You are on page 1of 11

1.Sve funkcije u sferi prometa mogu se svrstati u dvije grupe?

1. Prva grupa iste prometne funkcije


Druga grupa heterogene prometne funkcije
2. Grpisanje trokova se moe izvriti na osnovu 5 kriterija. Navedite minimalno 4 kriterija:
2. a) Prema njihovoj ekonomskoj sutini
b) Prema mjestu njihovog nastanka (poetno- zavrni I trokovi istog prevoza)
c) Prema zavisnosti od stepena iskoritenja kapaciteta
d) Prema stepenu ueda u proizvodnom procesu (proizvodni i reiski)
e) Po stepenu obuhvadenosti utroakau proizvodnji jedne vrste prevoza (posredni i neposredni)
3.Objasnite elemente jedenaine za proraun maksimalne daljine transportovanja robe:
3. Maksimalna daljina transportovanja
()


Ct- cjena robe u mjestu potronje
Cp- cjena robe u mjestu proizvodnje
tpp- trokovi prevoza puta 1t robe na 1km udaljenosti
4. Objasnite pojavu da se trokovi odravanja pruga, puteva, zgrada, saobradajnih sredstava mogu svrstati u zavisne i
nezavisne trokove od obima saobradaja.
4. Trokovi odranja pruga jesu svojim najvedim delom zavisni od obima saobradaja, mada znatan dio tih trokova biva
prouzrokovan potrebom odravanja usled vremenskog uticaja. Pretpostavimo da na nekoj pruzi uopte ne saobradaju
vozovi ipak de posle izvesnog vremena dodi dootedenja pragova. Iz ovog vidimo da trokovi odranja gornjeg stroja
pruge, ipak jednim svojim delom uopte nisu zavisni od obima saobradaja. Trokovi odranja zgrada su svojim najvedim
delom nezavisni od obima saobradaja. Trokovi osranja saobradajnih srestava su svojim delom zavisni od obima
saobradaja.
5. Navedite elemente infrastrukture koja se odnosi na eljezniki saobradaj?
5. a) Zemljita koja slue u privredne svrhe
b) Graeviski objekti saobradaja I transporta
c) Graeviski objekti energeskog prenosa
d) Graevinski objekti TT I radio veze I signalno- sigurnosna postrojenja
e) Privatne zgrade
6. Cijene prevoznih usluga mogu se formirati i na osnovu tarfa. Koji vidovi saobradaja i kada koriste tarifni sistem i ta
tarife predstavljaju?
6. Tarife predviaju za svoje usluge dvije osnovne vrste prevoznika I dvije vrste prevoznih cjena
a) Voznu cenu za prevoz putnika
b) Vozarinu za prevoz robe
Vozne cene su sadrane u tarifi za prevoz putnika, a vozarina u tarifi za prevoz robe. Tarifa je jednaina za raunanje
prevoznih cena.
7. Objasnite razdvajanje trokova po metodi linije trenda i nacrtajte grafik.
7. Cilj ove metode je da se utvrdi precizno odvajanje varijabilni I fiksni trokova .
Izraunavanje se zasniva na reenju jednaine U= ax +b
U- Masa ukupnih trokova
a- varijabilni trokovi po jedinici (varijabilni koficijent)
x- koliina robe u proizvodnji
b- fiksni trokovi po jedinici

8. ta su kalkulacija i emu slue?
8. Kalkulacije prestavljaju raunski postupak utvrivanja trokova.
9. ta predstavlja produktivnost i kako se moe izraunati?
9. Prestavlja parcijalni princip uspjenosti poslovanja koji zaxtjev za ostvarenje odreene proizvodnje uz
minimalne utroke radne snage.
Rauna se jednainom



Pr- koliina uinka po jedinici rada
S- broj radnika
s- broj radnih sati
Q- koliina uinka
10. Popuniute tabelu i izraunajte rentabilnost (na osnovu neto dobiti) te usporediti plansku i ostvarenu
rentabilnost.














