικεωρθτζσ. και είχε ωσ ςτόχο να κακοριςτοφν. το 10% -45% του αηϊτου που παράγεται από τισ διάφορεσ ανκρϊπινεσ δραςτθριότθτεσ και φτάνει ςτισ εκβολζσ ποταμϊν και τα παράκτια οικοςυςτιματα. Θ γεωργία αποτελεί τθν κφρια πθγι φορτίων αηϊτου αλλά. Θ νομοκεςία βζβαια και μόνο. τοξικϊν αερίων. Οι κφριεσ αιτίεσ που τθν προκαλοφν είναι οι εκπομπζσ από τα μζςα μαηικισ μεταφοράσ. 2011). για πρϊτθ φορά. Μεγάλο μζροσ των ειςροϊν κρεπτικϊν ουςιϊν ςτισ λίμνεσ και τα παράκτια φδατα προζρχεται από ποταμοφσ (ΕΕΑ. Αυτό είναι μια πολφπλοκθ διαδικαςία. δεν ζχει τα αναμενόμενα αποτελζςματα αν δεν εφαρμόηεται και δεν επιβάλλεται με τον ςωςτό τρόπο. θ οποία εκδόκθκε ςτα πλαίςια τθσ ςτρατθγικισ για τθν καταπολζμθςθ τθσ όξινθσ βροχισ. τθσ 23θσ Οκτωβρίου 2001. ςε ποταμοφσ με μεγάλθ αργι ροι και ςτισ εκβολζσ ποταμϊν. Θ παροφςα οδθγία καλφπτει τισ εκπομπζσ. τεςςάρων ρφπων από ανκρωπογενείσ πθγζσ (EUROPA. μπορεί να προζρχεται και από τα οικιακά λφματα και τα λφματα των βιομθχανιϊν που εκχζονται ςτα υδατικά οικοςυςτιματα κακϊσ και από ζκπλυςθ του από τισ αγροτικζσ καλλιζργειεσ και τισ ιχκυοκαλλιζργειεσ. δεδομζνου ότι πολλζσ διαφορετικζσ δραςτθριότθτεσ αναλαμβάνονται από διαφορετικζσ ομάδεσ. μακριά από τισ πθγζσ εκπομπισ τουσ. ςχετικά με τα εκνικά ανϊτατα όρια εκπομπϊν για οριςμζνουσ ατμοςφαιρικοφσ ρφπουσ. 2013). 2012). και τισ μεταφορζσ γενικότερα. αλλά τισ εκπομπζσ των μονάδων παραγωγισ ενζργειασ κυρίωσ διοξειδίου του κείου και οξειδίων του αηϊτου. και το ςτοίχθμα ςιμερα ςυνίςταται ςτθν κατά το δυνατόν αποτελεςματικι εφαρμογι των μζτρων που ζχουν ςυμφωνθκεί. ςε λίμνεσ (φωςφόρου). δικαςτιρια. 2010): Σελίδα 14 από 20 .Οι επιςτιμονεσ εκτιμοφν ότι. εντόσ τθσ επικράτειασ των κρατϊν μελϊν και των αποκλειςτικϊν οικονομικϊν ηωνϊν τουσ. Οι επιπτϊςεισ τθσ υπερβολικισ ςυγκζντρωςθσ αηϊτου είναι ιδιαίτερα αιςκθτζσ ςτα υπόγεια φδατα (νιτρικά άλατα). μεταφζρεται και εναποτίκεται ςε αυτά μζςω τθσ ατμόςφαιρασ (EPA. κακϊσ και ςτθν ανοιχτι κάλαςςα. Οι ρφποι αυτοί ζχουν τθν ιδιότθτα να παραμζνουν για μεγάλο χρονικό διάςτθμα ςτθν ατμόςφαιρα με αποτζλεςμα να ξεπερνοφν εκνικά ςφνορα. των πτθτικϊν οργανικϊν ενϊςεων (VOCS). ΜΚΟ και πολίτεσ που αςκοφν το δικαίωμα ςυμμετοχισ τουσ (Ευρωπαικι Επιτροπι για το περιβάλλον. ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4 ΜΕΣΡΑ ΑΝΣΙΜΕΣΩΠΙ΢Η΢ ΣΩΝ ΕΠΙΠΣΩ΢ΕΩΝ ΣΗ΢ ΟΞΙΝΗ΢ ΒΡΟΧΗ΢ Θ διαςυνοριακι ρφπανςθ είναι ζνα πανευρωπαϊκό πρόβλθμα που απαιτεί και λφςεισ ςε πανευρωπαϊκό επίπεδο. θ ΕΕ ζχει εγκρίνει περιςςότερεσ από 200 νομοκετικζσ πράξεισ για τθν προςταςία του περιβάλλοντοσ. ςτα παράκτια φδατα. (ΕEA. εκνικά ανϊτατα όρια εκπομπϊν για οριςμζνουσ ρφπουσ.

