You are on page 1of 14

N ew M edia C ulture:Internetas a ToolofC ulturalTransform ation

in C entraland Eastern Europe


‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ اﺑﺰار ﺗﺤﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در اروﭘﺎی ﻣﺮﮐﺰی و ﺷﺮﻗﯽ‬:‫ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ‬

Slavom irK rekovic ‫اﺳﻼوﻣﯿﺮ ﮐﺮﮐﻮوﯾﭻ‬


2003:‫ﺳﺎل اﻧﺘﺸﺎر‬
:‫آدرس ﺳﺎﯾﺖ‬

http://w w w .iw m .at/publ-jvc/jc-06-14.pdf


http://w w w .iw m .at/index.php?option=com _content& task=view & id=146
& Item id=276& lim it=1& lim itstart=1

1
‫رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ‪،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ را ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ و دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺟﺎﻣﻌﻪ واﻣﯽ دارد‪.‬ﺣﺎل اﯾﻦ ﻓﺮاﯾﻨﺪ در‬
‫ﺟﻬﺘﯽ در ﺣﺎل ﺷﺘﺎب ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﺳﺎﺳﺎً در ﻓﺮاﯾﻨﺪ زﻧﺪﮔﯽ روزﻣﺮه ﻗﺎﺑﻞ روﺋﯿﺖ ﺑﻮده و اﻏﻠﺐ‬
‫ﻣﺮدم درک ﮐﺮده اﻧﺪ ﮐﻪ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﻌﺒﯿﺮ و ﻣﻌﻨﺎﯾﺶ روش ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ زﻧﺪﮔﯽ ﻣﯽ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪.‬ﻓﯽ اﻟﻮاﻗﻊ‪،‬اﯾﻨﮑﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ روش ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ اﯾﺠﺎد و اﺷﺎﻋﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪ ﻫﺎ و ﺳﻤﺒﻮل ﻫﺎ اﯾﻦ روﻧﺪ را در‬
‫ﺧﻼل ﺗﺎرﯾﺦ ﺑﺮای ﻣﺮدم در راﺳﺘﺎی ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻋﺮف ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻮﺟﻮد ﻣﻤﮑﻦ ﮔﺮداﻧﯿﺪه ﺣﺎل‪،‬درک و‬
‫ﻓﻬﻢ آن ﻣﻤﮑﻦ و اﻣﮑﺎن ﭘﺬﯾﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﻪ واﺳﻄﻪ اﯾﻦ ﺗﻐﯿﯿﺮات ﺻﻮرت ﮔﺮﻓﺘﻪ در روﺷﯽ ﮐﻪ ﻣﺮدم در‬
‫راﺳﺘﺎی آن اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺷﺪه اﻧﺪ‪،‬ﺟﻮاﻣﻊ ﺗﻐﯿﯿﺮ و دﮔﺮﮔﻮن ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫‪1‬‬
‫ﻫﺎوارد رﯾﻨﮕﻮﻟﺪ‬

‫ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﺮ ﺑﺮﺧﯽ ﺟﻮاﻧﺐ ﺗﺤﻮل ﺑﺨﺶ ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ اروﭘﺎﯾﯽ‬
‫ﺷﺮﻗﯽ ﺗﺄﮐﯿﺪ دارد‪.‬ﻗﺼﺪ ﻧﮕﺎرﻧﺪه ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽای اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ‬
‫ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﮐﻪ ﻧﻘﺶ ﺑﺴﺰاﯾﯽ در ﻓﺮاﯾﻨﺪی دارد ﮐﻪ اﯾﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎ از ﺳﻘﻮط رژﯾﻢ ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺖ ﺗﺎﮐﻨﻮن‬
‫ﭘﺸﺖ ﺳﺮﻧﻬﺎده اﻧﺪ‪.‬ﻓﺮﺿﯿﻪ آن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ در ﺣﺎل ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﮔﺮﻓﺘﻦ ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ‬
‫ﺑﺎزﯾﮕﺮ اﺻﻠﯽ در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬ﻧﺎﮔﻔﺘﻪ ﭘﯿﺪا اﺳﺖ ﮐﻪ اﻣﺮوزه ﻓﻨﺎوریﻫﺎی دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‬
‫ﺟﺪﯾﺪ‪،‬ﺧﺎﺻﻪ ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ واﺑﺴﻄﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﯾﮑﯽ از اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﻬﻤﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﺠﺎد ﻣﺪﻟﻬﺎی‬
‫ﮐﺎﻣﻼً ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺤﺼﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ و ﺗﻮزﯾﻊ اﻃﻼﻋﺎت را ﺗﺴﻬﯿﻞ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬اﻣﺎ ﻣﺸﺨﺺ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ‪N G O‬ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻣﺮدم اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰی ﺑﻪ ﭼﻪ ﺷﯿﻮهﻫﺎﯾﯽ از ﻓﻨﺎوریﻫﺎی‬


‫ﺟﺪﯾﺪ‪،‬ﺧﺎﺻﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﺗﺎ ﭼﻪ اﻧﺪازه اﯾﻦ اﻣﺮ ﮐﻞ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ را ﻣﺘﺤﻮل ﺳﺎﺧﺘﻪ‬
‫اﺳﺖ؟از اﯾﻦ رو ﺑﺮآﻧﯿﻢ ﺑﻪ ﺳﺆاﻻت ذﯾﻞ ﺑﭙﺮدازﯾﻢ‪:‬ﺗﺄﺛﯿﺮ اﯾﻦ اﺑﺰار ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺮ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﺤﻮل ﭼﮕﻮﻧﻪ‬

‫اﺳﺖ؟اﯾﻦ اﺑﺰار ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺳﻨﺘﯽ ﭼﻪ ﺗﻔﺎوﺗﯽ دارد؟اﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﭼﮕﻮﻧﻪ‬
‫ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮد؟ﭼﺮا اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ اﯾﻦ اﻧﺪازه ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ اﺳﺖ؟ﺳﭙﺲ ﺑﻪ‬
‫ﺗﺤﻠﯿﻞ ﭘﺪﯾﺪهی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ـ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻪ ﻓﻮقاﻟﻌﺎده ﺑﺎ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ و‬

‫‪1‬‬
‫‪H ow ard Rheingold‬‬

‫‪2‬‬
‫ﻓﻨﺎوریﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ )ﮐﻪ ﺑﺎ ﻫﻨﺮ در ارﺗﺒﺎط اﻧﺪ( ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺧﻮردهاﻧﺪ ـ و ﻣﻦ آن را »ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ«‬
‫ﺧﻮاﻫﻢ ﻧﺎﻣﯿﺪ‪.‬اﯾﻦ ﭘﺪﯾﺪه ﻣﺎ را ﺑﻪ ﺗﻌﺎرﯾﻒ ﺟﺪﯾﺪی از اﺷﮑﺎل و ﺷﯿﻮهﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﯿﺎن و ﻧﯿﺰ ﮔﻔﺘﻤﺎنﻫﺎی‬
‫ﺟﺪﯾﺪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ رﻫﻨﻤﻮن ﻣﯽﺳﺎزد‪.‬از اﻫﺪاف ﻧﮕﺎرﻧﺪه‪،‬ﺗﻮﺻﯿﻒ ﻧﻤﺎﯾﯽ ﮐﻠﯽ از اﯾﻦ ﺟﻨﺒﺶ )ﮐﻪ در ﯾﮑﯽ‬
‫دو ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪه( و ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮔﺴﺘﺮش ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺟﺪﯾﺪ رﺳﺎﻧﻪای در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﺎ‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﻏﺮب اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﺎل از ﺳﺮﮔﺬراﻧﺪن ﺗﺤﻮﻟﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﺎﯾﻪ‬

‫ﻓﻨﺎوریﻫﺎی دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ رخ ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬


‫ﻣﺎﯾﻠﻢ ﺑﻪ ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺷﺮاﯾﻂ و ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ارﺗﺒﺎط ﻓﻨﺎوری و ﻓﺮﻫﻨﮓ در اﯾﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎ در ﺳﻄﺢ‬
‫ﺳﯿﺎﺳﯽ و ﻋﻤﻠﯽ ﺑﭙﺮدازم و در اﯾﻦ ﺑﺎره راﻫﮑﺎرﻫﺎﯾﯽ ﻋﻤﻠﯽ ﻧﯿﺰ اراﺋﻪ ﮐﻨﻢ‪.‬درﺧﺼﻮص راﺑﻄﻪ ﺑﯿﻦ ﺷﺒﮑﻪ‬

