You are on page 1of 6

MENDERES'İN TARIM İHANETİ (Menderes Müslüman Türk İnsanına Domuz Eti/a!

ı edirdi Mi"#
Atatürk'ün Tarım Devrimi
Atatürk$ün Tarım Devrimi% İdeal Cumhuriyet Köyü Projesi, Halkevleri ve Köy Enstitüleri
projeleri ile Türki&e$de modern tarım 'e (a&'an)ılık *eli+me&e ,a+lamı+tır- .ok kısa ,ir süre /n)e
dı+arıdan alınan ,ir0ok tarım ürünü Türki&e$de Türk k/&lüsü tara1ından üretili2 &urt dı+ına satılma&a
,a+lanmı+tır- Türki&e% Atatürk$ün #akıllı 2ro3eleri&le# +ekillenen 0a!da+% #ulusal# 'e #,a!ımsız# tarım
'e (a&'an)ılık 2olitikaları sonunda 0ok kısa ,ir sürede kendi kendine &ete,ilen ,ir ülke (aline
*elmi+tir- 4endi kendine &eten Türki&e% ülkeleri ,or0landırı2 kendine ,a!ımlı kılan em2er&alizmi
ra(atsız etmi+tir-(Atatürk'ün Tarım De'rimi i0in 5kz- Sinan Me&dan% Akl-ı Kemal-Atatürk'ün Akıllı
Projeleri, 6-78-
ABD’nin Türk Tarımını Bitirme Projesi, Menderes ve DP
9:;<$de iktidara *elen Demokrat Parti DP! ekonomik alanda li,eral 2olitikalar izlemi+tir-
"vrupa #deme $irli%i&ne *iren Türki&e 9:;< &ılının son ,a(arında ü&e de'letlerle olan ti)aretini
,ü&ük oranda ser,est ,ırakmı+tır- Türki&e% 9:;<=9:;> &ılları arasında i&i (a'a +artları% tarım
arazisinin *eni+letilmesi% 4ore Sa'a+ı$nın &arattı!ı olumlu (a'a sa&esinde dün&anın sa&ılı ta(ıl
am,arı ülkelerinden ,iri durumuna *elmi+tir- Türki&e$nin tarımdaki ,u ,a+arısı Türki&e i0in ?ABD
yardımını en etkili kullanan ülke@ &orumlarının &a2ılmasına &ol a0mı+tır-
An)ak zaman i0inde Türki&e$de tarım arazisinin *eni+lemesinin durması% (a'a +artlarının k/tü
*itmesi 'e dün&anın da normal +artlara d/nmesi&le tarım üretimi azalma&a ,a+lamı+tır- DA$nin
u&*uladı!ı ?ser,est 2i&asa re3imi@ ,a+arılı olamamı+ 'e dı+ ti)aret ,ü&ük oranda a0ık 'ermi+tir-
Ekonomik +artlar a!ırla+ı2 dı+ ,or0lar artın)a DA 9:;B$te dı+ ti)arette ,azı kısıtlamalara *itmi+tir- İki
&ıl kadar /n)e ?A5D &ardımını 0ok i&i kullanan ülke@ di&e alkı+lanan Türki&e% 9:;;$ten iti,aren
A5D$den tarım ürünü satın almak i0in 0ok a!ır +artlarda anla+malar imzalamak zorunda kalmı+tır-
Menderes'in Tarım İhaneti
9:;;=9:;C &ılları arasında Türki&e ile A5D arasında imzalanan ?tarım anla+maları@ Türk tarımının
*eli+mesini /nlemi+ 'e A5D tarım ürünlerine Türki&e$de (er &ıl *eni+le&en 2azar a0ma&ı
ama0lamı+tır-
İhanet '(
97 4asım 9:;C tari(li ?Zirai Maddeler Ticaretinin Geliştirilmei !e "ardımlaşma
#akkındaki Muaddel Amerikan Kanunu#nun I- 4ısmı Dere!in)e Türki&e 6um(uri&eti Hükümeti
ile A5D Hükümeti arasında $Münakit Zirai %mtia Anlaşmaı& imzalanmı+tır- 5u anla+ma
A5D$nin Türk tarımını ,itirme 2ro3esinin en /nemli a&aklarından ,irini olu+turması ,akımından
dikkat 0eki)idirE
A5D% &ardım adı altında ') Kasım '*+, tarihli -u anla.ma ile kendi ihtiya/ 0a1lası olan