11. Dodatni prometni trokovi se odnose na:
11. Proizvodnu funkciju u sferi prometa. Oni se formiraju na osnovu utroenog rada I srestava u procesu
prometa.
12. Po svojoj ekonomskoj sutini svi trokovi mogu se podijeliti na tri osnovne grupe:
12. a) Trokovi materijala- novani izraz utroka goriva i pomonog materijala
b) Trokovi amortizacije- novani izraz odgovarajueg utroka srestva za rad
c) Trokovi radne snage (zarada, lini dohoci radnika)- novani izraz utroka ivog rada.
13. Objasnite elemente jednaine za trokove po 1 tonskom kilometru dobiju se:
13.


tpt- poetno-zavrni trokovi po 1t d- duina transportovanja u km
tpp trokovi prevoznog puta 1t robe na 1km udaljenosti
14. Trokovi plata staninog osoblja moe se dvojako posmatrati. Kako?
14. Neki autori sve trokove plata voznih slubenika smatra potpuno zavisnim od obima saobradaja, dok drugo miljenje
je: za jedan obim saobradaja, u jednoj datoj zoni zaposlenosti, mora biti odreen potreba broj osoblja bez obzira da li de
saobradati najmanji ili najvedi broj vozova predven za tu zonu zaposlenosti. Zbog toga su plate strunog osoblja ne
zavisne od obima saobradaja ako se saobradaj krede u predvienim granicama, mada jednim svojim neznatnim
delomzavise I od veliine saobradaja.
15. Odnos infrastrukture i voznog parka u sobraajnim preuzeima je razliit i moe biti organizaciono
vezan i odvojen. Dopiite za sledee vidove saoraaja taj odnos?
a) eljezniki (U eljeznikom saobraaju infra-struktura i vozni park su organizaciono I ekonomski vezani u
jednom istom preduzeu) ,
b) drumski (U drumskom saobraaju saobraajnice-putevi i vozni par organizacioni i ekonomski su odvojeni),
c) rijeni (U renom saobraaju plovni putevi i plovni park su organizaciono i ekonomski odvojeni) ,
d) pomorski (U pomorskom saobraaju saobraajna infrastruktura je organizaciono i ekonomski odvojeni od
organizatora eksplatacije plovnih parkova) ,
e) vazduni (I u ovoj grani saobraaja poszoji organizaciona i ekonomska odvojenost izmeu organa i
organizacije koje vre izgradnju, odravanje i eksplataciju aedroma).
16. Cijene prevoznih usluga u saobraaju mogu se formirati na dva naina:
16. a) slobodnom pogodbom b) propisivanjem jedininih prevoznih cena u obliku tarifa
17. Navedite minimalno 3 od 5 matematiko statistikih metoda za razdvajanje trokova:
17. a) elemetarne- raunske metode b) metoda diferecijalnih trokova c) metoda raunske iterpolacije
18. Elementi kalkulacije prodajne cijene sastoje se iz:
18. a) neposredni trokovi b) opti trokovi izrade c) opti trokovi prodaje i administracije
19. Koje metode mjerenja produktivnosti poznaje:
19. a) naturalni metod b) naturalno-uslovni metod c) radni metod d) vrednosni
metod
20. Izraunajte rentabilnost ulaganja u preduzea A i B, te izvrite uporedbu ako su podaci o poslovanju
dati u tabeli.













21. Da li su iste prometne funkcije neproizvodnog ili proizvodnog karaktera.?
21.iste prometne funkcije su ne proizvodnog karaktera, rad koji se utroi na njihovo obavljanje je ne
proizvodan.
22. Navedite pet vrsta materijalnih trokova u procesu transportnih usluga:
22. a) trokovi goriva i pogonske energije b) trokovi maziva
c) trokovi materijala za tekue i investiciono odravanje kapaciteta d) materijalni trokovi reiji pogona
e) materijalni trokovi reije uprave
23. Heterogena funkcija prometa ima karakter:
23. Ove prometne funkcije imaju proizvodan karakter. Rad utroen na nnjihovo izvrenje jeste proizvodan. Ove funkcije se
smatraju produetkom procesa proizvodnje u sveri prometa. Tu spada uskladitenje robe, pakovanje, transport.
24. ta je kapacitet transportnih sredstava i koje vrste kapaciteta poznaje?
24. Prestavljaju sposobnost transportnog da preveze to vedu koliinu robe, tj. da se iskoristi to bolje kapacitet
transportnog srestva.
25. Osnovni elementi (3) za konstrukciju robnih tarifa su:
25. a) vrste robe b) daljina prevoza c) teina robe
26. Reagibilnost ili elastinost (osjetljivost) trokova rauna se na osnovu koje formule i ta oni
podrazumijeva:
26.