‫ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﺟﻮاﻣﻊ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در اﯾﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﭼﻨﺪ ﺳﺆال وﺟﻮد دارد‪:‬ﭘﯿﺎﻣﺪﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و‬
‫ﺳﯿﺎﺳﯽ اﺳﺘﻔﺎده از اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﻮزه ﻣﻮرد ﺑﺤﺚ ﻣﺎ ﮐﺪاﻣﻨﺪ؟ﮐﺪام ﻣﺪلﻫﺎی اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت در ﺣﻮزه‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﺣﺎل اﻧﺠﺎم اﺳﺖ؟ﭼﻪ ﮐﺴﯽ از ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ ﻣﯽﮐﻨﺪ؟روﯾﮑﺮد‬
‫ﮐﺪاﻣﯿﮏ در دراز ﻣﺪت ﻣﺎﻧﺪﮔﺎرﺗﺮ اﺳﺖ؟‬
‫در ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮاﯾﻄﯽ ﻣﯽﺗﻮان راﺑﻄﻪ ﺟﺎﻟﺒﯽ را ﺑﯿﻦ ﺑﻌﺪ ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﻣﻨﻄﻘﻪای ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺮد‪-‬ﻣﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ‬
‫ﻣﻼﺣﻀﻪ ﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻪ آﺳﺎﻧﯽ ﻣﯽﺗﻮان از ﻣﺰاﯾﺎی اﺑﺰارﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ در دﻧﯿﺎ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮد و آﻧﻬﺎ را‬
‫ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﯽ و ﻋﺮﺿﻪ آن ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯿﺎن ﺑﮑﺎر ﺑﺮد‪.‬اﻣﺎ درﺧﺼﻮص ﺑﻌﺪ ﺳﯿﺎﺳﯽ اﯾﻦ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ‪،‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﺳﺆاﻻت ﻣﻮاﺟﻪ ﻫﺴﺘﯿﻢ‪:‬ﭼﻪ ﻧﺘﺎﯾﺠﯽ ﻣﯽﺗﻮان در ﻗﺒﺎل ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎی‬
‫ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﮐﻪ )درﺧﺼﻮص آن ﺑﺤﺚ ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﺮد( ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺤﻮﻻت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ را از ﺳﺮﺑﮕﺬراﻧﻨﺪ‬
‫ﮔﺮﻓﺖ؟آﯾﺎ اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻻن ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﮐﻮﭼﮏ‪،‬ﺗﺄﺛﯿﺮ و ﻧﻔﻮذ ﺳﯿﺎﺳﯽ دارﻧﺪ؟‬
‫ﻃﯽ ‪ 40‬ﺳﺎل ﮔﺬﺷﺘﻪ ﻣﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺟﺪاﯾﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺳﻮﺳﯿﺎﻟﯿﺴﺘﯽ از ﺑﻘﯿﻪ ﺟﻬﺎن ﺑﻮدهاﯾﻢ‪.‬و ﺣﻮزه‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ از اﯾﻦ ﺟﺪاﯾﯽ ﺑﺴﯿﺎر رﻧﺞ ﺑﺮده اﺳﺖ؛ﺧﺎﺻﻪ از ﻋﺪم آزادی ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان و ﻋﺪم ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ ﺟﻬﺎن‬

‫ﻏﺮب‪.‬اﮐﻨﻮن‪،‬ﭘﺲ از ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﮐﻪ از اﯾﻦ ﺗﺤﻮل ﻣﯽﮔﺬرد ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ‬
‫ﺳﺎﺑﻖ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻮﺟﻬﯽ روﺑﺮو اﺳﺖ‪.‬اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎ از ﻣﺸﮑﻼت ﺑﺴﯿﺎری رﻫﺎ ﺷﺪهاﯾﻢ‪،‬اﮐﻨﻮن‬
‫آزادﯾﻢ و از اﻣﮑﺎﻧﺎت ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺑﯿﺸﺘﺮی ﺑﺮﺧﻮردارﯾﻢ‪.‬اﻣﺎ‪،‬ﻫﻤﭽﻨﺎن از ﯾﮏ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ‬

‫ﻣﺤﺮوم ﻫﺴﺘﯿﻢ‪،‬ﻧﻪ در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻪ ﻣﻌﻨﺎی ﻋﺎم ﮐﻠﻤﻪ از ﻣﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮد و ﻧﻪ در ﺳﻄﺢ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬

‫‪3‬‬
‫ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﮐﻤﮑﯽ درﯾﺎﻓﺖ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺑﺨﺶ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎ ﮐﺎرﮐﺮد ﻣﻨﺎﺳﺐ‪،‬ﭼﻨﺪ‬
‫ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺎﯾﺪ ﺣﻞ ﺷﻮد‪:‬ﺟﺪاﯾﯽ ﺑﯿﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ دوﻟﺘﯽ و ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﯾﺎ اﺷﺎﻋﻪ ی ﻧﺎﺧﻮﺷﺎﯾﻨﺪ‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﯾﮏ ﮐﺸﻮر ﺧﺎص و ﺳﺎﯾﺮ دﻧﯿﺎ )ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮان آن را ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺳﻨﺘﯽ اﻓﺰاﯾﺶ داد(‪.‬ﺑﺪون ﺗﺮدﯾﺪ ﺗﺄﺛﯿﺮ دوﻟﺖ در ﻣﻨﺎﻃﻖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻨﻮز ﺑﺴﯿﺎر ﭘﺮﻫﺰﯾﻨﻪ‬
‫اﺳﺖ‪:‬دوﻟﺖﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ اﻏﻠﺐ ﻣﯽﮐﻮﺷﻨﺪ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺧﻮد را از ﺧﻠﻖ ﻫﻨﺮی ﻣﺤﺮوم ﮐﻨﻨﺪ و اﯾﻦ‬

‫ﻣﻬﻢ را ﺑﻪ ﺑﺎزار و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺧﺼﻮﺻﯽ واﮔﺬار ﮐﻨﻨﺪ‪.‬ﺳﻌﯽ ام ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﺮﺧﯽ از اﻫﺪاف ﻣﻬﻢ‬
‫ﺗﺤﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﻪ در آن ﺗﺤﻮل در ﺣﻮزهﻫﺎی ذﯾﻞ ﺑﺎﯾﺪ روی دﻫﺪ را ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﻨﻢ‪.‬‬
‫‪1‬ـ ارزشﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ـ از ﺳﺎﺧﺘﻦ ﯾﮏ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ دوﻟﺘﯽ و ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﺗﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ از آزادی و‬

‫اﺳﺘﻘﻼل ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان و ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻫﻨﺮی‪.‬‬


‫‪2‬ـ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻫﻢ در ﻓﻀﺎی ﻣﺠﺎزی و ﻫﻢ در ﻓﻀﺎی واﻗﻌﯽ ـ ﺣﻤﺎﯾﺖ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ دوﻟﺖ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺗﺎ اﻟﮕﻮﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ‪،‬اﻫﻤﯿﺖ دادن ﺑﻪ ﮐﯿﻔﯿﺖ ﻫﺎی ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی‬
‫ﻫﻨﺮی و ﻣﺤﺼﻮﻻت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﻓﺮاد و ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ‪،‬ﯾﺎﻓﺘﻦ راهﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻓﻌﺎل ﮐﺮدن ﻓﺮﻫﻨﮓ و اﯾﺠﺎد‬
‫ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﺣﺎﻣﯿﺎن ﻣﺎﻟﯽ ﺧﺼﻮﺻﯽ ﺑﺮای ﮐﻤﮏ ﺑﻪ اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪.‬‬
‫‪3‬ـ ﻧﻈﺎم آﻣﻮزﺷﯽ ـ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮ اﻫﻤﯿﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻨﺮ ﺑﺮای ﺟﺎﻣﻌﻪ و ﻧﯿﺰ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﺮ ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮدن‬
‫اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ درﺧﺼﻮص ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﺎﺻﺮ‪.‬‬
‫‪4‬ـ ﺣﻮزه رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ـ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ درﺧﺼﻮص روﯾﺪادﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﯽ و‬
‫ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ‪،‬اﻃﻼع رﺳﺎﻧﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻣﻦ اﯾﻦ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ ﺑﺎﯾﺪ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﯾﺮﺗﺮ از ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬اﻣﺮوزه ﻣﺎ‬
‫ﭼﻨﺪ ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﯾﻦ ﭘﺮوژهﻫﺎ را در اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ در اﺧﺘﯿﺎر دارﯾﻢ‪.‬‬
‫ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﺤﻮل ﺑﺎﯾﺪ ﺣﻮزه ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻫﻨﺮی‪،‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪/‬ﺗﻮزﯾﻊ اﻃﻼﻋﺎت و داﻧﺶ‬
‫ﻋﻤﻮﻣﯽ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار داده‪،‬ﻣﺨﺎﻃﺒﺎن ﺑﺴﯿﺎری را ﺑﻪ ﺧﻮد ﺟﻠﺐ ﮐﻨﺪ‪.‬ﺑﮕﺬارﯾﺪ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ‬

‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﺤﻮل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ‪.‬‬


‫ﻃﯽ ﺳﺎل ﻫﺎی ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری در ﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از‬
‫آﻧﻬﺎ در ﺣﻮزه ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬از ﺳﺎل ‪ 1995‬ﻣﯽﺗﻮان ﺷﺎﻫﺪ رﺷﺪ ﺳﺮﯾﻊ ﺷﺒﮑﻪ ﮔﺴﺘﺮه‬

‫ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﻧﯿﺰ اﻓﺰاﯾﺶ ﺷﻤﺎر ﻣﯿﺰﺑﺎﻧﺎن اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻮد‪.‬ﺑﺴﯿﺎری از ‪N G O‬ﻫﺎ درﺣﻮزه ﻫﻨﺮ و ﺧﺎﺻﻪ در ﺣﻮزه‬

‫‪4‬‬
‫ﻫﻨﺮ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺸﻐﻮل ﮐﺎرﻧﺪ و ﺑﺴﯿﺎری از اﯾﻦ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎ را ﺣﻤﺎﯾﺖ و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ )از‬
‫وبﺳﺎﯾﺖﻫﺎ و ﭘﺮوژهﻫﺎی ﺧﺎص ﺷﺒﮑﻪای ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺗﺎ ﻣﺠﻼت و ﻓﺴﺘﯿﻮالﻫﺎ(‪.‬ﺳﻌﯽ ام ﺑﺮ اﯾﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ‬
‫ﻧﺸﺎن دﻫﻢ ﭼﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ از اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮای ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﻌﺎﺻﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﭼﮕﻮﻧﻪ‬
‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‪،‬ﮐﻞ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﯾﻦ ﮐﺸﻮرﻫﺎ را ﻣﺘﺤﻮل ﻣﯽﺳﺎزد‪.‬‬
‫اﺳﺎﺳﺎً‪،‬ﺗﻨﻬﺎ ﮐﺎرﺑﺮد ﺷﺒﮑﻪ ﮔﺴﺘﺮه ﺟﻬﺎﻧﯽ و ﺳﺎﯾﺮ ﺧﺪﻣﺎت اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ‪،‬اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺖ‪.‬اﻣﺎ ﺑﺮﻏﻢ‬

‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ‪،‬ﻫﺮ ﻓﺮد ﯾﺎ ﺳﺎزﻣﺎن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ از آن ﺑﻪ دو ﻃﺮﯾﻖ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﺪ‪:‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان درﯾﺎﻓﺖ ﮐﻨﻨﺪه‬
‫و ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺗﻮﻟﯿﺪﮐﻨﻨﺪه ﻣﺤﺘﻮا‪.‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ اوﻟﯿﻦ رﺳﺎﻧﻪ ﭼﻨﺪ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ اﺳﺖ‪:‬ﻫﺮ ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮ ﻣﺘﺼﻞ ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ‬
‫اﮐﻨﻮن ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﯾﮏ اﯾﺴﺘﮕﺎه ﭘﺨﺶﮐﻨﻨﺪه‪،‬اﻧﺘﺸﺎرات ﯾﺎ ﮔﺎﻟﺮی ﻫﻨﺮ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﻣﻬﺎرتﻫﺎ و‬

‫ﻧﯿﺎت ﮐﺎرﺑﺮ‪.‬اﯾﻦ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﻣﺮدم ﺳﺎﻻراﻧﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﺑﺮای ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮدن ﮐﺎﻧﺎﻟﯽ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ دﯾﮕﺮ‪،‬ﺑﺮﺧﻼف‬
‫رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﻤﻌﯽ ﮐﻼﺳﯿﮏ‪،‬ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪.‬و ﺑﺮﺧﻼف رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﻧﻬﺎدﯾﻨﻪ ﺷﺪه ﻗﺪﯾﻤﯽ از‬
‫اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﯾﺮی ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎﻻﯾﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪،‬و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ اﺑﺰار ﺗﻌﺎﻣﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻗﻮی ﺗﺒﺪﯾﻞ‬
‫ﺷﻮد‪.‬‬
‫ﮐﻨﺎﯾﻪ و اﺳﺘﻌﺎره ﻣﺸﻬﻮری‪،‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ را ﺑﺎ آزادی آﺷﻔﺘﻪ و ﺑﯽﻧﻈﻢ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ در آن ﺣﺠﻢ زﯾﺎدی‬
‫از داﻧﺶ ذﺧﯿﺮه ﺷﺪه‪،‬اﻣﺎ ﻣﺴﺄﻟﻪ اﺻﻠﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮان ﺑﻪ اﯾﻦ ذﺧﯿﺮه دﺳﺖ ﯾﺎﻓﺖ‪.‬از آﻧﺠﺎ‬
‫ﮐﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﯿﺴﺘﻤﯽ ﻣﺪﺧﻞ ﻣﺤﻮر ﻧﯿﺴﺖ‪،‬اﮔﺮ ﻧﺪاﻧﯿﻢ ﮐﻪ اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ ﮐﻪ ﻻزم دارﯾﻢ در ﮐﺠﺎ ذﺧﯿﺮه‬
‫ﺷﺪه‪،‬ﯾﺎﻓﺘﻦ آن ﺑﺴﯿﺎر دﺷﻮار اﺳﺖ‪.‬ﻟﺬا‪،‬ﻋﻼوه ﺑﺮ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪ‪،‬ﺑﻪ ﻣﺴﯿﺮ ﻫﺎ و روش ﻫﺎی‬
‫ﻫﺪاﯾﺖﮐﻨﻨﺪه و ﺑﻨﺪﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﻧﯿﺰ ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪﯾﻢ ﺗﺎ ﻣﺎ را ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﺮﺑﻮﻃﻪ رﻫﻨﻤﻮن ﮐﻨﻨﺪ‪.‬اﻫﻤﯿﺖ‬
‫اﺻﻠﯽ ﭘﺮوژه ﻫﺎی اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺤﻮر در دﮔﺮﮔﻮﻧﯽ ﺳﺎﮐﻨﺎن ﮐﺸﻮرﻫﺎ در اﯾﺠﺎد ﻧﻮدﻫﺎ و ﻧﻘﺎط ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺑﻪ‬
‫ﭘﻮرﺗﺎل ﻫﺎی اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ارﺟﺎع ﻣﯽ ﮔﺮدد‪،‬ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﻫﺎی دﯾﮕﺮ ﻣﻮﺳﺴﺎت را ﻧﯿﺰ درﺑﺮﮔﯿﺮد‪.‬‬
‫در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻣﺪل در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮم واﻗﻌﯽ ﻣﮑﺎﻧﯿﺰم ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻧﻈﯿﺮ‬

‫ﺧﻼﻗﯿﺖ ﻫﻨﺮی و رواﺑﻂ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ را ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪،‬و ﻣﺒﺘﻨﯽ ﺑﺮ اﻣﮑﺎﻧﺎت اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬ﻣﺰﯾﺖ‬
‫اﺻﻠﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ )ﻣﺤﺘﻮا( راﯾﮕﺎن اﺳﺖ‪،‬و ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﻠﯿﻘﻪ ﮐﺎرﺑﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﺨﺼﺼﯽ‬
‫ﺷﻮد‪.‬اﯾﻦ ﻣﺪلﻫﺎ ﻣﻨﻮط ﺑﻪ اﻣﮑﺎﻧﺎت ارﺗﺒﺎﻃﯽ و در ﺳﻄﺢ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﯾﯽ و ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﺟﻬﺎﻧﯽ‬

‫‪5‬‬
‫ﻣﺘﻐﯿﺮاﻧﺪ‪.‬اﻟﺒﺘﻪ‪،‬ﻋﻤﺪﺗﺎً ﭘﺮوژه ﻫﺎﯾﯽ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ را ﺑﺎ ﻫﻢ ﺗﺮﮐﯿﺐ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬ﻣﻦ ﭼﻨﺪ‬
‫ﻧﻤﻮﻧﻪ از اﯾﻦ ﻣﺪلﻫﺎی ﻧﻬﺎدﯾﻨﻪ ﺷﺪه در اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ را ﺗﻮﺻﯿﻒ ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﺮد‪.‬‬
‫‪1‬ـ ﻃﺒﻊ و ﻧﺸﺮ وب‬
‫در اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﺸﺮﯾﺎﺗﯽ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺑﻪ روز ﺷﺪه و ﺑﻪ ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﺧﺎﺻﯽ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ‬
‫ﮐﻪ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﻗﺪﯾﻤﯽ از آن ﺑﯽﺑﻬﺮهاﻧﺪ‪.‬اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﺎت ﺗﻮﺳﻂ ﻧﺎﺷﺮان ﺧﺼﻮﺻﯽ‪N G O ،‬ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ و‬

‫ﺣﺘﯽ اﻓﺮاد ﺗﻬﯿﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﺎت ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ زﺑﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در ﺳﻄﺢ ﻣﻠﯽ ﯾﺎ‬
‫ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺰار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬آﻧﻬﺎ در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ واﺳﻄﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﻣﻄﻠﺒﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﻤﻌﯽ‬
‫ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ آﻧﺮا ﻣﻨﺘﺸﺮ ﮐﻨﻨﺪ‪،‬ﺗﻨﻬﺎ درﺻﺪ ﮐﻤﯽ از ﺟﻤﻌﯿﺖ‪،‬ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺟﻮاﻧﺎن ﮐﺎرآزﻣﻮده ﻫﺴﺘﻨﺪ‪،‬ﺑﻪ آن‬
‫ﻋﻼﻗﻤﻨﺪﻧﺪ‪.‬ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﻧﻤﻮﻧﻪ‪ 5d.sk :‬ـ ﻧﺸﺮﯾﻪ آن ﻻﯾﻦ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺸﻮر اﺳﻠﻮاﮐﯽ ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﻪ‬
‫دﻟﯿﻞ ﻣﺸﮑﻼت ﻣﺎﻟﯽ ﺟﻤﻊ ﺷﺪ؛‪ _Cyberpipe.org‬ﻧﺸﺮﯾﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﮐﺸﻮر اﺳﻠﻮاﮐﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ‬
‫ﺷﺒﮑﻪ ﻣﯽﭘﺮدازد؛ ‪ Kyberia.sk‬ـ ﻧﻤﻮﻧﻪای از ﯾﮏ ﻓﻀﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ‪/‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ)‪ (1w ebzine‬اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ‪،‬ﻋﻠﻢ و ﻓﻨﺎوری ﻣﯽﭘﺮدازد و ﻣﺴﻮوﻟﯿﺖ آن ﺑﻪ ﻋﻬﺪه ﯾﮏ ﻧﻔﺮ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪2‬ـ آرﺷﯿﻮﻫﺎ‪،‬ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪﻫﺎ‪،‬ﮔﺎﻟﺮیﻫﺎ و ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻫﺎی "ﻋﻠﻤﯽ" ﻣﺠﺎزی‬


‫اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ اﻧﻮاع اﻃﻼﻋﺎت را ذﺧﯿﺮه ﮐﻨﻨﺪ و از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﻮﺗﻮر ﺟﺴﺘﺠﻮﮔﺮ ﻣﺠﻬﺰاﻧﺪ‪،‬ﺑﻪ‬
‫ﮐﺎرﺑﺮ اﻣﮑﺎن دﺳﺘﯿﺎﺑﯽ آﺳﺎن ﺑﻪ اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻮردﻧﻈﺮ را ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬ﻣﺎ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ آرﺷﯿﻮﻫﺎی ﻣﺘﻨﯽ )ﮐﻪ ﺷﺒﯿﻪ‬
‫ﻧﺸﺮﯾﺎت ﻫﺴﺘﻨﺪ اﻣﺎ ﺑﻄﻮر ﻣﺮﺗﺐ و ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺮوز ﻧﻤﯽ ﺷﻮﻧﺪ‪،‬ﯾﺎ ﮔﺎﻫﯽ اوﻗﺎت ﺑﻪ ﻫﯿﭻ وﺟﻪ ﺑﺮوز ﻧﻤﯽ‬
‫ﺷﻮﻧﺪ(‪،‬ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻫﺎی ﺗﻔﺴﯿﺮ ﺷﺪه دﯾﮕﺮ وبﺳﺎﯾﺖﻫﺎ‪،‬ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽﻧﺎﻣﻪﻫﺎی‬
‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﯾﺎ آﺛﺎر آﻧﻬﺎ و ﮔﺎﻟﺮیﻫﺎی اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ را ﺷﻨﺎﺳﺎﯾﯽ ﮐﻨﯿﻢ‪.‬اﯾﻦ روﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ از ﻃﺮﯾﻖ آن ﻣﯽﺗﻮان‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻮﻣﯽ و آﺛﺎر ﻫﻨﺮی را در ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﯽ اراﺋﻪ ﻧﻤﻮد‪.‬ﺑﺮای ﻣﺜﺎل‪ Scenis.org:‬ـ ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻫﺎی‬