,u!da&% ar2a% mısır% dondurulmu+ et% konser'e sı!ır eti% don &a!ı 'e so&a &a!ı *i,i tarımsal 'e
(a&'ansal ürünleri Amerikan *emileri&le Türki&e$&e ta+ıma ü)reti&le ,irlikte 2,34 milyon dolar
kar.ılı%ında Türki&e$&e 'ere)ektir-
Türki&e% 97 4asım 9:;C tari(li ,u anla+ma&a ek olarak )+ 56ak '*+7 tarihli -a.ka -ir 8tarım
anla.masıyla9 A5D$den +u tarım ürünlerini satın ala)aktırE 5u!da&% ar2a% mısır% konser'e sı!ır eti%
2e&nir% süt tozu% 2amuk to(umu% so&a 1asul&esi &a!ıF 5u ürünler Türki&e$&e ta+ıma ü)reti&le
,irlikte '*32: milyon dolara 'erile)ektir-
') Kasım '*+, tarihli anla.maya ;öre adı ;e/en tarımsal ve hayvansal ürünleri "$D
a.a%ıdaki -a%layı6ı .artlarla Türkiye&ye vere6ektir(
9- Türki&e$&e satılan "merikan tarım ürünleri 0a1lası, Amerika$nın a&nı malların alı)ısı
,ilinen 2azarlara 'e Amerika$nın dü+man tanıdı!ı ülkelere satılma&a)ak 'e &alnız
Türki&e$nin i0 tüketimi i0in kullanıla)aktır-
7- 5u anla+ma ile Türki&e$de satıla)ak malların dün&a ma(sul 2i&asa G&atları üzerinde tesir
&a2maması i0in dün&a 2i&asası üzerinden G&at tes2it edile)ektir-
>- Türki&e$nin &eti+tirdi!i 'e anla+mada adı *e0en 'e&a ,enzeri ma(sullerin Türki&e$den
&a2ıla)ak i(ra)atı% Amerika tara1ından kontrol edile)ektir-
B- Amerikan tarım ürünleri 1azlası Türk lirası ile satın alına)aktır- Türki&e 6um(uri&eti Merkez
5ankası$na &atırıla)ak olan Türk liraları A5D Hükümeti tara1ından kullanıla)aktır-
;- Türk 'e Amerikan Hükümetleri% Amerikan tarım ürünlerine ait Türki&e$deki 2i&asa tale2lerini
artırmak 'e *eli+tirmek i0in de'amlı *a&ret sar1 ede)eklerdir- Her iki (ükümet% ,u
anla+manın u&*ulanmasında /zel te+e,,üs sa(i2lerinin etkili ,ir ,i0imde rol o&naması i0in
ti)ari +artlar sa!la&a)aklardır-
Anla+manın dikkat 0eki)i &/nlerini +/&le de!erlendirmek mümkündürE
9- A5D &ardım adı altında Türki&e$&e kendi i(ti&a0 1azlası tarımsal 'e (a&'ansal ürünleri
sata)aktır- ani Türki&e$&e satılan A5D ürünleri A5D tüketi)isinden arta kalan ikin)i sını1
ürünlerdir-
7- A5D Türki&e$&e% ,u!da&% ar2a% mısır% konser'e sı!ır eti% 2e&nir% süt tozu% 2amuk to(umu%
so&a 1asul&esi &a!ı sata)aktır- 5u ürünlerin nerede&se tamamını 'e&a e+ de!er ,a+ka
ürünleri Türki&e$de &eti+tirmek mümkündür-
>- Türki&e A5D$den satın aldı!ı tarımsal 'e (a&'ansal ürünleri A5D$nin dü+manlarına
satma&a)ak% sade)e kendisi tükete)ektir- ani Türki&e 2arasını 'ererek satın aldı!ı ikin)i
sını1 A5D ürünlerini A5D$&e sorarak tükete)ektir- 5unun adı ,a!ımlılıktır-
B- Türki&e$nin &eti+tiri2 i(ra0 ede)e!i tarım ürünlerini A5D kontrol ede)ektir- ani A5D$nin
?üretme&in@ dedi!i tarım ürünleri üretilme&e)ek% ?satma&ın@ dedi!i tarım ürünleri i(ra0
edilme&e)ektir- 5unun adı s/mürülmektir-
;- A5D$nin ikin)i sını1 tarım ürünlerine Türki&e mil&onlar)a dolar /de&e)ektir- 5unun adı A5D