΢τα μεγάλα αςτικά κζντρα και ςτουσ αυτοκινθτοδρόμουσ. το Εκτελεςτικό Όργανο τθσ ΢φμβαςθσ εξζδωςε το Πρωτόκολλο για τθν καταπολζμθςθ τθσ οξίνιςθσ. όπου ζχουμε ζντονθ κυκλοφορία διαφόρων τφπων οχθμάτων οι εκπομπζσ των οξειδίων του αηϊτου είναι ιδιαίτερα αυξθμζνεσ. το 2010 το 44% των οδικϊν ςτακμϊν παρακολοφκθςθσ του αζρα κατζγραψε βλαβερά επίπεδα διοξειδίου του αηϊτου (NO2) που υπερζβαιναν τα νόμιμα όρια. 2012). Πιο ςυγκεκριμζνα οι εκπομπζσ του SOx μειϊκθκαν κατά 75%. του NOx κατά 42% και τθσ NH3 κατά 28% ςε ςχζςθ με το 1990 εντόσ των 32 μελϊν του Ευρωπαϊκοφ Οργανιςμοφ Περιβάλλοντοσ (ΕΕΑ. 2012) κράτθ μζλθ και θ Ευρωπαϊκι Κοινότθτα είναι ςυμβαλλόμενα μζρθ τθσ ςφμβαςθσ ςχετικά με τθ διαςυνοριακι ατμοςφαιρικι ρφπανςθ ςε μεγάλεσ αποςτάςεισ. του ευτροφιςμοφ και του όηοντοσ ςε επίπεδο εδάφουσ. ΢τθν Εικόνα 5 παρατθροφμε ότι. οι εκπομπζσ των αζριων ρφπων που προκαλοφν το φαινόμενο τθσ όξινθσ βροχισ. 2010). ΢τα πλαίςια λοιπόν του περιοριςμοφ των εκπομπϊν του αηϊτου. του ευτροφιςμοφ και του όηοντοσ ςε επίπεδο εδάφουσ αφορά τον περιοριςμό τθσ οξίνιςθσ. οξείδια του αηϊτου. πτθτικζσ οργανικζσ ενϊςεισ και αμμωνία και τα οποία ανϊτατα όρια τα οποία πρζπει να πλθροφνται μζχρι το 2010 (EUROPA. εκπομπζσ ςε διοξείδιο του κείου (SO2). ΢τισ 30 Νοεμβρίου 1999. του ευτροφιςμοφ και του τροποςφαιρικοφ όηοντοσ το οποίο κακορίηει τα μζγιςτα επιτρεπόμενα επίπεδα εκπομπϊν (ανϊτατα όρια εκπομπϊν) για κάκε κράτοσ που είναι ςυμβαλλόμενο μζροσ για τουσ εξισ τζςςερισ ρφπουσ: κείο. κεςπίςτθκε ο κανονιςμόσ (ΕΚ) αρικ. NOx. ζχουν μειωκεί αιςκθτά ςτθν περίοδο 1990-2010. Σο πρωτόκολλο τζκθκε ςε ιςχφ ςτισ 17 Μαΐου 2005 και ςφμφωνα με αυτό τα 15 Εικόνα 5: Οι τάςεισ των εκπομπών των ρφπων που προκαλοφν όξινη βροχή κατά την περίοδο 1990-2010 (ΕΕΑ. αποβλζπει ςτον περιοριςμό των εκπομπϊν κείου. του ευτροφιςμοφ και του ςχθματιςμοφ όηοντοσ ςε επίπεδο εδάφουσ. Επιπλζον. ςε εφαρμογι τθσ παραπάνω οδθγίασ. λόγω διαςυνοριακισ μεταφοράσ ςε μεγάλθ απόςταςθ.  εκπομπζσ ςε οξείδια του αηϊτου (NOx). θ Απόφαςθ 2003/507/ΕΚ του ΢υμβουλίου τθσ 13θσ Ιουνίου 2003 για τθν προςχϊρθςθ τθσ Ευρωπαϊκισ Κοινότθτασ ςτο Πρωτόκολλο τθσ ΢φμβαςθσ του 1979 για τθ διαςυνοριακι ρφπανςθ τθσ ατμόςφαιρασ ςε μεγάλθ απόςταςθ. για τθ μείωςθ τθσ οξίνιςθσ. 715/2007 του Ευρωπαϊκοφ Κοινοβουλίου και του ΢υμβουλίου τθσ Σελίδα 15 από 20 . NH3 και πτθτικϊν οργανικϊν ενϊςεων (COV) που προκαλοφνται από δραςτθριότθτεσ ανκρϊπου και δφνανται να βλάψουν τθν υγεία και το περιβάλλον λόγω τθσ οξίνιςθσ.  εκπομπζσ ςε πτθτικζσ οργανικζσ ενϊςεισ (ΠΟΕ). ςτο Γκζτεμποργκ (΢ουθδία). και  εκπομπζσ ςε αμμωνία (NH3).