‫ﻗﺎﺑﻞ ﺟﺴﺘﺠﻮی ﻫﻨﺮﻫﺎی ﻧﻤﺎﯾﺸﯽ؛‪ M essage.sk‬ـ ﮔﺎﻟﺮی ﻫﻨﺮ دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ‪.‬‬


‫‪3‬ـ ﻣﯿﺰﮔﺮدﻫﺎ‪،‬ﺑﻮردﻫﺎی ﻣﺒﺎدﻟﻪ ﭘﯿﺎم و اﺗﺎقﻫﺎی ﭼﺖ‬

‫‪1‬‬
‫ﻧﺸﺮﯾﻪ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ ﮐﻪ ﺗﻮﺳﻂ وب ﺳﺎﯾﺖ اراﺋﻪ ﻣﯽ ﮔﺮدد و ﺑﺮﺧﻼف وب ﻻگ ﮐﻪ ﺗﻬﯿﻪ و ﻧﺘﺸﺎر ﻣﯽ ﯾﺎﺑﺪ اﯾﻦ ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ‬
‫ﻫﻔﺘﮕﯽ‪،‬ﻣﺎﻫﯿﺎﻧﻪ ﺑﺎﺷﺪ و از ﺳﯿﺴﺘﻢ ﮐﻨﺘﺮل وﯾﺮاﯾﺸﯽ ﺑﺮﺧﻮردار اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪6‬‬
‫اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﻪ ﯾﮏ ﻧﺸﺮﯾﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﻣﺘﺼﻞاﻧﺪ‪،‬ﯾﺎ ﻣﺴﺘﻘﻞاﻧﺪ‪.‬اﯾﻦ ﻣﻮارد ﯾﮑﯽ از اﺑﺰارﻫﺎی ﻗﺪرﺗﻤﻨﺪ‬
‫ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﻓﺮاد را ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺳﻼﺋﻘﺸﺎن ﺑﻪ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬ﻫﺮ ﭼﻨﺪ‬
‫‪nyx.cz, K yberia.sk,‬‬ ‫ﮐﻪ ﺑﺮای ﻣﺒﺎﺣﺚ ﺟﺪی ﭼﻨﺪان ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻧﯿﺴﺘﻨﺪ‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ‪:‬‬
‫‪Cyberpipe.org‬‬
‫‪4‬ـ ﻟﯿﺴﺖ ﻫﺎی اﯾﻤﯿﻞ‪،‬ﮐﻨﻔﺮاﻧﺲﻫﺎی اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ‬
‫اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ در دﺳﺘﺮس ﯾﺎ ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ دﺳﺘﺮس‪،‬ﺗﻌﺪﯾﻠﯽ ﯾﺎ ﻏﯿﺮ ﺗﻌﺪﯾﻠﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ‪:‬‬
‫‪ Cyberpipe.org‬ﮐﻪ ﻟﯿﺴﺖ ﻫﺎی اﯾﻤﯿﻞ را ﺗﻌﺪﯾﻠﯽ و ﻏﯿﺮ ﺗﻌﺪﯾﻠﯽ اراﺋﻪ ﻣﯽدﻫﺪ‪ buryzone.sk ،‬ـ‬
‫ﯾﮏ ﮔﺎﻟﺮی ﮐﻮﭼﮏ ﯾﺎ ﻓﻀﺎی ﮐﻮﭼﮑﯽ ﺑﺮای ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ وﯾﮋه ﺷﻬﺮ ﺑﺮاﺗﯿﺴﻼوا اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺣﻮادث آﯾﻨﺪه را ﻫﻔﺘﮕﯽ‪،‬اﯾﻤﯿﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ؛ ‪ _Zino.sk‬ﻧﺸﺮﯾﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺸﻮر اﺳﻠﻮاﮐﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﻫﺮ ﻫﻔﺘﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ را ﺑﺎ ﺗﻔﺎﺳﯿﺮ ﺑﻪ روز ﺷﺪه اﯾﻤﯿﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬
‫‪5‬ـ اﯾﺴﺘﮕﺎهﻫﺎی رادﯾﻮﯾﯽ و ﺗﻠﻮﯾﺰﯾﻮﻧﯽ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ‬
‫ﭘﺪﯾﺪه »رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی درﺟﺮﯾﺎن« ﻫﻤﺰﻣﺎن ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ داﻣﻨﻪ اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت ﻣﻄﺮح ﺷﺪ‪.‬ﻣﺤﺘﻮا )ﻣﻄﻠﺐ( از‬
‫ﺳﺮور ﺑﻪ دﺳﺘﮕﺎه ﮐﺎرﺑﺮ »ارﺳﺎل« ﻣﯽﺷﻮد و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻪ ﺻﻮرت ﺻﻮﺗﯽ‪،‬ﺗﺼﻮﯾﺮی ﯾﺎ ﻣﺘﻦ ﺑﺎﺷﺪ‪.‬اﯾﻦ‬
‫اﻣﺮ اﻣﮑﺎﻧﺎت ﺟﺪﯾﺪی ﺑﺮای ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻏﯿﺮﺗﺠﺎری و ﺟﻤﻊ ﮔﺮﯾﺰ ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮد و ﻧﯿﺰ ﺗﺴﻬﯿﻼت‬
‫ﺟﺪﯾﺪی را در اﺧﺘﯿﺎر ﮐﺎرﺑﺮان ﻗﺮار داد‪:‬ﮐﺎرﺑﺮ‪،‬دﯾﮕﺮ ﻣﺼﺮفﮐﻨﻨﺪه ی ﻣﻨﻔﻌﻞ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ رادﯾﻮﯾﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ‬
‫ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ ﺳﻠﯿﻘﻪ ﺧﻮد ﻓﺎﯾﻞﻫﺎی ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ را از آرﺷﯿﻮ اﻧﺘﺨﺎب و ﺑﺮای ﺧﻮد اﺟﺮا ﮐﻨﺪ‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ‪:‬‬
‫‪ Pararadio‬در ﺑﻮداﭘﺴﺖ‪ Radio Jeleni،‬در ﭘﺮاگ‪ Radioart.sk ،‬در ﺑﺮاﺗﯿﺴﻼوا‪.‬‬

‫‪6‬ـ ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻫﻨﺮی وﯾﮋه اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ‬


‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﺴﻬﯿﻼﺗﯽ ﺑﺮای ﻋﺮﺿﻪ آﺛﺎر ﻫﻨﺮی ﻓﺮاﻫﻢ ﮐﺮده اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﺎﻫﯿﺖ ﺧﻠﻖ )اﺛﺮ( ﻫﻨﺮی را‬
‫ﻧﯿﺰ ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪، Net.art.‬ﻫﻨﺮ ﺧﺎص اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ را ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ دﺳﺘﺮﺳﯽ‬
‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺧﻠﻖ ﮐﻨﺪ‪،‬و اﯾﻦ ﻫﻨﺮ ﻣﺎﻫﯿﺖ و ﮐﺎرﮐﺮد ﻫﻨﺮ را در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮐﺎﻣﻼً ﻣﺘﺤﻮل‬
‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬اﻣﺮوزه‪،‬ﭼﻨﺪﯾﻦ ﻫﻨﺮﻣﻨﺪ در اروﭘﺎی ﻣﺮﮐﺰ و ﺷﺮﻗﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﺘﺨﺒﯿﻦ ﻫﻨﺮ رﺳﺎﻧﻪ اﯾﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﻌﺮوف‬

‫ﺷﺪه اﻧﺪ‪)Vuk Cosic :‬اﺳﻠﻮاﮐﯽ(‪)AlexejShulgin ،‬روﺳﯿﻪ( و دﯾﮕﺮان‪.‬‬

‫‪7‬‬
‫‪7‬ـ ﺟﻨﺒﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎی دارای ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎز‬
‫اﯾﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ زﻣﯿﻨﻪ ﻓﻨﯽ ﻻزم را ﺑﺮای ﺗﻤﺎم ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻓﺮاﻫﻢ ﻣﯽﮐﻨﺪ و ﻫﺪف اﺻﻠﯽ آن ﺗﻘﻮﯾﺖ‬

‫دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﻧﺮماﻓﺰار و ﻣﺸﺎرﮐﺖ داوﻃﻠﺒﺎﻧﻪ در ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﻮﺳﻌﻪ اﺳﺖ‪.‬اﯾﻦ ﺟﺎﻣﻌﻪ از ﺗﻤﺎم دﻧﯿﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ‬
‫دارد‪.‬اﯾﻦ اﻧﺠﻤﻦ درﺑﺮﮔﯿﺮﻧﺪه ﺑﺮﻧﺎﻣﻪ ﻧﻮﯾﺴﺎﻧﯽ از ﺳﺮﺗﺎﺳﺮ ﺟﻬﺎن )ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎ ﻋﺒﺎرتاﻧﺪ از ‪PH P,‬‬
‫‪ M ySQ L,A pache,Perl,Slash,PH PN uke‬ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻓﻀﺎی ﻫﻨﺮی ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻧﺮم‬

‫اﻓﺰار ‪ Pure D ata‬ﮐﻪ اﺑﺰاری ﺑﺮای ﭘﺮدازش ﺻﺪای دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ‪،‬اﺷﺎره ﻧﻤﻮد(‪.‬‬
‫‪8‬ـ ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک‪،‬ﺷﺒﮑﻪ ﺳﺎزی‪،‬ﻫﻤﮑﺎری ﺑﯿﻦ ﻣﺮزی‬
‫اﯾﻦ ﻣﻘﻮﻟﻪ ﺑﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺰاری‪،‬ﻧﺤﻮه ﺗﺴﻬﯿﻢ اﻃﻼﻋﺎت‪،‬اﻧﺘﻘﺎل ﺗﮑﻨﯿﮏ و اﺑﺪاﻋﺎت ﻧﻈﯿﺮ ﺷﺒﮑﻪ ﻫﺎی ﭘﺨﺶ‬

