P. 1
Het Dagboek Der Beeld- En Kleurherinneringen

Het Dagboek Der Beeld- En Kleurherinneringen

|Views: 8|Likes:
Published by jwr47
Beelden en kleuren vormen samen de omvangrijkste zintuiglijke ervaringen, die wij als mensen waarnemen. Deze informaties zijn zo talrijk, dat het oog als onze belangrijkste informatiebron fungeert.
Alles, wat wij denken en bedenken,bestaat uit via de zintuigen verwerkte gegevens. Als wij over God denken, gebeurt dat ook met beelden, die via de zintuigen zijn ingegeven.

Het is dan ook natuurlijk, dat vele religieuze concepten op beelden en kleuren baseren. Dit thema leek mij bijzonder beduidend voor enkele hoofdstukken in het project “Zintuiglijke herinneringen”, dat uit een aantal naar zintuigen gerangschikte hoofdstukken bestaat, die al in Het dagboek der geurherinneringen werden genoemd:

1. Geurherinneringen
2. Beeld- en kleurherinneringen
3. Klankherinneringen
4. Smaakherinneringen
5. Tastherinneringen
Beelden en kleuren vormen samen de omvangrijkste zintuiglijke ervaringen, die wij als mensen waarnemen. Deze informaties zijn zo talrijk, dat het oog als onze belangrijkste informatiebron fungeert.
Alles, wat wij denken en bedenken,bestaat uit via de zintuigen verwerkte gegevens. Als wij over God denken, gebeurt dat ook met beelden, die via de zintuigen zijn ingegeven.

Het is dan ook natuurlijk, dat vele religieuze concepten op beelden en kleuren baseren. Dit thema leek mij bijzonder beduidend voor enkele hoofdstukken in het project “Zintuiglijke herinneringen”, dat uit een aantal naar zintuigen gerangschikte hoofdstukken bestaat, die al in Het dagboek der geurherinneringen werden genoemd:

1. Geurherinneringen
2. Beeld- en kleurherinneringen
3. Klankherinneringen
4. Smaakherinneringen
5. Tastherinneringen

More info:

Published by: jwr47 on May 24, 2014
Copyright:Traditional Copyright: All rights reserved

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

12/16/2015

pdf

text

original

Het dagboek der beeld- en

kleurherinneringen
jwr47
Zintuiglijke herinneringen
Beelden en kleuren vormen samen de omvangrijkste zintuiglijke ervaringen, die wij als mensen
waarnemen. Deze informaties zijn zo talrijk, dat het oog als onze belangrijkste informatiebron
fungeert.
Alles, wat wij denken en bedenken,bestaat uit via de zintuigen verwerkte gegevens. Als wij over
God denken, gebeurt dat ook met beelden, die via de zintuigen zijn ingegeven.
Het is dan ook natuurlijk, dat vele religieuze concepten op beelden en kleuren baseren. Dit thema
leek mij bijzonder beduidend voor enkele hoofdstukken in het project !intuiglijke herinneringen",
dat uit een aantal naar zintuigen gerangschikte hoofdstukken bestaat#
$. Het dagboek der geurherinneringen
Het waarnemen van geuren behoort tot de meest archa%sche ervaringen, die het leven
uitmaken. Daarbij blijken geurherinneringen onveranderlijk bij e&istenti'le keerpunten van
ons leven te behoren. Geuren zijn de ankers, die het begin of einde van e&istenti'le episoden
markeren en ver uiteenliggende levenservaringen tot ketens kunnen samensmeden.
(. Het dagboek der beeld) en kleurherinneringen
met als hoofdinformatiebron het dagboek uit de jaren (*$* +,in -ahr .oller /arben 0
1. Het dagboek der klankherinneringen
met als hoofdinformatiebron het dagboek uit de jaren (*$$)2$( +,en jaar boordevol klanken 0
3. Het dagboek der smaakherinneringen
4. Het dagboek der tastherinneringen
Beeldherinneringen
De eerste ervaringen, die ik met kleuren maakte, zijn ontstaan in de Godsdienstles $543)$544,
waarvan het schoolschrift met de tekeningen van
• een roodgekleurde Adam en blauwgekleurde ,va +v66r de zondeval0
• een in het paars gekleed echtpaar Adam en ,va +na de zondeval0
duidelijk een kleurs7mboliek lijken te coderen.
,en tweede contact met de s7mbolische betekenis van rood en blauw kwam tot stand bij de
aswoensdagviering $58*, die mij in de 9unsterkerk te :oermond voerde, waar ik het graf van de
graaf van Gelre met zijn echtgenote waarnam +; :ood en Blauw in :oermond0. <alloze graven in
de abdij /ontevrault van onder andere Henr7 == >lantagenet +$$11 ? $$@50 en zijn vrouw ,leonora,
koning :ichard = Aeeuwenhart" in roodBoranje, wit en blauw verduidelijken de betekenis van deze
primaire kleuren voor de middeleeuwse koningshuizen
$
.
>as later werd mij duidelijk, dat deze kleurencodes geschikt zijn voor zeer elementaire,
fundamentele elementen. =n de Bijbel stootte ik vervolgens op de passages in ,&odus en Cronieken,
waarin de kleuren zonder nadere uitleg als goddelijke voorschriften worden beschreven.
=n de Bijbel documenteert de profeet ,zeki'l
(
met name in het hoofdstuk Ezekiël 27 de ondergang
van <7rus, waarin hij de belangrijkste handelswaren beschrijft, met name de kleurstoffen voor de
kleuren rood, blauw, purper en wit.
Dit deze gegevens is wellicht afleidbaar, welke rol de elementaire kleuren rood en blauw wellicht
als antipoden spelen, waarvoor paars als s7nthese van rood E blauw een religieuze betekenis kan
hebben. .oor de kleur paars werd daarom onderzocht of er voor deze benaming een et7mologische
afleiding in de betekenis van echtpaar" denkbaar is
1
.
Het onderzoek naar deze samenhangen der kleuren vond grotendeels plaats in het jaar (*$*, zodat
• het dagboek uit die jaren (*$* +,in -ahr .oller /arben +(*$*0 een goede documentatiebron
voor de studiefase der kleuren vormt en
• het dagboek uit die jaren (*$$)(*$( +,en jaar boordevol klanken +(*$$)(*$(0 een goede
documentatiebron voor de studiefase der klanken vormt.
Klankherinneringen
,erste stappen op het gebied van de klankherinneringen zijn inmiddels al weer ($ jaar geleden in
$551 begonnen met de these, dat de klinkers of afbeeldingen =, F enBof D religieuze s7mbolen
vormen
3
. Het idee van de s7mboliek der klinkers en de oorsprong van de naam God stamt van
Helena Blavatsk7
4
. Het idee was aanstekelijk genoeg voor een nader onderzoek, niet zozeer
omwille van de religieuze betekenis, maar om de betekenis voor de regeltechnische stabilisering
van de samenleving.
De belangrijkste klank is ongetwijfeld de God, gevolgd door de A en de D. De belangrijkste klinkers
waren oorspronkelijk ongetwijfeld lang.
$ ,en Cleine Aegende .an :ood, Hit en Blauw +juni (*$*0
( 451)4I$ v.Jhr.
1 ,t7mologie van het woord K>aarsK +januari (*$*0
3 <he Hippocratic Fath :evisited ) -. H. :ichter +$5530
4 <o the Aatin races the word God comes from the Ar7an Dyaus +the Da70L to the Mlavonian, from the Greek Bacchus
+Bagh-bog0L and to the Ma&on races directl7 from the Hebrew Yodh or Jod. <he latter is , the number)letter $*,
male and female, and -od the phallic hook# N hence the Ma&on Godh, the Germanic Gott, and the ,nglish God. <he
Mecret Doctrine b7 H. >. Blavatsk7, .ol $, bk (, ch 3
,erste resultaten zijn bijvoorbeeld in Gamma =n de naam van God
8
" +$55I0 gedocumenteerd, maar
de anal7se van de enorme hoeveelheid ongesorteerd bronnenmateriaal verliep moeizaam. =n de
beginfase moesten nog veel bronnen +zonder cop7Bpaste)technologie0 op papier worden onderzocht.
=n de De Kabbala in onze taal
I
+(**$0 wordt reeds de betekenis van de klinkers in de ego)
pronomina beschreven.
=nteressante thema2s zijn de eerste woorden, die volgens de overlevering zijn geuit. .olgens Dante
was de eerste naam van God =, die later in ,l werd veranderd
@
. Oiet alleen Dante, maar ook H7cliffe
gebruikten de naam =". Bij H7cliffe was het oorspronkelijk een G# Y am hooli in the myddis of
thee