&ardımı de!il% A5D kazı!ıdır-
C- Türk 'e Amerikan Hükümetleri ?Amerikan tarım ürünlerine ait Türki&e$deki 2i&asa tale2lerini
artırmak 'e *eli+tirmek i0in@ de'amlı *a&ret sar1 ede)eklerdir- Her iki (ükümetin *a&ret sar1
ede)e!i nokta dikkat 0eki)idirE ?Amerikan tarım ürünlerine ait Türkiye’deki piyasa
taleplerini arttırmak!@ Amerikan Hükümeti$nin ,u &/ndeki *a&retini anlamak mümkündür%
an)ak Türk Hükümetinin ,u &/ndeki *a&retini anlamak mümkün de!ildir- Türk Hükümeti%
?Amerikan tarım ürünlerine ait Türkiye’deki piyasa taleplerini arttırmak için” değil,
“Amerika’dan alınan tarım ürünlerini Türkiye’de yetiştirmek için” *a&ret sar1 etmelidir-
5u anla+ma&la il*ili <Gi'li Anlaşmaların ()yü'ü< adlı kita,ın &azarı Haydar Tun/kanat$Hn +u
de!erlendirmeleri 0ok /nemlidirE
?Bu anlaşmada taraf olan bağımsı Türk de!letinin "ükümeti, bu ağır şartları reddetmediği #ibi
Amerika’nın dünya piyasa $yatları üerinden !ere%eği buğdayın %insini, niteliklerini, ne aman !e
nerede teslime dile%eğine ait, b&yle alış!erişlerde normal sayılabile%ek şartları da"i ileri sürmüyor'
( )*’i +üslüman olan Türk "alkının ,slam usullerine #&re kesilmeyip, &ldürülerek kanı akıtılmayan,
dondurulmuş !eya konser!e etlerin Türk "alkına yedirilmesi için, Türkiye’ye se!k edile%ek
dondurulmuş !eya konser!e etlerin ,slam usullerine #&re kesilmiş olması şartını da"i anlaşmaya
koydurmuyor !eya aklına da"i #etirmiyor
-ine bu anlaşma ile satın alınarak sabun yapımında kendi ürünümü eytinyağının yerine
kullanıla%ak olan don yağının içinde domu yağının bulunmaması şartı da anlaşmaya konulmuyor'
.alkın temi dinsel duy#ularına #erçekte bir değer !ermeyen /0 iktidarının, "alkın bu duy#ularını
sade%e kendi çıkarları !e siyasi iktidarlarının sürdürülmesi için nasıl s&mürdüklerini bu &rnekler
#ün ışığına çıkarmaktadır'
1endi & ürünümü eytinyağının sabun yapımında kullanılmasını bir kararname ile yasaklayarak
onun yerine Amerika’dan satın alınan domu karışımı don yağının kullanılması me%buriyetini
#etiren /0 .ükümeti, Amerika’ya 0aar olma uğruna Türk eytinyağı üreti%ilerini de açlığa !e
yoksulluğa ma"kum ediyordu' Türkiye’de paarı olmayan Amerikan don !e soya yağlarına paar
açmakla "ükümet Türkiye’nin !e Türk "alkının çıkarlarına aykırı olan bu anlaşmanın
uy#ulanmasına #eçiyordu' 2en#in Amerikan çiftçisinin da"a en#inleşmesi için Türkiye’nin de
s&mürülmesi orunluydu !e bunun için de yoksul Türk çiftçisi, eytin%isi kendi "ükümeti eliyle
yoksulluğa itiliyordu'
Türk tarım ürünlerinin iç piyasadaki $yatlarının dünya piyasalarındaki $yatlara denk olduğu kabul
edilse da"i Amerikan tarım ürünleri Türkiye’ye it"al edilirken Türk kanunlarına #&re alına%ak
#ümrük !er#isi, &el idare !e belediyelere ait !er#iler, resim !e "arçlar, sundurma !e antrepo