Reagibilnost trokova oznaava promenu trokova u odnosu na promenu obima proizvodnje. Izraunava se kao kolinik
procetualnog porasta (ili smanjenja) ukupnih trokova ( ) i stepena koritenja kapaciteta proizvodnje ( ).
27. Nacrtajte i objasnite sutinu grafike metode graninih trokova i izraunajte granine trokove
navedene u primjeru. Koliki su trokovi za obim proizvodnje od Q=20






28. Navedite vrste kalkulacija:
28. a) prehodna b) naknadna c) meukalkulacija
29. ta je rentabilnost, napii jednu od formula za raunanje i objasni
29. Je mjerilo poslovannja koje pokazuje koliko se jedinica poslovnog rezultata (profit, dobit) ostvaruje na 100
jedinica uloenog vlastitog kapitala (glavnice)

( )


30. ta je ekonominost; koje vrste prikazivanja ekonominosti poznaje i objasni koliinsku
ekonominost.
30. Pokazuje koliko se novane jedinice prihoda ostvaruju po 1 novanoj jedinici troka. Vrste ekonominosti
a) parcijalna b) koliinska c) vrednosna d) izvrena ukupnim prihodom e) izvrena proizvodnjom
f) ekonominost u saobradaju .
Koliiska ekonominost je primena stalnih cena otklanja se uticaj trita na ekonominost poslovanja.
31. U iste prometne funkcije spadaju:
31. funkcije kupoprodaje, kredita, knjigovostvao.
32. Navedite kako se izraava vrsta trokova za sredstava rada i koje metode obrauna poznaje.
32. Amortizacija srestava rada raunski se izraava kao stepen amortizacije i postoje tri vrste obrauna :
a) vremeski b) funkcionalni c) kobinovani metod.
33. Navedite mjerne jedinice u transportu: neto-tonski kilometri i neto-putnicki kilometri.. Da li se one kao
obim prevoza mogu sabirati i pod kojim uslovima se mogu sabrati:pomocu ekvivalentnog broja. S
33.
34. Da li stepen iskoritenja kapaciteta tehnikih sredstava utie na cijenu transporta? Kako, objasnite na
formuli za proraun cijene 1ntkm .
34. Jednaina cjene kotanja tj. cjena kotanja po 1ntkm kao jedinica kojom se izraunava obim prevoza i
prestavlja rezultat odnosa trokova poslovanja i ostvarenog obima prevoza.




Raspoloivi kapaciteti (radni i tehniki) definiu proizvodne potecijale trasportni preduzeda. Jednaina cena kotanja
trasportne usluge dominatno de zavisiti od stepena iskoritenosta raspoloivi kapaciteta trasportnog preduzeda.
35. Formiranje i politika cijena prevoznih usluga bitno opredeljuje zauzimanje transportnog preduzea na
tritu (konkurentnost) a i na ekonomsku poziciju samog preduzea. Stoga se na tritu pojavljuju dvije
razliite pozicije preduzea:
35. a) Monopolske pozicije- osnovni pristup politici cena usmeren je ka tome da se preko visine i
diferenciranja prevoznih cena obezbedi dobijanje transportnih prihoda
b) Oligoposke pozicije- vode ka dogovornom formiranju cena; osnova filozofije je opstanak na tritu.
36. Objasnite matematiki interpretaciju metode razvrstavanja trokova pomou interpolacije i dajte
adekvatna znaenja u funkciji y=ax+b.
36. Ova metoda se zasniva na metodi diferencijalni trokova jer se na bazi poznati trokova za dva uzastopna
stepena zaposlenosti dobijaju trokovii za trei stepen koji se iterpolira izmeu njih.
37. Objasnite kad se i ukoje sluajeve primjenjuju prethodna ili predkalkulacija, naknadna ili obraunska
kalkulacija i meu kalkulacija.
37. a) Predhodna ili predkalkulacija izrauje se prije poetka proizvodnje nekog proizvoda
b) Naknadna ili obraunska kalkulacija izrauje se nakon zavretka proizvodnje nekog uinka (pokazuje
koliko na uinak kota)
c) Meukalkulacija ili kontrolna kalkulacija primjenjuje se u sluaju kada se proizvodnja zbiva u duem
vremeskom periodu, pa se vri kontrola nakon zavretka odreene faze.
38. Izraunajte metodom interpolacije visinu fiksnih trokova i izdvojite proporcionalnu komponentu
trokova.