. Fok de anal7se van de losse letterwoorden A, P, ,, H, =, F, D, G levert een aantal religieuze
s7mbolen op.
>arallel aan het onderzoek naar de kleurcodering volgde een onderzoek naar de klanken, dat eind
(*$* werd begonnen met De hi'rogl7fen in onze taal +de letters =, -, G, D, ., D, <h resp. Q e... . 9et
name de klinkers blijken eenzelfde rol te spelen als de elementaire kleuren. .oor de klinkers werd
een triade A, =, D +wellicht ook als oorsprong voor de goddelijke naam Dyaus0 vastgesteld, dat later
bijvoorbeeld door ,, F en G
$*
werd aangevuld.
Forspronkelijk omvatte het :omeinse alfabet slechts vijf klinker# A,=FD
$$
, die zonder nadere
uitleg als levensmotto van de Habsburgse keizer /rederik === +$3$4)$3510 op veel representatieve
gebouwen in Henen was aangebracht. A,=FD is tevens een anagram voor !eoua +-ehova0.
.ervolgens werd het ego)pronomen
$(
ge%dentificeerd als Het belangrijkste Hoord, dat er bestaat
+(*$$0
$1
. Deze ego)pronomina bestaan merendeels uit klinkers, die vaak op de bijbehorende
goddelijke namen berusten. !o behoort ieu als ego)pronomen tot Dieu, wat men in de >rovenRaalse
taal gemakkelijk kan controleren.
.oor de ego)pronomina zijn er woorden in gebruik, die reiken van $ tot 1 klinkers lengte. <ot de
SSnletterige ego)pronomina behoren de ,ngelse woorden !" Y en tot de Mcandinavische #. <ot de
tweeletterige ego)pronomina behoren io" yo" iu en tot de drieletterige ieu" iau" iou.
,r zijn zuivere vocale woorden als magische spreuken or goddelijke namen in gebruik geweest, die
van reiken van $ tot I klinkers lengte, bijvoorbeeld =, =H., =AT, =H.H, UVWXYZT
$3
.
=nschriften documenteren de klinkers, die in de oudheid een bijzondere rol hebben gespeeld, zoals
de , boven het portaal van de tempel van Apollo te Delphi
$4
moet hebben gestaan, zoals dat op
sommige oude munten K/austina MeniorK afgebeeld is. Dit de inscriptie op de oude omphalos, die te
Delphi gevonden is, kan men de ," en twee of drie andere letters aflezen. Dit vergelijkend
onderzoek blijkt nu, dat de tempel te Delphi oorspronkelijk niet aan Apollo, maar aan !eus geweest
was, wiens naam !7eus" op de centrale letterpositie een ," bevat
$8
.
=n de oudheid en middeleeuwen werden de bevolkingsgroepen door een overmaat aan s7mbolische
kleuren en klanken moeiteloos en goedkoop in klassen verwezen. De kleurcode der kleding,
Bijbelse afbeeldingen en de letters7mbolen maakten duidelijk, welke stand gehoorzaamd moest
worden. Deze kleur) en klankcoderingen hebben door de moderne reclame en media hun betekenis
en s7mboliek verloren.
8 Gamma)jrg*3)nr*4)aug5I.pdf
I Gamma)jrg*@)nr*()apr*$.pdf
@ Bron # Divina commedia ) >aradiso, Janto [[.=
5 Book Fsee +Hosea $$)50 in H7clif2s Bible
$* De M7mbolische Betekenis .an de Aetter G vastgelegd door Ceizer Jlaudius +3*AD0
$$ Fn the M7mbolism of the .owels A),)=)F)D
$( Het persoonlijke voornaamwoord der eerste persoon enkelvoud
$1 Het Fntstaan .an de Hest),uropese ,go)>ronomina +overzicht0
$3 AEEIOYO \ Alpha, ,psilon, ,ta, =ota, Fmicron, Dpsilon, Fmega , from $agi% &o'ds( ) Di%tiona'y
$4 , ) of the ,)s7mbol ,ngraven Fver the Gate of Apollos <emple en , for ,nigma +An Fverview0
$8 <he ,)=nscription at the Fmphalos of Delphi
Synthese an kleuren en klanken
Deze samenhangen van kleuren en klinkers worden in successieve manuscripten gedocumenteerd,
waarin de laatste versie om praktische redenen zonder afbeeldingen werd samengesteld#
$. !n de *aam +an God +Gamma $55I, jaargang 3Bnummer 4
$I
0, waarin het mannelijk s7mbool
= en het vrouwelijke s7mbool F, D of . worden voorgesteld.
(. De Godss,iegel +Gamma (**3
$@
0, waarin de letters = en D als religieuze s7mbolen worden
onderzocht.
1. <he Mk7)God D7aeus +$4.4.(**50
3. Het Boek <uisco ) over de oorsprong van het Oederlands +(*$*0
4. <he Hermetic Jode& == ) Bipolar 9onotheism +($.$(.(*$$0
8. <he Hermetic Jode& === ) .owel M7mbolism +(I.1.(*$10
Fok staan er enkele thematische overzichten ter beschikking#
• >roceedings in the ,go)>ronouns2 ,t7molog7 +Fverview0
• , for ,nigma +An Fverview0
• Fverview of m7 manuscripts in a Outshell
• A compact Fverview of Bipolar M7mbolism
• Jolor Jodings in the Aast Mupper +Fverview0
• <hreads of Bipolar M7mbolism in :eligion
• Joloured =dols ) <he international e&hibition Bunte G]tter
• An =ntegrated >roto =ndo ,uropean Joncept +Fverview0
• ...
$I Gamma)jrg*3)nr*4)aug5I.pdf
$@ Gamma)jrg$$)nr*4)okt*3.pdf en Gamma)jrg$$)nr*8)dec*3.pdf
Godsdienstles (1954-1955)
19
.an mijn eerste beide klassen op de lagere school
(*
is een $4)bladige manuscript bewaard gebleven,
dat de eerste godsdienstlessen documenteert, die in $543 aan een I)jarig kind werden gegeven.
Godsdienst was destijds in Brabant een verplicht vak, waarover niet werd gediscuteerd. De vijf
gezinsleden gingen elke zondagmorgen naar de mis in de nabijgelegen kerk, waar de pastoor of
kapelaan preken van een hoge preekstoel hield, waarboven een enorm houten klankbord als
reflector was geplaatst.
Achteraf kan men zich afvragen, of men kinderen op deze leeftijd in een verplicht vak een
onbewezen verhaal als opperste waarheid mag inprenten. =n een terugblik accepteer ik deze
methode, omdat er ook in latere jaren nooit dwang is uitgeoefend om onwillige en onverschillige
leerlingen te maatregelen. Het is deze tolerantie, die ik aan deze methode waardeer. =n latere jaren
begon het mij te interesseren, hoe deze religieuze achtergrond is ontstaan en welke invloeden de
religie op de bevolking kan uitoefenen. Daaruit resulteert het onderzoek naar de oorsprong der
religies. Bij deze anal7se blijken zich diverse controverse leerstellingen in de loop der eeuwen te
hebben ontwikkeld, die met name het verbond, resp. de band tussen man en vrouw sterk hebben
be%nvloed.
Alhoewel de scheppingslegende in het navolgende verhaal man en vrouw onmiddellijk als
gelijkwaardige partners laat ontstaan, heb ik later uit de bibliotheek van mijn vader geleerd, dat in
der Cerk ook kort na de oorlog nog de man als gezinshoofd en de vrouw als zijn ondergeschikte
werden beschouwd. =n ons huisgezin heb ik deze ondergeschiktheid in mijn jeugd nooit
waargenomen. Het is echter de vraag of kinderen hun ouders op dit punt werkelijk kunnen
beoordelen.
De navolgende godsdienstles heeft tenminste ook geen voorrechten in de volgorde geleerd. ,r is
geen vrouw uit de rib van de eerstgeboren man ontstaan. 9an en vrouw zijn gelijktijdig op aarde
geplaatst en op de eerste blik geheel gelijkwaardig. De man is rood en de vrouw is blauw. .oor mij
was dat destijds geen probleem. >as later heb ik geleerd, dat deze kleuren in de Bijbel een
s7mbolische betekenis hebben. .ermoedelijk baseert ook de Oederlandse vlag op deze kleurcode.
Het is zelfs denkbaar, dat ik de religie anders had beoordeeld, als men mij de samenhangen tussen
de kleuren der eerste mensen, de kleurcode van de vlag, de kledij van de middeleeuwse vorsten, de
>aars van het stadhuis te Aeiden
($
en de Bijbelse voorschriften van God op de juiste tijd in mijn
opleiding naar waarheid had geleerd. Ou echter heb ik dit inzicht in eigen onderzoek moeten
uitwerken...
Het resultaat is voor de gelovigen vermoedelijk onverteerbaar, terwijl vele ongelovigen het resultaat
eerder onverschillig waarnemen. Het manuscript is m.i. echter een geschiedkundig document,
waarin de toenmalige leer in een overzichtelijk aantal pagina2s is gecomprimeerd. =k acht het in
deze samenstelling zelfs waardevoller dan elke professionele catechismus uit de omvangrijke
collectie, die mij ook nog ter beschikking staat. De omvangrijkere werken zijn voor volwassenen in
een geheel andere taal geschreven.
De lessen werden door een meester of door een pastoor van de nabijgelegen kerk verzorgd. De
tekeningen, de teksten en de kleuren zijn ongetwijfeld e&act voorgetekend en door de leerlingen
nauwgezet nagetekend. De kleuren rood voor Adam en blauw voor ,va zijn duidelijk afleesbaar en
komen overeen met de door de Cerk kennelijk voorgeschreven norm van die tijd.
$5 .olledige documentatie in ; Godsdienstles $543)$544
(* Aan de school, die ik slechts de eerste twee schooljaren $541)$544 heb kunnen bezoeken, draag ik nauwelijks
herinneringen. Oa $544 werd er in Mtrijp recht tegenover onze woning een nieuwe school gebouwd# de 9aria
:egina)school, waarvoor ik slechts de straat hoefde oversteken.
($ =n het stadhuis van Aeiden bevond zich honderden jaren geleden een grote ruimte, die K>aarsK werd genoemd.