‫رادﯾﻮی ﻣﺸﺘﺮک‪،‬ﻫﻤﺎﯾﺶﻫﺎ و ﮐﺎرﮔﺎهﻫﺎ ﻣﺮﺑﻮط ﻣﯽﺷﻮد‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ‪:‬ﺷﺒﮑﻪ و ﻫﻤﺎﯾﺶﻫﺎی ‪ASU‬‬


‫)ﺳﺮورﻫﺎی ﻧﺎﻣﺤﺪود وﯾﮋه ﻫﻨﺮ(‪ ،‬ﻫﻤﺎﯾﺶ ﻫﺎ و ﺷﺒﮑﻪ‪ - O RANG ،‬ﺷﺒﮑﻪ ای از اﯾﺴﺘﮕﺎهﻫﺎی رادﯾﻮﯾﯽ‬
‫ﻣﺴﺘﻘﻞ‪،‬ﺷﺒﮑﻪ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﻧﺎﺷﺮان ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ ‪ M AG .NET‬ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ‬

‫ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ‪،‬ﺷﺒﮑﻪ ‪ Eurozine‬ﮐﻪ ﻣﺠﻼت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬


‫ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﻼﺣﻀﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﯿﻢ‪،‬راه ﮐﺎرﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت در ﻗﯿﺎس ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﮐﻼﺳﯿﮏ‬
‫ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ در ﺣﺎل ﭘﯿﺪاﯾﺶاﻧﺪ‪.‬اﯾﻦ اﺑﺰارﻫﺎ آﻧﭽﻨﺎن اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺪلﻫﺎﯾﯽ ﺑﺮای اﻧﺘﻘﺎل‬
‫اﻃﻼﻋﺎت در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﺷﺒﮑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﭘﺪﯾﺪهای را ﺑﻮﺟﻮد آورده ﮐﻪ ﻣﺎ آن را ﻓﺮﻫﻨﮓ‬
‫رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺷﺪت ﮐﺎرﮐﺮدﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰی را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ‬
‫ﻗﺮار داده اﺳﺖ‪.‬ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ اﺻﻄﻼﺣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺗﺎ ﻧﻮع ﺗﻐﯿﯿﺮاﺗﯽ را ﮐﻪ ﭘﺲ‬
‫از ﮔﺴﺘﺮش ﻓﻨﺎوریﻫﺎی دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ در ﻣﮑﺎﻧﯿﺰمﻫﺎی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ روی ﻣﯽدﻫﺪ را ﺗﻮﺻﯿﻒ ﮐﻨﯿﻢ‪.‬اﯾﻦ‬
‫اﺻﻄﻼح ﮔﺮوهﻫﺎی اﻓﺮاد و ﮐﻨﺶﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ‪،‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪاﻧﯽ ﮐﻪ‬
‫از ﻓﻨﺎوریﻫﺎی دﯾﺠﯿﺘﺎﻟﯽ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ را درﺑﺮﻣﯽ ﮔﯿﺮد و ادﺑﯿﺎت ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮی را ﺗﻘﻮﯾﺖ ﮐﺮده و‬

‫ﻗﺪرت ﺳﯿﺎﺳﯽ‪،‬اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺷﺒﮑﻪ و ﺷﺒﮑﻪ ﺳﺎزی را ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬ﺟﻨﺒﺶ ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎی‬
‫دارای ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎز ﮐﻪ ﻃﯽ دﻫﻪ ‪ 1990‬ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪ ﺑﺮای اﯾﻦ »ﺧﺮده ﻓﺮﻫﻨﮓ« ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻬﻢ اﺳﺖ‪.‬ﺑﻌﻼوه‪،‬ﻣﺪﻟﯽ‬
‫ﮐﺎﻣﻼً ﺟﺪﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ ارﺗﺒﺎط دارد ﻃﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل اﺧﯿﺮ ﭘﺪﯾﺪ آﻣﺪه اﺳﺖ ـ‬
‫ﺳﺮورﻫﺎی ﻫﻨﺮی‪.‬ﭘﻮرﺗﺎل ﻫﺎی اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﭘﯿﭽﯿﺪه ای وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻣﺘﻌﺪد را ﯾﮑﯽ ﻣﯽ‬

‫‪8‬‬
‫ﺳﺎزد و ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻧﻘﻄﻪ ﻋﻄﻒ ارﺗﺒﺎﻃﺎت ﻣﻬﻢ در راﺳﺘﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻫﻨﺮی ﻣﺤﻠﯽ ﻋﻤﻞ ﻣﯽ‬
‫ﮐﻨﺪ‪.‬ﺳﺮورﻫﺎی ﻫﻨﺮی ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ ﻓﻀﺎﻫﺎی ﻣﺠﺎزی ﺑﺮای ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺑﺎ ﯾﮏ ﻓﻀﺎ ﯾﺎ ﻧﻬﺎد‬
‫واﻗﻌﯽ ﻧﻈﯿﺮ آزﻣﺎﯾﺸﮕﺎه رﺳﺎﻧﻪ در ارﺗﺒﺎط اﻧﺪ‪.‬در ﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ ﭼﻨﺪ ﭘﺮوژه ﻧﻈﯿﺮ اﯾﻦ وﺟﻮد‬
‫دارد‪) Ljudm ila.org :‬اﺳﻠﻮﻧﯽ(‪) Kuda.org،‬ﯾﻮﮔﺴﻼوی(‪) C3.hu،‬ﻟﻬﺴﺘﺎن(‪Interspace.org،‬‬
‫)ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن(‪) Rixc.lv،‬ﻟﺘﻮﻧﯽ(‪.‬‬

‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ اﺑﺰاری ﻣﻬﻢ ﺑﺮای ﺗﺒﺎدل ﺳﺮﯾﻊ و راﯾﮕﺎن اﻃﻼﻋﺎت اﺳﺖ ﮐﻪ راه را ﺑﺮ ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﻧﺴﻮر ﯾﺎ ﻫﺮ‬
‫ﻣﺎﻧﻊ دﯾﮕﺮی ﻣﯽﺑﻨﺪد‪ .‬ﺟﺮﯾﺎن اﻃﻼﻋﺎت ﻏﯿﺮﻗﺎﺑﻞ ﮐﻨﺘﺮل ﻧﻤﺎﯾﺎﻧﮕﺮ ﻗﺪرت در ﻣﻌﻨﺎی ﺳﯿﺎﺳﯽ ﻧﯿﺰ‬
‫ﻫﺴﺖ‪.‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺮﺧﻼف رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﻤﻌﯽ ﺳﻨﺘﯽ‪ ،‬اﺑﺰاری اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎرﺑﺮ را وادار ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻓﻌﺎل‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‪:‬‬
‫ﺷﺎﯾﺪ ﺗﺼﻮر ﺷﻮد ﮐﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ ﻧﻮﻋﯽ اﯾﺪﺋﻮﻟﻮی اﺳﺖ‪،‬اﻣﺎ ﻣﻦ دﯾﺪﮔﺎه دﯾﮕﺮی دارم ﺑﻪ‬
‫اﻋﺘﻘﺎد ﻣﻦ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ از ﺗﻔﮑﺮ اﻧﺘﻘﺎدی و روﯾﮑﺮدﻫﺎی ﻏﯿﺮاﯾﺪﺋﻮﻟﻮژﯾﮏ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ‪.‬ﻃﯽ‬
‫ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﻗﺒﻞ ﻣﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﺗﻐﯿﯿﺮ روشﻫﺎی ﺑﯿﺎن ﻫﻨﺮی درﺧﺼﻮص اﺳﺘﻔﺎده از رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ‬
‫ﺑﻮدهاﯾﻢ‪:‬از ﺗﺠﺎرب ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺧﻮد ﻣﺎﻫﯿﺖ رﺳﺎﻧﻪ‪،‬ﺗﺎ ﮐﻨﺶ ﮔﺮاﯾﯽ رﺳﺎﻧﻪای و ﻣﺰاﺣﻤﺖﻫﺎی ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮی‬
‫ﮐﻪ در آن ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﯾﺎ ﻫﮑﺮﻫﺎ ﻣﯽﮐﻮﺷﻨﺪ آراء ﺧﻮد را ﺑﯿﺎن ﮐﻨﻨﺪ و در ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﺪن‬