ü%retleri, rı"tım resmi !e rı"tım ü%retlerinden muaf tutulmuştur' -erli ürünlerimii !e Türk
üreti%isini korumak için kanunlarla konulmuş olan bu !er#iler Amerikan tarım ürünlerinin
Türkiye’ye it"alinde de alınmış olsaydı "em Türk .ükümeti !er#i alarak #elirini arttıra%ak, aynı
amanda Amerika’dan it"al edilen bu ürünlerin $yatları da arta%ağından aynı !eya beneri Türk
ürünleriyle Türkiye’de rekabet edemeye%eklerdi' Amerika bu ürünlerin $yatlarını kendi çıkarı için
dünya piyasa $yatlarının altında Türkiye’ye !ermeye%eğine #&re en kestirme yol bu ürünlerin
Türkiye’ye #irişinde #ümrük !er#isi, diğer "arç !e resimlerden muaf tutulmasıdır' Amerika’nın 03
4*5 sayılı kanuna #&re yapılan bu it"alatta Amerika’dan it"al edile%ek malların sürümünü
arttırmak !e bunlara duyulan i"tiya%ı #eliştirmek ama%ıyla 6emtianın memleketimie #irişinde
maliyetini arttırı%ı "er"an#i bir tesire maru kalmayarak, en u%u şekilde i"tiyaç sa"iplerinin
istifadesine arı aruri bulunmaktadır’ #erekçesiyle 7)7) sayılı kanun Türkiye Büyük +illet
+e%lisi’nden #eçirilmiş !e Amerika’nın anlaşmada &ne sürdüğü şartlara uyularak &nemli bir en#el
da"a kolaylıkla aşılmıştır' An%ak bu kanunda Amerikan üreti%isi "imaye edilirken Türkiye’nin
buğday, yağlı to"umlar, et, süt, peynir !e eytinyağı üreti%ilerinin nasıl koruna%ağı !e yaşaya%ağı
düşünülmemiştir' Amerikan tarım ürünlerine tanınan bu imtiyalar karşısında yerli üretimin
aalması, Amerikan tarım ürünleri it"alatıyla karşılana%aktır' Amerika tarım emtiasına tanınan
imtiyalar karşısında Türk ürünleri elbette rekabet edemedi' Amerikan üreti%isi, kendi de!letinden
başka Türk .ükümeti’ni de kendi arkasına almıştı'
Türk "alkının çıkarları yerine Amerika’nın Türkiye’deki paarlarını #enişletme !e #eliştirme
politikasını bu anlaşma ile kayıtsı şartsı kabul eden bir iktidar Türk tarımı !e Türk üreti%isini
Amerikan çiftçisinin refa"ı uğruna bir çıkmaa !e felakete sürüklüyordu'@
Amerika$nın Türk tarımını ,itirme 2ro3esi% 97 4asım 9:;C tari(li anla+ma 'e ,u anla+ma&a ek 7;
I)ak 9:;J tari(li anla+ma dı+ında% ): 56ak '*+= tarihli anla.mayla de'am etmi+tir-
İhanet )(
DP Hükümeti$nin Türki&e adına "$D Hükümeti ile 7< I)ak 9:;K tari(inde imzaladı!ı ?Tarım
*rünleri Anlaşmaı@nın ,elli ,a+lı maddeleri +unlardırE
5u anla+ma&a */re Amerika Türki&e$&e +u ürünleri sata)aktırE 5u!da&% &em% so&a 1asul&esi 'e&a
2amuk &a!ı% tere&a!ı% &a!lı süttozu% 2e&nir% &a!sız süttozuFTürki&e ,u ürünler i0in ta+ıma
masraLarı da da(il BC-K mil&on dolar /de&e)ektir-
A&nı anla+manın 7- maddesinin 9 (,8 kısmında Türki&e J mil&on doları Türki&e$deki i+ (a&atının
*eli+tirilmesi ama)ı&la Türkiye&deki "merikan >rmaları ile -unların ajansları, te.ekkülleri