!etailbes"hrijingen
Het manuscript is gedeeltelijk met kroontjespen en inkt uit een inktpot geschreven, deels echter
duidelijk ook met potlood voorgetekend.
=n de eerste tekening is de hemelpoort nog open. De gestalten links en rechts van Adam +in
rood gekleed0 en ,va +in blauw gehuld0 zijn niet geheel verklaarbaar.
De kleur paars, die na het door God gesloten huwelijk in de tweede tekening als mengkleur
van rood en blauw ontstaat, is in het als gevolg van de zondeval uitgewezen echtpaar goed
afleesbaar. De hemelpoort is inmiddels gesloten.
Fok voor 9aria is in de derde tekening een blauwe kleur afleesbaar, die bij de vrouwelijke
persoon behoort. Het blauw is ook in de naam toegepast. De gele kleuren duiden
vermoedelijk een gouden stralenkrans aan.
God wordt op verschillende manieren afgebeeld. =n een blauwe wolk is het duidelijk een
hemelse God. Anderzijds wordt een persoon als God met ons" in rode kleur aangeduid.
Sa#enatting
Dit de anal7se van deze godsdienstlessen aan de Mtrijpse Aagere Mchool te ,indhoven blijkt, dat er
in $543 kennelijk nog een relatief nauwkeurige voorstelling over de betekenis van de kleuren rood,
blauw en paars werd geleerd.
De tekeningen zijn op het schoolbord door de leraar of pastor voorgetekend en door de leerlingen
met grote precisie overgenomen in een schrift. Fp deze jeugdige leeftijd van I jaar is het
ondenkbaar, dat de leerlingen andere teksten of kleuren toepasten dan hen werd voorgetekend.
God is duidelijk een Hemelse God, die achter de blauwe wolken woont.
• :ood is de kleur van de mannen, dus ook van de eerste mens Adam, Jhristus en God.
• Blauw is de kleur van de vrouwen, dus ook van ,va en 9aria.
• >aars wordt toegepast voor de echtparen en kennelijk ook voor de vlag.
Dit het bijbehorende rapport mag blijken, dat de leraar de godsdienstlessen met een goed punt heeft
beloond en de overname der voorbeelden kennelijk heeft goedgekeurd.
Dit het onderzoek der kleurcodes wordt duidelijk, dat de kleuren der eerste mensen, de kleurcode
van de vlaggen, de kledij van de middeleeuwse vorsten, de >aars van het stadhuis te Aeiden
((
en de
Bijbelse voorschriften van God in het Boek ,&odus samenhangen en dat deze androg7ne s7mboliek
niet alleen op de -oodse of Jhristelijke religies beperkt kan worden. Andere landen hebben een
gelijkwaardig s7steem op dezelfde elementen opgebouwd.
(( =n het stadhuis van Aeiden bevond zich honderden jaren geleden een grote ruimte, die K>aarsK werd genoemd.
Rood en Blauw in Roermond (1960)
!
:oermond was $58* een beklemmende, streng katholieke stad met een groots verleden. Catholieke
ouders, die hun kinderen tijdens een verblijf in het buitenland ter plekke geen goed onderwijs
konden bieden, moesten hun kinderen min of meer aan de handen van een internaat toevertrouwen.
,en van deze internaten behoorde tot het Bisschoppelijk Jollege, waar ook mijn vader tevoren al
met goed succes zijn einde&amen had behaald.
Het Bisschoppelijk Jollege lag gedurende mijn g7mnasiale opleiding $58*)$588
(3
nog pal naast de
9unsterkerk. =k herinner mij ongeveer drie bezoeken aan deze kerk, waarbij mij merkwaardig
genoeg de kleuren rood en blauw van het praalgraf bijna 4* jaar in herinnering bewaard zijn
gebleven. >as rond (**5 vallen mij de parallellen met andere kleurcombinaties, o.a. in de
schilderijen en vlaggen op.
De 9unsterkerk
(4
in :oermond is in Oederland een van de weinige voorbeelden van een kerk in
laat)romaanse stijl en behoort hierbij tot de :ijnlandse romaanse groep. De offici'le naam van de
kerk luidt -nze .ie+e /'ou0e $unste'ke'k. De naam is afkomstig van het Duitse middeleeuwse
kerkelijke begrip munster
(8
.
Het $raalgra% in de &unsterkerk
De kerk werd gebouwd als onderdeel van een cisterci'nzer vrouwenabdij, de $unste'abdi1, gesticht
rond $((3 door graaf Ge'a'd !!! +an Gel'e. 9et de bouw moet echter enkele jaren daarvoor zijn
begonnen. Fmdat de kerk tevens werd bestemd als grafkerk voor de graaf en zijn familie diende het
gebouw meer macht uit te stralen dan voor een cisterci'nzerkerk gebruikelijk was. Het praalgraf
van graaf Ge'a'd +an Gel'e en zijn vrouw $a'ga'etha +an B'abant bevindt zich onder de koepel en
is inmiddels zo2n II4 jaar oud. Het is een uniek rijksmonument en na het graf van Hillem van
Franje in Delft het belangrijkste praalgraf in ons land.
Het echtpaar is slapend afgebeeld als beeldengroep op de sarcofaag. Het is het oudste ongeschonden
echtelijke praalgraf van ,uropa. Fver de ouderdom en authenticiteit van het monument is er een
discussie gaande
(I
#
2on%lude'end komen de auteu's tot hun mening dat het g'af 0aa's%hi1nli1k niet o'igineel
34e eeu0s is" 5...maa' een 36e eeu0se +e'+anging +an het oo's,'onkeli1ke 34e eeu0se
monument.7
Het praalgraf van graaf Ge'a'd +an Gel'e en zijn vrouw $a'ga'etha +an B'abant is versierd met
kleuren, die men merkwaardigerwijze ook in de beroemde abdij /ontevraud Abbe7 terugvindt. Fp
deze plaats zijn de middeleeuwse heersers van het geslacht der >lantagenet van ,ngeland begraven.
Deze graven zijn allemaal in rood of oranje, wit en blauw gekleurd.
Het praalgraf te :oermond is niet slechts op opvallende plaatsen in rood en blauw gedecoreerd,
maar tevens aan het bereik der voeten, op het voetstuk en op het kussen.
=n :oermond zijn de kleuren rood en blauw met name in de vanaf $(54 zo belangrijke
lakenindustrie
(@
van grote betekenis geweest. De grondstoffen voor de kleuren stammen uit de
naaste omgeving. 9et rood en blauw kan men echter op twee verschillende manieren de adellijke
kleur paars produceren# door weven van afwisselend rode en blauwe garens, resp. door het mengen
van rood en blauw tot paars en het paars verven van de stoffen of garens.
(1 :ood en Blauw in :oermond
(3 Dagboekfragmenten +$58*)$588, :oermond0 en Dagboekfragmenten +$58*)$5I(0
(4 Deze informatie stamt uit Hikipedia 9unsterkerk
(8 Duits# 9^nster
(I Boekbespreking. Oogmaals het grafmonument in de 9unsterkerk, door Hillem Jartign7, nov. (**5
(@ Het .erven .an >urper in de 9iddeleeuwen en De gewandmakers
'aars
Oader onderzoek
(5
wijst erop, dat de betekenis van het woord paars zich in de loop van de tijd
ontwikkeld heeft van een kleur in de richting van gelijkwaardige /ranse, respectievelijk ,ngelse
woorden ,ai's" of ,ee's". Deze ontwikkeling kan door de handelstaal der 8anze zijn ge%nitieerd.
De pairs" staan in de dertiende eeuw bekend als de twaalftallige hofstaat van de destijds
hooggeachte vorst Ka'el de G'ote" maar ook aan )le9ande' de G'ote werden al tevoren $( >airs
toegeschreven.
.oor het eerst wordt ,aa's in de betekenis van de bloedkleu' door .ondel verwoord in het jaar van
:alamedes $8(4. =n $8I( wordt een zaal in het raadhuis van Aeiden de :aa's" genoemd, waardoor
men inmiddels kennelijk ook de betekenis van pairs" ge%ntroduceerd heeft.
(idukind)s gra%to#be
9et name in ,ngeland en /rankrijk en ook in de kunst baseerde men de s7mbolische kleuren op
combinaties van purper, rood, wit en blauw. ,en van de bekende voorbeelden voor deze
combinaties is de grafsteen van Maksische leider Hidukind, die in rood, purper en blauw is
uitgevoerd
1*
. .oor de Angelsaksen was het wellicht al vanaf @** duidelijk, dat rood en blauw sinds
het begin der tijden de s7mbolische kleuren voor de Maksen hadden gevormd.
Bijbelde"oraties
Fok de H7cliffe Bijbel is in rood en blauw gedecoreerd
1$
. =n de middeleeuwen vormden rood en
blauw de standaard kleurencombinatie voor Bijbelse decoraties en religieuze schilderijen.
(5 o.a. ook in het Mcribd)document <he Mk7)God D7aeus.
1* Hidukind2s <omb
1$ <he H7cliffe Bible
"e #lag #an $ene%uela (1959)
!
.ele jaren heeft er, aanvankelijk op mijn kamer te Jaracas en later op mijn kamer in diverse
plaatsen van Oederland, een .enezolaanse nationale driekleur gestaan, die om onbekende redenen
intussen onvindbaar verdwenen is.
Fp 4 juli $@$$ werd door Mim6n Bol_var de ,erste .enezolaanse :epubliek uitgeroepen, die
ongeveer een jaar standhield. Deze republiek was weinig geliefd bij de inwoners van het
gebied en kon alleen in de regio Jaracas haar gezag doen gelden. =n deze periode werden
veel uiteenlopende vlaggen gebruikt, vooral vlag met drie even hoge banen in de
kleurencombinatie rood)geel)blauw. De offici'le vlag is sinds juli $@$$ echter de
$oede'+lag. Deze vlag toont drie banen in de kleurencombinatie geel)rood)blauw. De