τα ςωματίδια Α΢10 και Α΢2. κακϊσ και το όηον και κακορίηει τα όρια εκτίμθςθσ ανά ρφπο.7% /ζτοσ. τα κριτιρια για τθ μζκοδο εκτίμθςθσ (ιδίωσ ωσ προσ τθν εγκατάςταςθ ςθμείων δειγματολθψίασ). Αντίςτοιχα. 2012) ςτισ Θ. το βενηόλιο και το μονοξείδιο του άνκρακα. & Pitchford. tons και 2 εκ. θ πρϊτθ φάςθ του προγράμματοσ για τθν μείωςθ των εκπομπϊν NOx.20ισ Ιουνίου 2007 και ο οποίοσ κακορίηει κοινζσ απαιτιςεισ ςχετικά με τισ εκπομπζσ των μθχανοκίνθτων οχθμάτων και των ειδικϊν ανταλλακτικϊν τουσ (πρότυπα Euro 5 και Euro 6). διαπιςτϊκθκε ότι οι μζςεσ ετιςιεσ τιμζσ των κειικϊν αλάτων παρουςίαςαν μείωςθ με ζνα μζςο ρυκμό τθσ τάξθσ του -2. tons αντίςτοιχα. Schichtel. ΢κοπόσ του ΑRP είναι θ επίτευξθ ςθμαντικϊν οφελϊν για το περιβάλλον και τθ δθμόςια υγεία μζςω τθσ μείωςθσ των εκπομπϊν διοξειδίου του κείου (SO2) ςτισ μονάδεσ παραγωγι ενζργειασ και των οξειδίων (NOx) μζςω τθσ αντικατάςταςθσ και χρθςιμοποίθςθσ τεχνολογιϊν φιλικότερων προσ το περιβάλλον. Κατά τθν πρϊτθ φάςθ.5. ςτισ Θ. τα όρια ενθμζρωςθσ και ςυναγερμοφ.5.Π. Ανάλογα. που ζκετε ωσ ςτόχο .45 pounds/ mmBtu αντίςτοιχα ενϊ ςυνολικά 170 λζβθτεσ απαιτοφνταν να ςυμμορφωκοφν με αυτά τα πρότυπα. το διοξείδιο του αηϊτου και τα οξείδια του αηϊτου. τα κρίςιμα επίπεδα για τθν προςταςία τθσ βλάςτθςθσ και τον κατάλογο των πλθροφοριϊν οι οποίεσ πρζπει να περιλαμβάνονται ςτα ςχζδια δράςθσ για τθ βελτίωςθ τθσ ποιότθτασ του αζρα (EUROPA.Α.Α.τθν μείωςθ των εκπομπϊν διοξειδίου του κείου (SO2) και των οξειδίων (NOx) μζχρι το 2000 κατά 10 εκ. Κακορίηει επίςθσ μζτρα που επιτρζπουν τθ βελτίωςθ τθσ πρόςβαςθσ ςτισ πλθροφορίεσ επιςκευισ των οχθμάτων και τθν προϊκθςθ τθσ ταχείασ παραγωγισ οχθμάτων που ςυμμορφϊνονται με τισ διατάξεισ του κανονιςμοφ.6% /ζτοσ ενϊ ςτισ αςτικζσ περιοχζσ (2002-2010) -6. θ οποία ξεκίνθςε τθν 1 θ Ιανουαρίου 1996.20% /ζτοσ.