39. Navedite relativna mjerila uspjenosti preduzea?
39. a) produktivnost b) ekonominost c)retabilnost
40. Izraunajte rentabilnost poslovanja preduzea A i B, te izvrite uporedbu ako su podaci o poslovanju
dati u tabeli.











41. Svi prometni trokovi dijele se na dvije grupe:
41. a) iste prometne trokove b) dodatne (proizvodne) trokove
42. Svi trokovi prevoza prema mjestu njihovog nastanka svrstavaju se u dvije grupe:
42. a) poetno- zavrni trokovi b) trokovi istog prevoza
43. Roba se transportuje na udaljenost od 400 km. Pri tome su poetno zavrni trokovi 200 nj, trokovi
istog prevoza 4 nj/po jednom netotonskom kilometru, koliko iznos cijena kotanja jednog netotonskog
kilometra: 4
43.


44. Napiite kako se rauna stepen iskoritenja kapaciteta transportnih sredstava u jednoj transportnoj
organizaciji?
44.
45. (DOPUNITE) Autsajderi na transportnom tritu ili na nekim njegovim dijelovima koriste:.
45. Neku vrstu ,,cjena u smjenici sa kojom mogu da pridobiju odreene prevoze od trino dominatnih transportera.
46. Navedite prednosti i nedostatke knjigovodstvene metode razdvajanja trokova i dopunite tabelu:






48. Navedite metode kalkulacije:
48. a) Djelidbene b) Dodatne
49. U kojim uslovima se vri utvrivanje rentabilnosti uslovnim proizvodom, te proraunaj koeficijenta K,
ako je uslovni proizvod A.








50. Za koja 3 faktore proizvodnje se najee rauna parcijalna ekonominost u preduzeima:
50. a) materijal b) rad c) amortizacija
51. isti prometni trokovi obuhvataju utroak rada i sredstava na obavljanju: is
51. isti prometni trokovi obuhvataju utroak rada i srestva na obavljanje isti prometni funkcija i oni se pokazuju iz
stvarnog vika vrednosti u procesu proizvodnje.
52. Postoje tri osnovice za obraun trokova sredstava rada, koje su?
52. a) vremeska osnovica b) obraun na osnovu inteziteta koritenja srestava c) kobinacija vremeske i
funkcionalne
53. Podjela trokova transporta prema njihovoj zavisnosti od stepena iskoritenja je:
53. a) fiksni trokovi b) promjenjivi tokovi

54. Navedite 5 od 9 faktora koji utiu na cijenu prevoza i stepen iskoritenja kapaciteta transportnih
sredstava?
54. a) udaljenost prevoza b) teina robe c) vrste robe d) odnos bruta i neta
e) stepen iskoritenja tovarne sposobnosti prevoznih kapaciteta f) stepen neravnomjernosti prevoenja
g) uslovi eksplatacije h) kvalitet prevozne usluge j) gustina i razvijenost saobradaja
55. (DOPUNITE) Saobraajna preduzea (grana) koriste proizvodni koncept formiranja cijene prevoza
robe, tj. proizvodni koncept je primjenljiv i u sasobraajnoj grani. On podrazumijeva da prodajna cijena
transportne usluge obezbijedi pokrivanje:
55. Prosjenih jedininih trokova i stopu dobiti.
56. Na osnovu proraunatog koeficijenta reagibilnosti mogua su tri sluaja koji predstavlju vrstu
ponaanja trokova. Koje su to vrste i kada one nastaju.
56. a) Kada je koficijent reagibilnosti manji od 1 i pokazuje trokove koje u u kupnom obimu rastu sporije od porasta
obima proizvodnje / degresivni trokovi
b) Kada je koficijent reagibilnosti jednak 1 pokazuje da je u porastu ukupnih trokova potpuno srazmjeran porastu
stepena zaposlenosti a ovaj koficijent reagibilnosti karakterie proporcijalne trokove.
57. Objasnite grafiku metodu razdvajanja trokova na slededem primjeru:





