Digitized by the Internet Archive

in 2011 with funding from
University of Toronto
http://www.archive.org/details/signatiipatrisapOOigna
S.
IGMTH
PATRIS
APOSTOLICI
QUAE FERUNTUR
EPISTOIAE
UNA CUM
EJUSDEM
MARTYRIO.
COLLATIS EDD. GRAECIS VERSIOMBUSCtUE SYBIACA,
ABMENIACA
,
LATIMS
DENUO RECENSUIT NOTASQUE CRITICAS ADJEGIT
JUL•. IIE\K. PKTIIRMAO,
DR. IMYERS. BEROL. PROF. EXTR. ACADEMIAE ARM. 3IECHITH. ETC.
SOGIUS.
LIPSIAE
MDCCCXLIX.
SUMPTIBUS FR. CHR. OUIL, V G L I I.
AHAZ
\
6\!
I* r a e f a i .
!S.
Ignatii, patris apostolici, epistolae a Syris trans-
latae quum per ducentos fere annos a viris doctis,
praeser-
lim Anglis, frustra quaesitae essent : tres nuper in monasterio
cjiiodam acgvptiaco repertae sunt, et a Curetono, yiro de
litteris orientalibus optime merito, editae. Quae res magno
plausu apud omnes liarum rerum peritos merito excepta
est, quia nunc demum de multis quaestionibus
difficillimis
recte judicari posse \idebatur. At vero iste liber quum in
manus mihi venisset, mirum me habuit, quod neque ab editore
neque a viris criticis ycrsionis armeniacae dudum jam typis
excusae*), quae tredecim epistolas continet, mentio facta
*) Postea demum compcri
,
hanc vcrsionem Armeniis adeo viris do-
ctis, Mecbitharistis inquam
,
sero ;id cognitionem pervcnisse. Qimm enim
inte hos viginti fere annos inler alios libros Constanlinopoli a schisinaticis
qui dinintur Anneniis typis excusos, Jgnatii quoque doctoris, qui sacculo
XII. floroit, Commentariura in evangelium
S. Lucae indc sibi mittendura cu-
fareat, S. Jgnatii patris apostolici epistolas, quarum editio ipsos eo usque
Utaerat, casu fortailo acceperunt. Haec notanda duxi contra Bunsenium
,
vi-
rum illustrissiiimin, qui contendit, Armeniis certc viris doctis hanc editionem
dudnin
jam cognitam esse debuisse.
IV
PRAEFATIO.
est.
Itaquc quiim eognoscerem, quaostionom atque litem
do vera origine ot iniogiiiate Ignafianarum opistolarum dc
novo magna cum alacritatc atquc otiam acerbitate
moveri:
decrevi etatim, novain omnium qiiae feruntur epietolarum
editionem
parare, in qua armeniacam yersionem
publici
juris facerem,
ratus cam, cujus vetustas ad quintum us-
que
saeculum recedat, calculum suum ad dirimendam litem
addituram
esse. Jam vero primo fere adspectu intellexi,
eandem
magnam partcm nonnisi ex versione syriaca lucem
accipere, et lianc contra ex illa suppleri atque hic illic etiam
posse corrigi. Hinc necessarium babui, accuratiorem ea-
rum inter se comparationem instituero, utramque integram
iu notis proponere, ac fragmenta
quoque syriaca, quae yir
doctissimus singulari diligontia ex
aliis codicibus collecta
edidit, non practcrmittcre, iit quae esset ratio inter has et
vorsioncm armeniacam, bene perspiceretur. Omnibus his
addondam duxi yersionem latinam, eamque ita coinparatam,
ii ( postbabita optima dicendi ratione yerbum de yerbo red-
deret, ut scilicet ii quoque, qui minus vcrsati sint in bis
linguis, sine magno labore ac studio rectum ac cerfuin do
illaruni textu originali judicium ferre possent. Deniqiio,
quimi in altera illa gracca recensione (Gr.
2.),
quae to\-
tum
miilfo prolixiorcm propinat,
ojusque versione vetere
latina (Lat.
2.)
passim scripturae discrepantia occurrat,
qiiae meliora
praebot et textui graeco breviori praefercnda:
non dubitavi bunc etiam recudendum curare. Sed haec
omnia nna ciim versione laiina, Usseriana
dicta (Lat.
1.),
et
notis criticis
selectis virorum doctorum,
quas editionibus
Cotclerii et Clerici (Anfv. 1698.),
Russelii, imprimis
\oro
Jacobsoni (Lond. 1838.) debeo, iisque quas ipse adden-
PRAEFATIO.
das censui
,
in notas (extui subjectas releganda erant.
Textum dedi receptum (Gr.
1.)
mutatis tantummodo pau-
cis, quae mutanda inihi yidebantur. Haud quidcm difii-
cile erat, tot conjccturis
,
quas critici fecerunt, noyas ad-
jicere; scd tutius judicavi, baec, ut et quaestionem de vera
origine et integritate harum epistolarum doctis judicandum
rolinquere
theologis, eoiitentus
?
si haee editio litem certe
de syriacae
versionis auctoritate dirimeret, ac plemnn ap-
paratum
criticum praeberet.
In iine addidi praeter fragmenta, quae S. Ignatio tri-
buuntur, et veterum de eodem testimonia, martyrium ejus-
dem, idque secundum varias quae habentur recensiones,
quoniam arnieniacum ab J. B. Aucherio, viro reverendis-
simo
?
cel. editore Eusehii, Philonis
?
aliorum
?
in Vitis San-
ctorum
promulgatum omnium fere hncusque cognitorum lo-
cupletissimum est.
Epistolae ad Romanos recensiones, quae in variis illis
martyrologiis reperiuntur, quales essent, in notis illi ad-
jectis
significayi.
Antequam his verbis finem faciam, silentio practerire
non possum
?
qua fuerit Ferd. Rankius meus benevolentia,
qui muneribus suis mirum quantiim occupatus ultro tamen
sese mihi obtulerit, ut singulas plagulas, sicuti e prelo
exierant, percurrens, ac suo consilio me multum adju-
vans, si fieri potuisset,
amicitiam in alma Porta ante tri-
ginta et quod excurrit annos contractam
novis documen-
tis sanciret.
De versione armeniaca.
Vcrsionis epistolaruin S. Ignatii armeniacae cditio priocepe
et unica Constantinopoli fonna octava minori anno 1783
p.
Clir.
n.
(secuiidum aeraiu Arineniorum anno 1232.) luceui vidit, et die
18. mcrisis Martii ejusdem anrii exscriptio libri per tjpos testante
ipso
typograplio pag. pcnult. absoluta est.
praefatione, quain corrector libri, Minas, episcopus urbis
Armeniae
majoris liagrevand, solio Catliolici (suriuni scbismatico-
rum
Anneniorum pontificis [patriarcliac]), qui in monasterio Edscli-
miadsiu sedet, addictus
,
ejusque legatus Constantinupoli
,
prae-
misit, disciinus, Mattbaei praesertiin typograpbi ope quinque co-
dices mauuscriptos epistolarum repcrtos ad inanus fuisse, e quibus,
cxcussis n ii u 1 1 i s erroribus, quos comparatio singulorum exein-
plarium accurate instituta docebat, sed retentis quibusdam casibus
et
flexionibus nominum ac verborum e consuetudine veterum, baec
editio
prodierit, quae epistolas lioc ordine dedit : 1) ad Smyr-
naeos, 2)
ad Polycarpum,
3)
ad Epbesios,
4)
ad Magnesios,
5)
ad
Trallianos,
6)
ad Pliiladclpbenos,
7)
ad Romanus,
8)
ad Anti-
oclienos, 9)
Mariae ad S. Ignatium,
10) S. Ignatii ad Mariani,
11)
ad Tarsenses, 12)
ad Urionem (Heronem) diacoiium,
13)
ad
Pliilippenses.

Valde dolendum est, quod editores, qui puero-
rum
institutioni liunc libruin dicatum esse volebant, de externa
nou
miiius quam de interna codicum conditione prorsus taceant,
et
nonnisi tres lectioncs variantes, easque in ep. ad Smvrnaeos, in
margine
adnotaverint. Hinc perquam difficile est
,
certiora de
his
codicibus statucre. Sed
,
si licet conjecturae locuin dare, di-
xeriin
cquidcm
,
non eundem omnes textuin pracbuisse, ut e se-
quenti
disquisitionc patebit, et partein eorum temporc reccntiori
esse
cxaratain, id quod eluccrc milii videtur tam c reccntiori vo-
cum ac
iiomiiium praescrtim propriorum scriptioue, quam c fle-
xione et constructione verboruin aevo antiquiori iniisitata vt
fframmaticea
regulis magis mimisve
cantraria.
De
nominibiis propriis intra agunius; aliorum vocabuloruni
ininus rectc scriptorum exempla recentiori pronunciatioac par-
tim ac
scriptionc repetenda baec babes:
In ep.
ad Epk. c.
XIII.
DE
VERSIOXE
ARMEMACA.
vil
p.
41. legitur ,
pro cf. Gramiiiat. mcam ann.
pp.
15 et 16. In ep. ad Rom. c. V.
p.
156.
pro
.
Inscr. ep. Mar. ad Ign.
p.
291.
-
pro
cf.
1. 1.
.
27 sq. Ep. Ign. ad Mar. c. III.
p.
311.
pro a fonna vulgari pro «*yV/. Ep. ad
Tars. c. I. p.
320. pro
.
Ep. ad Her. c. I.
p.
375. 376.
bis pro
.
Ibid. c. IV.
p.
381. et ep
ad Pbilipp. c.
XIII.
p.
430. pro
.
Flexionem et
constructionem
verboruin quod attinet, baec animadvcrtas veliui :
IllSCI*. Cp.
ad Magll.
p.
60.
^ ^
vcl
"
7'
\\
'1
^1SCr
'
e
P*
ft(
*
^bilad.
p.
184.
^i
,
InSCr. ep. ad Smym.
p.284.
pro
,.
Ep. ad Pbilad. c. XI.
p.
217.
pro
'
,
Contra: ep. ad Epb. c. XXI.
p.
58. i. e. Smyrnae vel Smyrnd pro
^
-
i. e. Smyrnam. lingua enim vulgari Locativus casus per Ac-
cusativum exprimitur, qui a Nominativo non discrepat. Ep. Mar.
ad Ign. C. IV.
p.
300. SCribitlir
_7#£«,
etC. pro
,
etc. Saepius Pronomina possessiva eaque nominibus
suis postposita in Dativo casu leguntur pro Genitivo atque etiam
Ablativo. Hujus rei exempla in optimis scriptoribus rarius oc-
currunt, licet, ubi praeposita sunt, eadera negligentia saepe ob-
servetur. Cf. ep. Mar. ad Ign. c. V.
p.
303. pro
.
Ep. Ign. ad Polyc. c. II.
p.
266. pro
,
et ep. ad Mar.
c. I.
p.
306. idem pro
*
Ep. ad Eph. c. XVII.
p.
48.
pro
.
Ep. ad Tars. c. VII.
p.
334. pro
.
Ep. ad Epb. c. I.
p.
10. c. II.
p.
11. ep. ad Trall. c.
III.
p.
99. ep. Mar, ad Ign. c. V.
p.
303. pro
.
Porro legitur ep. ad Epb. c. 11.
p.
11. et ep. ad Magn. c. XV.
p.
90. *1
pTO Vel »
.
Ep. ad Magn. C. X.
p.
83.
_
pro Inscr. ep. ad Magn.
p.
60. pro
.
IllSCr.
ep. ad Trall.
p. 92.
_ .
Ep. ad Tars.
p. 319. pro
.
Ep. ad Ant.
p.
345.
_ [^.
Ep. ad Pbilad. C. III.
p.
191.
pro
.Ep. ad PolyC. C. II.
p.
264.
pro
.
Ep. Mar. ad Ign. c. II.
p.
295. pro
»/»•
Ep.
Ign. ad RoiD. C. III.
p.
184. pro
.
Ep. ad
Mar. c. III.
p.
310. pro
.
Ep. ad Tars. c. VII.
p.
334. pFO
.
Ep. ad Pllilipp. C. I.
p.
397.
V™
( in
ep. ad Tais. c. VI.
.
330.)
vel
DE VEKSIONE ARxWEMACA.
/# // iiulji. Ib. C. VI.
J).
411.
<11§ [> • [J tulilt,
Kp. ad Antiocli. c. XI II.
p.
369.
/
pro
,
Bp. ad Tars.
C.
III.
p.
326.
.
Ep. ad Philipp. c. VI.
//
et
pro et
.
Ep. ad Mar. c. I.
p.
307.
y,
_
pro
vel
y
f Ep. ad Philipp. c. V.
p.
408.
pro /,.
Ibid. c. IX.
p.
418.
^ny pro
.
Iliid. c. XI.
p.
425. \\
pro
.
Sed quaeritur, quidnam ex liis li-
brariorum,
quidve typograplii incuriae debeamus. Certe reperi-
untur in liac editione vitia haud pauca, quae typotbetae culpa
videntur
irrepsisse. Huc pertinent: ep. ad Epli. c. XV.
p.
44.
pro
-.
Ibid.
p.
45. pro
.
Inscr. ep.
ad Magn p.
60. pro
%.
Ibid. c. VII.
p.
76.
,
Ibld. et C. IX.
p.
79.
11
liliLiuiuio.
Ibid. C. X.
p.
u<3. \)TO
.
Ibld.
/
pro ,
Ibid. C. XI.
.
84. pl*0
.
Ep.
ad Roill. C. VI.
p.
166.
.
Ep. Mar. ad Ig-n.
C. I.
p.
292. ,
Ep. ad Alltiocll. C. I.
p.
346.
)
pro
1.
Ep. ad Magn. c. VII.
p.
76.
»/^
pro
» A.U.
Ep. ad Ant. c. X.
p.
362.
£
pro
. Ep. ad Smyrn. C. V.
.
232. : \*
. ,
: cf. ep. ad Her. c. 1.
.
375.
Caeterum
saepissime accentus acutus in Imperativis verborum et
in negationc Jg
dcsideratur, atque in nonnullis locis, quemad-
inodum in ep. ad Polyc. c. VIII.
p.
280. ep. Mar. ad Ig-n. c.
II. p.
294. et ep. lgn. ad Tars. c. I.
p.
320. textus plane
corruptus est.
Ex Iiis omnibus clucet, quantum dolendum sit, quod Mecbi-
tliaristae,
utpote omnibus codicibus destituti, liucusque novam liu-
jus
versionis editionem cainque criticam
5
uti solent,
promulgare
non
potuerint.
Jain vcro ad ipsam versionis indolem transeanius, ac videa-
mus,
qualem textum interpres armcniacus antc oculos habuerit, et
quomodo cum reddiderit.
Priino
statim adspectu apparet, textum orig-inalcni, qmm se-
cutus
sit
Armenius, non absimilem fuisse ei
,
quem Codez Medi-
ceus
t*raecus
(Gr. 1.) cxbibeat. Plurimis eniin in
locis cuin eo
consentit,
atquc ndditaincnta,
quac Gr. 2. et Lat. 2. ubcrriinc
proferunt,
haud agnoscit Sed contra Bexceatis etiam locis ab
illo dctlectit,
id quod tain ipsius interprctis, librarioruin, aut cor-
DE VERSIOXE ARMEMACA.
rectoris ingenio, quara textus originalis exemplari, ex quo vcrtit,
tribuendura videatur.
Quuni editio hujus versionis Constantinopolitana sine omiii
fere
critico judicio sit praeparata, in eam facile opinionein inci-
dere aliquis posset, cditorcm vel correctorem bic illic pro arbitrio
addidisse,
omisisse aut invertisse
,
ubicunque ipsi placuerit. Scd
nolim tamen euin ejusmodi criminis accusare, quum ipse se non-
nullos tantum errores codicum, eosque aliorum codicum rnanu-
scriptoruni uuctoritate correxisse contendat, atque adeo in dubium
vocari possit, num ille, quaiitumvis episcopus Arinenius, coirigeiido
ac sententias
singulas orationisque sericm iinmutando par fuerit;
alioquin loca illa corrupta, quae modo laudavimus
,
intacta nou
reliquisset. Itaque aut librariis aut interpreti ipsi tribuendae
vi-
dentur ejusmodi discrepantiae; atque equidem utrique boc vitio
verterim. Interpres enim non ubique verbum de verbo reddidil,
sed baud raro libere vertit, atque explicare studuit textum, qui
ipsi ante oculos versabatur; tum vero etiam vitiosum ac inutilum
textus ipsi originalis exemplar nactus, in quo singulae litterae
ac voces atque etiam sententiae temporum injuria deletae erant,
saepius coactus est supplere ex ingenio, quae desiderabantur,
aut
certe videbantur desiderari, alibi vero omisit sive ex incuria, sive
quod non reperit. Librarios autem neglig-entiores voces sing-ulas
plenasque sententias saepius in describendo omittere, et notas
lectorum marginales textui inserere solere, quis est qui ig-noret ?
Utrumque in bac quidem versione vere locum liahuisse,
modo vi-
debimus.
Haec ag-e nunc exemplis illustremus
;
sed, ne nimis long-i
simus, ita, ut non singula verba repetamus, sed paginas tantum-
modo libri indiceraus, quas evolvere lectores velint.
1)
Ordinem verborum saepius invertit, idque praesertim in
epistolnrum inscriptionibus
,
sed alibi quoque. Cf. ep. ad Epb.
cap. XX.
p.
56., ep. ad Trall. cap. VII.
p. 110., ep. ad Smyrn.
cap. XII.
p.
253 sq.
,
ep. ad Philipp. cap. VI.
p.
410. etc.
2)
Liberius reddidit et explicare studuit textum. Cf. ep.
ad Epb. cap. VIII.
p.
28. IX.
p.
29. XI.
p.
38. XVIII.
p.
50.
XX.
p.
58. ep. ad Mftgn. cap. III.
p.
66. VI.
p.
71. X.
p.
81. 84.
XIV.
p.
89 sq. cp. ad Trall. cap. I.
p.
94 sq. II.
p.
97. III.
p.
100. IV.
p.
102. VII.
p.
110. VIII.
p.
113. XI.
p.
122. ep. ad
Rom.
eap. II.
p.
143. V.
p.
166. VI.
p.
167 sq. VII.
p.
170.
IX.
p.
178 sq. X.
p.
182. ep. ad Pbilad. cap. III.
p.
192. VI.
x
DE VERSIONE ARMENIACA.
.
202. . >.
214. ep. ad Smvrn. cap. III.
p.
226 sq. IV.
p.
228 s(j. V.
p.
233. X.
]i. 245 eq.
(,'crnitur hoc praecipue ia
epistolis sex posterioribus
,
qwue liujusinodi Jocis vere scateiit.
Cf. cp. Mur. ad
Ig-n. cap. V.
p.
302. ep. Ig-n. ad Mar. cap. II.
p.
308. ep. a<l Tam.
cap. I.
p.
320. VI.
p.
331. ep. ad
tom
cap. 1. |>.
374 sq. V.
p.
384. ep.
ad Pfailipp. cap. I.
p.
396 sq.
II. p.
398 sq. V.
p.
409. VI.
p.
410. VII.
p.
413. etc.
3)
Addidit sive sing-ulas voces sive plenas scntentias. Cf.
ep.
ad Epli. cap. 1.
p.
8. III.
p.
13 sq. IV.
p.
16. VII.
p.
23.
25. IX. p.
30. X. p.
33. XIII.
p.
41. XX.
p.
57. XXI.
p.
58.
ep.
ad Magn. cap. VI.
p.
71. VII.
p.
76. IX.
p.
78 sq. ep. ad
Trall. cap. II.
p.
97. X.
p.
118. ep. ad Rom. cap. VII.
p.
174.
VIII.
p.
177. ep. ad Philad. cap. II.
p.
190. III.
p.
192. V.
p.
198. VI.
p.
200. cp. ad Smyrri. cap. I.
p.
221. III.
p.
226. IV.
p.
229. V.
p.
233. VI.
p.
237. XII.
p.
251. ep. ad Polyc. cap.
I.
p.
260 sq. II.
p.
263. III.
p.
267. IV.
p.
272. ep. ad Tars.
cap. II.
p.
323. III.
p.
326. VII.
p.
334. IX.
p.
340. X.
p.
343.
ep. ad Ant. cap. XI.
p.
363. 365. ep. ad Her. cap. VII.
p.
386
388.
cp. ad Philipp. cap. III.
p.
403. V.
p.
408. VII.
p.
411
sq. XI.
p.
424.
4)
Omisit voces ac sententias. Cf. ep. ad Eph. inscr.
p.
4.
cap. I.
p.
5. 6. 9. III.
p.
14 sq. IV.
p.
16. V.
p.
19. IX.
p.
30.
31. X.
p.
33. 36. XIII.
p.
40. XV. et XVI.
p.
46. XXI.
p.
58.
59. ep. ad Magn. inscr.
p.
60. cap. I.
p,
60 sq. VII.
p.
74 sq.
VIII.
p.
77 sq. XIII.
p.
89. ep. ad Trall. cap. I.
p.
94. II.
p.
96 sq. IV.
p.
102. VII.
p.
110. VIII.
p.
114. XII.
p.
123. XIII.
p.
125. ep. ad Rom. inscr.
p.
133. cap. III.
p.
144. IV.
p.
151 sq.
'
VIII.
p.
175. IX.
p.
178 sq. X.
p.
181 sq. ep. ad Pliilad. eap.
II. et III.
p.
190. cp. ad Smyrn. cap. I.
p.
219 sq. II.
p.
223 sq.
III.
p.
226 sq. VI.
p.
235 sqq. VII.
p.
239. XII.
p.
253. ep. ad
Polyc. inscr.
p.
258. cap. IV.
p.
270. VI.
p.
277. 279. VII.
p.
280 sq, VIII.
p.
283 sq. cp. Muv. ad Ign. inscr.
p.
291. cap. II.
p.
294. 296. IV.
p.
301.
tp.
ad Jlar. eap.
I.
p.
306 sq.
IV.
p.
312. cp. ad Tars. cap; III.
p.
327. V.
p.
329 VI.
.
331 sqq. cp. ad Antioch. cap. I.
p.
347. II. et III.
p.
349. IV.
p.
353. V.
p.
355. X.
p,
363. XII.
p.
365
.
XIV.
.
370.
cp. ad Her. cap. I.
p.
373. II.
p,
378. III.
.
38•. IV.
p.
380 sq.
X.
|».
383. M.
p.
386. VII.
p.
387 sqq. ep. ad Philipp. cap. IV.
p.
404 sq. V.
p.
408 sq. IX.
p.
420
.
XII.
.
428.
DE VERSIOXE ARMEXIACA.
XI
Kx his, quae
primo ct secmido Ioco posuiinus, inaximain
partem intcrpreti ipsi, tertia
vero et quarto
loco posita tain in-
terpreti qaam
librariis deberi mihi videntur. Sed librarhs fere
solis debemus fortasse duplicem verborum ac sententiarum ver-
sionem (licet liae etiain partim ab ipso interprete profectae esse
possint), qualia cernitur
in locis sequentibus : ep. ad Epli. cap.
I.
p.
7. VII. p.
23. ep. ad Mag-n. cap. VII.
p.
74. ep. ad Trall.
cap. II.
p.
95. V.
p.
104. VHL
p.
112. cp. ad Rom. cap. IV.
p.
152. VII.
p.
172. 174 sq. ep.
ad Sniyrn. cap. I.
p.
219. 11.
p.
223. ep. ad Polyc. cap.
III.
p.
268. V.
p.
274. ep. Mar. ad Ig-n.
cap. I.
p.
292. III.
p.
297. 299. IV.
p.
299. Ig-n. ep. ad Tars.
eap. 111.
p.
327. ep. ad Aut. cap. XII.
p.
366. ep. ad Her. inscr.
et cap. I.
p.
373. II.
p.
378. VI.
p.
386. ep. ad Philipp. cap.
V. p.
408. VI.
p.
411. IX.
p.
421. X.
p.
422. XI.
p.
425.
Hinc fortasse suspicari aliquis poterit, hanc versionem paraplira-
seos instar in textu constitucndo nullius aut certe levissimi esse
inuinenti. Sed huic quid respondeamus
3
in promtu est. Nam
1)
infra videbimus, multa ex liis alia ratione explicanda esse.
2)
Negari non potest, haud pauca eorum, quae recensuimus, leviora
atque levissima esse.
3)
lnter loca nuiu. 1

4. enunierata
procul dubio multa insunt, quae variam eamque saepius veriorem
quain textus graecus lectionem praebent.
4)
Praeter illa loca iu
aliis etiam inultis re vera lectionum varietatem vidisse mihi vi-
deor, queniaduiudutu iu sequentibus: ep. ad Eph. inscr.
p.
4.
cap. II.
p.
10 sq. et
p.
13. 111.
p.
14 sq. IV.
p.
16. et
p.
18.
VI• p.
23. VII, ibid., ubi ,,"
legisse videtur pro

,
quod 1. 1. animadvertere praetermisimus. ib.
p,
25. IX.
p.
32. XI.
p.
36. XV.
p.
45. XVII.
p.
49. XXI.
p.
59. ep. ad
Magn.
iuscr.
p.
60. cap. I.
p.
61. IV.
p.
68. VI.
p.
71. et 73.
Ml.
p.
74 sq. X.
p.
81. cp. ad Trall. cap. II.
p.
97. VII.
p.
109.
VUI. p.
112. ep. ad Roui. cap. X.
p.
181. ep. ad PLilad. cap. II.
p.
189 sq. IV.
p.
193 sq. cp. ad Smyrn. cap. III.
p.
225 sqq.
V.
p.
231 sq. M.
p.
236. Vni.
p.
240 sq. XI.
p.
250. ep. ad
Polvc. cap. IV.
p.
271. V.
p.
278. VI.
p.
278 sq. VIII.
p.
284.
ep. M;u•. ad I<>ii. cap. I.
p.
292 sq. V.
p.
302. cp. Ig-u. ad 3Iar.
cap. 111.
p.
310 sq. V.
p.
315. et 317. ep. ad Tars. cap. II.
p.
323. III.
p.
325. IV.
p.
326. 328 sq. VI.
p.
330. VH.
p.
335
aqq. X.
p.
342 sq. ep. ad Ant. cap. I.
p,
346. 111.
p.
351. V.
I».
354. MI.
p.
358. XIV.
p.
369 sq, ep. ad Her. inscr.
p.
372
H.
cap. I.
p. 373. 376. V.
p.
383 sq. V|. p.
385
&q.
VII.
p.
DE VERSIOXE AKYIEMACA.
388. cp. ad Philfpp. cap. !.
p.
396 sq. II.
p.
398 iq. V.
p.
409.
VI.
p.
410. VII.
p.
413. X.
p.
424. XII.
p.
429. XIII.
p.
430.
Jam vero ad illud transcamus, rjuod primo loco posuimus, multa
in hac
versione alia ratione
esse cxplicanda.
Sopra icf.
p.
IX.)
jam diximus cxcmplar intcrpretis originale, unde verterit, vitiosum
fuisse ac mutilum, sed nondum accuratius de eodem disputavimus.
Nunc videamus, an verura sit, quod in praefatione, atque alibi
jam
antea contendiinus,
armeniacam versionem e syriaca esse re-
petendam.
Hujus conjecturae rationes liae fere surit:
1)
Constructio verborum, totaque interdum dicendi ratio in-
dolem syriacam redolet. a) In lingua enim armeniaca pronomen
relativum per varios casus flectitur tanquam nomen adjectivum ut
in nostris linguis; in syriaca non item
,
scd duin una tantum lit-
tera
constat, quae aliis vocibus praefigitur, casus sive e verbo
sive e
pronomine personali aut demonstrativo sequenti cognosci-
tur. Hoc armeniacae quidem linguae naturae repugnat, sed ni-
hiloininus in versionibus e syriaca factis, atque liinc in aliis etiam
libris licet rarius reperitur. In nostra versione talis constructio
saepe
legitur: cf. ep. ad Epli. cap. XI. pag. 38. ep. ad 3Iagn.
cap. IX.
p.
79. XI.
p.
85. ep. ad Trall. cap. I.
p.
94., ubi prae-
termisi
— scriptum videri pro syr.
cn^
— ibid. c. IX.
p.
116. ep. ad Philad. cap. VII.
p.
205. IX.
p.
210. ep. ad
Smyru. cap. IV.
p.
228. cp. ad Tars. cap. I.
p.
320. VI.
p.
333.
ep. ad
Antioch. cap. III.
p.
350. XI.
p.
364. ep. ad Pbilipp. cap.
XV. p.
435. b) Deinde, licet Armenii Graecorum instar con-
structione
participiali gaudeant, interpres tamen noster Syrorum
mori
indulgens participiorum loco saepissime verbis linilis utitur,
cujus rei exempla, quuni in quaque fere pagina oecurrant, hic
recensere
supersedeo. c) Porro liaud aliter atque Syri interpres
«oster
passim, ut vim vocis augeat, Infinitivum casu instrumentali
(lnfinitivum
absolutum), qui Gerundio Latinorum respoudet, verbo
fniito
praeponit. Cf. cp. ad Rom. cap. IV.
p.
151. ep. ad Sniyrn.
cap.
IV.
p.
228 sq. ep. ad Hcr. eap. I.
p.
344. d) Tum vcr-
buin haherc plane ut Syri Armenius verbo subst. esse cum dativo
rasu
pronominis pors. liaud raro reddit• Cf. ep. ad Magn. cap.
XII. p.
87. ep. ad Trall. cap. IX.
p.
116. ep. ad Kom.
cap. II.
p.
140. ep. ad Philad. cap. II.
p.
190. VI.
p.
203. IX.
p.
212
sq. ep. ad
Smyni. cap• IV.
p.
229. ep. ad Polyc. rajt.
VM,
p.
281 sq. c) Denique Qomiaum adjectivorum gradua eomparatioBMi
DE VERSIONE ARMENIACA.
11
subindc eadeni ratione qua apod Syros in liac vcrsione
redduntur
(ef. ep. ad Epb. cap. XIX.
p.
53. ep. Mar. ad Ign. cap. III.
p.
298.), atqae eaepins
loco pronom. relat. conjunctionis particuia
quod, ul signifieans et contra liaec pro illo adbibetur (cf. ep.
ad Trall. cap. II.
p.
96 sq. ep. Mar. ad Ign. cap. III.
p.
297.
IV.
p. 300.
),
quum pron. relat. praefixum Syrorum bujus quoque
vices gerat.

Praeterea conleratitur verborum translationes,
quales sunt: c. Gen. arm. 'A e syr.
r4
a 5
ut ep. ad
Tars. cap. VI.
p.
330. et saepissime; uvd-arm.
e syr.
}jtj
r
ci ?
ut ibid. cap. IV.
p.
328. ep. ad Ant. cap. IV.
p.
353. et saepius
;
arui. e syr.
^.
f
fj^o
ep. »d Tars. cap. II.
p.
324.
2)
Saepissime in versione nostra singularis numerus pro
phirali ac pluralis pro singulari legitur. Talis error e graeco
textu nonnunquaiu difficilius, facillime vero e syriaco repeti pot-
est, ubi pluralis numenis in formis haud paucis nominuin non
ininus quam verborura tantummodo duobus punctis voci super-
scriptis a singulari distinguitur. Cf. ep. ad Epb. cap. XII.
p.
39.
ep. ad Trall. cap. XII.
p.
123. ep. ad Polyc. cap. VII.
p.
284
sq. ep. ad Ant. cap. III.
p.
349. ep. ad Her. cap. V.
p.
384.
3)
Perpaucae tantum apud Syros reperiuntur voces composi-
tae, quae in universum eorum itidem atque aliorum Semitarum in-
genio repugnant; quapropter in vertendis graecis eas periphra-
stice reddere solent. Armenii contra compositiones omnis gene-
ris, qualcs in aliis linguis reperiuntur, et imitari possunt et so-
lent. lriterj)res noster plerumque inorem syriacura secutus est.
Cf. ep. ad Epb. inscr.
p.
5. cap. IV.
p.
16. VII.
p.
24. IX.
p.
31 sq. ep. ad Magn. cap. II.
p.
63. IV.
p.
68. VI.
p.
71. et 73.
X.
p.
84. XIII.
p.
88. ep. ad Trall. cap. I.
p.
94. VIII.
p.
111.
ep. ad Roin. inscr.
p.
130 sq. cap. II.
p.
139. ep. ad Philad.
cap. VI.
p.
200. et 202. ep. ad Smyrn. inscr.
p.
219. cap. IV.
p.
228. V.
p.
232 sq. VI.
p.
235 sq. XI.
p.
247. XII.
p.
252.
ep. ad Polvc.
cap. I.
p.
258. ep. Mar. ad Ign. cap. IV.
p.
300.
ep. Ign. ad Mar. inscr.
p.
305. cap. IV.
p.
312. et 314. ep. ad
Tars. inscr.
p.
319. ep. ad Antiocb. cap. VI.
p.
356. VII.
p.
358.
XI.
p.
367. ep. ad Phjlipp. inscr.
p.
395. cap. II.
p.
401. Sed
reperiuntur licet inulto pauciores voces cumpositae graecis adap-
tatae,
eaeque in bis locis: cp. ad Maga. cap. I.
p.
61. et 62.
ep. ad Saiyra. cap. IV.
p.
228. ibiquc juxta aliani vocem peri-
xiv
ftfi
VERSIONE
AHMExMACA.
plirastice redditatn;
ep. Mar. ad
lofn. CBp. IV.
p.
299. ep. ad
Tars. cap. III. .
327. VIII.
p.
338 sq. cp. ad Her. inscr.
p.
372.
cap. II.
p.
378. III.
p.
379. IV.
p.
381. V.
p.
382. <>t 3>i-l•. ep.
ad Philipp. cap. II.
p.
401. Notatu liic dignum est, plurimos grae-
cismos
in ep. ad Hcronein leg-i
;
veruntamen in liac etiarn invcni-
OHtttr
liaud
pauca, quae nonnisi e textu syriaco possunt explicari.
4)
In
multis locis reccdit Armenius cum Syro a tcxtu g-raeco.
Cf. ep.
ad Epb.
inscr.
p.
4. et
p.
5.,
ubi contra Gr. 1. et Lat. 1.
consentiunt
cum Gr. 2. et Lat. 2.; cap. I.
p.
6

8. et 10. VIII.
p.
26 sqq. .
.
33. XVIII. p.
49 sq. ep. ad Trall. cap. V.
p.
104. ep.
ad Rom. cap. IV.
p.
148 sq. V.
p.
159. ep. ad Polyc.
cap.
I.
p.
258—261. II.
p.
262 sq. et 266. III.
p.
267. Sed
pancissima
occurrunt
loca, in quibus cura Graeco a Syro deflectit,
ut ep.
ad Eph. cap. X.
p.
33. XIX.
p.
54 sq. aut ab utroque
abit, cf. cp.
ad Epb. cap. I.
p.
6. IX.
p.
30. X.
p.
33., ep. ad
Rom. cap.
IV. p.
151 sq., quibus locis aut liberius vertit et
explicare
studuit,
aut nonnulla ex incuria omisit vel ex ing-enio
addidit.
llla vero
,
quae cum graeco textu consentiunt contra
syriacum,
sive a
librariis videntur
profecta, qui textum aimeniacum
subinde
ad graecum
exemplar
correxerint, ut in ep. ad Ant. cap.
IX. p.
360 sq., sive
exinde
explicanda, quod interpres aliter in
syriaco
legerit.
5)
In
scribendis
nominibus propriis persaepe rccedit Nostcr
a
textu
graeco, et
nonnulla eorum in variis locis diversa ratione
reddit.
Haec
discrepantia
maximam partem e scriptione syriaca lu-
€em
accipit.
Sic Onesimus ep. ad Epb. cap. I. p.9.
scribitur,,
1
*,^,,/;,^
Oncsimos,
sed ep. ad Her. cap. VIII.
p.
389.
1
Onesimos;
gracca
scriptio
priorem tantum, sed syriaca
cLDQiDAinAj]
et
uDQ^injl
utramque
admittit.
— Burrhus ep. ad Epb. cap. II.
p.
11.
,
Buerdos, e syr.
«jco^ao
pro «.cco^aci,
sed ep.
ad Pbilad. cap. XI. p.
217. ep. ad Smvrn. cap. XII.
p.
251.
Buerdios e syr.
ciEQj^QO 5
dcnique ep. ad Epb. cap. II.
p.
12.
Kendaros, cf.
t£oo5
r
J-D
cum
cicoiiQ^.

ft•
plus ep. ad Eph. cap. II.
p.
12.
,
Euphathcs
,
cf.
udq^^o]
et
,_)>|.

Crocus ep. ad Eph. cap.
II.
p.
11.
,
Markos, Marcus,
cf.
,_.
et
^cca^OjD
s
• lOQO^
Phronlo ep. ad Eph. cap.
II.
p.
12.
,
Phroniuon. Cf. syr.
.Q^jOfS,
»bi non liquct, an vocalis
insercnda sit, neone
;
d
DE VERSIONE
ARMENIACA.
xv
vero pro e
receutiori
librarioruiii scriptione explicandiun.

Damas ep. ad Magn. cap. 11.
p.
63.
,
JDama, sed ep. ad
Antioch. cap. XIII. p.
368.
,
Demas, cf. syr.
c£)}^d),
ct ep.
ad Her. cap. VIII.
p.
389.
[
,
Dimos
,
cf. syr.
«_m_^o|5.

P/u7o ep. ad Philad. cap. XI.
p.
215. ep. ad Smyrn. cap.
X. pag. 245. ep. ad Ant. cap. XIII. pag. 369. recte scribitur
Philon ,
sed cp. ad Tars. cap. X.
p.
343. et ep. ad
Philipp. oap. XV.
p.
434. ejus loco legitur
,
Phitimoh,
cf. syr.
q^a^>
et
^1^£>
s.
^Aq^.^•

Agalhopus ep. ad
Pbilad. cap. .
p.
215.
,
Agathohos, cf.
uDQaA^),
ubi
«,
reccntius est pro
, p;
sed quum secundum in sy-
riaco non exprimeretur (cf. quae modo observavimus ad nomcn
Phronto) ep. ad Smyrn. cap. X.
p.
245. retenta accusativi
graeci
littera legitur
•,
Alihlhaphon,
,
kh. e ratione recen-
tiori posito pro
«.,
g\
dcnique e vitiosa scriptura
cmsoA.J
pro
cLoaa^^
repetendac videntur fonnae
[3-,
Agthuphas, ep.
ad Tars. cap. X.
p.
343. et
!,
Arhlhuphas, ep. ad Ant.
cap. XIII.
p.
369., ubi littera aspirata
,
ch, ob sequentem aspi-
ratam euphoniae causa scripta est;
,
ph, vero in tribus postre-
mis exemplis ideo irrepsit, quod syriacum
u
^
tam graeco
quara
respondet.

Troas ep. ad Philad. cap. XI.
p.
217.
,
Troada, sed ep. ad Smyrn. cap. XII.
p.
251. et ep. ad Polyc.
cap. VIII.
p.
284.
,
Drios, e vitiosa sciiptura syr.
ux>o|j..2
pro
«_cojo,.£•
cum
,
d, recentiori pro
,
l.

Alce ep. ad
Polyc. cap. VIII.
p.
286. recte scribitur
•,
Aghkc s. Alke, sed
ep. ad Smyrn. cap. XII.
p.
255.
/,
Aghaka s. Alaka; e syr.
l-Q^I
enira non liquet, an vocalis inserenda sit, necne.

Nea-
polis ep. ad Her. cap. IX.
p.
392.
'^
Niapolis, sed ep. ad
Polyc. cap. VIII.
p.
284.
,
Niabolis , utrumque
c syr.
«_iqa!^Q2)].aJ
5
et
^,
b, a librariis recentioribus positum pro
u
,
p.

Allalus ep. ad Polyc. cap. VIII.
p.
285.
^
,
Adc-
laos; leg-it scilicet
ucoi^)
pro
uldqI^I ,
sed
,
d, pro
,
f librariis debetur.

Maris ep. Mar. ad Igri. cap. I.
p.
292.
}Marrinos
,
et ep. ad Her. cap. IX.
p.
392.
/,
Marrianos, utrumque e syr.
_j^o
explicandum, et observatu di-
gnnm est, quod in utroque
loco ^raece Accus.
^
legitnr.

DE VERSIOXE ARMENIACA.
Zarbus, cp. Mar. ad Ign. cap. I.
p.
293.
,
Terbios
,
scri-
ptura reccntiori pro
,
Derbios, e syr.
,_£CQa^o)
pro
«_xdq^$1,
et cp. ad Her. cap. IX.
p.
392.
,
Derbis, e syr.
^•

Cassobclon, ep. Mar. ad Ign. inscr.
p.
289. et cap. I.
p.
293.
/,
Caspalon, e syr.
v
a^lum.o•

Eulogius, ep. Mar. ad
Ig-n. cap. I. p.
293.
-,
Eughigeon s. Euligcon
, e syr.
Qa
.
!^o]
s •
.
oJ
v
v
;
^o1 j
legitur nempe 1. 1. graece x^ccus.
-
.

Anaclelus, ep.
ad Mar. cap. IV.
p.
312.
,
Enaglelos, e syr.
^]
cum
>
9>
sec. recentiorem pronun-
ciationem pro
, fc.

Cassianus, ep. ad Mar. cap. V.
p.
316.
rccte ,
Casianos
,
sed ep. ad Her. cap. IX.
p.
391.
, Cisianos (Kisianos), quum in voce . mn i),»mp prima vo-
calis non expressa sit, et ep. ad Ant. cap. IX.
p.
367.
^
Cisane
(Kisane), e syr.
^jjm^)
pro
JjJ
Am.o.

Polybius ,
ep. ad
Ant. cap. XIII.
p.
369.
,
Polbuos (Pogbbuos), e syr.
ciEoaiib^
pro
uecuoq.1^> >
et ep. ad Her. cap. VIII.
p.
389.
•)
Polekhes (Poghekes), e syr.
«_m-A_a_i>Q_£>
pro
«.£DQAuabia•
— Euphanius, ep. ad Philipp.
3
Obin, e syr.
uicujl^o]
dcleta terminatione, ut Assem. III.
p.
147.
^a^co]
pro „Eug-enius"
; p,
b vero pro
,
ph
3
a librariis profectum
cst.

In nomine lleronis diacoiii, quod ubique scribitur
}
Urion,
dubius adliuc baereo, an e syr.
v
q.,$o1
pro
v
o5cn>
an ali-
unde repctendum sit; in aliis nominibus sive varia lectio, sive
scriptura vitiosa subesse videtur, ut in nom. Rheus
,
quod ep. ad
Pliilad. cap. XI.
p.
215. recte scribitur
,
Rreos , sed ep. ad
Smyrn. cap. X.
p.
245.
,
Agrios; in nom. Eulecnus, cujus
loco ep. ad Smyrn. cap. XII.
p.
255. lcgitur
,
Dadeos;
in iioni. Bitalius, pro quo ep. ad Pbilipp. cap. XIV.
p.
433. vi-
detur legisse Bilus, scribit enim
,
Pidos
,
idque modo re-
centiorum pro Bitus.

Cernitur cadeui scriptio recentior in.
Dominibus:
1,
, Abollonios pro Apollonios, ep. ad Magn.
cap.
II.
p.
63.
,
Filatelfia pro PhUadelphia
,
ep. ad
Pbilad. inser.
p. 184.
,
Sodioii
pro Sotion, ep. ad Magn.
<«. II.
)). 63.
,
EpilroboS Epttiopon, ep. <ld Polyt*.
cap.
VIII.
p.
285. et
,
Pilos pro Bilns, ep. ad Her. rap. VIII.
p.
389.

J)E VERSIOXE ARMENIACA.
6)
Denique permulta in liac versione rcperiuntur, eaquc
in
omnibus tredecim epistolis, quae nonnisi e male lecto aut male
intellecto textn syriaco explicari possunt. Ex liis ea tantum,
quae inajoris inumenti esse videantur, jam accuratius recenseamus
:
In ep. ad Eph. inscr.
p.
4. verba
,,?/
(sc.
)-
''
Noster vertit:
£
„quae est benedicta a inundo"; leg-it enim syr.
__ 1„_»:05
}^&*
pro
^^£ ^d JAjpv
quod Syms dedit. Ibid. cap. I.
p.
5. pro
±.*
„nouien vestrum" leg-it
^nia^^
„salus
vestra", quod vertit
nnpnUL•
,
gr.
„ ". lbid.
.
8. vocem
,,* vertit:
^^
„recreare"; leg-it syr.
«.aXjq»aj2
pro
«.^.\±>;
similiter cap. II.
p.
12. Ibid. cap.
XIII.
p.
41. pro
,,#"
dedit „memoria",
quoniam
legit syr.
}j^O)
pro
\j
t
z>]
Cap. XV.
p.
45. loco
,,"
habet
„maiistietudini", quia \eg\t syr.
|>^
pro
|A>aaJ,
cf. cap. XIX. p.,
53.
In ep. ad Magn. cap. III.
p.
66 sq. voces

"
ct
,,"reddit: „contemnit"; legit enim
13
et
|]
pro
i^mJ?
et
J^mJ^•
Cap. VIII.
p.
76. pro
,," vertit: „requieverunt" e syr.
q>j.j
pro
qa^,
Cap. X.
p.
81 sq. pro
,,"
dedit „spiritum" e syr.
Imo,^
pro
Jx*,!^^.
Ibid.
p.
83. loco „ "Arm.
* „a spiritu ejus" e syr.
oi^»oj
,
-
pro
^.^5 ^
#
Cap. XIII.
.
88. gr. ,/iW ^"
&i3
ut
splendeatis",
e syr.
,^^?
pro
^cuaILzj.
In ep.
ad Trall. cap. II.
p.
96 sq. graeca
u
lv
"
Arm. vertit
(.
potius
) '„ inveniatur vita vestra (nostra) cum iis"; invenit
nempc
syr.
scriptum
^^
«jasAaJ
^ooi^i,
et, quum formam
«.msAaj pro III. pers. sing•.
baberet, quae sane essc potest, vo-
cem
^aijj pronunciavit
».^
pro
_*»..w.
Cap. IV.
p.
102. verba
,, ([
(
liberius reddit:
/
/
^^ »
ad eos
,
qui putantur libcrare me", e syr.
v
q_jol_I}
«-*1
^^;
pro
tA^
*,(7£>
Cap. VIII.
.
112.
DE VERSIONE
AKMEMACA.
gr.
,,
"
. liberra*:
„et spe" e syr.
v-iCi?
P
r0
«-•>;
I. L
dixi, Armcnium legisse
]^m^>0>
sed liaec niututio liautl videtur esse necessaria.
Im ep. ad Rom. inscr.
p.
129. gr. „y.<u
*
sc.
,,"
Arm.
L
„et illumiiiatori s. illuminanti" e
syr.
jidilDO?
Part. pass.,
quod et Part. act. esse potest, uti
Arm. accepit.
Ihid.
p.
131 sq. gr. „'" Arm.
(
)
„(digna) precibus" e syr.
_*_^ ^^ •
pro
>*
1•••
Cap. 1.
.
138. gr.
,,&",
Arm.
„invideatis" e syr.
^a^Qm^Z
pro
qcdqx»Z.
Cap.
III.
p.
147 sq. gr.
,,"
Arm.
1>-
„vanitatis"
e syr.
1*^£0?
s•
*
P™
{*?•
Cap. V.
p.
159. gr. „xt
"
Arm.
/3#_
,,quid mandatum est
(sit) mihi" e syr.
^^
r
iQ£) |_
pro
CA
V
t>Axia \
Cap.
VI. p.
164 sq.
gr.
„o "Arm.
/

dolores
mortis" e syr.
IZqvq, ]]iu.m
pro
],^»5 P^lk».
Cap. VII.
.
171 sq. gr. ,,"
Ann.

„crux est" e syr.
}rnl^>.
ocji ,
quia vox
J^aI^-
tam Part. pass. quam nom.
subst. est.
Ibid. p.
173 sq. gr.
^
'
"
.
/- „
desiderat seneetus lac" e
syr.
__>-> )(1.!
«-^^) |3
pro
}_] ^^})
|-^
]-1^-^__.
Cap. IX.
p.
179 sq. gr.

"
Arm.
-
„sicut iinaginem
"
e syr.
..?
^)
pro
oilajt^ ^\•
lii ep. ad Pliilad. inscr.
p. 185 sq. gr. ,,"
Arm.
1/,!>
„qui electi sunt"
e syr.
QaO^IjP
1
Qa^lZ]?,
Cap. V.
p.
196 sq. gr.
»\" Arm.
„ligatus
sum" e syr.
-
)}]
pro
,..•)^). Cap.
VIII.
p.
206. gr. „"
Arm.
.0
„dubitatio" e
syr.
^>
,
q«ae vox tam
divisioncm quam dubitationem
dcnotat.
Cap. X.
p.
214 sq. gr.

y.ui ai "
Arm.
.
„sicut sanctae ecclesiae" e syr.
]*.£>
]Z
r

?
/
J
i P
r0
>^r*2
7•*•
DE VEKSIOXE
ARMEMACA.
1 1 1 ep. ad Sinyrn. Cap. I.
p.
222 sq. gr. „
-
frwf*
Arm.
„a signo" e syr.
}
Aaj >
pro
}
A^ ^
#
lbid. gr. ,,
(}
".

si-
inium
niLiiidi e
syr.
}^^? \a.±j
pro
{>. )a^j•
Cpp. VII.
p.
239. gr.

c
iVa «/ ". .
^/#_
„et vivere" e syr.
^i^aJ «.sl?
non
^,
ut 1. 1. dedi. Cap. VIII.
p.
242. gr.
„?]
".
^
„facere requietem . re-
ereationem" e syr.
)Za>*xj.
Cap. XI.
p.
248 sq. gr.

"Arui.
/
„voluntas vestra" e syr.
.±>>
pro
In ep. ad Polyc. Cap. IV.
p.
271. gr.
„" Arm.
/
„voca" e syr.
\>
^.
s.
|>
^
pro
J^o
^••
Ibid. gr.
,, "
Arm.
Jfj
^J
)^,
)
oceas non con-
teinnere" e syr.
^±1 ]} V
T0
~*
U•
Ca
P•


273

&
p
*
,,^
"
Arm.
'£ &
„in operibus suis" e syr.
-)
pro
^jCIjVOsv
Ca
P•
VIIL
p-
285. gr.
,,
"
Arm. iuyW _
„eum fratrem (sc. saluto),
qui paratus est" e syr.
^)\*>]
pro
^^Ij..»]
%
In ep. Mar. ad Ign. Cap. II.
p.
294 sq. gr.

"
Arm.
„manifestant" e syr.
^ ^
pro
^ajd^^d
Ibid.
p.
295 sq. gr. „«
Arm.
?^_
.
,,
scis
4
e syr.
Aj] ^
P
ro
Aj) .• >.
Cap. III.
p.
299. gr. „«
&'" Arm.
Zl W^
, 5
et (sc. ut) non
rcspicerent" e syr.
v
o$G.kO
P?0
pro
>^Q^kMjJ ]]?.
lii ep. Ign. ad Mar. Cap. I.
p.
305 sq. gr. ,, ** <£
7lodOV
*'
.
„desiderium
magis acquirit . possidet" e syr.
$\
Aj)^Aj JA^l^
pro
5\^ ]1*>
\^
Cap. II.
.
308. gr.
„"
.

fugitivis
"
e syr.
JisoV^
pro
|*£o
r
^.
Cap. IV.
p.
313 sq. gr. „nai/uv" Arm. „cogitare" e syr.
«^.*.^
pro
uA.^^li.,
In ep. ad Tars. inscr.
p.
319. gr.
„?) ]
/./."
. ",1
/
,,cgregiae
(
siiigulari
,
belcctae)
*
2
xx
DE
VEIISIONE
ARMEMACA.
ecclesiae" e syr.
\*.* > ^>
P
r0
l^t
2
». ?4^>
C
*fr'
Vl*
p.
333. gr.
,,
ow
"
Arm.
.
«^
„et qui ejusmodi est ille" e syr.
_,*]
-
^•1}0
™ ]
^*1
Ijoi
,bid
'
&

»"
'
°W
Arm
'
£
"
"

eed" e syr
J]]
]]
pro]]
]]).
Cap. VII.
p.
334 gr. „Sn <Jf «
"
Arm.
(
)
„et
propter
resurrectionem corporis nostri" e
syr.
^£>?
)A^£UD ^

T
*fc^5
lA*i*£> ^.
In ep ud Antiocli. cap. 1. p.
346 sq. gr.

algtaeig "
Arm. ^
„(
caveatis) ab
impiis et malis
haereticis" e syr.
^cujdVot ^io
11 \1^
pro
JaaOj
IaI^A) £* ^5
sed legendum
fortasse arm.
„liaeresibus"
pro
&
„hae-
reticis", unde
Armenius in syriaco
legisse putandus erit:
^o
IAaaSO
]t£xo Ua^QAflcYoi•
Ca
P•
IL
P•
348
%
r
- »
na
Q
u
*V
ot
>"
Arm.
„antea a
Domino" e syr.
^ >Q
Jr£)
^
hfio
pro
,^
>o
r
£)
.
Cap. X
p.
362. gr. ,," Arm.
„obtegebam"
e syr.
A*xns
pro
A*mo•
Cap. XII.
p.
366. gr.

"Arm.
„diaconissas", ad ver-
bum „puellas
diaconos",
retenta voce syriaca
jA-^•
Ibid.
p.
367.
gr.
,,
"
Arm.
„quae oblectatae sunt"
Syr.
lo55
S.
*£>
pro
».-3 \Oh
S.
^»(7
fc]
«-.wQ£D5.
Cf. praeterea Cap. IX.
p.
361.
Iu ep. ad Her. Cap. II.
p.
378. gr. „"
Ann.
„pervertit« e syr.
J^mj
pro
\\mj.
Cap. VI.
p.
384. gr.
,,"
Arin. jjdiscipulus" e syr.
^
pro
].
A
^v/ Cap. VII.
p.
386. gr. „o
"Arm.
^
J
„qui dividitur . separatur" e male
intellecto syr.
«.^aAj
]]>•
%
Cep. IX.
p.
393. gr.
,,
"
Arm.
!]
„respice" e syr.
^q^
pro
jio^».
lbid. „"
Arill.
„spleudeiis" e syr.
»_*». ,_>^1.
#
1 1 1 ep. ad Philipp. Cap. VII.
.
413 sq. gr. „"
Arra.
,,"c
beuc intellccto syr.
Jnaooi.
DE
VEllSIONE
ARMEMACA.
XX|
Cap. VIII.
p.
415. gr.
n
h>
tv.
&
-
VOV
"
Arm. / ^
^
„exsultationis (sc.
oblitus es) in ventre (utero) servi obviam Do-
inino" e syr. J^vq
>0,— <0 ]
f
^>? >^>3
(
s

'^
J
r^)
'°!~^
pro
|
V>J
>o
r
r
?
]^^
Ja>pa
(s.
)y^)
IMd
p
'
417
gr. ,,"
Arm.
„Iaudabiles" e syr.
^
pro
]AgiSv
<
^Vn
• Cf. praetcrea cap. 1.
p.
396 sq.
Dc liis uberius erat disputandum, ut luculenter demonstrarem,
oranes lias tredecim
epistolas e syriaco ia armeniacum sennonem
esse translatas.
Jam vero dixerit aliquis, cmicedendum quidera esse, hanc
versionem e
syriaca esse factam, sed quaeri tamen
,
quid im-
pediat, quo minus Ignatii epistolas a pluribus diverso tempore
in syriacnm linguam translatas esse suraamus ? videri potius
illud c fragmentis a Curetono, viro rev. ex aliis operibus col-
lectis elucere; idque si locum habuerit, potuisse armeniacum in-
terpretem e seriori quadam versione syriaca suam facere
;
illam
euim Curetoni versionem claris verbis indicare, eam ipsam non-
nisi tres illas epistolas continere.
Haec age nunc paullo accuratius perscrutemur.
1)
Bunsenius, vir illustrissimus, in libro „die drei achten
und die vier unacbten Briefe des Ignatius von Antiocbien." Ham-
burg 1847. 4. Vorrede
p.
XVI. niagni esse moinenti arbitratur,
quod in codice illo syriaco
,
qui tres epistolas exbibet, absoluta
tertia legatur:
:,
.Jj.^.Jj
:
-^
:
U-V-^J
:>q.1^_a
:
Ijcudo ^£>Q£imjL„2))
,
quae graece vertenda erunt:
,,
(
''. Verna-
cule vir 111. eadera reddidit „Hier endigen die drei Briefe
des Biscbofs und Martyrers Ignatius", et grave bis inesse putat
argumentum ad confirmandam
opinionem suam
,
quod nonnisi tres
illae epistolae verae ac genuinae vocari possint. Sed pace viri
sagacissimi dixerim,
magnopere
eum hac in re errare. Nam
unde cognoscitur, baec verba ab interprete esse profecta? Nonne
librarius eadem addere potuit, ut indicaret,
finem bic esse episto-
larum, quas repererit vcl dcscribere
constituerit s. descripserit?
atquc, quod maxirai est momenti,
status Syrorum empbaticus hic
positus ex regula quidem
grammatica
articuli vices gerit, sed
saepissime etiam, ut Grammatici
doccni,
indefinite adbibetur, unde
quaeritur,
quouiodo hoc loco
intelligendus sit.
XXII
DE VER8I0NE
.
Transeamus
nunc ad eam quaestionem
,
quae de variis ver-
eionibus
syriacis agit, ac videamus, quid de ea statuendum sit.
Memoriae
quidem liac de re niliil proditum est, scd tamen frag-
inenta
illa a Curetono exliibita, quae loca continent c septem
prioribus
epistolia
desumta, videntur probare
,
olim plures S.
Je-natii
exstitisse vcrsiones syriacas. Conferantur loca, quae tam
in
versione,
quam in sing-ulis fragmentis rcperiuntur
,
scili-
cet:
ep. ad Eph. capp. I. XVJll. et XIX. cp. ad Trall.
cap.
V. ep. ad Rora. capp. II

VII. ep. ad Polyc. cap. III. In
liis non tantum ubique verborum
,
verum etiam lectionum ut plu-
jniniiii varietas animadvertitur. Ita Severus dedit: ep. ad Eph.
cap.
I.
p.
7. ^", versio ,,", Ep. ad Trall. cap. V.
p.
106. ,,
"et
,,",
versio
,,.
"et ,,".
Ep. ad
Rom. cap. II.
p.
143 sq. om. verba
,,
&*' et legit
iy
tig
",
versio exbibet
,,"
vel
,,
ittov" et legit
„lv
/J"
0 »*
"vcl

". Ibid. cap. V.
.
161 sq.
Severus verba e memoria reddidit, ac
nonnulla omisit.
Ep. ad
Polyc.
ciip. 111.
p.
268 sq.
,,
",
versio ,,
",

Timotheus in ep. ad
Epli. cap. XIX. p.
51 sqq. graeca accuratius reddidit quam versio,
quae
nonnulla
omisit, in aliis deflectit. Ep. ad Roin. cap. 111.
p.
147 sq. ,,&
,
-
",
versio
,,
,
."
Ibid. cap. IV.
.
148 sq. versio addidit
,,",
quod
apud
Timotbeum desideratur. lbid. cap. VI.
p.
164 sq. Tim.
graeca
accuratius
interpretatus est quam versio.
— Anonymus
scriptor VII. in ep. ad Eph. cap. XVIU.
p.
49 sq. exbibet
„",
versio ,,".
Ibid. cap. XIX.
p.
52. addidit, quae desiderantur
in
versione.

Eusebius syriacus in ep. ad Rom. cap. IV.
p.
151. graeco
convenicnter omisit vocem „d-tov", quain versio
cxbibct;
sed cap. V.
p.
158 sqq. magis consentit cuui versione,
quam cum textu graeco.
Jam si singula fragmenta inter se comparamus,
auimadver-
timus maxiinam partem ca a se invicem discrcpare, ac videri tan-
tum

si pro paucitate locorum Iiac dc re judicium ferre licet

ea,
quae Rev. Cureton. sub nuiiicro VIII.
laudat, cum iis, quae
. IX. leguntur (cf. ep. ad Eph. cap.
VII.
p. 25.),
ct frag-
iiienta sub num. V. allata cum iis, quac num. VI• profert (cf. ep.
ad Smym. cap.
VI.
p. 234.), quam maxime
inter sc conyenire.
Itaquc
quum ecrti quidquam dc liac quacstionc
statui nc-
DE YERSIOXE ARMEXIACA.
xx , n
queat, eam in ambig-uo relinqiianiiis; atque videndum erit, utrum
armeniacus interprcs versionem, an fragmenta sequatur; ac pri-
mum quideui respiciainus loca, quae tam in versione quam frag•-
mentis reperiuutur, deinde vero ea, quae fragmenta sola sup-
peditant.
1)
Loca ia Severi libris rcperta: ep. ad Eph. cap. I. p.
6 sq.
Armetiius a versione non minus quam a Severo videtur recedere;
sed si levi mutatione ibi legimus pro
,
lectionem
versionis tuetur. Ep. ad Trall. cap. V.
p.
104 sq. vocem „vo-
tiv" vertit:
/
„scire", quod magis convenit cum vers.
\J
r
iali
quam cum Severi |1^AmV>\. lbid.
p.
106. cura vers. legit Ann.
,,
(
et ,," contra SSeverum, qui
,,
"et
„"
exhibet. Itein ep. ad Rom. cap. II.
p.
143 sq. Arm. cuin vers.
dedit
,,
vel &tov" et
,Jv (", Severus contra priora omisit,
et posterioruin loco reddidit
,,
". Ep. ad Polyc. cap.
III.
p.
269. Arm. cura vers. habet
,,
", Severns
,, ".
2)
Loca e libro Timotbei: ep. ad Eph. cap. XVIII.
p.
51
sq. Arm.
/
magis convenit cum vers.
A*moZ]
quam cura
Timoth. nrj/v^n
,
deinde exbibet quidem Arm.
,
quae in versione
omissa sunt, sed alia ratione quam Timotbeus. Ep. ad Roin.
cap. 111.
p.
146 sq. Arm. congruit voci versionis
^^
cujus loco Tira. dedit
]\
. Ibid.
p.
147 sq. Arm. legit
,,-
& , ]
1
',
versio
similiter:
,, ()
,
'
]
", sed Timotheus

,
", Ibid. cap. IV.
.
148 sq. Arm.
.
q.
Syr. 1.
].j.^^a^D,
sed Tim. graeco magis con-
veniens
j.j] aaio ,
deinde contra utrumque Arm. omisit
,,-
/", posuit
,
quod inagis respondet Timoth.
«.^
quam Syr. 1.
j
^> «3,
sed e liberiori interpretatione
profectum essc potest; ac denique addidit cum Syr. 1.
,,",
quod
apud Timotheum desideratur. Ibid. cap. VI.
p.
164 sq. verbo-
tenus consentit cum Syr. 1. contra Tiinotheum.
3)
Loca ex anonymo scriptore Cur. num. VII: ep. ad Eph.
cap. XVIII.
p.
49 sq. Arm. exliibet ," cum Syr. 1
,
Anony-
mus vero
„-
(
,
atque itidem Arm. congruit cum Syr. 1.
}*^»^
\
pro quo Anon. dedit
.Cja^.

Ibid. cap.
XIX.
p.
XX!V
DE VERSIONE
AHYIEMACA.
51 sq. Arm.
conveuit, ut modo diximus, cum Syr. I.
|5
minus vero cum Anon.
<]J| 5
se(J addidit Arm.
cum Anonymo,
qnac in Syr 1 desidcrantur.
4)
Loca ex
Eusebio
syriaco: ep. ad Rom rap. IV.
p.
150
sq.
Arin. contra
Euseb.
cum Syr. 1. addidit vocein ,,9$"• Ibld.
cap. V. p.
155 sq.
Arm. verbotenus reddidit verba Syr.
1.,
qui-
bus repug-nat
Eusebius; atque in reliquis quoque
p.
157

162.
mag-is
consentit Arm. cuin Syr. 1
,
quam cum Eus. syr.
Jam vero sicuti in liis Iocis, ita in aliis, quae non babentur
in versione syriaca,
Arnienius a frag-mentis recedit. Cf. ep. ad
Epb. cap. XVIII.
p.
53 sq. ep. ad Mngn. cap. VI.
p.
71 sq. cap.
VIII. p.
76 sqq. ep. ad Trall. cap. II.
p.
95 sq. ibid. capp. X.
XI. p.
117 —121. ep. ad Rorn. cap. VI.
p.
164 —169. ibid. cap.
VII. p.
172 sq. ep. ad Pbilad. cap. III.
p.
192. ep. ad Smyrn.
capp. I. II. p.
219

223. ibid. cap. III.
p.
225 sq. cap. IV.
p.
228 sq. cap. V.
p.
233. cap. VI.
p.
233 sqq. ep. ad Polyc. cap.
III. p.
269. Alia fragmenta non habentur.
Itaque non restat nisi versio a Curetono viro rev. edita, qua-
cum
Armenius ut plurimum consentit; atque, si quis opponere
velit,
ejus textura originalem non illara versionem fuisse
,
sed
aliam eidem siinilliiiiam: respondemus, ne boc quidem statui posse,
quum in singulis vocibus reddendis mirum in inoduin cum illa
congruat, id quod casu fieri potuisse prorsus nego. Ita vocera
„&"
ep. ad Eph. cap. I.
p.
7. Arm. vertit:
,
/
„a feris devorari", Syrus item:
]Zq1'>j
^
\ta|z}j,
sed
ep.
ad Rom. cap. V.
p.
156.
„&
(
ab Arm. redditur:
^
hJ
/
,, bcstias
(
feras
)
SUm COIlje-
ctus
"
iterum convenienter cura Syr.
]
j.^} ]Zal±t *>
Cf.
verba „"
ep. ad Epli. cap. VIII.
p.
27. XVIII.
p.
49 sq.
„"ep. ad Rom. cap. VI.
p.
157 sq. cp. ad Polvc. cap. I.
p.
258 sq. VI.
p.
289 sq.
,,'" ep. ad Polyc. cap. II.
p.
263.

" ep. ad Rom. cap. VI.
p.
165 sq. cf.