Π. Θ οδθγία κεςπίηει ζνα ςφςτθμα εκτίμθςθσ τθσ ποιότθτασ του ατμοςφαιρικοφ αζρα όςον αφορά το διοξείδιο του κείου. Θ οδθγία 2008/50/ΕΚ του Ευρωπαϊκοφ Κοινοβουλίου και του ΢υμβουλίου τθσ 21θσ Μαΐου 2008 αφορά τθν ποιότθτα του ατμοςφαιρικοφ αζρα και ςτόχοσ τθσ είναι κακαρότεροσ αζρασ για τθν Ευρϊπθ. Σο πρόγραμμα περιλάμβανε δφο φάςεισ: τθν Φάςθ Ι θ οποία ξεκίνθςε το 1995 και τθν Φάςθ ΙΙ θ οποία ξεκίνθςε το 2000. τα όρια των ετιςιων εκπομπϊν για τισ μεγάλεσ μονάδεσ ζγιναν ακόμθ πιο αυςτθρά και τζκθκαν όρια και ςτισ μικρότερεσ μονάδεσ. ςε εκνικό επίπεδο.5 pounds/ mmBtu και 0. ςτθ δεφτερθ φάςθ. Schichtel. ο αρικμόσ των μονάδων παραγωγισ ενζργειασ που ςυμμετείχε ανιλκε τελικά ςτισ 445 και τα ςτοιχεία των μετριςεων των εκπομπϊν SO2 το 1995. το Πρόγραμμα Acid Rain (ΑRP) αποτελεί τροποποίθςθ του Clean Air Act (CAA) του 1990. Κατά τθν περίοδο 2001-2010. τισ οριακζσ τιμζσ για τθν προςταςία τθσ υγείασ του ανκρϊπου και του περιβάλλοντοσ. για τθν περίοδο 19902010. θ μζςθ ετιςια τάςθ μείωςθσ των κειικϊν αλάτων ςτισ αγροτικζσ περιοχζσ ιταν -4.. 2008). ζδειξαν μείωςθ κατά 40% των εκπομπϊν ενϊ. Κατά τθν δεφτερθ φάςθ. τισ μεκόδουσ μετριςεων αναφοράσ. Οι ετιςιεσ εκπομπζσ SO2 ςτισ ΘΠΑ κατά τθν περίοδο 2001-2010 από τισ μονάδεσ παραγωγισ ενζργειασ Σελίδα 16 από 20 . ΢ε μελζτθ των (Hand. 2012). κεςπίςτθκαν ακόμθ χαμθλότερα όρια εκπομπϊν για τον 1ο τφπο καυςτιρων και για τον δεφτερο τφπο κεςπίςτθκαν εκ νζου όρια (EPA. το ςτόχο κακϊσ και τθν υποχρζωςθ μείωςθσ τθσ ζκκεςθσ του πλθκυςμοφ ςε ςωματίδια Α΢2. εφαρμόςτθκε ςε δφο τφπουσ καυςτιρων με ςτόχο τθν ετιςια μείωςθ κατά 0. ςε ςχζςθ με αυτζσ του 1980. το μόλυβδο.