$oede'+lag wordt zo genoemd omdat naar haar ontwerp de Jolombiaanse en ,cuadoraanse
vlag zijn gemodelleerd
11
.
*oethe)s kleurentheorie #et de kleuren geel+ rood en blauw ,-774.
/4
Het concept voor de .enezolaanse vlag is kennelijk door Goethe ge%nspireerd. Daarbij spelen de
kleuren geel en blauw een bijzondere rol.
Goethe2s relatie tot Jharlotte Buff is niet vergelijkbaar met Herther2s relatie tot Aotte in de
roman Die .eiden des 1ungen &e'the'". Het boek kan niet als autobiografisch worden
beschouwd. Goethe heeft in Herther en Aotte platonische s7mbolen afgebeeld. Daarmee
komt ook de vraag naar voren, of de lezer aan de kleurcode geel ; blau0 in Herther2s kledij
wellicht een s7mbolische betekenis moet toekennen# een betekenis, die wellicht pas in een
later werk zoals de kleurentheorie wordt geformuleerd.
.olgens Goethe zijn er twee basiskleuren# hemelsblauw +c7aan0 en geel. Blauw ontstaat
door de aanschouwing van donker door het licht heen, zoals we overdag de hemel zien +2s
nachts is die zwart, maar als de atmosfeer overdag door zonlicht iets wordt verlicht, nemen
we die zwarte hemel als hemelsblauw waar0. Andersom ontstaat geel door de aanschouwing
van licht door het donker heen, zoals we het KwitteK zonlicht waarnemen door de relatief
donkere atmosfeer. Deze beide kleuren zijn oerfenomemen# fenomenen die niet tot andere
fenomenen te herleiden zijn. Hetzelfde verschijnsel kan men waarnemen bij een kaarsvlam
in een donkere ruimte# hemelsblauw wanneer men door de vlam de donkere ruimte erachter
waarneemt +onderaan de vlam0 en geel, daar waar de verbranding het meest intens is +in de
kern0
14
.
Goethe kende de bijbel door en door. =n de tijd, dat Goethe opgroeide, was men zo bijbelvast
en op de hoogte van de verschillen tussen de verschillende richtingen en sekte, zoals nu
slechts bij theologen het geval is
18
. De boeken ,&odus
1I
en Cronieken bevatten een (4)tal
goddelijke voorschriften voor de toepassing van rood, blauw en purper +magenta0 bij de
opbouw van de tent van het .erbond en de grote tempel van Malomo. <erwijl de primaire
kleuren rood en blauw zich aan de randen van de regenboog bevinden, ontbreekt magenta in
de regenboog.
1( ,t7molog7 for /lags
11 .lag van .enezuela +$I@4)$@*$0
13 Fvergenomen uit 4 januari (*$( ? donderdag ? Goethe ,en jaar boordevol klanken +(*$$)(*$(0 ? zie ook# Goethe2s
Cleurentheorie
14 De kleurenleer van Goethe
18 >ag. 54, Goethe", van >rof. Herman Grimm, >hoeni& pockets +$58(0
1I Bijvoorbeeld ,&odus (@#()4 en (@#4)8
Fndanks de Bijbelse basis baseert Goethe zijn kleurentheorie op een drietal andere kleuren# geel,
blauw en rood, waarin geel en blauw als primaire
1@
" kleuren de tegenpolen vormen. Dit zijn
dezelfde primaire kleuren, die Goethe $II3 in Herther2s kledij, respectievelijk Oovalis $@** als
antipoden in zijn werk hebben toegepast.
0ran"is"o de &iranda ,-712.
/3
Gedurende een feest in het winterse Heimar van $I@4 heeft Goethe een avond met de !uid)
Amerikaanse revolutionair /rancisco de 9iranda over de theorie der primaire kleuren gesproken.
Deze discussie heeft 9iranda volgens zijn zeggen $I5( ge%nspireerd tot het eerste ontwerp van de
rood, geel en blauwe vlag of Gran Jolombia#
9iranda heeft minstens twee inspiratiebronnen voor het ontwerp van de vlag beschreven. =n
een brief aan graaf Mimon :omanovich Horonzoff +.orontsov0 in $I5(, baseert 9iranda de
kleurkeuze op de theorie der primaire kleuren theor7 of primar7 colours van de Duitse
auteur en filosoof -ohann Holfgang von Goethe.
De 9iranda kreeg interesse voor de Ooord)Amerikaanse vrijheidsstrijd, en bezag zijn eigen
militaire activiteiten met een kritische blik. Fm meer te leren over de achtergronden van de
Amerikaanse onafhankelijkheidsstrijd reisde hij naar verschillende Amerikaanse steden,
waar hij zich in het uitgaansleven stortte maar ook sprak met verschillende notabelen. Hij
knoopte vriendschappelijke relaties aan met onder meer George Hashington en Mamuel
Adams.
De 9iranda moest de .erenigde Mtaten verlaten toen de Mpanjaarden uit het Jara%bisch
gebied de Amerikaanse autoriteiten op de hoogte brachten van de verdenkingen die zij
jegens hem koesterden. Hij had het Mpaanse leger verlaten, en stond daarom als deserteur en
verrader te boek. De 9iranda vreesde aan de Amerikanen te moeten uitleggen dat hij op
-amaica had gespioneerd. Fm dat te voorkomen verliet hij Amerika, en vertrok hij $I@3 naar
,uropa.
Gedurende enkele jaren bleef De 9iranda door ,uropa reizen, zonder zich ergens te
vestigen. =n /rankrijk raakte hij bevriend met de girondijnen -ac`ues >ierre Brissot en
-Srame >Stion de .illeneuve. Corte tijd diende hij als generaal en het /ranse leger, waardoor
hij in $I5( betrokken was bij veldslagen om de !uidelijke Oederlanden onder leiding van
Jharles)/ranRois Dumouriez. Fnder meer nam hij in december $I5( :oermond
3*
in voor de
/ransen. Aan deze periode is het te danken dat men de naam van /rancisco de 9iranda vindt
onder de 44@ in de Arc de <riomphe gegraveerde namen van ten tijde van de Oapoleontische
veldslagen belangrijke generaals.
1@ =n het :GB)s7steem zijn de primaire kleuren rood, blauw en groen.
15 9emories of .enezuela
3* Door een speling van het lot werd :oermond dus $I5( door dezelfde man ingenomen die datzelfde 1aa' het eerste
ontwerp voor de rood, geel en blauwe vlag of Gran Jolombia heeft ontworpen...
Het boek Exodus (2000)
.an $554 tot (**I publiceerde ik een aantal artikelen in het tijdschrift Gamma
3$
. =n de eerste
uitgave van jaargang I verscheen op pagina 4$ het artikel De kleur violet", waarin voor het eerst
de these geformuleerd werd, dat rood en blauw en de 4*b)4*b mengkleur 'ood ; blau0
<2
religieuze s7mbolen zijn.
Fok werd reeds de regenboog met de randkleuren rood +aan de buitenzijde0 en blauw +aan de
binnenkant0 als religieus s7mbool aangeduid, waarin de mengkleur 'ood ; blau0 niet voorkomt.
Het violet speelt in de bijbel echter nog een andere, belangrijke rol. Het oude testament
beschrijft nauwkeurig met welke kleuren stof 9ozes het heiligdom voor de Ark van het
.erbond moet opbouwen. .an deze kleuren staat steeds violet op de eerste plaats. De
voorgeschreven kleur voor de priestermantel is bijvoorbeeld violet. Fok in de naam
-ehovah zijn de letters = en F codes voor de manBvrouwelijke combinatie. De mengkleur
van het mannelijk blauw en het vrouwelijk rood is het goddelijke en androg7ne s7mbool
violet.
Destijds ging ik ervan uit, dat op basis van de gebruikelijke s7mbolen voor pasgeboren kinderen
lichtrood +roze0 met vrouwelijk en lichtblauw met mannelijk overeenkwamen. De anal7se van de =
+mannelijk0 en F +vrouwelijk0 in de naam -ehFvah +Jah ; 8o+ah= stamt overigens van Helena
Blavatsk7
31
.
Dit de bovenstaande voorschriften in ,&odus kan men aflezen, dat purper uit rood en blauw en met
behulp van getwijnd, wit linnen moet worden vervaardigd
33
#
Ge moet voor uw broeder Acron heilige gewaden maken, om zijn glorie te doen
stralen. Beveel dus aan alle kunstenaars, die =k met fijne smaak heb begiftigd, dat ze
gewaden voor Acron vervaardigen, opdat hij gewijd kan worden, om 9ij als priester te
dienen. De volgende gewaden moeten zij vervaardigen# een borsttas, een borstkleed, een
schoudermantel, een geborduurde tuniek, een tulband en een gordel. .oor de heilige
gewaden, die ze voor uw broeder Acron en zijn zonen moeten maken, om 9ij als
priester te dienen moeten ze goud, iolet, $ur$er, kar#o4ijn en getwijnd lijnwaad
gebruiken."
Aan deze beschrijving voegt de Duitse Auther)Bijbel nog de kleur 0it aan de lijnwaad toe, die
wellicht een belangrijke informatie bevat. Het is immers denkbaar, dat aan het wit een beduidende
betekenis werd toegekend. Haarom de Oederlandse vertalers dit bijvoeglijk naamwoord hebben
weggelaten is onbekend. Het is denkbaar, dat een lijnwaad alti1d wit moet zijn.
5ertalingen oor E6odus 7182-9
=n de Duitse Auther Bijbel +$5$(0 luidt deze passage voor ,&odus (@#4)8 #
>. Dazu sollen sie nehmen Gold" blauen und roten Purpur" ?%ha'la%h und weiße
.ein0and. 6. Den .eib'o%k sollen sie ma%hen +on Gold" blauem und rotem >urpur,
Mcharlach und gez0i'nte' weider .ein0and" kunst'ei%h@
3$ -H:2s Gamma >ublicaties $554 (**I
3( destijds als violet beschreven, maar in feite als paars gedefinieerd
31 <he student must bear in mind that Jeho+ah as a name is alwa7s male and female, or androg7nous. =t is a compound