veya .u-elerine, Amerikan zirai maddelerinin kullanılması 'e te'ziine &ardım etmek ama)ı&la
Amerikan Grmaları&la Türk Grmalarına 'erile)ektir-
Anla+manın 9<B (e8 ,/lümünün son 2ara*ra1ına */re Amerika$dan alına)ak mallardan Türki&e$nin
,or0lanarak ala)a!ı 'e&a Türki&e$de ,u krediden &ararlana)ak Amerikan &erli 'e &a,an)ı
Grmalarının i(ra)ata &/nelmelerine imkan &oktur- Haydar Tu/kanat$ın de!erlendirmesi&leE
?Amerika’nın mutad paarlarına arar !ermeksiin Türkiye’deki Amerikan tarım falası ürünlerine
olan i"tiya%ı !e istekleri artıra%ak yatırımlara y&nelmektir' Türkiye’de "iç paarı olmayan !e Türk
"alkı tarafından kullanılmayan soya yağı !e bu#ün 8o #ün9 Türkiye’de üretilen ayçiçeği yağı,
pamuk !e eytin yağlarıyla kolay%a rekabet edebilmekte, süt tou okullarda ço%uklara orla
içirilerek alıştırılmakta, soya fasulyesi ekimi ise kasten baltalanmaktadır'”
): 56ak '*+= tarihli anla.ma&nın sonunda aynı tarihli ve '7++ sayılı "merikan
Hükümeti&nin -ir notası yayımlanmı.tır3 "merika&nın "nkara $üyükel/isi ?let6her
@arren$den Türkiye Cumhuriyeti Dı.i.leri $akanı ?atin Aü.tü Borlu$&a */nderilen nota
A5D$nin Türk tarımını ,itirme 2ro3esinin en somut adımlarından ,iri olması ,akımından 0ok dikkat
0eki)idir-
İki maddelik ,u Amerika notasında% Amerika Türki&e$den +u isteklerde ,ulunmu+turE
:a9 ;)<= ma"sulünden yumuşak buğday !eya ; Ağustos ;)<* tari"ine kadar diğer "er"an#i bir
yumuşak buğdayı i"raç etmekten kaçınmayı,
b9 ;)<= ma"sulünden !eya ; Ağustos ;)<* tari"ine kadar sert buğday i"ra%atını as#ari bir
se!iyede tutmayı !e bu de!re arfında !uku bula%ak "er sert buğday i"ra%atını Türkiye’nin kendi
kaynaklarından $nanse edile%ek muadil miktardaki buğday mübaayatı ile tela$ etmeyi taa""üt
etmektedir'
>kselansınıın .ükümetinin, yukarıda ia" edilen anlayışla mutabık bulunduğunu bildirdiğini
taktirde müteşekkir kala%ağım'
En se0kin sa&*ılarımın ka,ulünü ri)a ederim Ekselans---@
"merika $üyük El/isi ?let6her @arren&in -u notasına Türkiye Dı.i.leri $akanı ?atin
Aü.tü Borlu ): 56ak '*+= tarihinde .u yanıtı vermi.tir(
“ 8?9 ,şbu anlaşmayı 8@5 A%ak ;)<* tari"li anlaşma9 ima etmekle Türkiye Bum"uriyeti .ükümetiC
a9 ;)<= ma"sulünden yumuşak buğday !eya ; Ağustos ;)<* tari"ine kadar "er"an#i bir yumuşak
buğdayı i"raç etmekten kaçınmayı !e
b9 ;)<= ma"sulünden !eya ; Ağustos ;)<* tari"ine kadar sert sert buğday i"ra%atını as#ari bir
se!iyede tutmayı !e bu de!re arfında !uku bula%ak "er sert buğday i"ra%atını Türkiye’nin kendi
kaynaklarından $nanse edile%ek muadil miktardaki buğday mübaayatı ile tela$ eylemeyi taa""üt
etmektedir'
>kselansınıın, .ükümetimin yukarıda ia" edilen anlayışla mutabık bulunduğunu bildirdiğini
taktirde müteşekkir kala%ağım'
>n derin say#ılarımın kabulünü ri%a ederim ekselans?”