από τον Οκτϊβριο του 2009. ενϊ το ρΘ μπορεί να επανζλκει ςτα προ-οξίνιςθσ του εδάφουσ ι των επιφανειακϊν υδάτων επίπεδα. με ςτόχο τθν άμεςθ πλθροφόρθςθ του κοινοφ ςχετικά με αυτά τα μθτρϊα. ΢ε χερςαία και υδατικά οικοςυςτιματα τα οποία ζχουν υποςτεί τισ επιπτϊςεισ τθσ όξινθσ βροχισ θ προςκικθ αςβεςτόλικου. Θ αςβζςτωςθ αυξάνει τθν ικανότθτα εξουδετζρωςθσ των οξζων . ΢θμαντικζσ είναι και οι ζρευνεσ που γίνονται ςε παγκόςμιο επίπεδο για νζεσ μορφζσ ενζργειασ οι οποίεσ κα αντικαταςτιςουν τθν ιδιαίτερα ρυπογόνα καφςθ των ορυκτϊν καυςίμων. ο οποίοσ μπορεί να παράγει τριακυλογλυκεριδικό λάδι – που χρθςιμοποιείται ωσ βάςθ για τθν παραγωγι βιοκαυςίμου – ςε ποςοςτό 60 φορζσ μεγαλφτερο ςε ςφγκριςθ με άλλουσ τφπουσ φυκιϊν που χρθςιμοποιοφνταν προθγουμζνωσ. κατάφερε να ανακαλφψει ζναν μικροοργανιςμό κρυμμζνο ςε φφκια. το καφςιμο από φφκια δεν προςκζτει ςτισ κακαρζσ εκπομπζσ άνκρακα. όλεσ οι χϊρεσ με ςθμαντικά προβλιματα οξίνιςθσ ζχουν μελετιςει αυτι τθ μζκοδο αποκατάςταςθσ. Σο νιτρικά άλατα αφομοιϊνονται ωσ οργανικι φλθ κατά τθν Σελίδα 17 από 20 . Παρομοίωσ.παρουςίαςε ανάλογο ρυκμό μείωςθσ καταδεικνφοντασ κατϋ αυτό τον τρόπο τθν γραμμικι ςυνάρτθςθ των εκπομπϊν SO2 και των τιμϊν ςυγκζντρωςθσ των κειικϊν αλάτων. Παρ 'όλα αυτά. Δεν υπάρχει γενικι ςυμφωνία ςχετικά με τθ χρθςιμότθτα τθσ αςβζςτωςθσ ωσ αντίμετρο για τθν ανκρωπογενι αφξθςθ τθσ οξφτθτασ.αποτελεί το νομικά δεςμευτικό διεκνζσ μζςο για τθν καταγραφι από τα κράτθ-μζλθ των εκπομπϊν των ρφπων και τθν μεταφοράσ αυτϊν. και γενικότερα δεν μπορεί να υποκαταςτιςει τισ φυςικζσ διαδικαςίεσ. όπωσ το καλαμπόκι. μετατρζποντασ το διοξείδιο του άνκρακα και το φωσ του ιλιου ςε λιπίδια (λιπαρά οξζα) και ζλαια. ζχει χρθςιμοποιθκεί ωσ μζτρο αποκατάςταςθσ για τθν οξίνιςθ αυτϊν. Ζτςι. Κατά ςυνζπεια. θ χθμεία του ςυςτιματοσ και δεν μπορεί να επανζλκει ςτα προ-οξίνιςθσ επίπεδα. ΢ε διεκνζσ επίπεδο. τα μικρο-φφκθ καταναλϊνουν διοξείδιο του άνκρακα (CO2) από τθν ατμόςφαιρα. ΢ε αντίκεςθ επίςθσ με άλλεσ πθγζσ βιοκαυςίμων. ΢ε αντίκεςθ με τα ορυκτά καφςιμα. 2013). για παράδειγμα. Θ καναδικι εταιρεία Ocean Nutrition Canada. αφξθςε τθν ικανότθτα εξουδετζρωςθσ των οξζων και αφξθςε το ρΘ του νεροφ. Μζχρι τον Απρίλιο του 2013 το πρωτόκολλο κυρϊκθκε από 31 χϊρεσ και τθν Ευρωπαϊκι Ζνωςθ (UNECE). θ προςκικθ φωςφόρου μπορεί να αυξιςει τθν ικανότθτα πρόςλθψθσ αηϊτου από δζντρα και να μειϊςει ςθμαντικά τθ ςυγκζντρωςθ ΝΟ3 ςτο εδαφικό διάλυμα. Θ τεχνικι αυτι κα οδθγοφςε κατά πάςα πικανότθτα ςε μείωςθ τθσ εξαγωγισ των NO3 ςτα επιφανειακά φδατα. και ο βιόκοςμοσ δεν μπορεί να ανακάμψει κατά μικοσ τθσ ίδιασ τροχιάσ που ακολοφκθςε κατά τθ διάρκεια τθσ οξίνιςθσ (Norton & Veselý. Θ προςκικθ φωςφόρου ςε λίμνεσ και ζνα ποτάμι μείωςε τθ ςυγκζντρωςθ ΝΟ3. αλλά όχι με τρόπο που ςυνάδει με τθ ςυμπεριφορά του φυςικοφ ςυςτιματοσ. από τισ βιομθχανίεσ και άλλεσ πθγζσ ςε εκνικό επίπεδο. 2003). το Πρωτόκολλο του Κιζβου για τθν τιρθςθ μθτρϊων ζκλυςθσ και μεταφοράσ ρφπων. ανκρακικοφ αςβεςτίου ι παραπλιςιου χθμικά υλικοφ . τα οποία απελευκερϊνουν άνκρακα. κακϊσ αναπτφςςονται. τα μικροφφκθ δεν προχποκζτουν τθ διάκεςθ εκτάςεων που χρθςιμοποιοφνταν μζχρι τϊρα για βρϊςιμεσ καλλιζργειεσ (ΕΕΑ. Οριςμζνοι τφποι φυκιϊν μποροφν να παράγουν ζωσ 20 φορζσ περιςςότερο καφςιμο ανά ςτρζμμα ςε ςχζςθ με τισ παραδοςιακζσ καλλιζργειεσ.