of two words))Jah and 8o+ah or KJah e+e.K Jah alone is masculine and active# therefore while the (nd Mephiroth
2hokhma, KHisdom,K is masculine and stands for Ab K/ather,K Binah, K=ntelligence,K is feminine, passive, and
stands for Ama K9other,K the g'eat dee, 0hose name is KJeho+ah.K But the masculine name is s7mbolized b7 one
letter alone, the))Yod--whose significance is entirel7 phallic. +voetnoot 5 in Aheoso,hy article K<etragrammatonK b7
Bla+atsky0
33 ,&odus (@#()4
De ,ngelse vertaling van ,&odus (@#()4 luidt#
5Ahey shall make holy ga'ments fo' )a'on you' b'othe' and his sons to se'+e me as
,'iests. > Ahey shall 'e%ei+e gold" blue and ,u',le and s%a'let ya'ns" and fine t0ined
linen. 6 5)nd they shall make the e,hod of gold" of blue and ,u',le and s%a'let ya'ns"
and of fine t0ined linen" skillfully 0o'ked. 7
9en kan zich afvragen, welke s7mbolische betekenis de kleuren rood, blauw en purper in de
9iddeleeuwen hebben gehad. Fver deze betekenis vermeldt de Bijbel niets. De kleuren moeten
echter een grote rol hebben gespeeld, omdat deze meermaals +(4& in ,&odus0 als goddelijke
voorschriften geboekstaafd worden. Cleuren speelden destijds bij het ongeletterde volk kennelijk
dezelfde rol als de huidige kleuren voor de politieke partijen# rood voor links en blauw voor rechts.
Gezien de Bijbelse traditie, waarin de schepping door zes dagen met opsplitsingen +van hemel E
aarde, zon E maan, enzovoorts0 heeft plaatsgevonden, mogen wij verwachten, dat de twee
tegengestelde kleuren rood en blauw aan de rand van het kleurenspectrum ook met de o,s,litsingen
samenhangen.
Oholia
Het Boek ,&odus der Oaardense Bijbel vermeldt als specialist voor de <empel van het .erbond
Fholiav, de zoon van Achisamach van de stam Dan, een meerkleurenwever met azuur en met
purper, met rode karmozijn en met doek".
1@#(( Betsalel, zoon van Feri zoon van Jhoer van de stam -udaL hij heeft gemaakt al wat de
,ne 9ozes heeft gebodenL 1@#(1 en b_j hem# Fholiav, zoon van Achisamach van de stam
Dan, snijder en ontwerperL ook meerkleurenwever# met azuur en met purper, met rode
karmozijn en met doek.
Salo#on
Het <weede Boek der Cronieken der Oaardense Bijbel vermeldt als specialist voor de tempelbouw
Jhoeram Avi zoon van een vrouw uit de dochters van Dan, terwijl zijn vader een man uit <sor
34
is.
Deze man weet te werken met purper, met azuurblauw, lijnwaad en karmozijn:
(#$( welnu, zenden zal ik een wijs man met weet van onderscheid# Jhoeram Avi, (#$1 zoon
van een vrouw
uit de dochters van Dan, terwijl zijn vader een man uit <sor isL hij weet te werken met goud
en zilver, koper en ijzer. steenblokken en boomstammen, met purper, met azuurblauw,
lijnwaad en karmozijn.
&eerkleurenweer en #eerkleurenwee%sels
Het is duidelijk, dat de Oaardense Bijbel de nadruk legt op een meerkleurenweesel met purper!
rood en blauw! dat later in de middeleeuwen ook wordt teruggevonden in de structuren, die met
rode en blauwe letters een weefsel met woorden borduren", zoals dat in vrijwel alle middeleeuwse
Bijbel gebeurt. Als men de rode en blauwe letters van een afstand bekijkt, versmelt de tekst tot een
paars patroon
38
.
34 <7rus +e0
38 !ie de afbeeldingen in De Bijbelse Cleuren >urper, :ood en Blauw en Mecret Jolour Jodes in the Bible
'lato ,Sy#$osion. en de Sohar
=n de versie van >lato +M7mposion0 en van de Mohar geeft God de eerst gesplitste mens Adam de
opdracht de mannelijke en vrouwelijke helft weer samen te voegen. Deze samenvoeging wordt
ges7mboliseerd in de purperen kleur, die als mengkleur voor rood en blauw bekend staat, en in het
spectrum van het zonlicht niet voorkomt. De volkeren der oudheid hebben deze kleuren uit de rand
van de regenboog afgelezen, die om deze redenen natuurlijk als goddelijk s7mbool werd
beschouwd.
&ijn 'e#ens(oom (011)
4)
Mlechts enkele honderd meter van mijn Brabantse geboorteplaats heb ik vele jaren geleden ook mijn
levensboom gevonden. Het is een boom als een s7mbool voor de omhelzing als afhankelijkheid in
de vorm van een wurgend liefdesbewijs. Afhankelijk van de invalshoek tovert het licht ons een
knielende vrouw, kindergestalten en omarmingen voor de geest.
Als e%ht ,aa' s7mboliseert deze ,uropese boom het door Hephaistos geketende echtpaar in >lato2s
scheppingslegende van de eerste mens. =n deze vorm hebben de eerste mensen wellicht de
scheppingslegende ervaren, waarin de Germaanse Celtengod <uisco de androg7ne mens 9annus,
respectievelijk Fdin het eerste echtpaar als es en olm ter wereld heeft gebracht.
=n de versteende vorm mag de boom ook als meesterwerk van de grote Ooor .igeland worden
beschouwd, die in Fslo evenzo e&pressieve vormen heeft geschapen. .oor mijn obelisk echter hoef
ik niet zo ver te reizen. ,nkele minuten van mijn geboorteplaats bereik ik mijn eigen obelisk.
=n een derde gestalte omhelst een ficus een andere boom, die in het tropische klimaat geheel wegrot.
Hat achter blijft is een karkas van levende ficuswortels, rond holtes waar de stam en takken van de
oorspronkelijke boom eerst aanwezig waren. Dit is een fascinerend, tergend langzaam verlopend,
adembenemend proces....
!o kan men deze boom als een s7mbool voor een gezinnetje, voor de eerste, androg7ne mens
9annus, als een versteende voorloper)obelisk van de Ooorse beeldhouwer .igeland en als een
wurgboom beschouwen.
=n een langzaam wurgende greep is de althans de optische indruk van de oorspronkelijke gastboom
verbluffend goed. ,r is geen sprake van verval en wegrotten. Het is natuurlijk fantasie, die ons in
staat stelt in een onbewerkt stuk hout een mensengestalte of zelfs een mensengroep of een trio te
onderscheiden. ,r zijn er ongetwijfeld genoeg, die deze boom slechts als een verzameling kwasten
identificeren en het hout als onbruikbaar brandhout declareren, dat niet eens de moeite van het
zagen waard is...
=n mijn ogen is deze stamvorm een kunstwerk der natuur, dat geen schepper nodig heeft, maar
vanzelfsprekend opgroeit in de ideale vorm ? zoals vermoedelijk ook de meeste mensen mogen
opgroeien# als +anzelfs,'ekend.
!e s"he$$ingslegende olgens 'lato
41
=n het Gastmaal van >lato komen verschillende filosofen, dichters en geleerden aan het woord. De
jonge dichter Agathon viert een feestelijke bijeenkomst ter ere van een eerste prijs voor zijn tragedie
en na het maal stelt >haidros, een volgeling van Mocrates, voor, dat elke gast een rede houdt over
,ros, die door de dichters nooit waardig genoeg is bezongen.
!o worden wij door Aristophanes op de hoogte gebracht van de menselijke natuur en de lotgevallen
daarvan. Hant oudtijds was onze natuur niet dezelfde als nu, maar anders. ,erst immers waren er
drie geslachten van mensen, niet twee zoals nu# mannelijk en vrouwelijk. ,r was nog een derde bij,
dat aan beide andere deel hadL de naam is nog over, zelf is het verdwenen. Hant toen bestond het
man)vrouwelijke geslacht, in gedaante en in naam samengesteld uit de twee andere, het mannelijke
en het vrouwelijke. Ou is alleen de naam over als scheldnaam.
De reden, waarom er drie zulke geslachten waren, was dat het mannelijke oorspronkelijk afstamde
van de zon, het vrouwelijke van de aarde en het derde, dat aan beide deel had, van de maan, omdat
ook de maan aan zon en aarde deelheeft.
3I 9ijn Aevensboom +juli (*$$0
3@ <he Mk7)God D7aeus
!ij waren rond, zij zelf fn hun gang, omdat zij gelijk waren aan hun ouders. !ij hadden een
vreeswekkende kracht en sterkte en een trotse geest en zij vielen de goden aanL wat Homerus vertelt
over ,phialtes en Ftus wordt ook van hen verhaald, dat zij de hemel trachtten te beklimmen om de
goden te bestormen.
!eus nu en de andere goden overlegden wat zij moesten doen en wisten geen raad. Oa veel
hoofdbreken zei !eus# "=k verbeeld mij een middel te weten, dat de mensen kunnen voortbestaan en
er toch een eind komt aan hun opstandigheid, wanneer zij namelijk zwakker worden gemaakt.
.oorlopig zal ik hen SSn voor SSn in twee'n snijden. Dan zullen zij niet alleen zwakker zijn, maar
ook nuttiger voor ons wegens hun groter aantal. !ij zullen rechtop lopen op twee benen. Als zij
opnieuw opstandig mochten worden en zich niet rustig willen houden, zal ik N zo zei hij N hen
wederom in twee'n snijden, zodat zij op SSn been zullen voortgaan als zaklopers."
Oa deze woorden sneed hij de mensen in twee'n, zoals men morellen doorsnijdt om ze in te maken
of eieren met een haar. !odra hij iemand had doorgesneden, beval hij Apollo