" ep. ad Trall. cap. V.
p.
103 sq. Quum
vero easdem voces eodcni modo in aliis etiam locis vt epistolis,
quas Curetoni vcrsio non agnoscit, Annenius reddat, apparet. lias
etiam illa versione csse redditas
,
cf.
,,/^"
in ep. ad
Epb. eap, II.
p.
12.
ep. ad Magn. <ap. II.
p.
63. XII. 86. ep.
ad Mar. cap. II.
p.
309.
ep. ad Tarfer. cap. VIII.
p.
338.
q>.
ad
Ant rap. XII.
p.
368. XIV.
p.
370. ep. ad Her. cap. .
.
385.
DE VERSIOXE ARMEXIACA.
„"ep. ad Epli. cap. XXI,
p.
58. ep. ad Mar. cap. .
.
311. ep. ad Tars. cap. VIII.
p.
340. ep. ad Ant. cap. VII.
p.
359. ep. ad Her. cap. I.
p.
376. IX.
p.
393. ep. ad Philipp.
cap. XIV.
p.
433. cf. ep. ad Polyc. cap. II.
p.
266. VI.
p.
276.
„innvyxureir", ef. ep. ad Epli. cap. I.
p.
7 sq. cp. ad Rom. cap.
I.
p.
134. II.
p.
140. IV.
p.
150. V.
p.
160 sq. ep. ad Polyc. cap.
II.
p.
264 sq. cum ep. ad Magn. cap. XIV
p.
89. ep. ad Trall
cap. XII.
p.
123. XIII.
p.
126. ep. ad Rotn. cap. VIII.
p.
176 sq.
ep. ad Pliilad. cap. V.
p.
197 sq. ep. ad Smyrn. cap. XI
p.
248.
Jam vero quacritur, qui factuin sit, ut liis omnibus non
obstantiliiis nonnulla tamen loca in interprete nostro inveniantur
(cf. supra
p.
XIV.), quae cum graeco textu mag-is conveuiunt
quam cum syriaco, atque ex illo videntur esse translata. l\um
fhrtasse variae exstiterunt versiones armeniacae, atque nostra e
variis, duabus certe, altera e syriaco, altera e graeco textu ortis
compilata est? Non putaverim. Hoc enim si locum babuisset,
non occurrerent loca plane corrupta ac sensu fere carentia (cf.
supra
p.
VIII), nec omissae essent singulae voces plenaeque sen-
tentiae (cf.
p.
X). Equidem banc difficultatein sic expediendam
dixerim: Librarii (vel potius lectores), qui textum graecum ad manus
habebant, addiderunt bic illic in margine aliam versionem bnic magis
consentaneam
,
quae a serioribus textui inserebatur Hac rationo
duplices verborum ac sententiarum versiones facillime explicanhir.
Qunm vero aliquotics animadverteretur, unam vocera aut sententiam
bis esse versam, nonniinquam g-enuina versione e Syro facta rejecta
altera sola remansit. Editoribus ejusmodi codices manuscriptos ad
manus fuisse probant prae caeteris tres illae lectiones variantes
marg-ini adnotatae, quae in ep. ad Smyrn. cap. 1.
p.
219. II.
p.
223. VI.
p.
236. reperiuntur, atque versionem praebent graeco
textui magis accommodatam quam ea
,
quac in textu armeniaco
leg-itur. Uuodsi interpreti anneniaco ipsi tain syriacum quain
graecum exemplar ante oculos esset versatuui, procul dubio textum
graecum, utpote originalem ct armeniacae linguae ing-enio magis
respondentcm secutus et iniitatus esset; sed non iniitiaiiiur, discre-
pantias nonnuilas (licet nou omncs)ita quoque explicari posse, ut in-
terpretem syriacum verba et sententias passim bis vertisse sumamus.
Restat nunc, ut de tempore, quo interpres noster vixerit,
pauca disseranuis. Conununis Armetiioruin traditio eum «ac-
culo
p.
Cbr. n. quinto vindicat, nec videtur quidquani versioni
inesse, quod buic upinioni repugnet. Sermo enim armeniacus, si
VERSIONE ARMEMACA.
ea
exceperis, quae
scriori tempore
irrcpscrunt,
purus est ct illi
sacculo reepondens.
Deinde
nominiim propriorum
soriptio maxi-
mam
partem
antiqua (cf.
p.
XIV
sqq.) idem videtur
proljare. Inve-
niuntur qnidem
ejusmodi
nomina rccentiori modo scripta, et alia,
quae
modo liac modo
illa ratione reddita sunt; sed haec lihruriis
debemu•,
qui graeca
passim compararunt, et noinina ipsis aliunde
cognita suo
modo
scripserunt, alia vero eo, quo in codice suo
legerunt.
Porro
praeter aliquot martyrologia, quac jussu Catho-
lici (summi
patriarcliae)
Gregorii Martyropliili e syriaca lingua
versa
sunt,
nihil
memoriae
proditum est, quod seriori tempore
c
lingua
syriaca in
armeniacam sit translatum. Denique ad idem
tempus nos
relegant
loca
biblica in posterioribus praesertim sex
epistolis
crebro
allata,
quae ut plurimum non conveniunt cum
versione
bibliorum
sacrorum
;
unde concludo, interpretem nostrum
illo
tcmpore
vixisse,
qno Scripturae sacrae versio armeniaca non-
dum ubique
cognita ac recepta fuerit, alioquin ejus textum in
sua
versione
reddidisset.
Erg-o, si paucis verbis orania complecti lubet,
1)
versio nostra
saeculo p.
Cbr. n. quinto ex illa versione syriaca, cujus exemplar
Curetonus edidit, facta est.
2)
Versio illa syriaca noa tres tan-
tum, sed tredecim
epistolas S. Ignatio adscriptas, easque non
decurtatas, ut in edititfne illa leguntur, sed ita, comparatas, ut
Noster eas dedit, ab initio complectebatur, ita ut exinde ap-
pareat,
conclusiones,
quas Bunsenius secundum illam fecerit, stare
non posse. Sed 3)
armeniaca versio a librariis serioribus (vel
lectoribus)
,
qui graecum textum cum ea comparabant, passim in-
terpolata et corrupta est, atque editores critici judicii plane
expertes
has interpolationes et corruptiones texlui inseruerunt.
Dc altcra cpistolae ad Romanos versione armeniaca et syri-
aca, quae
iti
martyrologiis leguntur, nibil cst, quod addamus,
quum utraque e graeco textu una cura martyrologio seriori de-
irnim tcmporc
translata sit.
II 2
J.
Arm.
[d
nl
-nlf^^
\.
^^.
. .
,
/-/
* tui [fHruilib
^
I
i. e. „Epistolae beati Jgnatii Deum induentis (s. Deo vestiti) episcopi
Antiochiae, scriptae secundum singulas urbes
,
quando exibat testari (i. e.
martyrium subire) Romae sub imperio Trajani."
Gr. 2. ,, ^
, €7
,." Theopdcos nomen Antiocbiae ab Imperatore
Justiniano dcmum inditum esse docet Cotelerius ad h. 1.
Lat. 2. ,,B. Ignatii
,
Antiochenae ecclesiae episcopi
,
et martyris ,
discipuli S.
Johannis
evangelislae, epi.stolac."
1
rfj
&
&
. 1. Item Lat. 1. et Gr. 2. Sed Jacobson dedit Gr. 1.
,,
1
Ttqos "et Lat. 1. „S. Ignatii ad Ephesios
epistoia." Cod. Caj. exhibet „Ignatius Ephesiis". Lat. 2. „Ad Ephesios.
De unitate : scripta ex Smyrna." Syr. •>*^]

^*5 —
?Olb^.»?
i. e. ,,Ejus (sc. Ignatii epistola) secunda, quae ad Ephesios." Haec in-
scriptio librario videtur deberi. Arm. 1\#
^;\\.
j
1
^
:
,,Ad Ephesios.

Caput
1."
I. 3. y.ai
.
Syrus in tribus epistolis: «JDQ*.£\JL
s
v
:
*{
,*-£DQi<12>\Z OOI)
i. e. ,,Ignatius, qui cst Theophorus." Arm.
]\~
iiilimi uuimni. uiA ffuin i. e. ,,Ignatius
,
(jui est Deuin indu-
ens (s. Deo vestitus)." Sic in omnibns cpistolis praeter eam
,
quae ad
Heronem (Arm. Urionem) diaconum scripta est, ubi nn L• i. e. „qui et"
lcgitur pro i. e. „qui est".
ibid. -?

.Lat. 1. et Gr. 2. inserunt ,," ante
,,"
,
quod Srailb. ct Jacobson tuentur. Lat. 2.

bene-
dictae
,
raagnittidinc Dei Patris repletae" (,,']").
Syr.
siae
,
quae benedicta in magnitudine Dei Palris, et repleta" (,,
-
,]"
).
Ann.
^1
\
1>1>
\
x
p
j
^
11. i. e. ,,ecclesiae benedietae magnitudine
Dei Pa-
tris perfertione (s. pl«*nitudine
)
ejos"; vidctur legisse : ^a-^^DQaO
s.
I
,
Tfj
/ ,
ttvai nuviog
'
,
)^
iv
&&iv &
\
1. 1.
— . Vossius omisit
vor«:m ,,", quae
in («r. 1. Cod. Med., Gr. 2. et in vcrsionibus Legitar. Gr. 2.
,,
ual
"
. . . SjT. 1^]> 1 \*.*
t
2ii
i. (!. ,,([uac separala a saeculis, ul sit ojnni tempore." Arm. praemissis
VOClbae: /
jXfb^"""
,
(«.IDQm^u OljA*]? —iOl—
LiCDp
vidc inlra) i. c. „quae est Epbesi Asiae" sic vertit: nn
^^
// /. e. ,,quae est bcncdicla a
mundo esse semper." Ilaec versio, si quid video, exinde orta cst, quod
Arm. loco
\.^
„separata" lcvi mutatione leg-it \zi*
t
Z}
„buiiedicta",
et voci
>
significationem mundi,
quain saepissime habel, iribuit.
1. 2.

.Syrus : (£>0) i_>^._CQ_A__^
^^
1*2*. >*.±
i. c. „in gloriam, quae raanet et
non mutatur, et (quac sc. ecclesia est) perfecta et eletta." Arm.
L•
.
i. e.
,,mancnle et imnmtabili gloria
,
qnae perfecta est." (
f
.\^*)
Uterque inlerpres vocera ,," ad ,," refert, atque eosdera
,,"
pro

"
legisse
,
Cureton sngaciter conjecit.
Caeterum Arm. omisit vocera
J.a£}
s
v
s
O ,, ." Lat. 2.
,,(ut sit semper) in singulari gloria, inconvertibilis" etc. : deducit nempe
vocem ,,"a
,,
".
1. 3.

. Gr. 1. . Junius lcgi vult ,,"
pro ,,", cl Ruchalus
,,"
pro
,,
". Syrus:
,^-^
».. ^qaj) ^^]? ciia^^d
1'i--*?
I•**-
1 ^ '• e •
,,in signo s. proposito veritatis, in voluntate Patris (omisit ,,") Jesu
Cbristi, Dei nostri." At rectc vidit Cureton, loco
J.a.jlJLO
„in signo
s. proposito" legcndum ossc
^
,,in passione'. Arm.
L• {Wi i•
»•
>» passione Dei
et Duinini DOStri Jesu Christi
u
;
legisse videtur ,,
^
&*
(omissis
,,
.") ' *1& ".
Gr. 2. <t Lat. 2. ,, Iraov
, ". (Lat. 2.

Salvaloris
"
omissa voce
,,".
AD
EPIIESIOS.
5
&tov
, vfj
,
tfj
jfj
lv
4
,
^
, iv
/.
. & ,
. 1. //
-- —
Idaias. Syrua : _»!^> ,1^\- \*. -»_
«_u;QiiiiJ(.Cj Olj^jp i. e. ,,ei (sc. ecclesiae, quam vocein jam aitlea
dederat), quae digna (se. est) beutitudine
,
ci
,
qoae est Ephesi"; uniisit
voces . . r/r Irioius". Arm. £- liiniilmi
[
/ uili i. e. „quae
digna est beatitudiae"
;
reliqua jaua in antecedentibus legebantur.
I.
2. /.. x. I. Gr. 1. et Lat. 1. exhibent ,,", reliqui ,,".
Syras: -
«-*<^>
1^
? ]^^
Jmaa^ VSqaaO
i. c. ,,in Jcsu Christo, in ga-idio sine macala (immaculato) multa salus."
. -
}
\
'\
$
',
\. e. „immacnlato gaudio in Clirislo Jcsu multa salus." Uterque interpres
uinisit ,,xa£'
f
}
et Ann. legit „iv Xqhjtco lr
t
oov
l(
.
\. 4. l-JTtudt^auerOs

. Lat. 1. „ Acceplans
"
etc. Syrus.
^i^\^)
;«J=U.C1m
«~K«^0?
01 <.£» )<72^ t a\s \^£:<? i. .
„Quoniam acceptum (s. acceptabile) mihi
(
supra me) in Deo noraen
vestrom,
quod valde (limltum) dilectum". Legisse videtar ,," pro
,,", nisi forte orationis nexu ductus sic verterit. Arm. (
£
. nrifnpjL• L• jnjd
"/ \. e. ,,Et-
enim
acceptabili.s est apud me (mihi) salus vestra per Deum (s. Deo,
cuin Deo), et valde amabilis (s. cara)". Haec versio procul dubio exinde
enata
est, quod Arm. in syriaco suo exemplari levi mutatione legit, aut
certe legere sibi visus est
.^x^
,,salus vestra" pro .QHJu^
,.nomen vestruin", et «.Ayv-iDO „et valde" pro
c*
s
wC05
„illud, quod
valde". Gr. 2. ,,'(ita Cod. Nydpr., sed Cod. Aug. ,,-
l-auti-Oa") iv dto) &". Lat. 2. „Susci-
piens (ita Codd. Mss.
,
scd edd. „Suscepi") vestrnm in Deo multuin de-
siderabile nomen".
ibid.

.Syrus :
\\ (.1_ J.Jlau^j .-UD) OC71

\&.*)\0 i. c. „id quod acquisivislis iu nalura voluntatc recta ct justa."
Arm. tinii
1
i. c. ,,quod acqui
sivistis re vera (vere) immaculata voluntale."
6
EPISTOLA
,
&tov -
.
. 1.

) .
Lat. 1. „sucunduin iidem et cari-
tatem iiTChrieto Jesu (,,
Xq.
." pro „4v . .") Salvatore noetro",
qtiibus addila est nota
,
ut videtur, inarginalis „glorific&tO
lesiim Chri-
gtoffi Deum.' Cf. Ep.
ad Bfagnee. eaj>. 2. Syrus :
| Zo..lAQ.»(7U2 «,S>fo
l^GOfZi
\^..'- ^Qaj) IoQjaCSO
i. <:. .,atque etiam (in) li.l.• el
amore J<;su Christi, Salvatoris nostri." Legisse videtar
,,. . .
lr
,
". Similitrr .
K
i\"~l• "
^'l'"il
'•
e
' "^
e et araorc
^
esu Christi, Salva-
toris nostri". Gr. 2. et Lat. 2.

,,
". . /..
1. 2.
£&. Lat. 1. „quia (,,") imitatores existentrs
Dei." Syrus:
Joiu^j ^}
v
Q^j.
a
j|o
i. «.
„et
eslis iinita-
tores Dei". Arm. itein :
'. :
i. e. „et estis sirailes
(s. iraitatores) Dei". Gr. 2.
,,
&",
et Lat. 2. „cum sitis imitatores bumanitatis Dei." Usser. in Gr. 2.
conjieit legendum
,,
&
,
3^
.
* '
ibid. * ". Gr. 1. exhibet ,,&" pro
". Lat. 1. ,,et reaccendentes in sanguine Christi Dei
"
; legisse
videtur ,, .
&".
Syrus :
*
J<7l2i^o l^Or^
«-]
'• e
"
et incalescentes vos (estis) in sanguint
Dei." Arm. liaec prorsus omisit. Cureton aliam horum verborum ver-
sioiiem c Severi Antioch. libro adv. Grammaticum profert
p. 28.
,]^5
..^]
i. e. „iiillaminati (quum inllammati
.silis s. essetis) sanguine Dei." Gr. 2. ,,. ".Lat.
2. ,,ut vivificati in sanguine Christi", ac si legisset ,,,".
Kquidem dixerim
,
primitas scriptam esse
,,
"(cf. Gr. 2. ct
Lat.
2.),
dcindc ex nota Monopbysitae cujusdam marginali in textuin
irrcpsisse ,,0" (cf. Lat.
1.),
ac denique vocem ,,• excidisse
(cf. Gr. 1. et Syi•.).
. —
.Gr. 1. Cod. Med. pro .. «
• vhibet ^". L«t 1. „
(*o^natuni opus integre jxTferisti
S\ins:
#v
oAAli>iQ*
^
v
(miwl ^^-
i. t. ..«
OfUB
rociia-
tniii
vestrnin eito perfecistie
"
; legisse videtnr
.,/.,><>.
,".
AD EPHESIOS. 7
\
dtdtfttvov
xotvov
.
,
rfj
7V>///y
Arm.
1*
&
/rn
/
i. e.
,,
et opcra vestra
perfecistis cura amoro. Legit igitur .Q2j
r
C^O ,,et opera vestra"
pro .QuJ-j-wf
|
r
^^O „et
opus cognatum vestrum"; sed pro
_
,,
amore" dixeriin legendus esse
^
„studiosc, festinanter".
Lat. 2.
„congenuinum opus perfectc consuminale"
;
legil nempe
,,-
'". Versio syr. e Sever. Aut. (cf. Curct.
I. 1.
p. 28.) haec sic
vortit:
^^^
AjjjAiQ^
--*^ ]<1 ]^
i. . „opus
di-
gnum in genere (legendum fortasse
[miyv^ |Qa
„dignuin genere s.
stemmate'') perfecte absolvistis".
1. 1.
— *. Syrus:

iO
\j\ ^..)]) .^
r

Jq^
].^
\±* t-*£*^> \^
p
r
i*Qffl i. e. „quando audivistis,
quod
viintus ego (sum) ab operibus propter nomen et spem coramunem",
sed pro ).J
r
^aiD <-i*) „ab operibus" legendum
esse
j^CUD _ „e
Syria", jain recte vidit Cl. Cureton
;
at quaeritur
,
an Syrus cura Gr. 2.
legerit ,,/". Arra.
/
i. e. ,,quando au-
divi.slis,
quod vinctus sum in Syria propter nomen totius communis spei",
ac si lcgisset
IQ-. fr^^
00
?
\X1M *-±2>] ^i^
i. e.
,,
*
i/.". Sed „in Syria" Arm. consulto videtur scri-
psissc pro
-
„a Syria". Gr. 2. et Lat. 2.
,,yaq
urtd JSvqias , "
(Cod.
Magdal. Lat. 2. „super Christo, et spe communi").
1. 2.

.Syrus :
^])> ^QDZa^
^
)l
J |
.{.^^} |2q**j
,
- i. e. ,,et sperans ego (spero) precationibus
vf.stris, ut devorcr a feris Romae". Arm. item :
1 .
^
^: \. e. ,,ct exspecto prc-
cationibus vcstris a feri.s dcvorari Romae". Arm. vocabulum
,,&-
"codcm inodo reddil in cp. ad Trall. cap.
10., sed in ep. ad
Rem. c. 5. vertit ,,conjici inter bcstias"
propter nexum scilicet orationis,
Syrum ibi etiam seqnutus. Voccin ,,/"
Syr. ct Arm. omiscrunt.
Gr. 2. exhibet ,,
11
pro
,,". Lat. 2. item : „confi
denten orationiime vrsiris. nt meivar
Homa< cum bestfis dimicare".
8
&
, ()&
tivai
,
.
Syr.
,
Arm. ! Lat. 2. vidcntur legisse ,, rtoozevy/us" pro
,,}
}".
1. 1.
'
&
—.Gr. 1. ,,' Sca
-
&
elvat (Salvinius in apogra-
pho Cod. Med. vocem ,,
"omisit)
*& ^
xal
&." (cf. . ep. ad Eph.
5, 2.). Gr. 2. item, sed omisit verbum
,,'. Lat. 2. eadem voce omissa in fine ex Eph.
5, 2. addidit
„in odorem bonae suavitatis". Syrus:
Cl^
J.j|
(? )(
,-?
t1
m in^ ^ i. e. „ut per id, cujus dignus factus sum
,
possiin esst*
discipulus Dei, studuistis, ut veniretis et videretis me"
;
gracce
,,
. , ",
ut jam vidit Cureton. Equidem antea putaveram legendum esse
|50
r
iD5
pro |?cn ()
gr. ,, ".
Sed obstat Arm.
,
qui sic vertit : |^i-
*,
J
n
J
u
, -.
^
_
,
i. e. ,,Et quando liuc dignor et per-
fero (sc. id), spem babeo fieri discipulus Dei, et vos studuistis recreare
me"; ac si legisset: ]]*.*» ]-_0|
}j]
]oA_a_^D }?01..1
-
,oAjj
v
oA£a.wZ]o ,1^>? l^Va^Z ]1>
[
]
^^
]
_-1> .
Voces
jnyo
„spem habeo"
(m|
j-OiH^D
)
ex
suo ingenio, ut sensum compleret, videtur addidisse, quum pro
;„ut
per
u
falso legeret
r
D5
. „et quando"
;
ac nerao non videt, lectio-
ncm ed. Curet. pracfcrcndara esse. Lat. 1. reliquis omissis tantunimodo
cxhibct „viderc festinastis ", quae verba ab otiosa manu irrepsisse putat
Vossius, sed tuctur Pcarson, qui conjicit scriptum fuisse ,, -
" (s. ^
).
Jacobson ,,, ^". Cod.
Caj. Lat. 1. legitur ,,ut potiri possim discipulus esse videre festinastis."
graece:
,,' &

t.lrat
,
".
Equidem
puto, lectionem
primitivam fuisse cam
,
quam in tc\tu dedimus
;
deinde per incuriam librarii c\ antecedentibus inserlum est ,,",
cui ratione
verborum praeeedentium babita praemittobatur
„#m
•.
atque hinc
addiia vo\
,,
",
quae bo< sensu alias io epp. ignat.
iioii occurrit. Praeterea opinor, primitus vocem ,,&"&\positam
EPHESIOS.
9
, & &>
*'
) ,
fuisse
,
ut epp. ad Trall. cap. 5. et ad Rom. cap. 5.; sed quoniain
lectoribus deesse aliquid videbatur, adjeccrunt alii verba illa e D. Pauli
ep. ad Eph.
5, 2. desumta, quae vel maxime hic quadrant, alii vero
solam vocein ,,^",
quae Monophysitismum quodainmodo redolet. Verba
denique „videre festinaslis", quae in verss. Lat. 1.
,
Syr. et Arm. le-
guntur, et Vossius ab otiosa mana irrepsisse dicit, equidera reponenda
putaverim , quum ad complendain sententiam requiri videantur.
1. 1.

.
Gr. 1. Cod. Med. exhibet: ,,
". . . Jacobson in nota ad h. 1. dicit: ,,Anne
rectius ^Vocom non agnoscunt Lexica. Pro Msti lectione
Vossius, lectore inconsulto, exhibuit &. Salvinius ad oram
libri Aldrichiani e conjectura dedit ". Lat. 1. ,,Plurimam
enim multitudincm vestram in noraine Dei suscepi in Onesiino"
;
legit
igitur
,,
s. 3".
Syrus : «^5
^-£\^0
uDQ^OLmji^ : ]2^5 i^A^
-!_^_1
v
asZol.*
SJ
_mX5 i. e.
,,Quandoquidera vero multitudinem vestram in nomine Dei suscepimus
in
Onesimo
1
, ac si legisset:
,, &—
"
(. ,,") ". Arill. vero :
\\
^
. e. „Ergo
multitudiuem
ve
stram (omissis vocibus ,,in nomine Dei") suscepi per Onesimum"
;
vide-
tur legisse:
«.£DQ^QAmjj
^
^*£>
v
QD2oU
s
wCq!^
—-j^ii)
quam lectionein
,
si ultimas voces exceperis
,
veram ac genuinam
puto.
Gr. 2.
,,
(ita Cod. Nydpr., sed Cod. Aug.
,, ")
(al. &") &
".
Lat. 2. „Quoniam ergo {,, ovv
u
)
suscepi
multitu-
dinem vestram" etc. — Quura ejusmodi 3
,
qualis in hoc
rapitc sec. Gr. 1. bis occurrit, alibi non facile apud Ign.
reperiatur,
eqnidem collatis Gr.
2., Lat. 1. et 2., nec non Arra. (et Syr.
?) censeo
legendum esse aut
,, ovv
u
aut
,,
uiv ovv
u
, atque cum
Vossio lego ,,"s. cum Gr. 2. ,,&".
1.
'. —
.Gr. 1. Cod. Med. ,, -
>, ". Lat. 1. ,,qui in caritatc in-
enarrabilis est, vester autcm in carne episcopus". Syrus :
»*(7IOAjJ5 OGl
;\^N^DAliD
ty
i^Q
-, ^QXi^ji J^aamAa]
i. e. „illo (sc. in Oiic-
simo)
,
ipii tst
epiecopus vester (vcstriim) in amore, qui non enarratur
10
EPISTOLA
* xul (
tivat.
&,.
II. dt
}
&tot>
(i. c. inenarrabili)".
Arm. (pro
)
,
:
i. e.
,, (
per marium Onesimi)
episcopi vestri
,
qui est auclus (abundans) inenarrabili ainurc". Gr. 2.
,,
'/] , ,". Lat. 2. „dilecto
praeceptore (al. „scriptore
w
') nostro, vestro autem episcopo"
;
ac si le-
gisset ,, ^) &".
Nos lecdonem Syri ct Armenii prae-
tulimus.
p.
9. 1. 2- ov -
— . Markland. dicit, forsan legendura
,,
"
pro ,,", ut in Gr. 2. Syrus : J.>*aa10 ^QaaSJ
}j| Pv^D?
OOl
)* 2,011 ^*^>)
^
i. c.
,,,
quem (s. cujus respectu) oro in Jesa Cliristo
,
Domino nostro, ut dili-
gatis eum
,
et omnes vos sitis in shmlitudine ejus" [iv s.
"). Arm.
/\"/» {\"- ^{*
1-
\}^_
^^.
.
.
.
*>_
*:
\. e. ,,Quem oro per
(s.
secundum) Jesam Christum diligere vos cura
;
et omnes vos similes
estote ei"; omisit igitur additamentum Syri:
&
,, .,".
Gr. 2. ,,
. ?; ,
•$
". Lat. 2. „obsccro
,
eum secundum
Jesum Christum diligere vos, et vos oranes in concordia ejus in ipso
(jyiv
") esse."
1, 2.
. . . Syrus: .- uOO!*i OOT ja^i ^j-^O
#v
oAj] -^»•)
y»»]
)..* Ijci
^j]j
i. e. „Benediebu ost
(sit) cnim ille, qui dedit vobis lalem episcopom, sicut digni estis." Arin.

\
V^
^*
^°_
:\. c. ,,Benedictus est Deus
(
^"),
qui
dedit vobis talem episcopum secundum dignitatem (meritum) vestram".
Uterqne
inlcrprcs omisit vocein ,,3". Gr. 2.
,,
;<<<<
, ^, iltiOKOltOV
(>-
odai ". Lat. 2. ,,Benedictus enim Deus
,
qui vobis talibus
talem
episcopum donavil habere in Christo".
1. 4. 80 tov

/(/; /,///ror. Lat. 1. ,,])(* ronstM-\(» aulein nico .
soounduin Dcuni liteono nostro (Cod.
(laj. „veetro
4
*) in
"1> l•*•
n••
) KPHESIOS.
11
,
) '
&
,
,
tlicto•. vers. syr. desunt haec et sequentia usque ad raed. Cap. III.
j>. 14. 1. 4., ouque casu mihi videntur excidisse, quoniam exslant in ver-
sione armeoiaca, quae in his etiam (cf. notas sequentes) syriacain ori-
fftnein
prodit, atquc, quae sequuntur in vers. syr. ,,/,' "
etc. non
bene cohaereat cuin line cap. I. Caeterum talis error facile irrepere potuit,
quuiii verba
_jj ^^^O s. ^^\1LD
\j) ,
quibus Syrus pergit, hic etiam ab
iuitio cap. II. ponenda essent. Arm. 1*
.
^
,
.
i. e. ,,Et
de Byrdo consitii mei participe, qui secundum Deum (cura Deo
)
diaco-
nus (servus) est vester, et est in omnibus benedictus vir"; legisse vi-
delur
tlDOjiCLO pro
dDOUQO,
et
,,
"pro ,,".
Gr. 2.
,, (f. Bvq{)Ov)

". Lat. 2. ,, conservo autem nostro Burro

et
in omnibus benedicto".
I. 1.

.Arm.
. . .\. e. ,, euill com-
mendare (tradere) vobis in honorem episcopo vestro et vobis". Num
legit ,," pro ,,"? Gr. 2. et Lat. 2.
,,/
(Lat.
,, honore")
".
1. 2.

. Lat. 1. ,,Sed et Crocus
"
etc. Arm.
\]^
!
_,
i. e. „Et Marcum
,
qui
est dignus Duo et vobis". Legit «_£DQ£)j.JiO pro
«.HjQDOfiD.
Gr. 2. „Koo-
. . . Lat. 2. „Crocus vero Deo dignus" omissis vocibus
,,
".
1. 3. ,

.Lat. 1.
,,
quem

suscepi". Arm.
%(-
"['["jj
(pro
)
\
\. e. „eeeundum similitudinem ainoris vestri excepi euin"; videtur le-
gisse ,," pro ,," aut
^>^.^£• pro ^), Gr. 2. „oV

". Lat. 2.
,,
quem tamquam exemplar
dilectionis vestrae
(
"!) suscepi".
ibid. .Arm. : i. c. ,,cl
in omnibus recreavil me". Gr. 2. el Lat. 2. ,, (Lat. ,,
12
EPISTOLA
avtnavtitv,
' ,
'
,
,
tavntq . '
omnibus") ', '"(e II
Tim.
1, 16.)•
1. 1. ojs

.Gr. 1. Cod. Med.
,,,
Lat. 1.
item
„refrigeret"
;
sed Voss., Cotel., Smith. -". Arm.
/ 1]
^"
$ft'
^*")
i)
u
l'
*"
»
'
c
*
>l lel"
(sic vertit vocein )
et eura recreabit (s. recrect) Pater Domini
nostri
(
.(?
,,
")Jcsu Christi.
u
Gr. 2. ,,ojs
(Ms. inserit ,,
")
".
Lat. 2. praemissis, quac sequunlur, nominibus propriis sic verlil: „quibus
refrigeret
Pater Domini nostri Jesu Christi",- ac si legissct ,,
7.
.
".
1. 2.
"

.Gr. 1. Cod. Med.
exbibet falso ,,-
"pro
,,
". Lat. 1. ut supra babet ,,". Arm.
L•
%:
i. c. „simul cum Onesimo et Cendaro et Euphathe et Phronidone".
Gr. 2. ,,
. (f.
/),
, ".
Lat. 2. „simul cum Onesiphoro
,
et Burro, et Euplo, et Fronlone."
ibid.
' —
. Lat. 1. „per quos vos omnes" etc. Ann.
OJt
XIhlIi ,
i. e. ,,Nam per
eos vos omnes dilectos meos vidi." Lat. 2. „per quem omnes vos
in dilcctione habui"
;
legil igitur ,,0i' oi" pro ,,' "
et ,,"
pro ,,".
1. 3.

a^ios . Gr. 1. Cod. Med. ,," pro
,,
-
".
Lat. 1. ,,Fruar vobis semper : siqnidem dignus existam". Arm.
. :
\. C. „et
gaudeo vobis omni temporc
,
si dignus sim". Lat. 2. „Adqnisivi vn>
in omnibos: siquidem dignns fuero"; legisse videtor ,," pro
,,".
1. 4. TtQBTtOV

. *. Arm. 1\ ^
nJUT (\.
i. c.
,, Bo-
Duin cst vobifl omni tempore recreare
Jcsum Christmn . qui
^lorifiearit
vos"; legisse videtnr„7r^e'jrov (
.Qu—i
j
*" »•
_»(^».*••
AD rPHESlOS. 13
, « iv }
-
4
?;,
III. . / ,
„ut recrcctis eum" pro «-aO!aJQ>auaZ? ,,ut glorificetis eum". Gr. 2.
,. otno)• ovv tan
u
. . Lat. 2. ,,Dignum est enim omnimo-
•lis vos glorificare Jesum Christum
,
qui et vos glorificavit"
;
ac si le-
gisset: tt vuas
'/.
.
y.al ".
1. 1. . . . Gr. 1. Cod. Med. ,, }
[ ] -,
~
yr,TF. ], (Salvin. Smith. Frey.
Galland. Hornem. repouunt ,,") .
.
. - ." Verba uncinis inclusa baud dubie spu-
ria sunt, ut jam vidit Smilb., ct ob vocera ,,"ex I Cor.
1,
10. hic irrcpserunt. Lat. 1. at nos in textu : „ut in una subjectione
perfecti, subjccti episcopo et presbyterio, secundum omnia sitis sanctifi
cati". Arm. ^-: Hoc loco
incipit cap. IT. I
1
-\
jiiu^iu
, ^ " ^•
'• e#
»("
glorificavit vos) perfectos
fieri (ul perfecti fiatis) in omni obedientia. (Cap. II.) Ergo obedientcs
estote episcopo et sacerdotibus (prcsbyteris s. presbyterio), ut in omnibus
sancti fialis"; ac si legisset
,,
-
, )
,
". Gr. 2. ut Gr. 1.
,
sed pro
,,
-
"exbibet ,,". Lat. 2. ,,ut in una perfectione (f.
praefectione, Cod. Magdal. „pi'aeceptione") perfecti sitis in eodem sensu,
1 1 in cadcm scientia (Jac. Faber „sententia"), ut (f. et) id ipsum dicatis
omnes de eo ipso
;
ut subjecii episcopo et presbyterio secundum omnia
(deest ,,sitis
u
)
sanctificati".
1. 4. Ov

. Gr. 1. et Lat. 1. ,,dg ", reli-
qui ut nos in textu. Arin.
[|_
/
/
^
\. e. ,, quod ego sim aliquid, qui praecipiam aliquid vobis".
ibid. ei

.Lat. 1. ,,Si enim ct ligor in nomine Cbristi"
(Cod. Caj. ,,Jesu Cbristl•'). Arm. -
,. e. ,,nam ego, quamquam ligalus
14 EPISTOLA
,
tv ,
/
'
^^,
")
.
vnuXti(fdr
t
vat vovfrtaiu
-
&,
'
ia
,
,
propter veritalis nomen lio
u
(i. e. ,,quamquam ligor")
;
legisse videtur
,,
11
. Gr. 2.

,,
", sed deest
,,
-
"in al. Lat. 2. ,,Et siquidem vinctus sum pro nomine Jesu Chrisli.
1. 1. )

. Ann. /
(*" '• c •
"
sc<^ etiamnnnc (nondum) sum perfectne in Jcsu
Christo." Lat. 2. „tamen necdum consummavi", omieeo, quod modo
<!<
derat, nomine Jesu Christi.
ibid. vvv
— .Lat. 1. ,,Nunc autem
(,,
oV") prin-
cipium habeo addiscendi
".
Arm. ^^
i. e. „Nunc coepi discipulus fieri".
I. 2. xal

.. Lat. 1. „et alloquor vos, ut doctorea
mei", ac si legisset ,,". Arm. L•
_
iim itbuifiliiju
:
i. e. ,,et loquor vobiscum sicut cura condisci-
pulis (s. condoctoribus
?)
meis". Gr. 2.

,,cos ". Lat. 2.
„et alloquor vos, tamquam conservos",
1. 3.
'

&. Lat. 1. legit
,,&
4
*
pro „i'.t«-
&", vertit enim ,,suscipi". Arm.
}
L• L• L•
,
. c. ,,Mihi erat conveniens, accipere a vobis fidem, el
patientiam, et admonitionem et longanimitatem (sit venia verbo)"
;
ac si le-
gisset

,,
". . . Gr. 2. et Lat. 2. ,,
(Lat. „Me autem") fSe* ^,
". . ?..
1. 4.
1

. Lat. 1. „Sed quia caritas sinit
(
Cod.
Caj. „sinet") me silcro pro vobis." Syrus ,
<[ui lianc .sentrnliam taserit,
sic vertit:
.c-DoA.•]? «_*2 iH^J ]}
l_I^Q—
w?
^)
V)
i. c. ,,Sed quoniara amor non sinit me, ut taceam a vobis". Ann.
(-
/ .
i. e. ..Sed (oniisil VO
eeiQ ,," s. 5 ^^\) amor non sinit me tacere
<1< vobis (s. proplrr
vos)". Gr. 2. /) . . . Lat. 2. ..Oimniam dilectio" etc
1. 5.
— d-.
Syr.
.QaJ^O
i^uj?
± C7I ^\^D
,
1<2^5
\
)^
c^
^/y
i.
,•.
n
propiere• ante*erti petere
AD
EPHESlOS. 1;>
&tov.
,
,
.
(ut petam) a vobis , ut assidui sitis in voluntate (stndeatis volnntati)
Dei". Ab bis inde verbis usquc ad verba cap. VIII. ,,
&"
lacuna est in versionc syr. Arm. omissis verbis prioribus baec babet :
/juuIu
,
i. e. ,,
studendo vos voluntati (in
voluntate) Dei
"
;
videtur legisse tantum :
,-^
! h>L-Zi NSu^O
. 1. . . /. Gr. 1. Cod. Med. ,,
.
.
-
(Jacobson dedit ,,") >
(Pearson : „Quid si legamus
,
hoc sensu: Christus Dei Pa-
tris voluntate et sententia princeps ecclesiae
sive constitutus,
sicut et episcopi ipsius sententia"),
,,

'/.
.
". Haramond. praepositionem ,," vult deleri
,
et legi
,,
",
casu recto
;
Cod. enim Med. nullibi exbibet subscriptum.
Markland. pro ,, "legendum censet ,, "
cf. Magn. c. 2. Lat. 1. „etenim Jesus Christus, incomparabile (f. inse-
parabile) nostrum vivere, Patris sententia, ut et ipsi (abbreviatio pro
„episcopl•') secundum terrae fines determinati Jesu Cbristi sententia sunt".
Videtur legisse

,,
, ,

'/.
.
." Arm. L•

*,
:
(|
L•
^
irbt
i. e. ,,sicut et ipse Jesus Christus
,
qui est vera vita nostra, in voluntate
(s.
, y
voluntati" sc. studeO Patris
;
sicut et episcopi, qui in omni orbe
terrarum electi sunt, in Jesu Christi voluntate sunt"; ac si legisset
,,
*,
.
, ],
.
'
. ]
."
Gr. 2. et Lat. 2. ab his verbis prorsus abeuntes exhibent haec: ,,
(Lat. ,,quia et')
(Lat. „Dei Patris")
, (Lat. addit „et") nov *
(cf. . Jo. 8, 29.)*
,
(Lat. „secundum quod Paulus ait")

,
(Lat. om.
,,"
et
,,"), ,& ."(cf.
Cor. 11, i.)«
16
EPISTOLA
IV.
"Ofrtv ^
,
&
,
&.
^]
,
1
&, •
1.
1.
"

. Gr. 1. Salvinius in apograpbo om. ,,"
ante
,,". Arm. \\
.
,
&
1
: i. e. „Propterea et
decet stadere
bonae
voluntati (in bona voluntate) qnscoporum
,
siout
et
facitis quidem". Gr. 2.
"&
,
.
,
,
&'
". Lat. 2. „L
T
nde et vos decet
pastorum
dispositionem sequi
,
qui secundura Denra vos pascunt: quod et
ipsi facitis, sapienter a Spiritu sancto instructi".
1. 2.

. Cf. Philad. c. 1.
— Lat. 1. „Digne nominabik•
enim"
etc. Arm.
\^
.
,
,
,
i. e. „Ita et sacerdotes vestri (presbyterium ve-
strum)
,
qui digni sunt nomine suo (ipsorum) et Deo, concordantes cum
episcopo,
sicut chordae citharae (Genit.)"
;
ac si legisset ,," sc.
.
Gr. 2. ,,
(om. ,,") ,
&,
". . . Lat. 2. „Illud vero digne norai-
nandum et Dco dignum presbyterium ita coaptatum sit (,,&")
episcopo,
quomodo cbordae in citbara eolligatae".
1. 4.

. Arm.
\J
tT
1
^
|> i>
u : j. e.
„Namque
conjunclione
vestrii gloriiicatur concordia (consensus) araoris
vestri in Cbristo Jesu" ;
ac si iegisset:
." Gr. 2.
,,
]
},
i;s
" ." Lat.
2.,
qui
,,
<(
lcgit pro ,,
"bac voce

colligatai•
"
ad
sententiam
praccedentem relata pcrgit

ita et ipsi in concordia
"
etc.
ut Gr.
2.
1. 5.

.
Gr. 1. Cod. Mcd. ,,
"pro
,,",
ut in iine capitis ,," pro
,.
". Illud retinet.
AD EP.HESIOS.
17
iv &tov tv
adriit
L•
(ftovfj
ihu
^ , y.a)
boc autem corrigil Vossius. Lat. i. ,,Sed el >singuli
choros
facti e.stis
,,&&"): ut consoni oxistentes in consensa, melos Dei
accipienCes
in unitate
,
cantetis" etej Arm.
V*
^
nu
'
£%9
,
!1-11

C7/
)"
^{\"[' *• e• «Jam anusquisqae (singuli)
e vobis
iuucorde^ ostote (s. ,,fucti estis")
,
ut
,
quando fiatis
(sitis)
unanimes,
accipiatia similitudinem Dei. Et concordes
,,>
")
cantate
(s.
,,cantetis") una voce Patri Domini nostri Jesu Christi". Forma
]>;iritcr atque syr.
^oAjOOI ,
cujus interpretatia esse vidctur,
tara pro
imperativo
,
quam pro Praeterito adhibetur; unde dubium
esse
potest,
alrum interpres ,,&" s. ,,"
,
an
,,
"
legerit
;
equidem illud praetulerim.

Practerea forma
^^
tam
Con-
junctivi Praes.
,
quam Imperativi vices gerere putest. Kdilor
libri
per
aecentum apposilum et duo puncta praemissa Imperativura
innuit;
sed
hoc si statuerimus
,
Armenium graece
,,

"
pro
,,/.
— "legisse dicendum erit, quod vix
crediderim.
Le-
gisse potius mihi videtur:

,,& ,
%
(/
.
) }
? \ ",sed voces ,, ", quae ad ,,"
refe-
rendae sunt, falso ad
,,
"retulit. Gr. 2. ,,
yooos &, ,
3
, &(Ms. addit ,,")
,
&
*
,
, (cf. . Jo.
17, 11.
21.),
o>s
'
,
".
Lat. 2.
similiter: ,,Et qui sunt singillatira, omnes unus chorus
fiant : ut con-
eonantes facti in unanimitate, conjunctionera Dei in similitudinem
morum
recipientes, in onitale aonm effecli (f. efficiantar s. efficiamini) consensu,
Deo Patri et dileclis.sinio Filio ejus Jesa Christo, Domino noslro
; secun-
dum quod ipse Vatrcm rixjnns dicit: Da illis, Pater" elc. ut Gr. 2.
1. 2.

.Gr. 1. Cod. Med. ,,"pro ,,
", ut nos praeeunte Salvinio secundum Lat. 1. et Arm. dedimus.
Salvinius lcgendura conjecit ,, ov" pro ,, ", ac Vossius exhibet
2
18
EPISTOLA
*.?],
*
,
.
,
! ,
"
Stov
.
. XQpvto
&* /
-
>
; /.
' ,
'
,,",
Smith. ,," pro ,,
". Lat. 1.

„et cognoscat pw qnem (.
quae) bonura opcramini", gr. ,, -
8
ob
(
non

* ov", nisi ferte „propter
M
ic-nnhiiii loco
„per") ev
". .
, &^ _
: i. e. ,,ul audiut vus (vobis)
,
et COgnoSCal vos
\\i bonis laboiibus vcslivs
•, legit igitur, ut nos in textu. Gr. 2. el Lat.
2. haec omiserunt.
1. 1.

avrov. Vossius
monct legendum essc ,," pro
„«,•".
Lat. 1. „mcmbra existentes
Filii ipsius (Cod. Caj. ,,Filius ejus"). .
lki_
>
*1 ,
i. e. ,,et quotl (\stis V08
merabra Filii ejus"; legit
igitur ,,ovras", ac refert baec ad sequentia.
Hacc quoque desiderantar
i" Gr. 2. et Lat. 2., sed innuuntur in sententia
sequenli .
1. 2.
ovv . r. . Gr. 1. Cod. Med.
,,
"pro
,,".
Arm.
--
^
:
\. e.
„oportet (decel) vos iinmaeulata concordia participes esse Dei"; ac
si legisset
,,
. . .
)

&
". Gr. 2. et Lat. 2.
,,
(Lat.
,,"
cnim)
,
(
Lat. „sine niacula in unitatt"
" '.^) -
0, tlvai ,
".
1. 4.

.Lat. 1. Cod. Caj. . vooes „tenui ed"
('
).
.
\1
1
iiiiiu
[<)
1
1
,
_
,
_
.
\. 6. „At si ego brevi (parvo)
ttni|mre lmjusmiMli COB-
junclioncm babco {,,'"^.)
cum epLscopo
\cstro. non corporalcin
.
sod
spiritualem^'. Gp. 2. at Gr.
1.; Lat
:.
itein, eed Legiese videtur
f
,7teoi
.", vertit ciiim: ,,circa episcopum".
1. 6.

naxai. Gr. 1. Cod. Hed.
..lyy.txodutioii oi-
AD KPHESIOS.
19
,
. ^,
,
.
,
.
,
". Lat. 1. „conjanctos sic ut

et ut Jesus" etc. Posterius ,,"
antc
,, "preeeunte Yossio Gotcl., Cler.
,
Russel., Hornemannus
praetermiserant,
. 1
^/
"
(\
{
"-
^
(*"
1 -°*
• e• ,,quanto magis beatos praedico
vos, qui mixti estis cum eo
(,,«"), sicut ecclesia
cum Jesu Christo, et sicut
(,,«
)
Jesas Cbristus cam Patre".
Gr. 2. et Lat. 2.

,, '(Ms.
,,",
Lat. ,,qui pendetis ad eum")
, ,
3
(Ms.
,,
")
"
(Lat. ,,et ipse
Dominus ad Dominum suum et Patrem", Th. „Deum Patrem suuin
u
).
1.

.
. 1
. e. ,,
omnia concordia fiant", oraissa voce
,, ".
ibid. .Arm.
\*
*
i. e.
„Ne quis decipiat per.sonam suam s. se ipsum".
1. 2.

&. Gr. 1. Cod. Med.
,,
".
Arm.
^
[]}1
'/»
^ ^
:
i. e. ,,nam si quis non sit in altari, probibitus est a panc"; omisit igi-
tur ,,
&". Gr. 2. ,,
"
, . . Lat. 2.
„Si quis fuerit intra altare, fraudabitur pane Dei".
1. 3.

.Gr. 1. Vossius, quein plerique sequun-
tur, exhibet
,,,

"pro
,,

."
Jacobson legere proponit
,,?;
(
lege ) ". Cf. Matth.
18, 19. Jac.
5, 16. Arm.
1
.
L•
^: . c.
,,
At si precatio unius et duorum talem
(,,"?) vim habet, quanto magis episcopi et omnis ecclesiae
!"
Gr. 2. ,,

,,

^ ,
-
&,
2*
20 EPISTOLA
hu
,
.
,
&
-
, ^
,
*
&'.
". Lat. 2. ,,Si enim unius aut duorum oralio tantam habel
virtulem, ut Chrislus in eis consistat: quanto magis iininacalati sacerdo-
lis, et sancli populi supplicatio, consonanlcr ascendens ad Deum, persua-
det pracstare eis oinnes pelitiuiics in Christo
?'
I. 1. ovv —
.Gr. 1. Cod. Med.
,,
"pro ,,-
'".
Lal. i. vocem ,," veptit „coiideiimavil
a
,
sed
Cod. Caj. ,,condemnat", ac si legisset
,,
". Arni.
\*'
*
-!*, _..
/ (yb ^^
/
/
,
>
^"
/
,
>£ 1.:
i. e. ,,Itaque, qui non veniat in concordiam, hic elatus est (superbivit) mente
sua; namque scriptum quidcm est : Dominus contemnit superbos"
;
omisit
igitur verba ,, ". Locus hic e Scriptura sacra al-
latus legitur Prov.
3, 34., ac repetitur Jac.
4 , 6. et I Petri
5, 5.
Armen. in his locis accuratius verlit: (I Petri
5,
5. «£)
'/ihij
11 «, i. e.

Dominus (I Petri
5, 5.
„Deus") superbis resistil." Gr. 2. ,, ovv -
,
(
Nic. Yedel. conjecit ,,
]& ", Jo. Ilales.
,,
")
,
-
(cf. Hebr. 12, 23.),
Xvxoe
,
irttosixvvs ".
Lat.
.
similiter: ,,Qui ergo a talibus separatnr, et non convenerH in con^rega-
tionein sacrificiornm
,
ecelesiam primogenitoram (Hebr. 12, 23.) deseri-
ptoram in eoelo, lupae esl in grege ovium, mansnetain demonstrana figu-
ram". (Jterqne in his, sed magis etiam in eeqnentibus,
multuin rocedit a
iivtu genuino.
I. 3. uev . r. /.. Lat. 1. „Festinemns
igitur (Cod. Caj. „Fest
ergo") — Ueo subjecti';
legisse videtur „&", ttl el Salvinius in
graeCO vult legi. Arm.
{_iljf ifiih^ //
/.
/^'['^["1
fituintulino
:
i. .
.,Stiidrannis non re-
sistrn (lini oontrarios)
epiecopo, ui liamus subjocii I)io (s. I)ei)\
Antonius in Melissa lib. II. cap, 3. serm. 173. liunc locnm laudat sic :
AD EPHESIOS. 21
VI Kui
, uviuv
&.
,
, .
,,
«/;
)3 , ) & -
'". Gr. 2. et Lat. 2. ,,(Lat. addit
, ;
ergo
l<
),
-
,
-
.
-
•avrovs (Lat. „qui eis hoc non concessit")•
&
" (Lat. „Jesu Christo
consentit")•
^ , ,
'
&
•(Lat. ,,manebit"
)
(cf. . Jo.
3,
36.)*
, (Lat. „Hujusmodi ergo temerarius est,
horribilis et superbus"), &
(Lat. „subditus") -
Qils.
,,"
ut Lat.),
,
&
-
,
(Prov.
3, 34 etc. )•
(Lat.

et iterum")
-
(cf. Ps.
118 s. 119, 51.).
(Lat. „Dicit etiara")
(Lat. „qui enim vos audierit")
y.(d (Lat. ,,audiet il
lura, qui me misil")• (Lat. ,,et qui") & &
3 '".
Cf. Luc. 10, 16.
1 1. (

&. Gr. 1. Cod. Med. ,,". Vossius, Cotel. et
Rucbatus cum Gr. 2. ,,". Lat. 1.

Et quantum (Cod. Caj. „Et
quum ') — plus ipsuiu timeat
".
Arra. l^t. _
l iiiliiilimiinnli
/
/
^/
:
i. e. „Et quando videmus episcopum tacentcm
,
magis etiam opus est
(decet) timere eum (ab eo)". Antonius 1. 1. ,,
-
, 3". Gr. 2. ,',
, ". Lat. 2.
..Uuando (f. Quanto) ergo videtis tacere episcopum
,
plus eum timele".
I. 2.

. Haec vcrba usque ad vocem
,,-
'
inseruit Eclogis suis sacris B. Jo. Damascenus cap.
-
in Ms. Claromonlano
,
et Philippus
Labbeus in conspectu novae editionis Damasceni, Cotel. Arm C)
/#
7/
1
.
"-
,
1_
: i. e. ,,Nam quemcunque
22
I
,
dti -
ntiv. «
*
&
^,
.ulrjfrttuv
,
*
tv -
mittct vir dominus domus (herus, palerfamilias) ad necessitatem suam
(pro neccssitatc sua), opus est (decct) excipere eum sicut eum
,
qui
ipsuin misit (ad verbum „sicut mitlentem suum")". Antonias l. 1.

,,
', ". Gr. 2.

,,
(al. ,,")
'9,
'". Lat. 2. „Omnem itaque (,,")
quem mittit paterfami-
lias pro sua dispensationc
,
sic nos oportet suscipere
,
queinadmoduin
ipsum qui mittil".
1. 1.

.
Gr. 1. Cod. Med. ,," pro ,,-
"..
1. —„quoniara (Cod. Caj. „quia"_) ut ipsum Dominum oportct
respicerc". Ann.
\\
'/
.
i. c. „Ergo decet nos spectare ad episeopum
,
sicut
ad Dominum nostram". Antonius 1. 1. ,, ,
". Gr. 2. et Lat. 2. ut nos in textu
,
scd
addunt post verbuin
,,
'"haccce : ,,tqJ
(
(Lat. ,,Prospectorem enim verum" I. „virum")
' (Lat. addit ,,suis")
,
,
"(Lat. „infirmis"). Cf. Prov.
22, 19.
1. 2.

.Lal. 1. ,.Ipse igitur quidem (deest „qai-
dem" in Cod. Caj.) Oncsimus superlaudat vestram divinam
(
,,&"
?
)
ordinationem (Cod. C;:j. „superordinationem
u
)
u
. Arm., qui bis verbis cap.
III. incipit, sic vertit: |xt.
\
\._
§
'•
«• .
„Atque igitur ipse One-
simus abundantor laudat prosperos successus vestros in Domino
"
(tV
"). Gr. 2. ,,
'". . . Lat. 2. „Ipsc au-
tein Onesimus laudat" etc.
I. 3.
— .Lat. 1. „quoniam
(
Cod. Caj. „quia'
)

et
quoniam (dod. Caj. ,,qtiia
a
)
in vobis neque una
(
deest „una
u
in Cod.
Caj.) haeresis habital. Arm. i>h *
1^
}
- ,
_
/.
\. c. „quoniam omncs
vere vivi cstis, et baeresis prorsus in vobis non habitat"
;
legisse videtni
COID
Cod. Caj. Lat. 1. ,," pro
,,
".
AD EPHESIOS. 23
aiotoig /.. ordi- oy.ovtit etntQ
tv '.
VII. Ehu&uot ^-,
1. 1. . . . Gr. 1. Cod. Afed. ,," pro ,,",
nani li-
brarius (dicit Jacobson) aoster et f
permotare gaudet. Arm. Zl n^
1[
}
'
-
"> /
i\u
\
[
\. c ,,et
audialis qucmquam (Yuiquam)
,
si
cum veritate de
. Cbristo loquetur vpMscam"; ac si legisset
,,
nr ". . . Gr. 2. et Lat. 2. ,,
'
,
-
y
lr;oov , aXif&tvov
,
(Lat. ,,scripsit"
)
, ,
.
(Lat. ,,quoniam in
una spe fidei conclusi estis" — „'"
s. ,,&"
cf. P.
ep. ad Eph. 4, 4 sqq.)' (Lat. ,,unus enim"
)
,
, ,
-3
, -
, , . (Lat. ,,\os ergo")
, 3
(
Lat. „qui a
tali eruditi estis
,
boe est")
,
'
".
-\.
3. 9—
&. 3. Daraascenus cap. de Haereticis, tamquam ex
Ignatii ep. ad Epbesios: ,, , .
!
".<n' ". . . in quibus scribilur ,, ".
Priora tamen
epietelae ad Smyrnaeos cap. VII. (1.
VIII.
)
Colcl. Cf. Jo.
Damasc.
Sacr. Parall. II, 772. ed. Le Quien, ubi legilur:
,, -
,
". . . Cod. Med. ,, ", at-
que ita legebat int. Vet (sc. Lat. 1. qai vertit „scd quaedam").
Melius
fortasse, uti vidit Maiklandus, ,,
", alia (jiiacdum.
Jncohson.
Allll.
l|
u
^
[3-
.
1
. .
^
: i. e. „Ouoniani consueludo est quorundain malorum
, bono-
induere nomen et formain; ct
r« vera opcrantur opera
improbala
Peo".
Yidelur legisse ,,
".
Gr. 2. el Lat. 2.
,,
»
(Lat. ,,i'allace.s")
"
(Lat.
„noinen Uiristi") . .
.,
quibas addunt
,,
./.
,
&-
"(Lat. „ad inleritum .suain sibimot ipsis consentiunt").
24
IU
&
,
!>-
. ,
&
.
>.
-
\
) &
1. 1. ove Bei

.Arm. ^
/
'
'/'
^
: i. e. „Oportel lalil>u.s avrrti,
sicut a facic ferarum". Gr. 2. pone vocem
,,
"e Prov.
10,
25. et 11, 3. haec inseruit: *
-
". Lat. 2.
„Juslus, inquit, dcclinaiis evadct in aclcnmm
;
extraneaa etenim atqae
alienas erit ab iinpioram
perditione".
1. 2.

&.
AriD.
^^
..
npng
* /^
'/#
1
: i. e.
,,Etenim illi sunt canes rabidi et clain ca-
pientes (ac si legisset ,,^
s. 3'< pro
,,&-
"), quorum dentium molariura vulnera (i. e. vulnera a dentibus eo-
rum molaribus inflicla) difficilia ad sanationem (sanatu difficilia)". Oinisit
voces ,,
&". Gr. 2. et Lat. 2. ,, (Lat.
,,sunt igitur") , , ,-
(1. ,,",
Lat. ,,rabidi occulte" omissa voce „mor-
dentes"), &'
".
1. 3.
. . . Cod. Med. ,, , -
,
,
',
&)
(sic : subscribitur), &,
-
". Lat. fere item
:

„genilus ct ingeni-
tus

in immortali (f. mortali) vita vera" etc.
;
sed in iim
addidit: „Do-
minus
Christus noater". Nos Atbanasium (lib. de Synodis), Tbrmloretum
(I)ial. I. Opp. IV. P. 1.
p. 9.
ed. Schulze), Gelasinm (!ib. dc duabus
Christi
naturis), syr. atqnc arm. vcrsioncs sequuti sumus
,
quoruin primua bunc
locum laudal usque ad vocem
,,.9<~", ac scribit
„ "
(plures tamen Codd. Atli. exhibent ,,
'").
Theodore-
tus
,
qni totaro locuin cilat, babet
,,|
;
<
>
fcav",
Gefasiui
„factus et dod factus", ac deinde „in morte vita netifmn

Demi-
iius nosler Jesos Ghristus^.
His adde syriacam liujus fooi intrrpirialio-
iicni, quam (daplicem, nt mibi quidom videtnr) in trilms vetoatifl Codd.
repertam Cureton 1. I.
pp.
50. et 52. ieewtte repetit, ac p. 50. qaidea
AD ElMiKSIOS.
25
iv $ &xu) lx IMuQLug xai Ix &eo~
& &,
* 6
.
sic:
.^
]Jo
|
r
i^S
,l_Lx#050 1-Jj.GDO
]
0(71 ^iyv 001
r
«M
.](tu^s ^oo >>,
^
. 1> Um
1/o^ao
Jou^ «*{
.
,ii#
j.>AAA^D iOAj J.AOA.M ,.(710
l^O-.A->j >O
r
£Q^
i. e. ..Unus enim est medicus carnalis et spiritualis, factus et non factus,
in homine Deus, in morte vita vera, e Maria et e Deo
,
primuin
passi-
bilis el tunc non passibilis, Jesus Christus
,
Dominus nosler". Ab hac
versione
paullum recedit ea, quam
p.
52. 1. 1. idem bis dedit e duobus
C.odd., iibi ab initio legitur: \a£D\ ^*(JIOAj|
r
jj
i. e. „Unus est medi-
cqs", ac deinde : (d-^s Iaj|
i. e. „inter homines Deus" (tv av-
-
(
*!). Arin. sic interprelatur:
\\ h
B^tli
^
n
2
Ln
fl
L• .
1 .
:
\^
_
.
.
!^
/
]
^
. '
^
[* i. e.
„est me-
dicus spirituum et corporum, non factus et factus Deus et filius hominis
;
unicus, qui unitus est supra verba factorum (s. creatorum
, creaturarum,
i. e. ratione, qiiae mentem crcaturarum, horainum excedit)
,
vera vita et
in morle vivus, et a Maria et a Patrc, qui passus est pro nobis,
Jesus
Cliristus
,
Dominas noster". Hanc versionein rautatis nonnullis
,
quae
Arm. ex ingenio dedisse videtur, ex priori illa syriaca enatam dixerim,
ac le^isse eum {a.Jj.0
i. e. „filius liominis" pro
IajJo
i. e.
,, ho-
lnine', et bis invenisse vocem
\.*»
,
quam altcra vice
„yita", altera
„vi-
vus'
reddideiit.
— Utrum bi interpretes
,, .
", an
,,,
. ^"• legerint, quaeritur, quum hae voces a Graecis
usque ad saecnlum tertium promiscue usurpenlur. Smilhus post Vossium
exbibet ,,
. ^", quem modum scribendi Waterlandus
in
Def. II. Qu. 8. contendit usilaluiii fuisse tempore S. Ignatii,
allerum
au-
tein postea <'\cofiil;ilu;n ad Patrem et Filium discernenduni
;
cf. Jarobs.
ad. h. 1.

Gv. 2. et Lat. 2. ,,
-
&,
(Lat. ,,ingenitus et invisibilis"),
, *
(Lal. addit ,,autem
u
)
(
Lat. .
,,&"}
,
26
EPJSTOLA
VIII. ovv
'
,
( ^
&tov. otuv
' iv
(Laf. addit ,,in principio") , fcal )
-
olae rife
(Lat. addit „inquit")
(. Jo. 1,
14.)* , 6 *
-
, & &,
(/'^, -
<pdooas &]
r«s ,
-
3
&^(Lat.
„et sanet eas infusas morbo impietatis et ioiquis desideriis'').
1. 1.

&. Lat. 1.
— ,,quemadmoduin nctjue seduccmini"
(.
seducimini) ctc. Arm.
j
1
,"/"*
itfj
[^
luuipfriuij
: i. e. ,,Itaque ne quis
decipiat vos, sicut et non cstis decepti
;
nam omnes vos Dei estis". Gr.
2.

,,
(Ms. ,,")
(Cod. Nydpr.
,,")
". Lat. 2. „Nullus ergo vestrum
seducatur
(,,
"),quod et de vobis confido
;
unuin elenim omins
estis" (sic legitur in Codd. Daliol. ct Petav., scd vuljjatae cdd. exhibent
„bomines enim estis", ac Cod. Magdal. „omnes enim estis", addenduin
forte „Dei").
1. 2.

. Lat. 1. „Quum enim ncque una
(,,«>,<?£
"
cf. supra Cap. VI. p. 22, 1. 3.;
alibi voces ,,
"et
,,"
semper vertit „nulla") lis complexa est in vobis, potcns vos torquere
;
tunc sccundura Deum vivitis". Syrus
,
qui bis verbis tcxlum vertere
pergit, hanc sentcntiam hoc modo reddit: .Quu (>- |J)
r
A
vS^
'""^
-^^^
>-•5 ^•
:(pro
JAyj^oJ ^^*^!

^r**
,
.O^Jtl -- ](\ | !^
i. e. „Quum cniin non
(
sc. sit)
plantata in vobis una e concupiscentiis
,
quae possit (potest) orucian
(legendum forte 11&!
pro
}iij.a.^dJ
vos, ecce in Deo vivitis".
Arm. fere ilem:
{
"_
!
_
/. / ^_ ^
__
/
i. c. „Quamdiu est plantatum ifl vobifl
quidquam e
concupisccnliis mundi, quod potest cruciare vos
,
ecce
<um Dco \ i\ ilis.
Gr. 2. ,, ^&(cf.
Syr. tl .)

(al. ^^"),
iltaytq
0
, "
,
quae Lat. 2.
reddidil :
,,Quando enin
nibil in vobis fucrit
,
quod vos potucrit
roinquinaiv
,
t'(
AD EPIIESIOS.
27
,uqu . &
.
( ,
, -
tormentum superinducere
,
seeundum Deum vivitis." Lltima vcrba cum
sequentibus eonjunxit.
1. 1.

. Gr. 1. Cod. Med.
,,
",
cujus loco le^endum esse ,,"
jam vidit Smithus
;
Vossius
mavult
,,
TTton: ,". Lat. 1. ,,Peri-
psima vestri et castificer ^", sic recte Cod. Caj., al. falso
,,castifict'tur") a vestra Ephcsiorum ecclesia, famosa (Aldrich. per erro-
rein „fonnosa') in saeculis". Syr.
\\
*^*. .
\\
]^
i.
e. ,,Gaudeo in vobis et supplico pro vobis, Ephesii, ecclesia (coetus)
famosa in omnibus saeculis"; ac si legisset
,,
()
(s. )
".
Arm. similiter:
. L• *:
^
,i. e. ,,et ego gaudeo in vobis
,
et supplico
pro vobis, Ephesii. Coetus
(
Congregationes)
,
qui sunt in omnibus
gentibus (etbnicis, paganis ). " Haec Arm. cum sequentibus conjungit,
ac legisse videlur in exemplari suo syriaco :
I^QiiQ^
v
O<tl_jC1C>)
j-^r^
pro
,].^ ^cn^HO IdiaAiD? \.^
omissa voce
|».Gr. 2.
,,
(Cod. Nydpr. addit ,,$£')
, ^
."
(Cod. Nydpr.
addit ,,
").
Lat. 2. ultima praecedentis sententiae verba e Gr. 2.
huc trabens sic vertit: „et erit Christi (legit ,, "pro
,, "cf. notara praecedentem) subjectio vestra, et ec-
clesiae Epbesiorum, quae est auxiliatrix (,,9" pro
,, -
")
et multura laudabilis"; oraisit igitur iiltima verba ,, ".
1. 3.

.Leguntur haec in Jo. Damasc. Parall. III,
66. et Antiocb. Hornil. 112. .
Syrus :
.»^-.^* ^-
-wO} \\z>] .^-^^ |]
v
O^HlJ5 ]Aa-L.wO}
lj
rv
^~>
v
OC!aAj1)
\ _x_J
r
—,-—
i. e. ,,Ii cniin
,
qui sunt carnales (,,ot -
"),
spirilualia facere (ut faciant) non possunt, ncque (etiam non) spi-
rituales carnalia." Arm.
^/
,[1
: i. e. ,,qui carnales
(corpo-
28 EPISTOLA
<
,
ovdi
^
,ovSi
, dt ,
.. iv .
IX. ixn&tv xaxt
t
v
rales) sunt, spiritualia non f acere
,
et non spirituales carnalia
(corporalia)." Lat. 2. ut Syr. ,,Camales enim" etc.
1. 1.

.Lat. 1. — ,,neque iniidelitus, quae fidelitatis
ct fidci". Syr. ^a^DQJ) ^a^j) ]..» u~>|) )—JL..Il—»|
,]2.^*?
]iaj_Laj(ji ^^» ]Jo
,
)^.
i. e. „sicut
etiam non iides ea quae aliena (sunt) a fide (fidei), ncque dcfectus fidei
ea quae (supple:
_a!^j|
)
fidei'*. Arra. i\uj L•
_
.
nq_nu&u ^, . n
PJL
:
i. e. ,,Sicut et non fideles opera infidelium, el non qui
alieni sunt a fide
,
opera iidelium". Gr. 2. ,," pro ,,".
1. 2.
. . . Lat. 1. ,,Quae autem et secundum carnem operata
sunt,

in Jcsu eniin Christo omnia operata sunt"
;
bis igitur legit
,,-
"(s. "^.) pro ,,". Marklandus vult legi ,,fa-
citis" loco „operata sunt". Syr.
«_£>]
^
)
{.^^?
r^sS^
*^••]
i. c. ,,ea enim, quae corpore facitis (s. potius ,,fecistis")
,
etiam liare
spiritoalia
sunt, quoniam in Jesu Christo omnia facitis (fecistis)"
;
ac si
legissct ,,
— ". . . .
\
.
iltu!itbuii
^&. "_
K
\\'
J
.
. e. „At vos ct in corporalibus spiritunlia Ffteitis
(,,
s. ". . .); etenim oinnia
in Chrislo Jesa
(,,
") periicitis." Gr.
'2.
et Lat. 2.
,,
,
(
Lat.
„L
T
nusquisque vestrum perfecttza sit in Cbrieto Jesu"), bs (cf. I Tiin.
4, 10.)
•, ."
1. 4.
"

.Syrus liaec usqiu ad vocem

"
. 30.
1. 1. omisit. Arm.
^// lultyfij ,
/
,
i. c. ,,Cogno>i, quod l ran> ii ruii quidani ad
vos,
qui habebant doctriaas (disi*i|)linas) malas" omisil voeem ,,-
',•\
Dddidit ,,ad
\(»s
k
.
(ur. 2. ,, 9 itra?
AD EPHESIOS.
29
, ?
& , &
, ".
Lat. 2. „Agnovi enim aliquos ex vobis
(,,
")
a via ve-
rilalis discedentes malam doctrinam habere alieni et nequissinii spiritus".
I. 1.

. Cod. Med. ,,", Ahlrichius male ,,-
(
Jacobson. Arm. 1
} /
,
1_
^-
7"
L
"Y"
^^
1
»
• e • •,^
non permisistis (s. per-
mittite ,,
(
iis seminare in vos (s. in vobis) mala semina, sed obtu-
rastis (s. obturate) aurem vestram'. Gr. 2. et Lat. 2. ,,ot
r
s -
?(Lat. ,,quibus nou tribaistis secas viain") ". . .
ibid.

.. .
*
!
:
^{
> .
1
[. e. „et
recepistis (s. recipile) mala verba eorura. Etenim estis vos lapides
templi Patris vostii Dci
;
'.
Gr. 2. et Lat. 2. ,, 3
.',,
, , (Lat. ,,scientes quia
hujusmodi spiritus est erroris
,
noa ea qaae sunt Christi, sed sua lo
quens")' '
(Lat.
addit ,,loquitur")
, , ,
.
-
(Lat. ,,sicut et Doininus ea, quae a Patre audivit, nobis annun
ciat
u
;
haec in aliis mutilata e Cod. Magdal. restUuit Usser.).
(Lat. om.
,,"), ,
bv (Lat. ,,audislis"),
,
.. ' (Lat. om.
,,
<(
,
cf. . Jo.
14,
42.)'
, , (Lat. ,,De
Spiritu sancto dicit: Non eniin loquetur", cf. Ev. Jo. 16, 13.),
«90'
,.^
(Lat. „De
se autem")
,
(Lat. ora. ,,"),
(Ms. ,,") ,
~
(Lat. ,,opus perfeci, quod dedisti mihi, ut facerem")•
&(cf. . Jo. 17, 4. 6.)*
, (Lat. ,,De Spiritu sancto ait:
Ille me glorificabit" sec. Cod. Merton., sed Cod. Petav. cxhibet „clari-
ficabit" et Cod. Baliol. ,,clarificavit ia terris"), -
(Lat. „accipiet et annunriabit vobis", cf. Ev. Jo. 16, 14.
,
quibus
insupcr haec addidit: ,,Ergo uterque eorura ipsum glorificat, a quo et
)
i)tov 7*(*
,
*1 , ,
accepit quod faccrct; ct ipsuin praedicat, atque ejus verba pronunciat").
(Lat. ,, autem spiritnfl") ,
(Lat. „loquens"), (Lat.
„et se ipsuin'") ,
(Lat. „Acerbus naiuque est, plcnus e.vstans falsiloquio"; legit igitur ,,-
,
/"), ,
0)-
,
, (Lat. ,,lubricus
,
superbus, arrogans", Cod.
Magdal. „lubricus
,
superciliosus
,
arrogans", alii „as.sentalor
,
adulator,
subdolus"), ,
(Ms. ,,"), ,
aui
-
,
,
(Lat. „verbosus
,
dissonus
,
immensuratus,
nigriformis i. e.
,
turaidus, f. timidus")* >'\
(Ms. ,,", Lat. ,,De cujus operationibus liberavit nos
u
pro „liberabit nos") "
,6 & (Ms. et Lat.
,,") ,
."
1. 1.

.
Cod. Med. exbibet
,,
"
i. e. ,,, .", sed Markland vult legi ,,".
Lat.
1. ,,parati in aedificatione Dei Patris". Syrus, qui hic pergit, vertit:
l»l
]^5
1^*-^1 . oAj] ^,^^
i. e. „et parati estis ad ae-
dilicium Dei Patris". Arm.
.
'
[/&
.
i. e. ,,parati ad aedificia templi spiritualis". Gr. 2. „£«<>-
&". Lat. 2. ,,qui apti sunt
ad acdiiicium (Cod. Petav. inserit „sanctuin") Dei Patris".
ibid.