58. Kad se primjenjuju poznate metode kalkulacije: a) djelidbena i b) dodatna.
58. a) Djelidbene se primjenjuje u preduzeima koja proizvode samo jednu vrstu uinka ili nekoliko vrsta srodnih
uinaka
b) Dodatne se primenjuje u preduzeima koja proizvode dvije ili vie vrsta uinaka, a trokove je nuno
razdvojiti na opte i direktne.
59. Napiite ili objasnite formulu za proraun koeficijenta ekonominosti. Mogue su tri razliite veliine
koeficijenta ekonominosti. Navedite i objasnite svaki od njih.
59. Koficijent ekonominosti moe se pojaviti u 3 oblika:
E>1 poslovanje je ekonomino
E<1 poslovanj je ne ekonomino
E=1 poslovanje je na granici ekonominosti
a) Ako se ekonominost svati kao odreeni zahtjev da se odreena proizvodnja (Q) ostvari sa to manjim
utrocima materijala i elemenata (M) , srestva za rad (I) i radne snage (L)



b) Ako se ukupan obim proizvodnje odreenog perioda stavi u odnos sa zbirom, dobiemo cjenovni izraz
ekonominosti: Gdje su : Cm; CI- cjene materijala, cjene srestva za rad Cl- zarade po jedinici rada



c) Ukoliko se proizvedena koliina izrazi vrijednosno ( V= Q Ck) izraz ekonominosti e biti :



60. Zato nam slui PER analiza poslovnih sistema?
60.
61. Da li se vrijednost koja se stvara prilikom obavljanja dodatnih funkcija u prometu dodaje ili ne na
vrijednost robe:
61.
62. U poetno zavrne trokove prevoznih usluga spada:
62. a) trokovi otpravnanja robe i putnika b) trokovi formiranja voza
c) trokovi odranja i amortizacija stanica, prstanita i luka d) opti trokovi uprave
63. Trokovi zavisni od obima saobraaja (promjenljivi trokovi) mogu da se takoe razliito ponaaju u
odnosno na porast ili opadanje obima prevoza. Oni mogu biti:
63. Trokovi zavisni od obima saobraaja mogu takoe da se razliito ponaaju u odnos na porast odnosno na
opadanje obima saobraaja, jedni su proporcijalno zavisni od obima proizvodnje, a drugi zavise od promjena u
obimu prevoza, degresivno.To znai da zavisnost pojedinih trokova od obima saobraaja moe da bude izraena
u veoj ili manjoj meri.
64. Kako utie a) udaljenost prevoza i b) teina robe na stepen iskoritenja i cijene kotanja transporta
roba? O 64. a) Udaljenost prevoza je faktor koji djeluje na povedanje ukupnih trokova proizvodnje
pojedinane prevozne usluge. Povedanje udaljenosti prevoza rezultira rast trokova prevoza, ali taj rast nije
proporcijonalan ved degresivan jer trokovi rastu sporije od rasta daljne prevoza.
b) Teina robe je faktor koji takoe direktno djeluje na rast ukupnih trokova pojedinane prevozne usluge,
pa je i ovo dejstvo degresivno. Prevozi vede koliine i teine posmatrane vrste robe na datu udaljenost logino
de usloviti rast trokova, ali de taj rast biti znatno sporiji od porasta prevozene koliine poiljke. Jedinina cjena
kotanja 1ntkm de se smanjiti sa porastom veliine trasportne poiljke.
65. Pristupi formiranju prevoznih cijena uvaavaju strukturu i dinamiku trokova u zavisnosti od:
65.
66. (DOPUNITE) Za svako preduzee i za voenje operativne politike od izuzetnog je znaaja proraun iznosa
trokova za odreenu koliinu proizvodnje. Stoga je trokove potrebno razvrstati na njihove sastavne
komponente: varijabilne i fiksne trokove. Pri tome je bitno poznavanje i: graninih
66.
67. Popunite prva etiri reda u tabeli:

68. Kad se primjenjuje jedinstvena djelidbena kalkulacija i kolika je cijena kotanja proizvoda ako imamo
ukupne trokove 150.000 nj, a ostvareni obim proizvodnje je 30.000 tona robe.
68.Jedinstvena djelidbena kalkulacija primjenjuje se u preduzeima koja prizvode jednu vrstu uinka





69. ta pokazuje ukupna ekonominost poslovanja, napiite optu formulu:
69. Ekonominost pokazuje koliko se novani jedinica prihoda ostvaruje po 1 novanoj jedinici troka.



