Ε’ Νηστειῶν – Όσια Μαρία η Αιγυπτία

:
Η φωτεινή της μετανοίας λαμπάδα
Η σταυροαναστάσιμη πορεία της Μετανοίας
Ένα κλασικό παράδειγμα αγιότητας, το οποίο προέκυψε μέσα από την
διαδικασία της μετανοίας, παρά τον όγκο και το μέγεθος της αμαρτίας στον
πρότερο βίο, προβάλει σήμερα η Εκκλησία μας, αδελφοί μου, στο πρόσωπο
της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας. Στο παράδειγμά της προβάλλεται και
προτείνεται, σύμφωνα με τον ιερό Συναξαριστή, «προς διέγερσιν των
ραθύμων και αμαρτωλών εις μετάνοιαν».
Από τα δώδεκα έως τα εικοσιεννέα χρόνια της έζησε βίο αμαρτωλό,
χρησιμοποιώντας την σάρκα της ως μέσο βιοπορισμού, παρασύροντας τόσο
τον εαυτό της, όσο και πλήθη ανδρών στην ακολασία και στην απώλεια.
Κάποτε, από περιέργεια, θέλησε να επισκεφθεί τα Ιεροσόλυμα και να
συμμετάσχει στην εορτή της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού, μαζί τους
πολυπληθείς προσκυνητές.
Καθώς, όμως, επεχείρησε να εισέλθει στον Ναό της Αναστάσεως, ένιωσε
μία υπέρλογη και αόρατη δύναμη να την εμποδίζει, την στιγμή που το
πλήθος κινούνταν ανεμπόδιστα. Το
γεγονός αυτό τη συγκλόνισε και
την οδήγησε στον να κατανοήσει
ότι η εμμονή στην αμαρτωλή ζωή
της ήταν η αιτία για την οποία
στερούνταν την Χάρη
και την
αγιαστική δύναμη του Θεού. Γι’
αυτό και μετανόησε με συντριβή
καρδιάς και αποχώρησε από τον
κόσμο, ασκήτεψε στην έρημο του
Ιορδάνου, επί σειρά δεκαετιών, μη
βλέπουσα
τα
πρόσωπα
των
1