.Cod. Med.
,,
", edd.
,,
".
Lat. 1. „relati in excelsa" etc. Syr.
1„-^ ]
^alssA^O
.^.Ojl^- ^GIOAj]? ].JAAAi^ \iQAj5 }jLil^lO
i. e. „et elevati estis
in allitudinem per macbinain Jesu Christi
,
quac cst crax". .
/
' '.
i. e. .,qui adscon
ditis s. clevamini in excelsa per maehinas cracis
". Legit in Syr.
l-L^^QO
pro
^*^• ^.OTOAj]? ).x*aJ&10
^OAjJ 1.^.
G. 2. et Lat. 2.
,,
(sic Cod. Nydpr.
,
sed Cod. Aug.
,, "in Nominalivo casu, similique Bodo in scqutMitibus
ava/oin roi
, y.ory t :roi
,
'.
Lat. .,
elevali in al
tum a Cbristo" olc.)
:•>
/,»<>;
-
&\
AD EPHESIOS. 31
'
/
/ .
oe
,
de
dtov* loit
1. 1. ?
— -'.
SjTUS : v_»(JIOAj|? .-^>. __J
r
_
sv£-
JA—
,|j»5QC? I-mO)
i. e. ,,et tracti fune
,
qui est Spiritus sanctus." Arin.
haec omisit. Gr. 2.

/ ",Lat. 2.
„confortatos ( '
')
Spiritu sancto."
ibid. ,Ti'ar/f

ws &. Lat.

„referens in Deum". Syrus:
#
|1|
- |.- ^Xim^O) i. e. „et eductio vestra (s. id quod
educil, effert voe) est fides vestra
,
el amor vester via, quae ascendere
lacit in altuin ad Deum". Arm.
1*
£ ^^
.
, ^
&. : i. e.
,,Et est praeparator vester (s. qui eonstmit, parat, ornat vos) fides
,
et
via amor vester, qui (quac) elevat vos in allum ad Deum", Gr. 2. et
Lat. 2. ,, (LaL ,,in fide introductos"), }
(Lat. ,,et dilectione elevatos", al. „in spe et dilectione
elevatos")
*
ovoavor
,
(Lat. „ainbulantes imraaculate")
,
(cf. Ps. 119, 1.),
.01 , )
' '
, (Lat. „sicut ipse ait: ego"),
$>,
/i
(
Lat. addit ,,veritas'
;
,
cf. Ev. Jo. 14, 6.),
//
/ (Lat. ,,haec via")
*
,
, ,
^
"(cf. 1. 1.).
1. 2.
— *
. Quaerit Junius
,
an legendum sit
<, 9, ,
,
id est, -
30
,
-
. Cum enim (inquit) per contractioncm in Mss. maxime familia-
rem scriberetur
,librarius fortasse per inscitiara vel festina-
tionem, lcvi metathesi substituit vaocfoooi. Usser. Sed cum rccepta le-
ctionc consetitit Lat. 1.

Cod. Med.
,,
", ,,"
ut in pluribus edd., et ,," pro ,,".

Ab
Antiocbo, homil. 1. Jgnatiaua verba paullain immutata usurpantur :
-
</,
,
&, -
(
maliin
,
ut respondeat ad )
(sic duo
veteres libri) .
Cotel.

Lat. 1. „Estis igitur conviatores, Deiferi
,
et
terapliferi,
et
32 EPISTOLA
,Otoffoooi /^
,'
, -
, dt* - -
,
&<>.
Christiferi
,
sanctiferi, sccunduin omnia ornati \n mandalis Jeeu
Christi".
Haec usque ad initium cap. . desiderantar apud Syrum. Ar.n.
J>«
*
, ^
1>
,
.
.
,
/
*
. L• 1/
/_
\"7»
: i• e• «Et i n unam viam itis (curritis) omnes, et induistis
Deuin et sanctitatem (s. sanctuarium
,
temphnn
,
hinc aut ,,"
aut ,,") ejus
;
ct omnino (prorsus) ornali estis (in) omni-
bus mandatis Jesn ChristL" Gr. 2. et Lat. 2.
,,
ovv
, ,,,
(Lat. ,,Spi-
ritifcri
,
sanctiferi, templiferi")
,
?;' , tv-
,
,
(Lat. „re-
gnum sacerdotale
,
et gens sancta", cf. I Petr.
2 , 9.
)
,
Z.aog -
".
1. 2. olg . . . Marklandus dicit. Icgendum forsitan ,,xa&' "
pro ,, ". Lat. 1. ,,quibus et exultans dignificatus sum"
etc.
,
ac si legisset »oh &,
".
Arm. qui his
verbis Caput IV. incipit, sic vertit:
$&
. . jiiulii . .
.
13
]^
1
"-1 "
_
^
1
l

e
*
«Exeulto, quod
dignus factus sum
,
loqui vobiscum (s. ad vos)
,
et gaudeo in eo
,
quod
scripsi ad vos, quoniam alium quendam diligitis
,
nisi (sed) eum,
qui secumlum Dtuim (cum Deo) \ivif: ae si legisset
,,, on
, ,
'
)
,
,
3
(S. )".
Gr. 2. et Lat. 2. ,,' ovs (Lat. ,,in quibus")
&,
'
,
7
ayiois *
>•
,
* (
. S. Paoli ep. ad Eph. 1, 1.)•
»ovv
bftiv
(Lat. ..paudeo enim in FObis"), ln /, r^ -
OVO ) (tycnuji , freov". Lat.
,,((|( (\, qnae secandmn earnem sant, diligitis, sed ea, ntf
cunduni Deftm". \ i(l»tur legisse ,,o/(V
— i<c-
etc. ut in Cod.
Aug. Gr.
AD EPHESIOS.
33
. » &
-
&. ,
>
&
/.
-
&&. o^yw^
,
. 1. vitio

.Lat. 1. ,,Scd et pro aliis hominibus in-
desinenter Deum oralis : addit igitur vocem ,,&". Syrefr, qui ;ib his
verbis senr.onem abruptum pergit: ,|a1a11) ^OCI^S ^Q_^. i. e.
,,orate pro omnibus hominibus". Ann. l>i_
'h /
^
. . \. c. ,,Et pro aliis (propter alios) ex
hoininibus orate, ut redeant ad Deum". Uterque interpres omisit vocem
,,
",quam cx I Thess.
5,
17. huc irrepsisse putat Cure-
ton
(
cf. ejusd. notam ad h. I.
)
, et Arm. ultima verba ex ingenio
propter sequentia videtur addidisse. Lat. 2. ,,Et (al. „Sed"
)
pro aliis
horainibus orate indesinenter".
I. 2.

. Gr. 1.,
Lat. 1. et 2. ,, ", reliqui
,,". Syrus : ^OOAaJ) ]<1*')
f^m fxyt ,001^ .»}
f
CTL—
^p
i. e. „est iis cnim spes resipiscentiae, ut digni iiant De<r'.
. Ibn
-: i. e.
,,
nam est iis spes
poenitentiae" omissis verbis ,,' & ", quae Lat. 2. vertil
„ut Deum mereantur adipisci". Gr. 2. et Lat. 2. addunt hic locum ex
Jerera.
8,
4.
,,
6 ;
.-;" Lat. ,,Numquid qui cadit, inquit, non adjiciet, ut resurgat?
aut qui avertitur, non
convertitar
?
" Cf. Constitutt. Apostol. lib. II.
cnp. 14.
1. 3.

&3. Lat. 1. ,,Monete igitur ipsos
,
saltem
ex operibus a vobis erudiri". Syrus paullo liberius sic vertit:
_
.^- *£\* «QUJ
r
Ciii.
i. e. ,,ex operibus vestris potius fiant
discipuli
(
s. sinant se erudiri)". Arm. qui propius ad textum graecum
aceedit
,
reddidit:
X* .
quu
1
//// ^
. \. e. ,,Rogate eos
,
ut in operibus vestris discipuli
liiint obis
•.
(ir. 2. et Lat. 2. ,,'
(
Cod. Aug.
,,") &^/. & (Lat. ,,Con-
vertiraini ergo ad doctrinam.
BstOte minislri") -
, • (cf. Jerem.
15, 19.) «
-
,
".
1. 4.

. Gr. 1. Cod. Med. ,,-
3
34 EPISTOLA
, -
/,
;
, ,
".

vocilms
,, "deest quippiam ad
absolvendam syntaxin. Intcrpolator (Gr. 2.)
habet
,,
",quod
non
inconriiinuin videlur. Smith. IVum fortasse legendum
,,
"
(cf.
Syr. et Arm.) aut ,,"
loco ,, "?

.
1.

„niansueti. Non festinantes
imitari ipsos"
;
sed Cod. Caj.
„mansueti non festinantes. Imitari ipsos
"
etc. Syrus: \—1-jCQ-^,
qajjI] *^^.^
,
*> ,.]
yOciAaiO^
(lege: ,^^) .^^
^£^£> ]-1£»1
,^>_
ypf
-^ Vo
.
„_>_»_ ^-*-J—
•.-*—&
i. e.
,,
Contra verba eonun dura in lnunilitate animi pacali estote, et
in lcnitatc
;
conlra blasphemias eorum orate
,
et contra errorem eo-
rum armamini fide
;
et contra feritatem eorum estote pacifici et qui-
Hi
;
et ne miremini eos". Pro
.. ])
i. e. „ne miremini eos"
legcndum esse
..? i. e. ,,nc imitemini eos
"
jain vidit Cu-
reton
,
ct confinnatur vcrsionis arm. auctoritate. Legisse videtur in
Graeco (cf. Cur. 1. 1.
p.
90. cd.
.): ,, ^
(?)
xai ",
seu potius ,, ". Arra.

&-
'inujui
[^^
/ -
/mijui
-^^
/ -*/
./ 1-
/,
/
/ : i. e. „Et
-
tra magna verba eorum in humilitate state (s. manete, estote bumiles), et
eonira schiema eorura (ac si legiseet
.OCTlZQyv-^^ pro .ocJLLSiQyi
)
orate, et contra insaniam (Jegendum videtor [J .,errorem•
pre //,,insaniam
u
)
eoruni vos tirmi state
(. BiMete) in ide;
el contra amentiaro eortom voe tranquilli state (s. manete), et nt etn-
deatis similes fieri eorum". Gr. 2. et Lat.
'2.
,,y£vsa&i xoos tat -
(Lat. ,,7eminci(tli ..-
"s. ,,")
r«fi
(
Lat. ..iTiiuiHMal• blasplinniis eoriiin. Vos vrro oralioni
AD EPHKSIOS. 30
/& .
udtXqoi uvtcov
,
livut.
iiistale") , )
(Lat. „vos stabiles estote, radicati in iide")
'
(Lat. addit ,,co-
rura") &
(Lat. ,,per vestram mansuctudi-
nein, et")* (deest ,," in al. edd.
)
-
(Lat. addit ,,inquit" cf. Ev. Matth.
5, 5.)
oi
?, (Lat. ,,Nam et Moyses man-
suetus erat supra omnes homines" cf. Nura.
12, 3.).
,, (Lat.
,,.
monet dicens:
Servum autem" cf. Tim. 2, 24.
25.), 9,
'
?, ,, (Lat.
.,cum modestia") &-
& (Lat. „Nolite festinare
ulcisci
nocentes vos")
'
, ,
-
.
(
(Cf. Ps.
7, 5. Hic locus et verba seqaentia usque
ad
,,
"desant in Cod. Nydpr.).
I. 1.

.Lat. 1.
— „in mansuetudine". Haec verba textus
Gr. 1. et Lat. 1. desidcrantur apud Syrum et in Cod. Nydpr. Gr. 2.,
sed
irmuuntur apud Arm.

qui verlit : l
1
jt -
^,
i. e. „Sed (in) mansuetudine state (s. estote mansueti)", ac sl lcgisset
,, s. "—
et reperi-
untur in Cod. Aug. Gr. 2. et in vers. Lat. 2. sic exhibita:
,,
", quibus uterque adjungit :
,,
(Cod. Nydpr.
,,
", Lat. „Dicite itaque"
)
^ , 8".
1. 2.

. Lat. 1. ,,Dei" pro „Domini". Syrus:
joCTLJ
IZq^a^YjO . i-^QI^ |- ->? i. e. ,,simus autem imitatorcs (s. si
miles) Domini nostri in mansuetudine (s. lenitate)", ac si legisset
,,-
3 ". Arm. ut Lat. 1.
:
'. i. e. ,,et iraitatores (similes)
Vei studeamus fieri
;
'.
Gr. 2. et Lat. 2. ,, &
(Lat. ,,imi
temur, scilicet") ," et addunt
,, .
-
, (Cod. Aug.
,,
"),
(cf. Petri 2,
23.)
7
&
(Lat. ..sed pro inimicis suis orabat dicens")

,
(Lat.
addit „quia" rf. Ev. Luc. 23, 34.),
', h ".
3*
36 I \
&, ,
&,
"
tigtdfj
. iv nuorj xui
.
XI. "' /^^ &
1. 1. &. (Jod. mato revcra babel acatam, non
?-
uli in libris impr. legimns; et librarius noster exaravit 8&,
artooxt-
&,0&7, vocali et dipbthongo hic ut saepius alibi
permutatis.
Jacohson. Smitlius cum Marklando haec verba parenthesi includenda putat,
ac sane haec desiderantur in vers. arm. Syrus vero vertit: Q_JL_^D)0
,1-^v^AJO
>Q^.£Ajo lD^LAj \
i. e. „et ejus (sc. imitatores si-
mus), qui magis injuriis afiiciatur, et oppriinatur, et defrandetor"
;
num
legit
,,
"pro ,," ? Pearsonus lmnc locum corruplum censet
,
et
sic Pestituit:
,,ol ". . . inlerrogative. Gr. 2. ,,
, '
-
,
,
."
Alque item fere Lat. 2. ,,Cui plus nocetur, ampliora
sustineat. Beatus, qui abj«ctus et reprobatus fuerit proptcr nomen Do-
mini; ipse etenim vere est Christi."
ibid.
' —
.
vers. syr. baec usque ad verba
,,
"
Cap. XIV.
p.
43. 1. 4. desunt. Arm. JJi
i. e. ,,ita inveniatur in vobis radix (herba)
mali". Gr. 2. et Lat. 2.
,,
&
." (Lat. ,,et salsa"; alii
codd. et edd. minus rccle ,,ct falsa".)
1. 2.
"
. . . Cod. Mcd. , ubi nihil frcquentius quam
pro positum, habes .
Jncofjson. Lal. 1. ,,mancatis". Ann. item :
// ^1"^
lu
^
,
-1<>
,
-
(
*-(
/
_
. e. ,,sed ul manealis (stelis) omni
oastitate (puritate) et
verecundia in Christo Jesu corpore et spiritu".
Gr. 2.
,,,
(cf. I Petri 4, 7.) ".
Lat.
'•'.
,,Ergo sobrii estote ei casti in Clirislo Jcsu
1. 4.
"•
— !h<>v. Sic inlerpuiiirrndum
,
cf. edd. Smithi
el Jacobs.,
i" reliquis edd. dilstinctionis signum posl ../.oi-rm•• positain
est.
.; l. „Extrema tempora dc cetero. Verecundemur ei timeainus"
etC. . / lih J/fnffil/o, / 1^'
liiujLjuint [J ,
.
i.
<•.
,,TVmpora siml ulliina: |iudeat cos -
AD
EPHESIOS. 37
&
&
,
.
&
,
*
tv iv -*
ganimitatis (patienliae s. timete patientiam) Dei"
;
omisit igitar ,,
"
et ,,&",
et legisse videtur ,,3". Gr. 2. ,
"
". . /.. Lat. 2. ,,Jam enim novissima tcmpora
sunl. Revereamur ct timeamus" etc. Uterque latinus interpres addi-
dit „et".
1. 1. ?)

.
Cod. Med. ,,", Aldrich. ,," exhibet.
Lat. 1. ,,ut non nobis" etc. Arm.
i. e. ,,
fiat vobis boc judicium". Horura verborum
loco Gr. 2. et Lat. 2. haec habent: Gr.
,,
-
?
." (cf. Pauli ep. ad Rom.
2, 4.).
Lat. ,,et non simus divitiarum aut utilitatum eorum (edd. vitiose
„rernm")
appetitores".
ibid.

.
Aldrich. falso
,,".
Arm.
^
_7> -^L• «-
,
i. e. ,,Thnea-
mus, fratres, futuram iram, sive etiam diligamus gratiam
,
quam habemus
in hoc mundo". Vidctur legisse : j.JCl ^toNs^ -^
.»}?, ,,
)"
7
! Gr. 2.
,,
(sic Cod. Nydpr.
,
Cod. Aug•. legit
,,
") '
— (pro
,,
", Cod. Aug. vitiose
•>/"('" ') ". Lat. 2. ,,Futuram iracnndiam
plus tinieamujj, quam praesentem gratiam
(,,
") diligamus".
I. 3.

.
Apud Damaseenum Cap.
. . .
,,
"pro
,, ", quemadmodum in
Gp. 2. Cotel. Si Interponatnr partimla ,," post ,,", sensus
eril facilis: Aut hoc nnt illud solum agamus
, ut in Christo Jesu
inve-
niamur. Smith. Lat. 1. ,,L'num duorum solum in Christo Jesu invenitur
(f. inveniatur), in verum vivere". Arm.
K
i\u
.
: i. e. ,,solum in Clirislo Jesu iuvcniamur
vcia vita". Gr. 2. ,,'
a)^divr),
-
.
. ~,
". Lat. 2. ,,1'racsens
« -utia est (,, "),
ut iiiveniamui in Chri-
slo .Ic.mi.
el (f.
iil) in \criliit( vi\ ;intiis".
38
I.IMSTOLA
, /"(>
,
iv (
) ,
vjj ,
,
.
. 1. />

.Lat. 1. ,,Sine ipso
u
{,,") etc. Arm.
*
[bflh
&
11
r"t_
&
,
1! /r ^^ i. e.

IVe sit
(fiat) vobie aliud quidquam gratum praeter hoc (illud)". Gr. 2.
,,
,
(Cod. Aug. pcrperara legit ,,")
, ,
-
(1.
;*) ". Lat. 2. ,,Exlra hoc autem nec respirare
oportct aliquando. Haec
cnhn esl spes mea, haee evsultatio, hae dcni
quc indeficienlcs divitiae".
rbid.

.
Codd. msli iectionem ,, ", plane ev incuria
vel inscitia librarii profectam
,
tacitc correxit Vossius
,
quem edd.
posteriores sequuti sunt. Jacohson. Lat. 1. ,,
in quo
u
etc. Arm.
Jiiiijiiuit tinni liU //iuiii/t Ifb
/
11 .^"")
•• . ,,cujus causa et ego cum
eadem spe vinctus circumco, quae non sunt vincula
,
sed margaritae spi-
ritus". Gr. 2. ,, o> aitb
, '-)"
. . . Lat. 2. ,,
quo et vincula mea a Syria usque ad Romara suf-
fero (,,"
? )" etc.
I. 2.

.Cod. Mcd. ,, /', edd. „iv ".
Lat. 1.

„in sorte" etc. Arm.
*(pro
„." ei lyriaeo
^
CX|)licanduin
)
1 &
'
: 1 %_
/-.
Aitn
,
*(,
11.
. e. ,,quibuscum (ad \ rrbuin ,,quas
cuin iis") det (dabit) mihi Deus resurgere a mortuis. Kt preeibns ve-
stris iiat mihi
,
ut semper particeps
Christianorum Kpbesioruiii inreniar"
;
ac si Legiseet: „iv 8oi>j
()
3 avaarrjvut, nal rg
.] ,
'
(. iv
K(f
;'(>([>)
". (ir.
2. ! Lat 2. „iv oi
7:/.:>! )(.
} (Lat. „oratieoibiu
\otris•)
*
rcu >;«t»r
, xal tcotvctyvov fravexov ttvxoi yevd-
a&at,
y-ai >
; .
,Htti t
<>
»?fi
noiro' .,,-,
''
. . .
\D EPHESIOS. 39
xat
*
.
XII.
,
,
.
, *
& . -
I. 1. . . . Cod. Med. ,,
", Aldrich. ,,
-
". .
. ^
^[}"1 {>" {\"
*• e

»
cum sanctis
apostolis erant (,,") omni tempore (hora) virtute Domini nostri
Jesu Chrisli". Gr. 2. et Lat. 2.
,,

3
.
., ,', (Lat. „(?t Timotheo") ".
1. 3.

.
Arm. \
i. e. „Scio, quis sura, aut cui scribo"
;
videtur legisse in Syriaco ^
Of
i. e. ,,aut cui s. aut quibus".
ibid.

t. Cod. Med. recte ,,", edd. ,,-
", itein Lat.
1.,
qui vertit ,,propiliationem habentes
(^)*'*
Arm. h -1+
/.: i. c. ,,ego con-
demnatus, et super vos misericordia facta est
;
ego sub angustia (tribu-
latione), et vos confirmati". Gr. 2. ,-, (deest ,," al.)
',
, ' ". Lat. 2. ,,Ego itaque
miniraissimus sum et suppleY
(,,
")
,
sub periculis
,
et judiciis
,
et
lege (,, )
constitutus. Vos vero consecuti estis misericordiam,
firmi in Christo".
1. 4.

.Forsitan
,,
"pro
,,
".
. & i. e. pro Deo. Markland
%
Lat. 1. ,,Transitus estis
eorum, qui in Deum interficitintur". Ann.
Y*
n 1^
(
videlur legisse
|
r
I^^
pio
|
r
Oi^
J
" ^ "J/
'^: i. e.
,,Ad vos viatores, q-ii propler Deum martyrium subeunt". Gr. 2. ,,-
3
,
(
deest
,,,
"in al.
)
,
" '
',". Cod. Aug.
,, ", quocum Lat. 2.
consentit sic vertens : ,,Traditus sum autera, proptcr Deum, generi intcr-
feclorum a .sanguine Abcl jusli usque ad sanguinem Jgnatii lniniinis.simi"
I. 5.
— .'.
Lftt. 1. „Pauli COfldiscipuli
(
saucliiicili.
40 EPISTOLA
,
,
( , )
-,
*
&> ,
-
/~ '.
XIII. 9 /
marlyrizati
,
digne beati)". Arm.
'/_
£
[ 1
Hionnuh
y
/1.i. c.
,
,Vos c>l
i

mysteriorura (s. consiliorum
)
participes (s. cooperatores) sancti Pauli,
qui habet beatitatum
tcstiinonium
".
Omisit igitur* vocern ,,-
"pariter atque Gr. 2. et Lat. 2.

Gr. 2. ,,vueTs (deest
,,
"
in al. cdd.)
, ,
-
,
". Lat. 2. ,,Pauli rnim sancti
estis comministri, et martyriuiii con.summanlis . qui est vas clcctioiiis".
1. 1.

. Lat. 1.

,,
quando Deo fruar". Vidclur tegisee
,," pro
,, ". Ann. |\<£
! ""'['
:
i. c. ,,cui (cujus respecta) det (dabit) raihi Deus inveniri sub suppeda-
neo (scabello) peduni ejus, quando inveniar Dei". Gr. 2.
,,

-
drjvcti,
,
^ ". Lat. 2.
,,sub cujus vesligia merear inveniri, et ceteroruin sauctorura
,
quando
Jesum Cbristum merear (Th. „meruero") adipisci".
1. 2. og ]. . . Lat. 1. ,,qui in omni cpistola memoriain facit
veslri in Jesu Chrislo", Cod. Caj. „in Christo Jesu". Arm. I
1
^
-(*«
)
: i. c.

Jarn (Ilaque)
omnibas epistolis meis (s. in omni epistola mea) memoriam facio vestrum
in Christo Jesu". Videtur legisse
,,
"]>>
../,/".
Gr. 2. ,,
(
al.
,,"). Lat. 2. ,,qui semper in orationibus mnnor (sir Cod.
Magd., alii ,,sit") vestri".
1. 4. ^

. Cod. Med.
,,'&", Aldrich. ,,-
". Lat. 1.
— „convenire in gratiarum actionem Dei, et in j?lo-
ri;im". Arm., qui ab his vcrbis Cap.
V. incipit, sic vortit: jjin£i^
£*
J
l"J
L• .
\. c „P*rMverate omni tempore
() eosvennre (ceagrtgari
)
vos ad
pralianim acliontMii el ad gloriain". Omisit enim vm-em
..>•:
<n
•.
Gr. 2. —
„*6
ft/.
&aov y.cd -". Lal.
'^. — ..frnjiifiitci CODVe-
nire (sic Codd. ,-d. ( i -iav. , scd Baliol. «t tcM.
..
tfare") ad
Baeharistiaa
«
^leriam l)«i•.
) EPHESIOS. 41
'.
1 -
, ,
-
{
,
,
.
1. 1.
' —
?. Lat. 1. ,,Quum enhn crebro in idipsum con
venitis,

et solvitur proditio
(
f. perditio) ipsius in concordia vestrae
fidei" (.r/r
1 1
). Ann. -
L• ,
.
&
: i. e. ,,nam a vestra eoncordia et fide infinnahn vis
satanae, el solvitnr memoria ejus". Omissis verbis
,,

"
videtui legisse :
,,
(s.
'•")
, (s.
,sed dixerim
potius eum in Syr. perperam legisse
?
„memoria" pro
ij
r
uj
,,pernicies, ") (s.
,,
")^.
Gr. 2. ,,
, ,
(cf. Pauli ep. ad Eph.
6, 16.)
,
,
(
. Lat. 2.
,,Quando enim assidue hoc ipsum agitur
(
),
expelluntur
virlutes Satanae
,
qui actus suos
(
)convertit in
sagittas ignitas ad peccatura. Vestra autem concordia et consonans fides
ipsius est interitus, et consenlaneis (f. consertaneis) ejus tormentum."
1. 3. . . . Citatur haec sententia ab Jo. Dainasceno Parall.
lih. I. cap. 18. et Antonio Melissa lib. II. serm.
56.
(67.),
qui eam sic
exhibet : ,,

, ".
Pro
,,
"vcteres edd. ante Vossiura dederant
,,", Lat.
1. vertit ,,evacuatur". Arm.
^_
^L•
^
(pro
)
~~
/! .
i. e.
,,
Non est quidquam
raelius quam fides et pax {xal
),
qua
(
per qaam
)
im-
pediuntur omnia bella
coelestium ct terrestrium".
Gr. 2. et Lat. 2.
,, (Lat. ,,IVih)l enim melius
est, quain pacem habere in Christo", scd in Cod. Baliol. et plmibus edd.
deest ,,in Cbristo"), /./ (Lat. ,,telum", f. bellum)
-
(Lftt,
,,
.irualur
) )rtvbvpatWV
42
IM
XIV.
,
,
xul , , ,
,
& ./.$
(cf. . ep. ad Epb.
6, 12.)
xai
(Lat. ,,colIuctatio adversus carnem et sanguinem")
,
(Lat. om. ,,') ,
.
(
Lat. ,,tenebrarum haruin")
,
-
".
1. 1.

.
Lat. 1. ,,Quorum nullum lulet vos : si perfecte

;
quae sunt
('' )" etc.
,
sed in Cod. Caj. Legitar: ,,Quorum
ii ii 1 1 ii iii latet. Vos si perfectam" etc. Arra.
^
^
q£)U "
:
*. . . ..
.
i. e. ,,quorura nihil oblivioni datum est a vobis
(s. latet vos), si habeatis perfecte in vobis Jesum Cbristum. Fides el
amor sunt principium ct finis
;
fides principium et ainor finis." Legisse
videtur

,,
.
'.
,
".
Gr. 2. ,, .(sic Cod. Nydpr., sed Cod. Aug. ,,
"pro ,," vel potius ,,,", cf. Lat.
2.)
, .
'
— , ". Lat. 2.
„Ergo nolite vos vulnerare (sec. Cod. Aug. Gr.
2.)
in (Cod. Magd.
„ex") aliqua
rontagione (Cod. Petav. rectius „cogitatione") diaboli
;
sic-
uti ct Paulus dicit (cf. P. ep. II. ad Cor.
2, 11.);
habentes in Chri-
stura iidem
(
Codd. Oxon. et Petav. „spera") et dilectionem: quae esl
principium vitae ct iinis. Principium quidem (jiiv) vitae est fides
,
tinis
vero ejus est dilectio".
1. 3.
— . Lat. 1. „Haec *autem duo
,
in uiiitali
faeta,
Deus eet
(Vt(k , quomodo Damasccni Exeerpta de fide ie
pietate
in Deam, abi totum caput adducitor, et Arm.) : alia autem omnia
in
bonitate sequenda sunt". Arm.
|^
/
_
/^
7 ,
. yb
,
/
_ &
:
i. c. „Et
(juamlo ambo liare (s. ninliae har) iiunl
(sunl)
simul S.
junctiin, ibi est et Deus &
.•.<?//•).
el alia omnia
bona
opera

virtntes" Explicationem potioe dedil quaa versioaea.
AD EPHESIOS.
43
,
,
,
,
,
*
-
&.
,
'
-
, &]
.
Gr. 2. —
,,
,&9 "
. . .
Lat. 2. „ambae vero simul junctae (glossema seu interpretatio) in uni-
tate Paetae, hominem Dei perficiunt
;
sed ct cetera omnia quae in be
oevolentia seqnontur eonsummant".
1. 1. ovSrIs

. Lat. 1. „Nullus iidera repromittens
peccat, neque
u
ttr. Arm.
"
/ .
-
^
- .i. e.
,, est quisquam,
qui promittit (s. profitetur,
/
pro
,
aut
)?QaJ
legit in Syr. pro
|5QjJ
habere fidem et peccat
;
et non, qui possidet
(acquisivit) amorcm
,
et odit
u
. Gr. 2. et Lat. 2.
,,
.
(Lat. ,,annuncians"
, ,,
")
,
.
.(Lat. ,,debet fratrem suum odire").
(. Luc. 10,
27.)'
(Lat e 1. 1. addit „ex toto corde tuo")
,
(Lat. „ipse iterum
ait"V
,
".
1. 2.

&. Cf. . Matth.
12, 33. Gr. 1. et Lat. 1.
,,
",reliqui
,,
". Lat. 1. ,,Manifesta est arbor —
: sic
reproiniltentes Christiani esse" etc. Arm. &
,
L• " {" /
'
: i. e. „quoniam arbor a fructu suo
cognoscitur; ita et, qui promiltunt (s. profitentur, pro
.
aut .O^QaJ legit in Syr. pro
-OjQJ^ Christi esse, ab operi-
l)us suis cognoscuntur". Legisse videtur cum Gr. 2. ,,
". Gr. 2. et Lat. 2. ,, (Lat.
,,Qui eiiiin
anmuiciant", .,ut supra) (Lat.Cou,
Magd. „esse se
Christi", at Codd. Baliol. et Petav. et edd. priores „esse
Christum'),
ojv
, (Lat. om. ,,")
".
1. 4. . . . Edd. ante Aldrichium agnoscunt ,," post
-
rem
,,,
atque eadem particula desideratur in Lat. 1.
— Syrus,
qui hic pergit, srnlentinm boc iuodo rcddidit :
^
001
J..O0Q.•?
-
44 I
XV. y.ui , -
ttviu. , h\v
.
,,
quod promissio est factum
,
sed (nisi) quod in vi fidei invenietur
iiliquis () usque ad linem"
;
ac si legisset :
', , &
". Arra.
* */
L• ^.
7 : i. e.
,,
est bonum polliceri babere operu tantum sine exsecutione et vi
lidei usque ad finem". Num legit
p
A>j,S
(Pl)°
cw^Aa-J) ]J|
etc. ? Gr. 2. et Lat. 2. hanc sententiam oiniserunt.
1. 1.
— . Cod. Ms. ,,
". Male
ex Salvinio Aldrichius ,,
". Citantur haec usque
ad
,,
"
. 46. 1. 1. ab Antiocho Hom. 22.
-
.Jacohson. Syr.
%_»01.|
fD
cAj) «-Q.jA.• ]o(7LJ? ]?C7I |JAj10
^CJIOAj] |]
\5 JOCIJ)
] .>
i. c.
„Praestantius hoc.
quod sit silens aliquis (homo)
,
dum est aliquid (
), quam
quod sit loquens
,
duin non est". Arm.
(£ /^
?
,
.
-
"_ "_
ts^
"- [:i. e. „Me-
lius est, quod sit aliquid (
)
quispiam, et audiat, quam quod niliil
sit
(
), et loquatur". In vers. syr. vox
yO
r
^3
,,aliquid s.
quidquam" in fine hujus sententiae repetenda videtur excidisse. In \«i>.
arm. loco
?
„audiat" legendum videlur „sileat". Gr. 2.
et Lat. 2. ,' (Lat. „Melius est ifiitur")
. i
•, ,quibus haec addunt : (*. . ,, iv /
(cf. I Cor.
4, 20.)
,
'
HeioSiq
, ,
"
(
cf. . ep. ad . 10, 10.). Lat. 2. .,quia in
verbo est rcgniim Dei, sed in virtutc. Corde enim creditor ad
justitiam
;
ore autem confcssio tit ad salulem
•.
1. 2.

]. Lat. 1.

,,si dieen.s facit". ln mms. syr. haec el
scqiuMitia usque
ad vocas ,, tj"
.
45• 1. ;>. desiderantur. Ariu.
\\
_
. //»7/,
.
: i.
<*.
,. csl docnv (illud alii|uid). qm>d
el
(s. qnodcanqae) faeial priamni ip.•. ti Imifl dicat". •
..<>
teit itaohop
> *<
?.
- <ir
2 Rddidit tocan . >.
l.\
AD EPHESIOS. 45
<)
xai ,
xal ^
,
, &
-
uxoitiv
y
"
fj
,
" '
],
'
. >
Matlh.
5, 19. ,,
yoco
/; ,
ttj -
".
Lat. 2. item: ,, est igitur docere
;
sed si fecerit ea
quae diverit. Qui enim docuerit et fecerit, hic magrms vocabitur in
regno coelormn (Codd. Oxon. duo et Petav. ,,Dei")".
j>. 44. 1. 2, ovv

.Cod. Med. ,, (edd. pleraeque om.
,,/") ". Arm.
11*/»
.
,
L• .(3-
& «^/
1
-"! $•
e
, 5
est do-
ctor, qui facit et dicit, et silentio operatur digna Patre suo"
;
ac si legisset:
,, , ,
-
". Gr. 2. horum loco cxhibet haec: ,,
,
3
,
, (cf. Const.
. II, 6. et Act.
1,
1.),
'
)
."(cf.
. ep. II. ad Cor. , 18.)
et Lat. 2. „Dominus autem noster et Deus,
Jesus Christus, qui est filius Dei vivi, primo videlicet fecit, et sic do-
cuit : sicut testificatur Lucas
,
cujus laus est" etc.
1. 2.

f
r
Arm. 7
£,
tjliiiii frpuilili \
)
^
,
/
\. . ,,Verus fortis est, qui possidet (acqui.sivit)
verbum
.It.Mi, et aurcm praebet (s. advertit) mansuetudini ejas, ut fiat
(fieri)
perfectus". Videtur legisse ,,^" pro ,,", et syr.
(^QaaaJ
,,mansuetudo'
:
pro
|A>aaJ
,,tranquillitas, quies". Hanc sententiam usque
ad ,,"utpote difficiliorem intellectu omiserunl Gr. 2. et Lat. 2.
1. 3.
'

.Cod. Med. ,,
-fj
"•, non ,,.
",ut Aldrich. exhibet; nos cum Antiocho, edd. et Lat. 1. dedi-
mus ,, ." Syrus : *00 $Q^£QJ \5^205 -a^j)
,-?
,\i
r
jAj cJQ.jAa5 —•.- i. e. „ut per ea
,
quae loquitur
,
operetur, et
per ea
,
quae (qiiorum
respectu, de quibas) silel, cognoscalur". Arm.
_
&
y
_
.,
: i. c.
„ per quod
loqaatar, operetar, el per quod sileat, cognoscat". Pro
„COgR0SCat^
Lef« „^8\
1. 4. —
. Cf.
(\\.
. 1. ad Coiv 27. \ Ossiu.s dedit
40
.
, ;; ,
rj
& ,
,
'
.
XVI.
& . &
&
.
#
-
".
Antiocbus cum Gr. 2.
,,
". versione
syriaca
haec et sequentia usque ad initium Cap. XVIII. non leguntur.
Arm.
_ ,
&
//7//
*
\. e. ,,
quidquam latet Dominum (oblivioni datum
est a
Domino), sed et abscondila nostra maniiesta sunt ei". Lat. 2.
„Nibil enim latet" etc.
1. 1.

. Lat. 1.
„Orania igitur faciamus, sic (f. sicut)
ipso"
etc. Arm.
,<\«"T
/_
&
,
Jlrq
hgk
.
,
i. e.
„Omnia
sic faciamus,
ac si in nobis babitct, ita ut simus (fiaraus) tem-
plum ejus".
1.
2. -xal
. . X. Lat. 1. „ct ipse (om.
„$")
in nobis Deus noster :
quomodo {)
et est" etc. Arm.
j^,
/
*1
.
. e. „et ipse (ille) sit (fiat) noster
Deus, si juste (cum justitia) diligamus eum". Legisse tantum videtur:
,,
&,
".
Gr. 2.
,,
(.
,,rj")
&.
,
-
&,
". Lat. 2. „et ipse habitet in
nobis.
Dorainus itaque Cbristus (tV )in nobis lo-
quatur, sicut et in Paulo: Spiritus sanctus nos doceat, quae sunt Cbristi.
rcspondcre,
adjuncti (f. adjunctim) illi".
1. 5.
70

.
.
J^/
^
,
[ [ _
: \. e. ,.V
decipiamtni, fratres
;
qui amanl facultates (res), regmun
Dei non here-
ditate accipiunt". Lat. 2. „Nolite errare
,
fratres mei; et ne sitis ma-
sculorum
concubilores, quia hujusmodi regnum Dei non possidebuaf. Cf.
P. ep. I. ad Cor.
6,
9.
1. (S. fi orr anedavov. Arm.
1
$-
&
,
i.
<.
,, («
<V) qui
(
om. )
tiacc fariunt.
AD EPHESIOS.
47
&, &
xuxfj
711
&'] ,
^;
,
xul .
moriuntur'
1
. Gr. 2. ,,et '
&-
&' ".Lat. 2. ,,Qui enim habitacula humana
(ileest in pluribus edd. ,,humana", sed exstat in Codd.) eorruinpunt,
morti condemnabuntur".
1. 1.
— &. In Cod. Med. desideratur pronomen
,,
*.
Pro ,," Usser. aliique mallent ,,". Lat. 1. „quanto ma-
gis, si quis (
/»)'* etc. Arm. / n
PJl
, .Juj •\ 1
: i. e. ,,quanto etiam magis, qui mala doctrina fidem Dei cor-
rumpunt, cujus causa Jesus Christus crucifixus est
i4
. Gr. 2.
,,
(sic Cod. Nydpr.
,
sed Cod. Aug.
cum verss. lat. ,,") ~
,
-
-
, 6 & ;" Lat. 2. ,,Quo modo magis qui
Cbristi doctrinam corruinpere (sic Codd. duo Oxon.
,
aJ. „disrumpere"
)
conantur
,
sempiternam damnationem percipient propter crucem et mor-
tera, quam sustinuit Dominus Jesus, unigenitus Dei Filius
?"
1. 2.
. . . Articulura ante vocem ,," ab edd. omnibus
omissura e Cod. Med. restituit Jacobson. Arm.
[^
"?9 ,
/" : i. e. „Sed
qui haec negat, in igncm inexstingniibilem mittitur, ipse (hic) et auditor
ejus". Gr. 2. ,, ,& -
, &, -
&
,
3, -
&
(Cod. Nydpr. oinissa voce ,,&" scribit
,,
) .'''),
&
(Cod. Nydpr.
,,&",
Cod. Aug. ,,&")
; ) ; ' (lege ,,"
)
;
(in Ms. Regio 1624. legitur:
,,
; )
;
,
)
& ;(cf. . ep. II.
ad Cor.
6,
14

16.)
&
;
; ;
"
is
EPISTOLA
XVII.
Jia
tla(}tv 1 uvtov
.
nvtj] ,
.
&-
,
Lat. 2.
,,cujus doclrinani quicunqne depravaverit (Mss. ,,pessiinaverit"),
abjectus ct pollulus iri gebennam projicietur. Simililcr autem et omnis
,
qui spernit (f. secernit) quod a Deo accepit, daninabilur. Qui
imperitum pastorem secutus fuerit, ct falsam gloriara tanquam veram
susceperit, parliccp.s Christi
esse non poterit. Quae enim societas luci
cum tenebris? aut Cbristo cara Beliar? Aut quae pars fideli curn infi-
dtili? aut templo Dei cum idolis? Dico autem et ego : Quae cominuni-
catio verilali ad mendacium? aut quac societas jnstitiae
cam injustitia ?
aut verac gloriae cum falsa gloria?"
I. 1. dta

.Citantur baec usque ad
,,
1. 3.
ab Antiocho, Hom. 1.
.
Jacolson. Arm.
\\jj
1_ ?/£"£/
^
/ &
. i- e. „Propterea
unguentum (oleum suave)
accepit Uominus super capat suuiii (capite
suo), ut ad incorruptibilem
odorcm suavium duceret (ducat) ecclesiam
suuin". Gr. 2. ,,Jia
(lege
,,
")
'
tni
(
Cod. Nydpr. ,,
"),
". Lat. 2. „Propterea unguentum ac
cepit Dorainus in capite, ut ecclesia
infragret incorruptione". Ita legunt
Mss., ubi libri cdili babent „ait ecdesia
,
ut fragret incorruptione" vel
„in corruptione". Usser. Uterque (sc. Gr. 2. et Lat.
2.) his addidit:
,,
(1. ,,") , (
Lat. om. ,,", sed addit
,,
••
ante
,,
"), &
(cf. Cant. Cant.
1, 3. 4.)•
,
(Lat. addit
,,
naribus"),
(Lat.
„post te") &".
1. 2.
&

. Lat. 1. ,,
ungamini foetorc" ete. Arra.
$
!
7
/
,
i. c.
,,
ti 1 1
,
j i 1 1 iii vobis odore (odoreni) improbitatis prin-
ripis nuiiuli (legit in Syr.
^^^9^
bujus". Gr. , God. Nydpr. el
Lal. 2. ,,//, c/:i'itod(0 t>ruc>ot'av '.^ tOV
-
". Sad Cod.
. ../// /.
,•'
-.
Cf. ,|. ])aina.s(. P.u.ill. lib. 3• 6.
1. .
)
,
, —
/,. l.ai. . .ii.iii captivel
< c\ praeseoti aoire
(f viviii)" Ann.
y
/
d[> .1' /rq /ituf :
ADEPHESIOS.
49
] .
&
& , ]
&
6
;
XVIII. ,
,
.
i. e. „ne (ut non) segreget vos a proraissa vita". Gr. 2. et Lat. 2.
,,
3
, cos ". Mss. et Lat. addunt ,,".
1. 1.

;Lat. 1. „Propter quod autem —
,
qui est
(ps
iartv) Jesus Christus?" Arm.
\|
u
"(/""^
^
(": i. e. „Propterea (
)cognitio-
nem Dei accepiraus, quae (qui, quod) est Jesus Christus''. Gr. 2. ,,Sia
,
;"
Lat. 2. ,,Quapropter cum
siraus rationabiles, non efiiciamur stulti (Sio s. Si'

)."•
1. 2. . . . Arm. paullo liberias hanc sententiam sic vertit :
»/.
'(?
L•
_
_
'
>^
4--
> & : \. e. ,,Et cur periinus stulte, quum non (et quod non)
condemnemur a gratia, si credimus, quod vere passus est Christus, Deus
noster?" Gr. 2. Sia
3 -
, , -
, &;
"
Lat. 2.
,,Quare plantationem, quam a Deo per Christum accepimus, non custodi-
raus; sed in judicium per ignorantiam ex negligentia incidimus? igno-
rantes gratiam, quam accepiraus, et nescienter perimus?"
1. 5.

. Lat. 1. ,,Peripsima meus spiritus crucis
;
quae est (
)"
etc. Syrus, qui hanc sententiam reddidit, haec babet:
•.? ^_.0$0.£1 -—»5 , . ^
i. e.
,,Adorat (incurvat se) spiritus meus crucem hanc, quae est scandalum
(oflensio) iis, qui non creduut (consentiunt, obediunt), vobis () vero
in salutem ct in vitam aetcrnitati.s'. Keliqna hnjus capitis in hac vers.
desiderantur, sed supplcntur ex alia versione (uti apparet ex eompara-
tione versionis nrm.), eujus fragmentum dedit Cureton 1. I,
pp.
44. 46.
4
50 IIMSTOL \
nov
;
nov
;
-
; &
'
&
1
& \
-
Arm.
^
, £ -
. khq
-
_
\. e. „Adorat (terram osculatur) spiritus raeus cru-
ctm,
qua< (quod) est scandalnm intidelibus
,
sed vobis
tyuTv)
fidelibus
(credentibus) salus et vita aeterna". Aliam hujus loci vers. syr. Cure-
ton 1. 1.
pp.
50. 52. citat, in qua legitnr
.-.Cu.^^^*
,,crucem tnam"
[iro
Iua^I^ ,
porro
^X^jOL^D
pro
^^,
el ^
„nobis"
pro .,,vobis". Gr. 2. et Lat. 2. omi.ssis verbis prioribus haec
tantuin habent: ,,0 (Lat. ,,Quia crux")
,
-
". Cf. . ep. . ad Cor.
1, 18. 23. 24.
1. 1. ;

;Cf. . ep. . ad Cor. 1, 20. Haec et sequentia
usque ad finem capitis citantur a Theodoreto, Dial. 1. Arm.
[\
h
}
1,
uuuiuSlifi
-
i. e. „Ubi est sapiens? ubi est investigator ? ubi est ille,
qui gloriatur mandana inlelligentia (prudentia)
?
" Alter ille Syrus in-
terpres apud Cur. 1. 1. sic vertit:
Qujf .^aCOJ CLHjj
^
Quj)
,). }|£ ,--^? faoiCCL•
i. e. „l
T
bi sapiens? ubi in-
vestigator? ubi gloriatio eorum, qui dicuntur intelligentes ?
"
(ir. 2.
,,
"
dedit pro
,,
". Lat. 2. e 1. 1. inseruit „ubi scriba?"
el
omisit ultiraani vocem
,,
"aut
,,
".
1. 2.

. Tbeodoret. 1. . legil ,.7'oot» •'
»t
„4
". Locus hic usque ad 0
./. otr,
Hnem
sectionis sequentis
, exstat i» Cod. 950. Bibl. Reg. Paris. fol.
165.
Codex cbartaceus est, saeculi forsitao XV. Jmobson. Lat. 1.
, Deus
enim noster J. Cbr. conccptus esl ex
() Maria" etc. Arra., qui ab hi>
verbis Cap. VI. incipit, sic vertit:
|^
\\ ( [<} >
^
,
"
1
) !»
'
/^>
'• '• »Deus noster, Jesua
Ciuistas,
COQCepUlS BSl
;i Maria (nrronomiam .s. dixpm.satioiu m
Dfj
l\i
tris, \ genihis <sl a Spiritu sancto) e
semiiu l)a\ idiu" ; ac si
Ltgiesel
,, (s. rno)
ay(o\ iyi
m
,')i
••
ultiml vacc srqumiiluis
AU EPHESIOS. 51
de , -?; &,
"
$
&],
XIX. Kui &
translata. (
v
>uae in parenthesi pusita sunt
,
sic invenimus in ed.
Const. Syrtus alter:
>Qjf^D
^-fr^)
!-m.xa^D ^Oaj
f*ss^
01-^
.
1*3005 *»0* •0?5 l^i) ^-
,
]<TU^O
i. e. ,,I)eus noster enim, Jesus Christus, conceptus est a Maria per dis-
Maeatiomn
(in dispensatione) Dei, e semine Davidis, et e (s. a) Spiritu
sanctitatis".

Gr. 2. et Lat. 2. ,,
& (Lat. ,,Filius
autrm I)ei
u
),
(Lat. Cod. Magd. ,,genilus
u
,
sed Codd. Petav. et Baliul. ,,iialus"),
(Lat. „et sc. qui omnia dispositione Patris eonstituit"),
<>!
&
(Lat. „ipse in utero portatus est a Ma-
tria"),
'3(deest ,,&'
1
in Cod. Aug. Gr. 2., et
Codd. Oxon. et Petav. Lat.
2.),
ix , -
(deest in aliis ,,"
;
Lat. „ex seinine David et Spiritu
sancto")

,
(cf. . Matth. 1, 23.), &?
, , &(Lat. addit ,,nomen
ejus
4
') ".
1. 1. !}. . . Theodoret. i. 1. indeque Catena in S. Lucam
3,
21.

,, & &." Lat. 1. ,,qui natus est
u
elc. Ann. -.
$_11[^-:
i. e. ,,
purgaret
(
ad purgandum) aquae cormptionenr'. Num legit
&
"*!
at dixerim potius
,
eum cum Theodoreto omi-
Bi88e ,,
&", idque Cotelerius ideo faclum putat, quod suspica
rentur, minus cominode dici &de baptisrao. Syrus alter:
,l^
r
J IjOajj 1-» . ^
,
-)?
i. e. „is
,
qui natus est et
baptizalus est, ut aquas (aquam) passioni obnoxias purget (pur{?aret)".
Sed delenda potius surit puncta duo in voce |L*Qjk>4,
ac vertcndum : ,,ut
aquas passioni obnoxius purget
u
. Gr. 2. ,, &
(sic Cod.
Nydpr., sed desideratur ,," in al.) & ,
, '". Lat. 2.
„lpse baptizatus est a Jobanne, ut fidelem faceret ordinationem, (|uae Iru-
dita est propbetis a Deo."
1. 3. /.&

.
(Jilanlur haec verba ab Origent 1
1 «» i 1 . (i
in Lucam (Opp. III. p.
938. ed. R., V. p. 104. ed. Lommatzscb .).
a Ba-
4*
52
EP18T0LA
,
silio Homil.
'. de eancta Christi nativitate
(
Opp. I.
p.
507. D. ed.
Morel.), Hieronymo ad Mattli. cap. 1. (Opp. VII.
p.
12. ed. \ alUr•.),
Jovio Monaclio iv
lib. VII.
cap. 31.
apud Pho-
tium, Biblioth. Cod. 222.,
apud Eusebium ad Stephanum, Quaest. I. a
Maio editum in
Scriptoruin Vet Nov. Collect. tom. I.
p. 3.,
nec non
apud Andream Hierosolymitanum ,
Cretensium Archiepiscopura
,
nativi-
talcm B. Virginis Homil.
2.,
quae inter Codd. Graecos Mss. Oxonicnsis
Acad. Biblioth.
publ. a D. Henr. Savilio donatos habetur. — In Cod.
Paris. supra memorato legilur
,,
nao&tvov -
.
"
Andreas Hieros. 1. 1. ,,
"pro ", idemque et
Euseb. ad Steph. 1. 1. ,, "pro ,,
". Syrus
,
qui
lnc pergit, banc sententiam sic reddidit:
crLJQ^^I ^-.
—•.-—\
...?
^^>.) cniQ^oAC) .1*1>
i. e. „Abscon-
dita est a principe hujus saeculi (niundi) virginitas Mariae et nativitas
(generatio) Domini nostri"
;
ac si legisset

,,
-
"reliquis omissis. Sed
,
quum buic lectioni nec versio arm., neque
verss. lat., neque textus graeci faveant, dixerim potius, librarium ex ne-
gligentia post vocem ( ^praetermisisse vocabulum
^,
ac
lcgendum igitur, aut sec. vers. arm.
v
i^£0
c^|
fJ
f (7l
r
—^Q^DO
i. e. „et partus ejus (sc. Mariae), verum etiam mors Domiui noslri", aut
sec. textum graecum
^
CJlZolO *.| ZQ2<TIO (^
i. e. „et
partus ejus, ac similiter etiam mors Domini noslri". Similera conjecturam
jam proposuit Cureton in nota ad h. 1.
p.
92. I. I. Arm. l^i_
&&^
\
1 l^iu/muji/nf-,
, 11
- : i. e. „Et abscondita est a principe
mundi bujus virginitas Mariae, et partus ejus, verum etiam mors Do-
mini". Praeterea alias duas bujus loci verss. syr. profert Cureton 1. 1.,
quaram Fragmenta io alii.s Codd. invenerat Alteram exhibet fragmenium
illud modo memoratum
pp.
44. 4. : : J.JC7I -? ]?|]
,»^0)
(i. e.
„Et latuit principem sacouli bujius virginitas Ma-
riae et partus ejus, sirailiter vero (ad verbam „in liac vero simtlitndine")
cliam nmrs Dom ini
-.
Altera legttar p. 50.,
quae BIC lialu'1 :

]]]
_> . ^
>^:
j._joi }.>?
m
^]]
•i^o?
».a|o
fZa^£)
r
o
i• e. „Sed latuil principem aaeeoli bu-
) EPHESIOS.
53
«
, ,
ev
(&.
&
;
tv
jus virginitas Mariae et partus ejus
;
similiter (in hac similitudine) etiam
mors Domini nostri".
I. 1.

&.
Andreas Hierosol. legit ,," pro
,,".
Syp.
r^
^
]^5 ]±>.±± ^>1
]>£>>
^|5
^,
[^
^ i. . ,,et tria mysteria clainoris, quae facta sunt in lenitate (f.
]/\
»
«-%
,,in tranquillitate") Dei a latere stellae". Latet bic, si quid
video, vitium librarii, qui, quoniam verba, quae ante vocem
J_u_£)Q_D
et post eam in Cod.
,
quem descripsit, legere non poterat, conje-
ctura ductus videtur praemisisse . _iO „a latere"; atque ipse etiam
Cureton tale quid innuit, cf. 1. I.
pp.
79 et 92. Caeterum desiderantur
sequentia usque ad verba ,,&
"•
. 54. 1. 5. Arm.
\* «/»
:
. e. ,,Tria mysteria clamoris mirabilia (ora. ,,") facta sunt lenitate
(bnmilitate) Dei". Legit igitur et bic
|2q>aaJ,
non
|A>*xJ, et ad-
ditlit vocera ,,mirabilia", quae respondet lectioni Andr. Hicros.
,,
-
". In fraginento illo syr. 1. 1.
p. 46. eadem sententia sic legitur
expressa:
,^^»!
]o!_i^s)
\^^ *>*1 ]A^~0)
]\'j
]-
i. e. ,,Tria mysteria clamoris, ea, quae in silentio Dei facta sunt."
. Gr. 2. . vocem ,,&". Lat. 2. „Tria mysteria clamavit (sic Cod.
Magdal., alii „clamavi") in silentio."
I. 2. tiojs ovv . ;Lat. 1.
,,
Qualiter igitur" etc. Arm.
<)ȣ
&--
/
i. e. „(Quod) Quomodo nota
iacta est in mundo"
(pa!^>0
pro
|v> xv
\
j
;
scilicet haec cum se-
quentibns arcte conjungit. Gr. 2.
,,
&". Lat. 2. ,,Dei
enim opera nobis manifestata sunt". Uterque haec intcrrogaliune omissa
ciim antecedentibus conjungit.
ilml.

. Russelius cxhibet ,," ex Atdrichio.
Scd Cod. Ms. habet ,,-", ut in caeteris edd.
;
sic quoque Cod.
Paris. Jacouson. Arm.
& ,
.
.\. .
„stella (sc. quomodo nota facla est
),
quac efful.sit in coclis, quae erat super (praestantior quam
^0 jjAj
j
omnes stellas?" Legisse videtar
,, ,
os" . . . Gr. 2,
Lflt 2.
,,
*£8
."•
54
I
,
,
?)
.
,
,
,
&
1. 1. xal

. Lat. 1. vocera
,,
"vertit
„stuporem".
Arm. \* [<£
'
,
.
: e. „Et (quod) quomodo inenarra-
bilis erat lux ejus, et (quomodo) peregrinus erat adspectus ejua?" Re-
petit igitur Arm. vocem ,,". Gr. 2. addidit ,, ".
Lat. 2. similiter: „et lux ejus inaestimabilis, et nova atque peregrina ap-
paruit videntibus eam".
1. 2.

.
Cod. Paris.
,,
", atque ita legebat
Int. Vet. (Lat. 1.)•
Aldrichius exbibet ,,";
inihi autem Codicem
Med. inspicienti visum est librarium liturara fecisse, dura literas et
necteret, eamqae
liturara fraudi Salvinio fuisse. Jacohson. Lat. 1.

„chorus facta sunt illi astro". Arm. |^i
' .
. .
- ),
. e. ,,Et
quomodo oinnes stellae simul cum sole et luna quasi chorus
(cobors) fuerunt (factae sunt) stellae illi?" Pergit igitur in interrogatione.
Gr. 2. ,,"
pro ,,'". Lat. 2. ,,Caetera autein sidera (om.
,,^")
simul cura sole et luna corusea (f. cborus) facta sunt illi stellae."
1. 3.
— . Lat. 1. vocem
,,
"vertit ,,super-
ferens". Arm. Ju
l"l
u
"P
/ >
:
i. e. „quoniam lux ejus superabat (praestantior erat quam s. enit snpef)
omnes". Gr. 2. ,,
." Lat. 2.
,,i!la vero superabat omnes splendore suo".
1. 4.
— . Lat. 1. „Turbatio autem (#£) erit, unde no-
vitas, quae
dissimilis ipsis
u
. Arm. |>i
, _
\. e. „Et faotus cla-
mor
,
(quod) unde novitas ejus
,
quac non est similis aliis?" Pron.
,,quae" tam ad novitatis
,
quam ad stellae vocabulum potest referri.
Gr. 2.


". Lat. item: „et facta est pertur-
batio, ttnde
fuisset illa novitas, quae appavuerat.
1. 5. odev

. Lat. 1. „ex qua solvcbatur omnis raagia ((..
Caj.
,,magica") ,
c< omne vinculum disparuil malitiae, ignnrautia omnis
(natw) ablata <\si. velttfi ivgnum coiTiiptum Mt;
!)<<» Iuiiiianitu> appa-
I) EPHESIOS. 55
&}]
-
&
&& .
& .
$
&&.
ronte in novitatem > itac aetonae". Syrus :
( ,^^
).-
. ]/]
|AaaC>> ]
i. e. „Et huc („hic", sed legendum
videtur
).£
„et bioc", s.
\^Q
„hiiic
ki
pro (^.) i"
Cp
e
O
revela-
tione Filii coepft eessare magia, et omnia vincala destrui (s. evanescere), et
regnum vetus ct error (s. ignorantia) mali (s. malitiae) peribat." Syrus hic,
utjam recte monuit Cureton 1. 1.
p.
9'i., in Graeco sic videtur legisse:
,,bdev
,
-
,
'",omissis
-
cibus „* ". Arm. accomodatius ad textum graecum
sic vertit: 1»*-
& 1
tiliiiiniijli, . _\ L•
S
/" -
1
^
:
i\n . ^
.i. e. „Et hinc solvebatur omne veneficium (incantatio) astrologo-
rnm,
et deceptiones (doli) mali finiebantur (peribant), et vetus regnum de-
struebatur per revelationem Dei, qui carne indutus est ad vitara novam ae-
ternilatis." Gr. 2. ,,3
, &
,
3
(1. )
,
, ,
, &
>
,
&,
." Lat. 2. ,,Hinc hcbetata est sapientia hujus
uiundi, maleficia adnullabantur, magica deridebantur (al. „magia deride-
battir"), (..iniquitas et malitia cxtenninabantur", sed desunt hacc in Cod.
Petar.), tenebrae et ignorantia (al. „igttorantiae") diseipabantur
,
et ty-
ranni principatus abulebatur (al. „aboletur
u
)
;
J)co ut hominc apparente,
et homine sicut Deo operante. Sed neque primo gloria, neque secundo
puritas: sed illa veiilas, ct illa eonversatio"
;
haco arctissime cum se-
quentibus coiijungit.
I. 3. . . . Cod. Pari.s.
,, "pro
,,
. Lat. 1. ,,Principium autein assumpsit
,
quod apud Deuffl
perfectam. Inde omnia eommola erant" etc. Synis, qui his vrrbis totam
5G
EIMSTOL \
XX.
' ' h
,
Iv ,
,
xutvbv
&
h \
epistolam claudit,
inverso ordine ea sic reddidit:
qJLjIZZJ \z)hc\
y
>
*]
.
] *.> ]^- )&
» *
.>
V>\/\^V>
|<!}£})
>O
r
^Q^
i. e. ,,Hinc comraota sunt simul omnia,
et solulio mortifl cogitata (excogitata) est; et fuit (facturn est) princi-
pium ei
,
quod in Deo perfectum est." Arra. vero : .
^
1 _ /
gmu
^
y
~ & /
: i. e. ,,qui fuit (factQS
est) principium omnium, quae (omnis
,
quod) cum Deo (per Deura) per-
ficiuntur. Hinc perterrita sunt omnia simul, quouiam solutio (dissolutio)
mortis perficiebatur." Legisse videtur Arm. ]. C71-.jj._^5
^£\^>
|
,<£\.±0
pro
,]
*,±» ]2q^D? CljfAO >O
r
iO»
Lat.
2.,
qui haec cum praeccdentibus conjungit, haec habet : ,,principatuin accepit
a Deo.
Perfecta omnia in illo constabant : propter quod meditatus est
mortis solutionem" ;
ac si legisset:
,, ?;-
' ". . .
1. 1.
3

. Pro ,,
"Salvinius ad oram
excmplaris, quo usus est Aldrichius, conjicit ,,". Sed nihil
mutandum. Jacohson. Arm.
1^1.
i\u~
{-
/
,
&
[ -tr
{^
^
: i. e. „El SJ dignum
ine faciet Dorainus mcus Jesus Christos secondnm voluntateni
suara , in
altera epistoia, quam scribo (cSOA^j?)
ad vos, notum facio vobis de
oeconoinia raysterii
,
qua coepi in novum bomincm, qui est Jesus Chri-
stus". Legisse videlur ,,
$
"s. ,,
&
"pro
,, ] /], &/. /;". Haec orania de-
sidcrantur in Gr. 2. et Lat. 2.
1. 4.
— anoxalinpij. Lat. 1. ,,in ipsius fide ct in ipsius (deaunl ,.in
ipsius" in
Cttd. Caj.) dilectione" etc. Arm. .
,
*1 :
|
""
/[)
AD EPHESIOS. 57
,
&
,
'
,
'
,
iv )
\ & &
,
i. e. „fide et amore ejus
,
passione et resur-
rectione ejus
;
et maxirae (magis etiam), si revelet (revelabit) mihi Do-
minus". Gr. 2. ,,, , }
-
, ]
,
."
LaU 2. ,,State ergo, fratres, firmi in fide Jesu Christi
,
et in dilectione
ejus, atque resurrectione", mentione ,,passionis" praetermissa. Uterque
oiuisit ultinia verba
,,
"
. . .
1. 2.
— &. Theodoretus Dial. 1., et Gelasius „de duabus naturis"
hunc loeum sic laudant: ,,} ovv (Theod. ex ed. Rom. fol. 15,2. ,,
^
]

") -
, ^
,
, & &." „"
Yossius habet ,,'&". Lat. 1. ,,quoniam qui secundum virura

convenitis" etc. In ed. Jacobson. verba ,,secundum carnem ex genere
David, filio hominis et filio Dei" uncinis inclusa sunt. Arm.
>^
$_ _,
.
1_ ^{)"/»
{ /». .
'A
, , i. e. „dicam,
quod unusquisque e vobis siinul congregamini gratia (om.
,,
-
"^ et una fide Jesu Christi
(,, "),
qui fuit (factus est) in corpore e prole Davidis
,
qui est filius hominis
et filius Dei". Praeumit vocem „dicam". Gr. 2. ,,
,
&
,
'
, ,
, '
,
." Lat. 2. fere item : ,,Omnes in omnibus, in gratia, in
ejus nomine congregamini (sic Cod. Magdal., sed Cod. Baliol. „Omnis in
omnibu., giatia. In ejus nomine congregamini", et libri cditi: „In omni-
bus enim his gratia. In ejus nomine coogregamini") communiter
;
in una
fid<; Dei Patris et Christi Jesu
,
filii ejui unigenili, et primogenid totius
creatarae (P. <p. ad Col.
1, 5.), secundum carnem quidein ex geoere
|);i\id : eniditi a Paraclelo.

58
I
-
,
'
,
-
&,
.
XXI.
\
(
&tov
-
,
&
1. 1.
. . . Smithus articulum
,," ante ,,-
"omisit. Lib. Irap. et Gr. 2. ,,". Librarius
,
ante cujus
oculos
versabatur ,,os" proxime sequens, exhibet ,,". Pearso-
nus mavult ,,". Jacohson. Lat. 1. ,,in obedire vos cpiscopo et
presbyterio indiscerpta mente
;
unum panem frangentes
;
quod est (o
)
pharmacmn" etc. Arm. 1>
' /
//
/ :
|^_
»
3 ^
^.
.
(3 , "*//
^
_^
\" -\\
:
i. e. ,,Atque igitur obedientes estote episcopo et presbyteris sincera
(recta) mente
;
ac semper frangite uninn panem
,
qui est medicina vitae.
ut qui (s. nam qui) capiat eura sanctitate
,
non inoriatur (s. morietur),
sed vivit cum Deo per Jesum Christum". Gr. 2. ,,
)

,

&
,&
." Lat. 2. ,,obedicntes episcopo et
presbyterio, impraevaricabili sensu
;
frangentes pancm
,
qui est medica-
menlum
immortalitatis, antidotum non moriendi, sed vivemli in Deo per
Jesum
Christura
;
catliarticuin expellens malum, sil ia vobis".
1. 5.

*. Cotelerius ad oraiu libri pro ,, vei
,," vel ,,ox>s
u
conjicit. Lat. 1. „Unauimis vobiscum ego, et quem
(sic Cod. Caj., al. „quos") misistis" etc. Arm. |\^»<&
.
*>
'A
.
- \\
/, .
i. e. ,,Pitsoii;i ; vicaria (vice)
personarum vestrarum sit, fralres,
<t
qnemeonqa• (quodcunque) nisistis
mihi Smyrnam, suacepi (accepi); nam inde ecripsi ad vos. GrttMfl tgo
Dco
,
ct diligo Polycarpum." Verba ,,oU vuas" oniait fihr.
'-.'
,, ', ". . . (.
,,", scd (Jod. Nydpr.
,,
". Lat.
2,
,, aniinalnis
restris
ego effieiar, el qnem (Cod. Pelav. ,,ot quae
u
)
misisiis — diligens•• ct»•
AD EPHESIOS. 59
.
, ,
& ' ,
& 3 ^. &
&
\\
.
. 1. —
.
Lat. 1. om. ,,". Arm.
. L• ^ ^( . e. „memen-
totc mei seinper
(
), sicut et vestrum Dominus noster, Jesus
Chrutafe." Gr. 2. et Lat. 2.

,, , (Lat.
,,qui est benedictus") ets
/
1
. 2,

.
.
}
^-
*1
i. e. ,,Preces
facite propter ecclesiam Syriae (Syrorum), nam inde abducor Romam".
Gr. 2. et Lat. 2.
,,
-
,
&(Lat. ,,unde et")" . . .
1. 3.

..
,,
"Markland. vult legi ,,".
Lat. 1. ,,extremus existens eorum qai ibi (Cod. Caj. ,,ibidem")
u
etc. Arm.
.
- ^
:
i. e. ..sicut fidelis legatus (apostolus) qui est ibi
,
si in-
veniar in honorem Dei". Num legit
,,
,
&"^ Gr. 2.
,,

,
(
Cod.
\\dpr. ,,') &
3 ."
Lat. 2. ,,qui ultimus illorum
() fidelium
;
unde dignus ef-
fectus sura, in bonorem Dei, bas sufferre catenas".
1. 4. )3. . . Lat. 1. in fine addidit ,,Amen", quod vero in Cod. Caj.
deett Arm.
[)2_
\&
^ £
Jkp"J {>""/» ^"
. : i. e. ,,Valete in Deo
Patre Domini nostri, Jesu Christi, spe coinmuni (omnium). Gratia vobiscum.
Amen". Legisse videlur: 3
,
^
, . . ." Gr. 2. ,,-
&
3
, ),
,
'&
.
— ^
." Sic legitur in Cod. August., at in Cod. Nydpr. desunt ,,'-
"—
,,
"et ,,' ". Lat. 2. „Incolumes
eatota

communi spe, in spiritu sancto. Ameri". Deest „Amen" in Th.
2.2.
'
rfj
]
&
-
'
,
} ^
1. 1. .Jacobson, qui dedit
,,
"(Lat. 1.
„Ad Magnesianos Ignatius"), ad nornen
,,
"adnotat: „Hanc vocem
non agnoscunt Edd. In Cod. Caj. legimus : Epistola Ignatii 4*
Magne
siis. Qualiler honorare debent episcopum
,
qui conformat voluntatem
suam Deo, cujus voluntati subjecti suam debent cooformare voluntatem,
et nibil sine eo operari, sicut nec Christus sine Patre nihil operatus, nec
aposloli operati sunt. Quorum una oratio, una deprecatio, et non errare
opinionibus, et secundum Cbristum vivere". Arm.
'.
\:
^.
I^:
i. e. „Ad Magnesianos. Caput I." Gr. 2. et Lat. 2.

." Lat. addit: ,,Scripta ex Smyrna".
1. 2. . . . Scriptum est
,,
]
-
", ut distinguatur a Magnesia
,,
". Lat. 1.