οι επιπτϊςεισ αυτζσ ιταν ςαφϊσ πιο περιοριςμζνεσ και γίνονταν αιςκθτζσ κυρίωσ ςε τοπικό επίπεδο. Ωςτόςο. Σελίδα 18 από 20 . 2003). Descroix. ωσ αποτζλεςμα τθσ ςυνεχοφσ επιβάρυνςθσ του περιβάλλοντοσ με ζνα ολοζνα και πιο πολφπλοκο φορτίο ρυπαντϊν που επιφζρουν ολοζνα και πιο πολφπλοκεσ περιβαλλοντικζσ επιπτϊςεισ (ΕΕΑ. Θ γνϊςθ επομζνωσ των διαδικαςιϊν που εμπλζκονται με τθ χθμικι εναπόκεςθ αποτελεί προχπόκεςθ για τθν κατανόθςθ και τθν πρόβλεψθ τθσ λειτουργίασ τθσ δυναμικισ των οικοςυςτθμάτων (Galy-Lacaux. ΢το παρελκόν. θ ατμοςφαιρικι εναπόκεςθ μπορεί να είναι είτε ςθμαντικι πθγι τοξικϊν ουςιϊν είτε κρεπτικϊν ςυςτατικϊν για τα διάφορα οικοςυςτιματα. 2003). Θ ρφπανςθ που προκαλείται από το άηωτο επθρεάηει τθν ποιότθτα των υπόγειων υδάτων και οδθγεί ςε ευτροφιςμό των γλυκϊν υδάτων και των καλαςςίων οικοςυςτθμάτων. Είναι επίςθσ ζνασ ςθμαντικόσ τρόποσ για τθ διάκριςθ μεταξφ φυςικϊν και ανκρωπογενϊν επιδράςεων. κάτω των 5 kg ha-1 ανά ζτοσ για το κακζνα από τισ ςυνολικζσ εκπομπζσ S και Ν (Norton & Veselý. 2013). για να διατθριςουν το υπάρχον ΡΘ του εδάφουσ. απαιτείται οι τιμζσ απόκεςθσ να περιοριςτοφν ςτα προβιομθχανικά επίπεδα εκπομπϊν. Laouali. 2009) . θ απόκεςθ τθσ S από τθν ατμόςφαιρα ζχει μειωκεί ςε όλθ τθν Ευρϊπθ και τθ Βόρεια Αμερικι ωσ αποτζλεςμα των ςτρατθγικϊν μείωςθσ τθσ ρφπανςθσ με βάςθ τουσ ποςοτικοφσ προςδιοριςμοφσ των κρίςιμων φορτίων των ρφπων που προκαλοφν οξίνιςθ. Μελετϊντασ τισ διεργαςίεσ και τισ ποςότθτεσ των εναποκζςεων. Από το 1980. 2013).ανάπτυξθ του φυτοπλαγκτοφ και απομακρφνονται με κακίηθςθ. Για πολλά φυςικά οικοςυςτιματα. Gobron. Αυτό το φορτίο ρφπανςθσ των γλυκϊν υδάτων καταλιγει τελικά ςτα παράκτια φδατα. Θ ςυγκρατθμζνθ προςκικθ φωςφόρου αντί για τθν προςκικθ αςβζςτου μπορεί να αποφφγει τον ευτροφιςμό με ζνα οικονομικό και αποδοτικό τρόπο. ΢ε περιοχζσ όπου οι φυςικοί βιογεωχθμικοί κφκλοι των ςτοιχείων διαταράςςονται από τισ ανκρϊπινεσ δραςτθριότθτεσ. όπου μπορεί να ζχει ςοβαρζσ ςυνζπειεσ (ΕΕΑ. όπωσ για παράδειγμα θ όξινθ βροχι. μασ παρζχεται θ δυνατότθτα εντοπιςμοφ τθσ χωροχρονικισ εξζλιξθσ τθσ χθμείασ τθσ ατμόςφαιρασ. τισ τελευταίεσ δεκαετίεσ βλζπουμε ότι ζχουν τθν τάςθ να επεκτείνονται ςε διάφορεσ περιοχζσ. ΢ΤΜΠΕΡΑ΢ΜΑΣΑ Οι επιπτϊςεισ από τισ διάφορεσ ανκρϊπινεσ δραςτθριότθτεσ ςτο περιβάλλον αυξάνονται διαρκϊσ. & Liousse. Θ χριςθ κοπριάσ και λιπαςμάτων ςτισ καλλιεργοφμενεσ εκτάςεισ μπορεί να ζχει ωσ αποτζλεςμα τθν ζκλυςθ ςθμαντικϊν ποςοτιτων βελτιωτικϊν ουςιϊν είτε ςτον αζρα είτε υπό μορφι διαρροισ νιτρικϊν ςτα υπόγεια φδατα ι απορροισ ςτα επιφανειακά. να αυξιςει το pH και να μειϊςει τθ ςυγκζντρωςθ των νιτρικϊν αλάτων (Norton & Veselý.