‫ﺗﺄﺛﯿﺮﮔﺰار ﺑﺎﺷﻨﺪ‪.‬اﯾﻦ ﺗﺤﻮل در ﻫﻨﺮ رﺳﺎﻧﻪای ﮐﺸﻮر ﻫﺎی ﻏﺮﺑﯽ و ﺷﺮﻗﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪ اﺳﺖ‪.‬ﺑﻌﻼوه‬
‫ﮐﺎرﺑﺮد اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺳﺒﺐ ﺑﺮوز ﺗﺤﻮﻻت اﺳﺎﺳﯽ در ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﻮزﯾﻊ و ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﻨﺮ ﺷﺪه اﺳﺖ‪.‬ﺗﻮﻟﯿﺪ و اﺷﺎﻋﻪ‬
‫راﯾﮕﺎن ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﻣﺪل ﻣﺮدم ﺳﺎﻻراﻧﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ در آن ﮐﯿﻔﯿﺖ ﺧﻮد اﺛﺮ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺗﻨﻬﺎ وﯾﮋﮔﯽ ﺣﺎﺋﺰ اﻫﻤﯿﺖ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‪:‬ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﭘﯿﺶﺗﺮ ﮔﻔﺘﻢ‪،‬ﻣﺎ ﺷﺎﻫﺪ ﭼﺮﺧﺶ ﻣﺪل ﺗﻮﻟﯿﺪ ﻫﻨﺮی «ﯾﮏ ﺑﻪ ﭼﻨﺪ« ﺑﻪ ﻣﺪل «ﭼﻨﺪ ﺑﻪ‬
‫ﭼﻨﺪ« ﺑﻮدهاﯾﻢ‪.‬‬
‫از ﻣﻨﻈﺮ ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ و ﺑﻪ دﻟﯿﻞ اﻫﻤﯿﺖ ﺷﺒﮑﻪ در راﺳﺘﺎی ﺗﺤﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‪،‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ در ﺣﺎل ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪن‬
‫ﺑﻪ اﺑﺰاری ﻓﻨﯽ ﺑﺮای ﺗﺒﺎدل اﻃﻼﻋﺎت ﺑﯿﻦ ﮐﺸﻮر ﻫﺎی ﺑﻠﻮک ﺷﺮق و ﻏﺮب و ﻧﯿﺰ ﺷﺮق و ﺷﺮق اﺳﺖ‪.‬در‬
‫اﯾﻦ ﭼﺎرﭼﻮب ﻣﯽﺗﻮان دو ﺷﯿﻮه اﻧﺘﻘﺎل اﻃﻼﻋﺎت را ﻣﺘﻤﺎﯾﺰ ﻧﻤﻮد‪1:‬ـ "اﻧﺘﻘﺎل" ﻣﻮﺿﻮﻋﺎت ﻓﺮﻫﻨﮓ‬
‫ﻣﺤﻠﯽ ﺑﻪ ﺳﻄﺢ ﺟﻬﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻮد ﻣﺴﺘﻠﺰم ﺧﻂ ﻣﺶ ﻫﺎی ﭼﻨﺪﯾﻦ زﺑﺎن اﺳﺖ )وب ﺳﺎﯾﺖ ﻫﺎ ﻫﻤﺮاه‬
‫ﺑﺎ ﭘﺎﯾﮕﺎه ﻫﺎی داده ﻫﺎ‪،‬اﯾﺴﺘﮕﺎه ﻫﺎی رادﯾﻮﯾﯽ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ و ﻏﯿﺮه(‪،‬ﮔﺴﺘﺮش اﺳﺘﻔﺎده از زﺑﺎن اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ‬

‫‪9‬‬
‫اﻫﻤﯿﺖ زﺑﺎن را ﺑﻪ ﻣﺜﺎﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﺗﻤﺎﯾﺰ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽدﻫﺪ‪2‬ـ "ﺑﺎرﮔﺰاری" ﻋﻨﺎﺻﺮ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ از ﺳﻄﺢ‬
‫ﺟﻬﺎﻧﯽ )ﮐﻪ اﻟﺒﺘﻪ ﺗﺼﻮری ﺑﯿﺶ ﻧﯿﺴﺖ( ﺑﺎ اﺳﺘﻔﺎده از داﻧﺶ‪،‬ﺗﮑﻨﯿﮏ‪،‬ﻧﺮماﻓﺰار و ارﺗﺒﺎﻃﺎت اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﮐﻪ در‬
‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ و در ﺑﺎﻓﺖ ﻣﺤﻠﯽ وﺟﻮد دارﻧﺪ‪.‬‬
‫ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻣﻦ ﻧﻘﺶ ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﯽ در اﯾﺠﺎد ﺟﺎﻣﻌﻪ ی ﻣﺪﻧﯽ روز ﺑﻪ روز ﺑﺮﺟﺴﺘﻪﺗﺮ ﻣﯽﮔﺮدد‬
‫)"ﺟﺎﻣﻌﯿﺖ ﻣﻨﻄﻘﻪ اﯾﯽ"(‪.‬اﻓﺮاد ﻧﻘﺎط ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺣﻮل ﺳﺘﻮنﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﻠﯿﻘﻪ و ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺠﺎزی‬

‫ﺟﺪﯾﺪ‪،‬ﮔﺮد ﻣﯽ آﯾﻨﺪ‪،‬و ﺻﻮر ﮐﺎﻣﻼً ﺟﺪﯾﺪ ﮔﻔﺘﻤﺎن را ﭘﺪﯾﺪ ﻣﯽآورﻧﺪ‪.‬اﻣﺎ‪،‬اﯾﻦ ﻣﻮارد ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺻﺮﻓﺎً‬
‫ﻣﺤﻠﯽ ﯾﺎ ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ اﺟﺘﻤﺎﻋﺎت ﻣﻠﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ‪،‬ﭼﺮاﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎری از ﻣﺮدم اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰی در ﺣﺎل‬
‫ﻋﻀﻮ ﺷﺪن در ﻟﯿﺴﺖ ﻫﺎی اﯾﻤﯿﻞ و ﻣﯿﺰﮔﺮدﻫﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ و ﻧﺸﺮﯾﻪ ﻫﺎی اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ را ﻣﯽﺧﻮاﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺑﺴﺎ‬

‫از آن ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺧﻮدﺷﺎن ﻧﯿﺴﺖ‪.‬اﻓﺰون ﺑﺮ اﯾﻦ‪،‬ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎی دارای ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎز دﯾﮕﺮ ﺻﺮﻓﺎً ﻣﻨﻮط ﺑﻪ‬
‫اﻧﮕﻠﯿﺴﯽ زﺑﺎن ﺑﻮدن ﻓﺮد ﻧﺪارد‪.‬ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻓﻌﺎل ﻓﺮد در ﭼﻨﺪ ﺟﺎﻣﻌﻪ آنﻻﯾﻦ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ‬
‫ﺣﻮزه ﺟﺎﻟﺒﯽ ﺑﺮای ﭘﮋوﻫﺶ اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻣﻬﻤﺘﺮ از ﻫﻤﻪ ﻧﺸﺎﻧﮕﺮ ﺟﺮﯾﺎن آزاد اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در‬
‫ﻓﺮاﯾﻨﺪ ﺗﺤﻮل ﻧﻘﺶ ﮐﺎﺗﺎﻟﯿﺰور )ﻫﺪاﯾﺖﮔﺮ( را دارﻧﺪ‪.‬در اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و ﻣﺮﮐﺰی ﺟﻮاﻣﻊ ﻏﯿﺮﺣﺮﻓﻪای در‬
‫ﺣﺎل رﺷﺪ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻨﺮ‪،‬ﻓﺮﻫﻨﮓ‪،‬ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ و … ﻋﻼﻗﻪ دارﻧﺪ؛ﻣﺴﺄﻟﻪای ﮐﻪ ﭘﯿﺶ از ورود اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‬
‫وﺟﻮد ﻧﺪاﺷﺖ‪.‬از دﯾﮕﺮ اﺑﻌﺎد ﺗﻌﺎﻣﻞ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ آن اﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﯿﻦ ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﮐﻮﭼﮏ و‬
‫ﻓﻌﺎﻻن ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ راﺑﻄﻪ ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽﮐﻨﺪ ـ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﺑﺰاری ﻋﻤﻞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﮑﺎریﻫﺎی‬
‫ﺑﯿﻦ ﻣﺮزی و ﻓﺮاﻣﻠﯽ را ﮔﺴﺘﺮش ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺷﺒﮑﻪ و ﭘﺮوژه ﻣﺸﺘﺮک ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ وﺟﻮد دارﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫‪N G O‬ﻫﺎ‪،‬ﻓﺴﺘﯿﻮالﻫﺎ‪،‬ﻣﺠﻼت ﯾﺎ ﺳﺮورﻫﺎی ﻫﻨﺮی آﻧﻬﺎ را اداره ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬
‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﭘﺎﯾﮕﺎه داده ﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ ﺟﻬﺎن اﺳﺖ و ﻟﺬا ﺑﻌﺪ ﺟﺪﯾﺪی از آﻣﻮزش را ﭘﺪﯾﺪ آورده‬
‫اﺳﺖ‪.‬ﻻزﻣﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ‪،‬ادﺑﯿﺎت ﮐﺎﻣﭙﯿﻮﺗﺮی و دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ ﺳﺨﺖاﻓﺰار ﻣﻨﺎﺳﺐ اﺳﺖ‪.‬ﻣﻮارد ارزﯾﺎﺑﯽ وﺟﻮد‬
‫دارﻧﺪ ﮐﻪ ﻓﻨﺎوریﻫﺎی اﻃﻼﻋﺎﺗﯽ و ارﺗﺒﺎﻃﯽ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺎ دﺳﺘﻮراﻟﻌﻤﻞ دﻗﯿﻖ وارد ﺷﺪهاﻧﺪ و ﺟﻮاﻧﺎن ﺑﻪ‬

‫ﺳﺮﻋﺖ ﺑﺎ ﻫﻤﻘﻄﺎران ﺧﻮد در ﺳﺮاﺳﺮ دﻧﯿﺎ ارﺗﺒﺎط ﺑﺮﻗﺮار ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﮔﺮوﻫﯽ ﺷﺒﮑﻪای ﺧﻮد‬
‫را آﻏﺎز ﮐﺮده‪،‬آﮔﺎﻫﯽ ﺟﻤﻌﯽ را ﮔﺴﺘﺮش ﻣﯽدﻫﻨﺪ‪.‬‬
‫ﻫﻤﺎﻧﻄﻮر ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﯿﻢ‪،‬در اروﭘﺎ ﭘﺮوژهﻫﺎی ﺑﺴﯿﺎری از اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻋﻨﻮان اﺑﺰاری ﺑﺮای‬

‫ﺗﻮﻟﯿﺪ‪/‬ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ‪/‬اﻧﺘﺸﺎر‪/‬اﻧﺘﺸﺎر اﻃﻼﻋﺎت در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬اﻣﺎ‪،‬اﮔﺮ اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ و‬

‫‪10‬‬
‫ﻣﺮﮐﺰی را ﺑﺎ اروﭘﺎی ﻏﺮﺑﯽ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻨﯿﻢ‪،‬ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭘﺮوژهﻫﺎ را اﻧﺠﺎم‬
‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺗﻔﺎوت وﺟﻮد دارد‪.‬ﺑﺮای ﻣﺜﺎل‪،‬اﻏﻠﺐ دﺳﺘﺎوردﻫﺎی آنﻻﯾﻦ ﻫﻨﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ در ﮐﺸﻮرﻫﺎی‬
‫ﻏﺮﺑﯽ ﺗﻮﺳﻂ دوﻟﺖ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ دوﻟﺖ از ﺗﻮﺳﻌﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎری و ﻓﻨﯽ و ﻧﯿﺰ ﻫﻨﺮ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ‬
‫و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﻧﻤﻮﻧﻪﻫﺎ‪،Basis W ien Archive:‬ﻣﺮﮐﺰ ‪ ZKM‬در ﮐﺎرﻟﺴﻮره و ﻣﺮﮐﺰ‬
‫ﻫﻨﺮ اﻟﮑﺘﺮوﻧﯿﮑﯽ در ﻟﯿﻨﺰ‪N G O .‬ﻫﺎی ﺷﻬﺮی در ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻧﺮماﻓﺰارﻫﺎی دارای ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﺎز ﮐﻪ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﺗﻮﺳﻂ‬

‫ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﻣﺆﺛﺮاﻧﺪ‪.‬در اروﭘﺎی ﺷﺮﻗﯽ دوﻟﺖ ﻫﯿﭻ دﺧﺎﻟﺘﯽ در اﯾﻦ ﻣﻮرد‬
‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬ﺑﻌﻼوه‪،‬ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺰاری در ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﻢ و ﺑﺮای ﻣﺜﺎل در ﮐﺸﻮر‬
‫ﺑﻠﻐﺎرﺳﺘﺎن اﺻﻼً وﺟﻮد ﻧﺪارد‪.‬اﮐﺜﺮ ‪N G O‬ﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﮐﺎر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ )ﯾﺎ ﺣﺘﯽ ﺗﺎﺳﯿﺲ‬
‫ﺷﺪه اﻧﺪ‪،‬ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺗﻮان ﺑﻪ ﻣﻮرد ﻣﺮﮐﺰ ‪ C3‬در ﺑﻮداﭘﺴﺖ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد( ﺗﻮﺳﻂ ﺷﺒﮑﻪ اﻧﺠﻤﻦ‬
‫ﻫﺎی ﺳﻮروس ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪.‬ﺑﻨﯿﺎﻧﮕﺬار ﺳﻮروس ﺗﺎﺟﺮی آﻣﺮﯾﮑﺎﯾﯽ ﺑﻪ ﻧﺎم ﺟﻮرج ﺳﻮروس‪ 1‬ﺑﻮده‬
‫اﺳﺖ‪.‬ﻋﺠﯿﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﻨﺎﻃﻖ ‪N G O‬ﻫﺎی ﻣﺴﺘﻘﻞ ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻧﻘﺶ دوﻟﺖ را اﯾﻔﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ و در‬
‫ﺣﻮزه اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوریﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺴﯿﺎر ﻓﻌﺎﻟﻨﺪ‪ .‬در ﮐﻞ‪،‬ﻓﻌﺎﻟﯿﺖ ﺧﻼق و ارﺗﺒﺎط ﭘﯿﭽﯿﺪه آن ﺑﺎ ﺟﺎﻣﻌﻪ‬
‫اﻣﺮوز در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺑﺮﺧﻼف ﻏﺮب در ﺳﯿﺎﺳﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻟﺤﺎظ ﻧﻤﯽﺷﻮد‪.‬ﭼﻨﺪ‬
‫ﺣﻮزه ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاری ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ در آن ﺗﺤﻮﻻت روی ﻣﯽدﻫﺪ‪.‬‬

‫‪1‬ـ آﻣﻮزش‪:‬ﺑﯽﺷﮏ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری ﺑﻪ آﻣﻮزش ﺑﺴﺘﮕﯽ دارد و ارﺗﺒﺎط آنﻻﯾﻦ ﻣﺴﺘﻠﺰم ﻣﻬﺎرتﻫﺎی‬
‫ﺧﺎص اﺳﺖ‪.‬دﻟﯿﻞ اﻫﻤﯿﺖ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﻫﺎی آﻣﻮزﺷﯽ و ﮐﺎرﮔﺎهﻫﺎی آﻣﻮزش ﻧﯿﺰ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ‪.‬ﻣﺘﺼﺪﯾﺎن اﻣﻮر‬

‫ﺑﺮﻧﺎﻣﻪرﯾﺰی ﻋﻤﺪﺗﺎً ‪ N G O‬ﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽاﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻣﺤﻠﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬‬
‫‪2‬ـ دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ‪:‬اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﺑﻪ ﻧﯿﺮوی ﻣﺤﺮک ﺟﻬﺎﻧﯽ ﺷﺪن ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺷﺪه و ﺷﮑﺎف ﺑﺰرﮔﯽ ﺑﯿﻦ‬
‫دارﻧﺪﮔﺎن ﺧﻮد و دﯾﮕﺮان اﯾﺠﺎد ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬ﺗﻘﺴﯿﻢ ﺟﻮاﻣﻊ ﺑﻪ ﻓﻘﯿﺮ و ﻏﻨﯽ ﺑﻪ ﻟﺤﺎظ دارا ﺑﻮدن اﻃﻼﻋﺎت‬

‫ﺧﻄﺮ ﺑﺰرﮔﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﯾﺪ از آن اﺟﺘﻨﺎب ﺷﻮد‪،‬اﯾﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺳﺒﺐ ﺗﺨﺮﯾﺐ ﻗﺎﺑﻠﯿﺖﻫﺎی "ﺟﻬﺎﻧﯽ" و ﻣﺮدم‬
‫ﺳﺎﻻراﻧﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻣﯽﺷﻮد‪.‬ﺗﻔﺎوتﻫﺎی ﻗﺎﺑﻞ ﻣﻼﺣﻈﻪای در اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوریﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﯿﻦ‬
‫ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻏﺮب و ﺷﺮق ﺑﻠﮑﻪ ﺑﯿﻦ ﻧﻮاﺣﯽ روﺳﺘﺎﯾﯽ و ﺷﻬﺮی ﺑﻠﻮک ﺷﺮق وﺟﻮد دارد‪.‬دﺳﺘﺮﺳﯽ ﺑﻪ‬

‫‪1‬‬
‫‪G eorge Soros‬‬

‫‪11‬‬
‫اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﯾﮑﯽ از اوﻟﻮﯾﺖﻫﺎی رﺳﻤﯽ اروﭘﺎﯾﯿﺎن و ﻧﯿﺰ ﺑﺮﺧﯽ دوﻟﺖﻫﺎی ﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎﯾﯽ ﺷﺮﻗﯽ و‬
‫ﻣﺮﮐﺰی اﺳﺖ‪.‬‬
‫‪3‬ـ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻣﺎﻟﯽ از ﺑﺨﺶ ﺳﻮم و ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻫﻨﺮی ﯾﺎ ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان‪ :‬ﺑﻪ ﻃﻮر ﮐﻠﯽ ﺷﯿﻮهﻫﺎی‬
‫ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺣﻤﺎﯾﺖ از اﺑﺪاﻋﺎت رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ و ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺑﺎﯾﺪ‬
‫اﺗﺨﺎذ ﺷﻮد‪.‬ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﻪ دوﻟﺘﯽ و ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﺑﺎﯾﺪ از ﻣﯿﺎن ﺑﺮود و از ‪N G O‬ﻫﺎ در درازﻣﺪت‬

‫ﺣﻤﺎﯾﺖ ﺷﺪه‪،‬اﻣﮑﺎﻧﺎت ﻻزم در اﺧﺘﯿﺎرﺷﺎن ﻗﺮار ﮔﯿﺮد‪ .‬ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاران ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻻزم را در‬
‫اﺧﺘﯿﺎر ﻣﺆﺳﺴﺎت ﮐﻮﭼﮏ ﮐﻪ ﺑﻌﻀﺎً ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﺣﺠﻢ اﻧﺪک ﮐﺎر‪،‬ﻧﺎدﯾﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ‪،‬ﻗﺮار‬
‫دﻫﻨﺪ‪.‬ﺳﯿﺎﺳﺘﮕﺰاران ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﻄﻤﺌﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﺎﺑﻊ ﺑﻪ اﻓﺮادی اﻧﺘﻘﺎل داده ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ در واﻗﻊ‬

‫ﺑﻪ آن ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻧﯿﺎز دارﻧﺪ‪ -‬ﻣﻮﺳﺴﺎت ﮐﻮﭼﮏ‪،‬ﺑﻪ دﻟﯿﻞ ﭘﺮوﻧﺪه ﻫﺎی ﮐﻢ اﻫﻤﯿﺖ ﺧﻮد ﻫﻤﻮاره ﻧﺎدﯾﺪه‬
‫اﻧﮕﺎﺷﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ‪.‬و ﻫﻤﺎﻧﮕﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﺳﺎﻟﯽ ﺟﯿﻦ ﻧﻮرﻣﻦ‪ 1‬در ﻣﻘﺎﻟﻪ ﻓﻨﺎوری ﻫﺎی رﺳﺎﻧﻪ ای ﺟﺪﯾﺪ و‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﮔﻔﺘﻪ اﺳﺖ‪،‬از آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﺑﻨﯿﺎدﯾﻦ ﻃﯿﻒ وﺳﯿﻊ ﺗﺮی از اﻓﺮادی را در ﺑﺮ ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﮐﻪ‬
‫ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﮐﺎر ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ ﻣﻮﺳﺴﺎت ﺑﺰرﮔﺘﺮ )ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺟﻨﺴﯿﺖ‪،‬ﻗﻮﻣﯿﺖ‪،‬ﺿﻤﯿﻨﻪ ﺷﻐﻠﯽ و‬
‫ﻏﯿﺮه( ﺗﻤﺎس ﻧﺰدﯾﮏ ﺗﺮ ﺑﺎ اﯾﻦ ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ ﻣﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻪ دﺳﺘﺎﻧﺪرﮐﺎران ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ در راﺳﺘﺎی ﺗﺸﮑﯿﻞ‬
‫ﻫﯿﺎت ﻫﺎی ﻧﻤﺎﯾﻨﺪﮔﯽ ﺑﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺳﺎزﻣﺎﻧﺪﻫﯽ ﻣﺒﺎﺣﺜﺎت و ﺑﺮﺧﻮردﻫﺎی رﺳﻤﯽ در ﺧﺼﻮص ﻓﻨﺎوری‬