„in
Christo Jesu

quae juxta Maoaiulruin

et (om. ,,tV') Jcsu Chri.sto•
etc. Arin. •
/
1*.
*1°
Y*iunhhiuu
(1. )
\ \
. I
1
. I
1
1
»«
K
i\
u
h
:
i.
•.
,,,. <[ui cst Dcum induens (s. Dco indutus)
eeeleeiM bene-
dictae pro
)
a gratia Dei PatrLs, Magm-siat* . qaae
est (legendam Portasse: ^^
i. t.
„<|uae »\st
Rffagnesiae")
prope ad Menandrum (I. „Maeandrum") Baviam, multa
sahu in Christo
i:iMSTOLA ) MAGNESIANOS.
61
& \
.
.
&
,
.
& &
Jesu,
Domino nostro. Precor propter vos Deum
,
Patrem Domini nostri,
Jesu Christi." Haec paullum contorta stint, et latere videtur in his error
Librarii ;
at si lectio, quam proposuimus, vera est, legisse putandus est
in Graeco :
,,.
. &
, ,
',
) .
- &
, -
". Gr. 2. et Lat. 2. —
,,
(Lat. ,,benedictae eccle-
siae", sed deest vox „ecclesiae" in quibusdam Mss. et Th.) —
-
>
(Lat. addit ,,nostro", ,,")

-
(Lat. ,,et Jesu Christo")
' (Lat. „in quo plurimum vos gaudere opto")."
1. 3.
— . Lat. 1. „Cognoscens vestrara mul-
tibonara ordinationem
— praeelegi" etc. Arm.
}
[ (/
\. c ,,
quo cognovi iirmum amo-
rem vestrum (om. ,,
&")
,
in via (itinere, gressu) mea cogitavi
cum fide (seeundum fidein) Jesu Christi loqui vobiscum".
Legit fortasse

,,?] ,
'
(pro ,,
&")
". . .
Gr. 2. Cod. Aug. ,, &", sed Cod. Nydpr.
,,
".
Lat. 2.

,,vestram secundum Deum bene dispositam dilectionera : exsul-
tans assumpsi" etc.
1. 5.

.Lat. 1. „canto" pro
,,", et
in marg. Cod. Caj. additur ,,laude". Arm.
^
l
1
& .
.
\.
e. „Eteniin dignus factus Deum dccenti nominc (cum)
vinculis, quibus circumeo
,
cano (laudo, benedico)
ecclcsias." Gr. 2.
,, (deest ,," in al.) ,
". . . Lat. 2. ,,Dignus eiFectus (om. ,,")
sancti atque desideratissimi
(
,,"
)
nominis, in his quae
gesto (..)") vinculis; cano ecclesias."
62
KPISTOLA
tvwoiv
,
'
,
-
y
xal & &.
1. 1.

.Cf. Anlioch. Homil. 1. Pro
,,
"Vedo
lius
perperam vult legi „"
s.
,,
",et particulam ,,'
pone vocem ,,
"edd. ante Smithum non agnoscunt. Lat. 1. „ir
quibus
unionem oro carnis et spiritus Jesu Christi
;
ad nos (Cod. Caj
„vos")
semper vivere fidei
(
quod et caritatis, cui nihil praefertur)"
Ultima
haec verba uncis inclusa sunt in ed. Jacobsonii. Observante Pear-
sonio bic interpres legit ,,
"pro ,,
", sed Sraith. ad h. 1.
dicit: Literalis et pene barbara versio antiqui interpretis ita restituendii
cst hac nova interpunctione : Jesu Christi, qui est nostruni sein-
pcr vivere, fidei et caritatis" .... Arm.
\\
{)""/'
\\" .
L•
,
:
i. e. ,,
quibus unionem corporis (carnis) et spiritus Jesu Christi,
sempiternae
nostrae vitae
;
fidei et amoris, qua unione nibil est praestan-
tius (s. praeferendum)". Gr. 2.

,,' *og (I Tira.
4, 10.)
&
,
(
deest
,," in Cod. Aug.)
'&
'
(
Gal.
4, 9.
)
,
^." Lat. 2. similiter:
„in quibus laudare (,,") opto carne et spiritu Jesu Christi, qui est"
etc. ut Gr. 2.
1. 3.
. . . Vossius conjecit legendum

,,
-
(.
,,") &
"
;
antea in edd.
legebatur ,,&"
pro ,,". Cod. Med. ut nos in textu.
Lal. 1. ,,principalius autem

oraue nocumentura principis —
et perfu-
gientes Deo potimur (1.
potiemur)". Arm. ]»"£ (]
\~ ^
'A
.
|^ :
. e. „At principalius Jesu Christi et Patris,
qno sustinrndo ab onuiibus
tentationibus
principis mumli (Syr.
j
.Vl^^—S
i.
q.
aior) hujus
(
oin.
,,")
aufugientes Deo rontidiiiuis (ad Deum confugimus)." (ir.
2, et
Lat. 2. omissis vocibns prioribus. ille
, t
iv
<> r/> -r« t >t<r
AD 2HAGNESIAN0S.
G3
II. ovv ^
'&
'
y.ut ,
;
,
&
*.
&(Cod. Nydpr.
,,-
3")
(
Cor. 10, 13.) ,
os
vrtto dvvav&B",
liic „in quo sustinenles, saeculi hujus tentationem
()edugite. Fidelis est autera
,
qui non permittet tentari vos
super id tjuod potestifl sufferre."
I. 1. ovv

.Lat. 1. ,,Quia igitur (Cod. Caj. „ergo")
dignificatus sum videre vos per Dama" etc. Arm. |>i_
:
\. c. „Et jam
(
Atque igitur) dignus factus sum videre
vos per Damam Deo dignum vestrura episcopum." Gr. 2. et Lat. 2.
,, ovv '(Lat. „meriii") (deest ,," in
Codd.) (Cod. IVydpr. ,,"Cod. Aug.
,,* ")"
. . .
1. 2.

. Cod. Med. exhibet ,,'"
et
,,'. Lat. 1. „et (per) presbyteros dignos Bassum et Apolloniunr'
(Cod. Caj. „Apolonum
u
).
et
conservuin meiim diaconumZotionem
(Cod. Caj.
.,Zenonera")". Arm. l*i_ - 1
/~
,
L•
1
: I. e. „Et
(per) dignos sacerdotcs Basum (Bassum) et Abollonium
(Apollonium)
,
et
conservum meum diaconum Sodionem (Sotionem)". Notatu dignum est,
scribendi modum, qualis recentiori aetate invaluit
(
pro
,
pro L•
pro et vicc versa, cf. Grammat. meam Arra.
p. 14 sqq.), bic illic ir-
repsisse. Gr. 2. ,, 0>
-
, (al. )."
Lat. 2. ,,et Deo dignos prcsbyteros
,
Bassura scilicet et Apolloniura
,
et
convivam meum (ora. ,,") Zotionein (al. Sotionem)".
I. 3. ov . . . Cf. . ep. ad Philem. . 20. Lat. 1. „quo (Cod. Caj.
„quem
u
)
ego fruar
;
quoniain subjectus est cpiscopo ut gratiae Dei
,
et
presbyterio (Cod. Caj. ,,presbytero
u
)
ut legi Jesu Christi".
H*s addi-
tum legitur: „Glorificato Deuni Patrem Domini Jesu Christi" cf. supra
Kph. c. 1. Arm.
[
,
64 EPISTOLA
III. ot &
jfj
,
&
,
& ) ,
)
/ \
'
\. e.
,,Quem ego desiderabam
,
quia obtemperat episcopo sicut gratiae
Dei, et sacerdotibus ut legi Cliristi". Gr. 2. ,, ,
,
." Lat. 2. „quem ego nutrivi
;
quoniam subditus est
episcopo et presbyteris in gratia Dei et lege Jesu Christi".
1. 1.

.Toupius suspicatur legendura ,,-
", Junius ,,&" pro ,,&".
Lat. 1. „Sed et
vos decct non couti (sic Cod. Caj., al. „concuti")

omnem reverentiam
ei (Cod. Caj. „omnein ei reverentiam") tribuere". Arm.
\^,
-
&_
Jfj
/
,
11
. -kL »
/
,
i. e. ,,ErgO
et
(Jamque) vos decet non spectare (legit fortasse
.o$Q—*jZj
pro
q>o,jl>jZZ? ;
sed dixerim potius
,
Syrum in Graeco aliter legisse) in
annos episcopi vestri, sed in potentiain Dei (. ,,")
;
et repen-
dite (legit
.Qiuj.aZo
pro .>
2
ei honorem secundum meritum.
Gr. 2. et Lat. 2. ,,
(Lat. „Et vos oportet")
'
.
(
Lat.
„sccundum ordinationem") &". . .
1. 3. &

.Junius substituit ,,"loco
".Lat. 1. ,,sicut agnovi et (deest „et" in Cod. Caj.) sanctos
presbyteros non assumentes

concedenles ipsi" etc. Verba „sicut

presby-
teros" uncinis inclusa dedit Jacobson. Arm. . u
/
i\n
-
. :
\>

*
1
}
1 «Lon %
^"! *) *
> »
*..
:\. e. ,,sicut et didici (edoetus sum) de
sanctis sacerdotibas (presbytcris) vestris, qui non spectant in apparentcm
aetatem paeritiae (infantiae)
ejus, sed sicut sapienti viro obediunt ei ; et
non ei tantom, sed et Patri Domini nostri Jesu Christi, qui est episco-
euper omnia". Legisse videlur:
,,*
(s.
&)
.

Si (s. ), tq) Ttaroi
(
)
"
. . /..
(*.
2,
,, iyicu xal >>
AD MAGiXESIAJVOS.
G5
,
iv
' $,
, ,
?
&
'
(Iob.
32,
8. 9.)
-
,
(Guil. Morelias aliique post eum edd.
,,
")
.
,, &(Cod.
Aug. ,,'", Morel. emendavit ,,&") ,
, &
(al.
,,
",Cod. Aug. ,,").
(cf. Anton. Serm. 151.), ,
(Ms. ,,'//.t")
,
&. (Jerem.
1, 7.) ,
. (cf. Constitut. apost. lib. 2. cap.
1.)
, -
'
, (Codd.
Aug. et Nydpr. ,,", Morel. substituit ,,"),
,
? &
(Cod. Nydpr. ,,
"),
& ,
'
&.-
,
3 -
1
&
(Ms.
,,&", Cod.
Aug. male
,, &"),
(Ms. ,,-
") (cf. Dan.
13, 52.)
"
-
/
(
Tim.
4, 12.) ,
,
, ."
Siiniliter
Lat. 2. ,,se-
runduin quod (,,#•'
b") cognovi etiam sanctos presbyteros ei deferre
;
non propter juventutem, quae in eo videtur, arbitrantes eum contemneii-
duni (,,"),
sed in sapientia Dei ei obedire. Quoniara quidem
,,,,
longi teraporis sunt sapientes, neque senes sciunt prudentiam, sed
spiritus (Jac. Faber addidit ,,qui") est in bominibus'". Denique Daniel
sapientissimus, duodeciin annorum effectus
,
Spiritu sancto repletus est
;
et illos seniores, canitiem vanam habentes, calumniatores et alienae pul-
chritudinis appetitores esse manifestavit. Samucl etiaiu, cum esset puer
pusillus, nonagenarium Beli sacerdotera per iecrepationem redarguit, quod
lilios siios
bonorifiearet euper Deum. Similiter et Hieremias audit a De-
5
66
tlg
Ixtivov &t\r
r
/.ovtiv .
\
,
inino: ,,,,
dicere quia juvenis sum cgo"". Salomon quoque et Josias
in
juventute
mirifici et sapientes in operibus suis apparuerunt. Salomon
quidcm ,
duodecimo anno aetatis suae regnare incipiens, arduam et inin-
terpretabilem
mulierum pro parvulis quaestionem terribili judicio dissol-
vit.
Josias vero, octo annorum exsistens
,
aras et lnonumenta subvertere
cocpit,
lucos evcidere et templa dcjicere, quae non Deo, sed daemonibus
fuerant
consecrata. Nam et pseudosacerdotes interfecit
,
ut corruptores
et
seductores
hominum, Divinitati, sed diabolo servientes. Propter
quod non est contejnnenda
juventus, cum Deo adjacuerit, sed illa aetas,
quae
sententiae
nocet, etiam s\ inveterata fuerit dierum malorum. Ju-
venis
fuit et Christophorus
Timotheus
;
scd audite, qualia ei scripsit
magister:
„„Nenio, inquit, juventutem tuam contemnat; sed forma esto
fidelium,
in
verbo, in conversatione"".
1. 1.

.Cod. Med. et Lat. 1. cxhibent ,,&
,
"(cf. Ign. ep. ad Rom. c.
8.) ,
nos cam Cotel. et Sraitho
Arra. ,
Gr. 2. et Lat. 2. sequuti raalumus legere

&5?
'", licet hi interpretes vocem ,,"
non ad ,'&", sed
ad
,,
"referant. Arm.
Oji -
,
.
?[_
i. e. „Nam si hic (sc. Deus Pater s. Jesus Christus) gratum habuit bo-
norem ejus (sc. episcopi) ,
et vos decet obedire (audire) ei (sc. episcopo)
sine
hypocrisi".
Legisse videtur aut ,,
^/.,
xai ", aut ,,
(s. ) &
(.
&),
." Gr. 2. et Lat. 2. ,, *
*
,
-
/."
1. 3.
. . . ,,
"Markland. propunit ,,
"ex Hebr. 4,
13., ad quem locum bic alLuditur. Lat. 1.
,,quia
nequaquam episeopuni
bunc conspeetum seducit quis
,
sed invisibilem
(Cod. Caj.
„invisibile" )
paralo^izat. Talt aiili-m non ad
larnem
senno

cle. Arm.
\
»
_
,1
,
\
:
i. e. „El qui conteninere (rejicere) vult,
nequaquaui vi-
Al) MAGXKSIAXOS.
07
. oe ,
,
&tov .
sibilem episcopuin eeatejnnit, sed invisibilem
;
atque contemlus hormn non
respieit (dirigitur, ad veibuin
,, est ad') hominein carnalem, sed (ad)
Deum abseondita scientem". Videtor in syriaco suo exemplari reperisse :
J^miD J^mjp \> ,
- S. 1xj]o
i. . „et is qui vult sedu<-ere
— seducit,' ac per errorem legisse |Jmj? »conteumere, rejicere" pro
i^\£QJ5,
6t }]
„contemnit, rejicit" pro ^mitfi ;
sed cf. Lat. 2.

Gr. 2. ,, , (Cotel.
,,")
, -
& , 3, &
rt)v "quibus addit: ,, &
(cf. Reg. 8, 7•), .
(Exod.
16,
8.)
,
0
'
, & -
Jadav ,
(cf. Constitut. aposl. lib. 6. c. 1. 2.)
*
-
.
-
, .
,
(Cod. Nydpr. ,, &") ',
.
(Cod. Nydpr.
,")
.
(cf. Clem. Constitut. lib.
6. cap. 1.). / ,
(Ms. ,,") ." Simi-
liter Lat. 2.
,,
enim istum visibilem quis spernit, sed illum invisi-
bilem in eo contemnit, qui non potest ab aliquo contemni. Hic autcm
non ab iomine, sed a Deo habet promotionein. Dicit enim Deus Samueli de
contemptorUraa ejus :

„]\on te spreverunt (cf. I Reg. 8, 7. ,,-
"), sed me
u
".
Nara et Moyses populo adversus se murmuranti ait :
on enim adveroaa me murmurastis, sed adversus Dominuin Deum"".
Nemo enim inultus remansit, qui se contra potiores extulit. Denique in
Lege Datban et Abiron Moysi resistentes vivi ad inferos depositi sunt. Sed
Cbore (Core), el qui eonspiraverunt eum eo adversus Aarori, ducenti
quinquaginta igne consumpti sunt. Absalon etiam parricida
exsistens divino
judicio arbori appensus est, sed et cor ejus, quod raala cogitaverat, sa-
gittis infixuin est IVam et Achab (al. ,,Ahab
u
)
et Dadan (al. ,,DaJam"
,Damaft" •. ,,")
nihilominus propter similein
rauss.nn capite
5
"
68
I
IV.
^,
xul ,
, /
.
,
'
&&.i
1
plexus est.
Ozias quoqne leprosus factus est, qui contra sacerdotes sa-
cerdotium arripere ausus est. Saul etiam sacriticare prae.sumens regali
dignitate dehonoratus est, non exspectans principcm sacerdolum Samue-
lein. Oportet ergo et nos revereri potiores".
1. 1.
ovv

.
Sic profertur a Damasceno in Eclogis
sacris cap.
.,,
,
.
u
Cotel. Lat. 1. — „quemadraodura (ora.
,,")
quidam episcopum quidem (desideratur ,,quidera" in Cod. Caj.)
vocant", etc. Arin.
£'
_
^ _
, _
&.
:
|
An*/iV# ,
L• &
[
e.
„Oportet ,
tantum nomine vocari Christianos
,
vemm etiara
operibus.
Sunt quidam, qui nomine vocantur Christiani
,
et sine eo ope-
rantur
omnia". Gr. 2. ,,
&-
,
&,
' (f. ') ,
, (Cod. Aug.
,,
", in Cod. Nydpr. utraque vox deest) &
,
(cf. Constitut. apost. lib. 8. c. 46.)'
(Luc.
6, 46.) , ,
;
Item fere Lat. 2. ,,Et dignuin est, non solum vocari nos Cbristianos,
sed ctiam esse. IVon enim dicere
(,,
"), sed esse facit bea-
tum. Quidam autem
,,
")
episcopum quidem vocant, ct praeter
ipsurn omnia faciunt. Talibus ergo etiam ipse Christus dicit, qui et ve-
rus et priinus est episcopus, et solus natura poutifex : „,,Quid me vocatis
Domine, Dominc
,
et non facitis quae dico
?
""
1. 3. oi . . . Cod. Med. ,,''", Vossius ,.
&",
Cotel. ,,". Lat. 1. „Tales autem (in
Cod. Caj. deest „autem") non bonae conscientiae" etc
Arm.
|^
1
,
[!£ .
11
: i.
.
,. qui sic co-
gitant, puto eos babeie (quod habcnt) mcnlem
(
oimsoieutiam)
AD MAGNESIANOS.
69
V. *Entt ovv « ,
,
)
,
'
. , &,
bonam, nam et secundum praecepta (ad praccepta s. in praeceptis)
Dei (atldit ,,&") congregantur". Gr. 2. ,, ~
,
'
(i. e.
,cf. 11 Tim.
3, 5.)
." Lat. 2. „Tales
enira bonae scientiae
,
sed derisores et simulatores mihi esse vi-
dentur".
1. 1. ovv

. Lat 1. videtur legisse cum Gr. 2.
,,
"pro
,,
",vertit enim ,,proponuntur".
Arm. \
(<£;
,
/
,
,
.
1'
: i. e. „Oportet intelligere, quod
oranium rerum (s. omnibus rebus) finis est (exsistit)
,
et mors et vita,
haec duo posita sunt shnul
,
et omnis homo paratum locum acci-
piet". Gr. 2. ,,
ovv
,
, ,
-
(sic edidit Morelius, Codd. Aug. et Nydpr. ,,")
(ita Cod. Aug.
,
sed Cod. Nydpr. ,,",
legendum fortasse ,, "vel
,, "sec. Patric.
Junium) , , -
." Lat. 2. ,,Quoniam vero negotia finem habent, et adjacet
(,,
-
") quidera vita ex observatione, mors vero ex inobedientia
, et
necesse est, ut unusquisque in locum, quem sibi de praedictis (al. ,,prae-
teritis") elegerit, in futuro esse praecipiatur: fugiamus itaque mortem,
et eligamus vitam".
I. 3.

. Cod. Med. exhibet
,, ,
9*\ edd. autem, si Aldrichiura excipias, tacite reponunt
,, &,
". Relativura saepissirae pro articulo ponitur a N. T. seriptoribus,
quos imitutuin esse Ignatiuin quid vetet nullus video.
Cf. Rom.
9,
21.
Matth. 21, 35. etc. Jncolson. Lat. 1.
— „hoc quidem Dei, hoc autein
mundi

superposituin habet". Arm.
^^ ,
",
,
,
.
,
.
'
' : i. e. ,,Quem-
adinoduin, si sint duo numismata, unum Dei, et alterum mundi, et unum-
quodque ex his iinagincm
suam propriara
(
seorsim
)
ostendit". Gr. 2.
70 I
de
, avroJv idiov iy.ci,
, (
]
&tov ",
di* &'
ariodavur
&,
'
h
*
,,
3. y.ai
,
.0)avdOOl7tO%
vouuum
, ,£8
, &,
, &, -
8
. (negationein ex interprete laf. addidit Morelius)
, & &,
&. , &&
, , ,
'
." 1. 2. .,!)ums enim rbaraclriT.s dico
in hominibus inveniri : unuin quidein v«*nim monctau signaculirn, alium
vero adulterinum. Pius enim homo et religiosue vera moaeta est
,
qnae
a I)e»> formata vel expressa cst. trapius vcro et irreligiosus f;i Isa
roo-
neta est, noxia, adultora,
praya (al. „pai-«irliaravina')
,
quac non
a Deo,
sed a diabolo facta est. Haec autcta esserena, noji duas naturas homi-
num
esse dico
,
sed cuiideniqur hominem, qui aliquando
jsidera
Dei, aliquando autem diaboli efficitur. Si qui.s tgitar pius fueril
,
bomo
Dei cst; si quis vero impius
exstiterit, diaboli est, non ex natnra
, sed
ex. sua sententia factus".
1. 2.
. . . Pro
,,
&"Cotel. aliique
es
hibent
,, ". .
\\
.
,
'A
:
\ 1
_
^£' '/'_
_^
H'L
^"
, :
i. e. „Sic et qui non habent rectam
fidem, iinago principis hujus
mundi
sunt; at qai vere credentes sunt cum
amore, imago suol Dei Patria per
Jesum Cbristum. Et si noluinus p;iti
et mori
propter nomen ejus. vitam
ejns non babnmis in nobis" (ad verlmm
„in "tc. ooetris, I. .,in
ipsis" ec. nobis, e syr.
^a2U.d, ul puto).
Graec. 2.
..,./
faurrot
'
roe
^
&
iap ur
(tvfraioeroH
-,><,-
&*" . . . \ \. .
.Jiifideka
AD MAUXESIANOS. 71
VI. ovv
*
&& ],
( &
,
& -
imaginem babenl principis ncquiliac : fideles autein forraara habent auctoris
omnium Dei Patris
,
et Christi Jesu, Filii ejus. Propter quod si non ele-
gerimus pro veritate mori in passione ipsius: vita ejus non est in nobis".
I. 1. ovv

.Cod. Med. Gr. 1. babet
,,"pro
,,]".
Lat 1.

,,in iide et dilectione, moneo" .etc. Cod. Caj. „in
fide et dilectione : in fide et dilectione moneo" etc. Arm., qui ab bis verbis
Caput II. incipit, paullo liberius sic vertit:
1^
1
1
^. [
:
|^/_
-/
&£-
.
. e. ,,Et quoniam in eo, qaod antea scripsi de episcopo et
presbyteris et diaconis, vidi omnem coelum vestrum plenum saneta fide
et amore
;
et peto a vobis, ut in (cum) concordia et Deo faciatis
omnia"
;
ac si legisset

,,
xal ". 1-
tima verba, ut et sequentia Cureton ex antiqua versione syr., cujus fra-
gmentum in Severi Antiocheni libro adv. Grammaticum invenit, I. 1.
p. 28
sq. profert. Huc pertinent verba : , .-—
£ > _1/5 Q— —
*
i. e. ,,curate (sollieiti estote), ut omnia faciatis". Gr. 2,

,,
y.al ]
(ita Cod. Nydpr.
,
sed Cod. Aug. habet ,,")

(sic Cod. Nydpr., sed Cod. Aug. exbibet ,,")
." Lat. 2. ,,Et quoniain in praescriptis personis mul-
litudinem vestri
(,,
1
')
contemplalus sum
,
in fide et di-
lectione
;
moneo, ut unanimes in Deo omnia facere festinetis".
I. 3.

. Lat. 1. ,,praesidente episcopo in loco Dei,
et presbyteris in loco consessionis apostolorum, el diaconis mihi dulcis-
siinis habentibus creditam (Cod. Caj. addit ,,Dei") ministrationem Jesu
Christi"
;
etc. Ann. L•
\*
&
.^
[J
.,
.
> /nj<f
,
K
[\
u
• \\
^
" [11
72
EPISTOLA
,
r
t
v
,
iv
.
olv ^
$tov &
l.nlitiijnn iliiijnlbiiil .
i. e. ,,
sedeat rpiscopus in capitibus vestris
(morc syriaco diclum, cf. Inscr. ep. ad Rora. pro : ^quaa.*'^
«.uAjjoJ
tanquain Deus, et sacerdotes tanquam angeii (legati) n-gis, et diaconi in
formis (specie, simililudine) apostolorum
,
qui valde dilecti sunt mei
(milii), qui fideles sunt ministeriis (s. in ministeriis) Jesu Christi
,
qui
perpeluus (sempiternus, aeternus) erat apud Patrem, et in fine (ad finem)
temporum apparuit corpore"
;
ac si legisset:

,, (loco
,,
-
") ,. .
(, hanc -
cein ex margine in texlum irrcpsisse arbitror)
,
. . tis
., ". . . Fragmentum illud
gyr.
snpra memoratuin hunc locum sic
reddidit: {.^]
«.uAj
r
j. 1^,>o
r
£)j
: (.^.xAiiD *..
(l•
.•^.•>) ^
.«..^]
|^Q^QA.IiO :
]( ^».»1 \>]
i. c. „quum sedeat epi
scopus in loco Dei, et presbyleri in loco sedis (s. consessus) apctstolo-
rum, quibus concreditum cst ministerium Jesu Christi, qui ante saeeula
apud Patrera erat, et in fine revelatus est". Omisit verba
,,
, ",ac videtur legisse ,,&"
loco ,,". Gr. 2.

,,
?,
0, (Junius
vult legi ,, ")
'
., ."Cf. Dan.
2, 44. 7,
14. 27. Lat. 2. „assidente episcopo in loco Dei, et presbyte-
ris in loco consistorii apostolorura
,
et diaconis dulcissimis mihi
,
quibus
creditum est minislerium Christi Jesu (,,'"); qui ante sae-
cula genitus est a Patre
,
Deus Verbura
,
unigenitus Filius : et in con-
summalione saeculorum ipse perinanet. Regni enim ejus non crit finis,
inquit Daniel prophcta".
1. 3.

.Cod. Mcd. e.vhibet ,,ivT0ihteo9
,
a

." Salvinius oonjecit lcgendum
,,
",
tt
Vossius in contcxtu dcdit ,,", in notis autem vcrain
Mfsti lectio-
nem
,,
"tanqnam conjecturam suam profert Loco . n< i/.i
", qund librariaa syllabfi pnu-ime praecedente
<ltr«ptn^
foraltao pm
AD MAGXESIAXOS. 73
, ,
«*
'
,
,
'
&
&
/jjv
.
VII.
,, ",uti nonnullis videtur, exaravit, cuin Lat. 1. Gr. 2. et
Lat. 2. legendum ,,
". Cf. Jacobs. ad h. 1. Damascenus in
Eclogis sacris cap. .sic:
,,
&
, ?]
t
/.* .
"
Cotel,
Lat. 1.

,,venereraur adinvicem; et nullus secundum carnem adspiciat
proxiinunr etc. Legisse videtur ,,&" loco ,,&".
Arm. 1
^
/»// -
-
-
,
. 11
*1.
/. [
,
_
"
'\ K
i\
u '
i. e. ,,Ita<iue et vos omnes sumite in vos similitudinem Dei et concor-
diara (eonsensum aut coramunitatem)
,
et reveremini vos invicem
,
et ne
spectate vos invicera carnaliter (secundum carnem), sed (cum) amore Jesu
_Christi"
;
ac si legisset:
,,
&&

., ) ^
."
Gr. 2. et Lat. 2.
,,
(Lat. om. ,,")
(sic Cod. Nydpr.
,
sed Cod. Aug. ,,")
,
(Lat. „proximum , sed secundum Christum Jesum")."
1. 2. . . . Pro ,,"Salvinius conjecit
,,",
et pro ,," Vossius dedit ,,". Lat. 1. ,,Nihil sit in vobis,
quod possit vos partiri
;
sed uniamini (Cod. Caj. ,,unanimi") episcopo et
praesidentibus, in typum" etc. Arm.
^ *
,
_,
,
.
*.
*-1
: . e. „Et ne inveniantar apud vos causae separationis
,
et
consentite episcopo, qui sedet in capitibus vestris
r.QSiAjJO cDAj)
)
in conspectum bonum et doctrinam incorruptionis". Legit igitur

,,
)". Gr. 2. et Lat. 2.

,,
,
."
1. 5. " —
.Cf.
Cnn.st. apost. II, 30. e< . .. 5, 19.
74 EPISTOLA
,
J
/
,
)>
.
.
*
/
]
30.
Lat. 1. „Qacmadmodum igitur (deest „igilur" in Cod. Caj.) Dorai-
nus
"
etc. Arm.
()/"'/£"
- *fl*p
"
_
^
^o/i .
u*J[_
:
i. e.
,,Sicut et Dorainus noster, qui non faciebat quidquara sine Patrc
(omisit verba
,,
"), et non per se ipsum (s. a se ipso),
sed (cum) voluntate Patris per apostolos"; ac si legisset: b
,
, ()
'
,
'
&
." Gr. 2. et Lat. 2. ,'
'
,
(. Jo. 5, 30.),
."
1. 1.

. Cod. Med. exhibet ,," et ,,-
"pro ,,"
et ,,3". Lat.
1. „aliquid opere-
mini" etc, ac si legisset ,, "loco
,,
". Arra.
'{
-
. * "& \*"£_
-
3
^,
- tljj
^
[_
£^
: i. e. „E;idem ratione
et
vos ne
facite quidquam sine episcopo et sacerdotibus, et ne tentando
tentate
videre
quidquam conveniens (consentaneum) unus quisque e vobis
a se ipso
u
. Gr. 2. ,, , -
,
, * &
~.-
,
&&."
Lat. 2. ,,sic etiam et vos sine episcopo
;
sive presbyter,
sivc
diaconus, sive laicus. Non crgo aliquid rationabile vobis videatur
extra
ipsius (,,") sententiam: tale etenim iniquura cst, et Deo
inimicum
".
1. 3.
' — . Cod. Med. habct „", edd. et Gr.2.
„>-.
Lat. 1.

,,in gaudio incoinquinato; quod esl Christus Jesus" ctc; videtur
legisse aut ,
aut ,,/;' .7." ratione nenipe ha-
bila vocis ,,"
praecedentis. Arm.
\\_
1<>
}
//' , ,JJt
,
L• jnju
^ (\
^\
*[
^'_
>-
. \. c. ,,Sed siitml sinl veslrum una preeatio, una snpplicttie
AD MAGNESIANOS. 75
%r,
xf
t
*
(.
vabv &,
&\
,
) ^ -
.
VIII. ;
'',
^
una meqs, una oogitatfo, et una spea
<
(in) amore Domini nostri Jesu
Christi; quoniam non eel
quidquam eo melius (praestantius )" ; videtur
k'^
r
isse

,,y.(t-i /<<< /.
(omissis, quae inlerposita sunl, verbis)
,
(ad verbum ,,
")"
etc. Gr. 2.
,,
$£/(//» , , ,
,
,
/•, ." Lat. 2.
,,* in id ipsum ad oratioiiem simul convenite. Lna deprecatio sit
communis, unus animus, una spes, dilectio immaculata in fide Christi
Jesu, qua (al. ,,cui
kk
,
f. ,,quo') nibil aliud melius est'.
I. 2. . . . Cf. . Jo.
16, 28. Cod. Med. oraisit vocem
,," ante ,,", quam secundum Lat. 1. (et Arm.) Vossius resti-
tuit. Pro Msti lectione
,, "Salvinius exbibet
,,",
et in margine reponit
,,
"
;
idem pro ,," mallet
,,
".
Lat. 1. ,,Omnes (om. ,,") ut in teniplum concurrite Dei, ut in
unum altare; ut in (Cod. Caj. „et unum") Jesum Cbristum
,
ab
uno PatPe exeuiitem, et in existentem et revertentein". Num legit
,,&" et ,,"
pro ,,&" et
,,-
"^ Arm. ^
[-
*
,
^
. JJt
Jjt
§
{)"
K
{\"~*
$

fr/.
. : . e. „Omnes vos iu unum templam carritc
(
^^V
et in unura altare, ad unum Dominum Jesum Cbristum, qui ab
nno Patre exiit, et ad unum venit"; parliculam ,,ct>s" non repetiit, et oinisit
verba ,,&" et ,,
".
Gr. 2.
,, &
, &, (Ms. „i»s" praepon.) '
,
&."
Lat. 2. ,,Omnes adunati
ad
templum Dei concurrite, siciit ad altarc
;
sicut (,,") ad unum
Je.sum Chrietum, Pontiiicem ingeniti Dci Patris
"
; addidil
igityr in fine
vocem
,,
".
1. 5. &

.
Pro ierlione
,, -
"
legendam aut eum Lafc 1 ,, / ,/", aut cum Arm.,
(ir. 2. e\ Lat. 2. ,,
imhrtiv.ov". Lat. 1. ,, erretis ex-
76 EPISTOLA
nuluioTg
,. ti
lovouixov
, .
-
,
trancis opinionibus, neque

. Si enim usque nunc secundum ludaismum"
etc. Arm.
1>i
(lege :
)
. ,
Hic incipit Cap. III.
"1
(lege: \ -*
,
L•
^ '/.
i. e. „Ac ne seducimini alienis
doctrinis, veteribus et novis fabulis (s. ,,in alienas" etc.)
,
quae nequa-
quain utiles sunt nobis. Cap. III. Sed nunc, quando cognovimus verita-
tera (notara marginalem haec redolent), et secundum judaicam legem
vivitis, fatendum est, quod gratiam uei non accepistis". Latet hic pro-
cul dubio vitium
;
aut enim legendum
&
i. e. „cognovistis" pro
i. e. „cognovimus", aut, quod magis placet, i. e.
„vivimus" pro
^
i• e. ,,vivitis", et
>
i. e. ,,accepimus"
pro
1.
*• e • ,,accepistis". Gr. 2.

,,
93
(sic Cotel., at Cod. Aug. ,,9 ", Nydpr. ,,3 ",
Vedelius maUet aut ,,",aut ,,")
(cf. Tim. 1, 4.) , .
.
(II Cor.
5, 17.) 3, ,
,
." Lat. 2. „Nolite errare in aliena
gloria, neque intendatis fabulis et genealogiis interminatis
,
et judaicis
inflationibus. Vetera enim transicrunt
,
et ecce facta sunt omnia nova.
Si enim nunc usque secundum legem judaieam et circumcisionem carnis
vivaraus: negamus nos gratiam aecepisse."
1. 2.
— .Cod. Med. ,," pro
,,
-
". Lat. 1.

„ad certificare (Cod. Caj. rectius „certificari")
impcrsuasos." Arra.
\\*
,
'
|"
,/
1
:

1- &
*
_.
.
,
i. e.
„Prophetae, qai missi sunt a I)c<> (legit ,,&*"^), ii Chri-
sto Jesu requicvorunt
(
l»gil nempe
Q>*j
ll
reqnieverimt
t<
pro Qim
..i-
xerunt"). propterea persecationem parfii ennt, qnod spirita gratiae
AD MAGNESIANOS.
77
&
-
&
&
,
-
,
induti erant ad conGrinandum apostatis." Cureton (cf. 1. 1.
p. 30.) haec
in Severi Antioch. libro adv. Graram. syriace sic versa reperit:
fAyc
*^
v>?
. -??] ] #
-_» 1>*** ^qjlao
l-icui^s
B
m.«g> 2?ASQ
pj -A^jf
i. e. „Prophetae eniin divini in Jesu Christo
vixeruiit. Propter hoc et persecutionem passi sunt, qui a gratia ejus in-
spirati erant spiritu
(
legendum videtur pjOj.0 pro
\jjO>
)
, ut persua-
deatur iis, quibus non persuasum est." Gr. 2.

,,
3
[-

, &~
&(Cod. Aug. ,,", cujus loco editores subslituerunt
,,")". Lat. 2.
— ,,secundum Jesura Christum —
inspirati
gratia (edd. ,,inspirante gratia"), ad manifestationem incredulis".
1. 2. . . . Aldricbii liber ex typographi errore, ut videtur, pro
,,
"
habet
,,",
quara vocem nihili in loco lectio-
nis variantis ex Msto descriptae exhibet Russelius. Jacohson. Arm.
l
1
'
i\u
:
\\
*
" -
,
^
.
1 / : i. e. „quod exsistit unus Deus,
qui manifestatus est per Jesum Cbristum (om. ,,
")
,
qui
est (. ,,
") Verbum (oin. ,,', ") exiens e silentio
(quiete), qui in omnibus
(
pro s. tnilj»)
gratus
fuit ei, qai misit ipsum." In fragmento illo syr. nota proxime praece-
dente laudato haec sic reddita leguntur:
OOT «-^OIOAj? loi^s
„jj>
>o
r
^D ^) . t~aaj \£> _Id? : ^
<-»*]>

• ^
*
<O]h
r
M} ocn^»
i. . „quod unus Deus est, qui revelavit se per Jesum
Christum filium suum
,
qui est Verbum ejus (cum Arm. omisit verba
,, ovx"), qui a silentio exiit, qui in omni re placuit ei, qui inisit
eum (ipsum)." Eandem sententiara e Timothei
,
episcopi Alex.
,
libro
contra concil. Chalced. Cureton 1. 1.
p. 46. syriace sic expressam profert :
: - 1->*»a-a._^3 *.* ^u oiAj
13^
)ct.^n ,•*»
78
EPISTOLA
' &
,
tir^nai^atv
.
IX. iv
^
&,
,
,
//
#
Oli
r
A5 0(!.
-
£*
>0
^1^) OCT
i. e. „u!iiis Deus est, qui
revelavit se per Jesum Chri.slum, Filium simm, qui est Verbum ejus aeter-
num; non exierat e(a) silentio, qui in omnilms placuit ei, qui misit ipsuin.'
Gr. 2. ,,
0

,
?.oyos,
,
'
• &,
'
.
' (Cod. Thuan. pro his habet ,,
1
•')."
Lat. 2. fere, item :
„quia unus est Deus omnipotens.

Verbuin ipsius non prolativuin scilicet, sed substantiale, non lucutiu
articulatae vocis, sed operatio Deitatis
(,,
]"), substan-
tia scilicet genita, in omnibus bene complacens substitutori
{,,
.
")."
. 3.

.
Markland. pro ,,*' conj. ,,".
Cod. Med. vocem ,,",
quam Lat. 1. et Arm. non agnoscunt, inserit
ante
,,
", et pro ,,
"praebet ,,
". Lat. 1. „Si
igitur in vcteribus rebus
conversati, in novitatem spei venerunt, non am-
plius sabbatizantes
,
sed secundum
Dominicam viventes, —
quod quidain
(„o
"pro ,,
")
negant." Arm.
\>1
& £
^
,
"L•
"^^"
^
,
_
1/
. -,
/
\
\
,
:i. c. ,,At .si, qui antea ver-
snli sunt in operibus vetustifl et pervenerunt ad hoc gaudium
,
nunc non
observant (tenent) sabbata, sed dominicam diem sanctam et primara , in
qua exorta nobis est vita per mortem Domini noslri, Jesu Cbristi (..
&
)
. quem quidani ne-
gant." Gi\ 2. ,, (Ms. inscrit ,,•") paXaiou
' (Cod. Aug. ,,*', Cod. Nydpr.
,,") f/.* , '^
• ,•>-
KVQtOS
-
AD MAGNESIANOS. ?<>
avTOVf
bv ,
'
,
r
/va
&
. &
(. Jo.
5, 46.)• (al. ,,"),
' (Jo.
8, 56.
58.)
*
, '
,
, ". Lat. 2.
,,Si ergo ex antiquis Scripturis conversi ad vacuam
(,,
", Cod.
Baliol. ,,ad non vacuara") spem venerunt, exspectantes Christum
,
sicuti
ipse Doininus docet dicens : Si crederetis Moysi
,
crederetis utique et
mihi; de me enim ille scripsit: nam et Abrabam, inquit, pater vester
exsultavit, ut videret diem rneum, et vidit, et gavisus est. Ante Abra-
ham enim, inquit, ego sum."
1. 1. )

.
Cod. Med. ,,'" exhibet pro
,,"; librarius nempe et passim permutat, e.
g. ad ini-
tiura sectionis sequentis pro ,,"habet ,,". Lat. 1.
,,per quod mysterium (Cod. Caj. „per quem misterium", ac si legisset
,,' ov ") accepimus credere
"
etc. Arm. \ 1
/
/ ,
. »
*.
. _ [
y
"
" ^
/lt
:
i. e. „Per mysterium (.
mysterio, cum mysterio)
accepistis fidein, et propter boc sustinemus passiones
(
afflictiones
,
tor-
menta), ut inveniamur discipuli Jesu Christi, qui solus est (ad verbum
„qui hic s. is solus est" syr. -_<;*._^0
OCljJ
doctor noster".
Legendum videtur
/
,,accepiraus
u
pro
,,
accepistis".
Desiderantur haec apud Gr. 2. et Lat.
2. , vel potius inserta sant se-
qaentibus.
I. 3.
. r. . Lat. 1.

,,spiritu (Cod. Caj. „spiritum") ipsum
nt doctorem exspectabant
;
et propter hoc quod (sic Cod. Caj.
,
sed Cod.
Montacutii rectias ,,quem") jnste exspectabant"
etr. Arm. I^l
/
7/n/iuj, L• -
.
. "1
, /
ni
-^
-
ijiiiini itini/i \
%-
_[
fnfiii
,
/1/
/
./
: . e. ,,Et
quomodo
possiinus stare (legendum fortaeee
/
,,vivere" pro
/
„stare")
sine
80 EPISTOLA
, &
ovxtq rtttv-
co, quem et (syr.
-?)
propbetae, licct discipuli essent Spiritaa Mieti
(s. Spiritui sancto), sed eum (syr.
^>
)
exspectabant sicut doctorem.
Et
quoniam (s. „Nam et") jure (juste) euin muriebant, quando venit
,
et
resuscitavit eos e morluis." Gr. 2.
,,
'
; ,
) -
, ,
~
,
(Jes. 35, 4.) , *
,
(sic Morelius ceteriquc post eum editores
sec. Lat. 2. „sabbatizemus
u
,
Codd. Aug. et Nydpr. ,,")
(cf. Const. apost.
2, 36.
6, 23.),
(Morelius aliique sec.
Lat. 2. ,,ojs" pro ,,")
(cf. II Thess. 3, 10.)
(Gen.
3, 19.)
, ,
',
(Morelius legendum conjecit ,,") '-
,
(Cod. Nydpr. ,,") ,
-
,
-3
&., (cf. Exod, 16,
23.
35, 3.
et Hieronym. Cominentar. in Jesaj.
65, 4.)
, ,
(cf. Exod.
16, 29. et Hieron. epist. 151. ad
Algasiam quaest.
10.),
(cf. Chrysost. Or. 1.
adv. Jud., Prudent. Apotheos. v. 421., Augustin. ad Ps. 91, 1. et in libro
de deeem cbordis cap. 3. , ac Theodoret. Quaest. 32. in Levit.) vovv
-
,
(cf. Const. apost. 2, 59•),
, -
(cf. Ps. 6, 1. et 11, 1.)
(
Ms.
.,•
)
r\ ,
,
&
,
•3
, -
,
& , -
(cf. . Jo. 17,
12. Philipp.
3, 18 sq. II Tim.
3, 4. 5.)
*
, (
Cor.
2, 17.),
<,
\• -
& (cf. Const. apost.
2, 49. et 6,
18.)' &
0
.•
Lat. 2. fere item : „quo modo nos polerimus vivere sine eoJ ot
prophetae servi faerunt, spirita praevidentes
eom, tamquam magistruB
exspectabmt, et sperabant ut Uominum et Salyatorem, dicentes: Ipse
AD MAGiXESIANOS.
81
;
, ix .
.
31 &
/
.
&
,
. -
veniet, et salvabit nos. ergo sabbatizeraus judaice
,
ut (f. „et
u
)
JVriis gaudentes : Quj
enim non operatur, inquit, non manducct. Et ile-
rum : In sudore vultus tui manducabis panem tuum; dicunt eloquia: sed
unusquisque vestrum sabbatizet spiritualiter, meditationi legis congaudens,
non corporis dimissione, fabricationem Dei admirans
,
velut Judaeus
,
non
omnia ,," pro ,,'
1
)
comedcns, et tepidum bibens, et mensurate
ainbulans, et saltationes alque plausum manuum nunc (,," pro ,,")
habens. Sed pro sabbatizare (Jac. Faber aliique cuin eo scribunt „sab-
batizatione" contra Codd. auctoritatem) diem festum celebret omnis Cbri-
stianas Dominicain resurrectionem (f. ,,resurrectionis")
,
regalem
,
erai-
nentissimam omnium dierum : de qua propheta exspeclans dicebat : In
finem pro octava: in qua die et vita nostra exorta est, et mortis in Cbri-
sto facta victoria: quem filii pcrditionis negant, inimici scilicet Saivatoris,
quorum Deus venter est, qui terrena sapiunt: amatores voluptatum
,
efc
non Dei; speciem quidem pietatis babentes
,
virtutem autem ejus abne-
gantes; Cbristam mercantes, verbum Dei in tabernis praedicantes, et Do-
minum Jesum Christum vendentes
;
muliemm corruptores
,
aliena concu-
piscentes
,
ct pecuniarum ainatores: a quibus eruamini, misericordin
Dei
faciente, pcr Dominum nostrum Jesum Christum."
1. 3

.
Cod. Med. ,," pro
,,". Lat. 1. ,,
igitur sentiamus benignitatem ipsius.
Si enirn nos persequatur secundum quod operamur" etc. Legisse videtur
,," pro ,,";
illud proponunt Vedelius et Vossius,
sed Morclius lcgendum conjeeit ,,
(
,
et Junius
,,-
". Verba
,,&
— &" leguntur in Eclogis Da-
masceni cap. de fide ac pietate in Deum. Parallel. lib. HI. cap. 18.
Arm. Y*
^_-,
.
7«/,
.
,
. ^;
e. ,,Uuque considcremos (attendainus) suavitatem (benignitatem
,
boni-
tatem) ejus, et imiteraur eum, quemadmodum et ille nos, et discamus
spiritum Christianorum more
"
; ac si legisset:

,,
(.,,
") &,
,
&) ." Sed divei"iju
6
82
1
8
.
«
nltov », . -
i)ta&t
nukuio)3ttnav xui ',
equidem,
Arm.
interpretcm in textu syr. per crrorein legisse
_^»0|—-
spiritum"
pro
|
jj
v
r>\ ,,vivere", atque hinc reponendom esse ,,"
pro ,,
". Gr. 2.
,,
, -
tos

,
(sic Cod. Aug., sed Cod. Nydpr.
7
,-
") &,
'
-
,
,, ;
(Ps. 130,
3.)
&
."
Lat. 2. ,,
enim sentimus uti-
litatem ejus, nisi nos tentaverit. Secunduin autem (juod agiinus, jam
erimus, nisi ipse nos (deest „nos" in Codd.) miseratus fuerit. Si enim
iniquitates
observaverit (f. „observaveris")
,
quis sustinebit ? Efficiamur
ergo digni cognomento quod accepimus."
1. 1.
— &. Lat. 1. „Qui enim alio nomine vocatur araplius
ab hoc, non est Dei."
Arin. ]"£
"
"UL
"^""^
k
n
U £
*
. .

At qui alio nomine vocatur praeter
(,,")
hoc, hic (,,")
non est Dei." Gr. 2. ,,
,
' &
, &
, (Ms. ,,") ,
'
(cf. Jes. 62, 2. 12.)'

*
^ &,-
'&(sic Cod. Nydpr.
,
sed Cod. Aug. per-
peram cxbibet ,,&")
." Lat. 2. ,,Qui enim
alio nomine praetcr istud vocatur, hic non est Dei. Non enirn suscepit
propbetiam
dieentcin de nobis, quoniam vocabitur nomine novo, quo
Deoa
vocabit eum, et erit populus sanctus. Quod ct completura est primo m
Antiochia Syriac, ubi acquisierunt discipuli nomcn Christianum
, Paulo
el
Petro
fundantibus
ccclesiam." Cf. Act. 11, 26.
1. 2.
03

.
Cod. Med. ,,&" pro ,,.-
'&", idcm exhibet ,,>", Aldrich. ,,'",
Junius
,,&". Lat. 1. „Deponite
(,,") igitur raalum fer-
mentum invctcralum el exacuens (f. ,,exacescens
u
)
; ct transponitc in
novum
fcrmontum
,
qui
(,,
<
)
est Jesus Cbristus." Ann.
iiijum ]/>/
£$_ ^5/'^
%
/jiulim [J .
,
L•
'
VI) MAGNES1AN0S.
xui ^*
vtav
,
'
, \1-
& , &[
, unb
&&.
° ,
£\u i\u : i. e. ,,Abjicite igitur a vobis vetus fcr-
incntum malitiae, quod ucidum factum est comiptione, et commutamini
in novum massam (legisee videtar
,,
",syr.
^^
ex I Cor.
5, 7., ad quem locum alludit auctor), quae (s. qui) est Jcsus Christus."
(.r 2.
}
,7&&
(sic Cod. Wydpr.
,
sed Cod. Aug. ,,39")
ovv /] yfcy.rt
,
, aai -
'
." Lat. 2. „Abjicite ergo malum ve
fermentum
,
quod corrumpit et putrefacit; et percipite novura gratiae
fermentum."
I. 1. &

03. Cod. Mstus exhibet
,, ".
Certissi-
mam Vossii correctionem post Usser. Pearson. et Smith. in textum ad-
misi;
,,33" quoque Vossius ut emendalionem profert, sed ila
revera legit Cod. Med., non ,,". Jacohson. Lat. 1. „Salvi
ficemini (lege „salificemini") in ipso, ut non corrumpatur aliquis in vobis,
qui (lege ,,quia
u
)
ab udore redarguemini." Arm.
,
JJj
_
,
^" ^"
1
"
'

e
• »Et conjungite vos ei, ut non quidquam ,"
pro ,,") deficiat (legendura fortasse: ,,corrumpatur" pro
,,deficiat") vobis (&hq_ pro
_
,,
vobis", littera
ob praecedens excidit), et sinite vos instrui (erudiri) a spiritu ejus"
;
legit nempe, si quid video, in tevtu syr.
\±» —^O . 0)$ZZo i. e.

et
castigabimini (erudiemini, s.

castigaraini" Imperat.
)
a spiritu" pro
|jj,ii _ .0)5 i. e. „et castigabimini ab odore". Gr. 2. ,,-
3
, . ]." Lat. 2.
„Exsultate (,,3") Christo, ut alienus dominetur vestri."
. 3.

.Cod. Med. ,,"pro ,?1-
", idcra ,,." exbibet, ,,", quod Vossius
aliique post eum dederunt. Lat. 1. „Inconveniens est Jesura Chrislum
perfari
(
Cod. Caj. ,,prol'ari"), efc judaizare." Arm.
\\'_ h
^
.
. c.
,, cst decens, ubi
Jesus Christus nunciatur (narratur)
,
judaice vivere." Gr. 2.
,,
,
-
'."
Lat. 2. ,,Incptnm cst eniin Jesum
Chri-
stum lingua lantuin proferre, cl Judaisinum in animo habcre."
6*
84 EPISTOLA
'. ovx ,
.
,
&
&.
XI.
,
'
,
*
&&
1. 1. . . . Legendum videtur sec. Jacobson. ,,-
-}" pro
,,&", lectione Codicis. Lat. 1. „(ut) congregaretur".
Arm.
^
/
>-
1/
- ./ unRflimiL•
.
^<£ :
i. e. „nain accepit fidem Christianismus
ab Judaismo
,
sed Judaismus a Christianismo
;
et omnis qui credit io
eum, ad Deum congregatur "
; haec explicasse potius videtur, quam ver-
lisse. Gr. 2. ,, ,
, ,
&& (sic Cod. Nvdpr.,
sed Cod. Aug.
,,'
<(
)
; , &,
(.
,,
")
&-
(cf. Gen.
22, 18.)
." Lat. 2.
,, enim Cbristianitas in Judaismuin credidit, sed
Judaismus in Christianitatem. Omnes denique gentUes aequaliter credi-
derunl, et oinnis lingua Christum confessa ad Dominum collecta est : et
facti sunt lapides corde
,
filii ainici Dei Abrahae
;
et in semine ejus be-
ncdicti sunt omnes, qui in vitara aeternam deputati sunt in Christo."
1. 4.

.Lat. 1.

,, prae.servari w>S, ut
incidatis" elc. Ann., qui ab bis verbis caput IV. incipit, sic reddidit:
. /
} -
*&>£ (f.
)
:
[\
_ JJi 11
- : i. e. „Hoc scribo ad vos
,
dilcoti
meiJ
quod scio aliqucm e vobis, qui aliter
(
f. „sic"
)
degit, sed quod
paullum
e multo (i. e. „ex parte, breviter") prius moneo vos
,
ut doi
incidatis in tcndiculas vanac gloriae" ;
ac si legisset:
„Tavra Si
*
,
,
<-/./.->~
[]
,
". . . Gr. 2. —
,, (.
,,
")"
. . . Lat. 2,
,.. anttin, dilectissimi mihi, laliter
AD MAGNESIANOS.
85
3
eig
, nt-
nXr
l
QoqoQ?
l
o&ai
]
xui na&£t ]
,&
scribens
,
agnovi
,
aliquos ex vobis sic habere (al. ,,haberi"): eed
sicut minimus vestruin, volo vos conservatos esse" etc.
1. 1. &
. . . Pro Codicis lectione
,,
"
Aldrich. exhibet ,,
". Lat. 1. ,,sed (sc. ut) cerliiicemini in
nativitatc et passione (Cod. Caj. addit ,,Domini") et resurreclione

;
quae facta sunt vere et iirmiter a J. Chr. spe nostra, a qua averti nulli
vestrum
(,,
") fiat.
"
Arni.
"Pj/ ^
1
,
[]
/# /
}
/
^
J"l
u"
. ^
/////
_ ^
i. e.

Sed corroboramini
dcnuo nativitate et passione et resurrectione
;
quod factum est (s. quac
facta est) annis Pontii Pilati judicis
f -*?
cf. Pesch. I Petr.
2, 14.), et
faetam
est hoc vere in Doinino nostro
,
Jesu Christo (s. Dominum etc.)
r
spe nostra, a quo averti absit a nobis
(,,"
legit,
,,")."
Gr. 2. ,, ?.(Ms. ,,<3") ,
&'
,-
)
(Cod. Aug. ,,")
&
(cf. Const. apost.
8, 1. 12.)•
(Cod. Aug.
,,"),
&
(Cod. Aug.
,,&") ,
(
Cod. Aug. ,,") '
-
-, &(Cod. Nydpr.
,,
-
/% ") Uva
&
-
(Cod. Aug. ,,"
)
, ,
3 (Cod. Aug.
,,"), -
'
-
, (f. vacat ,,") (Cod. Aug.

"), ,,
(
cf. Const. apost.
7, 41.) (Cod. Aug.
, )
(
),
(Cod. Aug. ,,"), -
&(Cod. Aug. ,,")
-
., &(Cod. Aug. ,,9") -
, /.» (Cod. Aug.
,,//</<»//
") %< -
86
»
,
.
XII. ,
,
.
, tva . oloa
,
' .
,
-
vat
(
cf. Const. apost.
5, 19. 8, 12.)
6
., ,
(Cod. Aug. ,,") & . -
, *
(Ms. ,,")
'." Lat. 2. ,,scd ut ad plenum instructi sitis in Christo, qui ante
saecula genitus est a Patre, postea autem factus ex Maria Virgipe sine
collocutione viri
;
et inhabitans sancte et sine querela
,
oranem iniirmita-
tcm omnemque languorem curavit in populo
;
et signa atque prodigia pro
beneficiis hominum fccit
;
et illis qui longe erant, et eis qai prope, in
multitudinem (al. „multitudine") unura et solum verura Deura Patrem
suum annunciavit, et passionem pertulit; et ab interfectoribus suis Judaeis
sub Pontio Pilato praeside, et Herode rege crucera sustinuil; et mortuus
est, atque resurrexit; et in coelos ascendit ad illura qui misit eum, et
sedet ad dexteram ejus
,
venturusque est in consummatione saeculi in
gloria paterna judicare vivos et mortuos
,
et reddere unicuique secundura
opera sua. Haec qui in pleno cognoverit et crediderit, beatus est: quo
modo et vos amici Dei
,
et amatores Christi estis
,
in plenitudine spei
nostrae (al. „vestrae"); a qua nulli nostrum (al. „vestrum") averti con-
tingat."
1. 3.

. Cod. Med. ,,, ", Aldrich. ,,-
'". Arm. {
'
,
(^
L•
}
.
^
:
i. e. ,,Laetor in vobis in omni
re (per omnia), modo] si dignus sim; nam etiarasi ligatus sim
,
tamen
sicnt unus e vobis solutis non sum." Gr. 2. ut Gr. 1. Lat. 2. „Acquisivi
vos in omnibus ; siquidem dignus ero. Si enim vinctus sum, sed ad so-
lulionem omnium vestrum non sum vinctus."
1. 4. . . . Conjunctio
,,"
pone ,,'*" 01 festinatioiM
inter scribcndum a Salvinio omissa, in Aldricliii libro non legitur. Jn-
.
Lat
l. —
„Bl DagM qaand• (Cod. Caj. „qaum") utiqae

AD MACNESIANOS. S7
,
ivTQtnto^t,
,

".
accusator (Cod. Caj. uddit „est").
u
Arm. ^
^,
i\u
(" 7» . L•
}
-..
.
,
: i. e. „Scio quod inilamini (super-
bitis) ,
nara Jesus Christus in vobis est (
^Aj|
J
;
et quando laudo
vos, scio quod magis etiam erubescitis
(
reveremini
)
,
sicut el scriplum
est, quod justus per se (sponte) admonet (castigat) se ipsum." Cf. Prov.
18,
17. Gr. 2. ut Gr. 1.,
sed omisit vocem
,,", et pro „6V
av" posuit ,,". In fine demum addidit haec: ,, (Jes.
43,
26.) ov ras ,
8ixata)dj}s (Luc.
17, 10.) , ,
(Luc.
16, 15.)

,
0 (Luc.
18,
13.)
,
,
9 -
4
^
(1. ,?
((>
)
(cf. Iob. 30, 19. et Gen. 18, 27.)
& (Cod. Aug. addit ,,")
(
Chron. 17, 16.) (1.
,,")
,
Sats ; Mcoorjs
,
(cf. Num. 12, 3.) *,
& (Exod.
4,
10.) .
(ita Cod. Aug., sed Cod. Nydpr. ,, ")
,
?~ -
(
cf. Luc. 14, 11. 18, 14.) , &
,3." Lat. 2. ,,Scio enhn
,
quia

Juslus
sui accusator est in primordio sermonis (juxta LXX Prov.
18, 17.).
Kt: Dic tu, inquit, primus pcccata tua, ut justiiiceris. Et: Cum feceritis,
inquit, omnia quae mandata sunt vobis
,
dicite : Servi inutiles sumus.
Quoniam in hominibus qui se exaltaverit
,
delinquit ante Deum. Dicit
cnim Deus: Propitius faclus sum peccatori. Propter quod niagni illi,
Abraham et Iob
,
terram et cinerem semctipsos ante Deum nominaverunt.
Et David : Qnis sum ego, ait, coram te Domine
,
quoniam gLoriam (deesl
vox „gloriam" in Cod. Thuan.
,
ac delcnda est) gloriiicasli me usque
nunc? IVain et Moyscs
,
supra omnes homines mansuetissimus, dicit ad
Deum : Gracilis voce et tardus lingua suin ego. Humilcs ergo cstote et
vos ipsi, ut exaltemmi. Qui eiiim se humiliavcrit, exallabitur; et
qui se
exaltaverit, bumiliabitur."
88
EPISTOLA
XIII.
^
lv
xut ,
" &
,
)
],
,
xa\
,
-
"
1. 1.
— . Lat. 1. — ,,ul omnia quaecunque fa-
citis
,
prosperentur (,,
,^}") —
in Filio et Patre
ct Spiritu sancto (deest „sancto" in Cod. Caj.)" etc. Arm.
(\)
_
/
£»
1
/
& &^
. ^„^_
L•
_«1,
.
-
\)
U
PB"J "khlP
1
^ /
Alh
,
i. e. ,,Studete (festinate) corroborari in pactis (votis, de-
cretis) Domini et apostolorum ejus (addit
,,
"),
ut in orani-
bas
operibus vcstris splendeatis (floreatis, gloriemini
;
lcgisse vidctur
0.>*.
„ut spleudeatis" pro
^0>^.!.?
„ut prospcremini") spiritu
cl carne \
fide et amore Patris el Filii et Spiritus sancti
,
in prmcipio
et in consummalione (fine)"; ac si legisset
,,
"pro ,, ". Gr. 2.
,,

,&
,
-
,
}", reliqaa omisit. Lat. 2. itcm.
1. 4.
— .Pro
,,
"Salvinius ad orani exein-
plaris reponit ,,", et pro
,," Aldrich. el
Ilusscl. ex Salvinio dant ,,". Arm.
,n
.
/. ,
.^
i. e. ,,cum episcopo vestro, qui dignus est laudc
,,
"
?) , et spirituali corona,
sacerdotalis ordiuis vestri
(
vel
,,sacerdulali ordine vestro"), et (ftc.com) diaconis vestris
,
qui sunt cum
I)c<> (sccuncliim Deam)." Qaaeritar, quomodo haec iotellexerit Arra. in-
terpres.
!\am Praep. !
„rum" tam cum Geru s. Dat.
,
quam
ruin Instr. casu construitur, unde voces ,,corona" s. „coronae",
61
,,ordinis
vestri" s. ,,ordine vestro" non
minori jure
;ul „cam", quam ad ,,dignus" rcferri posse vide-
antur. Sed qunm caeus Insir. a Praep. peodens el praecedal
<i
geqaatur,
puto eqnidem, vocem (nisi forte ejoe loeo le-
pomlus sil COftaS
lnslr.
)
'<<;
<•>.<
;nl .
Adj. u//ic/ uilili.
AD
MAGXESIANOS. 89
- & , -
) , )
) ^
"
r .
XIV. $
, .
* iv ,
"
&
sed Gen, casum
pendere a Nom. Subst.
Gr. 2. ,,
. , (sic
(]o(l(l. Aug. et Nydpr., Morelias sua auctoritate dedit
,,")
.
(Ms. ,,") "
. . . Lat. 2. ,,cum honore digno episcopo vestro, et corona digno
atque spirituali Stephano presbytero vestro" etc.
1. 1.
. . . Lat. 1. „Subjiciraini episcopo et adinvicera, ut Chri-
stus (Cod. Caj. „Jesus Cbristus") Patri" etc. Arm.
1
Jh itrnnt-j>
,
L• »
*-[
".° >
&-
>_ *~(
*
,
^
. i. e.
v
Episcopo et (vobis) invicein
obcdientes estote, sicut et
(„«
") Jesus Christus Patri (om. verba
,,
"), et sicut
(,,*
")
apostoli Jesu Christo
(,'
")et Patri (ora. ,,
"), ut fiat concordia spiritu et
carne ( '
1
)." Gr. 2.

,,
, )
*& ." Lat. 2.

>,quo modo
Jesus Patri, ut laus (,,") sit in vobis secundum Deum."
1. 5.

. Lat. 1. ,,Sciens quoniam Deo pleni estis,
compendiose deprecatus sum vos." Arm.
^
^-
£9 i. e.
„Scio, quod pleni estis gratia Dei
,
et propterea cum confidentia
(fiducia)
peto a vobis." Legisse videtur cum Gr. 2. et utroque Lat.
,,-
"pro ,,", quod Cod. Med. Gr. 1. exhibet
;
sed reliqua
puto Armeniura paullo liberius reddidisse. Gr. 2. ,, -
, *-
." Lat. 2. „Videns (sic legendum sec. Usser.
,
ubi Mss.
legunt „videntem" et libri editi ,,videntes
u
)
vos repletos omnibus bonis,
compendiose rogavi vos in dileclione Jcsu Christi."
1. 6. '

&. Arm.
\\?^^ ,
'!
. : *||<"
"£_
90
IM
\
,,
b&tv *1 xaktio^ut. ini-
&
xa\
&
&.
XV.
" *
^
b&tv
,
'
#£>,
>
i. e. „Mementote mei in prccibus ve-
stris,
ut dignus fiara I)eo et ecdesia Syriae (Syrorum)
;
atque etiam dod
sum
dignus inde nominari." Gr. 2. et Lat. 2.

,, ,
3."
. 1.
. . . Lat. 1.
ultiniam vocem ,,&" vertil
,,irrorari",
cujus loco Cod. Caj habet ,,irrori". Arm.
1 :
\
, 3°
"
1^" L•
:
i. e. „indigens sum communione amoris vestri et precum.
Digna fiat (legisse videtur \\
pro
(01)
j
ecclesia Syriae (Syro-
rum),
in quam stillent (ad verbura ,,stillare in ea") preces vestrae et
firmitas."
Ultima verjba interpres ipse explicationis causa videtur addi-
disse. Gr. 2. ,, (Cod. Aug.
,,'")
— (Cod. Aug.
,,") ,&*
." Lat. 2. ,,Indigeo enim vestra (deest „vestra" in Cod.
Baliol.) illa laudabili (,,'") in Deo oratione et dilectione (in
Cod. Baliol. desunt verba ,,et dilectione")
;
ut dignus sim illam, quae in
Syria est ccclesiam, per bonam opinationem (vcl ,,opinionem", libri edili
„operationem", f. „ordinationem
u
)
vestram pascere in Christo."
1. 5.

.Pro
,, ,
". . /..
Smitb. vult legi ,,, ,
". . . Isthoc eniin,
inquit, ordine articulus debet praeponi. Salvinius mallet
,,
". Lat. 1. „Salutant vos Ephesii a Smyrna (unde et scribo vobis)
— quemadmodum vos (Cod. Caj. ,,quemadmodum et vos")" etc. Arm.
i|y£j?/"
"
,
. ,
L•
^
:
\ 11
*
[
,
1'
/
: i. e. ,,Salulcm dant vobis Ephesii (a)
Suivrna. iiam inde scripsi ad vos, qui veneriiiil iu (ail) gloriam Dei, quo-
ttodo cL \os, qui el in omni (omnibns) recretTeranl spirituin meoai (>
AD
MAGXES1AX0S. 91
,
) .
&
&, ,
.
animam meam, syr.
i^ASlL^
)
, sicut
]
pro
{(..^.?)
Polycar-
pum, episcopura Smyrnaeorum." Gr. 2.

,, -
." Oinisit voces ,,) ". Lat. 2.

„unde
(om. ,,") scribo vobis, praesentes in gloria Dei
;
quo modo in omni-
bus (sic Mss., libri editi ,,praesentes
;
quomodo in gloria Dei in omni
bus") refecistis me siraul cuin Polycarpo." Legit igitur
,,
" . . .
1. 1. . * . Cod. Med. pro ,," exhibet „-
". Arra.
1|
^
^^/•
[ -*. i\u
.
^
9 .
,
- ~
\
%
nqj_
\$*
'
** e•
»
Atque etiara aliae ecclesiae honoratae Jesu
Christo (per Jesum Christum) salutem dant vobis, valete (in) unione
(conjunctione) Dei, et acquirendo (possidendo) sine separatione spiritum,
qui est Jesus Christus
,
valete fratres
,
Amen." Addidit in fine voces
'&
,4". Gr. 2.

,, (om. ,,"),
, *,
&$
&." Lat. 2. „Et ceterae ecclesiae

in unaniinitate" etc. ut Gr. 2.
.
]
&
: %jj
ovofi
\
\. 1.
~.
Jacobson
dedit. Gr. 1.

".
Cod.
Med.
„<>~" et
mox

". Lat. 1.
„Trallesiis"
(,,").
Cod. Caj.
„Epistola
6ta
Ignatii
Tralesiis
Asiae
6t».
Quomodo
raultitudo
subjectorum
cognoscatur per
cpiscopum
bonum
,
et
subjecti
nihil agant sine episcopo,
sicut nec apostoli sine Cbristo".
Ja-
colson.
Arra.
\
^
.\\*
l
e. „Ad Tral-
lianos.
Caput I."
Gr. 2. ,,
noos ".
Lat.
2.
„Ejusdem
epistola ad TraUianos. Ex Smyrna".
1. 2.
. . . Gr. 1. Cod. Med.

,,]

%
(Euseb. . . III, 36. ,,}
")
— xal
-" . . . Particulam ,," ante ,,//"
in exscri-
bcndo
omisit
Vossius. In Aldricbii libro cx errore
Salvinii vel forsitan
lypothetae
legitur ,,"
pro
,,
".
Jacolson. Lat.
1.—
„exislcnli
in
Trallesiis
(
God. Caj. „Tralesiis")
— et
sanguine et pas
sione"
ctc.
Arm. £
\\±
,
\~
3
3
(cxpungenda videtur particula
„et",
aut
legendum
.
$
„et a Doraino" elc.)
jgb (>/,
,
$_,
I
[
.
/
.
[
)
,
EPISTOLA AD TRALLIANOS.
93
'&
, ]
lv \ &
,
, ?,
-
, .
.
'
4
dmvoiav
; i. e.
„Ignatius qui est Deuin induens (s. Deo indutus, deifer,
Theophorus
),
ecclesiae dilectae a Deo Patre Domini (aut „et a Domino")
nostri
Jesa Christi, quae est Tralliani (Trallibus), urbe Asiae, electae et dignae
Deo, et perfectae (legisse videtur
}
V> X ^
-\
„et perfectae" pro
[IQAa^o
„et in pace", cf. P. ep. ad Rom. 12, 18. sec. Pesch.)
vera
carne (corpore) et sanguine Domini nostri Jesu Christi, et resurrectione
ejusdem; cui-salutem do plenitudine et similitudine apostolatus, et oro,
ut multiplicetur salus vestra immaculata et indubitata (syr.
jlyj—b^aa
\\iO
i. e. „sine separatione" s. „dubitatione") mente"
;
ac si legisset:

^-
(om. „")
rfj
'-& (vel
,,
") ,]
— '
,
,

." Ultiina verba ex sequen-
tibus huc translata sunt. Gr. 2.

