Филозофија – редовен

1. На која филозофска школа припаѓаат наведените филозофи: Ксенофан, Парменид и Зенон?
Елејска школа
2. Хераклитовиот фрагмент: „Војната е општа, борбата е правда и се настанува низ борба и по
нужост“ - би значело дека: насекаде има спротивности и противставените сили ја определуваат
промената
3. Кои се теоретски дисциплини на филозофијата? Онтологија, гносеологија, логика,
антропологија, методологија, естетика, аксиологија, историја на филозофијата ...
4. Рационализмот е гледиште според кое основата на спознанието е во: Разумот
5. Која филозофска дисциплина ни дава приказ за развојот на филозофските идеи? Историја на
филозофијата
6. Кој поим го вовел Анаксимандар сметајќи го како прапочеток на сè? Апејрон
7. Колку светови постојат според атомистите? Безборој светови
8. Како се нарекува учењето на Демокрит? Атомизам
9. Како се нарекува етиката според која Бог е изворот на моралот? Теистичка етика
10. Како се вика гледиштето на емпиризмот кое учи дека само сетилното искуство е главен извор
на спознанието? сензуализам
11. Онтологијата е наука која се занимава со проблемот на: битието, што е тоа што постои, како
настанало, што е во основата на постоењето, кои се формите и својствата на постоењето
12. Која наука го истражува човечкото сознание? Гносеологија ( Теорија на познание или
Епистемологија)
13. Кој од следниве искази најдобро ја отсликува целта на антропологијата? (филозофската
антропологија има за цел сеопфатно проучување на човекот)
14. Епикур атараксијата ја сфаќа како: непоматеност на духот, ( ослободување од стравовите,
надворешните влијанија, болките и страстите)
15. Софистите во основа, застапуваат: скептицизам, релативизам, субјективизам и нихилизам
16. Која е правилната етичка вредност како најголемо добро за Демокрит? Евтимија
17. Настанокот на филозофијата и науката во стара Грција почива врз постепената превласт на
логосот над: митот и религијата
18. Науката за убавото во творештвото се вика: Естетика
19. Смислата и задачата на филозофијата, за милетските филозофи е: потрагата по архе (основата
на сепостоечкото)
20. Што е аксиологија? Наука за вредностите
21. Кој е бројот кој означува совршенство на целата природа на броевите според Питагорејците?
Бројот 10

Стадион) 24. Стрела во лет. Која теза не е точна во атомистичкото учење? (Според атомистичкото учење постојат атоми кои се најситни честички на битието. Епистемологија) 32. Воздржувањето и сомневањето во изрекување на тврдења за можноста да се спознае вистината се нарекува: Скептицизам 37. Хилозоизам е: учење според кое во природата сите нешта имаат душа 33. општите поими вистински постојат . Догматизмот е гледиште во филозофијата кое учи дека светот: е можно сознание на вистината за светот. Што е празниот простор за атомистите? Небитие (празнина во која се движат атомите) 35... Која филозофска дисциплина се бави со можностите. ) 31. Кој смета дека архе е еден конкретен елемент? (Талес – вода. Во својата филозофија Парменид зборува за: (проблемот на битието. Што е суштина на сè што постои според Питагорејците? Бројот ( броевите ) 29. потеклото и границите на човечкото сознание? Гносеологија (Теорија на познание. Според Ксенофан. проблемот на битието го поврзува со проблемот на мислењето) 34.22. Што е Епикур во однос на теоријата на сознанието? Емпирист 36.. Една од најпознате апории на Зенон е: (Дихотомија. тој е неподвижен ( еден е Бог. Емпиризмот одговара на прашањето: За потеклото на познанието ( Емпиризмот е филозофски правец според кој извор на човечкото познание е искуството. не дозволува сомневање во ставовите на некој авторитет и истите ги смета за непобитни вистини 38. Кој е авторот на првата филозофска книга со наслов „За природата“? Анаксимандар 28. Апорија значи: метод со кој на иниректен начин се докажува вистинитоста на едно тврдење ( сведување на апсурд) 41. бог е: Бог е едно и се. најголем меѓу боговите и луѓето. Какво е битието според Елејците? Едно. Како се нарекува учењето во кое едното е темел на сè? Монизам 27. неменливо 23. сетилното познание) 26. неподвижно. Ахил и желката. тие се движат во празниот простор и како резултат на нивното меѓусебно судирање настануваат конкретните нешта) 43. Кој е основач на стоицизмот? Зенон 42. Анаксимен – воздух. Во Зеноновата апорија Ахил и желката: (Ахил никогаш нема да ја стигне желката) 30. Што застапува реализмот во сколастиката? Идеите. Кога филозофите дискутираат за бројот на принципите како основа на светот и се декларираат како плуралисти. На кое спознание Хераклит му дава предност и го смета за сигурен извор? Разумот (рационално) 25. Хераклит оган) 39. тие говорат за: Повеќе принципи 40. Кој е почетниот став на Сократовата гносеологија? „Сознај се себеси“ 44.