Q- odreeni proizvod M- materijal I- srestva za rad L- radna snaga
70. Koja je razlika izmeu koliinske i vrijednosne ekonominosti:
70. Koliinska ekonominost- primjenom stalni cjena sklanja se uticaj trita na ekonominost poslovanja
Vrijednosna ekonominost- primjenom stalni cjena i trite utie naekonominost.

71. Pojam transportnih trokova se moe definisati sa dva stanovita:
71. a) sa aspekta privrede b) sa aspekta transportnog preduzea
72. ta obuhvataju trokovi istog prevoza i navedite koji trokovi tu spadaju:
72. Trokovi istog prevoza obuhvataju sve trokove koji se odnose na obavljanje samog procesa prevoza. U ovu
grupu trokova spadaju: trokovi energije za prevlaenje vozova, odnosno brodova, kamiona, autobusa ,
trokova odranja saobraajnog puta i saobraajnih srestava, trokovi amortizacije saobraajnog puta i
saobraajnih srestava, trokovi radne snage , voznog osoblja, kao i tzrokovi uprave.
73. Objasnite relativno fiksne trokove, kako ih posmatramo i gdje se pojavljuju. Nacrtajte dijagrame tih
trokova u masi i po jedinici prevoza.
73. Relativno fiksni trokovi imaju karakter fiksni h trokova samo u okviru pojedinih zona zaposlenosti. U ove
trokove ubrajamo: a) trokove materijala za odravanje b) trolove plata radnika na poslovima
odranja
c) trokovi tehnike kontrole


74. Kako utie a) vrsta robe i b) odnos bruto i neto rada na na stepen iskoritenja i cijene kotanja
transporta roba?
74. a) Vrsta robe uslovljava trokove i cjenu kotanja prevozne usluge u mjeri u kojoj pojedine vrste robe
zahtjevaju specijalizovane prevozne kapacitete, koji moraju objezbjediti ouvanje upotrebne vrednosti robe u
procesu transporta.
b) Odnosno bruto i neto rada je veoma znaajan faktor kotanja prevoznih usluga. Da bi se dobio korisni
uinak u obliku neto rada, transportna preduzea moraju izvriti odrenu koliinu bruto rada i time kao
drutveno- koristan rezultat dobiti ostvareni neto rad.
75. Prncipi prevoznih cijena uvaavaju strukturu i dinamiku trokova u zavisnosti od: 1) stepena
iskoritenja kapaciteta (obima prevoza) i 2) udaljenost prevoza. Objasnite princip broj 1.
75. Primjena prvog pricipa podrazumjeva difereciranje prevoznih cjena u zavisnosti od veliine i teine robni
poiljaka, odnosno broja putnika. Prevozne cjene su nie za vee transportne poiljke i obrnuto. U politici tarifa
ovaj pricip se zove pricipom horizontalnog stepenovanja tarifa.
76. ta predstavljaju granini trokovi i kako ih je mogue matematiki predstaviti:
76. Granini torkovi su trokovi koji su izazvani svakom novom jedinicom proizvoda ili novim slojem
proizvodanje i oni se utvruju kao razlika izmeu ukupni trokova pri prelasku s nieg na vii stepen
zaposlenost.

77. Za svaku vrstu troka utvrdite koliko iznosi koeficijent reagibilnosti (elastinosti) te na osnovu toga
utvrdite o kakvoj je vrsti troka rije?