,,^
'
"
, ,

"
,
&
&, ' ". . .
Lat. 2.


dilectae a Deo Patre et Domino Jesu Christo ecclesiae
sanctae, quae est in Trallis, — in carne et spiritu Jesu Christi spei no-
strae, in passione per crucem et mortem, atque resurrectionem (f. ,,resur-
rectione"): quam et saluto in plenitudine apostolicae formae, et opto
plurimum in Dco (,,fcV
&") gaudere."
1. 5. "—
. Salvinius pro ,, "mallet ,,&
". Arm. \\-\ -&
»^
^.
[
I,
.i. e. „Scio de vobis, quod patientiam magnam posses-
sam babetis (possidetis) in vobis non vanitate, sed sagaci sapientia." Pro
,, "
arbitror eum legisse ,,'
s.
-
", et pro ,,": vel
,,
"vel "vel quid si-
inile. Gr. 2.
,^ ,
,
,
." Lat. 2. ,,I]iniia-
94 EIMSTOLA
.
^, , «#)
, ^& xui
* iv
?],
, .
&
-
''
$
'
'
&.
culatum aiiimum ct sine dolo in perseverantia
,
cognovi vos habere
,
non
in usitationem, sed in possessionem"
;
sic Mss., sed libri editi legunt ,,
in baesitationem
,
sed in fidei possessionein."
I.
1. &

&73. Gr. 1. Cod. Med. habet ,, )"
pro ,,
^",
ut in versionibus et Gr. 2. legitur; idem
cxbibet ,,8" sec. Jacobson.
,
aut ,,0" sec. Smith.,
libri impressi Vossio praeeunte cum Gr. 2. dederunt ,,&";
nos
cum Jacobson. praetulimus legere ,,3&", quod magis convenit
cum lectione Codicis
,
in quo et , et saepissiine pcrmutantur.
Arm. \ ,
1
. 1- <
^
'"
K
i\^l•
'•
I
1-
&_
-[^«
) ,
/
, i. e.
„quomodo notura fecit mihi Pogbbuos (s. Polbuos i. e. Polybios) epi-
scopus vester, qui venit ad me Sinyrnam (s. Smymae) voluntate Doraini
nostri (,, "pro
,,&
")
Jesu Christi
;
et sic
cxsultans gavisus est mecum in vinculis meis, quae in Cbristo Jesu
,
qui
et omnem coetum vestrum in eo (cum eo) vidi"
;
vel potius ,,ut
— vi-
derem"
;
videtur nempe syriacum
5
pro Pron. rclat. babuisse. Gr. 2. el
Lat. 2. ,,& (Lat.

secundum quod significavit mibi")
, (Lat. „pervenit") &/-
(Lat. .
,,
")
,
, (Lat. „ad Smyroam")i
(ita conjrcit Usser., Cod. Aug. scribit
,,
", Cod. Nydpr.
,,") (Lat. „mihi congratulatus est") -?i

."
. 5. . . . Cod. Med. cum Gr. 2. cxhibet
>,$8
.•><>,'>/".
cujus loco
Voseidl reponit
,, "
;
nos cum Lat. 1. et .
legimus
^
'".
Lat. i. ,,Recipiens igitur

equanimitatem
pcr ipsun, gloriatas eum invenicns
voe, »i eognovi, imitaterci (<>m. vo-
) TRALLIANOS. 95
II.
" & '
-
, cfaiveo&e ,
« /. *
cem ,,?") Dei." Arm.
^ ,
\
\•
1 . . : . e.

Et
cognitam habens bonam mentcm vestram
,
quae est cum Deo (sccundum
Dcum) pcr eam
,
glorificavi Dominum meum Jesum Christum
(,,
'/")
,
quod sic inventi estis imitatores
Dei, quoraodo et didiclstis."
Legendum videtur: i. e. „didici,
edoctus sum" pro i. e. „didicistis".
Gr. 2.

1
,
? -
?." Lat. 2. „Suscipiens ergo eura secundum Deum, vestrara bene-
volentiam per ipsum agnovi
(,, ovv
&,
'
")
,
inveniens vos imitatores esse
Jesu Christi Saivatoris nostri
(,,
")".
1. 1.
" —
.
Gr. 1. Cod. Med. exhibet avov i. e. av-
0", non ,,&", uti e Vossio libri plerique impressi.
Mox pro ,,
'
?" Cotel. et Markland. raallent ,,
3
".
Lat. 1. „Quum enira episcopo subjecti estis —
secundum homines
(,,
09"*) —
propter vos (,,' ") mortuiim" etc. Arm.
^ -
(\
K
i\
u
ti
.) 11
'/
'\
*i\u : 1-*
»^
* . qjutfby
^
_
: i. e. ,,Nam quando
obtemperatis episcopo sicut Jesu Christo
,
apparetis raihi, quod non in
corpore
(,,
")statis (legendura fortasse „vivitis"
pro
1
„statis"), sed in Domino Jesu Christo (in Dominum Jesum
Christum), qui mortuus est pro nobis
;
et quando (legisse videtur
r
DO
„et quando" pro
^j
„ut quando") creditis ortum (generationem) ejus
et mortem
(,,
' "), liberati estis a
morte." Haec ex antiqua versione syriaca in Severi Antiocheni libro
adv. Grammaticum reperta dedit Cureton 1. 1.
p. 30. , ubi sic legunlur :
9G
EPISTOLA
&,,
-
&
,
,
,
,
'
i. c.
,,Quando enim episcopo subjecti estis sicut Jesu Christo
,
videmini
mihi,
quod non sicut homines (")vivitis, sed sicut
Jesus
Christus, ille, qui propter nos mortuus est, ut quando creditis morti
eius (in
morte cjus), a raoriendo (ad verburn ,,ab eo quod raorieraini")
cffugialis.
"
Gr. 2. et Lat. 2. ,,
)
(cf. Hebr.
13, 17.)
,
0
'
-
&
,
(Lat. ,,Propter quod vi-
demini
non secundum hominem vivere
,
sed secundum Christum Jesuin"),
3
(Cotel. f. ,,") , eis
(Lat. „ut credentes in morte ejus"), -
(Lat. Codd. msti ,,communicantes", libri editi „par-
ticipes")
(Lat. „efficiamur")."
1. 2.

&&.
Gr. 1. Cod. Med.
,,
11
pro
,,&",
quod Smitb. et Jacobson dederunt. Vossius ce-
terique
cuin Cod. Msto ,,
", Aldrich. vero ,,?~ -
". Cod. Med. ,,&&",
Yossius ceterique praeter
Jacobson. ,,&&".
Antiochus Serra. 124. hunc locum sic lau-
dat: ,,
& ,
-
." Lat. 1.

„sed subjici
(,,")

spei nostrae ,,")', in quo conversantes in-
venianmr (,,&-")."
Arra. £ _
_
luliQ
,
.
:
.
.
, "
1 {
• ?«
%1 11
*: . c.

Bonum vobis
,
opcrari
quidquam sine episcopo, quomodo et facitis utique. Obedientes estote
(,,
")et sacerdotibus (presbyteris
)
ut apostolis Christi
(,,
"pro ,,

et ora. verba
,,
/
iXittiot "),
ut inveniatur vita vcslra cum iis.
u
Puto efoidem
pro „veetra
u
U-
gcndum esse „nostra", ac reperieee
Armenium in vtn. syr.
^iax, cjaSAaJ
V
QJOLOJ ,
quao
vnti
pnssunt anl
,.
ut in iis
inve-
l) THALLIAiXOS.
97
& xul
,
, \
-
, ,
niattir (vel „in quibus invenictur") vita ribstra"
(
auj), aut „ut iu
-AAM
J,
aul denique, ut revera vertenda
sunt,
,,in quibus inveniemur viventcs", gr. ,,
90".
Gr. 2. ,, , ,
(sic Morelius
,
alii vero
,,& , (. ,,")
,
-
9." Lat. 2. ,,Necessarium est enim
,
vos nihil praeter episcopum
facere, neque aliquid agere {,, , -
,
' "). Sed et presbyteris sub-
jecti eslote (,,"), ut apostolis Jesu Christi, spei nostrae,
in quo perseverantes, in ipso inveniainur (,,")".
I. 2.

. Cod. Med. ,," exhibet pro
,,
-
''. Lat. 1. ,,Oportet autem et diaconos
,
minLstros cxistentes
mysteriorum" etc.
,
ac si legisset ,, , s. -
'
". . £
1
1
.
\)
^{^
-
.
/
: i. e. ,,Conveniens est et diaconis
obseqai (vocem

obsequi
"
ex ingenio videtur addidisse), qui sunt
consiliarii (s. ,,participes mysteriorum", ac si legisset ,,", cf.
Ign. ad Epb. XII.) Jesu Christi, et in omnibus
^
^ ^,
cf. . ep.
ad Rom.
3
, 2. Pesch.) grati sunt (fiunt) Deo et hominibus." ln vers.
syr. scriptuin erat
.OfSLeuJ),
quod vertit „qui grati sunt" pro ,,utgrati
sint"; aut legit
.OjSiAJO
,,et grati sunt (erant)" pro
r>| qn m. i^
Gr. 2.
,,<$
(. ,,
")
." Lat. 2. „Oporiet ergo
et diaconis
(,,
"?)
,
qui sunt in ininisteriuni
(f. „mysteriuin", Cod. Magdal. „ministri") Jesu Christi, omni (Codd. duo
Oxon. ,,in omai") modo placerc."
I. 4. . . . Antiochus 1. .
,,
-
"dedit pro
,,
", ac deinde ,,
&"etc. Cod. Med.
,,
"srcibit loco ,,-
".
Pro
,,
"Smith. inallet ,,".
Lat. 1.

,,-
7
98
»
I
&tov *
dtov
.
III.
'
^
-
,
tnioxonov '
-
tunum
(Cod. Caj. „()plimuin") igifor vos
(,,",
f. »e••")
akeervare
jiccusationcs,
ut ignciu." Glossator ,,observare accusationes•
iiilrrpnrlalur
,,observare sc ab accusationibus, ul ab igne". .
PJ"l_
1
,
,
. .
.
:
\. » „Nam
ciborum et potuum ministri, aed
ecclesiae Dei
;
et
propterea
oportet (deeet)
eos (,,/")
cavere a peccatis,
sicut ab ignc."
Gp.
2. ,,

(sic Cod. Nydpr., sed Cod. Aug. ,,"
)
&
." Lat. 2. ,,TSon enim
in cibo et potu sunl minislri, sed ministri
ecclesiae Dei. Oportet ergo
praccepta
eorum observare, sicat ignem ardentem.
Ipsi vero sint tales."
I.
3. '

.Gr. 1. Cod. Med. —
,,
,
— ."
Loco ,,
"Salvinius et
Patr. Junius proponunt ,,'//;-
", Cotcl. et Smitb. sec. Lat. 1. ,,
-
"cf. . ad Smyrn. cap. VIII
,
Switbin Adee ad orarn libri in Mnseo
Brilannico conservati conscntiente Sinith.
„(roi>s )
-
." Anliochus Hom.
124. babct

,, ()

",Cotclcrius
dcnique e Gr. 2. legendum conjicit „*«J
-
." Lat. 1.
..Sinuliter et (,/0/co
") omnes revereantar
diaconos
,
«1 mandatnm Jeso Christi
(,,
•-
/.i "),
cjtisropinn ut Jesam Chrietain, epristentoin
filium Patris ,,
*. JS^tarov "), preaby-
leroe antem,
ul concilium Dei al conjunctionem (Cod. Caj. ..eommunio-
ncm") aposlolonnn." Ann. |>*
-
{}""£ "•
"
//'/'/'/'
.
,
11, \. c.
w
El
uiius(|iiis<|u« chiIh-.mvI
(
tuIhm-uI
)
a diaconis sicnl al> Jesu Christo, Bl nl> epiecopo eicut Patre Dee

>;or
rov
).
<
sacerdotibiu eicul consiliariia I)»i. <i
a bo
) THALLlAiNOS.
9$
& ,
)
,
'
/eiv. ' ,
/
&*
, -
&, . ,
ciis apostolorum." Gr. 2. ,,' &
, ,
*' , ,
." Lat. 2. ,,Vos autem
reveremini eos,
tamquam Dominam (addit
,,
")Jesum Christum;
quoniam cu-
stodee sunt loci ejus: sicut episcopus forma est Patris
omnium
,
presby-
teri vcro sicut consessus Dei
,
et conjunctio apostolorum
Christi."
1. 1.

.
Pro ,,' "
Codicis
Med. leclione
edd. cum Vossio tacite reponunt ,,' ". Jacobson. Lat. 1.

,de quibus suadeo (f. ,,suadeor") vos sic haberc.

et habeo
cum
ineipso id episcopo vestro
;
cujus ipsa compositio magna est disciplinatio,
maiisuetudo autem ipsius potentia." Arm. ijjiuub
:
/
. 1
.
"
(pro .
)
1
)
/ ^
-
£,
-
-
i. e. ,,quoniam s\m his
nominatur ecclesia. Scio, quod et vos sic babetis
,
et formas (inia-
gines) amorifl vestri accepi
,
qui perfectus est
(
num legit
^Q^Aa^O)
.,i|ui perfectus est" pro 1 t^S *.!.£?
„quem acquisivi,
babeo mecum"
»
»V>v
-.1. ,,et habco mecum"?) in episcopo vestro, cu-
)us prosperitas (syr.
mV>
^^M
magna disciplina est
,
ct mansuetudo
••jus polentia." Gr. 2.
,,
, ',
" (al. ,,")
,
.
,
-
,
t/to ". . /.. Lal. 2. ,,Sine ipsi.s ciiiin
(,,-
yao ")
ecclesia elccta est, neque colleclio
sanctoruin,
eqae eoogregatio sancta
(,,
,
ayiop"). Coofido
<•
»•
\nssic
coosistere. Exfcmpla (. „Ejremplar")
niiciii
earitatis vestrae aecepi, babeo penea meijlsara in episcopo ve
rtro; qnoniain ipsina rnstitutio Inagna doctrina eak; nam
»•
manenetudo
ejna virtoi
y. /
LoCUfl fonlr rnrnipl ii> , deploratUS ,
ill
Bll
7
100
EPISTOLA
u&tovg IvxQtnto&ui.
Jacobson. Salmasius suifnigante Vossio legit : ,,
&'9
,
&
,
(i. e. „ea gratia")
&,
,
." Pearson :

,,&

(pro
,,
")"
. . . Toupius similitcr:
,,
,
,
,
&,
"
. . . Pat. Junius cuin Ruchato :
,, ,
, ,
& ,
) ,
."
Wocher.
item, sed pro ,,'
"mavult legere ,,'
-
— ".Jacobson. voces
,,
"
ex glossa irrepsisse
putans uncinis inclusit, Smitli. vero legendum censet
,,
-." Salvin., Aldrich. et Russel. pro
,, "Codicem
exhibere
,, "falso arbitrati sunt. Lat. 1. sensum loci non
capiens ad verbum sic vertit: „quem existirao et impios revereri. Dili-
gentcs quod non parco ipsum aliqualcm, potens scribere pro illo
;
in hoc
existimer, ut existens (deest „existens" in Cod. Caj.) condeinnatus, velut
apostolus vobis praecipiam."
Arra.
. L -
& 1*_#
1\/
_
/,
/
,
:
i. e. ,,Existimo, quod
et qui athci
sunt, reverentur
(revereantur) eos. Atque quoniam arno vos, parco vo-
bis scribere vcbemcnter (valide) et glorificare.
Sed et non sum sufli-
ciens sicuL
apostolufl praecipere vobis, quoniam vir aliquis (quidam, unus)
condemnatus sum "
;
videtur legisse :

a&antg
,
(
s.
,,") •
( ,
hoc intcrpretis
additamentura esse arbi-
)•
&
(s.
,, ", ad verbum
,,
"),
."
Eqoidem lectione Codicis
scc. Arm. et Gr. 2. partim nmtata
pro
,,
"
legere mallem
,,
", cl addita
aegatiooe posl ,.i;
verba ,,.•/„•
rovro 9" aut tanquam aoimadversioneu Librarii
»
textn
prorsu expuogeiida
dixerim,
aat eonun Loeo legendan
Pacillime enira loeo
..<•>
legi
poteral „«»V',
<*ni
librarhu proo. „<
AD TRALLIANOS.
101
( &),
'
.
IV. $.
*
,
'
*
&xal
addendum censebat. Hanc lectionem in textum recepi.

Gr. 2. „oV
(al. ,,") && ,
, -
,
7; ,
1
&, -
." Lat. 2. „quem (al. „quam") arbitror etiam illos qui sine
Dco sunt revereri. Quia autem diligo vos, parco frequentius vobis scri-
bere, ne videar aliquibus contrarius aut taediosus esse. Vinctus sum
eiiim pro Christo, sed nondum Christo dignus sum
;
si autem consumma-
vero
,
forsitan ero. Non sicut apostolus praecipio."
I. 3.

. Quae in hoc et sequenti capite legim-
tur, a Syro interprete inserta sunt epistolae ad Romanos
p.
22 sq. ex ed.
Cur.
,
isque incipit ab his verbis :
J_^_^0f
OCH
^
1
f
.{£ \s±Zl±D
,|?01^ ]
(Jj
i. e. „Nunc prope sum, ut veniam Romam. Multa
scio in Deo, sed mensuro animam meam (me ipsum)
,
ut non peream in
gloriatione". Verba priora alibi neque in hac
,
neque in ep. ad Rom.
leguntur.
Arm.
(
^ 11
1
u
,
,
Jjj
&
i e. „Multa
cogito
(raeditor) in divinis
;
sed determino (metior) personam meain (me
ipsum), ut non gloriando peream." Gr. 2. et Lat. 2. omissis verbis pri-
oribus exhibent tantum ,^
1
, ?}
(Lat. ,,in gloriatione mea") ."
. 4.

,
Vossius scribendum putat
,,
" (qui me loquuntur
,'
flagellant me i. c.
qui de me loquuntur
,
quoniara vix id fieri poterat sine laude) pro
,,
& ", et Salvinias conjicit
,,
". Sinith. ad h. 1. dicit: „Hic prae raodeslia vir sanctissi-
mus verba hujusmodi
,,
}", quae coram apud ipsum Tralliani,
aliique dc futuri, quod instabat, martyrii gluria disserentes
protulere,
re-
ticet, ne jactare et plus aeqoo efferri videatur."
Lat. 1. „Diceates (in
margine Cod. Caj. addituin „adnlatorie") « niilii" etc. Syr.
)_.•
102 FPISTOLA
'
.
&, u .
i. . ,,Nunc cnim decct me, ut timcam (tiinere) magis, et non respiciam
(respicerc) ad eos, qui superbire me faciunt. Tsti cnim, qui dicunt mihi
tiilia, Qagellant me". Quaeritur, an legerit ,,
-
", an ipse explicalionis causa vocem ,," addiderit. Arm.
Y* jrbX .
^^/
.
_
""//^7
{
1
^1
/^
: e. „Nunc conveniens est mibi ma-
gis timere (punctum antc
kpfofbt
falso positum est) et non rcspicere
ad eos, qui censcntur auferre (sanare, liberare) me"
;
videtur legisse
» » \
_>$,.*#.£
,,qui me liberant" (quod sententiae, ut ipsi videba-
tur
,
convenienter inlerpretatus est ,,qui censentur mc liberare") pro
».*_ _•)'>^) ,,qui superbire me faciunt"
;
reliqua, quae eadera voce
ca_^ claudunt
,
praetermisit. Gr. 2. ,, /-
odai (cf. . ep. . ad Cor. 1, 31.)
'
&,
&,
." Laudantur haec verba in Jo.
Damasceni Parallelis lib. 2. cap. 35. , et in Maximi locis cummunibus
serm. 43.
(51.),
ubi legitur: ,,

& (um.
,,")
,
-
." Lat. 2. ,, est enim in Domino gloriari. Et si salvatus
fucro apud Deura, plus me oportet timere
,
et non atlendere ad eos
,
qui
magnificant mc. Hi vero, qui rae laudant, potius flagellant."
1. 2.

. Cod. Med. cxhibet ,, ",
,, ", ut lacite reponunt cditiones. Cf. Clcm. ep. I. cap, 4. 7.
9. 14. Jncohson. Porro Gr. 1. Cod. Med.

,,
rtoXapeT",
Lat. 1.

„me autem plus iinpugnat"
;
std delenda videtur vox
..^/."
sec. Syr., Arm., Gr. 2. et Lat. 2. Syr.
|] ]3] «-.**]?
ja
s
c XCix».iD
.(!.
| U^jX>
•• c. ,,Diligo enim pati (ut, quod patiar); scd non
ecio, ;m
digmu ego (Vnn). Zelus enim nmliis noo eeroifor (apparet);
meonm aatera bellrnn esl ci." ., qai ab his verbis Capul II. foeipit,
vcrlil ila :
1^/"/
*£_
/
\
[itflfil. \)1
1/,
J'»'/«7 li!"l
/"'
'^1
'/"" " ''/''
THALLIAiXOS.
103
, .
%{> -
,
tv
jj
. .
V. ygaxpat
; ~
i. e. „Ergo (Nunc) diligo pati, sed non scio
,
nn dignus sim. Zelus non
mnltis apparet, sed mecum bellum habet." Gr. 2. omissis verbis prio-
ribus : ,,*
, 3 &
-
/.ois , ." Guil. Morelius legendum
censet vel ,,
"vel
,,
).".
Lat. 2. „Eligo enim
(al. ,,Eligo quidem", al. ,,Diligo enim quidem") pali
;
sed nescio si
dignus .suin. Zelus cnira inimici raultis non videtur: me autero impugnat."
1. 1. /</,'>> . . /.. Syr.
^5 JZQjaaJ \$(71 «.a^ «-»(71 )mAm
,\1 ^
OUQD)] ]?.^
i. e. ,Xtilis (apta) est mihi igitur
mansuetudo, in qua dissolvitur (destruitur) princeps hujus saccuii." Arm.
*
-
,
&\
: i. e. ,,Bona est huinilitas (modestia, raansueludo),
quoniam per eam solvitur
(
destruitur
)
princcps mundi f
|._^^-.^
)
hujus." Gr. 2. ut Gr. 1.,
sed in fine addidit
,, ". Citatur
haec sententia ab Johanne Damasceno in Paraliel. lib. 30. et Antonio Mo
oacho in Meliss. lib. 2. serm. 84.
(98.)
, ubi ,," legilur
,,,", et diaboli quoque nomen habetur additum. Usser. Lat. 2.
,,Debeo ergo cssc mansuetus
,
ut dissolvatur princeps bujus saeculi dia-
bulus."
Mr
i

.Jn Cod. Med. deest vox ,,"
[m>t
,,
",quam cuin Cotel. et Smilh. e Gr. 2. et versionibus ad-
didimns. Smith. verba ,,
"in parenthesi includenda
ceoset

,,
",quod edd. sec. Lat. 1. et Gr. 2. exlii-
beot, Cod. Med. dedit
,,
-9".
Lat. 1. ,,Nonne possum
\i)l»is supercoeleslia
{,,") scribere?

ne forte, non poten-
tes capere, strangulemini." Syr.
,«_ «—-.^]? 1.>^^.
.,0.-1|'
i. e. „Possum
scribere (ut scribam) vobis coeleslia, scd
timeo, nc foite daninum (dcfcctain) faciam vobis. Scite (Noscite) me cv
iinima mea; caulus ciiim suni, nc lorle nou possilis capere (capaces esse,
eatiefacere) et impliceinioi." IV um legit
,,
" cum Gr. 2.
pro
,,&
<<
cf. infra cp. ad Rom. cap. V. ,
ul>i Syrua
104
EPISTOLA
. -
}
.
,
-
verba ,,
"
eadem ratione reddidit. Cnretofl
DOtis
pagg. 83. et 100. putat
,
deesse aliquid in Graeco
,
quod re-
spondeat
vocibus
r*v^
W
r
jCl1
„cautus cnim sum", sed dixerira po-
tius, Syrum, ut notioncm vocis ,,"
accuratius redderet, haec addi-
disse. Arin.
\[6
_
^
.
1[
_
[
- -,
i. e. „Possum (Potens sum)
scribere
vobis altiora et coelestia
;
sed raetuo
,
ne forte damiium (pri-
vatio,
injuria)
aliquod iiat vobis. Scio ex anima (persona) raea, et
caveo".
Uterque
intcrpres omisit verba
,,
ov" et ,, ",
et
Armenius
verbis
,
quae inter duo
j-Ayc
intcrposita sunt, ex incuria
omissis,
legisse
videtur
in exemplari suo syriaco :
\\
VS
f
j „scio" pro
Llt
V
qv^
„scite,
cognoscite rae". Gr. 2.
,,
(f.
,,") ; , -
7tiois
' '
,
'
,
."Lat. 2. ,,-
quid
poteram vobis sccrcliora scribere? Sed timeo, ne parvulis vobis
conslilutis
laesionem imponam; et ignoscile inilii, quia valetis
ferre
onora (f.
„opera")
vinculorum."
1. 2.

. Pro leclionc Codicis
,, "leg.
,,
",
ut paulo antc. Apud Lat. 1. ,,scribere"
pro
„scirc", et pro „scd" forsitan „et", nisi pro ,," log. ,,-
~". Mnr1:land. ,,
"e Lat. 1. reponunt
lsser.,
Vossius, Cotcl., Smith. Pearsonus, cui adslipulatur Toupius, mal-
[et ,,
", quain quidcm lei-tionem praebet Gv.
2., ,,<
", ut Yossin isum est. Jacobson. Kquidem lectionem
Gr. 2
praelulerin,
qnara et Syr. 1. et 2. et Arm. luentur, et umle lecliu
Co-
dicis ,,
"facile oriri poterat Lat. 1. „Etenim ego
,
non
oindum quodcunquc
(,,
'
") ligatus sum
,
scd
potens scire
(,,
") coelestia
,
ct loci positiones angelicas, et
constitutiones, priocipationes
(f. „principalcs"), vieibiliaqae et invisibilia."
AD TRALLIANOS.
105
xui & ,
-
.
t
—*\.*tl±D i. e. ,,Ktiam ego enim non quia vinctut» sum (legendum videtur
j.J| j-iiDp
)
,
et possum scire coelestia, et loco angelorum, et stationem
(f.
j.^CQDO
pl. pro sing.
f.^Q.C0
J
potestatum (s. principura
,
domina-
torum), quae conspiciuntur, et quae non conspiciuntur." Arra.
_
.
1*/-
y
/
. ^-.
}
-: i. e. ,,
quoniam vinctus sum,
et sufficiens sum (valeo, possura) scire coelestia, et provincias (Syr.
pZf
enim tam ,,locum" quam ,,regionem, provinciam" significat) angeloruin,
et potestates et principatus (videtur legisse
(.^^
pro
^.^5 ,
et visibilia ct invisibilia." Haec et proxime sequentia usque ad finem
hujus capitis syriace paulo aliter versa e Severi Antiocheni serm. 84.
dedit Cureton 1. 1.
p. 40.,
ubi sic legitur:
Q^
|
pf
f*sS^
cS
?
1±±»>± :l2QJLA*V5 ^aI^OT jL^OQiOO t-slJiD) ]]]
: |AaJL»V*jA^ Pls>0 AaS
i. e. „Nam et ego dico (addit „dico, Xeyco"),
dod quoniam vinctus sum, ct possum intelligere haec (illa) coelestia
,
et
Loca angelorum, et stationes has (illas) principatuum, visibilia nimirum et
in\i>il)ilia." Graec. 2. ,,
&,
, ,
(Guil. Morelius substituit ,, "), -
, ,
, , -
,
, -
, -
&." Lat. 2. ,,quemadmodum cgo (omisit verba ,, ",
ct videtar legisse ,,& ") vinctus sura. Et possum
qaidem inlelligere coclestia: angelorum scilicet atque archangelorum or-
dines, militiarum diversitates
,
virtutam et dominationum diflerenlias
,
se-
diura atque potestatum distantias, aeternorum
,,
")
magnificentias,
Cherubin ct Seraphin exccllentias, spiritus subliraitatem
,
Domini rcgnum,
c\
snper haec omnia omnitencntis Dei
incomparabilitatem."
I. 2. x. r. ).. Pro
,,*
in Cod. Med, ex errore scriptum esl
10«
EPISTOLA
&. ,
# -
.
VI. , ,
'
,]
&,
( -
,,
8", ct pro ,,"
Vossius
,
quem plures sequuti sunt, ex festina-
tione inler scribendiim in contexta dedit ,,", in nota vero ad h. 1.
rectc animadvertit, legendum esse ,,". Lat. 1. „praeter hoc jara et
(Cod. Caj. „et jam") discipulus sum. Multa cnirn vobis (f. „nobiv)
deficiunt, ut Deo non dcficiamus." Syr. 1. paulo liberius sic veitit:
,-_ ]
*>
|i^ c*^a) ,*«-^ .• ) ^
.](72] ijQJ»5
jZOjA^Qyt
i. e. „propler hoc sum milii (fui milii) dis-
cipulus ;
multuin enim mihi deest (ad verbuin „dcficiens cgo .s. sum",
legit ,," pro ,,") a perfectione, quae digna est Deo." Hucusque
Syrus. Arm. "[>c .
J
njJ
i. e. „Et propter hoc factus
sum (fui) discipulus
;
sed quod valde deininutus (deficiens) suin a sinii-
litudineDei";
legisse videtur in exemplari suo syriaco :
|«»^,^£05 fJ
f
loi^sj
ClZa^D) ,-^D
\j)
pro
]^^^ }j|
fifflM
,^^,^^
]|] JjO•).
Syr. 2. e Sever. Aut. Cureton l. 1.
p.
40.:
] ^)
: * ^> fji^ ]^
•—&»1
^«.£>] o,d
^
*^j_.m *^> ]} ]ai^s ,J*>j
]
i• e. „ob boc (le-
gisse
videtur ,,
"pro ,,
")
ecce jain et disci-
pulus sum
;
multa cnim desunt (deficientia) nobis
(,,"),
ut a Deo
non simus deficientes nos." Gr. 2. ,, ,
ov
(al. ,,")
, , v.ai
, & ." Lat. 2.
,,hacc igitur ego cognoscens non omnino perfcctus sum, aut discipulus csse
possum,
qualis Paulus, aut Petrus: iimltum enim mihi restat, nc a Deo
derclinquar."
. .
— '. Lul. 1. ,,
igitur V08 (nOD
scd caritas Jcsu Christi)
solo cbristiano alimento utamini; ab aliena au
tem herba recedite, quae eet haeresis."
Legit &" s.
^
ct ,,," loco ,," et „€&".
Qoae uncinLs in-
rlusa sant, in ed. Jacobs. sio notata invenimus. Krm.
\
%
"
'/
,
//
^
Al) TRALLIAXOS. 107
untyto&ou
,
* '. oV
('
), &
-
1
^^
1
^
^:i. e. „Itaque peto
a
vobis, fratres, non ego, sed caritas Domini nostri f.
j.^D? ,,
") Jesu Christi, cibo Christianismi tanlum nutrianiur (vescamur), et
ab alienis fructibus recedamus, qui sunt haeretici." Gr. 2. et Lat. 2.
,, , ,
'
(Lal.
„CIiristi Jesu")
, (
Cor.
1, 10.)
',
\ tr
,
(Lat. „in eodcm sensu, et in eadem scientia")."
I. 1. ol iois

.Gr. 1 Cod. Med. exbibet
,, "pro
oo
". Junius reponit ,, ",Pearsonus opinatur
,,
"male scriptum esse a librario pro
,, "i. e. ab-
breviate
,,
". Smitbus proponit
,, "vel ,,
" Cotel. e Lat. 1. ,, () ", ac Vossius comparalo
te.\tu Gr. 2. et Lat. 2. ,,
(<h) ". Denique Jo. Damascenus TT,
772. ed. Le Quien. haec habet: ,, '*[.
." >'obis conjectura Yossii reliquis videtur praeferenda, aut legen-
dum sec. Arm. ,,
". Lat. 1. ,,quae et inquinatis implicat
Jesum Cbristum"; ac si legisset
,,
(s.
,,") -
'/.
."
|^^-
\1
' -["^
>
i• e• »Jam commiscent personas suas cum Jesu Christo".
Legisse videtur aut
,,
'"
aut ,, .
." Gr. 2. ,, -
,
,
,
/. , '
." Lat. 2. „Sunt enim quidam vaniloqui et mentis
M-ductores, non Christiani sed Christum mercantes
,
seductione circumfc-
reatei
nmiicn Christi, et cauponantes verbum (II Cor. 2, 17.) Evangelii,
•I venenum UTOrii commiscenles dulci blandimento (f. ,,")".
I. 2.
"
.Haec verba uncinis includenda
putavimus,
quoniam ca nec Lat. 1. , ncc Gr. 2. ct Lal. 2. agnoscunt. Jo. Damasc.
1. 1. exhibet ,,".
: i. e. ,, simpliccs (. rudes) credere faciant (simpli-
cibua pcrsuadeant)."
ibid.
('><•;,
n, ,'h,, , /.
r.
/..
Gr. 1. Cod. Med.

,,/
108
EPISTOLA
,
y.ul iv 7]dovfj xaxf,
ano&uvtiv.
,
3. Toupius pro ,," reponit ,,
&". Nos sequuti suraus versionem Lat. 1.
,
quac sic habet :


„quod qui ignorat, delectabilitcr accipit, et in delectatione mala raori.'
.
1 "
^
.
1
,
,
e. „Quemadmodum ii, qui miscent medicinam raortis cun
mellc, ut ii, quos non cognoscunt (legendum videtur pro
,
vcrtcndum
„ut ii, qui" etc, nisi forte in Syr. male scriptura inveneri
qjoxVj^ pro .QJCTI)
J,
cum voluptate mortem accipiant." Legit for-
tassc

,,
&." Gr. 2
,,
, ,
(Cod.
Aug.
,,")
&,
&. -
'0 (Val. Pac. ,,&",
alii ,,&"),
0
. , -
akV
& ,
*
'
,
(deest ,," in Cod. Aug.)i
&
' (cf. Const.
Anusl. VI, 26.)
&,
& , -
,
, .

-
,
,
'
(Cod.
Aug.
> f
")
' ,
'
.
((
Lat. 2. „sicut oenoraelli (sic habent libri Ms.
,
non „puro
melli" ut edili. Usser.) virus adraiscentes
;
ut qui bibcrit illius potus
gustabilem
sensum (Jacobo» Faber pro hac lectione Codd. substituit ,,S(n-
sniilcs illecebras")
,
dulcedine (,,")
captus inobservanter morti
addicatur.
Monet autcm quidam antiquoruin, ut nemo bonus dicatur, qui
maltim
bono admiscuerit. Nominant enim
Christum ,
non ut Cbristum
praedicent,
sed ut Chrislum spernant: ct legem proferant, non nl
slaiuant, scd ut lepi contraria annuncient,
Christum cnim alirnant a
Patre; legtfm voro Christi, ct naiivitatom e\ Virgine aigioinnt: ormce^
erobescentes ,
el passionem oegaates, el reearrectioni non nredentes: Deuaj
inooguituiu profilenlur
;
Christum ingenitui paUnt; <i acqae qui.i
<<
AD TRALLIANOS. 109
VII.
&
,
'
xotl
& * «*
Spiritus sanctus, confitentur. Quidam vero eorum Fiiium hominem purum
esse dicunt: alii autera ipsum dicunt esse Patrera, ipsum Filium, ipsum-
que Spiritum sanctura : et creataram non opera (f. „operam") Dei esse
per Christum dicunt, sed alterius cujusdam extraneae Virtutis."
1. .&
— .Pro lectione Codicis
,, -
"jam Vossius et Cotel.
proponunt ,,
". Lat. 1. „Obser-
vemini igitur a talibus.
Hoc autein erit a vobis non inflatis
,
et existen-
tibus inscparabilibus a Deo Jesu Christo, et episcopo
,
et ordinibus apo-
stolorum." Arra. 1»^-
°
1_
,
^
-
_ / _
\
- .
\. e. „Itaque cavete a talibus, et hoc fiet (fiat) vobis
,
quando non ad-
versemini
(
legendum fortasse i. e. ,,inflemini, superbia-
tis" pro „adversemini") et non recedatis ab Jesu Christo
et ab apostolis ejus, et ab episcopo vestro"
;
ac si legisset:
,,

-
." Omisit vocem ,,&", quae additaraentum serius esse videtur.
Gr. 2. ,, (Morel. aliique addunt ,,") -
,
&(Cod. Aug. ,,&3")
&-
,
3(Cod. Aug. ,,")
rfj (al.
,,
", Vedelius mavult
,,
,sed cf. Hos.
5, 1.),
' (Prov.
18,
9.)
',.
&9,.,
,',-
(al.
,,
")
'
' (Ps.
85,
9.) ' ,
,
(Jes,
66, 2.), .,
*
, -
;
,
,
&"
(ita Cod. Nydpr., sed Cod. Aug.
,,& ")
." Lat. 2. ,,Cavete ergo a talibus
;
ne sumatis
laqueos aniraabus vestris : et vitam vestram inexplorabilcm
apponitc (sic Codd., libri editi ,,opponite") omnibus hominibus
;
ne effi-
ciamini (Hos.
5, 1.)
muscipula explorationis (f. „explorationi"), ct sicat
retia extensa. Qui eniin (Prov. 18, 9.)
sibi non parcit
(,,
110 KIMSTOLA
, ,
&, dt xu&uoog
*
([
")in operibus suis, frater est polluentis semet jp.suin.
Si ergo et vos deponatis naturalem
,,") superbiara
,
inilatilem
et tuinidam uxtollentiam: possibile crit (,," pro
,,
") vobifl
inseparabiles csse a Dco. Propc (Ps. 85, 9.) est enim Deus timentibal
eum
;
et in qucm (Jcs. 66, 2.),
inquit, respiciam, nisi in Iramilem, et
quietum, et trementem verba mea? Veneramini autem et episcopum ve-
slrum
,
sicut Cbristum, .secundum quod vobis (,,' ") beati
aposloli praecepcrunt."
I. 1. . . . Gr. 1. Cod. Med. exhibet :
,,
dvo.
". . . Pro
,,
"Voss., Cotel., Salvin., Hornem. rt Ja-
cobson legere volunt
,,
". Lat. 1. „Qui intra altare est, mun-
dus est: qui vero extra altare est, non mundus est: hoc est, qui sint
episcopo et presbytero et diacono opcratur aliquid, iste non mundus est
in conscientia." Hunc interpretein sequuti Voss.
,
Cotel.
,
Usser. et Smi-
tbus addiderunt
,,
". Nos eadem verba
in lextum recepimus, quoniam biulca videtur lectio Cod. Msti; sed vi-
deant lectores
,
an non praeferenda sit lectio interprctis arm.
,
qui sic
vertit :
^Aj
1
n
_ ,
/: 1 %
&
.
L•
. : i. e. „Nam omnis
,
qui est intus altare
,
raundus
cst mente
;
et qui operatur aliquid sine episcopo ct sacerdotibus (<>m.
,,
"), impurus (non sanctus) est corde." Yidetur lejrisse
,,
&.
,
"
. . . Gr. 2. ,, ,
*diixrog
, )
*
rfj
,xal t\nn•
(cf. Tim.
5, 8.). ;
/
,
-
<>7
d
;
)?
,
, ;/.
, n
/ 19 Xsttovoyiav &\
.
2!* avtoe '& ,

) TKALLIANOS. 111
& ] .
VIII. ( ,
, 4'£ (al. ,,") ),
,&* , ,
&-
,
-(al.
")
."
Lat.
1.
„Qui eniin intra altart rst constitatus, mundus est : propter quod
n]>t'dite (,.(
")episcopo vestro et presbyteris : qui vero extra
altaiv eel
constitutus
,
(ipse) extra episcopum est (Cod. Magdal. „qui
enim extra altare est, ipse utique extra episcopum est") et prcsbyteros
el
diaconos aliquid agens : qui talis fuerit, pollutus est conscientia, et est
deterior infideli (I Tim.
5, 8.)•
Quid est enira episcopus
,
nisi omnem
jirincipatuin et potestatem illorum oinnium tenens; quemadmodum deceat
liomiiiom tenere, imitatorem Dei factum secundum virtutem? Quid est
preabyterram (Cod. Petav. ,,Quid presbyteri?" Vairlen. et Maestr. ineptc
..(^uid vero sacerdotium ?"), nisi constitutio sancta, consiliarii et conses-
sores episcopi? Quid etiam diaconi
,
nisi imitatores Christi, ministranles
episcopo, sicut Christus Patri
,
et operantes illi operationem mundam et
iinmaculatam ? quo modo sanctus Stephanus beatissimo Jacobo
,
et Timo
theus et Linus Paulo
,
et Anacletus et Clemens Petro. Qui igitur islis
inobediens fuerit, hic sine Deo omnino erit, et impius
,
et conlemnens
Chrutnm, et ordinationem ipsius minorans."
3.

. Cod. Med. Gr. 1. habet
,,
"
loco ,,". Arm. 11%.
-fc
. Xba
,
//
.)
^
_
£\P %7// : i. e.
.quod (\on quidem) scio
,
quod exsistit tale quid apud vos
,
sed
antea moneo (praemoneo) vos : elenim dilecti mei estis, et video
(,,")
fraudulentas artes satanae." Gr. 2.
,^ .,
/
' '
0
attoat
~
rctg
, (Rom.
8, 32.) VffP
/^.
, ,
-
\ (al. ,,")
,
(
ita
Cod. Aug.
,
sed Cod. Nydpr. ,,ols", rectius ,," Usser.)
» , (Cod. Nydpr.
,,
112
EIMSTOLA
.
& & h
, , ,
") ." Lat. 2. ,,Ego vero haec vobis
mando, non quod aliquos inter vos tales agnoverim : nec permittat Deus
;iliquando, aliquid hujusmodi (,,
")
in auribus raeis introire;
qui (Rom. 8, 32.)
filio suo non pepercit propter sanctam ecclesiam : sed
praevidens seditiones Iniqui, praemonitione conforto vos, sicut filios meos
carissimos, et fideles \n Doinino: pracpotans vos medicamine pracmuniente
contra immincntem pesti!entiam
;
quam etiarn vos tamquam morbum fugite
;
bencplaciti (ita Codd., sed libri editi „beneplacentes") in Christo
,
Do-
mino nostro."
1. 2.
— '/.
.
Gr. 1. Cod. Med.
,,
&",Hornera.
,,&"sine articulo, Smith. praeeunte Vossio, qui taraen in notis
suis vitium istud ex typograpbia manavisse monet,
,,&".
Porro Cod. Gr. exhibet ,,", cujus loco Jun.
,
Cotel. el
Russel. volunt ,,&", Aldrich. ,,"
;
et pro le-
ctione Codicis ,,, os
"Vossius aliique post eum cum Lat. 1.
scribunt ,,, ", Salvin. conjecit legendum
,,
",
Lat. 1. „Vos igitur (Cod. Caj. ,,diaboli in vos. Igitur") mansuetam
(Markland. vult vel „consuetam" vel „assuetam") patientiam resumentes,
recreate vosmet ipsos in fide, quod est caro Doinini, et in caritate, quod
est sanguis Jesu Christi." Arin., qui ab his verbis caput III. incipit, haec
babct:
|V»^
- .
_
^^^-,
.
^
^^? _
/ luniulu^
: i. e. ,,Itaque vos sumite vobis huinilita-
tem (modestiam) ct mansuetudincm, et rccrcate personas vestras (animas
vustras, vosmet ipsos) fide et spe et coena
(,,
"cf. ep. ad Smyrn.
cap. VIII.) sanguinis Chrfsti" ;
ac si legisset
,,
xai
xal
'
.
u
Equidem vero dixerim, hanc interpretationeffl
versione syr. explieandam cssi, in qua graeco textui congruenter scriptuni
fucrit
.JajaaIDJ 01> OCJlj ]^.^.>0 .^iO?
Ir^^
(
?)
-»OT
?
/\rm. loco
(
„earo" iuvenit seu invenisso sibi isus est iu suo
exemplari
)\
*^
fp
„spes", ac legit:
PQm^o
|j—
u—m_£iO
|aa*.a^2 ,,et (in) Hdc ct (in) amore sanguinis Christi"
;
sed comme-
moratio sanguinis Christi in mrntem ei voeavit eucharistiam el graecan
Al) TRALLIAXOS.
113
t
, £
&.
'
>
vocem ,, ",
quae jam in . . Jud. . 12. bac -si^niiicationc oc-
ourrit. Fieri vero etiam potuit
, ul librarius . qai graecum textum ad
inanus liabucrit, conjeetura iluotus 11-„coena" scri
beret pro ,,amore"
;
idque verosimilius milii videlur, quum alibi,
e. g.
in ep. ad Smyrn. cap.
VIII.,
Arm. noster voccin
,, "vertat
..oblatio" aut (ib. cap. VI.
tfr)
,,gratiarum
actio", et vocem
,,./
", quae nonnisi l. 1. cap. VIII. ab Ignatio
eadera
significatione adhibetar, ,,quies" sec. Syrum; cf. notam ad
h. 1. Gr. 2.
,,
ovv
,
&
,,
,
,
VTtiu
itKov
,
~
, ,
(sic Mss.
,
sed Morel.
etc.
,,") ' *."
Lat. 2. „V°s ergo succincti mansuetudine, imitatores estote passionum
Christi, et dilectionis ejus, qua dilexit nos, dans scmet ipsum pro nobis
redemptionem
,
ut nos sanguine suo mundarot antiquae impietatis
(
sic
Codd., edd. vero correcto boc graecismo ,,ab antiqua impietate"), et vi-
tam nobis praestaret, incipientibus nobis jam perire pro malitia
,
quae
erat in nobis."
I. 1. . r. . Cod. Mcd. exhibet
,,
/. "ct per errorem
,,"pro
,,"
;
edd. praeter JacObs. omnes dederunt ,,." loco ,,,", atque
Psser. Cotel. et Smith. reponunt
,,
". . .
Lat. 1.
Nullus vestrum adversus proximuin aliquid habeat. Non occasiones
detis gentibus
;
ut non propter paucos insipientes ea quae in Deo multi-
ludo blasphemetur. Vae enim
,
per quem in vanitate nomen meum iu
aliquibus blaspbematur." Cf. Jes. 52, 5. Arin. |^i_
JJj
7/
/
/"£/» ^,
[
Jjj «>
^•
^k^
[() ;
CK
mgh 7»
/jl
1
.
uiiitmu \. e. ,,Et ne quis e
vobis habeat (gerat) gimuUatem
cum fratre, at non deti.s aliquas
causas
(occasionee, praetexln») ethnicis; ne fbHe per caducos
(ad rerbnm „per
<m»s
,
qul facile labuntur; legitne
,, "pro
,,", an
^x^O'
t
M
pro _jj'Q^l?)
« insipientes multi coetus (populi) Dei de
honeetentnr (blaspbcnipnlur)." Wrba ultima ,," . . . omisit.
8
114
KIMSTOLA
*
olul ln\
.
IX. &
,
XaXfj
Gr. 2. ,,
(cf. . Matth.
6,
14. et Marc. 11, 25.), ,
v.ai
&
&,
6 (cf. Tit. 2,5.
et Tim.
6, 1.)
(hucusque haec sententia testimonio Serva-
toris praetermisso citatur ab Jo. Daraasceno (libr. III. Parallel. cap. 94.)
ovai (cf. Const. Apost. lib. I. cap.
10.),
&,
'
'9."
Lat. 2. „Nemo ergo vestram adversus proximum aliquid ha-
beat, fliccntc Domino : dimittite, et dirailtetur vobis. Nolite occasionem
dare gentibus, ne propter aliquos paucos
insipientes verbum Doinini el
doctrina blasphemetur ;
ne in vobis compleatur, quod propheta ex persona
Dei ad hujusmodi dicit: Quoniam per vos nomen meum blasphemalur in
gentibus."
1. 3. &

&. Edd. praeter Jacobs. omittunt
particulam ,," ante
,,
",
quae exstat in Cod. Med. Hic lo-
cus producitur a Theodoreto in Dial.
1.,
quem inscripsit
,
ubi
legitur:

,,
1.
.
— '
,
.
. .,
." Lat. 1. „Obsurdescite igitur, quando
(Cod. Caj. „quum") vobis sine Jesu Christo loquitur quis : qui ex gc-
nere David

vcre crucifixus et (Cod. Caj. „cruciiixus est et") mortuus
est, aspicicntibus coelestibus et terrestribus et infemalibus." Arra.
\?['
'^
/ ,
{\"~
(>£:
[\
- ,
\]^
/y
.
:
\* -
.
/
:
\
1
. jiului
/
. :
\f
L

'
/ ,
i. e.
,,Estotc (om. ,,") sicut muti
in omni, quod
(
legit ,,,
" pro ,," s.
,,'
")
loquatur
aliquis sinc (praetcr) Jcsu Christo, qui fuit (factus <j.t)
«
geiHTc I);ni-
dis el e virgine Maria
(,,
*
•)
.
«
edil «t bibil
AD TRALLIAXOS.
115
,
&
'
, &$&
)
,
-&
&
vere, et certo (vere) passus est (in) diebus Pontii Pilati,
et crncifixns
est (ac si legisset ,,' , &
'
77.
.,
3")et mortuus est eoram (in eonspectu)
coelestibus et ter-
restribus et (iis qui s.) quac sant infra terram
v
"
Gr. 1.
,,&
ovv,
.
. /j
,
&,
ix ,
.&
& ,
, 3
(. Jo.
1, 14.)
<«| ,
,
(Jo.
8, 46.) , ; ,-
.
,
, ,
, /^ ,
(al. ,,") '
,
'
-
,
,
/ /,
(
Matth.
27, 52.),
,
)'
,
(Maestr. et Vedel. male ,,
(
)
,? (sumta^ baec sun
ex apoerypliis Tbaddaei, quac habentur apud Euseb. Hist. eccl. lib. T. cap.
ull.. ubi legitur
,, [ ], .
/ov" cf. Macar. episc. Hierosol. in Actis Concilii Nicaeni ap. Gela-
sinm Cyzicenum lib. I. cap. 23. al. 24. et Cyrill. Hieros. in Catccbesi
14.)•
'
(Euseb. 1. 1.
,,
")
,
>f."
Lat 2. ,,01)turate ergo aures vestras
,
qunndo vobis quis sine
.livsu
Christo, Filio Dei, loquitur; qui factus est ex semine David
per
Mfariam; qui vere natus
est ex Deo et ex Virgine: quia hoc ipsum est,
qaod ei Deue. Saecepit enira vere eorpus:
Yerbuin, inquit, caro factuiu
est, et habitavil eiae peceato in nobis. Quis enim, inquit, ex vobis ar-
guet me de peroato ? ManducaviC enim vere et bibit; et craeifixus est
el morluus sub PoRtio Pilato; sed et secandam plaeitum
(,,
")
\ uluiii.-iiis suae vere cracifmu est, et verc mortiius videntibus coeleetibna
<t
terrestriboj et infernis: eoelestibiM qnidem, tamquara incorporalibus
iialniis
;
icrrcsirilins vero, ni Jadaeis, el Romanis,
<
caeterie hominibns,
ft6
EPISTOLA
tniytiMv
v.ai /' &
&
anb (
,
iiiii lunc
eodcm tempore praeslo erant, quando cracifixuj est Doininus
;
infcrnis
autcm ,
ut mullitadiiie eorum
,
qui cum Domino resurrexerunt.
Mnlla, inquit, corpora sanctnrum dormientiuin resurrexerunt de monu-
racntis
palefactis. Desccndit enim in Infcrnum solus, ascendit vero cum
multitudine ;
el dirupil mareriani
,
quac erat a sacculo
,
el medium pa-
rietem ejus dissolvit.
"
1. 1, og &
*• r. . Cod. Med. exhibet —
,, ,

}
". . . Smi-
thus suspicatur lcgendum ,, ". . .
Nos cuin Ifarklando
expungenda ducimus verba
,,
'", et cum Cod. Med., Lal. 1. ct . dedimus
,,
y.ai
". . . Lat. 1.

,,qui et secundum similitudinem —
resusci-
tabit Patcr ipsius in Christo Jesu" etc. Arm.
,
.
«1,^//»•* [
}
"/»«/ >
/: i. e.
,,
et
(. ,.oV') vere resurrexit e mortuis
,
et quem resuscitavit Pater
,
iti-
dcm et nos credcntes in euin secundum eandem rationein resuscitabit,
sinc quo non est cujusquam (non potest quisquam) vivere veram vitam."
Equidem verti „et quem resuscitavit Pater" syriacam sequutus constru-
ctioncm
,
qualis rcperilur v. c. in vers. arra. Levit.
4, 14., ac dixerim
Noslrum
lcgisse
p_DCl t-3|5 \d\ - /Qi£h
i. c. „quem resusci-
tavit Pater, qui ct sic" elc.
;
puto tainen, . intcrpretem syriaca non
recte
intellcxisse, ejusque interpretationem oeglecta intorpunctione, quae
saepissime in cd. Const. perperam posita cst
,
ad verbum sic esse red-
dendam : ,,<;t qui resuscitavit cum Pater ilidem ct nos" olr. Caeteruin
arbitror, Syrum interprctein, quem Noster ubique sequitur, legisse, ut
nos in tcxtu dedimus. Gr. 2. ,,
,
-
'
, 3 ' & •
9
3
(cf. Hebr. 10, 12.). ;] (cf. Const. apost. lib. V.
cap. 13

15. 19. <X VIII,
34.),
<<>
, •' -
rarrj •

fon r/.iot• »
AD TRALLIAXOS.
117
jocg tyfQtii &
/.
.
di u&toi -
iv ,
& '
]&
(al.
,^&") . ,
v7t' (Matth. 12, 40.)*
,
'
vlos 3 (Cod. Nydpr. ,,")
, , ,
& ,
.
<(
Lat. 2.
,,et'resurrexit tertia die, resuscitante eum Patre
;
et post dies
,
quibus
conversatus est cum apostolis, assumptus est ad Patrem: et sedit ad
dexteram ejus, exspectans
,
donec ponantur omnes inimici ejus sub pe-
dibus ipsius. Die ergo Parasceve, tertia hora accepit sententiani a Pi-
lato, permittente Patre; sexta vero crucifixus est, nona autem emisit
spiritum ;
ante solis vero occasum depositus est de cruce
,
et sepultus
in monumento novo
;
Sabbato vero mansit sub terra in sepulcro
,
in quo
posuit eum Joseph ab Arimathia
;
Dominica autera die resurrexit a mor-
tuis
,
secundum quod dictum est ab eo : Sicut fuit Jonas in ventre ceti
tribus diebus et tribus noctibus, sic erit Filius hominis in corde terrae
tribus diebus et tribus noctibus. (Usser. Tota haec ?,,sic erit
Filius
— noctibus" a vetere lat. interpretatione abest in Petav. et duo-
bus Oxon. Mss. et ed., quae Parisiis prodiit aiino 1498. et Argenlinae
anno 1502. , sed ex Paris. editione anni 1515. eara roposuimus.) Conti-
net ergo dies Parasceve passionem ejus, Sabbatum vero sepulturam et
requiem
,
Dominica autem resurrectionein."
1. 3. Ei . . . Aldrich. aliique punctuin interrogationis ad
,,
"ponunt. Pro lectione Cod. Med. et Lat. 1.
,,
ov
( '
nos cum Vossio dedimus
,,
ovv
u
. Lat. 1. „Si autem
,
queraadmo-
dum quidam sine Deo existentes (hoc est, infideles
)
dicunt, secun-
dum videri passum esse ipsum
;
ipsi existenles secundum videri
;
ego quid
vinctus sum? quid aulein et (deest „et" in Cod. Caj.) oro cum be-
sliis pugnarc ? Gratis igitur morior : ergo non reprehendor mendacii
a Domino." Ann.
\
/ .
/&
[-*"",
1
%
/
^
-
^
C
/
1
%
L•
7#«4/
/
: I
1
118
EPISTOLA
vatv Ooxttv
ntnov&evat \ovitg doxtTv
,
Jhit tulihijliJ , ;.
1
'. <• .
,,Jum vero
,
s\
,
quomudo dicunt (oniisit voces ,, ovrSe
-
"ac legit „")infideles,
(quod) secundum
speciem passus
est Christns (,,"
pro
^"), \
ipsi euot epeciee : ergo (ct)
cur tandem ego vinctus sim ? et cur precar ferarum escam fieri (cf.
supra pag. 7. not. 2.)
? Itaque gratis moriar (morcrer) ego
,
et falsum
dicara (dicerem) de Domino, absit!" Ultimam vocein „absit" Arm. ipee
videtur addidisse.

Leguntur haec et proxime sequentia syriace versa
et e Severi libro laudato adv. Graminat. deeumta apud Cureton.
p. 32.:
:]]
,-*-) qjoi :^
ty
.ooljAj^
^ajI? )
^-»,-1?
>
^)}
] \} »?
1-* .Ij) ^1
}.
Ij)
.*
]'>)
}j] ^*> .
4-*>
-fio
^
JZqIm
i. e. „Sin vero sicut homines, qui sunt sine Deo, hoc cst non credentes,
dicant, quod in opinione passus est
,
dum ip.si (vero) sunt in opinione,
ego cur vinctus (captivus) suin? cur vero et precor, ut pugnem cam
bestiis ? Gratis igitur morior, menlior ergo Domino (adversus Dominura)."
Gr. 2. ,, (Morel. et Maestr. sec. Lat. 2.
,,
"),

,
(al. ,,") & &,
& , &, &
(sic Cod. Aug., sed Cod. Nydpr. ,,
&'")
' ', &
;
(Pacaeus e Cod. Aug.
male
inlellecto compendio ,," dedit
,,
")
.
'
(
cf. Jo. 19
,
37.
Zach. 12, 10.) ',
-
,
&-
', '
(haec verba ab ,,"usque ad
,,,
»/••
citantnr Fustis Siculis sive Constantinop, Chronico,
quod Alcxandriui
Chronici aomine a Mattli.
Radero est editam p.
J'-M>. Usstt, VA.
Consl
Bp.
8, 12.)
XOLvw ,
dror iroiy.or '
x,-t
&^ deoi ?;?
-,
&
,
tavras &
AD TRALLIAKOS. 119
;
'&;
&.
.
(hoc comma deest in Cod. Ms.)
(Morel. aliique post euiii
,,
")
,
' (in Fastis
Siculis legitur
,,& ",
sed omittitur
,,
"ante
,,") ,
xai
, .
. ,
, -
,
^
, , •
,
,
, ,
(Fasti Siculi hic addunt ,,
"),
(Usser.
mavuU ,,") , ,
,,-,
-
, , , .,
,
,
, ,
(cf. Ps. 41, 11.)•
,
(Ps.
82,
8.)'
, ,
.
,
-
(Cod. Aug.
,,"), *
(
cf,
Cap. IX. hujus ep.)
'
(Jo. 11
,
25 sq.),
,
,
, , ,
*
,
,
.
"
Ultima haec verba inde a vocc
,,
"capiti sequenti potius accensenda sunt. Lat. 2. „Quidam autem
(,,
"), tamquam sinc Deo, increduli et infideles dicunt, eum putative
laiitum fuis.se hominem, et non verum corpujj suscepisse, atque pulative
passum et mortuum. Ego vero pro passione et morte Doraini mei vinctus
sum, et opto ad bestias pugnare. Si enira putativc et vere passus
est atque mortuus^ ergo ego gratis moriturus sura
,
mcndacia de cruce
Domini confingens. Sed et propheta superHuc dixit: Vidcbunt, in quem
compunxerant; et plangent super se ipsos, tamquam supra dilectura ;
et
dolebant
doloie tamquam super primogenilura (desiderantur hacc in
Gr.
2.,
se<l sumta sanl e 1 I. Zach. 12, 1Q).
Ergo infidelcs illi el
120 EIMSTOLA
\I. Uhvytit ovv xuxug jiuowfvadug . ytvvwoug
eredtui non minn8 sunt, quam illi, qai eain cracifiieruet. Ego aulem,
sic (,,oiirw") devovi spem habere in eum, qui pro me vere morluus e.st ;
quia alienum est ab eo mendacium. Ycre euiin peperit Maria corpus,
Deo
in eo hubitante; et vere natus est Deus Yei-bum ex Virgine, corpus
similiter nobis (Cod. Baliol. ,,simile nobis", edd. ,,sine nobis") passibile
sine peccato induens
;
vcre conccptus est in utero, el factus est in vulva
(edd. ,,utcro")
;
formans ct faciens sibi corpus ex Virgine, sine semine,
scilicet, t
v
t colloditione viri
,
portalusque in utero, sicut et nos teinpore
portati sumus
;
et vere laclatus est et nutritus sicut nos
;
et cibo et potu,
sicut et nos, usus est; et triginla annos agens baptizatus est a Jobanne,
in veritate et non in phanlasmate
;
et tribus annis praedicavit evange-
lium, et fecit signa ct prodigia coram falsis Judaeis; et a Pilato praeside
Judex judicatus est, flagellatus est, colapbis caesus est, consputus est,
spineam coronam purpureamqae vestem porlavit
,
condemnatus t\st
,
cruci-
fixus est vere, voluntarie (,,") complacens, non phantastice
;
neque fallaciter niortuus est, sed vere
;
sepultus est, et resurrexit a
morluis; sicut ipse alicubi oraos Patrem dicebat: Tu autem, Dominc,
resuscita me, et reddara illis
;
et Pater, qui semper eura exaudit, re-
spondens ait: Kxsurge Dcus, judica terram
;
quoniam to haereditabis \n
omnibns gentibus. Qui ergo rcsuscitavit eum Pater, ipse etiam nos per
eum resuscitaturus est, non sine vera vita, hoc est, non sine ipso,
qui ait: Ego sum vita
;
qui credit in rae, licct moriatur, vivet; et
omnis qui vivit, et credit in me, non raorietur in aclernum.
Fugite
autcm illas sine Dco haereses; diaboli enim sunt adinventio, ser-
penlis auctoris malorum
,
qui per raulierem seduxit Adam patrem generis
nostri."
I. 1. ovv

.Russel. et Hornem. cum Vossio
,,-
". Cod. Mstus exbibet ,,",
correctionem certissime a priraa
manu factam
,
dc qua Salvinius tacet
Jncobson. Pro
,,
'
Salvin. reponit ,,". Lat. 1. „Fugite ergo malas propagines,
ge-
JieraiUes fructum mortiferum
;
quem si gaslet quis, slatim moritur." .
(1) juiiliuiliu/i n
/
«W/iu///i7i
L• >
/
Jh : i. c. ,,Fugite fratrcs a talibus gerniinibus maloruffl (nequi-
Uae),
ex quo
("1'!
|»ro jnpnp
«
quibus'
4
)
nascunlur fnirlus inortis.
v\ i(ui
goatanl
».
rabito moriuntor." Haec BenteoUa praecedenti oapiti
AD TKALLIAiXOS.
121
^)^,
ov iuv
,
'
axti. oiiot ovx tiaiv qvjtiu ti yoav,
,
)
* ^&,
adjuncta ap. Cur. 1. .
.
2•
syriace sic reddita legitar : .^\—S
*\)
]
**.Aj] >
e

»
Fu
&
ilc igitara germinibus mulis.
quae pariunt fructum (leg.
]
pro
]j'te>)
,
qui portat (fert) morlnn,
quem si gustat bomo (aliquis), subito moritur." Gr. 2.

. ,
/, ,
-
, ,
'
74>$
(Jerem. 17,
.)' ,
(cf. Const. apost.
6, 8•), ,
-
(Ms. add. ,,
-
")
,
, ,
-
, , ,.
."
Lat. 2. „Fugite vero et malas sobolcs ejus; Simonem dieo,
primogenitum generis ipsius
;
et Menandrum, et Basilidera, et totam col-
lcctionem malignitatis ipsius, et ilios hominis cultores Hebionitas
,
quos
malediclos ussc Jeremias propbeta (Jerem. 17, 5.)
asseruit. Fugite quo-
(jue et illos imraundissimos falsi nominis
(
in edd. desiderantur verba
,,falsi nominis", sed exstant in Codd. Mss.) Nicolaitas, amatores libidinis,
malos calunmialores
;
non enim (in Cod. Baliol. et edd. pro „non enim"
legitur falso ,,nam") talis fuit apostolorum minister Nicolaus. Fugilo
etiain ipsius Nequissimi nepotes, Theodotuin (Cod. Baliol. „Theododum")
scilicet et Cleobulum, qui generant fructum mortiferum
;
de quo si quis
degustaverit, statira morietur
,
non morte temporali
,
sed aeterna."
1. 2. —
. Lat. 1. ,,lsti enim non sunt plantatio Pa-
tris. Si enim (Cod. Caj. „Si utique") essent" etc. Arm.
^
^
/
^
,
.\ f,jiL• >
,
^-
^
_
^ nutn.p
1^
)
1: Hic incipit caput IV.
\
<
,. c. ,,Hi (Illi_) sunt a planta (e planta s.
planlatione)
Patris
;
etoniin, si esscnt utiquc
,
fortasse iierent et
appare
rent (legiese videtnr
,, ,
xal ") hi
()
122 EPISTOLA
'
lv / na.Oti uvtov
(^
avtv &tov
t
-'
.
raini
(palmitcs) erucis
,
ct fructus eornin (sc. esset) permanens. Cap. 4.
Jam cum
signo (per signuin) crucis Domini nostri vos membra estis
cjus." In ulliinis vcrbis multum abit a textu graeco. Gr. 2. ,,
,
'
,
(Matlli.
15, 13.), ,
(Ms.
,,
"), &
?
,
(cf. Philipp.
3, 18.)
, (cf. Cor.
2, 8.)
,
-
,
(Ms. ,,")
,
&-
,
,,
8 3,
, ,
." Lat. 2. „Hi autem
omnes non sunt plantatio Dei Patris, sed progenies Maledicli
(,,-
"). Omnis autem plantatio, inquit Deus (al. „Dominus", cf. Matth.
15, 13.),
quam non plantavit Pater meus coelestis, eradicabitur
(,,-
&"). Quod si fuisscnt rarai Patris
,
non utique essent inimici
(Phil. 3, 18.)
crucis Christi
;
sed sunt illorura
,
qui occiderunt Dominum
gloriae (cf. I Cor.
2, 8.). Nunc autem crucein negantes
,
et passionem
erubescentes, operiunt (edd. corrupte „operantur") Judaeorum iniquitales
;
illorum scilicet, qui et Deo rebelles exstilerunt, et Dominura occiderunt :
parum est enim eos dicere prophetarum esse interfeclorcs. Yos ergo
invitat Christus ad suara incorruptionem, per passionem suam ct resui-
rectionem, qui cstis membra ejus."
1. 2. ov
. . . Cod. Med. e.xhibet
,,
", cujus loco Vossius
sec. Lat. 1. reponit
,,
"; Aldrichius raallet vel ,,o" vel
,.,•
Lat. 1. ,,
potest igitur caput nasci (om. vocem
,,
") sine mem-
bris
;
Deo
unionem repromittente, quod (Cod. Caj. „quae") cst ipse."
Arm.
'
1'
7*
^
/t"^/
:
\|
I
1
- nnnL•
Jujinljfb: i. e.
,,
et polcst caput inimicus
(
videtar legisse
^
sive .
^^
„inimicas, adversarius
u
pro
\*^>
s. -^^-> „absque, sine") Beri membrormn (s. „membris
u
);
quo
inaiu
Dfu.s promisit conjunctionem () oostrain cum ipso, sicul
uiuun corpus." Gr, 2. fi
Lat. 2, hanc scntentiam omiseruot.
AD TKALLIANOS. 123
XII -
&,
.
& /.
rfj
1. 1.

.Cod. Med. ,,'",
rectius Lat. 1., Gr. 2. et Lat. 2. ,,". Lat. 1. ,,Sa-
luto vos a Smyrna, cum compraesentibus mihi ecclesiis Dei, qui secun-
dum omnia me quiescere fecerunt carne et spirita." Arm. \\q£pjfi
XI ii -
&
£
. L• /
^
L• i. c. „Salutem do vobis a Smyrna simul cura ecclesia (lc-
git nempe |Z
r
i*
num. sing. pro
\*
num. plur.) Dei, quae est apud
?os
;
qui (s. quae) et in omnibus recrearunt me corpore (carne) et spirita."
. iegit Arm. cum Syro ,,
"pro
,,*
"!
non puto
;
sed dixerim potius, Syrum non reperisse in exemplari
suo Prunomen additum voci ,,", ipsumque addidisse
,
quod
addendum putaverit. Gr. 2.

,, (al.
,,") -
). deov,
,
xal ." Lat. 2.

,,una cum coinpraesentibus mihi eeclesiis
Dei, quae, et praesidentes
(,,«£ ,"),
me requieverunt
(edd. perperam ,,quae et praesentes ine id requisierunl") in
omnibus
(,,
1
'),
carne et spiritu."
I. 3.

.
Lat. 1. „Deprecantor vos vincula
mea,
quae pro Jesu Cbristo fero
,
petens Deo frui. Permanele" etc.
Arra.
^ L• , ' V
R«7'
:
\
(_
(pro vel
^)
,
L•
- : i. c. „Pe-
tnnt a vobia et („xa£") vincula mea, quae propter Jesum
Christam.
Scilicet
ul digni fiatis (aut „ut dignus fiam") Deo, manetc in
concordia
el precibiu inter woa invicem." Omisit verba
,,
1
*,
ac videtar Legisse ,," ppo „a". Caeteram arbitror,
interpunctionum
perperam esee poeitam, et ante „scilicet ui"
comma, ante „manete" vero
punctam osse ponciiduin, ita ut rectius vurlutur
,,scilicet ut dignus fiom."
In Syriaco
,
si quid video
,
legit
)_|)
_.»0-_.•.__^} ,-_.•]
i.
e. ,,veluti ad dignuni fieri Deo". Gr. 2.