Федар.Климент? „Тргај се од злото и прави добро“ (да се натпреваруваме во правење добрина) 56. Која идеја е на врвот на хиерархијата во Платоновата филозофија? Идејата на Доброто 47. Парменид. Учењето кое тврди дека постојат само единечните нешта. добро. Која е најпознатата изрека на Св. Ставот на Џордано Бруно за макрокомосот е дека: Што има во микрокосмосот тоа е и во макрокосмосот и обратно . Критон. Кој филозоф прв ја развил идејата дека битието е статична целина која опфаќа сè? Парменд (ако не е понуден тој тогаш Ксенофан) 48. Држава. љубов и живот 51. Во средиштето на Августиновата филозофија Бог има средишно место. Кој исламски мислител го напишал делото „Несистематичност на несистематичноста“? Ибн Рушид (Авероес) 58. Горгија) 54. Кој ја застапува тезата дека мислењето и битието се поклопуваат? Парменид (претставниците на Елејската школа) 49. Која година Константин Велики го прогласил христијанството за официјална религија? 324 година 50. име се нарекува: Номинализам 46. Протагора. Кои се најважните својства на Бог според Авицена (Ибн Сина)? Вистина. Векот што започнува со нови идеи. Кој од наведените дела не е на Платон? (негови познати дела се: Одбраната на Сократ пред атинскиот суд. развиен филозофски систем? Платон 61.45. Ова е изрека која му се препишува на: Тертулијан 63. Според Авероес (Ибн Рушд) какво е местото и улогата на философијата во однос на религијата? Предметот и целта на филозофијата се исти како кај религијата (филозофијата е близначка на религијата) 65. а општото е само збор. Која е најпознатата политичка книга на Платон? „Држава“ 53. Која е темелната порака на христијанството? Љубовта 55. Кој е првиот филозоф кој изградил целосен. Федон. принципи и методи во филозофијата и науката е познат како: „Нов век“ 62. Каде е развиено монашкото движење исихазам? Атос (Света Гора) 59. Ова филозофско учење е познато како: Теоцентризам 64. Која од наведените низи има хронолошки редослед? 52. За основач на новата природна наука го сметаат? Галилео Галилеј 66. Што е злото за Авицена? Злото е недостаток на добро 57. Која е основната смисла на Беконовата критика на идолите? Да се дојде до чиста позиција – можност за стекнување на вистинско знаење 67. Климент Охридски? Околу 835 година 60. „Верувам затоа што е апсурдно“. Гозба. Кога се родил св. Ијон.