het gezicht en de halve
hals naar de snede toe om te draaien, opdat de mens met de snede voortdurend voor ogen
ootmoediger zou zijn en hij gelastte hem de wonden te helen.
<oen nu hun oorspronkelijk lichaam in twee'n was gesneden ging ieder vol verlangen op zoek naar
zijn eigen helft. !ij sloegen de armen om elkander heen en in hun begeerte om zich te verenigen
stierven zij in elkanders omhelzing van honger en nietsdoen, daar zij weigerden iets te doen zonder
elkander. Als SSn van de helften stierf en de andere in leven bleef, zocht de overgebleven helft een
nieuwe en omarmde die.
Minds zo lange tijd is dus de liefde voor elkander aan de mensen ingeplant en is ,ros de hereniger
van onze oorspronkelijke natuur en tracht hij uit twee SSn te maken en de menselijke natuur te
genezen. !o is ieder van ons het brokstuk van een mens, uiteen gesneden, twee uit SSn, zoals de
schollen. Daarom zoekt ieder steeds zijn eigen wederhelft.
Hanneer nu iemand zijn eigen wederhelft zelf ontmoet, wordt hij of zij wonderlijk ontroerd door
vriendschap en vertrouwelijkheid en liefde. !ij willen dan om zo te zeggen geen ogenblik meer van
elkaar gescheiden worden. Dezen zijn het, die het leven lang samen zijn en die niet eens zouden
kunnen zeggen wat zij van elkander verwachten. Hant niemand van hen zou menen dat dit slechts
zinnelijk genot is en dat daarom zij zich zo ijverig in elkaars gezelschap verheugen. Claarblijkelijk
wil de ziel van beiden iets anders, wat zij niet kan uitsprekenL zij heeft een geheimzinnig vermoeden
wat zij wil en raadt daarnaar.
Oeen, ik bedoel dit van alle mannen en vrouwen, dat dan pas ons geslacht gelukkig zou kunnen
worden, als wij onze liefde zouden kunnen vervullen en ieder zijn eigen geliefde zou kunnen
verkrijgen, terugkerend tot zijn oorspronkelijke natuur.
!o, ,r7&imachus, is mijn rede over ,ros, verschillend van de uwe. !oals ik u al verzocht, bespot
hem nietL dan kunnen wij eerst luisteren naar de overigen, wat ieder zeggen zal, of liever ieder van
beiden, want alleen Agathon en Mocrates zijn nog over.g
*nal+se #an de #ertaal,outen in de Bij(el (011)
49
,en groot aantal Bijbelvertalingen bevat namelijk een kleur geel in plaats van blauw. Dit probleem
is in de oorspronkelijke Bijbel van Auther duidelijk afleesbaar, maar de fout is al enkele tientallen
jaren tevoren ontstaan. =n feite is een dergelijk probleem al afleesbaar in een aantal Oederlandse
Bijbelvertalingen, zoals#
• de Delftse bijbel, waarin in ,&odus (4)3 de kleur geel naast blauw wordt toegepast en die in
$3II, dus tientallen jaren voor Authers Bijbel, werd gepubliceerd,. Deze Bijbel is wellicht
ook Auther bekend geweest.
• de Aiesveltbijbel +$43(0, die in Antwerpen van Authers Bijbel werd afgeleid en evenals de
bron geel in plaats van blauw toepast.
• de Deu&)Aes)Bijbel +$48(0, die in ,mden werd gepubliceerd en gedeeltelijk van de
Aiesveltbijbel afstamt, en evenals de bron geel in plaats van blauw toepast.
• in de vertaling van Authers Bijbel in de Oederlandse taal +$83@0, en evenals de bron geel in
plaats van blauw toepast.
Fok andere van Authers vertaling afgeleide Bijbels passen geel in plaats van blauw toe,
bijvoorbeeld de Dalmatin)bijbel $4@3.
Oiet alle vertalers hebben de fouten in de Auther)Bijbel ontdekt, alhoewel deze toch goddelijke
voorschriften betreffen en in feite met uiterste precisie weergegeven moeten worden. De
vertaalfouten zijn niet eens in de Bible errata geregistreerd, waar men normalerwijze alle fouten
documenteert.
De foutief vertaalde passage in de .ulgata is "#a$int"um et purpuram $o$$um%ue, dat men
normalerwijze vertaalt als# blauw! purper en s$"arlakenrood.
:larke)s "o##entaar o$ de Bijbel
2;
Diteraard zijn er specialisten, die de oorspronkelijke Hebreeuwse woorden hebben onderzochz#
• Blauw ) תלכת techeleth, duidt algemeen een azuren hemelskleur aan, die in de Meptuagint
hij   lmnopqrps   tu  tu  vi  wxyz{j{  hij   |}{~tuj|xhs   {y•   |ihiy•€y{x•s   v‚uƒi„…t‚yij   •‚„vj
aangeduid.
• 'ur$er ) ןמגרא argaman, een dure kleurstof, die uit de purpura ofwel mure&, een zeeslak
wordt gewonnen
4$
.
• S"harlaken ) תעלות tolaath, dat betrekking heeft op de worm, die de kleurstof oplevert.
Het woord wordt met ינש shani verbonden, waardoor men aangeeft dat het tweemaal moet
worden toegepast, d.w..z. dat de wol of algemeen het materiaal tweemaal moest worden
ondergedompeld. =n de .ulgata is de uitdrukking %o%%um bis tin%tum, Ktweemaal geverfd
scharlakenLK, zodat het scharlaken duidelijk een kleur en geen oppervlaktebehandeling +met
de schaar" aanduidt0
4(
.
35 Fver de .ertaalfouten in ,&odus (4)3 +April (*$$0
4* bron# Jlarke2s Jommentar7 on the Bible geciteerd in Japita Melecta on :ed and Blue Joloration
4$ voetnoot van Jlarke# zie >linius, Hist. Oat., lib. i&., c. 8*)84, edit. Bipont.
4( voetnoot van Jlarke# zie ook Horatius, Fdar., lib. ii., od. $8, v. 14.
0outanalyse
=n Di%tiona'y of the 8oly Bible
41
levert )ugustin 2almet een verklaring voor de vertaalfout. De
bloem h7acint wordt namelijk nergens in de Bijbel aangehaald. De kleur werd toegeschreven aan
een niet nader omschreven edelsteen, die niet blauw maar geel moet zijn geweest.
H7cliffe2s Bjbel +$1@( ? $1540 omzeilt het probleem elegant door h7acint als iac7nt te vertalen,
zodat de lezer in geen enkel opzicht wijzer wordt.
=n de 9iddeleeuwen moet het moeilijk zijn geweest informaties over een onbekende edelsteen in te
winnen. 9en kan zich als lezer en vertaler vrijwel elke kleur voorstellen behalve purper en
scharlakenrood, die immers al waren gespecificeerd.
41 Dictionar7 of the Hol7 Bible ) >agina 4$3 hoofdstuk H7acint
-riades #an kleuren en klanken (01)
54
Oiet alleen het -oodse volk, maar ook de :omeinen en de Celten hebben aan de primaire kleuren
rood, blauw en purper een s7mbolische betekenis toegekend. >urper is vrijwel ten allen tijde als
vorstelijk, respectievelijk religieus s7mbool in gebruik geweest. :ood behoorde bij de :omeinen tot
de beduidende militaire signaalkleuren. Blauw werd vooral in combinatie met rood in decoraties,
veelkleurige weefsels en heraldische s7mbolen toegepast.
De globale toepassing van de kleuren rood, blauw en purper in de oudheid duidt wellicht op een
s7mbolische, religieuze achtergrond, die wellicht ook op de speciale locatie van rood en blauw in
de regenboog samenhangt. :ood en blauw zijn de randkleuren van de regenboog, terwijl purper als
mengkleur van rood en blauw geen spectrale kleur vormt, maar ontstaat als een mengsel van rood
en blauw. Dit mengsel kan eventueel naast de eenvoudige toepassing van in purper geverfde
weefsels ook als weefsel van afzonderlijke, rood en blauw geverfde, garens ontstaan.
=n de s7mboliek der kleurcombinaties speelt de veelkleurenweeftechniek wellicht een grote rol,
omdat de goddelijke voorschriften speciaal deze weeftechniek benadrukken.
Sy#bolis"he <riades
De drievoudige s7mboliek, die op de triade rood, blauw en purper baseert, is wellicht ook op andere
bereiken toegepast, waar de samenhangen interessanter en eventueel beter controleerbaar zijn. Fp
de eerste plaats kan men aan een samenhang met het goddelijke <riniteitsconcept denken.
,en tweede triade werd gevonden in het M7mposium van >lato, waarin de androg7ne mens werd
gevormd. .olgens >lato bestonden er drie mensent7pen# de mannelijke, de vrouwelijke en de