97 4asım 9:;C tari(li anla+manın B- maddesinin B- ,/lümünde Türki&e$nin tarım ürünleri
i(ra)atının A5D tara1ından kontrol edile)e!i ka,ul edilmi+ti- 7< I)ak 9:;K tari(li A5D notasının
resmi *azetede &a&ınlanması&la Türk dı+ ti)aretinin A5D kontrolüne *irmesi resmen ka,ul 'e ilan
edilerek u&*ulama&a konulmu+tur-
Amerika Türki&e$&e ?+ A,uto +-./ tari0ine kadar 1u,day i0ra) etmeyecekin2& di&or%
Türki&e 3Başütüne %kelanları2& di&erek ,u!da& i(ra0 etmi&orF
Amerika Türki&e$&e ?%,er 1u yaa,a uyma'an i0ra) etti,in 1u,day kadar Amerikan
1u,dayını kendi kaynaklarından 4nane edecekin& di&or% Türki&e ?Başütüne
%kelanları2@ di&erek ,u )eza&ı ka,ul edi&orF
Amerika Türki&e$nin ,elirtti!i tari(ler arasında ,u!da& satı+ını &asaklamı+tır% 0ünkü Amerika$nın
,u!da& satı+ı i0in ,elirli 2azarlardan istekler ,u tari(lerde &a2ıla)aktır- E!er Türki&e ,u &asa!a
u&ma&ı2 ,u!da& satarsa% sattı!ı ,u!da& kadar Amerikan ,u!da&ını satın ala)aktır- Amerika (er
+ekilde kazana)ak% Türki&e ise (er +ekilde de ka&,ede)ektir- ?Amerika, kendi çıkarlarını korumak
için Bağımsı Türk /e!letinin .ükümetine, kabul edilmesine imkan olmayan bir tekli$ #etirebiliyor
da Türk .ükümeti bunu #eri çe!irmiyor'”
Tarım İhaneti 60'larda da Devam Etti
9:;<$lerde Türk tarımını ,itirme 2ro3esini ,a+arı&la (a&ata *e0iren A5D% 2ro3enin kalan 2ar0alarını
9:C<$larda tamamlama&a de'am etmi+tir- Mrne!in% 7B Nu,at 9:C> tari(li ?Zirai Maddeler
Ticaretinin Geliştirilmei #akkındaki +5+ Milyon Dolarlık (kili Anlaşma@ ile il*ili olarak "$D
Türkiye&ye )2 Eylül '*,4 tarihinde, ''+'4 sayılı resmi ;a1etede yayımlanan -ir nota
vermi.tir3
Tarım ürünleri anla+masının ,ir 2ar0ası olarak 'erilen notanın I- ,/lümünde A5D Türki&e$nin
1eytinya%ı ihra6atını 9 4asım 9:C7=>9 Ekim 9:C> tari(leri arasındaki 97 a&lık d/nemde 9<-<<<
tonla sınırlamı+tır- E!er Türki&e$nin ,u d/nemdeki ze&tin&a!ı i(ra)atı A5D$nin izin 'erdi!i miktarı
a+arsa Türki&e kendi d/'izi ile A5D$den a&nı miktarda ne,ati &a! satın alarak )ezalandırıla)aktır-
Türki&e$nin ,/&le ,ir *ü)ü olmadı!ı i0in i(ti&a0tan 1azla ze&tin &a!ı dı+arı&a satılma&a)ak% G&atlar
dü+e)ek% zarar eden üreti)i (em 1akirle+e)ek% (em de ürününü satamadı!ı i0in üretimden
'az*e0i2% ze&tin a!a0larını kesi2 kı+lık odun olarak &aka)ak 'e i+0i olarak &a İstan,ul$a &a da
Alman&a$&a *ide)ektir- Türki&e$nin ze&tin &a!ı üretiminin artarak dı+arı&a satılması Amerikan
ne,ati &a!larının satı+ını etkile&e)e!i i0in A5D kendi ti)ari 0ıkarlarını korumak i0in Türki&e$nin ti)ari
0ıkarlarını ,altalamı+tır- A5D% Türk tarımına 'e ti)aretine ,ü&ük ,ir dar,e 'urmu+tur-
"$D&in iste%i sonunda '*,4,'*,2 ve '*,+ yıllarında Türkiye&nin ne-ati ya%lar ve ya%lı
tohumlar ihra6atı a1altılmı. ve ,32:: tonu ;e/memi.tir3 a!lı to(umlar i(ra)atının ze&tin