78. Navedite vrste kalkulacija koje pripadaju djelidbenoj metodi:
78. a) jednostavna djelidbena kalkulacija b) sloena ili viefazna c) kalkulacija pomou ekvivalentni
brojeva
d) kalkulacija vezanih ili paralelnih proizvoda.
79. ta pokazuju parcijalni koeficijenti ekonominosti i navedite primjere njihovog izraunavanja:
79. Parcijalna ekonominost prikazuje koliko se novani jedinica prihoda rasporeuje na svaku novanu jedinicu
troka pojedinog proizvodnog faktora.
a) koliiska ekonominost (stalne cjene) b) parcijalna ekonominost (stalne cjene)
c) parcijalna ekonominost (stvarne cijene) d) vrijednosna ekonominost (stvarne cijene)
80. ta je rentabilnost i kako se moe raunati:
80. Retabilnost je mjerilo uspjenosti poslovanja koje pokazuje koliko se jedinica poslovmog rezultata (profit,
dobit) ostvaruje na 100 jedinica uloenog vlastitog kapitala (glavnice).




81. Transportni trokovi sa stanovita korisnika obuhvataju:
81. a) plaenu vozarinu trasportnom preduzeu b) trokovi pakovanja u posebnu abalau
c) trokovi odvoza od stanice do magacina primaoca robe d) trokovi osiguranuja za vrijeme
prevoza
82. Da li koliine transporta robe u masi (Q) utiu na poetno zavrne trokove. Kako se poetno zavrni
trokovi ponaaju po jedinici prevoza Q. Prikaite dijagramom.
82. Poetno- zavrni trokovi tj. svi trokovi koji nastaju oko prijema i izdavanja robe ostaju u masi isti bez
obzira na koju se daljinu roba prevozi. Ukupni tokovi prevoza za jednu koliinu robe zavisni su od daljine
prevoza (degresivna zavisnost).
83. Kako se zove pojava kod smanjenja obima proizvodnje prevoznih usluga da se trokovi ne smanjuju
proporcionalno, odnosno zaostaju sa stepenom smanjenja usluge. Remanentnost. Pojasnite tu pojavu
grafiki.
83.
84. Kako utie a) neravnomjernost prevoza i b) kvalitet prevoza na stepen iskoritenja kapaciteta i cijene
kotanja transporta roba?
84. a) Neravnomjernost prevoza moe da bude vremeska i teritorijalna. Vremeska neravnomjernost izraava se u
razliitom obimu prevoza u toku jednog odreenog vremeskom periodu. Ona moe da se ispoljava u toku jednog
dana i u toku jedne godine.Teritorijalna neravnomjerenost u saobraaju ispoljava se na taj nain to se u jednom
pravcu prevoze puna kola, a u drugom prazna. Takva prevoenja su nuna pojava u svakoj zemlji, nemogue je
ostvariti potpunu ravnoteu u ,,saobraajnom bilansu.
b) Kvalitet prevoza jeste takoe jedan od faktora koji utie na visinu trokova eksplatacije i na veliinu cijene
kotanja kokretne prevozne usluge. Kvalitet prevoza igra znaajnu ulogu u prevozu robe u prevozu putnika.
Kvalitet prevoza robe se ogleda nariito u brzini prevoenja i u ouvanju upoterebne vrijednosti robe. Kod
prevoza putnika kvalitet se ogleda naroito u veoj udobnosti i brzini prevoza.
85. Koji je glavni cilj da se u saobraajnim preduzeima vri izuavanje i analiza trokova infrastrukture:D
85. a) da se prikau teoriska dostignua i savremeni metodi formiranja i raspodjele trokova infrastrukture
b) da se izvri analiza istrumenata, metoda i mjera kojima se formiraju trokovi infrastrukture u naem
saobraajnom sistemu
c) da se na osnovu toga predloi metadoalogija njihovog utvrivanja po saobraajnim granama, sa ocjenom
najznaajniji kvantitativni efekata.
86. Postoje tri oblika kretanja varijabilnih, odnosno promjenljivih trokova. Navedite koji su to oblici i
prikaite dijagramski.
86. a) proporcijonalno varijabilni srazmjerni rastu proizvodnje b) degresivno varijabilni- sporiji od rasta
proizvodnje
c) propgresivno varijabiln- bri od rasta proizvodnje.
87. Izraunajte metodom interpolacije visinu fiksnih trokova i izdvojite proporcionalnu komponentu
trokova.
87. Isto kao 38.
88. U nekom preduzeu preveeni su dve razliite vrste roba u razliitim koliinama. Utvrdite metodom
kalkulacije pomou ekvivalentnih brojeva cijenu kotanja po svakoj vrsti robe, ako su ukupni trokovi
proizvodnje iznosili 29.000 nj a ostali podaci su u tabeli.