,, vg
,
rfj
/]." Lat. 2. ^Postulanl vos

porto
,
rogans
124
EPISTOLA
,.
.&
fVa,
)
,
'
] ,
iv .
( &
{
Deum, ut (f. „rogans, Dcum ut") mereamini in consensu, el orationc, in-
vicem,
pcrmanere (f. „permanete").
u
I. 1.
— .Pro
,,
" Jacobson.
legendum dicit ,,
".
Particulam „xat" Salvin. praeterrai-
sit, Russel.
uncinis inclusit. Lat. 1. „Decct enim vos singulos
,
praeci-
pue et
(,,
)^
") presbyteros

et apostoloruin.
"
Arm.
1\\
/
/
^
1
<
") {>"
1
^-
" -:
\. e.
„Conveniens est vobis oinnibus, et praesertim sacerdotibus (veslris),
recreare
episcopum vestrum in honorem Patris, et unigeniti ejus, Domini
nostri, Jesu Cbristi, et sanctorum
apostoloruin." Gr. 2.

,,
,
,
(
Ms.
addit ,,")
,
." Lat. 2. ,,Decet enim unumquemque ve.strum bene
deservire
presbyteris ;
episcopum, et in bonorem Dei Patris, et in ho-
norem Jesu Christi, atque apostolorum, venerari."
1. 4.

.
Arm.
\\
- ,
,
,
i. e. „Preces facio vobis amore (oro vos amice), audite me
(
ad
verbum
„audite mibi" i. e. „obteinperate mibi")» ut non fiat (sit) vobis
in
tesliraonium,
quodcunque scripsi (scripscrhu) vobis." Gr. 2.

,.
."
Lat. 2. „Deprecor vos e.v affectu
audire me, ut non sit in testimonium, quod vobis scripsL"
l. 5.
. . . Pro lectionc Cod. Med. ,,"Vedel. legil
,,"
propinquus, vicinus sum, et
inlerpretatur ,,quam propedicm
consequar" ;
Smitb. vero proponit ,,"vel
,,. Lat. 1.
„Sed ct pro me oratc ea, goae a vobis, caritate
indigente in misericordia
Dei,
ad dignificari me haereditate, qua conor (Smitb conjecit legendom
„qua eoronor" i. e. circumdor, cingor: qaae me, morte appropioqaante,
eircumdat)
potiri, non reprobna inveniar.
"
Arm.
_
\
liJ
«/'/"<'/ 7 *"/
AD TRALLIANOS. 125
iXitt & &
/
,
.
XIII. 2
*.
/ ,
& \ & . &
*
/J
["
J
1 "
"^
^~
^
:
\. e. ,,sed ct vos preces facitc raihi
(
pro me). Etenira indigens sum
amorc vestro, scilicet ut misericordia Dei dignus fiam accipere sortes
(portiones), ad quas vocatus sura, et ne inveniar reprobus." Gr. 2. ut
Gr. 1.

Lat. 2. „Et orate pro me, indigente misericordia Dei, ac ve-
stra earitale; ut merear consequi sortem, cui subjaceo (,,"),
ne reprobus inveniar.
"
1. 3.

£
.Cf. Ign. ep. ad Eph. cap.
\\i., ad Smyrn. cap. XI. Lat. 1.
— ,,unde (om. ,,") non dignus
sura
"
etc. Arm.
WniJUJ"
/
:
\\^-
°[
9pH^I^Jjl•" y
^
}}[_
\. e. ,,Salutem dent vobis amor
Smymaeorum et Ephesiorum. Coinineraoratc in precibus ecclesiam Sy-
rorum (Syriae), cujus non sum dignus vocari apostolus." Addidit vocem
,,
",et oraisit verba ultiraa
,,
".
Gr. 2.

,. (al. ,,vucov") (Ms. ,,")
q
-
, /.3, ."
Lat. 2.

„Memor est vestri ecclesia, quae (sic Mss., sed edd. „memores vestri,
ecclesiaeque, quae", f. ,,memores este vestrae ecclesiae, quae", aut legit
,,
"pro
,,
")
est in Syria
,
unde non sum
dignus dici, ultimus eorum, qui ibi sunt."
1. 5.
'—
.. Voci ,,}" ex . et Lat. 1. addenduni
videtur
,,
&". Lat. 1.

,,episeopo
,
ut J)ci mandato, simi-
liter et presbytcrio. Et singuli adinvicem diligite in impartibili eorde."
Arm.
|
]'t£_
y^u
\,
-
^/
&. //
1 "[:
i. <\
,,\ aletc in J)o
126
EPISTOLA
y.ul .
xul
'
-
7iaxt . (
,
&tov ,
'
mino Jesu Cbristo (ad vcrbum „in Dominum Jesum Christum") ,
et con-
scntite episcopo, sicut mandato Dei; hoc modo ct sacerdotibus, ct amate
vos invicem sano (toto, integro) ainore." Dixerim hie ex errore
librarii
scu typograpbi legi i#^in£_„amore" pro „corde", nisi forte in-
terpretem ipsum dicas legis.se in textu syr.
|.£}Q>j
pro
}^—i
Gr. 2•
,,'&
(ut Arm.)
),
?
(
. voces ,,
rrj ivroXjj")
,
roJg -
/ £ ?,
'
". . . Lat. 2.
„Incolumes estote in Christo Jesu, subjecti episcopo, similiter et pres-
byteris
,
atque diaconis. Omnes invicem diligite corde inseparabili.
1. 2.
. . . Cod. Med. exhibet ,,", Vossios
proponit ,,",
Pearson. ,,", Coteler. et Smitli.
,,
-
",
Beyer. cum Gr. 2.
,,
". Lat. 1. ,,Castificate
vestrum meum spiritum
,
non solum nunc, sed et quando utique Deo
fniar
(Cod. Caj. „sed et quum Deo utique fruar"). Adbuc enim sub
periculo sum: sed fidelis Pater in Jesu Christo (Cod. Caj. ,,in Cfaristo
Jesu") implere petitionein rneara et vestram
;
in quo inveniainini incoin
quinali." Vcrbum de verbo reddidit sensu plane nullo. Arm.
^
.
}
1
}
"///_
^
: Y* /
!>1
, "
*
*\ ~\
' 1*/"* \& ''1
.
>
&: "
?
"'
&"
2"
\
*.
i. e. ,,Desiderat (desiderio tenelur erga) vos,
fratres, spiritus meus, non nunc tantuiu, sed et quando digmu liam Deo.
Nunc adhuc in angustia sum, sed credens (confisus) sum in Patrem
-
mini nostri Jesu Chrieti (mim legit
,,
*6 naxioa rov kx
-
"
?) ,
quod perficiel petitiones meftfl e1
<
stras (vcl
„petitionem meam ct veslram")
,
<i per eum (nnn eo) inve-
niomur (inveniamur,
,,,°
cinn Gr•
-'.
el Lat. 2.)
immaculati.
Gratia vobiscam omnibus. Aincn." Gr. 2. ,,.

y,in
7 r/. Q\
\
''
rtioxdt taxrfo
//.<>/
Xoiarov

'
AD THALLIANOS.
127
. uuttjq tv
'
,
iv &'
.
3
?;
." Lat. 2. ,,Ca-
stificet
(„
•,>
")
vos spiritus meus
;
non solura nunc, sed et
quando Deum meruero adipisci. Adhuc enim in periculo sum : sed fidelis
est Pater Jesu Christi, adimplere petitionem meam et vestram
;
in qua
(f. ,,quo") inveniamur iminaculati, et acquisiti in Domino. Ainen." (Codd.
Magdal. et Petav. ,,Acquisivi vos in Domino." sine ,,Amen.
a
)
II
2
2.
]
Haec ad Romanos epistola sola ex Ignatii epistolis genuinis in Cod. Mediceo-
Laurentino lcgilur. Exstat autem in Cod. Msto 1451. (olim
460.)
bibliothecaf Colbertinac, e quo Ruinartus eam evulgavit anno 1689.
in
Appendice ad „Acta primorum martyrmn genuina atquc sincera." Lege-
hatur antea in versione vetere latina, cui ab Usserio jam oliin publici
.juris factae apprime consonus est textus graecus. Quod in Codice Flo-
rentino desideretur, forsitan in causa fuit
argumentum epistolae a cacteris
diversum. In hac epistola, nec non in ea ad Polycarpuin, minus inter
se variant recensionum duarum lectiones. Jacobson. Hujus epistolae
duae exstant, ut syriacae, ita quoque armeniacae versionis recensiones.
Syriaca utraquc reperitur in Cureton. libro
,
allera
p.
16 sqq.
,
altera
Actis S. Ignatii inserta scd perquam manca
p. 68 sqq.
,
armcniacae vcro
altera in ed. epp. Const.
p.
85 sqq., altera item in Martyrio hujus Pa-
tris exhibita est, quod legitur in Vitis Sanctorum (Venet. 1810—14. \II
Voll.
8.)
tom. X.
p. 95 sqq.

In sequentibus cas, quae seorsim editae
sunt, versiones syr. et arm. numero 1., illas vero
,
quae in Afli S
Ignatii leguntur, numcro 2. designabimus.
I. 1. '. Lat 1. ut Gr.
1.
, sed Cod. Caj. babet: „Ej>istoIa
Ifjnatii tertia decimn, ad Romanos. Quanto desiderio captat mori pn»
Chrieto, et quod non impediant passionom ejus."
(.
2. et Lat. 2,
,,
vtoos
'", sed Lat.
2.
adjicit: „de Smyrna,
per Ephesios soripta." Syr. 1. :}.•..•
r
.c? :<* : -? :]^|
Za^? : ^-^-*]
>• . „Epieiola tertia saneti ignatii,
qoae ad
Romanoe." Ann. 1. l
1
/! ^.>.>
: i. e. „ad Ro-
mam urbem."
I. 2.
yni
&. Syr. I, al alibi: c£DO$QS>fZ ocn^ • «•
• '
|
EPISTOLA AD ROMANOS. 129
xul *.
^
]
iv &
Theophorus". . 1. item : ^^-i. e. ,,qui est
Deo indutus (s. vestitus, Deuin induens)." Syr. 2. : jd^jio
*
**•^\>
i. e. ,,indutus Deo". Arm. 2.
£
J
1
&i. e. „qui est
Deo vestitus". In Actis S. Ignatii a Simeone Metaphrasta, qui totam hanc
epistolam inserit, additur hic : ^
& ."
128. 1.2.

.Lat. 1. „babenli propitiationem
(,,-
"!)" etc. Syr. 1. :», \>]> ClZoOfO
))
?A^^
i. e. „ecclesiae, quae misericordiam consequuta est in magnitudine Patris
excelsi
"
; reliqua usque ad vocein ,,"
p.
130. 1. 2. desunL Arm. 1.
^
$---
^o/i uiLuirui
^PIJ
')u
{ ' i- e ^ecclesiae quietem consequutae
(
s. recrea-
tae) raagnitudine excelsi Patris Domini nostri (addidit ,.
"et om. ,,") Jesu Christi." Syr. 2. OT^Ql^O
J.U9Q!iO?
]
r-V
{jjiiA^ ^QAj^O );0?
i. e. „ei, quae magnificata cst in magni
tudine Excelsi (om.
,,
") et Jesu Christi." Ann. 2.
&
,
\
i. e. ,,ei
,
quae invenit
(
consequuta est s. consequitur)
misericordiam
magnitudine excelsi Patris, et Jesu Chrisli." Gr. 2.
,,
-rj
(Cod. Nydpr.
,, ")
3
." Lat. 2. „misericordiam consecutae in magnitudine
Dtii altissimi Patris (,,0 ")
,
Jesu (om.
,,")
Qhriflti." Cod. Paris. Sim. Metaphr. legit:
,, -
, ."
.
129. 11.

.
Gr. 1. et Lat. 1. Iegunt ^"
pro
>>
", et ,,' "pro ,,
".
. 1.
|/ ^.
/
>
/
: '
.
V)
u
t
K
V*
u
l'
-^
»

e

»
{
l
ui °1 est filius sancti et
illuminatoris, et in voluntate ejus, qui vult vitam omnis (sc.
hominis); fide
et amore Jesu Christi, Dei nostri." Syrus interpres, quem Arm. sequitur,
videtur habuisse :
^>. (JljO 15
s.)
CTIjO >-»10).**.1 OCl?
.-_!
l-^t?
*h
OI-LaSjO i^CTLJL^DO j.AjJiii'? ~
9
130
EIMSTOLA
nloiiv
&tov
,
^
xul &
( ' &
solus
filius cjus (s. ,,qui est iilius ejus unious"), sanclae el illuininalac
voluntate
ejus, qui vult orania, quae (s. „orane, quod") in fide et amore
(s.
,,secuudum fidem et amorem") Jesu Chrisli
,
Dei nostri." Ann., si
lectio sana est, omissa vocula
>»*(7L_^
formam
|icu.iO,
quae part. act.
ct pass.,
niasc. et fcm. generis esse potest, utpote ad Deum Patrem re-
ferendam
pro part. act. habuit
,
vimque loci hac ratione paullum per-
vertit.
Sed fortasse legendmn :
"
^
C
s •
")>
etc. i. e. ,,qui solus est filius ejus, sanctae" (cf. Eph. II.) rtr. \
'<>-
cem
i. e. ,,vitam" Arm. ex ingenio vidctur addidisM. Syr. 2.
.») )^?
1j.ao^o :1*. )±*> ]2
r
^ j.
Jr
*>*.# ,
).>*AA^D ») CI^Q.jjO
;)
r
.».jj|o )(?
i. e. „filii ejus unici,
ecclesiae
dilcctae (,,]"•)
et illuminatae in voluntate Dei illius,
qui lig-at et comprehendit omnia, et (in) amore Jesu Christi." V
r
idetur
lcgisse : ,, & ,
'
(. ,, /") ." . 2. &
- 1_
,
1!
*
1
•\
['
K
\\
u &
,
\. e. ,,unigeniti
(,,-
vovs
u
ut Gr. 2. et Lat. 2.)
ejus filii, ccclesiae dilectae
(,,")
et
ilhniiiiiatae voluntate tj n
s
,
qui voluit omnc, quodcunque est secundum
lidem et sccundum amorem (,,
1
')
Jesu
Christi
,
Dei nostri." Sim. Metaphr.

„$

>•
'
*

. . /.. Cr.
.
et Lat. 2.
,.7«»?
//<
rovtvovi ,
]
(
in marg. Cod. Ms. Gr.
dem manu ,,?)]")
, 9* >hov
, /, !
,
0 ."
1. 2.

.Gr. 1. ,,
". Lat. 1. ,.quac et
praesidct in Loco chori Romanoram." Quaeritar, utrum legerit ,,"
i. . coetus
,
an ,,"
pro
,,
", an legendom sit „chorii
u
pro
„chori". Meibom. in Praef. ad dial. de Proportioaibus restitait „£".
Syr 1.
:U^docji?5 ]]) JA^o^ Jjljj.3
I^^j?
^-•^
i. o. >(
n.
quac sedot in capite
(
i. e. pracsidoi) loco regionis Romanornm."
AD HOMANOS.
131
'
. 1. haec ad verbum sic reildidil :
///</ '
: i. e. ,,ei, (juae sedet in capite
(
om. ,,in") loco terrae Romanorum." Sy r. 2. <Tl_^ —j|?
]
r
—.
t]
pZJ^
»,~0 .
i. e. ,,ei
,
cui est sedes primaria
in loco Romanorum." Omisit vocem
,,
". Arm. 2. «£/»)
4"11"
^"-"
i. e. ,,(ille
amor) qui sedet praeses in loco regionis Romanorum
/
Verba priora
,,ille amor" pro i. e. „secundum illuin
amorein" posita, ab editore Jo. Bapt. Aucher. ideo videnlur uncis in-
clusa esse, quoniain ipsi suspecta erant; eaque procul dubio explicationis
ergo a librario vel lectore aliquo in margine notata deinde in textum
irrepserunt. Itaque his expunctis vertendum puto : „quae (sc. ecciesia
)
sedet praeses" etc. Gr. 2. omisit parliculara ,,*'".
I. 1. (

.Cod. Colbert. habet

,,

." Mire Vedelius vocem
,,
£
"
vertit ,,dignissima quae invisatur", luelius Clericus „digna quae voti
corapos sit
;
'.
Smilhus post Vossiuin loco
,,"mallet
,,-
11
,
uti Vet. Int. (Lat.
1.)
legisse videtur. Sed meliorem esse
lectionem Codicis Colbertini
,,") ostendil sequens verbmn
,,". Jacohson. Lat. 1. „digna Deo
,
digna deccntia,
digna
beatitudine, digna iaude, digne ordinata (,,
)
, digne casta,
et pracsidem» \n charitate, Christi habens legera
,,"), Patris
nomen." Syr. 1.:
1__^1 ^J-jQ-AO : ]d-iihp
»>
jj.» n^ 01££Q^OJL3 ji vSTV>Q : }2Qa>.2 i. e. „quae digna Deo,
el digna vita, et beatitudine, ct laude, et comniemoratione, et digna pro-
speritate (,,"^,
et sedens in capite (,,&'") in
amore, et pcrfecta in loge Cbristi (,,")." Curetoa
1. 1.
. 93.
jure eonjecil, pro
(
»>j >
(digna) „vita" legendum esse
)\^
(vel polius
}>(, i\j
,,decente" gr. ,,", et \'
%.
*\
,,et castitate s. puritate" gr. ,," pro
-^ „
et comme-
moratione", quam lcctionem confirmat cum aliis Arm.
1.,
qui hunc locum
sir vertit :
(\
L• &L•
*.
[J/iui/i, . ,
/ / ,
*.
9*
132
KIUSTOLA
xul
^ ,
'
,
[J/mi/i: 1*1-
/ )
&-
£ /
*) iiilmt
.
: i. c. ,,qua<; et digna est Deo, et digna ae-
quitate (s. justitia, fortasse ,,convenientia
,
congruen-
tiii" legendum
pro [)
et beatitudine et Iaude ct precibus
(lcgit cnim Qa^^VQ-
pro
Q>a_^^VQ^)
et sanctitate
(.
eastitate),
et impleta est amore, et perfecta est lege Christi
(,,") et
nominc Patris." Syr. 2. _.»_.•0 ClO»V^ -iQaO joil^]] AjQaj
(lege ^?)
^5? ^*]]
.•• ]A>jQiuaA^o
Loq^n^
i_^>Q.>j5
....
5 toZainii >.» 1,. _^_
....
].£>]
^QaI^ : IjjaA^DJ
(TLIUQiQJ.li
i. e. „quae digna est Deo, et
digna splendore
(decore) ejus (suo)
,
et digna beatitudine et laude
,
et
digna iis, quae petiit {,,^") .... et digna castitate
,
et
sedens cst in sede .... ainoris in lege Cbristi
(,,")
io
nominc Patrisi" Arin. 2. &
, ^

[<}
AiiiVi, ^ //,
/
(
)
, ,
. .\
/
_^
y
,
\. e.
,,digna Deo, digna decentia (s. splendore, delectatione), digna beatitudine,
digna laude, digna asscqui (desideria)
,
digna sanclitate (s. caslitate)
,
et
du\ amoris,
Christi habens legem (vel : Christi habens nonien), Patriu
nomcn gerens." Legil igitur cl hic, (jui in niultis cum Syr. 2. convenit,
,,
'
"
et
,,
/tos
".
Sim. Mclaplirastes oinnia baec
epitbeta omisit
(j!r. 2. — ,,'(Cod. \ydpr.
,, m r
.
tos"), *
(Cod. Nydpr. ,,*;"
)
, — /oiorcni .
,
."Lat. 2. „Deo dignae, eminentia dignae,
beatitndine
dignae, laude dignae, lide dignae (,,|*7*'"), easti
tate dignae, fundatae in dileetione et Hde (Codd.
Magdal. el lVlav.
„lege
M
)
(Jhristi, palcrnum noracn babenti, spiritiferae."
1. 1. /V x«t . r. . Ante voces ,,««
"
forte excidebal
particula ,,rots", quam tamen nou agnoscit Vel.
Int. (Lat.
1.),
qoae in
vulgatii reperitur: quod videtor elegantioe. Smith.
Lat. 1. ,
,«j ti a m el
salato
in nomine Jesa Christi, iilii Patris) secandam ctrnem »i spiritiun
unitis in omni (,, .Tit<///
k
)
maiidatt» ipsius, iinplclis ^ialia
Dei IDdivisim,
AD ROMANOS.
133
xa\ [,
deov '
tbstraetie
ab omni alieno colore
;
plurimmii in Domino Jesu Christo
(,,er y.voicp '/Vi/ov ") Deo nostro imniaculate gaudere/' Syr. 1.
caeteris oninibus omissis tantummodo habet:
>_• «.a^v-IC
/OQ^O ]J)
i. e. ,,sine macula nmlta salus
".
Arm. 1.
f)/""-
1
^
L•
.
^
"
,
/
:
\>
\\
K
i\
u
i. e. „cui salutem do corpore et spiritu
;
verum etiam
(iis), qui obedientes sunt mandatis ejus, et pleni sunt gratia Dei, et puri
sunt ab omnibus alienis figuris per Jesura Christum immaculato corde (ac
gi
legisset )OQiO ? (^ gr. ,,
") multa salus."
Omisit verba ,,
'/.
.
vlov

]


}
." Syr. 2.
;
.
**
«->
].
>Q_A-£iO
\]
,]
«JDCTL» \Zo
r
±*0 i. e. . . . „ego et in nomine Filii in corpore et
mixtus cura spiritu, ego, qui innixus (num legit
,,"
pro ,,-
uevos" vel potius ,,"
?)
oranibus mandatis Dei in gratia ejus
et raisericordia ejus sine divisione, et defaecatus {,,
"pro
,,")ab omnibus peregrinis (sc. rebus, s. ab oranibus per-
egrinilatibus
;
om. vocem
,,
"), potissimum per Jesura Christum,
Deum nostrum, sioe macula pacem (salutem) et gaudium dans ego." Ab
initio supplendum videtur (s.
1
*-\rr\ ij
\*
rnV/
i^-•?
i• e. ,,cujus pa-
ctin (sulutein) sciscitans s. dans" sc. ego
,
vel simile quid. Arm. 2.
L•
^ /
}
tulili
!11!
uujn
,
/
,
- i. . ,,quaitl ct saluto
in
nomine Jesu Cbristi
,
filii P;iiii> uitis cetpore
<
spi rii >i in omnibas
134
EPISTOLA
tv
/.
Enti
inhv/ov /#
niandalis ejus, impletis gratia Dei
« eertitudine (indubitate)
,
et pur-
^atis ab omni alieno colore
,
in Domino {,,/' ut Lat.
1.)
Jesu
Cbristo, Deo nostro, immaculate valde gaudere." Sim. Melapbr. brevius :
,,'
,
(sec.
Halloixium
,,")
-rj -
,
3
, ) & -
." Gr. 2.
,,
&,
?]

& ,
(Cod. Nydpr. . vocem „(5")
,
." Lat 2. „qnam et saluto in nomine
Dei
oinnipotentis, et Jesu Christi, Filii ejus, qui (f. „(iuae
u
,
ac si lc-
gisset
,," vel ,,"
pro
,,") est secundum carnein el spiritum:
adunatis
in mandato ejus, replelis (om. vocem
,,") gratia Dei in-
separabiliter,
et ablutis ab omni alieno colore, atque immaculatis
(,,-
"pro ,,");
plurimam in Deo Patre, et Domino (al. „Do-
mino
nostro") Jesu Christo, salutem."
1.
3.

. Smith. cum Vedel.
,
Usser. et Sira. Me-
tapbr. in Codd. Paris. iegendum censet „*
(
pro ,,
",
ut exhibet Cod. Med.
— Pro ,," Patricius Junius
forte
legendum existimat
,,
'
1
vel ,,": nisi forte in-
tcrpungendo sic legatur: ,,, & , Idth
etc,
vel sic: ,,
."
Usser,
Lat. 1.
„Deprecans (,,")
Deum, attigi videre vestras
dignae
visione
(,,
")facies; ut et amplius petebam accipere." Syr. 1.
v
q-j'oi
,
v
oDAao^»2>
]\-»]
]]> 1_^]
-^
>cu
f
D
^
Jg\|l -• "•?
'* e
• "^
ini[ l
°
(
s
*
^am pridem) preeatus sum Deuin,
ut
dignus fiam, qui videam facies vestras eas, quae (quippe quae) dignae
sunt
T)eo"; ac si legisset
,,
(vel
,,
(
,
vel tale quid
simile)
"
etc. omissis vocibus
,, ."
'. 1.
Vl
. V
1/^1 , .
.
11 .
. „QttOniaiB (, ")preces faetenfl
(proratus) ad Drum
tfgauB
factus sura adspecln vestro
,
quod (s. quem s. quos
)
ol maxim»
faagii,
ampiius) petebam aeeipere." Le^isso vidctur in
Syriaco :
^^\^
AD ROMANOS.
135
,
xat ?] ,
' ^
,
iavniQ &
&)
]
„• *«/"syr. oajjpro „" syr.
«.a)?
^jf.
Syr. 2. .01|0 -^-
^^\^
«_>*«•]? .» \ ]\*~£0
i. e. „Precatus sum, et datum
est mihi, ut videam (s. viderem) facies eorum, qui digni sunt Deo, id quod
a tempore multo petebam
,
ut assequerer in corpore." Videtur legisse
,,"pro ,, ",deinde
,,
"
(cf. Syr.
1.)
pro
,,
", denique ,,o" (cf. Arm.
1.)
pro ,,". Arm. 2.
\]
&
(
&
). ,
/ ,
i. e.
^uoniain (,, ")preces faciens (precatus) ad Deum as-
sequutus sum petita mea ad videndum (ut videam s. viderem) vestras
facres
visu dignas
(
};
",vel: „vestras Deo dignas facies" i. e.
„")
;
quantum(cunque) petii
,
plus etiam accepi"; ac si legisset
,,
(s. ,,"), ." Sim. Metaphr. iit
Cod.
Paris. habet ,,&", et lat. ejus interpres „spectabiles vul-
tus vcstros", in Cod. Laur. ,,&"
;
idem omisit verba ultima
,,
•< ". Gr. 2. ,,' (sic Codd.
Aug. et Nydpr.
,
edd. ,,")
,

(Ms. ,,-
mza") ,ovs
"
. . . Lat. 2. „Deprecans
(,,
*") Deum merui videre (al. ,,obtinui, ut videre raerear") dignos
\ultus vestros; sicuti
(,,")
pluriinuin optabam promereri."
1. 1. *
— £. Pro ,,
<(
D. Pearson. in ora
codicis sui craendavit ,,". Certissiraura autem est
, illud
legiwe
utrunique interpretem. Smith. Idem contendit, librariura, qui
praeceduntia perperam dividerit, ad connectendura sensum
,
et ne oratiu
eontra regulas Grammaticae suspensa videretur, particulain
,," post
,,*" sustuli.sse. Verba ,,
&"
expungeada censent Cotel.
el Sniithus, sed leguntur in Cod. Colbertino
;
denique loco
,,
"
Pal.
Junius vult legi ,,", ab.sque necessitate. Lat. 1. ,,Ligatus eniin
(.,;«V') in Chrislo Jcsu
,
spero vos salulare
,
siquidem volunlas (om.
,,?
0")
sit, ul dignifirer in finem
<."
Syr. 1. <*•)
\mOI
136
KPISTOLA
'&
.
\-«•| ^0__1_!^-0^
.^1^
i^AAliJ
ViQAJtO
}_j]
ja£d|
.J^^dqa^ ]] Ij-a^
v
l
.^>=>
i.
.
„nunc
vero, qiium vinctus ego in Jesu Christo, epero rccipere vos
(.
obviam
fieri vobis) et sciscitari salutcm vestram (salutare vos), si erit volun-
tas, ut dignus fiara perfectione
(
s. ad perfectionem
,,
")."
'
detur legisse ,,
", et om. ,,
&"
;
sed vocem
Qn2^u.o]?
„recipere
vos", quae respondet praecedenti
,,
", ex
«rrore huc translatam dixeriin
;
legit fortasse Syrus ,,
— ".
Arm. 1. . (Ju
-(^""
_
. iffbhtjjJL•
,
.
i. e. „Et nunc vinctus in Jesu Christo spero salulera
dare vobis, si sit (fiat) voluntas Dei, et dignus fiam perfectione." Syr. 2.
-
v
?
:£>* \\
]]\ h]
,:^ iaij l>.».i«^o
#
*1 ^q^m]
UfJA^
l&r^?
]*] Jjoi IaaOj
i. e. „In
Christo Jesu spero venire ct sciscitari salatera vestrara, si erit voluntas
haec, et dignus fiam, qui usque ad finem feram (sustineam) haec." Omisit
voces

"et ,,
&". Arm. 2.
_
/
1 \. e. ,,nara
vinctus
Christo Jesu
(,,
"") spero sa-
lulem dare vobis
,
si voluntas sit Domini
(,,
"pro
,,
&"),
dignum ficri me, ut ad finem perveniam (ad verbum ,,ad finem
pcrvenire")" ;
ac si legisset sec. Pat. Junii conjccturam ,, /.
Urai". Sim. Mctaphr.

,,&(al. ,,&"),

-
dfjva£
xai
." Gr. 2. ,,

,
&
(Ms. ,,& &")
fj
&
(Ms. add.
,,
") /". Lat. 2. „Vinctus enim —
siquulem
fuerit voluntas illius, qui digntUD me faciat usquc in finem propositum
iiwum ronsmnmare."
I. 1.
— .Lat. 1. ,,Principium quidem enim bene diepen-
satum cst: siquidem gratia raea (Cod. Caj. „mea") potiar, td baeredt-
tatem
meam sinc impedimento lucrari." Syr. 1. Aj(.I^
HnS^ M'^-•
AD ROMAXOS. 137
,
iavntQ -
^.
,
#
Aj]-*C1A-w yOQ^ \ji
i. e. ,,Principium enim bone dispositum (dislri
butum) est, si dignus iiam perduci (perlingere) ad linem (perfeclioneni),
ut accipiam portionem, raeara sine impedimento passive (patienter)." Cu-
reton. 1. 1.
p.
93 sq. censet, Syrura legisse ,, -
- >"
;
sed quum \^»
\
..;ul linciir• ante •
OCPf?
,,ut accipiam" positum sit, equidem dixerira eum
[egisse ,,
"loco
,,
". Cf. praeterea verss. Arm. 1. et 2.
Caeterum arbitror, vocem ulliinam Aj^aQa-w ,,passive s. patienter" non
a Syro interprete esse additam, sed ex margine in textum irrepsisse, aut
librarii ingenio deberi. Arm. 1.
\\
//2 .
: i. e. „Principium bene dispensatuin (dispositum) est, si
finem
(,,
")ctiam inveniara (assequar), et accipiam (ac si legisset
. *-^({
pro . «~trp|Q
partem (portionem) meara sine reprehensione
(querela).
"
Syr. 2. a textu recepto multura deflectens sic vertit :
\\*~if>| pQl
i. e. ,,sive enim in principio, sive in fine adminislratio-
nibus bonis, quibus (quas) incepi
,
video
,
quod usque ad finem assequar
hanc gratiani
,
quod baereditatem meara sine impedimento
accipiam."
Arin. 2.
£,
Zl/j
^
_1
: i. e. „Etenira principium (raeum) valde fortunatum (commodam)
esl, si Cnern etiain gratiae obtinebo (assequar, occurram),
et sortem
(portionem) meam sine irapcdimento accipiam". Legisse videtur
,, -
() ", quorum alterum ex margine forsan in textum
ir-
repsit. Siin. Metaphr.
,, ,
),
."
Gt. 2.

,,
-
." Lat. 2. „Illa vero principia bonae conversationis
sunt,
siquidein
per gratiam meruero sortcin ineam usque in finem sine
impcdimento
percipere."
I.
2. —
8).
Syr. 1.
yQZiZZCL*»
^.
^va^ }j! ^jij
.«-AJ-AiiJ
i^-^p
i. <•.
„metun cnim ab amore vestro, oe forie
laedat
138
EPISTOLA
).
tv/eptg tartv &tltit . \
de
tortv
&* ^
qtiar
t
a^i .
(vcliementer
opprimat) me.
u
. 1.
\\
'/#
"
,
-
: i. e. ,,Sed metuo ab amore vestro.
furtasse
vincct
(
vincendo feriet s. opprimet) me." Haec versio tam e
lectione syr. *
^vincat me" pro ul m
„laedat me", quam e
gr. ,,}"
pro ,,]" explicari potest
;
sed quaeritor, an non
arm. interpres vocem syr. |uJ
oppriinendi s. vincendi notione sumserit.
Syr. 2. ,%.±1
V?
. \j] ^jjj
i. e. „metuo au-
tem ab amore vestro, ne laedat me". Arm 2.
Y,jf_
1
, _
.
i. e.

Sed raetuo ab
ainore vestro, fortasse laedet aliqua re (ad verbum ,,aliquid") nie"; ac
si icgisset ,,

]". Gr. 2.

,,,
". . .
1. 1.
. . . Aldrich. minime ad fidem Cod. Colbert. exhibet
,,9"- pro ,,3";
negationem huic verbo praecedentem idem
Codex omisit. Lat. 1.
— „siquidem vos non
(,,")
parcitis jnihi."
Syr. l.
>v
oAj1 ^•? >
,^ *
*
<1
^.*\
i. e. „vobis vero facile vobis (est) facere aliquid
(
id
)
quod
vullis; mihi autem difficile mihi (est) ut dignus fiain Deo
;
si enim (si
nempe) vos (,,") parcetis mihi." Arm. 1.
'
7^>
u
!. »
i'
l
"/'J
/
-
&. -
_
[""^/^
' e •
»
Vobis facile est
operari (facere),
quodcunque vultis
,
scd mibi diflicile est dignas fieri
Deo, si vos non invideatis (augre feratis)
"
;
aut legit pro
,QiDQ>«*Z
?
aut legendmn
[
1^,
(['^
s •
[
\no
.
Caetenim
Armcn. cum Syro addit negationcm
,,",
el nlerqiM videtur
uUima verba cum scquentibus coqjOBgare. Sed quum nexui oratioiiis
magie
consenlaiuMim pulcm, haec cnm praecedentibaa eonnectere, equi-
dem dixerim aliter ewe
interpungendum, et nialim igritur post
&
t-omiua, post vcro
,
ubi nulla in oditioin iuterpunrtio rc-
peritar,
duo puncta ponere. Sjt. 2. : ^.^_^> \*^?
^
|j| *
AD ROMANOS. 139
II. Ov
yuQ &t'Xio
&^^,
& («(>*'-
.ciNs |yOaj.ipQx» .]
Aj)}jAj
(^^
'• e•
?
>scio (sciens
ego) enim, quod facile est vobis, ut oinnia, quae vultis
,
faciatis
;
niihi
vero difficile mihi (est), ut inveniam Deum, praesertim si clementia ve-
stra erit super me." Arrn. 2.
£
_^
. ftbJi
£
^.»
"*-
- »• e. ,,nara vobis facile
est, quudcunque vultis, facere
;
sed mihi difficile est, iterum Deo oc-
currere, si nunc parcatis rnihi." Sim. Metaphr.
,,
& —
, &." Gr. 2.

,,
(Cod. Nydpr. ,," pro
,,") &, -
." Lat. 2.
— ,,mihi autera difficile est Deum
proraereri : tamen potero
;
si vos peperceritis mihi
,
occasione amicitiae
earaalie."
Quaeritur, utrum negatio ante vocem ,,3" ponenda sit,
an oraittenda; utrumque enim ferri potest. Eqaidem eam, utpote lectio-
nem intellectu paullo difficiliorem retinui
,
auctoritate siraul fretus inter-
pretum fidelisshnorum Lat. 1.,
Syr. 1. et Arm.
1., nec non textus Gr. 2.
Cod. Aug.
1. 1. Ov &)

.Cod. Colbert. Gr. 1.

,, avdoa>-
,
", . . . Lat. 1. ,, euim volo vos
(j,vuas')
hominibus placere, eed Deo placere
(
Cod. Caj. om. vocem
,,placere'), queinadmodum et placetis." Apud Syr. 1. haec desiderantur.
Arm. 1.
^
/
^^
"/
^
&,
.
£
i• e. ,, hominibus grali sitis
,
sed Deo
(,,
3, 0"), sicuti et estis.
"
Syr. 2.
#v
oAj]
^*'t
SiM t-a
l
r
A
vS>.
'
CT *•
e

»Pet0 vero a vobis, quod non de-
siderium mibi (sc. est), ut sitis grati bominibus
;
ecce cnim eliam grati
\«>s (Ystis)." Lepit ,, .
<

et omisit verba
,,
' ." Ailli. 2.
^ 1.
,'
//
,
) L•
[
i. c.
,, VOS
(,,')
boniinibus
placefltefl (gratof)
lieri, sed potius Deo placentes,
sicuti et estis revera." Siin. Metaphr.
,,
0
&-
,
&
, ." Gr. 2. ,,
(yun
^,
0) "
. . . Lat. 2.
140 EIMSTOLA
«),
xal , -
& . ,
,
'
,,
igitur vos
(,,") homini placere
,
sed Deo
;
sicuti et com-;i
placuistis."
I. 1.

.Lat. 1. ,,i\eqiie (,,")
eniin
ego habeo (,,/", sed Cod. Caj. „habebo") aliquando tempus tale Deo
potiendi : neque vos" etc. Syr. 1. jjoi
^»j| ,.*»] ]
1 T>T
r-KS^
^t—i
,, (.JCn
i. c. ,, est enim tempus aliud sicut hoc, ut Deo
dignus iiam
;
etiam non (neque) vos, si silelis, in opere praestantiori
quain hoc invenieinini." Arm. 1.
/ // "-
7_"// »
1
»
/)
&
\. e. ,, est uliud tera-
pus sicut hoc, quo dignus fiara (s. censebor) Deo
;
et non vos
,
si si-
letis, quam hoc praestantius (i. e. praestantius quam hoc) opus iave-
niatis (s. invenietis)."
Videtur legisse ^0_._*

{,^^ pro
. QjaDAaZ

{
!^, nisi forte scribcndum
/&
pro
_
&
.
S)T. 2.
j
]
^^ M^]
__ :]jcn
^jj? )
^
v
a^4.*i?
]
v
oAj] ^m^a^
.*.*± . (JC7I —^O i. e. ,,neque (etiam non) enim ego in-
venio sicut hoc tempus, ut (quo) adducar (admovear, acccdam) ad Deuin
;
ncquc vos invenitis, si (est, quod) petitis (quaeritis) opus sieul
, el
magis (quam hoc) eritis quieti." Legendum videtur aut
• OOljj
i. c. „si (est, quod) siletis
u
pro
^^>(..•2)
OC7LJ| i. e. ,,si (est, quod)
pctitis", aut
^.LjAjtiO ,
K
\
pro
*^,,
ac ver-
tendum: „(si pctitis opus sicut boc, et praestantius quara hoc,) si eritis
quicti." Arm. 2.
^
. L•
_
&
&
,
1^ 1[_
\
^
:
'•
e

»
^
nunquam (non aliquando) icinpus invcniam tale, ©ccurrere (•Morrendi)
l)co
;
et non vos
melieri opcri babetifl operarios inscribi (i• «•
meliori
operi tanquam operarii s. melioris operifl operarii inscribemiDi), si sile-
ttis. Svr. 2. el . x'. pro ,,"
\i(U'iilnr legissi Cae-
AD ROMANOS. 141
^.
iap
'
/liov,
iuv di &
, ntXtv '
.
terum ex his patct, Arm. 2. non e versione syr.
,
sed e textu graeco
vertisse.
Sim. Metaphr. ,,
(cf. Syr. 1. et Arm.
1.)
0,
"
;
quae sequuntur, libra-
riorum culpa videntur excidisse. Gr. 2. ,,
' -
• ,
0
, ,
y.oftTroii toycj (Ms. ,,") ."Lat. 2. „Nec eniin
ego habui (,,')
aliquando tale tempus
,
ut Deum promeruissein.
Ergo ct si vos (,,
"*!)
tacueritis
,
raeliori operi
conecribemini."
1. 1. iav

.
Toupius infeliciter reponit ,,' -
",
conferens I Cor.
9, 26. et S. Polyc. ad Philipp.
§. 9.
Jacobson. Lat. 1. „Si enim taceatis a rae, ego ero Dei (Cod. Caj. „ego
verbnm Dei") : si aulem desideretis carnem meam
,
rursus factus sum
mi\," Usser. in margine annotavit „velox" pro

vox
".
Syr. 1.
v
Q-Ci-x»2
-»rv^ ?
]
.1 l^^?
^> ciljQXia•^
J
.Pd
.^_
fjj
fobl «. i. e. „si relinquetis me, verbum Dei ero
;
sin vero corpus raeura amabitis, iterura sum raihi vox." Uterque interpres
(cf. Cureton. 1. I.
p.
94 sq.
)
videtur legisse
,,.
&"
(Lat. 1. sec. Cod. Caj.) loco
,,
&"
et ,," pro
". Arni. 2. Oj§ {3
*jfbfo *".
nj
[^/: |\"/ Pt
^
i. e. ,,Nam si siletis a me verbo, ego pars Dei fiam (legisse
videtur:
.|]
]^)±±
[l-j] ^^]
*-.>
v
ajDt\^2
J);
sin
vero corpas meum amatis, iterum ero (fiam) currens"; partim Sy-
ruin sequitur,
partim Graeeum. Syr. 2. joci
.*
*-._ .qI^aZ
f^sS^ V
h)
]\ :>
<
K
acx±>Z
^\
Joxi^s^ «_*
Ij]
\j£> *JL)OZ i. c. „ei enim siletis a me, sum mibi vcrbum Dei; sin vero
amatis corpne meum, sum tteram vox." Hcliqua omnia ad fincm usque
epietolae desiderantur in bac versione syriaca. Anu. 2. -Puj?/ȣ
_
,
(: ).
11
,
/
/L^J
!
(:
1)
.
\. e. ,,Etenim si siletis a me,
Nfibiiin suin (aul : ego Dei suin)
;
sin vcro concupiscilis (desideralis)
142
EPISTOLA
&
auovoiua&rjvai &,
dv-
,
"
]
corpus
mcum, iteram
ero mera (simplex) vox (aut: iterum ero cur-
rens)
u
. Quac ancinis inclusa sunt, ut alihi, III. ediloris additamenta ha-
benius, qui modo textum explicare, modo lectiones variantes indicare
voluerit. Sim. Metaphr. ,, ". . . Gr. 2.
,,
". . . Lat. 2. ,,Si enim tacueritis
de me
(,,
"^). cgo efficior (f. „efficiar") Dei" etc.
1. 1.
— '. Loco ,,&" Cod. Colbert.
cxhibet ,,
&". Lat. 1. „Plus autem inihi non tribuetis (ac
s\
iegisset ,,
ov &")
,
quam sacrificari Deo, dum
adhuc
.sacrificatoriura paratura est." Syr. 1.
>0,_^> u^ 1\/. JJ
^».o
r
^> ^^.1,
]!] «..^]? 1?
^
5*£)5
i. e. ,,
dabitis
mibi quidquam, quod praestantius quam hoc, quod sacrificer Deo,
dura paratum altare." Arm. 1.
\\ /^ ^
^
&
*%"£_
£
:
i. e. „Ne detts (Non date) mihi praestantius quidquara, quara idern
,
qui
(s. quod) offeror Deo
,
dum paratum est altare." Arm.
'2.
\\
-_ _
,
£.
\. e. ,,Jam (Ergo)
praestantius quidquani habeatis (habebitis) largiri mihi
,
qnam hec, quod
ero (falurus siin) victima, dum altare paralum est.
"
Siiu. Metaphr.
,,
&". . . Gr. 2. ,, -
&&
"
. . ., sed Cod. Nydpr. exhibel
,,
(f.
,,
") ,
9
9"
. . . Sirailiter Lat. 2. ^Mnltmn cnlm mihi praestatis, si me
offeratis
Deo, cum jam altare paratum est."
I. 2.

-*.
Lat. 1.
— „in Jesu CbristO,
quoniam episcopum Syriae dignilkavit Deus inveniri, in occidentein (Cod.
Caj. „oecidente") ob oriente transmittens." Legisse videtur —
,,i%
— ^»•"
. . /.. Syr. 1.
j.,.^0
»»*")j
#
]_>1 -
ouQa] ]]}
vf
-i£>
l**-^^
^
QAa-
,^^ i>*J
r
^O
^
w.O!j
r
ID
«• .
„ut in amoiv sitis in una
ronrordia (perfeelione)
,
ul
lnuilctis (liymno eelebntb)
Doam Patrom in
).mi Cluisli), Domin») nostro
,
quod rpiseopum dignahis »st esse Dfi.
\D ItOMANOS, 143
iv *, &
& .
dcvat #,
'
*
quum vocaverit eum ex oriente in occidentem," ac si legisset

}
>
^ (&)
&
,
." Similiter Arm. 1.
,
sed legisse videtur:
rn .• n^\
CTLjGL•] 1£}]?
JIjaaA^O ^QAjO \>]}
.
^1^*.
(s.
^OIQjfAJ^
pro
}o|
]^ etc,
rertil enim: ]]
^
L.
. 1 /
-
»
?1
J
u,
P^
L"r
[Jt3
-. e.
,.Tantum (cum) amore slate (manete), et unaniraiter (consonanter) glo-
rilicate (gloriosum reddite) Patrem Domini nostri, Jesu Christi, qui epi-
scopum Syriae dignatus est vocare ab oriente in occidentem." Arra. 2.
-
_

, ,
-
/y \. e.
,,
amore cincti (circulum, orhem sumentes) vos cantetis Patri per Jesum
(liiristuin, et dieatis, quod episcopum Syriae dignum reddiderit
(reddidit)
Deus in oecidente inveniri, ab oriente vocatus (vocans)."
Videtur le-
->

„£ & &
)
(s.
,,
")."
Sim. Metaphr.

,, & -
'3
,
-
."
Gr. 2.

,, & 9
,
(M.s. inser.
,,")
, (sed Cod. Aug.
. vocem ,,")
(f.
,,-
")."
Lat. 2.

„cantetis Deo Patri in Christo Jesu, quo-
uiani cpiscopum Syriae dignum fecit Deus inveniri in
occidente
,
ab
odeote praemittens suam passionem (f. ,,suarum passionum")
, martyrem
bonam (,. ")."
1. 3. . . . Lat. 1. ,, occidere a mundo in Deum,
ul in
(,,
"
?)
oriar." Syr. 1. _^D
^
OCl \xZxa
,\.*+^ «-m.Ji] (71^5
#
|1_^ \± ^ i. e. ,, est
,
quod
occidain a mundo in Deu
,
nl per eum (in eo) oriar in vila"; videtur
legiue
,, &av
tl
pro
,,* frtov", et addit in fine
,,
;".
144
EPlSTOLA
III.
/.ovbiva
'
.
(/
di
r
t
u 3,)
.1. \\"
y
'
&
'A :i. e. ,,Bonum est raihi con-
gregari ab boc mundo ad Deum
,
et cum eo (per eum) oriri in vita."
Arm. 2.
liitli ,
(/:
.)
: i. e. ,, aliquod
(quidera) est occidere (intrare) a mundo ad Deum, ut in eum oriar (aut:
sim s. fiam, futurus sim Oriens")." Hanc senlentiam laudat Severus
Palr.
Antioch. lib. I.
homil. epithron., hora. 37. (cf. Cureton. 1. I.
p. 36.)
his vcrbis: « »,-J _.
:\
-^ ^ «_^12 _
]
*2*
1
^Vnr^
i. e. „Bonum est occidere a mundo
,
et oriri in Christo."
Sim. Metaphr.
exhibet ,,
" ioco ,,". Gr. 2. ,,
&
(ita Cod. Nydpr., sed Cod. Aug.
,,
-^")
(Cod. Aug. ,,")
&" . . . Lat. 2. ,,profi-
ciscentera de mundo ad Deum
;
ut in ipso oriar."
1. 1.

&. Lat. 1. „Nunquam invidistis in aliquo (,,iv
"): alios edocuistis. Ego autem volo, ut et illa firma sint, quae
docentes
praecepistis
(,,
&").
"
Syr. 1. >-^0-^0
.
oAai^
-'^ .cAjJ^
v
o£\iQm>j
i. e. „Nunquam invidistis cui-
quam;
alios
edocuistis." Arm. 1. \1 _
1%_
. ,
i. e.

Prorsus cuiquam
non (Nullo modo cuiquam) invidistis, sed et alios edocetis." Uterque
interpres
omisit verba ,,
— '", quae salvo sensu deleri
possunt, et ab aliis fortasse addita sunt. Arm. 2.
[\_
[ ,
-
™)^
.
£,
:
i. e. ,,
unquam invidistis nobis, et non alios edocuistis;
et nunc (jam, igitur) volo hoc confirmarc, quod vos didicistis, el aliis
praecipitis"; ac si legisset
,,
(s. ),
", sed quaeritur, an aliter legerit
,
negationcm enim e
praecedenti-
bus ad sequentia etiam referre potuit. Sim. Metaphr. „0$i4nori ,3-
". . . Gr. 2. item, Lat. 2. „Nuoquam fascinastii
aliqucm (,,") ,
alios docuistis.
Kgo auteiu rogo
,
ut seoundum
illa (,,
"pro ,,") firma .
quar docti
." Offlissi
voce
,,>>
.•'/./..•
n,')!
eoqjungil haeo eam seqaentibo*.
AD ROMANOS.
115
&& &
,
"
*,
&
(
,
. 1.

&. Russel.
,,
'
"pro
,,
", et ,, -
"pro ,,
".
Lat. 1. „Solum mihi potentiam
petatie

non ut soluin dicar Cbristianus" etc. Syr. 1.
^nn \
«">
] -
-iD |] «»2
11
*Uz>J
t_s>|
]]] .
&]
,^.•}}
t-M.sA*| *->|
) #
*^1} i. e. „Tantummodo potentiam
(facultatem, vim) petite, ut detur mihi ,,3")
intrinsecus et ex-
trinsecus (ab intra et ab extra), ut non solum dicam, sed etiam velira,
et non (ut) Cbristianus sim vocatus (vocer) modo, vcrum etiarn inveniar,
quod sum (sim)". Arm. 1.
)
*
.
.
Jjj
11 1^ JJ}
[_
- ' 1
-. e. „Una virtute (vi) petite, ut detur mihi vis (robur) intrin
secus et extrinsecus, ut non 1dicam
,
sed et velim
,
et non vocari
(et non vocer) tantum Christianus, sed et fieri (esse, s. sim, fiam)." Vi-
detur legisse )]±*j
r
<K*JO
pro
*.» 50»,0;
deinde mente supplevit
vocem ]]»
**
,
et omisit verbtfra
« >*—.•).
Arm. 2. ^
"J^
*¥.
& "".
-
,
Jjj
}
Liutflrijuijij.
_ ,
1_ .
. e. „Tantummodo vim (robur) petite mihi intrinsecus
et
extrinsecus
,
ut non dicam solum, sed et veliin, et non nomiaer tan-
lum Christianus, verum etiam inveniar." Hi interpretes (Syr. 1. et
. 1. 2.)
videntur legisse ,,
"pro ,,&
?]
." Sim. Mctaphr.
,,
&3
&, *, .
."
Gr. 2.
,,
'
(Ms. ut Metapbr.
,,
99 &") •,
'
., /. y.ai (verba
,,

''•'•
deside-
ranlur in M.s., in Mctaphr. et in una editionc), ". . .
Lat. 2. ,,(nl) ex omiii virlule opletis mihi
,
ut noo solum dicar, sed
••liam invcniar Ghristiarius." Eadem vcrba, quae Sim. Metapbr., omisil
;
ulrrque cx incuria
,
puto, librarii.
10
146
EPISTOLA
xut &.
tuv
tvntdoj
,
xat
,,
tivui
,
) .ovotv
,
-
1. 1.
— Cod. Colbert.
,,
"
pro ,,
&". Lat. 1. ,,Si enim inveniar, et dici possura
;
et
tunc fidelis esse, quando (Cod. Caj. „quum")
utique mundo non appareo."
Syr. 1. (lege
-])) ]
t
-] «->1 »_•]
?
^dAa] ja^
^]
|.3]..* • e•
>,
Si eniin inveniar, quod sum, etiam vocari possum
;
tunc sum fidelis (,,
" pro ,,"), quando in mundo
(,,eV ")
conspicior." Arm. 1. . ]
1
l»t-
[^ ^
_
\. c. ,,
et inveniar, in quo sura
(ac si legissct: dO *-aAj]) *^».5)
t.2i]}J,
et vocari possim
;
et
tunc sim (fiara ,,
"
7
!)
iidelis, quando mundo (
JV>^^\
pro
j
VnVv*^
non appareo." Arra. 2.
y
.
:
1*«-
^^
\
\. e. ,,nam si inveniar, et nominari possura. Et
tunc fidelis possum fieri (esse), quando mundo non appareo." Sim. Me-
taphr. omissis (a librario?) verbis ,, &" exhibet: ,,y.ai
'& , (al.
,, ")
(
al.
,,
")". Gr. 2.

,,
, (Cod. Nydpr. ut Metaphr. ,,&,
")
(Cod. Nydpr.
,,
")." Lat. 2. „Si autem
inventus fuero, et dici possum
;
et tunc esse fidelis
,
quando mundo non
comparuero.
"
I. 2.

. Cod. Colbert. (cf. Sim. Metaphr.,
Gr. 2. et Lat.
2.) ,, , (II ep. .
ad Cor. 4, 18.)
, ,
"
. . . Lat. 1. „Nihil apparentia bonum
,,&") est. Deus enim
noster Jesus Christus in Patre existens magis apparet." Syr.
1,
Aa^
^OCIJ |V>jA^D?
r
A
sA..
'• e•
?
iNon est (cxsistit) enim visum
(
ap-
parons (jiiidquam)
,
quod bonum est." Reliqua desiderantur. Arm. 1.
I2/'*£ / L•
^
. 1
^
V
P,"
. *>/ : . . „NoD
est quidquam visibilc (;ipparens), qaod bonum esl
;
ctonim et Dous aoster,
AD ROMAiXOS.
147
&6v' 6 yug &
quivtrui. & -
y
\
.
Jesus Christus, quando est apud Patrem, magis ctiarn (etiam magis) ap-
paret." Arm. 2.
il^/*^ .
. ^
"!"
1
!
: i. e.
„Nullum bonum (s. Mioime bonum) est apparens; etenim Deus noster,
Jesus Christus, in Patre (ad Patrem) exsistendo magis (maxirne, praeser-
tira) apparet." Haec et proxime sequentia Cureton 1. 1.
p.
42. dedit e
Timothei, episcopi Alexandriae
,
libro contra concilium Chalcedon.
,
ubi
sic versa leguntur: ViQAj j^yc . Ol_Ss
A\*2
]•>^^) >0, ..1*
]l-MAiD AjIjjAj \&\&
_»*] ^-•!^
i. e. „Non est quid-
quam, qaod cernitur (apparens, visibile) (quod) conveniens
;
Deus enim
noster, Jesus Christus, dum est in Patre, magis (maxime) apparens (sc.
est s. cernitur)." Omnes hi interpretes locum S. Pauli omiserunt, ac
videntur legisse ,,&
s.
"loco
,,
". Sim. Metaphr.
,, , ,-
,
." Reliqua desunt. Gr. 2.
,,
-
, ,',
."et Lat. 2. ,, enim de his quae videntur
(,,
-
")aeternum est. Quae enim videntur, inquit,
temporalia sunt: quae autem non videntur, aeterna sunt."
1. 2. . . . Cod. Colbert. exhibet:
,,
', ."Reliqua omisit. Msti
lectionem cum Vossio ita refingunt Smithus et Ruchatus ex Int. Vet.
(Lal.
1.) : ,, , & -
,
." Nimis audacter, nec tamen
feliciter emendat Toupius, qui ad marginein exemplaris sui: „Lego
'
,
'
,ut respexerit Bacchylid. et Int. Vet. (Lat.
1.)
forsitan sessionis." Quara quidem locutionem laudatam habes a Dionysio
Halic. in libro ^
.
234. ed. Upton. ncc nou
ab Athenaeo XIV. 30. V. 289. ed. Schweigh. Jacolson. Lat. 1. „Non
saasionis opus sed magniludinis est Christianus
(,,
"); quando
(Cod. Caj. „quum") utique oditur a mundo." Syr. 1.
OC7I )^) Q^
i. e.
,, persuasionis est opus (factum), sed magnus est Christianismus,
quando odit eura mundus." Legisse videtur
,, ,
10*
148
EPISTOLA
IV.
,
faeyJdOvg)
, />iof
t
6
(.
)." . 1.
(|^
V. [<}
/
&.
_
Jh&
1
iuuil.ui
(-)
i. e.

Non vanitatis
(
num legit
\_£±&1
s.
).^£)?
pro |*5?)
esl opus, sed magnum aliquid eet
Cliristianismus,
quando odit euin mundus." Arm. 2.
[|'_
'
/"/"
)
_
&%1;
,
i. e. ,,
persuasionis est opus sed magnilu-
dinis
Cbristianisinus
,
quando odio habeatur a raundo." In Tnnotbei
libro
conlra concil. Chalccd. (cf. Cureton. 1. 1. p. 42.) haec sententia
|,is vnbis
laudatur: _.»] ](1 ]}]
,1*£)5
OCTI
]r^
\\
.^
-VD tjAmiDJ
«-.Aifl] ljLA^i»f3
i• e. ,,
fuit (est) opus
hoc
persuasionis, scd
magnitudinis est Christianus
,
quando odio habetur
a
mundo.
"
Sim. Mctaphr. ex ed. CoteL et Clcrici banc scntentiara
omisit,
sed
Jacobson. in nota ad hunc locum dicit, eura habcrc:
,,
' *
."
Gr. 2. ,,
(Ms. ,,
/r-
") ,
&
' »
,
&.
,
(.
Jo. 15, 19.),
,
'
,
(ibid. .
4.)
1
." Lat. 2. ,,
solnm (,,") in opere, scd etiam in
magnitudinc.
Christianitas
cnira est, quae oditur a mundo, amatur a Dco :
quia
non est ab boininibus, sed ex Deo. Si enim esSetis
,
inqail (Kv.
Jo. 15, 19. 4.)
dc mundo
,
mundus quod suum est diligeret: nunc au-
Lem, qiia non estis de mnndo, projttferea odit vos mundus; sed ego elegi
\os : manete in me."
1. 1. %

.Cod. Colbcrt. cura Siin. Metaphr. omisii
vocem
,,".
Lat. 1. „Scribo ccclesiis
,
ct praecipio (Cod. Cnj.
„praccipue")
oranibus,
quoniam (Cod. Caj. „quum
u
)
volenfl pro Dco"
ctc. Syr. 1. .__>0
:Ur-S
,_.-_..<71_>- j]
^\
)
>tAjLjQ^^Z ]]
i• .
,,Kgo scribo omnilms ecclesiis, tl notuni facio
omni
liomiiii (omnilms), quod
volens ego morior pro Deo, si (est, quod)
vos oon prohibetfi me."
. 1.,
qai ah
bis verbis caput II. incipit,
Vertit: |>o
jntuVbiupt //
11\ £
\D ROMAXOS. 149
nuatv, txcov &
)}
-
. tvvota
(&, uytit
&
"L•
i• e. „Ego scribo omnibus ecclesiis (ad omnes
ecelesias) et notum facio
(om. voccm ,,")
,
quod mea voluntate
morior pro Deo
,
modo si vos non probibeatis me." Uterque interpres
in fine addidit
,,", Arm. 2. 1>#
^
L• /111
,
-.
-
&
. ^
[. e.
„Ego scribo omnibus ecclesiis, et praecipio omnibus, quod libenter (ad ver-
bum ,,cura promptitudine") morior pro Deo, modo si vos non prohibeatis."
Fragmentum illud syriacum e Timoth. 1. 1. (cf. Cureton. 1. 1.
p. 42.),
quod
bac sententia explicit, eam sic reddidit: -^-^
\j\
*.!£\
(j(
#
.-^
\j ^|5
0(71
v
| #
|
i. e. „Ego scribo omnibus ecclesiis,
et
praecipio omni homini (omnibus)
,
quod in voluntate mea pro Deo
morior, si (est, quod) vos non probibetis." Sim. Melaphr.
,
,
"
. . . Gr. 2.
,?
Tiaouis rats ,
(sic Cod. Aug.
,
sed Cod.
Nydpr. ,,", ed. Cotel.

")Ttdoiv
,
bzi (ed. Cot.
inserit pronoraen ,,",
quod non habetur in Codd. Aug. et Nydpr.)
. . . Lat. 2. „Ego scribo omnibus ecclesiis, et omnibus
mando
;
quia voluntate pro Deo morior, si vos non pracpedicritis."
1. 2.

&. Pro ,,"Sinithus reponit ,,'-
". Lat. 1. „Deprecor vos > non concordia interapestiva
(,,
axaioos") fiatis mihi." Syr. 1. _2a^ ^OOOlZ
j]
v
Q2XiD
}j|
j.^O
cn.J-15V^> ]}") \20.!
i. e. „Peto a vobis, ne sitis erga me in amore,
qui non in tempore suo"; ac si legisset
,,
."
Arra. 1.
similiter: \)
Jji
, ^
'
:i. e. „Pcto a vobis, ne faciatis erga me araorera in bora inlcmpe-
sliva." Arm. 2. ^^
Jfj
: -
-) ^,
. c. „Ilogo vos, in cassuin (aut:
incongrue) curas ostendere mibi." Sira. Melaphr. ut Gr. 1.

Gr. 2.
,,(Ms. addit ,,") ". r. . Lat. 1. „Rogo itaquc
(,,")
vos, ut non fruslra sit in dilcctio vcstra"
;
ac si Ifgisset
,,,".
150 EPISTOLA
&
tlvai
,
()
'
&tov .
&tov
,
dt* &,
"
&
.
149. 1. 2-

. Pro ,," Cod. Colbert. exhibet
,,",
uti et Codd. Paris. Mctaphrastae. Forma usilatior legitur in
Cod. Laur. Jacobson. Lat. 1. „Dimittite mc bestiarum es.se cibura, per qua.s
est (,," pro ,,") Deo potiri." Syr. 1. (OClp u
inn ^o*
.jdbilJ
||
^jiOT.J
r
i}u5 |2Qax»'3
i. e. „sinite me
,
ut siin bestia-
rum, ut per manus earuin (s. quarum manibus, per quas) dignus fiain
Deo.
"
Omisit vocabulum ,,",
idque ex incuria, puto, librarii,
quum reperiatur in vers. Ann. 1., ubi sic legitur :
()//_
.
/
: . e. ,,Permittite mihi fieri (esse) bestiarum (ferarura) escam
(
(1d]^)J
,
et per raanura earum (per eas) dignum fieri Deo."
Arm. 2.
ly
n
J/
uinu.p pbX
/ _ /
&: i. e. ,,Permittite milii, a bestiis (feris) devoratum fieri
(devorari), quo est occurrere Deo"; ac si legisset ,,di ov
11
. Sim.
Metaphr.
— ,,
(al. ,,")" . . . Gr. 2.
,,
,
*
& ." Lat. 2. ,,Sinite
me ut bestiarum esca sim
;
per quam (f.
„quas"J possum
Deum pro-
mereri."
p. 150. 1. 1.

9. Cod. Colb. ,,
,
di -
0 , & .'*
Lat. 1. „Frumentum sum Dei: et per dentes bestiarum molar
(,,
&"), ut mundus panis inveniar Christi." Syr. 1.
\rn
\
]*
?
£ ** »]
) ^*
Ij
-
.^?
#
|_^£
i. c. ,,Triticum (frumentum) Dei sum, et in dentibus
(dentibus
s. per dentes) bestiarura molor
(^,,& s. &"), ut inveniar
paois mundus Dei (,,&")." Similiter Arm. 1.
-nj) /.
*.
&: i. e. „Tritici (frumenti) granum
«m
Dei, et in dentibus (dentibus, per dentes) bestiarum molor, et
invenior
(legisse videtur
«_.•]
pro
t,**3A.•)?)
panis purus (sanctus) Dei."
Arin. 2. , .
^
&: i. . ..Tiitit
(fnimcntum) sum cgo Dei, et dentibus bestiarum molaribus
molor . ut
panis pnrtu (. sanctas) invmiar Dei." Sim. Metaphr. ui
Gr. I. Cod.
AD ROMANOS. 151
&&. , -
, ,

-
Colbert.

,,

& ." Gr. 2.
,,
-
&
'•,
1
& ,
&-
&&." Lat. 2. „Triticum Dei sum
;
dentibus be-
stiarum molar
,,.&"),
ut mundus panis Dei inveniar" (sic legitur
in Codd. Petav. et Magdal., al. „ut possim panis Dei mundus inveniri").
Haec sententia saepius ab aliis scriptoribus laudatar; reperitur jam apud
Irenaeum lib. V. adv. haer. cap. 18.,
ubi haec leguntur: „Quemadmodum
quidaiu de oostris dixit, propter martyrium in Deum
,
adjudicatus ad be-
stias
;
quoniam frumcntum sum Christi
(,,
")
;
et per dentes he~
stiarum molor, ut mundus panis Dei inveniar.*' Hunc Irenaei locum
repetit Eusebius Hist. eccles. lib. III. capite
36.,
quod de epistolis Igna-
tianis agit, his verbis:
,,

&,
&&,
&
."
versione Rufini additur sec. Codd. nonnullos in fine „Christi", quae
vox rectius in aliis Codd.. videtur omitti, nec legitur eadem in versione
hujus capitis syriaca, quam Cureton. 1. 1. dedit
p. 54 sqq.
;
nam pag.
58. haec verba sic reddita sunt : .1
#
]^(? »-jAj) ^
\&±*

,-*_ }»* ^?
\] ^+
](1±» i. e. „Triticum
(,,frumentum
u
,
sed positus est numerus pluralis) nempe sum Dei, et
dentibus bestiarum molor, ut inveniar panis purus." Cf. praeterea Acta
Ignatii
,
ac Menaeum Graecum
,
nec non Hieronymi llb. de viris illu-
stribus cap. 16.
I. 1.

.
Cod. Colbert.

,, &
-
". . . Smitb. vult addi ,," ante
,," sec. Lat.
1.,
qui sic vertit:
— ,,et nihil derelinquant eorurn quae
{,,
")
corporis mei : ut non dormiens gravis alicui (Cod. Caj.
,.alicui gravis") inveniar (,,&")". Syr. 1.
<\^.
Q^-yw-
t-Aj] \^ Ji-CCU ]0C7l1
\x> |]s]?
.-fr<^p
[ e• »Provo-
cando provocate eas, bestias
,
ut sint mihi sepulcrum
,
et nihil relinquant
e (de) corpore meo, ut etiam non, quando jacuero (obdormivero), sira onus
bomini (cuiquam)." Legisse videtur

,, &

(s.
)& ." Arm. 1.
1
/
_
.
,
//»
.
: i. e. ,,Sed potius
(,,
152 EIMSTOLA
& ( , &&
, ovii 6 oiptxui.
9''*
Aj|j.*Aj
s. ,».•?
Ajlfji^jJ
provocando
provoeate bestia.s (illas),
ut liant (sint) mihi sepulcrum, et non (lege tljl
,,nc s. non" pro
„unuin s. aliquid") quidquam relinquant c (d<;)
oorpere mco." Reliqua
omisit. Arm. 2.
[
,
'/iligltlj. -
.
*']
: . e. ,,Adulamini bestiis (illis)
,
ut sepul-
crum mihi fiant, et non (nc) relinquant e corporibus meis
;
ut non ob-
doriniens ego (quando obdormivero) gravis cuiquam appaream." Sim.
Metapbr.

,, ,
' -
." Gr. 2.

,,
(deest ,," in Ms.) ,
'—
&." Lat. 2.
,,&' autem
(,,
") blandimini
— et nihil relinquant de meo
corpore; ut non obdormiens, gravis alicui inveniar."
1. 1.

.
Pro Cod. Msti lectione
,,
"Smith. sec.
Lat. 1. rcponit
,,
". Dein Cod. Colb. exbibet
,, ".
Lat. 1. „Tunc ero discipulus verus Jesu Christi
(,,& -
"), quando (Cod. Caj. „quum") neque corpus meum raundus vldebit."
Syr. 1.
,^^ *.*
]y
t
M^
1
*
\j]
ocn ,__»,_jot
#
Jvq^v,
]^ .j^^y V
2
*]} l^>
'• e • »iTunc sum discipulus in ve-
rilatc
,,
")Jesu Christo
(,,
s. "),
quando cliara non corpus meum videt mundus." Arm. 1. |^i-
luijlnl uiil [ {
: i. c. ,,Et tunc illo teraporc liam
(sim, ero) vcnis discipulus Christi, quando corpus meum inundus (bic)
non videl." Vocein ,," bis verlit, ac legieee
videlur ,,) ]
)"(contra Syrum), et cum Syro ,," pro ,,
-
". Arm. 2.
,
L•
^
:
\. c. „Tunc cro vcre discipulus Jesu ChrisU
(
,,
-
"), quando ct corpus meum raundiis non videbiL"
Sim. Metaphr.
,, /, Xotarov
}
<'/.•
\
'
.** Gr. 2. ,,
toouat -
Xjouno-u," . . . Lat. 2. ,, veto (. ,,\
•)
ero diseipuloj
Jeeu Uirisli, eum corpUs mcum mundus non vidett."
ln Cod. Baliol,
ct
AD ROMANOS.
153
tbv ,
c
tvu &sto &-
< ei ntOto.
' ixu-
veteribus editionibus haec omniu ugque ad
,,
dvaia
"
desi-
derantar.
p.
152. I. 2.