ανθρώπων, μόνη ενώπιον του Θεού, κλαίουσα και μετανοούσα για την
πρότερη έκλυτη και αμαρτωλή ζωή της. Αξιώθηκε δε οσιακού τέλους,
λαμβάνοντας ως επισφράγιση της μετανοίας της, το Σώμα και το Αίμα του
Κυρίου, από τα χέρια του Οσίου ασκητού Ζωσιμά.
Ο βίος της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας, μετά την μεταστροφή της στην
ζωή του Χριστού, νοείται ως υπόδειγμα μετανοίας για κάθε άνθρωπο που
αντιλαμβάνεται την πτωτική κατάσταση της ψυχής του ως πνευματική
ασθένεια και επιζητεί το έλεος του Θεού για την θεραπεία της. Αυτή η πορεία
της μετανοίας, στη συνείδηση της Εκκλησίας είναι σταυρική και αναστάσιμη.
Είναι σταυρική γιατί προϋποθέτει τη δύσκολη, μα και σωστική απόφαση της
ενδοσκόπησης, της αυτοεξέτασης, του αυτοελέγχου και της αυτομεμψίας. Ο
άνθρωπος της εποχής μας, που καλείται σε διαρκή εξωστρέφεια, που
απογυμνώνεται από κάθε είδους πνευματικότητα, που ναρκισσεύεται διαρκώς
στο κάτοπτρο των εφήμερων επιτυχιών του και αυτοπλανάται από την
παραζάλη της πλασματικής παντοδυναμίας του, δύσκολα κοιτά μέσα του,
δύσκολα αφιερώνει χρόνο για να τα βρει με τον εαυτό του, αρνείται να
αναμετρηθεί με τα πάθη του, να σταθεί, ενώπιος ενωπίω, με το επηρμένο
εγώ του.
Ταυτόχρονα, όμως, είναι και Αναστάσιμη, γιατί η απόφαση της ριζικής
αντιμετώπισης της εσωτερικής πλάνης, αναδεικνύει τον όντως άνθρωπο, τον
πλασμένο για τα υψηλά, για τα πνευματικά, αποκαθιστά την εσωτερική
ειρήνη και οδηγεί στην συμφιλίωση με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
Αυτή η διαδικασία είναι διαρκής και όχι στιγμιαία. «Δεν είναι μια παροδική
συντριβή από τη συναίσθηση διαπράξεως κάποιας αμαρτίας, αλλά μια μόνιμη
πνευματική κατάσταση, που σημαίνει σταθερή κατεύθυνση του
ανθρώπου προς τον Θεό και συνεχή διάθεση για ανόρθωση,
θεραπεία και ανάληψη του πνευματικού αγώνα. Μετάνοια είναι το νέο
φρόνημα, η νέα σωστή πνευματική κατεύθυνση που πρέπει να συνοδεύει τον
άνθρωπο μέχρι τη στιγμή του θανάτου. Μετάνοια είναι η δυναμική μετάβαση
από την παρά φύσιν κατάσταση των παθών και της αμαρτίας στην περιοχή
της αρετής και του κατά φύσιν, είναι η τέλεια αποστροφή για την αμαρτία και
η πορεία επιστροφής στο Θεό».
Απόληξη αυτής της πορείας της μετανοίας είναι το πετραχήλι του
πνευματικού, η ευλογημένη στιγμή της συμμετοχής στο Ιερό Μυστήριο της
Εξομολογήσεως, στο οποίο οφείλει ο άνθρωπος να οδηγεί τα βήματά του,
κάθε φορά που νιώθει το βάρος της αμαρτίας και της πτώσης να ανακόπτει
την διαδικασία της πνευματικής του ανόδου, την είσοδό του
«στην
αποκαθαίρουσα κολυμβήθρα της πίστεως, της ταπεινώσεως, της συντριβής
καρδίας». Μετάνοια χωρίς εξομολόγηση δεν υπάρχει, αλλά και
εξομολόγηση δίχως μετάνοια δεν υφίσταται. «Μπορεί η εξομολόγηση
να είναι κάτι επώδυνο, αλλά σώζει. Αναπόφευκτα, όποιος δεν έχει ζήσει
2

τέτοια ριζική αποκοπή από τον προηγούμενο εαυτό του, δεν έχει ξεκινήσει
ακόμη να ζει εν μετανοία. Είναι αδύνατον ένας άνθρωπος να αρχίσει την
διαδικασία της κάθαρσης του εαυτού του, σε όλους τους τομείς, χωρίς να
έχει περάσει από αυτό το καμίνι».
Πορευόμενοι, αγαπητοί μου, προς τα Άγια των Αγίων της Μεγάλης
Εβδομάδος, ας ακολουθήσουμε κι εμείς την σταυρική πορεία της μετανοίας,
που βίωσε μαρτυρικά η Οσία Μαρία η Αιγυπτία, προσεγγίζοντας τα ιερά
γεγονότα, με τρόπο βιωματικό και εμπειρικό και όχι επιφανειακό. Τότε η
Ανάσταση του Θεανθρώπου θα είναι η απαρχή για την προσωπική μας
ανάσταση και την εν Χριστώ αναγέννησή μας. ΑΜΗΝ !
π. Αρχιμ. Επιφάνιος Οικονόμου , (πηγή : http://orthodoxigynaika.blogspot.gr/)