хипостази. Софистите во историјата на филозофијата се познати како основачи на: (тие се први платени учители.68.табула раса'' сите идеи кои луѓето ги имаат се: резултат на искуството. а воедно е и максима на новиот век? Знаењето е моќ 89. Филозофскиот правец на Беркли според кој „Постојам само јас“ е: солипсизам (радикален субјективен идеализам) 79. дојдени се од надвор. Марко Аврелиј) 84. Ставот „Верувам за да разберам“ припаѓа на: Августин 86. е на: Џон Лок (Емпиризам) 90. Какви квалитети разликува Џон Лок? Примарни и секундарни квалитети . Што е скепса? Сомнеж. со нив започнува антрополошкиот период во античката филозофија) 87. Кој е клучен поим во Плотиновата филофофија ? Пантеизам (може и еманација. кога се гради и разработува христијанската наука? Патристика 75. Кој не е претставник на стоицизмот? (претставници на стоицизмот се: Зенон. сомневање. Што се универзалии? Општи поими. Кој ренесансен мислител ја изложил хелиоцентричната концепција за космосот? Николај Коперник 72. идеи 71. Клеант. Кој од наведените мислители се прославил со сатиричното дело „Пофалба на глупоста“? Еразмо Ротердамски 69. Како гласи максимата на Френсис Бекон. Сенека. тоа е привидно познание 85. Социјалната критика во ренесансата создала посебен вид на хуманистичка филозофија позната како: Хуманизам 73. Кој ренесансен филозоф е запален на Цветниот плоштад во Рим? Џордано Бруно 76. се и: Џорџ Беркли и Дејвид Хјум 78. неверување 83. Августин зборува за развиток на две држави и тоа: Земна и Божја држава 80.. Што се предметите од надворешиот свет за Беркли? Збир на осети 81. Претставници на емпиризмот. покрај Џон Лок. Кој морал го препорачува Аристотел? Умереност – Во се треба да се има мера 77. Како се нарекува периодот во филозофијата од први до осми век. едно. Основниот став: „Во умот нема ништо што не поминало низ сетилата“. За ренесансата е карактеристична критиката на: Критика на догматизмот и на духовната закоравеност и фанатизам 70. Епиктет. Според теоријата на Џон Лок. Како Парменид го нарекува несигурното и искривено спознание кое се темели на набљудување.. а не на мислење? Сетилното сознание е несигурно и не води во заблуда. Хризип.. човекот кога се раѓа е .) 88. екстаза. ниедна идеја не е вродена 82. Кое е прочуеното дело на Макијавели? „Владетелот“ 74.

Се во светот. Кое е значењето на филозофскиот поим апејрон воведен од Анаксимандар? „неограничено. Што според Бекон треба да направи нашиот дух за да дојде до вистината? Треба да се ослободи од заблудите (идоли) 100. Кое е централното прашање во периодот на схоластиката? Обнова на теолошката мисла врз идеите на Аристотел 106. има 10 категории. архе) 102. „Се е поврзано со се“ . Аристoтеловите категории имаат: (тие се најопшти пими. Кое сознание според Питагорејците дава најдобри резултати? Математика и геометрија 110. Григориј Синаитски. Кој од наведените филозофи е заслужен за примената на индиректниот доказ? Зенон (елеја) 105. Платоновото учење е еден вид на: (објективен идеализам) 94. Кое е најсигурно спознание според Лок? Искуството. Според Аристотел. Кој од наведените мудреци кажал: „Необразованоста е тежок товар“? Талес . Системот на индукција кај Бекон се состои од следниве индуктивни постапки: (таблица на присуство. според.е филозофска идеја која прв експлицитно ја формулира кој? Џордано Бруно 95. настанува со: спојување на атомите 103. Во византиската теологија и филозофија познат е исихастичкиот спор помеѓу: мистицизмот (Григориј Палама) и рационализмот (Варлаам) 109. Што е логос во учењето на Хераклит? Логосот е општата законитост која владее со светот 104. Во делото „Аналитика“ првпат е поставено и објаснето формалното заклучување познато како: Силогизам 108.91. таблица на споредување и таблица на остатокот) 99. Аристотеловите логички сознанија се собрани во книги со наслов: Органон 112. категоријата супстанција е субјект а останатите 9 се предикати и ги нарекува акциденции) 96. целта не е да се бара вистината туку да се прифати објавената вистина? Средниот век 107. Анаксимандар и Анаксимен) 101. неопределено“ (она што е основа на целокупното постоење. Кој метод го предлага Бекон во современата наука? Индукција 97. сетилното познание 98. Кој е автор на првата дефиниција на словенски јазик за филозофијата? Константин (Кирил) 114. За кој период во филозофијата. Кој од наведените филозофи не е претставник на Милетската школа? (Претставници се: Талес. бесконечно. овој свет е составен од единечни нешта и кај секое единечно нешто разликува: граѓа и форма 111. таблица на отсуство (разлика). Левкип и Демокрит. Григориј Палама 113. Главен претставник на исихазмот е: Симеон Нови Богослов. Во Ксенофановата филозофија Бог се изедначува со: Бог е едно и се 92. Кој е авторот на делото „За божјата држава“? Августин 93.