&. Cod. Colbert. ,,
ror
— 9." Interseri debct
&ex fidc
Vet Int. (Lat. 1.). Smith. Lat. 1. „Orate Cbristum pro me
,
ut pcr
orgaiia ista Dei sacrilicium {,,0 &") inveniar." Syr. 1. Qi^u
.]!^
|^,? *.±*\ ^a^CT \±
r-»-£>5
,«-a£i!^.W
^
)
i. e. „Pctite a Domino nostro pro rae, ut per vasa (instrumenta)
haee
inveniar sacrificium Deo." Legit igitur ,, ()" pro
,,
"et ,,0
0".
Arm. 1.
\
&
&
1:
. e. „Petite a Domino propter me (pro me)
,
ut (ab) hoc
opere vas sacrificii Deo (aut „Dei") inveniar.
"
Videtur legisse:
1_|.- «..•]
(s.
])01
r
iD) S. jLjCl
]f£*L•
r*^?)
^a^CH
r
AOj
]] |^*»
pro
|-.11] )AmS) ».>*] <-»^
\\^>
*?
#
Sed cf. Arm.
2.,
qui vertit:
\
^^^-
??
^
, 7»
11
&
&
: i. c.
„Rogate
Dominum propter me (pro me)
,
ut per opera haec (ad
verbum
..manu operum horum", gr. ,, Mqytov
")
sacrificium
in-
veniar
Dco (aut ,,Dei")." Sim. Metaphr. ,,
iuov
,
&&9."
Gr. 2. ,, (Ms. ut Metaphr. ,, ")
'/, bia & dvoia (al. ,,0 "
Ms. ut Metaphr. ,, ") ." Lat. 2.
„Deprecamini
Dominura pro me, ut per bas operationes
(,,
"vcl
,,")
Mcrificium
inveniar."
p.
153. 1.2.
ojs
—vvv .Lat.l.

,,ego (om. „^i'")usque nunc
servus."
Syr.
1. ^QJOJ .^Cm^
j.j]
«.CDQ^aaO
^j)
]
j]
,1*1 1
(r^^• ^»?
!
••
c
• »Non sicut Petrus ct Paulus
prae-
cipio vobis; illi, qui sunt aposloli, ego vcro condemnatus
;
illi autcm
lilii liberorum (liberi), ego vero lervoe usque adhuc (ad hoc tempus)."
. 1.
154
EPISTOLA
,
txttvot tXtv$(QOt
3
.
*
&
,
>,
«*
,
.,
.
*
.
: i. e.
,,
quidem sicut Petrus et Paulus mandatum do vobis, qui erant electi apo-
stoli, et ego vir condemnatus
;
iili liberi, et ego usque adhuc servus.'
.2.
'*
-
"
.
.,
. .
,
.
.
.. e.
,,
Non quidem sicut
Petrus ct Paulus mandatura do vobis; ctenim illi apostoli, et ego judicio
obnoxius
(condemnatus)
;
illi Hberi, et ego usque adbuc servus." Sim.
Metaphr. ut Gr. 1.

Gr. 2.

,,
,
,
&,
'
(
. . .
Lat.
2.

,,
enim apostoli Jesu Christi sunt; ego autem minimissi-
mus : illi vero liberi sicut servi Dei
;
ego autem" etc.
1. 2.
3
iav . . . Cod. Colbert.

,,
",
,
-
." Desunt verba ,,
'*
apud V. . (Lat. 1.)
nostrum; et fortasse obliterari debent, licet in cae-
teris
quoque reperiantur. Smith. Lat. 1. „Sed si patiar
,
manumissus
fiam Jesu Christi (^
"), tit
(
f.
„et
u
)
resurgam (ora. verba ,,
")
liber. Et nunc
(,,
")
disco, vinctus, nihil concupisccre." Ultima verba, ut modo diximus, desunt.
Syr. l. >ood]o
}j]
lacn 1^».**. \SQAj? -)
«.••*»
v
l
V)
.cyo)
\H •,^}
i. e. „Sed si patior ,
manumissus (liberatus) Jesu
Christi sum, et resurgam in co e domo morluoruin filius liberorum (li-
bcr) ;
et nunc, dum vinctus ego (sum), disco, quod quidquam con-
cupiseain (nihil concupisccre)." Videtur legisse : ,, iav itafrat,
(),
ip
(
)
/, t.-Tithiitu•.'
. 1. similiter:
\ l^Ct^ctul'
1
^
\" \\
[
ifiiliif^
. 7#
|>t- J
1»1 ["
'• <•
»*Sed Sl patiar, lilur
Christi , el resurgo a muriuis (omisit verba ,,ip •") libe-
AD ROMAXOS. 155
&. &
.
V. ' &
ratus. Et ego nunc in vinculis meis disco nibil concupiscere." Arm. 2.
^^^^
> 7"
,
.
.

-
I
1
*

'• e. ,,sed si patiar
,
liber Jesu Christi
inveniar ("
'?);
nam (s. ut) resurgam cum eo a mortuis libe-
ratus. Nunc disco vincalis (meis) nihil concupiscere." Sim. Metaphr.
,,«/./.' ,
* (ita Codd. Laur. et
Paris. 1490., sed Cod. Paris. 1531. habet
,, -
"), , -
, ,
." Gr. 2.
,,
, , -
, , ',
-
." Lat. 2. „sed si passus fuero,
libertus ero Jesu Christi, et resurgara in eo liber. Nunc disco,
vinctus,
nibil mundi concupiscere, aut aliquid vanum."
I. 3. 4

.Citatur integra baec sectio ab Euseb.
Hist. Eccles. III, cap. 36. (cujus antiquam versionera syriacara dedit Cu-
reton. 1. L p.
54 sqq.) et Hieronymo in Script. Eccles. Catalogo
;
ex
cujus translatione latina novam graecam concinnavit interpres
ipsius So-
phronius. Producuntur ista a Gilda quoque, in epistola qua castigat cle-
rura Britanniae, sed ex Rufiniana Eusebii versione. Usser. Hunc locura
imitatus est Pseudo
-
Ignatius in initio epistolae ad Tarsenses.
Smith. et
Cotel. ex Eusebio et vulg. Codd. (Gr.
2.)
pro
,,
"
reponunt
,,". Utrumvis legas, glossara sapit tota clausula
,,
s. ." Jacohson. Lat. 1.
,, Syria
nsijue Roinam cum bestiis pugno, per terram et per
(,,
")
mare,
nocte et die
;
vinctus decem leopardis
,
quod est militaris
(,,-
") ordo : qui et beneficiati deteriores ." Syr. 1.
|_j$C1QD
vq
.^
Bj M 1 |^_> \j)
'
t
±£Ci]
]£ ]^ }.*.^>
,-
|
«-£>&» ]^
«^lj ^
]?^
^^1?
.«-».—
^*J,£Ui£) |.jAj
i. e. „A Syria (ct) usque Roinam inter bestias
conjicior (conjectus siim) mari et terra (ad verbum „in arido s. aridi-
150 EPISTOLA
& y.at ,
,
\ ti .
tiitc")
,
noctc et die, dum vinctus sum inter deccm leopardos
,
qui sunt
turma militum, qui etiam, quando benefacio iis (ipsis), magis malefa-
ciinit mihi"
;
ac si legisset ,, (<5)
Vflff"
et
,,' "
pro
,
".
Cum hac versione consentit Arm. 1. I
1
j/L•
.
'
$ ^
1
' ,
\?
1_ _
&
: 1 >
(
lcge }
,
/
.
i. e. ,,Sed et a Syria usquc Roraam inter bestias sum conjectus, in mari
ct in arido (terra), die et nocte
;
et vinctus sum inter decem leopardos,
qui sunt turma (coetus) railitum (meorum)
;
et quantum (legisse videtur

pro

benefacio iis
,
magis ctiam mali fiunt (nequiter agunt,
malefaciunt) erga me." Arra. 2.
*
3
^-
[ &
,
L•
: &)^
. 1£
.
i. e. „A Syria usque Roraam cum bestiis pugno m arido (terra) et in
mari, noctc et die, vinctus cum decem pardis (aut : leopardis)
,
qui sunt
ordines (s. coetus) militum, qui beneficiis a rae affecti (ad verbum
„quura bcneficia a me invenerint s. recuperarint") pejores etiara fiunt."
In syriaca versione Eusebii (cf. Curelon. 1. 1.
p. 56.) legitur sic:
r
i£>>
£]
«-^^ ].* >Q^ : ^^^^
>Q^
,,--^ ^^QJOi : . -
i. e. „A Syria oempe osqae
Romam cum bcstiis pugno in mari et in arido (terra), noctc et die, dum
viuclus sum cum decem leopardis, qui sunt turma militum
,
qui
,
quando
benefaciendo bencfaciinus iis (ipsis), hi malefaciendo malefaciunl." Sim.
Metaphr. ,,ldnb
Svqlai - '
(al. „0-
(
el alter anonynuis Arlorum Ignalii descriptor legit
„&
r/J>>
r 8
" . . /.),
«.* v.u\ ,

(al.
,
/OTtcQ ") o%n<(iivJi(Koi
(AMoymus ille
)
AD ROMAXOS.
157
iv de
uStxt^iaatv &
'
'
StStxatwiuut, & )
,
. . L Gr. 2. ,, 'Pc6u/;g (Ms. addit ,,") 0-
, &;
, ,
(Ms. & , "
. . /.. Lat. 2.
,,
Syria usque ad Roraam cum bestiis depugno, per
Itrram et marc
,
nocte et die
,
vinctus cum decem leopardis, hoc est,
cum mililari
custodia: qui ex beneficiis pejores fiunt."
I. 1. ir 9i
*

.Verba ,,«//.'
-
"respondent
Paulinis Cor. IV, 4.
,,
-
." Lat. 1. ,,
injustificationibus autem ipsoram magis erudior:
sed
liDii propler boc jusliiicatus sum." Legisse videtur ,,"
pro ,,"
;
vel saltem in animo habuit barbaram hanc vocem,
quam ita interpretalus est. Smith. Syr. 1.
.<"><"/ *^*~>

«?
\.]
,«-*> £>??] |)C1 ^ Q^*
,| ^,jAj
i. e. „Ego
in lacsiooe (per laesioncm
,
injuriam) eorum magis erudior; non autem
propter hoc justificatura est mihi." Arm. 1. V^ujjg L• ,
]
:
,
i. e. ,,Sed
ct per hoc (hac re) magis erudior; et non (quidem) per hoc
justilicatus
sum." Oraisit vocem .OOlZQJ.A.^^Da, cujus loco
(5010 s.
]><n .£\
substituit. Arra. 2. uyi -
(,
^^)»
1 "^_
^/^^
^
:i. e. ,,sed ego ab eorum injustitia magis etiara disco (aut:
instituoi s. erudior); scd non (quidem) per boc (bac re) justificor."
Bneeb.
syr. !
# )
^^.»].» |
./1
»] nbQ^O
»«_. >551
]1 \^.£\^0 ) i. e. „et in malcficio eorum ego magis
tiiidior; non vero propter hoc justificatum est mihi." Sira. Metaphr. ut
01 in textti
;
sed omisit verba ultima ,, -
." Lat. 2.

,,sed dcc in boc quidera justificor."
I. 2.

. Pro
,,
"apud Easebium
(. .
,
36.)
tegitar
,,
". Sed Vossius legit
,,
"
;
neque
aliter
lc^i.sst: videtor Htifinus, qui ila Iranstulit: ,,quae et ego opto veriorcs pa-
rari•', Qnde Yossii lccliuncm probat Yalcsidl. Pcarson. Loco
,,"
Euseb. edd. Slqth., Strotli. ct Hciiiicbcn dederunt ,,['!".
Lat. 1.
,,Sorliar bestiis niilii
esse paralis
;
ot oro promptas milii invcniri: quibus
el blamliar cito mc devorare; non quemadmodum quosdam timenles non
tetiKerunt." Syr. 1.
^^ . *
1^?
Ucu>UO
\A
15
158
EPISTOLA
xul
tvqt&r
t
vai, xui xoXuxtvaio
.,
rxpuvjo.
bestiis,
quae paratae (sc. sunt) mibi, atque oro
,
ut confestira
,,
-
"s. ,,
"pro
,,
") inveniantur mihi
;
et provocabo eas,
ut
confestim
comedant (devorcnt) me, et non sicut is, qui metuit ab ho-
minibus
aliis, et non appropinquat iis"; ac si legisset ,,ovd
:>
." Arra. 1. Miniliter:
\\j/
nliS unl
'
/
/ild, .
/, ,
. :
\>*-
/
^^^ ^
J
ni
^"^3
"
"L•
^&
/: i. e. ,,Sed laetor bestiis, quae paratae sunt mibi, quas et (i. e.
quarum ratione babita, ,,« "•) oro (preces facio), ut confestim
(,,
")inveniantur mihi, et comedant me
;
ac ne fiat iis metuere a
me,
sicut a quibusdam, qui non appropinquaverunt iis (vel ,,quibus non ap-
propinquaverunt")"; ac si legisset:
|])
\a.$] £)5
y*\
tJiJ- <.^jJ
r
J \lo
..^
£> vel
« '^ 3.
p.
pl. Praet. masc.-aut fem.) «_uj.,D
Arm. 2.
l^
/ tst
n
y
/
tfbiuli ,
.
.
*.
!
k^Pbd
'
'-
/.
^
.
i. e. ,,Utinam (ad verbura ,,quando sit, ut") utilitatcm ca-
piam a bestiis, quae paratae mancnt raibi
;
quas et (i. e. quarum ratioae
habita) oro (prcces facio), ut cito
(,,
")inveniantar (om.
vocem
,,")\
et supplico, ut comedant me, quae (num legit
,,«' "
pro
, }
"
)
metuentes a quibusdam non appropinquarunt iis."
Euseb. syr. ^)0 .*-*_ <_1}.£\? 1*. 01!•
|
\.
i. c. „Saluto bcstias, qifae paralae (sunt) inilii , el
,
ut confestiiu
(,,
")invcnianlur mihi
; et
provocabo cas, ut confestim come-
dant mc, non sicut is
,
qui metuit ab aliis
,
et non appropinqaat iis/'
Sim. Metaphr. ut nos in textu. Gr. 2.

,,«
*«*
(Ms. ,,'") ;". . . Lat. 2. ,. tinam fruai bostiis
AD ROMAXOS. 159
ot
&elrjerj
,
<
.
*' /
(
. &
quac mihi paratae sunt: de quibus opto compendium mihi inveniri
;
ct
illiciam (sic Codd. Msti, sed edd. priores habent ,,Quos et opto rnihi
veloces esse ad meuin interitum, et allici", ex Hieronymo fortasse, qui
vertit ,,Quos et oro veloces mihi esse ad interitura, et alliciam"), ut
celerius me coraedant; ne sicut in aliis territae sunt (al. „sint
a
),
et non
cos tetigertmft."
1. 1. —
&
. Lat. 1. „Sed et, si ipsae volentem
,,
"pro
,,
") non velint, ego vim faciara. Veniam mihi
habete
"
etc. Syr. 1.
] #
* ^^^»
^*^P V
^JCH 2>]
# #
.«.
- i. e. ,,Etiam si hae non velint appropinquare raihi, ego cum
vi eo supra (contra) eas
;
noscite me ex anima mea (e me ipso)
,
quod
expedit (s. quid expediat) mihi" . . . Reliqua desunt. Arm. 1. h
(d-L• *>_
_
/
nliuinlni
/
:
--
: i. e. „Nam etiamsi illae
non velint appropinquare ad me (mihi), ego coactus (vel potius
„co-
gens") ibo super (contra) eas. (Verba _**.2 _ «.xb^ Q i*2 gr.
,,
"omisit.) Scio
,
quid mandatum sit (quod man-
datum cst) mihi
;
nunc credo fieri discipulum.
"
Videtur legisse :
|
«ji*(pro
2))
*^> \.±
#
01*-^

(cf.Euseb. syr.)^|?
||?
(pro
|^*) }|
. y
tm
.M.J±o)
i*X>
\a<ji
.
-*,.:•
. f ,
,
Arm. 2.
/
,
[ _
/
:
(^ 1
:
^^
,
i. e. ,,sed ego vira faciam (co-
gam)
,
etiarasi illae non velint. Veniam facite (date) mihi; ego scio
utilitalera meam. Nunc incipio fieri disciputus." Euseb. syr.
__2>(?
v
l
r
^a!^kZ ()? | )
* \ao] ,.»
i. c. „quod
,
etiamsi
hae prohibeantur, ac non velint appropinquare mihi, ego cum vi eo super
(contra) eas. IVosoite me
<•\
anrroa mea (c me ipso
)
;
quod expedit
iao
KPI8TOLA
tlvai.
]
,
(quid
expediat) mihi, cgo scio
;
nunc incipio, ut sim (fiani) discipiilus.'
Syrus
ulerque
verba
,,
"vertit: ,,nosciLc
< e
unima
mea", ac si legissent ,,'", idque sic vertisscnt, quun
vcrbuin ,,
"
forma certe respondeat latino cognosco
;
cf
infra
cap. VI.
eandein phrasin ejusque versionem arm. 1., et supra ep
ad Trall. cap. V. p.
103 sq.
,
ubi
,," eodem mod(
rcdditum
legitur. Quae in vers. syr. 1. desunt, ex Euscb. syr. possunt
euppleri.
Siin. Metaphr. ,, &, )
.
'". . . Gr. 2. ,,
&?.] , ". . . Lat. 2. ,,Kt si ipsae
noluerint,
ego eis vim faciam (al. „ego ipsis vim ingerain, ego urgebo").
Igno.scite
milii: ego scio quid mihi expcdiat" etc.
1. 1.

.Cod. Colbert.
,,
". Hierony-
mus videlur legisse cum Eusebio ,,", Rufinus autem ,,"
modo Optativo, aut ,,"
cum Cod. Colbert., ac s\ voluisset: „nemo
aut
bominum aut angelorum, sive bonorum
,
sive malorum
,
hunc tnihi
lionorem
invideat";
qui sensus bic optime quadrare videtur, et maxime
cligendus cst. Smith. Lat. 1. „nibil me zelare (,,") visibilium
et iiivisibiUiim, ut Jesu Christo fruar." Syr. 1. ,_ >O
r
^D
<_.£
V
i. c. ,,
invideat (,,")
mihi quidquam ex iis, quae eonspici-
untur, et quae non conspiciuntur (e visibilibus et invisibilibus)
,
ut Jeso
Cbristo
dignus fiam." Arra. 1.
[|. _
_
,
1
(]"
^\ •
. c ,,
invidere quidquam mibi e visibilibus aut ex invisibilibus, sed
ut dignus fiara Jcsu Cbristo"; ac si legisset
,_£\
pro
^j
et
,,-
"cum Lat. 1.

Arm. 2.
1
,
/
.
^:
i. e. „et studeo (curo) non desiderare quidquaui (,./>;-
8sv /
,")
,
et non bcate praedicarc visibilia aut invisibilia
,
ut
Jcsu Cbrislo occurram." Euseb. syr.
^!)
<-^D
>O
r
^D <-^J
\
,]-*1
Ix^A^O ^ **
Vi
^•! ±£0 ^\&0}
. c. ,, invideat mihi quidquam ex iis, quae conspiciantur
,
< rv iis,
quac non rniispiciunliir
,
ul Jesu Cliri.sto digmis liam." Cunscnlit COfli
Syr. 1.

. MeUpbr. gec. Codd. Par.
«i Laur. omisil verba ..//•,
£
— ". Gr, 2. „&
,
AD ROMANOS.
101
, & -
". . . Lat. 2. „Nulli aemulor (f. ,,aemuler") visibilium
et invisibilium, ut Jesum Christum merear adipisci.
"
1. 1. > y.ai . . . Cod. Colbert.

,,
, ,
, (), (),
,
3• ." Dele verba ,,-
,",quae ab interpolatore adjecta sunt. Voss.
Habentur
apud Symeonejn
,
quae in suo codice non legebat Vet. Int. (Lat.
1.) ne-
que Eusebius. Omittuntur quoque ab Hicronyino et Rufino
;
et plane
superflua videntur. Smith. Lat. 1. „Ignis et (deest ,,et" in Cod. Caj.)
crux, bestiarumque congregationes (om. voces ,,, "),
dispersiones ossium
,
coacisio
(,,
")membrorum
,
molitiones to-
tius corporis, malae punitiones diaboli in rae veniant; solum ut Jesu
Christo fruar." Syr. 1.
>
£*}
].>0 1^. |?OJ

«Ifs^p
CTl^lJ) ]...>*'*0
l^rvO
I^QOO
)?
,]
}>*** ViOAA^ ?>*
.
v
°<4
j «--^^
K^o ^iojj
i. e. ,Jgnis et crux, et bestiae quae paratae (om. verba
,,,
-
"), abscissio
(,,
")
membrorum
,
et dispersio
(,,-
", sed legenduin fortasse
pjQ—
,,"pro
|$)Q.»
)
ossiom ,
et contritio
(,,
s. ",sed et hic fortasse adden-
dum est signum numeri plur.) totius corporis, cruciatus duri
(,,
")accusatoris (calumiiialoris
,
adversarii) supra me veniant (s.
vcnient), et tantum (modo) Jesu Cbristo dignus fiain." Eadem verba,
quac Lat. 1.,
oinisit, ac legit
,, ,() .",
forte error hic latet librarii. Arm. 1.
*.
.
,
.
,
,
.
nulth^
[,
/
tfuiiitfuni
.-1^ 11/ 7*
(]
\" ].i. c. „Iguis ct erux
,
et
bestiae, qaae paratae sant, divi.sio
(,,") et dispersio
(,,-
") ossiam
,
el abscieeio
(,,
") inenibrorum
,
ct contritio
(,," . ,,
", ad verbuin „moIere s. actus molendi") totius
(oimiis) COrp#ris, cl
nalae lurbaliones
(,, ")satanac
vcnii-nl (s. vcni.mt)
gapra mc, tantum (modo) Jesu Cbri.sto dignus /iiiin.'
I. w.rbi.s
„bcstiae quae paratac sunt",
ut c numero vocum sing. patet,
11
162
EIMSTOLA
. ioterpretem e Syro vertisse; sed addidit tamen, vcl ccrte addi
disse videtur vocem ,,"
(), transposuit verba
,,.
etc. sec. textum graecum, atque in vertcndo verbo
,,s. '
magis respe.vit ad etymon hujus vocis: unde conjicere licet, hanc ver-
\
sionera hoc loco in nonnullis certe exemplaribus ad textuin graecum
esse correctam. Obstat taraen huic opinioni interpretatio verborura
,,
-
",atque objicere etiara possumus :
1)
Armenum for-
tasse in syriaco suo exemplari reperisse versionem vocabuli ,,'-
<{
,
aut ex ingcnio addidisse vocem ,,abscissio",
2)
illam
verboruin transpositionem apud Syrum deberi fortasse librario, ac
3)
aut
Armermm
^JLjj..^ legisse pro
{.,,
aut etiam casu fieri potuisse,
at vocabulum graeco magis respondens eligeret. Euseb. syr. :
pQ_j
1_)1) {XIIDQSO ij—iDj^ |$)Q_00
]->5
J.A1DO ).£*>.0
#r
»2lj
w^
:Ijl^dd5 \.±
Ih^p
ci^dj
^!
,|| (., ^Qaa^ )Q.m,!^00
i. e. „Ignis et crux
,
et coetus
bestiarum, et dispersio ossiura, et abscissiones membrorum, et perditio
(exilium) totius corporis, et cruciatus satanae : omnia haec supra me ve-
niant (venient)
,
et tantum (modo) Jesu Christo dignus fiain." Eadera
verba, quae Lat. 1. et Syr. 1., omisit, ac legit (si noo addenda censeas
puncta Ribbui, quae numerum indicant plur.) ,,
— —

s. "(Eus. gr.
,,

-
— —
s. ") et ,, (Eus.
gr. ,, ")
;
verba vero „omnia haec", quura in Eusebio graeco
non legantur, ex ingenio videtur addidisse. Eandera sententiam e Sever.
Antioch. libr. II. horail. cpilhron. hom. 65. ita profert Cureton. I. 1.
p.
38.
: 2Q>*^£5 : «_*2^
^IjJL•)
\{\
Q£>?0 ]2Qa>Jo )*OJ>
:|]
|.>aaa^O ViQjtAj^ i. e. „(quod) ignis et bestiae
,
ct
deeiefl
iniHc species cruciataum veniant (venient) supra me
;
tantum (modo)
Jcsa Christo dignus
fiam." Haec e memoria dedisse auctorem
,
jain Cu-
relon. vidit. Arm. 2.
-
-
[
_>
,,
}
, ,
,
:
)
.
!
" : i. e. „Ignifl <\ . tt coclus bestiarum,
dissectio, divisio, dispersio ossiam, absciaeio membroram, coatritio (aut:
) ROMAXOS.
1C3
icaxai *
&'
.
VI.
,
(
, ^
oontritio et corruptio) totius (omnis) corporis
,
et omnes cruciatus sata-
nae veniant (venient) supra me
,
tantum ut (modo si) Christum lucrer."
Legisse videtur:

,, ,, ,
,

. ". . . Sira. Metaphr. ut
Cod. Colbert., sed exhibet ,," sec. Codd. Par. et Laur.
,
deinde
,,y.ai /." pro ,, ", ac deest in nonnullis exem-
plaribus
,,
". Gr. 2. fere item, sed scribit

,,,
(ita Cod. Nydpr.
,
in Cod. Aug. habetur
,,")
, . . 3"
. . . Lat. 2.
,,Ignis (om. ,,"), crux, bestiarumque constantia
(,,")
,
ab-
scissio
(,,
"), separatio
(,,"),
confractio
(,,
")
ossium, dissipatio
(,,")
membrorura
,
interitus
(,, s.
")totius corporis, et damnatio
(,,
,") diaboli
;
omnia
in me veniant, ut (om.
,,
") Jesum Christum merear adipisci."
L 3.

. Cod. Colbert.
,, -
11

. . . Lat. 1. ,, milii proderunt (Cod. Caj. „pro-
derint") termini
(,,
") mundi
,
neque regna saeculi hujus."
Arra. 1.
|[|*
/•"> ,
1
- i. e. ,, quidquam auxiliabuntur (legendum
furtasse ,,proderunt" pro ,cf. Arra.
2.)
raibi the-
saurus terrae (mundi), et non regnum hujus." Legisse videlur bis in
Sj riaco vocem
1^}_^,
quae tam ,,mundum" quam ,,saeculum" significat,
et \* >VfiQ^ i. e. ,,plenitudo s. finis", vel potius in num. plur.
^-•,
unde explieandam duco vocein arm. i. e. ,,thesaurus". Arm. 2.
[\lP L•
° ^
L•
fd
[J
/
:
i. e. ,,Nihil
(
Non quidquam
)
proderunt mihi
termini (suinmilates
,, ") terrae
,
et non regnum saeculi hu-
jus." Arraenus uterque legisse videtur
,,
",cf. Lat. 2.

Sim.
Metaphr.
,, . ". . . Gr. 2.
,,
(Ms.
,,")" . . . Lat. 2. „Nibil me ju-
varit qaae sunt mundi hujus
;
neque regnum temporale"; ac si legisset
,,
, ". . .
1. 4. —
.
Cod. Colbert. exhibet
,,
-
11
*
164
EPISTOLA
9
.
Iy.uvov
•fxttvov
eii
, ,
, ,
-;" cf. . Matth.
16, 26. M;irc.
8,
36. Lat. i
omisso hoc loco e N. T. dcsuinto vertit: ,,Bonum
(,,
") mihi »
propter Jcsum Christam (,,
^")
,
quam regnare supe
terminos terrae." Itein fere Arra. 1. (,
_1 ,
')"
^{
) -
" *
i. e. „Bonum (,,") est mihi mori in Jesum Christum (vel „in Jcs
Christo", ,, ",vel cuin Sim. Metaphr. et Lat. 2.
,,
'[
}"),
quam dominari (regnare) super orancs tenninos ter
rae." Arm. 2. 1
£
'
.puii
//
:
i. e.

Melius est lliih
,,
")
inori in Christum Jesum (vd ,,in Christo Jesu"), quan
regnare super terminos terrae." Hacc et proxime sequentia usque in
lincm capitis syriace versa e Timothei, episcopi Alex., lihro contra con-
«•ilium Clialcedunense dcdit Cureton. 1. I.
p.
42 sq. Ibi legimus : *"~W
->\S£>
^!1? ] :>*.** &qaj
^£ >)> «.*
.1^1?
•. e. „Bonum (s. Melius) mihi, ut moriar proplcr Jesum Chri-
stuni, quain ut regnem super fines terrae." Legisse videtur ,,",
quoniam
,,
"syriace reddi solet per vocem j.jAa ;
deinde confir-
inat lectionera ,, ". Sim. Metaphr.
,,
& ^
/~
5

.
, ] ,
}
(al. ,,
");
" Gr. 2. ,,/.or iuoi
'[
,

,
" (Ms. ,,
&]
-
");" Lat. 2. ,,Boimm est raihi mori in Jesu Christo (,,tr '
"),
quam regnare in Hnibus terrae. Quid enim prodest homini,
si totum mundum lucrctur, animam vero suam pcrdat
{,,
") ?
'
1. 1.

. Lat. 1.

>Jlle
(sc. Cbristns) lurrnB
mihi adjacet." Syr. 1. noanisi altima verba profcrt, caquc sic vcrtit:
«_._!-. _^.0
I r
_^alD? (J^ax»
i. e.
M
dolores partus surgunl suprt
me." Anu. 1. tjutnli ///,
/"'"/
[>/>'!
y/
/-
nlfiiii/i / Jhnliintf niuJJid //^/ tuuiltWli h
*]
AD ROMANOS. 165
oi
.
•,
i. e. „Eum, qui crucifmis est propter me (pro me), quaero
;
eum,
qui rcsurrcxil e
morluis, volo. Dolores (anxietates) mortis surgunt supra
rac"
;
ac si legisset

,, '
— -

(s. ,,
", sed Arm. ~
>ad amussim respondet voci ,,") "etc. Equi-
dcra vero arbitror in Syriaco scriptum fuisse » Vj
|.j|
f^ia
.,^-^
") \l]
fe.
001 ,<-a^\m
i. e. „Eum quaero, qui
mortuus est pro nobis; eum volo, qui resurrexit propter nos" etc.
,
et
Armenum, quam litterae inagis minusve essent deletae, lcgisse «.^^-»
„pro me" loco
__A_a—^— „pro nobis", et jZQ-)
„mortis" pro
|
r
_i>aLo? ,,partas", ex ingenio autem, quod levia tantum litterarum vc
stigia repererit
,
dedisse

eum qui crucifixus est"
|«-~i
»
S,
* pro
)
,,qui mortuus est", et ,,e mortuis
"
{^ ~D pro^Aj^^^o „propter nos". Arm. 2.
)]
iluiuli . \\
(
:
. )
/
1
i. e. „Eum quaero, qui propter dos (pro nobis) mortuus est; eum volo,
qui propter dos (pro nobis) resurrexit. Partus meus (aut: fenus et lu-
crum meum) superveniens (e significatione usitata ,,intelligens s. intel-
lectus") stat"
;
ac si legisset ,," vel ,,"loco vocis
^". Timotheus Alex. cf. Cur. 1. 1. p.42.
^rn
> (S'O Obl^
.«^•^ >Qa£D i. e. „Eum (Illum) quaero, einn, qui pro nobis morluus
est, eum volo, eum, qui propter nos resurrexit
;
partus vero positas
est supra me." Sira. Metaphr. nonnisi haec exhibet:
,, ,
." Gr. 2. et Lat. 2. omissis verbis ,,o
? "paullum a Gr. 1. deilectunt: ille eniin dedit
,, , &(in Cod. Aug. deest
«»\ ,,")
,^ '
,
";bic vero reddidit: ,,Dominum namque
desidero, Filiuin vcri Dei, et Patrem Jcsq Christi. Ipsam ulique quaero,
et illum, qui pro Dobifl mortuus est ct re.surrexit."
1. 1. —
.Cod. Colb.

,,
-
, .
."
Pro
*
1
Ilurluilu.s legit ,,",
Clcricus conjeclt ,,-
160 EPISTOLA
uno&uvtiv' Gtov
0". Lat. 1. „Ignoscite mihi
,
fratres : non impediatis rae vivere
non velitis me mori, Dei volentem esse
;
per inundum non separetis me
ncque per raateriam seducatis." Legissc videtur

,,
/
&—
(Sraith. teste Jacobson. ,,
&")
,
'
."

versione s\r
haec usque ad vocem ,,"Cap. VII.
p.
171. L 2. exciderunt.

Arm.
1.,
qui ab his verbis caput III. incipit, sic vertit:
^
£1 hJi/ ,
(lege
Jfj )
:
[J^i
(1.
\\*)
^""^//»
_
/
,
iljj
» ,
&-.
.\. e. ,,Cognoscite (scite) me ex anima mea, fratres
;
ne
expellite (rejicite) me e vita; ne velitis mortera raeam, quam (ve! po-
tius ,,qui") volo manere in miindo
;
ne honorate sic
,
et ne aemula-
torein facite vis-ibiUum." Singularis verborum
,,
," inter-
pretatio nonnisi e versione syriaca lucem accipit. Haec enim antea
Cap. V.
p.
159. 1. 1. verba
,,
"sic reddiderat, ita ut
verisiinile sit, eam et hoc loco eandem versionera retirmisse. Annenus
porro videtur legisse: (s.
«_^> ]_) ]? >•2
]}
,1! fs.
].])) ]])
|
1. \\> i. e. „nolite me raori
(.
mortem meam), eum, qui nolo esse (manere) in mundo", gr. ,,
'
(&. ,,
s. "^ iv ." reliquis a
texlu graeco prorsus abit, sed magis accedit ad Lat.
1.
, raodo pro
^
„honorate" legas
, r
scducite". Arra. 2.
1 _
-^
Jjj
_
1
k^l"]
t>
(
tuiinn,
^)
^
:
1
ijfi Jjj
,
JJj
[
: l • e • nVeniam facite (date) niilii,
fratres, ne prohibete me a vivendo
;
vclitis (secimdum alios ,,ne velilis
s•. oolite", gr. ,,&
" aut
,,
&
/*£') raori mej Dei
volentem me esse (fieri), mundo me ne largimini, et nc elementu qui-
busdam scducimini"
;
ac si legisset

,,
& &
((
, «7;
70", nisi forte
,,seducite" legenduni pro
*
„aeducimini". Uterque ,\r-
menns
in nmltis conscntit cura Lat. 1 Tiinoth. Alcx. (cf. Cur. 1. 1.
p. 44.):
AD HOMANOS. 107
ftvui ^,
•' vXtj .
&UOOV , &
&>

]£> \\>] .^QJ-^^Z
JiQ^^ )?
)) >>
cjiJ-JQ^
r
A2 i. e. ,,Sinite me, fratres mei; ne prohibeatis (s. non pro-
hibebitis) me a (vita)
,
ne velitis (s. non voletis) me mori (ut raoriar),
eura qui quaerit esse (ut sit) Dei, in mundo (legendum videtur
fon\\0
„in raundo" aut
jv~>VvV
,,mundo" pro
jv>Vv
j
ne faciatis habitare
(s. limndo ne largiamini) eum, etiara non (neve) per materiam (in ma-
teria) persuadeatis (s. adulemini) ei". Sim. Metaphr.

,, (
al.
,,
s. ") &
&." Reliqua desiderantur.
Gr. 2. ,,, ,
9. '[ , &
3
&£ &-
> , &." Lat. 2. „Ignoscite mihi, fra
tres : ne mihi impcdiatis ad vitara (sic Mss., in libris editis Graecismo
rcjecto habetur eraendatum ,,ne mihi impedimentum opponatis ad vitam")
;
Jesus eniin est vita fideliura. Et ne velitis me mori : mors enira est
vita sine (Jbrislo. Dei volens esse, muudo noii placeam."
. 1.
' —
& . Cf. Anastasius Sinaita in
,
Cap. 12.
,, 7tadovs &
.
(
(Imo:
na&ovs
.
((
. 216. ed.
Gretser.) Lat. 1.

,,illuc adveniens, homo ero" etc.
;
orn. vocem ,,^"
ante ,,'". —
Arra. 1.
.
\\
-
^.
ujIi
,,i. e. ,,permiuite mihi accipere infinitam
(
indeficientem
)
lucem. Sur-
sum quando ibo, horao perfectus; permittite mihi fieri imitatorem (s.
similem) passionis Dei mei." Arra. 2. "//
^ ]
//
^
'
'^-!
^
^^
/^
_
^_
//
:
i. c. ,,permiuite mibi puram (sanctain) lucera accipere. Nunc
liouio sum
,
sed illuc iens
(
quaiido illuc ivero
)
angelus fiara; praeci-
pite inilii imitatorem (similem) fierii passionis Dommi mei." Timoth.
.. (cf. Cur. I. 1.
p.
44.;••
- . ffi]
?faciQJj
uJQQDQJ
* «.A

]
.]
]ocn
^\] \il]
>
168 EPISTOLA
&> . ti
, &
,
) &
.
#
^!_^? ClA^t) i. c. ,,sinite me, ut lucem puram accipiam; quandu
illnc eo, filius hoininis (humo, om. ,,0" ut Lat. 1.) sum
;
permittite
milii, ut imitator sira passionis Dci mei." Lltima verba
,,
"ctc. in variis variorum aucloruin codicibus syriacc versa reperit
ac repetilt Cureton. 1. 1.; ac priniuin quidem e Severi Antioch. libro
cotttfa iinpium (Jrainmaticum
,
p.
28.:
|
»V>j V>
fnmf
^
. . X
nm^f
ci_a.-jj?
]) |.*)
_*! ams]
(
#
]—j_doi ^*a^Oj..d
*1
m
^O\J$s)
i. e. „permillite mihi, ut sim imitator passionls Dci mei; (re-
peritur vero in exemplaribns aliis quam his, quae vetustiora sunt, sic:)
permittite mihi, ut discipulus sim passionis Dei raei
4
'; porro
p. 40. ei
ejusdem libro . honiil. epithron. hom. 65.: j.l
,^? «_i\
Q_CQ_^f
,^<7)
f*""?
|0(Tl|
i• e. ,,permittite mihi, ut imitator sim passionis
Del Jiiei"; deindc
p. 46. e Thnotbei Alex. libro contra concil. Chalccd.:
#
>_,2^> Ia.ko |]
}.-^^) «.i\
Qm^if
i. e. „permittlte mihi,
ut imilator siin passionis Dci mei
;
denique
p.
50. e raonopbysitae cu-
jusdam libro : ._»__^5 ^-»010* |OC7l]
J.ia.^5
r
li05 «.A-i Qm^>|
i. e. ,,permittite mihi, ut imitator sim passionum
(,,
&") Dei
mei.
"
Sim. Metaphr.

,,

&
."

Gr. 2.

,, ,
8
." Lat. 2.
— ,,Concedite mihi
,
ut sim imitator passionis
l)ei raei."
I. 1. fci' . . . Lat. 1. — „sciens, quae continent me." Ann. 1.
T»um /
^
/»«
'

]?"}
: i. e. ,,At qui attendet, inlelliget, qaodcuoqae o^o
volo, et
palietur mccum. Hoc dico, quod scio, quid est (sit), quod cinxit
mc." Legisse vidctur
,,
'
* ". .2.
\^ " [
["'.. ,
LutJjttfu. -1
. .
^^ //"//'
/
: i. . ..Si
quis cum in
se luibci
, iiitelligat, quod volo, <l remissionein largietar
(veniam dabii)
mihi, ct compatiens
(i.
».
passionis socius) etiara eril sci
bns do!orts (cil.unilah-.s)
.•
Tiinoib. M.v. ((
I Curcton. I I. p.
4-
AD ROMANOS. 169
V II.
/
xul & &. uuq-
•:-«_1
Kt
J
r^
^i\i] ^
r
j « ±\ >>w)Q i. e. „Si quis
()
in se (in anima sua) possidet eum, intelligat (s. intelliget) id quod volo,
et patiatur (s. patictur) mecum sciens ea, quae circuradant rae." Hic
ezplicit fragme&tom hoc syriacum.
— Sim. Metaphr. —
,, -
&;
"
. . . Gr. 2. ,, &(ita Codd. Aug.
et Nydpr., sed Cotel. sec. Sim. Metapbr. et Lat. 2. in textu dedit
,,£»/
") £" . r. . Lat. 2. „Qui enim vult in se ipso (,,fV
turno") habere, intelligat quod volo
,
et compatiatur mihi, sciens quid
sit lii me."
I. 1.

.Cf. . Jo. 16, 11. et II Cor.
4,4. Lat. 1.
,,Piinceps seculi hujus raperc me vult" etc. Arm. 1. ^
!
\. e. „Princeps hujus mundi (e syr. ^iQj^}) rapere vult me,
et co^itationes mentis meae interficere." Oinisit verba
,,
",
ac
lej?eiiilum videtur cum Arm. 2. ,,corrumpere" pro
/rt ,,interficere."
— Arm. 2.
/faJh
,
L• /
.
\. e. ,,Princops hujus mundi rapere vult me, et cogitationes meas,
quae in
D»'iim (s. Deo s. ad Deum), corrumpere studet." Gr. 2.

,, &
". . . Lat. 2. „Princeps mundi (iegisse videtur
cura Arm. 2.
,," pro
,,
")
hujus diripere rae vult, et in jadicio Dei
me
dinniipere."
1. 2.
— 3. Cod. Colbert.
,,
)
& . &,
&." Alii raalunt „" pro
,,",
quod retineri
potest,
modo cam I). Yossio .sumatur. Qaod quuin aliqui non in-
tellexerint, qua.si dativo casu singulari positam essct, ob analogiam gram-
maticae eubstituerant ,,
". Smith. Marklandus monet
ex praccedenti ,,&)" subaudicndum csse ,,&"post
,,",
quam vocem excidiese suspicatnr Clericus. Jucobson. —
Lat. 1. ,,NuI-
lus i^itar (Cod. Caj. ,,ergo") praesenlium de \ubis adjuvet: ipsi autem
magis mei
(,, ua/J.ov "s. ,," sc. ab
$)
liatis, hoc
Dei nei (,,-ror -eov /»")."
Arin. 1.
\J7»
«
170
EPISTOLA
$
yivta&t
$.
,
,
), *
Wm, / 1, ,
,
&:
i. e. „Ne quis e vobis (om. „o$v" et ,,
")
auxilictur
ei, sed potius
,,,
Bi") ad meum
latus (ad meam
partem)
estote, hoc est, Dei." Arm. 2.
%
>
_
.
-:i. e. „Itaque
,
ne quis e vobis auxilietur ei, sed potius ad
meum
latus (ad meam partem) estote, hoc cst ad Dei (sc. latus s. par-
tem)."
Haec prorsus conveniunt cum Arm. 1.,
ac videntur ex illa ver-
sione
desumta esse.

Sim. Metaphr. ,,,
ovv
(om. ,,") &
' &,
'
'
&." Gr. 2. ,,
(deest ,,"
in Ms.) &
.
(Cod. Nydpr.
,,
"),
& (Cod. Nydpr. ,,
&")."
Lat. 2. „Nerao ergo de praesentibus
vobis auxilietur ei: magis autera
mei
adjutores (,,
"*!) estote, hoc est, Dei."
1. 2.

&.
Lat. 1. ,,
loquimini — et („*/")
inundum
concupiscatis." Arm. 1.
\\
(lege \\')
(]
,
- :
\. . „Ne
sit
vobis loqui solum de Jesu Christo
,
et munduin ne concupiscite"
;
ac
si legisset
,,
(*>>
". Arm. 2.
,
:
i. e.
„Ne Jesum Christum in ore habete, et concupiscite (s. concupisci-
tis)
mundum." Gr. 2. exbibet
,,
"loco ,,&". Lat. 2.
NoUte
dicere Jesum Christum, mundum honorantcs."
1. 3.

oh
.
Cod. Colbert. exhibet ,,
"pro
,,
". Toupius
vult
legi ,,
&
oig"
# ;#

Lat. 1.
„Tnvidia in (decst „in
u
in Cod. Caj.) vobis non
inhabilet:
neque utique ego vos praesens deprecor
(
Cod. Caj. „ego
praesens
vos dcprecor") credere (1.
crcdite
)
mihi. His autem maiiis
(Cod. Caj. „His magis vero") credite
,
quae scribo vobis." Legisse vi-
detvir
,,
"seu potius ,,
" et ,,
"
pro
lectione Cod. Colbert. ,, " et ,,',". Arra. 1.
*\. . _Jf
.
_
_
AD ROMANOS. 171
& oi , ,
&. ,
. , .
'
.
*/
1
?
"3 ^
& i. e. „lnvidia aj)iid
vos ne habitet; sed et minime (nihil) si
,
quando veniam ad vos
,
et
petarn a vobis
,
obtemperetis mihi. Jara (Itaque) iis, quae scripsi
ad vos, credatis (,,")". In verbis
_
[_
(ad verbum
,,
non quidquam si
,
quando") aliquid superfluum est,
legeodum aut ,,minime quando", aut
_ *_
liffJ-fc
,,minirae si'. Arm. 2. \.1
^°_
^fc
l»/t^£
(/ ),
^.
.
/ ^
. , \. e. ,,Invidia in vobis ne habitet. Si ego vos veniens (s.
quura venero) rogabo (liberare me), ne consentiatis (s. confidatis) mihij
sed potius credite (,,"
)
mihi, quoniam (ad verbum „quo'
r
)
scribo ad vos." Sim. Metaphr.

,,
'

, ." Gr. 2.

,,
,
3"
-
, ." Lat. 2. „Fascinus (priores edd. male
„Facinus
kl
)
in vobis non habitet: neque si vos praesens rogavero, con-
sentiatis mihi
;
his autem magis consentite (,,&"), quae scribo
vobis."
1. 2.
— 9. Cod. Colbert.
,, ,
3."
Lat. 1. ,,Vivens enim
(,, ") scribo
vobis,
desiderans mori.
"
Arm. 1.
^
-
._
i. e. „Haec in vita (vivendo
,
vivens)
scribo ad vos
,
sed mori amo." Arm. 2. qui haec cum antecedentibus
nmjungit, oraisit verba priora
,, ", et tantummodo
habet :
/ i. e. „et desidero mori"
;
sed fortasse ex in-
curia librariorum ob praecedentia
,,
-"
sequentia
,,
)
"arm.
(.
-)
.
exciderunt.
iliid '—
. Cod. Colbert.

,,
/., ,
,
, £
',
." Cura Cod. Colb. (in lcctionc
,,
.") conveniunt Symeon ct Menaeum Graecorum ad XX.
diem Decembris. Sed longe praeferenda
(?)
videtui vulgatorum codicum
172 EPISTOLA
\
61
'
(Gr. 2.) et
Veteris Inlerpretis (Lat.
1.),
cujus versio pene in omnibus
ld
literam exigilur, leclio, luxata quidem
,
sed quae absque vel unius
lilerulae mutatione restitui possit: h. e. s\
,
ut optime pro solita illiof
suggerit D. Pearsonus, legamus ,," pro
,,
"
i. e. ;ubi dislinctio adhiberi debet. Hac vero neglecta Interpres
iste Vetus participium dativi casus, quod cura pronomine
,," conve-
nit, in duas voces dividens, posteriorem contra regulas grammaticae cura
sequente ,," (quo novam
,
eamque oppositam, sententiam incipere
particula adversativa satis clare ostendit) plane aliud agens, perperara
connectit. Smith. Vossius reponit
,,. "ignis qui in me
cst non nmnt refrigcrium. Ego autem Pearsonura et Smithtm sequor.
Jacobson. Pro
,,
" Cotel. Pearson.
et Smilh. malunt legi cum Gr. 2. ,, , ",
ut
nimirum Ignatius respexisse intelligatur ad Ev. Jo.
4,
4. Lat. 1.
,,Meura desiderium crucifixum est; et non est in me ignis amans ali-
quam aquam : sed vivens et loquens est in me, intus me dicit: Veni ad
Patrcm" ;
ac si legisset

,,
, (s.
)
". . . Syr.
1.,
qui bic pergit, sic vertit: _*.*
J/f^»1
^
]}QJ ^ . j.n>N> w^»j5 i. e. „et
amor mcus crucifixus est
;
et non est in me ignis in amore alio"
;
reli-
qua desunt. Videtur legisse
,,.
". Arm. 1.
"ll£/A
,
.,
.
/
^
i -
}
.
^
. t i. e.
,,
Amor meus crux est,
meurn desiderium crucifixura est, et non est apud me aUus aestus (ca-
lor)
amoris. Aqua bona et vivida exsistit in me
,
et in occulto dicit
mibi : vcni ad Patrem." Priora verba bis vertit, primuin ad textuin sy-
riacum (^£iA^> •
enhn significat 1. crucifixus
,
2. crux)
,
deinde ad grae-
cum textum, quae versio procul dubio ex margine in textura irrepsit;
porro legisse videtur
(^-? |,>^
pQJ pro
|2j.>j|
|£>.: pQJ
,
deniquc dixerim eum legisse ,," pro
,,
".—
Arrn. 2.
[<r hi uu .
( . [
,
/.)
. > (/7/*
):
.
/
' ^
/
"">
. ,- . i. ». .,Mt'um tUsiilcrium a P.iliv
ael . (lecon-
AD ROMANOS. 173
tv ifioi,
^ ,
dum alios : meum desiderium vel raeus amor crucifixus est); et non est
in me ignis amandi (alienum quidquam). Aqua vivida et loquens est in
me, et ab intus clainat et dicit : veni ad Patrem." Num legit
,,
"pro ,,
"
an
]—
|
pro )
«^
»
^
,
9
Verba
"
propter sequentia
\_
verti ,,ignis amandi (alie-
num quidquam)"; sed puto equidem ea
,
quae in parenthcsi apposita
Mint
,
ab aliena manu esse addita, atque
,
quum Gen. vel Dat.
"
tam ab Inf. quam a Part. derivari possit, hanc deriva-
tionem praetulerim, ac rectias igitur vertendum dixerim „ignem amanti",
pr. ,, .".
— Priora verba e Dionysii episcopi Athen. lib.
III. ad Tiraoth. episcop. Ephes. Cureton. 1. 1.
p.
54. syriace sic laudat:
.l^LiXl
i_vN*J
|A^Q.m>
i. e. „amor meus crucifixus est"; ultima vero
e Severi Patr. Antioch. lib. II. serra. epithron. serm. 65. idera dedit 1. I.
p.
38. his verbis:
.*_a«o] Zo_!^
^« )
: t-
£]
Q^^
0
i. e. „ab intus dicens mihi : veni tibi ad patrem meum." —
Sim. Metaphr.

,,
". . .

Gr. 2.

,,
". . . Lat. 2. ,,Meus
enim amor crucifixus est, et non est in me : aqua autem alia viva manet
in me
,
intrinsecus mihi diccns : veni ad Patrein." Legisse videtur:

,,o kiios ,
'(cf. Gr. 2.
,,
") ". . . 1 Menaeo
Graecorura die XX. Decerabris legitur : ,,
,
^' .
-
^ ."
1. 1. —
. Syr. 1.
-Jf
«__
s
tt_
s
oA— |]
.tjcn ^? ^^]] |]~>| .^) )2,1^*.
i. e.
,, dc-
sidcro cibura (alimentura) corruptionis
,
etiam non (neque) voluptates
mundi hujus
(,,
")." Arm. 1.
\\_
^^]
&~.
[/1 1\&1. /
(
/): i. e.
,,
desiderat senectus lac, et non voluptates muinli
,,
") hujus." Ilaec versio
,
si quid vldeo
,
luculcntcr indicat,
Armeoam legteee: ^Nk» |Za:2u.m-^ t^j^oA^ \\
pro
«^:^\
|j£}.KO |/
j
.
g)
\
],
Arin. 2. lantnmmodo habet :
1
/
,
i. c. „Non desidero corruplibilem vitam lianc"
;
nliqua
hujuij
seiitcnLiac desunl. INum legit
,, \
174
EPISTOLA
,
ovdt rjdovuig . &tov
,
-
" Siin. Metaphr.

,,
-
". Gr. 2.
,,
(Cod. Nydpr. ,,',")
}"
. . .
Lat 2. ,,
comedo (,,") escam corruptionis
;
neque voluptates
vitae hujus (ita Codd. Magdal. et Petav., alii „hujus mundi") desidero."
I. 1.
. . . Cod. Colb.
,,
& &, -
, ,
(Cod. Paris.
,,
") -
,
Ja-
'
& & ,
&
, ." ,,"Patr. Junius
conj.
,,
". Lat. 1. „Panem Dei volo
;
quod est caro Jesu
Chrislt
,
ejus qui ex genere David: et potura volo sanguinem ipsius;
quod est charitas incorruptibilis." Legit igitur oinissis omittendis
,,
-
'&, (vel
potius ,,
") & ,
,
."
Syr. 1. ^.-])
# |
1^3 JcJU^s? {^^».
?
Jc>CLK»
,-.•]? \. \)
\>>
#
01) ].>^^5
^f^p
,|]»
i. e. „Panem Dei peto (volo)
,
qui est corpus Christi
,
et san-
guinem ejus peto (volo) potum
,
qui est amor incorruptibilis (sine cor-
ruptione)." Praetcr ea quae Lat. 1., Syrus omisit etiara verba ,,"
et ,,
", ac legisse videtur ,, -
& ", nisi forte ordine verborum inverso legendum sit:
<Jl«ia&5
Jj|
1 JaII^O,
Arm. 1.
O^iugli
&
}
,
/
/
. e. „Panera Dei quaero (volo), qui est corpus Jesu Christi,
facti e prole (sobole) Davidis, ct potum sanguinis ejus peto
,
qui est
amor indissolubilis ct incorruptibilis." Addidit textui syriaco verba
,,//
-

", ac vidotur legisse
\±.
CTliD5j pro »...*0;
caeterum vocem ,,<3" bifl vertit.
Arni. 2. &]
-
/,/, 'A
/, .

[
,
,
L•
/): i.
. ,,Paiirin Dei cupio
,
qui Mt
corpus Jesu
CbrifiUj focti t
prolc Davidis,
el polum desidero, sanguinom ojus
,
qui
esl annu iicor-
AD ROMAiNOS.
175
' & atua ,
&.
VIII. & &
.
, .(&\
*
&-
ruptibilis (et vita aeterna)." Eandera fere, quam Arm.
1. , lectionem
tuetur. Sim. Metaphr. ut Gr. 1. Cod. Colbert.
,
sed exhibet
,,
"pro ,,os ". —
Gr. 2. item, sed exhibet:
,, &
— ^(deest ,?" in Ms.)

(Ms. add. ,,&") & (sic Cotel., Codd. Aug. et Nydpr.
,,") ". . . Lat. 2. „Panem Dei volo
,
panem coelestem,
panem vitae
;
qui (Cod. Magdal. „quae") est caro Jesu Christi filii Dei
(in edd. nonoullis additur ,,vivi", qtiod a Mss. abest), qui natus est in
novissimo ex semine David et Abrahae: et potum volo sanguinem ejus,
qui est dilectio incorruptibilis, et vita aeterna."
1. 3.
— &/
0
. Pro lectione Codicis Colb. ,,&" Al-
dricb. dedit ,,&", Suiith. mavult ,,&". Verba
,,&
(particula ,," in Cod. Colb. non exstat) 3"
uncinis inclusimus, quoniara non reperiuntur apud Arra.
1. , Gr. 2. et
Lat. 2.

Lat. 1. „Non amplius volo secunduin bomines vivere: hoc
autein erit, sl vos velitis. Velite autem (,,#£"), ut et vos acceptemiDi."
Apud Syrum haec et sequentia usque ad vocem
,,
"cap.
IX.
dcsiderantur. Arra. 1.
\\_
- J
/ /»^
-
1
}•
: l
'
e
* »^ amplius volo
secundum homines vivere
;
et hoc erit (fiet) raibi, si vos velitis"; reli-
(jiia desunt. Arra. 2. * 1
. .
^.
^' ^
-^:
. . /.
/^) )
\. e. ,,
araplius volo secundum
homines vivere
;
et hoc erit (fiet)
,
si vos velitis. Jam (s. Itaque)
ve-
Iitis, ut et vos auxilium inveniatis (vel: ut et vos optati sitis s. fiatis,
id est accepti)." Siin. Metapbr.

,,ovv (ut Arra.
2.),
&&8.'
4
Gr. 2.

,,
0).]
(. ep.
ad Gal.
2, 19. 20.) , ,
} ." Pro verbis
,,

"Ms. cura Metaphr. habet
,,& ovv ,
' &-
-."
Lat. 2. ,,Jara nolo secundum homines vivere: hoc autem
erit, si vos volueritis.
Christo crucifigor: quia jam ego non vivo
;
vivit
176 EPISTOLA
&.)
'
,
' ,
,
9. ^
vero in me Christne." Pro hac lectione Gr. 2. et Lat. 2. facit illud in
Graecomm Menaeo Decembr. XX.: ,,' -
oumcca
, -rj ,
,
."
1. 1.

. ,,
"Vossius mallet
,,
",sec. Lat. 1.,
qui sic videtur legisse. Lat. 1. „Per pau-
cas literas deprecor vos : credite mihi." Arni. 1.
^
£
: i. e.
„Quod pcr paucas litteras (characteres) peto a vobis, credite mihi." 1
Arm.
2. " 7*
(hucusque
verbotenus
Arra.
1.),
^
i. e. „Quod per
paucas
litteras (cbaracteres) peto a vobis, largiraini (conccdite) mibi."
Sim.
Metaphr. ut Cod. Colbert.

Gr. 2. ,,
,
&, , -
,
.
;" cf. Ps. 115, 12.). Lat. 2. „Per
mo.dica scripta rogo vos
;
ne mihi obsistatis (Codd. Magdal. et Pctav.
„observetis"). Credite mihi, quia Jesum diligo: quoniam et ipse dilexit
me, et se ipsuin tradidit pro rae. Quid retribuam ei
(,,")
pro
omuibus
,
quae retribuit mihi ?
"
1. 2. "
— .Toup. in fine vult addi ,,&".
. 1.
^(
,
•,
_
i. e. ,,Je-
Cbristus idcm ipsc manifestabit
vobis, quod vere dico, dod meatiena
os, in quo loquutus est Pater vere (s. verus s. verum). Pelite
propter
me, ut dignus fiam Spiritu sancto (per Spiritum sancluin)." Videtur le-
gisse
,,
", et in iine addidit (ir.
2. et
Lat 2. „(iv)
."
— . 2.
,
/,/
,
^
: ] ]
(
/
)
i. e. „MtMife*tab* v»bia
Jcsus Christie,
qaed venun „&" s. vere)
AD ROMANOS. 177
,
. ',
'&tov. tuv ,
&,' tav ,
.
IX. Tjj - 2
dico. niontiens os, quo (quoeura s. in quo) Pater loquulus est (om.
„9"). Quaerite (petite) propter ine, ut assequar (scopum illum)."

Sim. Metaphr.

,, &
". . .

Gr. 2. ,,
, ,
,
* ,
/,
." Lat. 2. fere item : ,,Ipse autem Deus et
(deest „et" in Cod. Magdal.) Pater et Dominus Jesus Christus (sic ha-
hent Codd. Mss.
,
sed edd. antiquiores ,,Deus et Pater Domini nostri
Jesu Christi, et ipse Dominus") manifestabit vobis Jiaec omnia
(,,
"); quia verum (,,/') dico. Et vos simul condeprecamini
necum; ut laborem (,,") consequar in Spiritu sancto."
I. 1. . . . Lat. 1.
— ,,Si patiar, voluistis; si ve
probus efficlar, odivistis.
"
Arm. 1.
|^_
,
/
^
/ :
[()-*£
"
^"*///
} .
"

e • » corpore scripsi vobis
,
sed spiritu et voluntate
(s.
,,s<nindmi) spiritum et volunlatem",
ac si legisset ,,
/. '
1
)
Dei. Si patiar, vos
voluistis
;
et si declinem, ina-
niffsiuiu est, quud \ os odislis me.
"
Legendum fortasse :
£
,.«'! si rej»iobei% rejiciar" pro
„et si
declinem".
Arm.
2. * Jiuptfunj
,
"il/
"'"
y
L•
luuuint : 1
/<^£
^'
/
(11 *}
,
.
/
?
} :
i. e.
« iimliini corpus scripsi vobis, sed secundum spiritum
, et secun
dum volontatem Dei. Si patiar (hoc
est martyriam subiboj , i&anifestum
est, quod volnistia; sin
vero reprobu* inveniar, manifestum erit (s. sit,
esto), qnod odfrtis
*
me."
Consentit cum Ann. 1. —
Sim. Metaphr.
omisil
vcilia
,," et quae sequuntur. Gr. 2. pro ,,
"
scripsil .,/". Lat. 2. itcm :

„sed .sociiinium dispositionem
Dfi.
Si antem (,,
")
passus fuero
,
dilcxisti.s me: sed si repro
batoa Paero, ndio mc habuislis."
I. 3. Miinni-FvfTs — / rnior
. &\. I. .,> i|>S«' (('ctd
12
178
EPISTOLA
,
&
.
uvir)v
.
dt /-
(
&'
-
Caj.
,,ipsi") Jesus
Chrisius viee epieeopi
sii . et
veetra
charitae." V. I.
(Lat. 1.)
sponsionem
et sccurilatem promis.si pro voto
sumens
,
reddil
plane ad cundem
sensum.
Sed forte legebut ,,"
modo opU-
tivo, et
,," ppo ,,".
Smith. Arm. 1.
{\
1°^ \
,
,,
|
)"
*""
"
% :
e ,,-
mores
estote
in
precibus vestris ecclesiae Syrorum (s. Syriae), quae pro
me
per Deum
pascitur; et solus Jesus Christus visitabit
(rurnbit) eam,
et amor
vesler."
Arm. 2.
(]
.
.
|
1,
,
:
]
i. e. „Memores
estote in
precibus veslris ecclesiae, quae in Syria est,
<iuae
pro me deinceps
per Deum
pascitur
;
solus Jesus Christus visitabit i
(curabit) oam, et amor
vester."
Siin. Metaphr., —
,,
.
'
(deest
>,
-
" in aliis)
". . . Gr. 2. ,,
(Ms. ,,")
,#*
,
(.
Jo.
10,
11.)
,
."
Lat. 2. „Mementote
in orationibus vestris (.,//
")
illius, qui pro rae recturus est ecclesiam, quae
est in Syria.
Credite Domino
dicenti: Ego
sum pastor bonus
: et solus
eam
visilabit
(in Mss.
„visitabit", il.
„qui
visitavil cam"): et sit
(„jj )
vestra
in eum dilcctio."
1. 2.
-
.
Arm. 1.
[\
'/, ,
,
^
"'"
"3
%
\\
,\
: i. . „Sed egO
embeSCO
voc-aiv mo iinum
aliquem ex iis; oara aon sam dignus,
quoaiam
uUiinus le&atorum
(apostoloram) eorum.
At spero
misericordiam
consequi
(me consequa-
tnram esse), si dignus fiam (censebor)
Deo."
Verba ,,
'^
non reddidit, et pro „cwt<w"
legisse
videtor „
-
>:- 2.
[\
,.
AD ROMANOS.
179
,
*
, & ,
xal
.
> ,
-
,
[ (
\
. e. ,,Sed ego erabesco vocare me aliquem ex iis
;
etenirn non
di^nus
,
quoniam minimus sum eorum ct infimus
;
sed spero mise-
ricordiam consequi (me consequuturum esse), si Deo occurram (Deum as-
sequar).
1
'
Sim. Metaphr. haec orania omisit. Gr. 2.
,,
ai ii; 3 ". . , Lat. 2.
,,Ego autem et erubesco ex ipsis dici. Non enira sum dignus esse ul
tiiuus eorum, aut purgamentum : sed miserabilis sum nunc, donec Deum
merear adipisci."
1. 2. . . /.. Ruchatus voces
,,rfj
"librarii assu-
mentum esse censet, et in versione sua praetermittit. Jacobson. Lat. 1.
„Salutat vos meus spiritas, et charitas ecclesiarum
,
quae receperunt me
in nomine Jesu Christi (Cod. Caj. „Domini Jesu Chrisii"), ut non trans-
eoatem (quasi legisset ,,cos >". Sed videtur esse error exscriptoris
istam particulam negativam transponentis. Me receperunt ecclesiae m
nomine Christi, non tanquam advenam, illas in hoc itinere festino prae
tergredieiitem
,
sed tanto cum amore et zelo, ac si essem illctrum epi-
scopus. Smith.). Etenira non advenientes raihi
(
Male. Potius : ad me
non spcvtantcs ;
ad menm jurisdictioiiem non spectantcs. Interpres male
pataivit Jgnaliuni pcr urbes illas peditem Smyrnam usque pervenisse.
Pcarson.) in via quae secunduin carnem, secundum civitatem me prae-
crunt" Syrus, qui hic pergit, sic vertit:
,t.A.K#0)
.ni
V>\j ]}]•»
,ta\ i. e. ,,Sciscitatur salutem vestram (Salutat vos) spiritus meus, et
ainor eceleeiarnm
,
quac receperunt me (s<\ ecclesiae, s. ,,qui recepit
me" sc. ainor) tanquam in nomen (,,a>s ") Jesu Christi. Nam
etiam ii, qai propinqui (s. ,,eae
,
quae propinquae" sc. erant) viae, in
corpore in omni urbe praecedebant mc." Omisit verba
,,
-
oSevovra" et particulam negativam
,,"
ant<;
,,". Arm. 1.
WltPj" ] ,
,
/
12*
1 80
»
'/.
(
.
. /
64
'
^
:
*[f"J"-
, ?
_
\. e. „Saluteni dat vobis spiritus meus et omnes ecclesiae
,
quae
receperunt
me sicut imaginem Jesu Christi , et non sicut
viatnn-in
Atque etiani ,
quac (qni) non erant prope ad transitu.s viae, secun-
iliim varias urbes
(
ad verbum „sccundum urbem
,
urbem") praeveni-
entes receperunt me." Legisse videlur in Syriaco : _ c,-a->jOi
„spiritus meus et omnes" pro
t^CLK»0 ua^»09
„spiritus meus et amor".
deinde : Clia^O
y)
,,sicut HMgioam"
prn
^—?
y*\
..sirut i"
nomen", atque etiam 1..»,. 1-. -]> 1,^ ^?
„qni (quae) non propinqui (propinquae sc. erant) ad transitus viae in
urbe urbe (in variis urbibus) pro
^_,1_>
^
*|] ^i^tjOl
^j.
Jf
VD ;,qui propinqui (quae propinquae sc. erant) viae in corpore in
omni urbe"; dcnique addidit Ai-menus vocea a Syro praetermissae
,,
ros ". Arm. 2.
["
^"
,
'_ - ,
iliuiiitiniii
,
[nljili
(
:
i. e. „Saliit<m
dat vobis spiritus meus et amor omnium (,,•") eeclesiaram, qaae
receperunt mc in nomen Jesu Christi, non sicut viatorein
;
etenhn qnae
(qui) non erant mihi' convenientes (
s. consentientes
,
non ronveniebant
mihi s. non pertinebant ad mc) sceunduni eorporalem
iaiu . snMindmu
varias urbcs (ad verbum: secandnm urbeoft, arbem) assiduae
(
assidui
)
erant s. remanebant (aut :
praeveniebant et romitabantur me)." Gr. 2.

,,' (Cod. Nydpr. ,,")

} (.
,,")
." Lat.
2.

„sicut („ws'<) nomen Jeeii Cbristi. Ha-
bentes enim me non quasi transeuntem aspiciebant (,,*" vel
,,'
1
)
viam nieam
;
el per civitatem
nn deducebant."
I. 3.

.
Noraini
..• Smitbas sec. Lat. l. prae
ponendnm censet ,,^«i'". Lat. I.

„Esl aatem el simal mecam com
aliis
mullis tt (,,") Croeus" etc.
— Syrus liis nmnibus QSque ad voceni
,J'onr»i>:>f \). 183, 1. 1. cnnssis niMMiiil »a . t|iiat in aliis rerftioiibns
AD ROMAXOS. 181
,
&
. () ^
' utov
-
et textibus
graecis capita IV. et V.
epistolae ad Trall. efliciunt.

Arm. 1.
\\
'
oi^l/lx/Auji
'
-.
1
/ /
i. e. „Scripsi vobis hoc e Smyrna per beatos Ephesios. Sunt mecum
(apud me) et alii multi fratres dilecti". In his arra. interpres multuin
deflectit a textu graeco. Arm. 2.
*
'
, .
&
:
1 *
L• // ,*.
:
i. e. ,,Scribo vobis hoc e Srayrna per Ephesios
,
qui digni sunt inagnu
beatitudine. Est mecum (apud rae) et Crocus, desideratuin nomen mihi cum
aliis. Omisil vocem
,,
". Sim. Metapbr.

,, ovv
,
3". Gr.
2.