Burger. 367–406. ςς. & Pitchford. Καθαρότεροσ αζρασ για την Ευρώπη.. Spatial distribution and temporal variations of atmospheric sulfur deposition in Northern China: insights into the potential acidification risks. 344–352.Βιβλιογραφία 1. Galy-Lacaux.eu/legislation_summaries/environment/air_pollution/ev0002_el. Acid Rain and Deposition.gov/acidrain/effects/surface_water. A. 12.gov/airmarkets/progsregs/arp 5. G. ςς. 2. Sant’Anna-Santos. ACID RAIN AND SOIL ACIDIFICATION.gov/acidrain/education/site_students/whatcauses.htm#amendingact 9. 1-11. U. Σελίδα 19 από 20 . Issue 10. Zhou. B.epa. (2003). (1996). Sun. Encyclopedia of Soils in the Environment. to simulated acid rain. B. A. M.2012. & Adams... N. 1012-1019.. 15. & Huang.. 2175–2182. Pan. Elias. EPA. L. 11. ςς. X. Chemosphere Volume 93. Hand.html 6. Laouali. EUROPA. Q. & Veselý. 158-168.. Particulate sulfate ion concentration and. U. Αφγουςτοσ 7). Araújo. ςς. Forest Ecology and Management Volume 258. (2010. J. Enviromental Protection Agency. ςς. C. 13. Effects of simulated acid rain on the foliar micromorphology and anatomy of tree tropical species. Blake. A.. Ανώτατα επίπεδα εθνικών εκπομπών για οριςμζνουσ ατμοςφαιρικοφσ ρφπουσ. ςς..epa... Alves. Singh. R.. & Agrawal. R.htm 8. D. 14. P. Treatise on Geochemistry. P. 10. EPA. Φεβρουάριοσ 8). Y. Azevedo. Schichtel. (2008). C. Silva.. 161–167. Wang.d.9. Αφγουςτοσ 3). Y. 16. E. 19311-19347. ςς. Wang. West Virginia. Encyclopedia of Ecology. Response of two cultivars of Triticum aestivum L.9. ςς. 13. & Liousse. Schichtel.. (2009.. Environmental Pollution Volume 91.. 4. Encyclopedia of Biodiversity. Mαρτίου 3). Tang.. Ιοφλιοσ 25). Q.Surface Waters and Aquatic Animals : http://www. D.S. M. Δεκζμβριοσ).).10 – Acidification and Acid Rain.html Ανάκτθςθ από 7. Atmos-Chem-Phys -Discuss. J. Z. Atmospheric Chemistry and Physics Vol. http://www. (2012. (2009. 1-15. Ανάκτθςθ από Ευρωπαικι Ζνωςθ: http://europa.Enviromental Protecton Agency. F. Issues 1–3. Δεκζμβριοσ 4). Acid deposition effects on forest composition and growth on the Monongahela National Forest.epa. Effects and mechanisms of the combined pollution of lanthanum and acid rain on the root phenotype of soybean seedlings. M. Descroix. ΢επτζμβριοσ). Chem. L. Issue 2. EUROPA. Long term precipitation chemistry and wet deposition in a remote dry savanna site in Africa (Niger). ςς.. J. Gobron. Ecological Effects of Acidic Deposition. (2012. (n. A. (2013. Ανάκτθςθ από Acid Rain Program: http://www. Ανάκτθςθ από Ευρωπαικι Ζνωςθ: http://europa. L. L.. (2013. Hendrey. L. E. Phys. Enviromental Protection Agency..vol. EPA. & Wu.. 9. 1675-1688. Environmental and Experimental Botany Volume 58. A. (2006. Ανάκτθςθ από Effects of Acid Rain . Οκτϊβριοσ 30). C. S. ςς. Atmos. C. Norton.. (2012. F..S. ΢επτζμβριοσ 3).. G. J. (2001). 3.eu/legislation_summaries/environment/air_pollution/l28095_el. M.. S.. Driscoll. Issue 2. ςς. Silva. & Aguiar. L. A. (2008. 1579–1595. B. (2005).