Ἡ Πασχαλινή Λαμπάδα
Πήρατε την λαμπάδα από το νουνό και τη νουνά;
Το Πάσχα έφτασε και σίγουρα μία από τις ξεχωριστές στιγμές που έχει
χαραχθεί στη μνήμη των παιδικών
μας χρόνων είναι αυτή που λίγες
μέρες πριν από την Ανάσταση η νουνά
ή ο νουνός (ανάλογα με την
περίσταση) μας δίνει την λαμπάδα μας.
Η
λαμπάδα
συνοδευόταν
συνήθως από ένα σοκολατένιο
αυγό ή άλλες φορές από ένα
τσουρέκι που η μάνα μας το έκρυβε
και το έβαζε ψιλά στο ντουλάπι για να
μην το βρούμε προκειμένου να μην
χαλάσουμε την νηστεία της Μεγάλης Εβδομάδας, εμφανίζοντας το ως δια
μαγείας το βράδυ της Αναστάσεως.
Πολλοί βέβαια από εμάς μεγαλώσαμε και πλέον η νουνά και ο νουνός δεν
μας δίνει την λαμπάδα μας, όμως σίγουρα όλο και κάποιο αγαπημένο μας
πρόσωπο θα μας την κάνει δώρο για να μπούμε στο κλίμα των
ημερών.
Ξέρετε τώρα… Η σχέση μας που θέλει να μας δείξει με αυτόν τον τρόπο την
αγάπη της, ή έστω ακόμα ο μπαμπάς ή η μαμά που παίρνει ένα κεράκι και
για σένα για να το έχεις στην εκκλησία στο "Χριστός Ανέστη".
Το άναμμα του κεριού το βράδυ της Αναστάσεως είναι λοιπόν ένα
έθιμο πατροπαράδοτο που έχει την δική του ιστορία και τον δικό του
συμβολισμό. Έχετε όμως σκεφτεί ποτέ τι συμβολίζει και από πού ξεκίνησε;
3

Το έθιμο ξεκίνησε από την Πρωτοχριστιανική περίοδος, από τα χρόνια των
πρώτων Χριστιανών και καθιερώθηκε από την αρχαϊκή Εκκλησία. Το άναμμα
του κεριού αφορούσε στο βάπτισμα των νέων μελών της το οποίο
τελούνταν πάντοτε τη νύχτα της Ανάστασης ή Κυριακή του
Πάσχα, μετά από ένα διάστημα προετοιμασίας.
Η λαμπάδα είχε δε διπλή σημασία στο πνεύμα κατάνυξης και υποδοχής των
νέων μελών : Συμβόλιζε το νέο φως του Χριστού, που θα φώτιζε
πλέον την ψυχή του νεοφώτιστου, αλλά και τον ήλιο της Άνοιξης
έχοντας βρει πλέον την πραγματική αλήθεια της ύπαρξης του.
Επιπλέον, η λαμπάδα ήταν το σύμβολο του φωτός, που έφερε ο
Χριστός, νικώντας το θάνατο και κατ’ επέκταση το σκοτάδι με την
Ανάστασή του.
Στο πέρασμα των χρόνων η Εκκλησία κράτησε το δεύτερο σκέλος του
συμβολισμού που έχει να κάνει με την Ανάσταση του Χριστού, καθώς
σταδιακά η σύνδεση της λαμπάδας με τη βάπτιση έπαψε να υπάρχει.
Η λαμπάδα έτσι ταυτίστηκε με τον εορτασμό του Πάσχα και
συγκεκριμένα της Αναστάσεως όμως στο εθιμολογικό πλαίσιο που υπάρχει
στην Εκκλησία γύρω από αυτή, ακόμα και το χρώμα του κεριού έχει την δική
του σημασία. Οι λευκές λαμπάδες υποδηλώνουν τη χαρά της
Ανάστασης, ενώ οι κίτρινες είναι για τις ημέρες πένθους της
Μεγάλης Εβδομάδας.
Στις μέρες μας οι λαμπάδες βέβαια είναι συνήθως πολύχρωμες, ενώ
ακόμα και μονόχρωμες έχουν πάνω τους σχέδια ή παιχνίδια. Όπως και να
έχει οι λαμπάδες αποτελούν το σήμα κατατεθέν του Πάσχα.
Πάρτε λοιπόν την λαμπάδα
σας και ετοιμαστείτε να δείτε
μέσα από το άναμμα του
κεριού την αλήθεια την δική
σας και των αγαπημένων σας
προσώπων, προσδοκώντας
σε μία Ανάσταση που θα
γεμίζει φως τις ψυχές όλων των ανθρώπων.
(πηγή: http://www.patrasevents.gr/)
Ἐπιμέλεια : Ἀγγελή Βίκυ

4