‫ﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﺎت و اﻃﻼﻋﺎت‪،‬ﮐﻤﮏ ﮐﻨﺪ‪.‬ﺑﺴﯿﺎری از دﺳﺘﺎﻧﺪرﮐﺎران ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﻨﺪ ﻣﺰاﯾﺎی‬
‫ﭘﺮوژه ﻫﺎی ﺑﯿﻦ رﺷﺘﻪ ای در ارﺗﺒﺎط ﺑﺎ رﺳﺎﻧﻪ ﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ را درک ﮐﻨﻨﺪ و آن ﻫﺎ را ﺑﻪ ﺑﻬﺎﻧﻪ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﺎ‬
‫ﻣﻘﻮﻻت و ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎی ﻣﺎﻟﯽ از ﭘﯿﺶ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﺷﺪه ﻫﻤﺨﻮاﻧﯽ ﻧﺪارﻧﺪ‪،‬ﻧﺎدﯾﺪه ﻣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ‪.‬‬

‫‪4‬ـ ارﺗﺒﺎط ﺑﯿﻦ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻓﻨﺎوریﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ‪،‬ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﺴﯿﺎر‬
‫ﻣﻬﻤﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺳﺒﺐ ﻣﺆﻓﻘﯿﺖ آﻧﻬﺎ در آﯾﻨﺪه ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‪.‬ﻣﺆﺳﺴﺎت ﮐﻮﭼﮏ واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی ﺑﺰرگ‬
‫ﺑﻪ واﺳﻄﻪ ﺳﺮﻣﺎﯾﻪﮔﺰاری و ﮔﺴﺘﺮش ﺑﯿﺸﺘﺮ‪،‬روز ﺑﻪ روز در ﺣﺎل ﭘﯿﺸﺮﻓﺖ ﻫﺴﺘﻨﺪ‪.‬ﺑﻌﻼوه‪،‬ﻣﺆﺳﺴﺎﺗﯽ ﮐﻪ‬
‫ﺑﻪ اﻣﻮر ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﻓﻨﺎوریﻫﺎی ﺟﺪﯾﺪ ﻣﯽﭘﺮدازﻧﺪ )ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻏﺮﺑﯽ ﻣﺜﻞ ‪ ZKM‬در‬
‫ﮐﺎرﻟﺴﻮره‪ Ars Electronica,‬در ﻟﯿﻨﺰ‪ ICC,‬در ﺗﻮﮐﯿﻮ‪ BANG FF ،‬در ﮐﺎﻧﺎدا و ﻫﻤﭽﻨﯿﻦ ‪ C3‬در‬
‫ﺑﻮداﭘﺴﺖ( ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺎ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﮐﻮﭼﮑﺖ ارﺗﺒﺎط ﯾﺎﺑﻨﺪ ﺗﺎ از ﺗﺸﮑﯿﻞ ﮐﻨﺮﺳﯿﻮمﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ اﻧﺤﺼﺎرﮔﺮا‬

‫‪1‬‬
‫‪Sally Jane N orm an‬‬

‫‪12‬‬
‫ﭘﺮﻫﯿﺰ ﺷﻮد‪.‬اﯾﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ ﺑﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﺳﺒﺐ اﯾﺠﺎد ﻃﺮحﻫﺎی ارﺗﺒﺎﻃﯽ اﻧﻌﻄﺎفﭘﺬﯾﺮی ﺑﺮای ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ‬
‫و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان در ﻓﺮاﺳﻮی ﻣﺮزﻫﺎ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬
‫‪5‬ـ ﮔﻔﺘﮕﻮ و ﺑﺤﺚ ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮ‪ :‬در ﻧﻬﺎﯾﺖ اﯾﻨﮑﻪ‪،‬ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎی ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ و ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺑﺎﯾﺪ زﻣﯿﻨﻪ‬
‫ﮔﺴﺘﺮدهﺗﺮی ﺑﺮای ﺑﺤﺚ در ﻣﻮرد رﺳﺎﻧﻪﻫﺎ و ﺗﻮﺳﻌﻪ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻓﺮاﻫﻢ ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‪.‬‬

‫‪13‬‬
‫ﻧﺘﯿﺠﻪ ﮔﯿﺮی‬
‫ﭘﺮوژهﻫﺎی ﻣﺸﺘﺮک ﺑﺴﯿﺎر ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﻨﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻓﻨﺎوری در ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﭘﺴﺎﮐﻤﻮﻧﯿﺴﺘﯽ ﺳﺒﺐ‬

‫ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ ﺑﺴﯿﺎری از ﻫﻨﺮﻣﻨﺪان ﺷﺮﻗﯽ در ﺳﻄﺢ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ ﺷﺪه و ﻣﻬﺎرتﻫﺎی اﻓﺮادی را ﮐﻪ در ﺣﻮزه‬
‫ﻓﺮﻫﻨﮓ ﻣﺸﻐﻮل ﻫﺴﺘﻨﺪ را اﻓﺰاﯾﺶ داده اﺳﺖ‪.‬ﻓﺮﻫﻨﮓ رﺳﺎﻧﻪای ﺟﺪﯾﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﯽدﻫﺪ اﻣﮑﺎﻧﺎت و‬
‫ﺗﺴﻬﯿﻼﺗﯽ ﮐﻪ اﯾﻨﺘﺮﻧﺖ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﺮده در اﯾﺠﺎد ﺟﻮاﻣﻊ ﻣﺤﻠﯽ ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و ﺑﯿﻦاﻟﻤﻠﻠﯽ و ﻧﯿﺰ ﺣﺼﻮل‬

‫اﻃﻤﯿﻨﺎن از اﻧﺘﻘﺎل دﻗﯿﻖ اﻃﻼﻋﺎت ﺻﺮﻓﻨﻈﺮ از ﻣﺮزﻫﺎی ﺟﻐﺮاﻓﯿﺎﯾﯽ ﻣﺆﺛﺮ ﺑﻮده اﺳﺖ‪ .‬ﻫﻤﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ‬
‫ﭘﺮوژه ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﻃﻮر ارزان اﯾﺠﺎد و ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪،‬ﺧﻮاه اﯾﻦ ﭘﺮوژه اﺛﺮی ﻫﻨﺮی ﺑﺎﺷﺪ و‬
‫ﺧﻮاه ﯾﮏ ﺳﺮور اﯾﻨﺘﺮﻧﺘﯽ ﺑﺎ ﺑﺨﺶﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ‪.‬ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‪،‬ﺳﺆال اﺻﻠﯽ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺑﺎﻗﯽ اﺳﺖ و آن ﺑﻪ‬

‫ﺑﻘﺎی اﯾﻦ ﭘﺮوژهﻫﺎ در درازﻣﺪت ﻣﺮﺑﻮط اﺳﺖ‪.‬اﯾﻦ ﻣﺴﺄﻟﻪ زﻣﺎﻧﯽ آﺷﮑﺎرﺗﺮ ﺷﺪه ﮐﻪ ﺟﻮرج ﺳﻮروس‬
‫ﺗﺼﻤﯿﻢ ﺑﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﺳﯿﺎﺳﺖ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺳﺎزﻣﺎنﻫﺎ و ﻧﻬﺎدﻫﺎ ﮐﺮد و ﻋﻤﺪﺗﺎً ﻫﻢ ﺑﺮ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﺟﻤﻬﻮری‬
‫ﺳﺎﺑﻖ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﻧﻤﻮد‪.‬ﺗﻨﻬﺎ راه ﺣﻔﻆ ﭘﺮوژهﻫﺎ در درازﻣﺪت‪،‬ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﺴﺘﻘﻞ و اﯾﺠﺎد‬
‫ﭼﺎرﭼﻮﺑﯽ ﻗﺎﻧﻮﻧﯽ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﺮای ﺳﺎﻧﺴﻮر ﺧﺼﻮﺻﯽ اﺳﺖ‪.‬ﻧﺘﯿﺠﻪ اﯾﻦ اﻣﺮ آن اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺨﺶ ﺳﻮم‪،‬ﻇﺎﻫﺮاً‬
‫در ﺗﻘﻮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻨﺮ ﻣﻌﺎﺻﺮ ﺑﻬﺘﺮ و ﻣﺆﺛﺮﺗﺮ از ﺧﻮد دوﻟﺖ اﺳﺖ‪:‬از اﯾﻨﺮو اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاﻫﻤﯿﺖ‬
‫‪N G O‬ﻫﺎ در ﺣﻮزه ﻓﺮﻫﻨﮓ روز ﺑﻪ روز اﻓﺰوده ﻣﯽِﺷﻮد‪.‬درﺧﺼﻮص ﺷﺮاﯾﻂ ﮐﺸﻮرﻫﺎی اروﭘﺎی‬
‫ﺷﺮﻗﯽ‪،‬ﺑﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻣﻦ وﻇﯿﻔﻪ دوﻟﺖ ﺻﺮﻓﺎً ﺣﻔﻆ ﻣﯿﺮاث ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺛﺒﺖ آﺛﺎر ﻫﻨﺮی )ﺑﻪ ﻫﺮ وﺳﯿﻠﻪ‬
‫ﻣﻤﮑﻦ( اﺳﺖ‪.‬اﻣﺎ در وﻫﻠﻪ اول ﺑﺎﯾﺪ از ﻓﻌﺎﻟﯿﺖﻫﺎی ﻏﯿﺮدوﻟﺘﯽ ﺣﻤﺎﯾﺖ ﮐﻨﺪ‪.‬ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﻦ ﯾﮑﯽ از اﻫﺪاف‬
‫ﻣﻬﻢ ﺗﺤﻮل ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﺑﺎﯾﺪ اﯾﺠﺎد ﯾﮏ ﻓﺮﻫﻨﮓ زﻧﺪه ﺑﺪون دﺧﺎﻟﺖ دوﻟﺖ و اﻟﺒﺘﻪ از ﻃﺮﯾﻖ اﻓﺰاﯾﺶ‬
‫ﺗﻮان‪،‬اﻫﻤﯿﺖ و ﺑﻘﺎء ﺑﺨﺶ ﺳﻮم ﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫‪14‬‬