&a!ı i(ra)atı&la ,irlikte &ıllık CB<< tonla sınırlandırılması% 2amuk 'e a&0i0e!i *i,i &a!lı to(um 'eren
,itkilerin ekimini de etkilemi+ 'e Amerikan so&a &a!ı Türki&e i0inde 'e dı+ında alı2 ,a+ını
&ürümü+tür-
Notanın 7- ,/lümüne */re Türki&e$&e satıla)ak Amerikan ,u!da&ının it(ali 'e kullanılması sırasında
Türkiye -u%day ihra/ edemeye6ektir3
Notanın >- ,/lümünde Amerika$dan satın alına)ak tarım ürünleri i0in Merkez 5ankası$na &atırıla)ak
Türk Oirası$nın Amerikalılar tara1ından nasıl kullanıla)a!ı anlatılmı+tır-
A5D$nin s/mür*e ülkelerinde ,ile ,enzerine az rastlana,ile)ek ,ir küsta(lıkla 'e )esaretle
?,a!ımsız@ Türki&e 6um(uri&eti$nin se0ilmi+ (ükümetine sundu!u ,u nota Atatürk$ten sonra
Türki&e$nin &eniden em2er&alizmin 2en0esine dü+tü!ünü */stermektedir-
)' Cu-at '*,4 tarihli "merikan Hükümetinin notasına Türk Hükümeti aynı tarihli,
)+)3)' dosya numaralı ve 4')+ sayılı kar.ı notasında .u yanıtı vermi.tir(
?Aşağıda metni kayıtlı @; Dubat ;)7E tari"li mektubunuu almakla şeref duyarım” %ümlesinden
"emen sonra Amerikan notası aynen !erilmiş !e Türk notası ş&yle bitirilmiştirC
“Türkiye Bum"uriyeti .ükümeti’nin yukarıdaki "ususlar üerinde mutabık olduğunu bildirmekle
şeref duyarım'
>kselanslarından en derin say#ılarımın kabulünü ri%a ederim' +u"lis >fe'”
?5a!ımsız@ Türki&e 6um(uri&eti$nin se0ilmi+ Türk Hükümetinin A5D Hükümetine 'erdi!i ,u &anıt%
Atatürk$ten sonra Türki&e$&i &/netenlerin Türki&e$&i &eniden ?,a!ımlı@ ,ir ülke (aline *etirdiklerini
*/stermektedir-
Menderes Müslüman Türk İnsanına Dom! Eti"#a$ı #edirdi mi%
Türki&e'&i kelimenin tam anlamı&la (er ,akımdan A5D em2er&alizminin 2en0esine ,ırakan
Denderes, ,ilindi!i *i,i si&asi *ü)ünü din istismarı 'e k/&lü=0i1t0i odaklı s/&leminden almı+tır-
An)ak a&nı Menderes% ,ir tara1tan Atatürk'ün Türk0e okuttu!u ezanları &eniden Ara20a okutma&ı
#dine d/nü+# olarak adlandırı2% millet'ekillerine #Fi isterseni .ilafeti bile #etirebilirsiniG: derken%
di!er tara1tan Türki&e'de (i0,ir d/nemde olmadı!ı kadar (5u A4A d/nemi (ari08 kilise a0mı+%
&üzler)e tari(i )ami&i ,uldozaerle &ıkmı+tır- A&nı Menderes ,ir tara1tan rad&oda me'lit okuturken%
di!er tara1tan A5D ile imzaladı!ı #tarım anla+maları# sonunda Müslüman Türk insanına domu1 eti,
domu1 ya%ı &edirmi+tirP
N/&lekiE Menderes'in DA'sinin 9:;<=9:C< arasında A5D ile imzaladı!ı tarım anla+malarında
Türki&e'nin A5D'nin kalmı+ don ya%ını 'e konserve etlerini de aldı!ı ,elirtilmi+tir- An)ak ,u
&a!ların 'e etlerin ne eti oldu%u konusunda en u1ak ,ir a0ıkla&ı)ı madde 'e ,il*i &oktur anla+ma
metinlerinde- ani #Müslümanlı!ı kurtarmı+ olmakla# /'ünen Menderes A5D'den aldı!ı kalmı+ don
&a!ı 'e konser'e etlerin arasında domu1 eti olup olmadı%ını merak edi2 sormamı+tır-
Haydar Tun/kanat, ,u *er0e!i +/&le i1ade etmi+tirE #''''Bu anlaşmada taraf olan bağımsı Türk