androg7ne mens. De man stamde van de zon, de vrouw van de aarde en de androg7ne mens van de
maan. Alle varianten bestaan al voorafgaand aan de latere scheiding in man en vrouw, die !eus
uiteindelijk heeft moeten doorvoeren.
,erst immers waren er drie geslachten van mensen, niet twee zoals nu# mannelijk en
vrouwelijk. ,r was nog een derde bij, dat aan beide andere deel hadL de naam is nog over,
zelf is het verdwenen. De reden, waarom er drie zulke geslachten waren, was dat het
mannelijke oorspronkelijk afstamde van de zon, het vrouwelijke van de aarde en het derde,
dat aan beide deel had, van de maan, omdat ook de maan aan zon en aarde deelheeft. !ij
waren rond, zij zelf fn hun gang, omdat zij gelijk waren aan hun ouders
44
."
De voorstellingen van een opsplitsing van de eerste mens in man en vrouw komen al in andere
vormen voor bij de Bab7loni'rs. Mporen van deze visie op de mens in de oertijd vinden we terug in
de bijbel# in het scheppingsverhaal in Genesis spreekt God#KAaat ons mensen maken naar Fns beeld
en gelijkenisK.K,n God schiep den mens naar !ijn beeld, naar Gods beeld schiep Hij hem, man en
vrouw schiep Hij henK. Blijkbaar waren man en vrouw voordien bij God SSn. =s het denkbaar, dat
deze triade onder andere met de drievoudige kleurcodes rood, paars en blauw samenhangte
.oor de verdeling van de s7mbolische kleuren is duidelijk, dat de zon aan het mannelijke rood, de
maan aan het vrouwelijke blauw en het androg7ne geslacht aan de mengkleur purper wordt
toegewezen. ,r staat weliswaar nergens geschreven, dat de Bijbelse kleuren op deze wijze mogen of
moeten worden ge%nterpreteerd, maar twee van de drie kleuren zijn in de :omeinse
geschiedschrijving van >lutarchus uitvoerig behandeld# purper is een vorstelijke, respectievelijk
goddelijke s7mboolkleur, terwijl rood met name de dapperheid en de moed van de +destijds
e&clusief mannelijke0 legerleiding markeert.
Als een derde triade valt mij nog een derde triniteit A, =, D ofwel A, =, FD in, die als de oudste
vocale hi'rarchie wordt beschouwd#
43 De kleuren en klanken van <7rus +I.$$.(*$(0
44 vo&clamantis# 1 geslachten B 1 se&es
Kde ideale triade A, =, FD, het protot7pe van elk vocaal s7steem, waarin enkele primitieve
modulaties ons al tot een zevental leidenK
48
=>?@ABC
Dit ze+ental klinkers is ongetwijfeld DEFGHIJ
4I
respectievelijk in hoofdletters ΑΕΗΙΟΥΩ
4@
, dat
als uitdrukking ook wel ee'ste begin +an al mi1n beginselen" wordt genoemd
45
.
IAC
De belangrijkste bijdrage van de /enici'rs aan de wereld was het fonetische /enicisch alfabet. .an
deze letters vormden de vocalen de hoogste hi'rarchie, waarin de = de oudste triade =, A, FD
aanvoert. De FD wordt uiteindelijk in het Grieks ook als T geschreven, waardoor de fundamentele
triade optisch gezien de Griekse schrijfwijze =AT aanneemt.
Dit de eerste eeuwen van de jaartelling zijn er meer getuigenissen van het gebruik van deze vorm
van de Godsnaam bekend
8*
. =n de eerste eeuw voor onze jaartelling beweert ook de
geschiedschrijver Diodorus van Micili' dat de God van de -oden wordt aangeroepen met de naam
=aa.
De vocalen = en D kan men naast =AT in talloze godennamen terugvinden, zoals =D)piter, Dieus,
=H.H, en vele anderen
8$
. De drie letters vormen een reeks klinkers, die tezamen een religieus
s7mbool vormen. De religieuze kern vormt in het algemeen een triade, zoals =AT, =FD +de
oorspronkelijke vocale kern voor -upiter, =FD)pater0, =H., enzovoorts.
Fmdat de scheppingslegende een opsplitsing van een eerste mens in man en vrouw beschrijven,
wordt ter verklaring van deze vocalen de opsplitsing van de originele kern =FD +=T0 in een
mannelijk element = en een vrouwelijke element FD +T0 aangenomen.
Als wij deze drie triaden in een tabel samenvatten, ontstaat een overzicht van vier met elkaar
gekoppelde triaden#
&ensvorm Planeet (vol'ens Plato!
(#mposium)
)leur$ode )linker
9an !on :ood =
Androg7n 9aan >urper A
.rouw Aarde Blauw FD +T0
Aabel 3( A'iade +an de s%he,,ingslegende B:lato" ?ym,osium=
48 Bailly" Cuoted in Jos%elynDGod0inD-D$yste'yDofDtheD?e+enD/o0elsDB33= - Bailly 0'ites Bibid." ,. 43=( Ea" i, uE
but the lastlette' is su'ely a misprint for au. Beside the evidence of fact, the end of the song ampl7 supports this
emendation.
4I AEEIOYO in the Oag Hammadi Aibrar7 cited in 9agic Hords# ) Dictionar7
4@ AEEIOYO \ Alpha, ,psilon, ,ta, =ota, Fmicron, Dpsilon, Fmega , from $agi% &o'ds( ) Di%tiona'y
45 K/irst )origin of m7 origin, A,,=FGF, first beginning of m7 beginning" ) 9ithras Aiturg7
8* Gods naam in de eerste eeuwen van onze KKK ) :iemer :oukema
8$ <he Hermetic Jode& == ) Bipolar 9onotheism
.en o#ermaat aan kleuren (01)
=n de oudheid en middeleeuwen werden de bevolkingsgroepen door een overmaat aan s7mbolische
kleuren moeiteloos en goedkoop in klassen verwezen. De kleurcode der kleding, Bijbelse
afbeeldingen en schilderijen maakten duidelijk, welke stand gehoorzaamd moest worden. Deze
kleurcoderingen hebben door de moderne reclame en media hun betekenis en s7mboliek verloren.
!e these an :harles (K Stewart
Jharles H. Mtewart, inspecteur der marine)documentatie en bibliothecaris van de bibliotheek van de
DM)marine, heeft een aantal jaren voorgesteld de kleuren van de DM)Amerikaanse vlag af te leiden
van de kleuren blauw, wit en scharlakenrood, die in het boek ,&odus als goddelijke voorschriften
voor de priesterbekleding aan het Hebreeuwse tabernakel en voor de gordijnen aan de tent van het
.erbond geboekstaafd staan. Deze kleuren werden door de middeleeuwse westerse kerken
overgenomen en in de ontwerpen van de vlaggen aan alle Hest),uropese staten doorgegeven.
Oiet alleen de ,ngelse driekleur +$8*80 en de daaruit afgeleide DM)Amerikaanse vlag, maar dus ook
de prinsenvlag en de Oederlandse driekleur baseren vermoedelijk op deze kleuren blauw, wit en
scharlakenrood.
!e ety#ologie an laggen+ ar"hite"tuur en kledij
.erreweg de meeste vlaggen werken met drie primaire kleuren,waarvan rood en blauw het vaakst
voorkomen
8(
. Deze voorkeur lijkt door de Bijbel te zijn ingegeven
81
. 9ettertijd hebben
wetenschappers de samenhangen tussen de primaire kleuren ontraadseld, maar daarbij enkele fouten
pas achteraf kunnen wegwerken
83
. =n de oudheid hebben wetenschappers de wereld als een
zevenvoudig, harmonisch s7steem van planeten, kleuren, metalen, klanken enz.. proberen te
begrijpen, maar werden met elke verdere ontdekking van een planeet of metaal weer teruggestuurd
naar A/"
84
. De uitwerking van deze filosofische beschouwingen is echter nog steeds in de
astrologie identificeerbaar.
De kleurkeuze van kledingstukken werd hoofdzakelijk bepaald door de technologie
88
, maar waar er
vrije keuze was, bepaalde vaak de bovenlaag van de bevolking, welke conventies door de bevolking
moesten worden aangehouden
8I
. Bij de :omeinen werden de kleuren en s7mbolen met name voor
de militaire s7mboliek toegepast
8@
.
=n de liturgie werd blauw +als s7mbolische kleur voor de vrouwe0 van het altaar geweerd
85
.
Alhoewel deze regel nog steeds van kracht is, schijnt het verbod niet meer zo streng te worden
gehandhaafd.
=n de katholieke Cerk behoren zowel blauw als geel tot de kleuren, die op het altaar
gemeden worden. Alhoewel het boek ,&odus blauw uitdrukkelijk als kleur voor de