Каде се појавува Христијанството? Палестина 131. Која е главната одлика на војниците во идеалната држава на Платон? Храброст 120. Кој антички филозоф е родоначалник на филозофијата? Талес 117. Подреди ги по ред. Кој е општиот лозунг на антиката и лична максима на Сократ? „Спознај се себеси!“ 134. олигархија. Во средниот век филозофијата станала блиска до: Теологијата 127. Како се викал универзитетот кој го основал Аристотел во Атина? Ликеј (Перипатетичка школа) 135. Кој од наведените антички фиозофи смета дека единството е хармонија на спротивните сили? Хераклит 118. Климент Александриски. Која е најстарата монотеистичка религија? Јудеизам 126. Кој филозоф тврди дека „Човекот е мера на сите нешта. Која од наведените форми на власт е лоша според Аристотел? (тиранија. оние кои сè дека сè. а оние кои не сè дека не сè“: Протагора 130. Како се нарекува божествениот глас кој го предупредувал Сократ да не прави лоши дела? Дајмонион . Учењето на Платон дека идеите се вечни и се основа на светот. Клучен поим во Епикуровата филозофија е: атраксија – непоматеност на духот 133. Аристотел го дели знаењето на: сетилно (поединечно) и разумско (општо) 129. Што пишувало на вратата на Платоновата академија? Нека не влегува никој кој не не знае геометрија 123. Што е добродетел за Сократ? Знаење 137. Етика. Која е главната идеја во мислата на Хераклит „panta rei“? Се тече. Први кои се обидуваат со сознанието да дојдат до вистината за верата и да воспостават филозофија за христијанството се: Апологети (бранители) на христијанството (Јустин. охолократија) 132. Тоа би значело дека: Верувањето е пред разумот. се се менува 121. науката за моралот и науката за битието? Гносеологија. Онтологија 119. Кој е најзначаен средновековен филозоф кој направил систем на сколастиката како официјална доктрина на католичката црква? Тома Аквински 124. Кој од античките следбеници го развивал Демокритовиот атомизам? Епикур 116. Ориген) 128. треба да се верува во откровението за да може истото да се разбере 122. Августин вели: „Верувам за да разберам“. се нарекува: Објективен идеализам 136. Што се случува со филозофијата во периодот на схоластиката? Се третира како слугинка на теологијата но на Запад се забележува и постепено осамостојување на филозофијата 125. почнувајки од науката за сознанието.115.

Основата на сè што постои античките филозофи ја именувале како: Архе 148. Верувањето во повеќе богови се нарекува: Политеизам 146. вечно и непроменливо биле: Претставниците на елејската школа (Ксенофан и Парменид) 141. трговци) 139. Во античката филозофска мисла први кои говореле за битието и тврделе дека тоа е еднородно. Аристотел бил ученик на: Платон 140. Во какви општествено политички услови се појавува средновековната филозофија во Европа? Доминација на црквата во сите свери на општеството. небитие е она што не е 149. совршен 144. Колку сталежи разликува Платон во неговата идеална држава? Три сталежи (филозофи – владетели. Најзначаен претставник на схоластиката е: Тома Аквински 143. Каков е светот на идеите за Платон? Вистински.138. смета дека постоењето е единство од граѓата и формата) 150. теократско уредување 142. битие е она што е. војници и работници (земјоделци. Која теза е точна според Хераклитовото учење? (Хераклит зборува за вечно движење и менување како резултат на борбата на спротивностите) 145. реален. Какви биле општествата во средниот век? Теократски 147. Зборот филозофија потекнува од зборовите „phileo“ и „sophia“ што значат: Љубов кон мудроста . Во Аристотеловата прва филозофија опишувањето на битието се одвива преку: (Реалистички пристап. Во каков однос се битието – небитието? Спротиставен однос.