de!letinin "ükümeti, bu ağır şartları reddetmediği #ibi Amerika’nın dünya piyasa $yatları
üerinden !ere%eği buğdayın %insini, niteliklerini, ne aman !e nerede teslime dile%eğine ait, b&yle
alış!erişlerde normal sayılabile%ek şartları da"i ileri sürmüyor' 6 -/7i Mülüman olan Türk 0alkının
(lam uullerine 89re keilmeyi:, 9ldürülerek kanı akıtılmayan, dondurulmuş !eya koner!e
etlerin Türk 0alkına yedirilmei i)in, Türkiye7ye e!k edilecek dondurulmuş !eya koner!e etlerin
(lam uullerine 89re keilmiş olmaı şartını da0i anlaşmaya koydurmuyor !eya aklına da0i
8etirmiyor;
"ine 1u anlaşma ile atın alınarak a1un ya:ımında kendi ürünümü' 'eytinya,ının yerine
kullanılacak olan don ya,ının i)inde domu' ya,ının 1ulunmamaı şartı da anlaşmaya
konulmuyor; #alkın temi' dinel duy8ularına 8er)ekte 1ir de,er !ermeyen DP iktidarının, 0alkın
1u duy8ularını adece kendi )ıkarları !e iyai iktidarlarının ürdürülmei i)in naıl
9mürdüklerini 1u 9rnekler 8ün ışı,ına )ıkarmaktadır;--#
5u*ün "tatürk'ü 'e İnönü'&ü #din dü+manlı!ı&la# su0la&an */re'li tari(0iler 'e a0ılım)ı si&asiler%
idam edildi!i i0in #ma!dur ede,i&atı# &a2ı2 ,allandıra ,allandıra anlattıkları% &ü)elttikleri%
#Müslümanlı!a ,ü&ük (izmet etmi+ ,ir si&asi lider# di&e tanıttıkları DenderesEin -u "$D
D5DFBG"AH meselesinden (i0 s/z etmemektedirler"
Menderes Time'a ka2ak olmu+tu
Iö1ün kısası .u ki(
Türki&e 9:;<$lerde 'e sonrasında A5D$nin
*er0ek anlamda ,ir s/mür*esi durumuna
*etirilmi+tir- Atatürk$ün ?milletin e1endisi@ olarak
adlandırı2 (er ,akımdan kalkındırma&a 0alı+tı!ı
Türk k/&lüsü zaman i0inde ,itirilmi+% ,ir
zamanlar kendi kendine &eten Türk tarımı
,altalanmı+% kendi ,u!da&ını% kendi 2amu!unu%
kendi ze&tin &a!ını% kendi sı!ırını üreti2 i(ra0
etmesine izin 'erilme&en Türki&e% Amerikan
,u!da&ına% Amerikan so&a &a!ına% Amerikan
2amuk to(umuna% Amerikan konser'e sı!ır
etine ma(kum edilmi+tir-
Jani ö1etle( Menderes 'e DA'si% ,ir tarat1an din
istismarı &a2arken di!er tara1tan dine a&kırı
u&*ulamalara imza atmı+% di!er tara1tan
k/&lü&e% 0i1t0i&e &/nelik ,ir s/&lemle o&
to2larken k/&lü&ü 'e 0i1t0i&i A5D k/&lüsüne 'e
0i1t0isine kur,an etmi+tir- D/rülen o ki%
Menderes 'e DA'si d/neminde k/&lü 0i1t0i%
kazanmı+tır% ama ,u kazanan k/&lü 'e 0i1t0iler
A5D k/&lüsü 'e 0i1t0ileridir- A( a(---
5u ,/lümü% Ha&dar Tun0kanat$ın 9:C:$da &a&ınlanan ?,kili Anlaşmaların ,çyüü@ adlı kita,ındaki +u
)ümlelerle ,itirmek isti&orumE
?Heçmişin a%ı !e kanlı te%rübelerinden sonra &ğrendiğimi #erçeklerden, Atatürk’ün koyduğu
ilkelerden ayrılmamış olsaydık, boşa #iden yıllar Türkiye’ye neler kaandırırdı bu#ün'”
$u anla.malar dönemin Aesmi Ka1etelerinde yayınlanmı.tır3
Bk';; .airan ;)<) tari"li ;5@@* sayılı Iesmi Haete'
Iinan DEJD"L
J Nisan 7<9>