Hebreeuwse geestelijke stand en voor de gordijnen stoffen in de Aent +an het /e'bond
voorschrijft, behoren geel en blauw nog steeds tot de offi%ieel +e'boden kleuren.
.ermoedelijk baseert dit voorschrift op het idee, dat alle s%hadeli1ke symbolen +an het
altaa' moeten 0o'den +e'bannen.
8( ,t7molog7 for /lags, <he /lag2s Jolors of Bad Himpfen
81 Ootes to the Biblical Frigin of the :ed, Hhite and Blue, Japita Melecta on :ed and Blue Joloration
83 M7mbolism in Antipodal Jolors
84 Mome Ootes to Mabian >hilosoph7 and <imaeus
88 De gewandmakers
8I Blue and :ed in 9edieval Garments
8@ Blue and :ed in Ootitia Dignitatum
85 Aiturgical +and :o7al0 Jolours
=n contrast tot het Bijbelse eerbetoon voor blauw werden geel en blauw in de middeleeuwen
vaak als negatie+e symbolen beschouwd. Geel was de algemene kleu' de' s%hande voor
ge+allen +'ou0en en +e''ade's
I*
. Blauw gold als vrouwelijk s7mbool en als de kleu' +oo'
E+a, aan wie de schuld voor de erfzonde werd toegeschreven. Fm deze redenen werd blauw
van het altaar geweerd.
Geel was gedurende middeleeuwse fasen een signaal voor de schande
I$
. >aars
I(
lijkt altijd de kleur
van de bovenste hi'rarchische laag te zijn geweest
I1
. Bepaalde archet7pes worden bij voorkeur in
primaire kleuren weergegeven
I3
. Fok Hillem van Franje heeft met zijn voorkeur voor de ijsvogel
de kleur oranje als s7mbool leren schatten
I4
.
=n de kunst werden de kleurcoderingen door enkele kunstenaars met bedacht in het s7mbolisme
verwerkt. 9et name -eroen Bosch was daarin een meester, die de menselijke voortplanting in de
kleuren van de rode fonteinen" met de bijbehorende, blauwe opvangbekkens
I8
" heeft afgebeeld
II
.
=n de architectuur hebben primaire kleuren een enorm belangrijke rol gespeeld, die minder opvalt,
omdat de kleuren intussen meestal verbleekt of zelfs geheel verdwenen zijn
I@
. De sluitstukken in
kerken en kloosters zijn vaan fraai versierd met s7mbolische kleuren, waarvan ik slechts enkele heb
kunnen documenteren
I5
.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de talloze details, die tot de anal7se van de kleurs7mboliek
behoren. ,en collectie van documenten is beschikbaar in Jolours +,nglish0 ) /arben +Deutsch0 )
Cleuren +Oederlands0 en overzichten zoals +in het ,ngels0 >roceedings in the ,go)>ronouns2
,t7molog7 +Fverview0.
I* Gellow for -udas en Gellow for Maint >eter
I$ Gellow for -udas
I( >aars
I1 Another ,t7molog7 for >urple
I3 <he Muperman Archet7pe2s Jolors
I4 <he 9ajestic Mingular in Hilliam of Frange2s Aetter
I8 the red pillar over a blue pond
II <he Jentral :eligious =mages in the Garden of ,arthl7 Delights
I@ :ed and Blue in Architecture and Artwork
I5 Ce7stones to :eligious Architecture
/et klaaglied o#er -+rus 0 .%eki1l (01)
=n de Bijbel documenteert de profeet ,zeki'l met name in het hoofdstuk Ezekiël 27 de ondergang
van <7rus. ,zeki'l moet 451)4I$ v.Jhr. hebben geleefd, zodat de documentatie met betrekking tot
<7rus ook rond of v66r dit tijdperk kan worden gerangschikt.
=n ,zeki'l2s klaaglied beschrijft de profeet de belangrijkste handelswaren en s7mbolische kleuren
van de wereldhandel uit zijn tijd. 9et name de kleuren hemelsblauw, purper en rood purper waren
destijds de modekleuren. 9odekleuren waren echter religieuze s7mbolen. Fm deze s7mbolische
betekenis te begrijpen moet men de goddelijke commando2s in ,&odus en het tweede boek der
Cronieken anal7seren.
Fnafhankelijk van de s7stematische vertaalfouten
@*
in het bereik kleuren"
@$
, waarin met name
blauw" +Grieks# h7acint"0 door geel" is vervangen, valt echter op, dat de drie
kleurenspecificaties +rood, purper en blauw0 in de goddelijke commando2s e&act overeenkomen met
de genoemde kleuren der handelswaren in ,zeki'l2s klaaglied.
Het klaaglied oer <yrus
De Bijbeltekst
@(
documenteert de handelsbetrekkingen en handelswaar, die in de oudheid het profiel
van <7rus kenmerken. Gehandeld werd bijvoorbeeld in edelstenen, zilver, ijzer, tin, en lood, goud,
slaven, koperen vaten, paarden, en ruiters, en muilezels, elpenbeen
@1
en ebbenhout. .an alle
handelspartners worden de belangrijkste soorten handelswaar opgenoemd.
Fpvallend zijn de nauwkeurige specificaties van de kleuren rood, blauw, purper en wit, die in de
geciteerde tekst gekleurd worden gemarkeerd.
De hemelsblauwe
@3
, respectievelijk blauwpurperen en roodpurperen dekens stammen van
J7prus. Het roodpurper stamt uit Aram +M7ri'0, de blauwpurperen mantels uit Mcheba, Assur
en Cilmad.
9erkwaardigerwijze wordt van de overige kleuren, afgezien van de edelmetalen goud en zilver,
alleen nog wit genoemd in de witte wol uit Damaskus. De kleuren groen, geel, oranje en andere
opvallende kleuren van de regenboog spelen althans in de moderne Bijbelvertalingen geen rol in de
handelsbetrekkingen van de Bijbelse handelsstad <7rus.
De gespecificeerde kleuren komen overeen met de kleurcombinaties rood, blauw en purper, die in
,&odus (4#3 en het tweede boek der Cronieken meervoudig +(4&0 worden herhaald. Als voorbeeld
wordt hier de eerste Bijbelse regel uit de Mtatenbijbel
@4
aangehaald#
/ Dit nu is het hefoffer, hetwelk gij van hen nemen zult# goud, en 4iler, en ko$erL 4 Als
ook hemelsblauw, en purper, en scharlaken, en fijn linnen, en geiten haar. 2 ,n
roodgeverfde ramsvellen, en dassenvellenL en sittimhoutL
@* Fmwille van de overzichtelijkheid zijn de vertaalfouten in dit bericht weggelaten, maar volledig gedocumenteerd in#
De kleuren en klanken van <7rus +I.$$.(*$(0
@$ Fver de .ertaalfouten in ,&odus (4)3
@( Ezekiël 27 ) *ede'lands ) $I4* Dutch Mtaten .ertaling Bible +Jop7right >ublic Domain0
@1 ivoor
@3 =n de Authervertaling, $434 wordt de kleur blauw als geel vertaald# I Dein Megel war von gestickter seiden aus
,g7pten B das es dein >anir were B vnd deine Decken von geler seiden vnd purpur B aus den -nseln ,lisa.
@4 Ezekiël 27 ) *ede'lands ) $I4* Dutch Mtaten .ertaling Bible +Jop7right >ublic Domain0
Inhoud
!intuiglijke herinneringen...............................................................................................................$
Godsdienstles +$543)$5440..............................................................................................................4
:ood en Blauw in :oermond +$58*0...............................................................................................I
De vlag van .enezuela +$5450.........................................................................................................5
Het boek ,&odus +(***0................................................................................................................$$
9ijn Aevensboom +(*$$0..............................................................................................................$3
Anal7se van de vertaalfouten in de Bijbel +(*$$0.........................................................................$8
<riades van kleuren en klanken +(*$(0..........................................................................................$@
,en overmaat aan kleuren +(*$(0..................................................................................................(*
Het klaaglied over <7rus ? ,zeki'l +(*$(0....................................................................................((

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->