89. Mogue su tri razliite veliine koeficijenta ekonominosti. Navedite i objasnite svaki od njih.
89. a) Ek>1 poslovanje je ekonomino b) Ek<1 poslovanje je ne ekonomino
c) Ek=1 poslovanje na granici ekonominosti.
90. Kako se mjeri produktivnost pomou novane metode, njene prednosti i nedostaci mjerenja
produktivnosti, te ime se anulira uticaj cijena na produktivnost?
90. Ovdje se ukupan uinak proizvodnje izraava vrijednosno. Metoga je podesna za predutea sa velikim
asortimanom proizvoda. Nedostatak metode lei u tomeda promjena cijena na tritu moe iskriviti sliku o
vrijednosti proizvodnje a time i samu produktivnost. Uvoenje stalnih cijena anulira se uticaj koji ima trite.
91. Sa stanovita prevozioca- transportnog preduzea transportni trokovi se definiu kao:
91. Novani izraz utroenih srestava i rada za izvrenje samog procesa prevoza.
92. Ukupni trokovi po jedoj toni utvruju se po jednaini: Tt =tpz+tppd, Objasnite elemente jednaine.
92.
tp2- poetno zavisni trokovi po 1t tpp- trokovi prevoznog puta 1t robe na udaljenosti od 1km
d- duina trasportovanja u km.
93. Ako se trokovi sredstava rada (amortizacija) raunaju po vremenskom principu, onda ti trokovi
pripadaju: nezavisnim tra. Ako se trokovi amortizacije raunaju po funkcionalnom principu, onda ti
trokovi pripadaju:
93.
94. Kako utiu: a) uslovi eksploatacije i b) razvijenost i gustina saobraajne mree na stepen iskoritenja
kapaciteta i cijene kotanja transporta roba?
94. a) Uslovi eksplatacije- tu spadaju elemeti i karakteristike saobraajnog puta i tehnike karakteristike
trasportnog srestva. Pored toga,na trokove utie i broj zaustavljanja trasportnog srestva.
b) Gustina i razvijenost saobraajne mree- u koliko je gua saobraajna mrea i tolko postoji mogunost za
kraa putovanja izmeu pojedinih mjesta, te smanjuje ukupno vrijeme putovanja.
95. ta se podrazumijeva pod infrastrukturom u saobraaju?
95. a) sve saobraajnice i svi vjetaki objekti b) poslovne zgrade c) stabilna postrojenja
96. Navedite opte metode razdvajanja trokova na fiksne i varijabilne?
96. a) fiksni trokovi apsolutno i relativno fiksni
b) varijabilni trokovi- proporcijalno, degresivno i pogresivno varijabilni
97. Izraunajte metodom linije trenda trokove za obim proizvodnje od 156 ako su dati podaci kao u
tabeli:

98. ta je uslovni proizvod, u kakvim sluajevima se koristi i ta predstavlja ekvivalentni broj?
98. Ekvivalentni broj pokazuje odnose trokova pojedinih srodnih proizvoda u strukturi proizvodnog programa a
dobije se na osnovu prorauna utroaka srestava za rad, koliine rada i materijala u izradi pojedini proizvoda.
99. Poznata je radna metoda za mjerenje produktivnosti. Kako se rauna i navedite uslove za njenu
primjenu.
99. Radna metoda se primjenjuje u preduzeima koja zbog sloenosti proizvodnje nisu u stanju neutralno izraziti
koliinu proizvoda. Produktivnost se izraava stavljanjem u odnos normalnog i stvarnog utroenog vremena za
proizvodnju odreene koliine proizvoda.




100. U postizanju vee ekonominosti primjenjuju se metode maksimizacije i minimizacije odreenih
elemenata poslovanja. ta se maksimizira a ta minimizira u tom sluaju. Napiite kako se rauna ukupna
ekonomionost:
100. Poveanje ekonominosti se postie:
Maksiziranje prihoda; poveanjem koliine uinka uz ne promjenjene trokove i ostvatrenjem veih
prodajni cjena proizvoda i usluga.
tedljivim utrokom srestava; smanjenjem koliine elemenata radnog procesa i niim nabavnim cjenama
elemenata radnog procesa.