P. (n. F. .wikipedia. Zeri. ςς. (1998. Ανάκτθςθ από United Nations Economic Comission for Europe: http://www. L. ΕΕΑ. Artaxo. Οκτωβρίου 10). 23. 447-469. Dry and wet deposition of inorganic nitrogen compounds to a tropical pasture site (Rondonia. V. Ένα υγειινό κια βιώςιμο περιβάλλον για τισ μελλοντικζσ γενιζσ.. 25. (2008.sch. 6. . Κζντρο Περιβαλλοντικήσ Εκπαίδευςησ Καςτοριάσ. Walna. (2006. P. L. L. Φεβρουάριοσ 8). X... issue2-3. F. Ευρωπαικι Επιτροπι για το περιβάλλον... ςς. Water quality and pollution by nutrients.html 20. ΕΕΑ.europa. . & Siepak.17. Βρυξζλλεσ: Τπθρεςία Εκδόςεων τθσ Ευρωπαϊκισ... Science of The Total Environment. ΕΕΑ.. Kiev Protocol on Pollutant Release and Transfer Registers .Assessment published Dec 2012. X. Dry and wet deposition of inorganic nitrogen compounds to a. Zeri. 21. 220.d. Transboundary air pollution. M. (2013). Meixne. Βιολογικζσ Καλλιζργειεσ και διαχρονικά λάκθ ςχεδιαςμοφ. Dlugi. V. Vol. Σελίδα 20 από 20 . Brazil). . Β.kas.Assessment published Dec 2012.. Κωςτόπουλοσ.org 22. Wikipedia.. M.unece..eea. ΕΕΑ. Emissions of acidifying substances (CSI 001/APE 007) . Wikipedia. L. L. European Enviromental Agancy. 18. Φεβρουάριοσ 6). .eu/themes/water/status-and-monitoring/state-ofsurface-waters/water-quality-and-pollution-by-nutrients 24. (2014). 447-469. Phys. Meixne. The impact of acid rain on calcium and magnesium status in typical soils of the Wielkopolski National Park. Ανάκτθςθ από European Enviroment Agency: http://www. H πρόκληςη ςχετικά με τη ρφπανςη.. Φεβρουάριοσ 18). (2013. L. Ανάκτθςθ από Wikipedia: http://el. 28.htm 29.. (2011.org/env/pp/prtr.eea. B. ςς. 26.gr/biodiversity_site/drastiriotita3/acidrain. S.d.). Atmos. . Chem. Trebs. Φεβρουαρίου 8). L. Ανάκτθςθ από European Enviroment Agency: http://www. . Nitrogen oxides (NOx) emissions (APE 002) . (n. Trebs. (2013. J. Gatti. (2006. R. Lara.europa. (2012). Aπρίλιοσ 13). I. (2012). R. Phys. ΚΠΕ Καςτοριάσ. Dlug. UNECE. 6. Atmos. European Enviroment Agency. Ανάκτθςθ από http://kpekastor. I. L. Lara. ΕEA. ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΖΩΝΗ. 115-120.eu/el/simata-eop-2010/semata-2011/arthra/hproklisi 27. Gatti.. Artaxo. 19. Chem. Drzymała... ΢επτζμβριοσ 18).).