,,'
, 9." Lat. 2.
,,Haec igitur scribo vobis de Smyrna per Ephesios beatitudine dignos.
Est autem mecum simul cum aliis
(,,
")
Crocus, desiderabile
inihi (,,") nomen."
2. ntoi &—
.Lat. 1. ,,de advenientibus
mecum a Syria in Romara, ad gloriara Dei, credo vos cognovisse
;
quibus
et manifestatis (f. ,,manifestetis" vel .,manifestabitis") prope me existentem.
Uiunes enim sunt digni Deo et vobis : quos decens est vos secundum
uinnia fnietare." Legisse videtur
,,
"
cuin Interpolatorc
(Gr.
2.),
aut ,,"cam Syraeone, addito pronomine ,,".
Si ,,8"retineatur, Veteris Interpretis (Lat. 1.)
versio, quae
in editione Usseriana, inserta parenthesi (quibus et manifestatis) per-
plexa et vix cujuspiara boni sensus capax videtur, hoc modo restitui pot-
c.sl: Ve adcenientihus (b. e.
,, ",ut bene
conjectatar I). Pearsonus) mccum Syria (qui simul egressi mecuni ex
Antiochia, compendiosforem viam sectati sunt) in Romam ad gloriam
Dei, crcdo vos cognovisse (viz. quicquid ad ecclesias istas
,
quicquid ad
me spcctat): ijuibus et manifestatis (procul dubio pro
manifestahitis, ita
enim srribi oportuit) prope me e.ristrntcm. Smith. Arm. i. .
iii
^
7 &:
1
II""
1
11 iliniui : i.
.
182
KIMSTOLA
,
.
&
,
. \
„et qui venerunt obviam mihi (s. ,,praeverterunt me", gr. „/.&)
") a Syria Romara in gloriam Dei. Et vos secundum dig-nilatem (me-
rito, juste) requiescere fecistis (refecistis s. reficite) oinnem homiuem."
Omisil verba
,,

", ac videtur legisse ,,' -
(vel
,,
")."
Arra. 2.
[.
/
1
1
'
&
1
-
^
, nnng L•
hj [ .
\. c. ,,Qui venerunt (wnr-
riiit ,,>"
)
a Syria usque Uoinam in gloriam Dei
,
credo,
quod seitis vos, quibus el denunciate (indicate) appropinquationciu (pro-
pinquftatem) nicam
;
etenim omnes digni sunl Deo (oiu. ,, "),
quos et decet (dignuin est) vos secundum omnia reficere." Sim. Sft
taphr. nonnisi dedil: ,, JJvotas -
3." —
Gr. 2.
,, &(Ms. ut Metaphr. ,,
&") '?], 0,
*
-
& '
-
." Lat. 2. ,,ex his qui advenerunt dc Syria ad Romam ia gloria
Dei. Credo vos agnoscere quae mihi mandastis
,
adhuc proximc consti-
tuto. Omncs enim digni sunt Deo : et apud vos me oportet in omuibua
requiescere."
I. 3. . . . Cod. Colbert. cuin utroque Anncno
\
,,
"addidit ,,
/", quae
Sinith. Clor. et JFacobson. ut glossema rcjicienda duxiinus. Lat. 1.
eadcin non aguoscit, simulque omisit vocem ,,". Syrus ullima tan-
tuin verba reddidit: N5qaj?
jZoj^AmVT)
.^^>
*
C
CTL_^s ^.^
i. c. „Estote satvi perfecte \n paiientia Jesa Chrieti,
Dei noslri"
;
quibus additum in cdilione :
l —'.^]

Sn ^
rjjoicLO : l^anmA^ij * «.iccu^j-y^jlj
i. . „FinitM sual episto-
lae tres fgnatii episcopi et martyria." . 1.
*W
, /»
<
'//
1
nn
. [ >1
1.
/uii
:
\\'lL•
/
J*
AD ROMANOS. 183
.&
*
.
.
K
i\u

*
'
\\*
.•
. . ,,Scripsi vobis hoc antc IX Calendas Septem-
bres , inen.se Augusto ('A scriptura pro 'A s. )
,
qui
dies 22. erat. Salvi estote et firmi manete patientia Jesu Christi.
Gratia Doinini nostri vobiscum omnibus. Amen." Arm. 2.
*-
iitiit
?
. ( .
/ .
, )
:
| $_
Jlilt+L• -
: i. e. ,,Scripsi vobis boe (istud) ante IX Calendas Ahekani
(gr. et lal. SeptembrLs, hoc est 24. Augusti). Salvi estote n&que ad
linein patientia Domini nostri, Jesu Christi." Sim. Metaphr.
,,
> i-

(al. ,,")
'
& ,
,
". . .

Gr. 2.

,,}
(Maestr. et
Vedet. perperam ,,") (Ms.
,,
-
?")'
'(3"
. . . fine oinisit vocem ,^". Lat. 2.
Scripsi (niii. ,,")
vobis haec, nono Calendas Septembris. Incolumes
estote osqne in Soem, in patientia Jesu Cbristi Amcn." Decst ,,Ameni'
in ([uibusdam Codd.
«i» 2 1 .
&tov
ouorj
^
14
iv .
-
it> ~
1. 1. .Jaeobs. addidit ,,';". Lat. 1. ,,Ad Pbiladelpbicus
,s. „PhiladelphenOi»". Pearson. vult „Philadcl|)henses". Cod. Caj. ,,Epistol;i
Ignatii Pbiladelpbicis quinta". Arm.
J^o.
:
(^.
^:
i. e. ,,Ad Pbiladelpheiios. Caput I." Gr. 2. ,,
/,
(Cod. JNydpr. ,,")". Lat.
'«!.
,,Kjusdt'in
epislola ad Philadelpbienses. Ex Troia."
1. 2. —
&. Gr. 1. Cod. Med. recte
,,
']•'. Pacaeus
,,} ]". Usser.
,
\ os-
sius et Coteler.
,, ]". Lat. 1.

,,ecclesiae Dei
Patris ct (om. ,,") Jesu Christi

babenti propitialionein ,
et tir
matae in eoneordia Dei." Arm. \*.
\^^''
1
1
-& • /»
-
'\
\
:
il
/ ^ '
|)/'£
,/,
£/}/' .
[<)
m [J
UiUUUll
, 11[J I, !< :
.
(•.
,,l£liatillS. qili
Deo iudulus (s. Dcum indueiis)
,
ccclesiae Dei Patris et Jesa Chrisli,
Domini nostri, quae cst in
Philadelpbia, orbe Asiae, quae per aiaericor-
diaiu (ch-aienliam) Dei confirmata est concordia"
; omisil vnrnn
..,>.-
Gp. 2.
— „iv y>iAaoeX<piq, iv rjkemtevr
l
y.nl
^doaofu
<>-
voiq freov." Lat 2.

,,et Domini nostri Jesu Christi,
qnaa esl ia
Philadelphia,
misericordiam conseeutae in dilectione, el coniraatyus in
eoncordia."
Vocem
,..'><•<>>••.
qoam bic omisit, in seqaentibus addidit
1. 4. x(tl ; /./,>,,,, , : ,
natnl /.,'rt. Gr. 1. Vose. <>m. ,,'*
anU
EPISTOLA
) IMIILADELPHENOS. 185
&ei ,
iv
%jj
iv ikiti
,
t
t
v h
b
t
oov
xal
1
-
ev tvi
\oces ,, r«
". Lat. 1. „el exultanti in passione Domini
(Cod. Montacutii ,,Doimni nostri") Jesu Christi inseparabiliter, et in re-
surrectione ipsius eertificatae io omni misericordia." Ann.
|^ &
/r -
,
L•
,
-,i. e.
,,
et (sc.
„quae") evsultat araore (per ainorem) in passione et in resurrectione
Christi, et confortata (corroborata) est spe et multa misericordia"
;
ac
si iegisset ,,
(St
)
& -
)
". Gr. 2.

,, (Ms. ,,. •")
-
,,

(Ms. inser.
,,
") ."
Lat. 2.
,,et cxsultatione Dei, in passione Doraini nostri indiscrete (sic Mss., edd.
vero ,,Domini indivisae"
)
; et in resurrectione ejus repletae in oinni
misericordia."
I. 2. )]v

.Lat. 1.

»qu>
(,,
"
pro ,,")
est gaudium aeternum et incoinquinatuin". Videtur legisse
,, "
M'1 ,.'" loco
,
,
".
Arm.
[1/»"/
,
,
. : i. e. ,,Cui salutem do sanguine Jesu
(iliristi, (jiii
(,,
", sed in dubium vocari potest
,
utrum hoc Pron.,
(juuni lingua arm. generis discrimine fere careat, ad ,,gaudium", an ad
. Christam" vel ad ,,sanguinem" referendam sit) est sempiternam
gaudium,
»t maoet in
saecula („in aeternum" )." Gr. 2. ut Gr. 1.

Lat. 2.
,,quuui el C,r
i ") saluto in sanguine Jesa Christi, quod ost gaudium
stnijiitcrnum et singulare." Legit fortasse
,,
"
pro ,,-
uovog", vocemque hanc propter nexum oralionis sic interpretatus esl,
qaum id, quod coatra legem et consuetudinem est, singulnrc dici possit.
I
3. . . . Lat. 1. ,,maxime si in uno sumus (f. ,,sint") cum
episcopo,

iinnavit in firmitiidine Saocti Spirilus ipsius" (al. „Sanclo.
ipsius Spiritu"). Arm. paullo liberius sic vertit: 1»
.
\
L•
. /!
%
{" " ^'1
186
KPISTOLA
,
' ?
.
.
" .
t/Jha ^^ :
i. e. „Ac prae-
sertim si stetis (num lcgit .
pro
^Q^DQSU ? an ipse ex in-
genio sic correxit?) in concordia (coramunionc) episcopi et sacerdotum
et
diaconorum, qui electi sunt (legisse videtur Qia^]
pro
^|)
voluntate
(per voluntatein) Jesu Christi, qui posuit nos praefeclos pei
immutabilem
Spiritum suum." Gr. 2.
,,
avv
, *
&, ,
' (Ms. ,,&")
-
(cf. . Matth. 16, 18.),
(ita
Cod.
Nydpr. ,
sed Cod. Aug. habet
,,
", Maestr. ,,-
",al. ,,"), ,
(sic Cod. Nydpr., al. ,,")
,
,
'
9
." Lat. 2. ,,inaxiine qui sunt in unum
cum
episcopo, et cum presbyteris, et cum diaconis, probatis in voluntate
Dei Patris
per Dominum Jesum Christuin
,
qui sccundum suam volunta-
tem
solidavit firmiter ecclesiam ejus super petrain
,
aedificio spirituali.
non manu facto
;
quam flumina inundantia et flantes venti non valuerunt
subvertere ;
nec valeant aliquando spiritus oequitiae, sed debilitentar vir-
tute
Domini nostri Jesu Cbristi."
I.
4. Ov

. Sensus hajus loci raancus videtur.
nisi lcgamus ,,
". Ita habet Interpolator (Gr.
2.),
cum
additainento ,, ". Smith. Mihi
quidem
olim in raentcm vencrat ,,".
Neque spiritum neque aeeen
tura
habet baec vox in Msto, ubi hae duac vocales saepissime permn-
tantur. Librarius noster in initio bujus epistolae cxscribendo sunim.un
incuriam cxbibct. Jacobson. Equidem non ausus sum quidquam in
texta
corrigerc, qnam versiones Lat. 1. et Ann. cum Cod. Med. consentiant; tc
verba ioscriptionis >
"etc. tanqaam ra parenthesi po-
sita accipio, iia ui iniiium epistolae ad praecedentia ,,
respiciat. Cod. Med.
t
,eh ", libri editi rectras
>,-•.
Lat.
l „Quem episcopoin cognori possediese ndoiinistralio
AD PHILADELPHEXOS.
187
&
'
'
\
& xal
'
,
.^
-
nem (,,") in comraune convenientem" etc. Arm.
/
& .
,
*.
,
1_
"
.
^
/ !
(\
~{ ' '• e • «Hunc episcopum,
|
aeeurate (ad verbura „diligenter exploratum" s. „expIorans") co
gnovi, qai non a se ipso, neque ab hominibus, neque a gloriae cupiditate
(num legil ,," pro ,,"^ an legenduin ^
,,
ab inani gloria s. a vanae gloriae studio "
, ut ep.
;ul Mago. cap. XI.
p. 84. pro
.0-^„a gloriae cu-
piditate"'
?)
acccpit oeconomiam (legit cum Lat. 1. ,," pro
,,'")
,
quae decet coramunem (vulgarem) horainera, sed amore
Dei Patris et Domini nostri, Jesu Christi." Gr. 2.
,,
, (Cod. Aug. corrupte ,,"), '
,
& -
3, ,!
/'
, ."
Lat. 2. „Videns aatem episcopuin vestrum cognovi, quia non a semet
ipeo, ncque ab hominibus proinotus est in ministeriura ad communioncm
pertinene; neque per inanem gloriam, sed in dilectione Jesu Christi
,
et
Dei Patrifl
,
qni resuscitavit eum a mortuis."
. . oi
— .Arm. l^c jnjJ-
-
,
: i. e. „Et ego valde adiniratus sura mansueludinem
ejus,
qui silentio superat (ad verbum ,,supra s. superior est quam")
rationales
(s. Loqnentee)". Gr. 2. —
,, ."
Lat. 2.
— ,,quo modo (,,ojs") tacens amplius potest a loquente."
1. 4. &

. Gr. 1. cd. Aldrich. perperam exhibct
,,". Lat. 1. ,,Concordes enira estis {,,
s. &
<
)
mandatis, ut chordis (Cod. Caj. ,,cordis") cithara".
. \J 1 /, 1
I
1
.
1
: .
•. .1\•<•>
esl el
nmsrrilinis eet
188 EIMSTOLA
&.
)
] &
-
ovouv
' & .
II. xai
|
iiiaiidalisdiviiiis, sicut cbordae citharae"; ac si legisset
,,
<
".
Gr. 2.
,,
$ ,
,
cog &, ,
(
cf.
. Luc.
1, 6.)
." Lat 2. ,,Aptus est eniin mandatis Doiniui
et justitiae
(,,
")ejus, sicut chordae citharae
,
et est irre
prehensibilis
,
non minus a Zacharia sacerdote."
I. 1.
. . . Cod. Ms. exhibet
,,
", ,,",
uli in libris impressis
;
,," communis generis est plerunique apud
scriptores Atticos. Jacolson. Yocem ,,", quae exstat in Cod. Mc.l..
pone
,, "
secundum Lat.
1.
, Gr. 2. et Lat. 2. expungendaiu
duxi. Lat. 1. „Propter quod beatificat mea anima eara quae in Doinini
(l. „Dominum") ipsius sententiam
;
cognoscens virtuosam et perfectam
cxistentera, iminobile ipsius et inirascibile (om. ,,") in omni man-
suetudinc Dei viventis." Arm.
\\
^
'V/"
n
/
,
/"£ ,#£
!
I' iitnm «\ .
.
[
:
|^ _
. >>/
/ tuJJilmijli -&: \. e. ,,Propterea
beatam praedicabit (s. „praedicet", in Syriaco nempe Futurum legebat)
anima mea divinam mentem ejus (ad verbum ,,dabit anima mea beatum
divinae menti ejus")
;
etenhn scio, quod (om. ,,") perfecta est
ea
;
ct non unquam conturbatur et irascitur
,
sed vivit omni humilitate
(modestia) cura Deo." Videtur legisse ,," pro ,,"\ sed
quum in utroque textu graeco et in verss. latinis retineatur lectio
,,-
", dixerim potius, eura legisse in Syriaco
\ax» fCTU^s)
„Dei viven
tis", et retulisse vocem
\±*j
ad praecedens
JaQJ
„anima". (Jr. 2,
,, & ,
(
. ..-
"),
-
& .**
Lat. 2. „Propter quod bcatificat anima mea illius sccundmn Deuin
dispo-
sitionem, cogDoscens innocentem et perfecUm:
»t immobilem, « sine
ira eirca omnes (I.
„omneni") ejua maneaetudioem, tamquam Dei vivi.•
|. 4.

.Cod. Med. oraisil particalam ..*>
ante vocem &", Lat, 1. „Filii lueis at veritatis"
«•«•
AD
L'HILADELPHE\OS. 189

. of ,ixtt
&. ]
xaxr al
/-
. '/-
-
"
l
ru~ur
U
" 1-
}
.
-
/inLD iiuJirhiuib ^& 1 : i.
».
Jtaqne et vos, filii Lacu et veritatis, fugite ab omnibus dissidiis
(
bac-
resibus) el a pessimis (malis) doctrinis." Gr. 2. ,, ovv
-
,
/.>!+', ,, -
(ita Cod. Xydpr., ,,
",ut in Augu-
.) , &
^
Cf. Jcrcin. 23, 15. et Const. Apost.
6,
5.
— Lat. 2. „Sicut
ergo tilii lucis, \ ere (Th. ,,verae") fugite divisionem unitatis
, et malam
doctrinam (Codd. Magdal. et Petav. „malae doctrinae") haereticorum,
ex
quibus exivit coinquinatio in omnem terram."
1. 1. brcoi — '. Arm. l^c L•
^.
"- ""!
: l - e• ,,Kt ul)i
etiam (ubicunque) sit pastor ortbodoxus
,
eura sequimini sicut crucem
s.mctam (puram)." Legendum fortasse
-
,,sicut ovcm"
pro „sicut crucem", aut accipiendum, Armenum in exem-
plari suo syriaco bis reperissc vocem (i£J paullum exstinctam, et loco
,\)
y*]
,,sicut ovem ovem" eum legisse
]
\—2*
^]
-viciit crucem sanctam". Lat. 2. ,,Ubi ergo pastor est, illuc sicut oves
congregemini.
"
. . . Pro
,,
"putaret aliquis legendum esse
,,
"
;
sed haereticos intelligit, qui
,
quum tide digni maximc
videntur, tum fallunt. Hi sunt ep. ad Trall. c. VI. ,,' ~
". Gloss. Tetricus, durus, severus.
,, , ,
".Pearson.
,,
" tantum accipitur de illis,
qui Gde digni sunt, sed etiam de iis
,
qui tales videnlur. Ita quoque
Lucianus Alexandro
attrilmit orationein
, .§.
5.
.
V. . 67. ed.
Biponf. Vossius.
\
»«
.ssiiis di.xit S. fgnatius in ep. ad Polyc. c. 3. ,,
«/
elvai". Cotel. vertit: ,,fide digni habiti". Aliter
pror&as Ruchalns: loups qui mctitcnt tVelrc reconnus pour tcls. Ja-
cobsoit.
Cod. Med. exhibet ,, ", Aldrirh. et Russel. Sal-
\inium
seqnuti
,, ". Porro habetur in Cod. Msto ,,
'-
'">
"•
|»ro
,,/ "aut
,,
'",
,«. 1. lcgit,
qui eic
\fiiii:

„eaptivanl in Deem ewnons: eed in nnitatc vertra
non ba-
190 EIMSTOLA
&,
'
iv
rfj
'/-
.
III. sintyto&t ,
. tivat
,
bent locum." Arm. paullum « tcxtu graeco deflectit:
>11- "
1[ .
1
-
:
}
[_
: i. e. „Et-
enim multi lupi cxsistunt, qui inflati (superbientes
)
cogitant pessima
(mala), et cupiunt pervertere cursus festinantiujn in viis Dei
;
sed in
unione vcstra (concordia vestra, s. unionibus vestris) non est illis lo-
cus." Gr. 2. ,,

'." Lat. 2. ,,Multi enim lupi pellibus oviuin induti
(
cf.
Ev. Matth. 7, 15.)
voluntate
(1. ,,voluptate") rnala captivant decurrentes
ad Deum; sed in unitate vestra non inveniimt
(,, ") locum."
1. 3.

. Cf. ep. ad Trall. cap. XI. Vossius
aliique sec. Lat. 1. ct Graec. 2. pro ,,
<(
legunt ,,". Lat. 1.
„Recedite (nura legit ,,&"? sed cf. ep. ad Trall. cap. VI.) a
malis berbis, quas non colit Jesus Christus: propter non esse ipsas
plantationem Patris." Arm.
|^*'/-
-
^ [*
_
i. e. „Jam procul
estote a malis radicibus, quas Dominus noster, Jesus Christus, non plan-
tavit"; reliqua desunt. Gr. 2.
,&ovv
,
!
, / 3
0,
(Cod. Aug.
,,")
,
." Lat. 2. ,,Abstinete itaque vos a verbis
(1.
,,ab
herbis") malie, qoae (f. „quas") Jesus Christus non semiaavii . scd ho-
minum
interfectrix bestia
;
propter quod dod sant plantatio Patris ,
>«•.!
seminarium Nequissimi."
1. 4. —
.Cod. Ifed. ,,", quod retinot
Kistias,
jubetqoe subaadire
,,
"; sed reliqui praeeante Vossio
legant ,,". Ita Lat.
1.,
qui
vertil „abstractionem", quem-
admodojn io epigraphe ep. ad Rom. vocein ,,.-
/.•
reddi-
dit
„abstractis". Siogalari ratione
hanc vocem interpretatae esl ..
qui
totam eententiain ita vertit: |K'
,
W
JL
']/ : i. t. ,.\<> quod sdiismata (liafrcsrs
)
eXSIStunl ii) V•-
) PHILADELPHENOS. 191
,
'
. &
,
imoxonov
^
,
xul
& , .
bis. sed clamor (s. jubilatio)." Gr. 2.
,,
(al. "),
." Lat. 2. ,,
ergo separationem inveniens apud vos, haec
scribo : sed muniens vos ut filios Dei."
1. 1.

. Lat. 1. ,,()uotquot enim Dei sunt et Jesu Christi,
isti cum ipso (f. „episcopo) sunt : et quotquot utique poenitentes veniant
(f. ,,
veoiant ") in anitatem eeclesiae
,
et isti" etc. Arm. ]«£
"P
(1.
&)
: 1**-
"/.,
,
. / &. ^
:
.
.
..At, qui Dei , ii cum episcopo sint (erant)
;
et qui resipiscunt
(poenitentiam agunt), et veniunt in unionem (unitatem) ecclesiae, et hi erunt
(fieot) Dei, et vivent in Christo Jesu

^")". Gr. 2. ,,
(Ms. „& ") ,
,
,
, (Cod. Aug. male
,,")
&
<> 3 ,
, ,
'
,&
(cf. Const.
. , 18.) ,
/, .
(cf. II Tim.
2, 26.),
, -
." Lat. 2. ,,QuoL-
quot enim Christi, ipsi cum episcopo
;
qui aulem
declinant euin,
\tl coinmunionem ejus, et sociant se maledicis (f. „malediclis")
;
ipsi
cuni illis rimul abscindenlor. i\on enim sunt agricolae Christi
,
scd Ini-
mici eeminarium; a quibus
(,,") eraamini semper
precibus
assidentis
Pastorie vestri fidelissimi et mitissimi. Rogo itaque vos in Domino
;
quicunquc poenitentes venerint ad anitatem ecclesiae
,
suscipite eos cum
omni mansuetndine
;
ut per ulililaUnn <:t bonam deraonslrationem
dc luto
et muscipola diaboli erati, <;i digni Jeeu Christo cifecti
,
sempiternam
sajatem percipiant in re£no Christi."
192
EPISTOLA
&
'
( /^, *
. 1. . . . Lat. 1. — ,.i>'t COBCOrdaL" .
*//
1"
^7
/
,
» t
/ '1[1
[

^
-: 1 »!_
u/i[f] iiifniij tfino.p
,
*
/
v
f ,/'/»
: i. e. „Ne erretis (decipiamini) fratres
;
nam oranis
,
qui (qai
cunque) socius (particeps) cst separatoris ccclesiae (s. separantis eccle-
siae, q.
d. ecclesiae scbismalicae), regnum Dei non haereditate accipil
;
et
qui currit (incedit) aliena (devia) mente, non unitur (consentit, con-
cordat) passioni Christi." Priora hujus sententiae verba ex libro cujus-
dam Monophysitae sic laudat Cureton. 1. 1.
p.
48:
.~»^(
•:•
2fi
|^|? ]^^
,
|
cd
r
a>5
Ij.jJ3
«_£.
i. e. „Ne
errelis fratres mei
;
is qui adhaeret (adjungit se, sequitur) ei, qui scin-
dit ecclesiam, regnum Dei non haereditate accipit." Gr. 2. „1,
& rtg
&,.<
&
-,
,
, &
, , -
'
(cf. Cant Cant.
2, 15. et Const. Apost.
6, 13.
18.),
,
,
,
, (cf. Deut.
13, 8.), &£
'
.
, xal
(Cod. Nydpr. ,,". !••
spicit ad locum Ps.
139, 21., ubi legitur
„4") xal
,
(cf. Thess.
4, 5.)
///
/• '
>;//7 , xal /oxn
:>!( '
, ini -<<• -
,
,

</ i/.arlhuo-T,•
tmv
, (
Tim.
2, 4.)
,
/,&
(. Mattb.
5, 45. cf. Const. Apost.
1, 2. 2, 14.7,2.)
//:
kn\ xai
,
(abesl
;•
Ms.)

n SutaiovQ xai
",
HOvs
^ { eivat
,
84 (.
..
5,
48.)• ./! . y
,
,,
)
ornafio^
". \.:\\.
2, ..Noliit•
ergo errare, fratres.
AD PHILADELPHENOS.
193
ov '
4
,
,
IV.
&.
'
Oiiicunque eniin separatura a veritate fuerit secutus
,
rcgnum Dei non
haereditabit
;
et qui non discesserit a falsiloquo praedicatore
,
m gehen-
nam damnabitar. Unde nec a justis discedcre, neque injustis appropin-
quare oportet (Juicunque
enim in aliena sententia ambulaverit: ipse non
es! Christi, nec passionis ejus particeps
,
sed est fraudator et corruptor
vineae Christi. Tali ne coramisceamini, ne simul cura eo pereatis
;
nec
si pater sit, vel filius, aut frater, aut domesticus. Non enim, inquit,
parcat oculus tuus super eum. Qui ergo odio habcnt Deum, oportet etiarn
xos eos odire, et super inimicos ejus tabescere. Non quidem nos per-
sequi eos aut percutere oportet secundum gentes
,
quae non noverunt
Deum, sed inimicos arbitrari, et separari ab eis, et monere eos
,
et ad
poenitentiam provocare
,
si forte audiant et acquiescant. Amator enim
bominum est Deus noster, et vult omnes bomines salvos fieri
,
et ad
agnitionem veritatis venire. Propter quod et solem suum oriri facit super
bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Cujus utilitatis etiam
nos Dominus volens esse iraitatores, dicit : Estote perfecti, sicut et Pater
vestcr coelestis perfectus est."
[. 3.
— . Cod. Med. exhibet
,,
-
", sed libri impressi Vossio
praccunte
,,
". Lat. 1.
„Studete igitur una gratiarum actione uti" etc. Arm., qui ab bis verbis
eapat II. incipit, haec sic interpretatur :
\^/»^
-
^ .
JJj \ §
^
-
^
^
^
^
1
\. . „Itaque ct vos etndete frui (oblectari, uti) una eucharistia
;
etenim
unum cst eorpHi (s. una earo) Domini nostri Jesu Christi, et unus ca
lix encharistiae (•.
gratiarum actionis) sanguinis ejus." Gr. 2.
,?
eis Vftas
>''
,
'
-
], ,
,
\
,
.< / &•'
.,(Ms. \
"), h>
7
&,
/. 8*&." Lat. 2. „Ego confido de vobis in Domino,
<|ui.»
niliil aliud sapielis. Propterea fiducialiter gcribo Deo dignae
dilcctioni
vcsiiiu^
rogaos \<»s, ui inetetifl uni tidei, uui pracdicationi
;
una gratia-
13
194
EIMSTOLA
' ). tv $
,
/.
artione atentcs. Una eniiu est earo Domioi Jesu ,
<
bbim ejni
eanguis,
(|ni pro nobifl eflusue eet; u\ms etiara panis pro omniboa con-
fractus, etunus calix tolius ecclesiae"; tegisse videlur in Graeco ,,
".Cf. quae proxime in tcxtu Gr. 2. eeqaantar.
1. 1. ev
. . . Lat 1.
,,unum altare, et
(
f. „ut"
)
unus
episcopus cum presbyteris et diaconis conservis meis; ut qnod faeitie
(,,
")
secundum Dcuin faciatis.
"
Arra. .
Jfj :
|
)/"<//.
" - i^ ^1 ^/ ,
/
-:
["'£_
. mtChhal-ct
JJt &:
\.
»•.
„ el
11 ii lii altare
;
sicut et (,,ws ") unus episeopus cum sacerdolali or-
dine, cl omnium diaconoruni (servoruin, clericorum) conjuoctione (cogna-
lionc, participalione). Omnc
,
quidquid et faciatis, fratres
,
ananimitate
(concordia) facite." Gr. 2. ,, ] ; ,
-
,
0 • ~
^, , ,
8 (cf,
Epb.
4, 5.), Sv' ,
'
,
, .
,
(cf. Tit.
2, 14.) ,
,
,
icp
, ,
, ,
' (Cod. Nydpr.
,, ")
, , -
,
,
'
) (cf. Cor.
7, 22.)
-
^'
, ,
,
, ,
, ,
, -
/,
,,
-
.
-
<>!,
, ', ,
&
, ,
nn.
,
,
>•
ayveiq &rot
(ita Cod.
AD PHILADELPHENOS.
195
,
"
iuv &tbv .
Nydpr., sed Cod. ;Uig. ,,
-")
,
,
(ita Cod. Nydpr., sed Cod. Aug.
,,")
9. &,
/j
'
,
1
,
^-
, (al. ,,'"),
-
* , ,
,
* ,
'
,
(
Cod. Nydpr.
,,
3
"
etc. ut in textu nostro, sed Cod. Aug.
,,
}
,
[Ms.
,, "]
'/ '"^'
,
,
-
,
, , (Prov.
23, 23.),
, , ,
, &
, (cf. Gal.
3, 28.).
-
&
(1. ,,* vel ")
-
,
,
' \ ,
, .
&
,
(cf. Const.
Apost.
3,
6.) ,
(al. ,,"),
'
3
(Ms. ,,")
,
"
-
. (cf. Ign. ep. ad Trall.
c. III., ad Roin. c. IV.)• , (cf. II Reg.
7, 18.)
,
'
(
ila Cod. Nydpr., al.
,,")
'
; ,
(Vairlen. vull legi ',,**) '." Lal. 2. oniissis
verbis prioribos (ef. not. praeced.)
sic pergit: ,,et unus epiecopns, simul
cam oinni preebyterio < diaconu, conservis mcis. Quia et una.s est in-
genitafl Deus Pater,
<•
anoj nnigenitae Piliae, Deas Verbum
,
ct homo
,
et unus Paracletas, Spiritae verltatis: ona etiam praedicatio, et lides una,
Bl ninim baptisma
;
.1 uiia
eccleeia
, (iuam fundaverunl sancti apostoli, a
liriilni.s
asqae ad lines
,
in
sahgpaine Cbristi, propriis sudoribus et labori-
bna l.t
voe ergo opartel sicnl popalon sacerdotalem et gentem san
13*
196
EPISTOLA
V.
,
/ imtn-
etain ,
concordiam
omnes
in Cbrieto consuminari. Mulieres vero, \iri>
veetris
subditae estote
in timore I)<;i
;
virginea Chriato, in incorrnptione,
non exsecrantes
nuptias, sed meliora diligentes; aon in criminationc
contagii (Cod. Magdal.
addit ,,vel conjugii" explicationis grnlia). srd
propler legis mcdilalioncra.
Filii, subditi estotc parentibus vestrie, el
diligite eos, tamquam
cooperarios Dei ad vestram generalionem. Servi,
subditi estote dominis
vestris in Deo, ut Christi liberti efficiamini.
Viri,
diligite
uxorcs
vestras
,
sicut conservas in Deo, ut propriuin corpus,
sicut socias
vitae, et cooperatrices ad iiliorum procreationem. Virgines,
solum
Christuin prae oculis habete, et cjus Patrem in animabus {,,--
") vestris ,
illuminatae a Spiritu sancto. Memor sum (,,//;/-
ucov")
sanctilatis vestrae, sicut Ileliae, sicut Jesu Nave, sicut Melchise-
dech, sicut Flelisaei, sicut Hieremiae, sicut Johannis baptistae, sicut di-
lectissirai
discipuli, sicut Timothei
,
sicul Tili, sicut Evodii
,
sirut Cle-
raentis, ve!
eoruin, qui in castilate de vita exierunt. Non detrabo autem
caeteris beatis, qui (f. „quia") nuptiis copulati fucrunt; quorura nunc
memini. Opto enim Deo dignus ad vestigia eorum in regno ipsius invc
niri; sicut Abraham, et Isaac
,
et Jacob
;
sicut Joseph et Isaias (al.
„Esaias
u
),
et caeteri propbetae
;
sicut Petrus et Paulus
,
et reliqui apo-
stoli: qui nuptiis fuerunt sociali; qui non libidinis causa, scd posteritatis
subrogandac gratia conjugcs habuerunt. Patres, nutrite filios vestros in
eruditione et disciplina Domini
;
et docete eos sacras litteras et artes
honestas, ut non otio
gaudeant. Bene enirn, inquit, nutrit pater justus
;
in filio autem sapiente
laetabitur cor ejus. Domini
,
bcnigne in dome-
sticos vestros intendite
,
sicut sanctus Iob docuit. Una enim est aatnra,
et unuin genus hominum. In Christo autem neque scrvus cst
,
ncque
liber. Principes, subditi
cstote Cacsari
;
milites
,
principibus
;
diacooL
presbyteris ct sacerdotibus (ila Cod. Magdal., sed Codd. Baliol. et Petav.
„ut sacerdotibus", Jac. Faber ct reliq. edd. „ut sacrorum
adrainistratori-
bus").
Presbytcri vero et diaconi, atque oninis clerus, simul cum omni
populo ct mililibus alque principibus, et Caesare
,
obediant episcopo;
episcopus vero Christo, siout Cbristus Patri : et ita unitas per omnia str-
vatur. Sint autcm viduae non vagae
,
neque gulosae
,
ncquc protervae
j
sed pudicac et sobriae, sicut Juditb et Anna. Haec autem non sicul
apostolus praocipio : quis eniin sura cgo ? aut qnae domos patris raei,
ut aeqoalem me illis dicam? scd sicnt commilito vester, obedientiae (f.
„obedientis")
ordincm contincns."
1. 1.

avaTtaoTioxos, Cod. Med. exhibel ..
",
AD PllILADELPHEiXOS. 197
. ,
«'
tti
1
;
&
,
\&
'
*
,
sed reliqai testes rectius ,,", cf. Ign. ep. ad Eph. cap. III.
Idem
babet
,,
", ,,
", sicut ex Salvinio dedit Aldri-
chius.

Lat. 1.
— ,,in quo vinctus timeo magis
,
ut adhuc imperfectus
(Cod. Caj. ,,adbuc existeos frnperfectus")."
Arm.
{/<^
_
,
&/
.^
%
// .
11
\\
~{
)
.
:
/ 1
}
.
.
\. e. ,,Valde ligatus sum araori (s. in amore
)
vestro
;
propterea abun-
danter laetor et moneo vosj non ego, sed Jesus Christus
,
cui et ligatus
sum
;
sed limeo etiam
,
quod hucusque nondum sum perfectus." Oraisit
verba
,
^
", ac videtur legisse in Syriaco
.||
,,ligatus
sum" pro
,-•|2|
,,cffusus sum", aut Iegendum
/.
Gr. 2.

,, , ^,
-
'
,? Lat. 2.
„Fratres
mei, valde pronus sum ad dilectionem vestram
,
supercxsultans
de unaniinitale vestra. Moneo (f. „Munio") enim vos : non ego
,
scd
Dominus Jesoi
per me, in quo vinctus sum. Adhuc magis tiraeo
,
quia
nondurn
perfectus sum
"
; ac si lcgisset: ,, -
.
"
3.
" —
. Salvinius conjicit ,,3 ,
<>< /) ) ?." Pearson. ct Siuilb. '
, ;
",
quod in Cod. Med. cxslat, mallcnt
,,",
ul
odiii sequenti
,,<
melius conveniret. Toupius reponit ,,
"
vel ,,
".
Lessingius loluni locum ita reiingit:
,,
)
7/; ,
/~
3

-
."(Theolog. Nachlass . 124. cf.
. 187.)
probante
Maenscbero, <
u
i conferri jubet ep. ad Smyrn. c.
VIII. et Const.
Apost. 2, 30. (Handbucb dcr cbristiicben
Dogmengescbicbte T.
p.
290.
6d. 1802.) Jneoheon. Verba „eie freov" oon reperiuiilur apud Lat. 1.
el .. sed habentor in Cod. Med., Gr. 2. et Lal. 2.

Lat. 1. „Sed
oratio vetlra me (,,
/t ")
perficiet, !
qeabaeredi-
198
EPISTOLA
. )
,
()i ,
) ,
tale
propilialionem babuero
,
potiar; confogiens evangelio ut rarni J.-mi.
et apostolis ut presbyterio ecclesiae." Arm.
\
.>
'
'[
iliuiilifiii
1/ 1: |>_ 11
/
, -
[*"
.
.
''' /
: i. e. ,,Sed spero (s.
coniisus sum), quod preeibus vestris perficiet me
(
aut supplendum
eel
uiuutm
<\ „Deus", aut, quod magis mihi placet, legendum
„preccs veslrae" pro ^precibes vestris
M
;
de rmmero
sing. verbi cf. Avelikb. Gr.
arra. maj.
p. 478.) ,
ita ut digntiu liam
por-
tionis bujus, et in ea requiescam (lcgisse videtur in Syriaco :
^,_.#]
>|
^
]?
^»]oA.•]?
pro
)
?
].^^ |]?
r
*]
|
-A-wij s. >Qx»i2]
-») [vel
).]]
i. e. „ita ut dignus fiain
por
lionis ejus
r
qua donabor" sc. per raisericordiam s. gratiam)
;
et Gdem ba
beo (credo, consentio) evangelio, sicut corpori (carni) et sanguini Christi
et apostolis, sicut ministris (,,
?") ecclesiao." Gr. 2. ,,/.
, > 3
)
". . . Lat. 2,
„sed oratio vestra faciet me perfectura apud Deuin
,
ut eura in quo vu-
catus sum merear adipisci, confugiens ad evangelium tamquam ad cor-
pus Jesu Cbristi" etc.
I. 1.

ev . Cod. Ked.
1<-
gitur ,,
", quam lectionem arm. interpres conlirmat;
nos vero cum Lat. 1. praeeuntibus Vossio et Smitbo reposuimus
". Lessius monet ,," subaudiundum csse anU
f
,il~
"ct ,,'", ita ut bi Infmilivi dc
,," pen-
deant. Jacohson. Lat. 1. ,,Sed et prophetas
diligamus ,,")]
propter et ipsos in cvarigclium annunciasse, et in Christum sperare" ctc
. -*»-
^ . 1 I
1
..
/• initiimililifi
>
: -n.
^
11
,
^iunutmuijlili L•
\
*"7'
•'
i. c. ,,Kt propln-tas dillgo (^«/"),
olenim el illi
de Bvan^elio prae-
dicanuii . »*l ruin (,,t*«
oiior) naneiftes pxspeclobant, ••»
in «
Al) PIULADELIMIENOS.
199
xul ttg
avautvav. y.ui -
&tv '
diderant et
manserunt
(„
steterunt", sed legendum videtur
1[
,,vixerunt
,
salvati sunt" pro „steterunt", aut suraendum, verbum
/ ,,stare
u
,
id quod passim reperitur, boc loco vices gerere vcrbi
,") cum concordia (unitate) Jesu Cbristi." Gr. 2. ,,
& , ,
,
,
,
(
ita Cod.
Nydpr.; ubi cormpte in Augustano legebatur ,,2", pro quo Vair-
lenius subslituit
,,
.
".
Usser.)
/., ,
, (cf. Ps. 51, 12.),
&€£
' '
(in
Cod. Aug. additar ,, '')* &
Sta&rfxije
0
&
(
cf. Tim.
2, 5.),
&,
-
,
], ,
^.
-
\, . ,
." Lat. 2. „Et prophetas quidera diligo
(
"), ut Christum praenunciantes, continentes ejus Spiritum
(om. ,," et videtur legisse „ "), sicut
,,")
et apostoli. Sicuti enirn pseudo
-
prophetae et pseudo -apostoli unum
eundemque malignum, et seductorem
,
et populum errare facientem spi-
ritum assumpserunt {,,."'}). sic iterura
(
Jac. Faber edidit „sic
certe') vcri propbetae et veri apostoli unum eundemque sanctum
,
bo-
nuin, principalem et verum atque doctorem pcr Christum (,, -
"
,,
-3
") accepcmnt Spiritum.
iius enim Deus veteris et novi Testaraenti
;
unus et
(,,
") Mc-
diator
D<i et
bominum ad facturam intclligibilium et sensibiliuin, et pro
videntiara gerens oranium. Unus quoque et
{,,
") Paracletus,
qui operabalur in Moyse et prophetis et aposlulis. Omncs enim ,,-
>
")
sancti in Cbristo salvati sunt, in ip.sum spcrautcs, atquc ipsum
cxspectantes
;
et pcr ipsum salutcm adcpti sunt."
1. 2. . . . Pro
,,"Markland. vull
legi ,,'
(
,
ut cap. .

Lat. 1. ,,cxistentes digne dilecti,
vl digne admirabilcs sancti, a Jcsu Cbri.slo
toeiifieflli, el roiiiiumcrali in
200
I
) '
&/ .
VI. '
?]
, )]
.
-
evangclio communis spei.
"
Arm.
|^_
'
1l.'h
}
ijiiiu / iliiiimi nnn&ntui '\ *1.
^ 11
lf / :
i. e. „Et illi digni sunl amore propter pura opera, quos teslificatur Do-
minus noster, Jcsus Cbristus, fidcles reputari in evangelio, quod csl spcs
nostra." Gr. 2.

,,' ) -
". Omisit verba ,, '",ut Lat.
2.,
qui .sie ver-
til: ,,qui crant digni dilcclione, et digni laude, sanctificali a Christo Jesu,
testificantes in evangelio spei communis."
I. 3.
' —
&. Cod. Ms. habet
,,
" (pro
,, }
") orrore manifesto ex
immediate
praecedente, quem tacile correxit Vossius. Jacobson.
Lat. 1. Si
autem (quis) Judaisinuin interpreletur vobis
,

isti mihi
coluranae
sunt et sepulchra
(
Cod. Caj. ,,sunt 111 scpulchra")
mort&orom"
etc. Arm.
|^ ^
:
^_
^*
-
[<
} _
:
\*
1
q_()
u ^"£
_
.
?
-
-
,
£
i. e. „Et si quis Judaismum
doeel
vos, ne audite ei. Bonura est audire a viro circumciso
di
Christianismo
et (non vero) ab incircumciso de Judaismo. At si ambo de
Jesn
Christo
non loquuntur, hi sint (vel polius ,,sunt" c Fut. syr.
.OOC71_j
expli-
eandum) sicut columnae lapidcae, et sicut sepulchra
morluonim
, su-
per quibus nomen homiois tantura est scriptum.
"
Gr. 2. (cf.
Const
Apost.
6, 10. 26.): ,? &
'
, . &
, (. .
Jo
8, 44.) ,
,
'-
-
.>-
1 1;
TCo
, 0
xai r,>r
Hooan
;
rov
'
,
*>
avroi
AD
PHILADELPIIEiXOS. 201
))
. -
«,
,xal ,
&.
iav ,
[t;oovv
,
0
,
&
,
, ,
,-
/. &'
TOtovTOi :a
:
r> >
>• ,) (ita Cod.
Nydpr.,
obi
<\
Aagastaeo corruptissime Pacaens edidit ,,
<(
,
qaod Rforelins cerrexit ,,
"". Usscr.).
,
0
,
£
,
-
.
, ,
,
0
-
*
,
'.
,
-
, , , -
3,
& -
, &-
, , -
, & ,
. , ,
,
3." Lat. 2. „Si quis Deum legis et
pioplietarum unuin praedicaverit, Christum autem negaverit Filium esse
Dei:
mendax est, quo modo et pater ejus diabolus; et est hujusmodi in-
ferioris circumcisionis Pseudo- Jtidaeus. Si autem (addit ,,")
quis
confitetar Christuni Jesum Dominum, negat autem Deum legis et propheta-
ruin Patrem esee Christi (legisse videtur
,,^
,
\<>/" pro
,, ,
"): hic ventate stat
,
quo modo
ncc pater cjus diabolas; et cst hujusmodi Simoni.s Magi
,
et
(,,
ov
(i
)
Spiritus sancti discipulus. Si quis aulcm dicit unum Dcum
,
confi-
teturque Christuin Jesnm
;
liominem vePO punim putans Domirmm, ct nou
Dciim OBigenitam, el
sapienliani et
\t*i*I>iuii Uei
,
scd cx anima cl cor~
pore luni sulniii
esse existimans : bqjasmodi eerpetts e&t, seductoi (,,^
202
1 2 1
9(2(2)01 ,
' uvd-.
',
tfj
} ^^
^"), errorem praedicans ad pcrditionem boniinum
;
bujusmodi panper
osl scnsu, sieali vocalur el adinventor ip.siu.s erroris (verba „et
adin-
venlor ipsius erroris" non babenlur in Gr.
2.)
Ebion. Si
qui.s ciiiin
hacc confitetur, corruplionem vero et cuinquinationem vocat legiUmam
mixtionem et filiorum procreationem
,
aut aliquam escam exsecrabilnn
putat:
hujusinodi cohabitalorein babct draconem apostatam. Si qui.s eiiiin
Patrem et Filiuin et Spiritum sanclum coniilelur, et cnalurain laudal :
simulalionem vero dicit incarnalioncm, et passionem erubeeeit eoafteri:
hujusmodi iidera abnegat nihilo minus quam ioterfectores Cbristi Judaei.
Si quis autem baec confessus fuerit
,
et quia Dens Yerbum in bumano
corpore
babitavit (omisit verba ,,
"), sicut et anima
in
corpore
;
propter quod inhabitare dicimus Deum in corpore
,
sed non
in
humana
anima (legisse videtur ,, , ov/i -
")',
dicit autera quasdam (,,*") iniquas mixtiones aliquid
boni esse, et finem beatitudinis voluplatem ponit; qualis ille falso no-
minc
Nicolaita: bic neque Dei amicus, neque Cbristi amatoi pot-
est,
sed
corruptor propriae carnis
;
et proplerea a Spirilu sanclo do-
sertus
est, et a Cbristo alienus. Hujusmodi omnes statuae sunt exanimes
(addidit
vocem „exanimes") et sepulcra mort lorum
,
in quibus seripta
sunt
tantummodo
nomina liominuiu defunctorum."
1. 2.

. Interpolator (Gr.
2.)
recte babet ,,-
".
Cod. Ms. ,
ubi ai sacpissimc pro soribuntur, exhibet .
&,", cujus leclionis vitiorura alterum retinent Vosa. [. Sinilli.,
dum roponunt
,,
".Jacobson. Lat. 1. „Fu^il•• •mala>
artes et insidias principis scculi bujus (Cod. Caj. „ct principio liujus
se-
culi insidias") ;
ne forte tribulati sentcntia ipsins inlirmcmini
(,,-
")in cbaritale. Scd et (,,«/./.«
")
omnes in idipsan BaUa
(,,")
in iinparlibili corde.
"
.
\\[
:
}
,
.
^
&[1
[// (pro
/):
\\
^"
1'['1/-
. 11,
1
1,
11
^
'/^ *^ /""^
/
Jhtuuluj
:
. ,
,,]ta(|iu fugita vos a nialis arlibn.s
eoram (adtlidil
,,rtm«>r") el
a facinoribus (operibus) principifl moodi („saecali"
<•
syr.
]
vp> \V> bujus
;
iit- Porte tasaniatis io cqgitationibuq ajus,

inurmeiuiui
AD PHILADELPHENOS. 203
rfj
ayantj. inl &
. /
&
,
,
'
& ,
.
/
'
.
(,,") ab amore vestro; sed state
(,,&
)
concordes
(uniinimiter) simul ainore (vel „amore concordi")/' Loco vocis
„amore" legeadom
videtur ,,corde". Gr. 2.

,,
'*
(Epli.
2, 2.) vtots
,
(articulum ,," delendum notat Veddius)
03•9
(1. ,,")
/]
/• & ,
,
,
,
~
, , *,
,
-
.
Lat. 2.
— „et insidias spiritus, qui operatur in filiis
saeculi
liuju.s; ne quando tribulati infirmemini (-")
in dilectione
sed omnes in idipsura estote inseparabiles
(,, ") corde; et in
unanhnitate (om. verba ,,
^
&]")
, unum semper
sentien-
tes
,
in idipsura
,
de hoc ipso glorificantes
;
in requie, et in periculis,
et
in tristitiis, et in gaudiis."
1. 2. /.. . X. Ms. pro ,,", quam veram esse lectio-
nem probant Vet. Int. et Interpolator (Lat. 1. et Gr.
2.), habet
,,
", eodem errore, quera notavi in ep. ad Smyrn. c. X.
Jacobson.
Lat. 1. „Gratias autem ago Deo meo
,
quoniam bonam
babens
conscien-
tiam ego sum in vobis; et non habet aliquis (Cod. Caj. „alias")
gloriari
neque occulte neque manifeste, quoniam gravavi aliquem in
parvo vel
mngno. Sed omnibus (Cod. Caj. „Sed et omnibus") in quibus
locutus
sura oro, ut non in testimonium ipsum possideant
(,,")."
Arm.
& :
*1,
"
^
^
,
:Incipit hoc loco
caput III. ^-
8
>
$
""
^
'
: i. e. „Gratias
ago Deo meo propter puram nientem vcstram
;
atque etiam non cst quis
qnarra e robis, qui leetatar in occulto et nianifcsio,
quod
gravavj aliquem
pneifl vel etiam multis. (Cap. III.)
Preoes ftteici
prppter omnes, qui
204 EIMSTOLA
VII. xal xutu
,
&tov .
, , -
ulv
,
qjojvfj,
&
Cpwfj
'
-
buscum loquulus sum
,
ut non fiat hoc iis in testimoniuin.'
1
Gr. 2. et
Lat. 2.
,,
)
,
,

(Lat. ,,aut in modico"),
, -
."
1. 1.

.
Arm.
£
Imuiil
) ^ ^ . &
£
1
,
£/
jmf^ ^>
- &1
x i. e. ,,Nara quamquam voluerunt quidain decipere me corpure
(carne s. secundum corpus, carnem), verum (lamen) spiritus oon decipi-
tur
;
nam a Deo cst et scit, unde venit, aut quo vadit, et occulta inve-
stigat." Gr. 2. ,, ,
, 0
.
"
. . . Lat. 2. „Si enim secundum carnem nic volueninl
quidam obcrrarc : scd spiritus meus non obcrrat. Deo elenim eom
accepi. ISovit enim, unde venerit ct qao eat
;
et oceulta arguet
1. 3.
— .Cod. iWed. cxhibet
,,
, ]
. Cotel. Pearson. et Smith.
recte his ad-
denda ccnscnt verba ,,& }",
quae rcliqui testes habent Lat. 1.
„Chnnavi in inlermedio existcns
,
locutus sum magna voce, Dei voce:
episcopo
attendite, et presbylerio, et diaconis." Arm.
*\*
/
Jh&
iiijiJ
, }"
<*
&.
,
L•
. /
i. c.
„Clamai i magna voce (in magna voce),
quando apud vos eram, ct Loquatos sum vobiscam verbo
Dei : episcopo
obcdicnlcs
(subdili) manete (statc, estote), et sacerdotibus, et diaconis."
Gr. 2. ,,
(Conjunctio ,,;«<>" in Cod. Nydpr. et Lat. 2.
babetur, scd dasiderator in Cod. Aag.
)
<>r.
,
0
4$
»;<).». .•/..
xai
,
," Lat,
2.
„Clamavi
miin voce nagoa
iiiirr eos
qnibus
,,
<>>")
loqaebar; aon nioum sermunem, sed
PHILADELPHENOS.
205
\
.
,
& .
'
-
'
/]
& *
Dei proferens : episcopo intendite, et presbyteris (Cod. Magdal.
„presby-
tero
u
,
f. „presbyterio")
,
et diaconis."
I. 1. ol vTtOTtrevoavrie

. Pro Codicis lectione
,,
" recte Vossius dicit reseribendam esse ,, -
-", ut reliqui testes legerunt. Salvinias conjicit
,,
s.
",Sraith. ,,", Cotel. vel ,,"
vel ,,". Lat. 1. ,,Quidam autcm suspicati sunt
(
deest
,,sunt" in Cod. Caj.) me, ut praescientem divisionem quorundain,
dicere
haec: testis autem" clc. Arm.
1»_
".
y
nilutlin
[
:
\|
/»"<*
, }!?
,
i. e. ,,Et quidam, qui cogitaverunt de me,
quomodo cognita habui (habuerim) ego schismata (dissidia)
quorundam,
et dixi (dixerim) boc : testatur raibi is, in quo vinctus sum (ad verbura
,,qui vinctus sum in eo s. cum"; conslructio est semitica e syriaco
.||
odzzi vel potius
.||)
explicanda), quod non didici
(rac non didicisse) ab hominibus." Gr. 2. ,, '
,
cos
& , c'
, ." Lat. 2.
,, vero
(,,ot
")
despexerunt (Cod. Magdal. ,,inspexcrunt") me
,
tamquam pro-
hibentem (f. ,,providentem") divisionem quorumdam fieri. Haec autem
dicenti teutis est mihi propter quem vinctus sum
,
quia de ore humano
hoc non cognovi."
1. 3. . . . Cod. Med. babet ,,'", et Jacobson. anim-
adverlit ad h. 1. Ignatiura imitatum csse Paulum
,
qui in ep. ad Eph.
1, 13. 14. dicit: ,,

os -
'"5."
Nos Gr. 2. sequuti praeeunte Vossio dcdimus
,,
". Lat. 1.
,.S|iiritus autem praedieavit,
diceoe baec: Sine cpiscopo nibil faciatis" etc.
Arm.
' ^ _
/
: O^duinJJfl/u
. &
206
IM
, ,
,
).
VIII.
'
. , &
,
,
. )"
*
"*
-
^
'-
i. e. „scd Spiritus clamabat et dicebat: nc quid fiicite sine episcopo
;
corpora vestra sicut templum Dei cuslodilc
,
et concordiam (unilatem)
diligite, et a dissidiis (schismatibus) fugite; assimilamini Jesu Ghristo,
sicut et ipse (bic) Palri suo." Gr. 2. ,,

xal
/.,
/' Lat. 2. ,,scd spiritus milii praeconisavit
(Mss.
„praeconavit") dicens : Haec (1.
„diccns haec:") praeter episeo-
pum ne feceritis. Carnem vestram, sicut tcmplura Dei
,
servate (verba
„Carnein

servate", quae ab editis aberant, ex Mss. reslituit Cotel.).
Unitatem diligite
;
divisionem
(,,
") fugite"; reliqua ut
Gr. 2.
1.
3. "

. Lat. 1. „Ego quideni igitur
(
Cod. Caj.
,,Ego igitur quidem") proprium faciebam" etc. Arm.
\fu
1_
-:
\\

.
_
\^&: i. e. ,,At-
quc ego mea fcci sicut vir (e syr. |j.u
v
c,
quae vox tain virura quam
hominem significat) perfectus unitatc (concordia). Jam
,
ubi dubitatio (e
syr. j^Qa,
quod 1. divisionem, dissidium, 2. dubitationem denotat)
et ira exsistit, ibi ,,")
non babitat Deus." Gr. 2.
,,
uiv o\
'
,
/.:
, ,
, ,
*
.
<(
Lat. 2. „Ego quidem quod mcum fuit feci
,
ut homo in
unitate perfectus!
adjieiens etiam boc, quia ubi" ctc. nt Gr. 2,
1. 5.
— .Pro
,,
"Vossius cmn Gr. 2. le
gendum censet ,,".
Lat. 1.
„Omnibus igitur poenitentibas di-
mitlit Deus
(,,
"),
si poenitcant in unitatnn Dei, el conciliura
cpiscopi." Arm.
[u>jij
[' ^1
"/'
/
,
[
mtPi
1
<///
[
\ i. . „Sed iis, qui resipiscunl (pocnitentiam
tgont), remittet iis Domimis, si revertaotar in anitatem (unionom, con
) IMIILADKLIMIEIVOS.
207
&
, .
*
& ,
&, ,
eordiam) Dei et in coetus episcoporum." Gr. 2. ,, ovv
-
xavoovatv (al. ,,") deog, -
,
." Lat. 2. „0mnibus
igitur poenitentibns dimittit Oeus; si ad unilatcra Christi concurrerint,
i[
ad consensom (f. ,,consessum") episcopi."
1. .

. Cod. Ms. recte ,,' '
1
,
,,
,
uti in Aldrichii libro. Jacohson. Lat. 1. ,,Credo gratiae Jesu Christi,
qui solvet a vobis onine vinculum." Arm.
\
K
i\
u
l•
y P^
^»" & "9
i. c. „Credo gratiae Jesu Chiisti, quod is (bic) solvit (tempus praesens
e fut. syr. videtui evplic;mduin) a vobis omnia vincula." Gr. 2.
,,
-
T7j
'/;
,
3
-
. Lat. 2. „Credo gratiae Jesu Christi
,
quia solvit (f.
olvet") a nobis omne vinculum injustitiae."
1. 3. } —
.Voce ,,3
(<
carent Le-
xica. Alteram forrnam ,,"ex lnterpolatore (Gr.
2.) exbi-
bet Suicerus. Jacuhson. Lat. 1. ,,Deprcoor autem vos
,
nihil secundum
contentioueil (Cod. C*j. ,,secundum eontentionem nibil") facere, sed se-
nimlum Chrusli diseiplinam." Arm.
&fof ,
(1.
)
£\ ">
.
,
'\
-{ i• e. „Peto a vobis fratres, ne facite quidquain resistentia (con-
teotione), sed nomine Jesu Christi." Gr. 2.

,,, .
&." Lat. 2. ,,Rogo autem vos, ut nibil secundum irritatio-
nem agatis
;
sed secundum Chrisli diraicationem (ita habent Mss., ac si
legisset
,,", ut Faber edidit ,,militiam")."
I. 4.
— ov . Pro Msti lectione
,,
"quam tue-
tur Int. Yet. (Lat.
1.),
qunm sensus, ut inihi ^quidcm videtur, postulat,
VossittS, Cotol.
cl Smith. ex sequenlibus, nec non ex Interpolatore (Gr.
2.)
ivponunt
,, /", quasi baeivlirormn sentenlia
,
quam bic
protalit S.
Ignatiaa, haec esset, codices istos evangeliorum, quos tracla-
rcnt catliolici, novitios essc
,
ideoquc nullius auctoritatis. Eniendationem
Vossii probant Semlerus ,,Abliandlung von freier Untcrsuchung des Ca-
non"
Halle 1773. . 8.; Orellhu „Selecta Patt. Capp. ad -
208
EPISTOLA
,
. .
sacram
pertinentia" Turici 1820. . , 14. ; Gieeeler „uber die
Cntstebang
. S. w. der schriftlichcn
Evangelicn" 162. ct sic hunc
1<>-
cuin interpretanlor Wakaeus (in the OriginaU) et Wocher. Codieii eeri-
pluram
scquuntur Kuchalus et Unlerkircben
;
eandemquo verain esse le-
ctioncm contcndunt Lessius „iiber die Religion" 1
, 532 ; Griesbachius
„Opusc. Acad." II, 66

68; Miinscher ,,Handbuch der christlichen Dog-
mengescliicbte" Marburg 1802. I, 290.; Credner „Beitriigc zur Einleilung
in die bibliscbcn Scbriften" Halle 1832. I, 15.
,, ",
ut opinor,
sunt veteres rabbini sive magistri ac doctores Hebraeoram,
qui aliquot annis anlc Domini nostri adventum claruerunt
;
quorum
et Judaei
,
et qui cum ipsis insanicre
,
pro
oraculis liabucrunt. Bull. Jud. Eccl. Catb. VII, 9. tom. VI. p. 208,
ed. Burton. Jacobson. Scio Vossiura et Coteleriura ex auctoritate Pseudo-
Tgnatii
(
Gr.
2.)
et sequentibus non
,,
"hic velle legi
,
sed
,,",
archivis. Sed caret oinnino ca lectio, ut mihi quidem vide-
tur, sensu: nam in quibusnam arcJiivis dcbuerunt esse evangelia?
in judaicis, neque in elhnicis. In christianis sine dubio fuerunt, cum in
ecclesiis hoc saeculo legi solcreot, ut liquet ex priina Justini Apologin.
]\ erat ergo, cur quisquam negarct, se possc credere evangelio
,
nisi
in archivis esset. Sed poterant dicere Judaei, se ei fidem non habere,
nisi id
quod habet in
,, ",anticfnis libris, ncmpe prophetarum, in
tis invcniretur. Quod pluribus ostendimus iri*»Hist. Eccles. saec. II. ad
num. XXVI. Clcricus. Mihi quoque pracferenda videltir lectio Codicis,
qaam Lat. 1. Arm. et Lat. 2. tuentur, licet ,," ab ,,«(>/"
significalionc non diHerat. Lat. 1. ,,Quia audivi qaosdam dieenlee: Qoo-
niam si non in vetcribus (,,", Cod. Caj. ,,si in veteribaa aon")
invenio, in evangelio non credo." Arm.
\\/
jnJiulig
,
,
[1 <
1
Lffi/.
niuliL• ^:i.
.
,,.si'd (juoniam amlivi
a
quibusdam.
quod diccbant (dicerent s. qaosdam dicere): si in libris (scriptis) primifl
(prioribus. )non laudibus celebralur Evangelium (cf. Gp. 2. el
Lat.
2.),
non
credimne ei." Gr. 2. ,,?;xovoa ,
(
ila Cod. Nydpr.
,
,, ",ut in AugOStflno perperaB) legitur), <" ."
Lat 2. „Audivi enim quosdam dicentes: Si invenero Evangeliam io ;m-
tiquis (,.«(>^</'(>>") non eredam."
1. 1.

xooxevra*. Pro Codicia leetionc ,,
7.
AD PHILADELPHEXOS.
209
, 9 , . di
/
{',
,
)
"
Vossiofl vult legi
,, "
;
ae Pearsonus teste Smilho
margini sui codicis adscripserat ,,
"
pro ,,
".
Cum Codice
consentiunt Lat. 1. et Arm. De si^nificatione vocis
,,
"alii aliler
statuerunt
;
vorisimillimum mihi vidctur verti oportere ,,proposituiii est
sc. ad disceptandum, quaeritur, s. adhuc sub judicc lis est"
;
alias ver-
siones vide in nota Jacobsonii ad h. 1.

Lat. 1. ,,et diceote me ipsis
(deest ,,ipsis" in Cod. Caj.) : Quoniam scriptum est; responderunt mihi:
Quoniam praejacet." Arm.
[|£
£
^
_
£
* -£ : i. e. ,, (
utique) dixi vobis
,
quod scriptura est (scriptuin esse)
? quamquam et
isti dicunt, quod abundans (superfluum, inutile
,
haud necessarium
,
addi-
litium) est." Gr. 2. et Lat. 2. haec partim sequentibus
inserunt, quare
ea paullo post exhibebimus.
1. 1. . . . Pro
,,
", quod in Cod. Msto legitur,
Markland. legendum censet
,,
", Antiqui est vel sunt s.
<pro Antiquis.

Cod. Med. habet ,,&" pro ,,&"
;
in ora-
nibus enim libris Mss. et Inscriptionibus saepe pro ponitur ex vul-
gari vitiosa Graecorura pronunciatione. Pcarson. Venema . E. II.
§.
37. vult legi ,,
{
\
non liquentia aut diffluentia, sicut legalia
haberi debent, sed duranlia, uti Hebr. 12. fin.

Salvinius verba ,,
r, "
pruetermisit
;
ideoque in Aldrichii libro non le-
guntur. Jitcobson. —
Lat. 1. ,,
autem principium est Jesus Chri-
Atu.s
;
tnapproximabilia principia crux ipsius et mors (Cod. Caj. ,,ipsius
cru.v et mors"), et resurrectio ipsius, et fides quae per ipsuin" etc. Arm.
\
X
/'"^ £\u (\u
£, /,
luiu
-
/ ilut/li
-L• .
1
/"
: . e. „Jam milii libcr primus
Jesus Christus e.st, qui non rapitur (om. luc vocem
,,
")
,
crux
(Vjus)
et raors (ejus), et resurreclio (ejus) et iidcs cjus
;
in quibus (ad
verbnm ,.in
quibufl in his") exspecto justificari precibus vestris." Gr. 2.
,,
,
-
, £&. (ita Cod. Nydpr.,
ubi Augustanus habet ,,")
/
&, ,
'
&4 ,.
-
/, -i . (ita
liabet Cod.
14
210
EPISTOLA
,
;
/fj
&.
IX.
y.al
,
-
' ,
&
'
& ,
Nydpr., August. vcro
,,
") ,
/.t,-
(proverbialis locutio ex Act. 26, 14.),
,
." Lat 2. „Talibus autera ego dico
;
quia milii anliquii.i•
Jesus Christus est: cui non obedire, manifestus et irreinissibilis interitafl
est.
Principatus ejus est crnx, et mors ipsius, et resurreclio
, pt 6dea
in omnibus his : in quibus volo vos (ita habent duo Oxonienses Mw.
ubi alii ,,per vos, nos") in orationibus vestris justificari. Qui non cre-
dit Evangelio
,
omnibus simu! non credit. Quia (ita corrcxit Usser. ex
Gracco aliorum ,,qui") praejudicatur (al. ,,praejudicat") antiquitati
(Cod. Petav. ,,antiquitate") spiritus. Duram est enim contra stiraulum
calcilrare: darum etiara Christo non credere
;
duruin quoque praedi-
cationcm apostoloram spernere."
1. 3.
— &. Pro ,," Salvinius conjecil
,,", uti apad Interpolatorem (Gr.
2.) ;
atque ita legi debere
pertendit Marklandus, nisi pro
,,
"legamus
,,
".
Vulgatain tuc-
tur Int. Vet. (Lat. 1.) cf. S. Matth. 12, 41. 42. S. Luc.
11, 31. ,,
". Jacohson. Lat. 1. ,, et sacerdotes,
melius au-
tem Princeps Sacerdotum, cui credita sunt sancta sanctorum
,
cui soli
credita sunt occulta Dei; qui ipse est janua Patris, per quam ingredi-
untur Abraham et (deest ,,ct" in Cod. Caj.) Isaac et Jacob, et prophetai•,
et aposloli, et ecclesia. Omnia haec in unitatcra fidei."
Pearsonus jure
suspicatur, bunc inlerpretein legisse ,, *
*
pro
,,
&". Arm.
(\_
^_
}
/
/
,
7
1
>
&&
lunuuu : 1 \
-
^
1/ I
1
^/^^
/.
.
.
L•
.
\\
/ : i. .
,,
(vel ..I>(Mium") sacerdolos
, sed
mclius (vel „melior") quam hi esl
.suinnms
steerdoa (eacerdotura prineeps), oui concredita eunt sancta
gan-
AD
PHILADELPHENOS.
211
'
' '
^
,
&. '
dt
ctorum (ad verbum ,,qui fidelis esl sanclitali sanctorunr'), qui ipse solas
scit occalta Dei. Et hic cst porta Patris, et in ca (s. ,,per eam", vel
usitalius „cum eo") intrant Abraham, Isaac, Jacob, et propbetae, et apo-
stoli, et ecclesia; haec omnia (vel „hi omnes") in unam (delenda raihi
videtur
vox i^) anitatem (concordiam
,
unionem) Dei." Gr. 2. ,,
,
,
%i 9%
< ' ,
og
&.
(Ms.
,,. ") &
(V ; (. , ,
,
'
(cf. Const. Apost.
7, 25.
et 8, 16.)
,
(cf. . Jo.
10, 9. 11. 14,
6.), ,
,
, ,
,
& ,
,
^
, ^, , -
%,
.
,
, ,
, ,
'
0." Lat. 2. ,, enim
(,,")
sunt sacerdotes
,
et sermonis mi-
nistri
;
melior autem est Pontifex
,
cui credita sunt sancta sanctorum
;
cui soli coramissa sunt secreta Dei. Bona sunt etiam officia
(,,
y.cl .") virtutis (f. ,,virtutes") Dei. Bonus quoque (,,")
Spiritus sanclus
,
qui est (in bis multum abit a Gr.
2.)
super omnia
-.uictissimus
,
et Yerbi minister. Sed super omnes sanclos sanctissimus
est summus Pontifex, et Princeps Pontificum (ita habent edd.
,
sed Tb.
..cst princeps sacerdotura" et Mss. ,,et princeps sacerdotum")
;
qui est
Legatoa et minieter Patris, et princeps legionum mililiae coelestis
;
per
qmem Pater omnia fecit, atque omnem (f. ,,") providcntiam gerit.
Ipse est
(,,
")
via quae ducit ad Patrcm
;
ipse
(,,
"
add.) petra, maceria, clavie, pastor, sacerdotium, janaa scientiae et agni-
tionis; per qaam introiit
,,&") Abraham et Isaac el Jacob,
Moyeei qaoqae <
(,,
u. nal") omnis chorus prophelarum, et
colamnae mumli apostoli,
<•
sponsa Doinini ecclesia (addidit vocem ,,-
>"); pro qna (<mi. voces
,,
") sanguineni suum fudit,
ui
eam redimeret. Omnia igitar (,,
")
bacc in unitate unius,
el anigeniti ,,")
veri Dei."
I. 2,
/
: — ri
t
v .Pro ,," intcrpolator
habel ,. ", qaara vocem ioaerendain vult Cotelerius. Jacohson
14*
212
KIMSTOL \
tyti tv
,
' &
.
$
.
(if. Lat.
1. et Arm.

Lat 1. ^Praecipuuin aulem aliqaid kabet eVM
gelium,
praesenliam
Salvatoris (addidit ,,")
Domini no.stri
iem
Christi, passionera
ipsius, et (dcest „et" in Cod. Caj.) resnrrectionem.'
Arm. \^"1
[-
Jbpnj
{)
\
i
- .
[9-
: i. e. ,,At praecellentia exsistit (est) in evangelio,
adventus Salvatoris
(addidit
,,") Domini nostri .Ic.su Cbrieti , el
passio (ejus) ct resurrectio ejus." Gr. 2.

,,
oco-
^ , &,
."
Lat. 2. ,,Quid autem praccipuum
(,,
" vel ,, -
")
habet
evangelium? praesentiam adventus Salvatoris nostri Jesu
Christi,
passionera ;
sed et ipsam
(,,
"vel
,,
11
) resurrectionem."
. 2.
. . . Marklandus putat excidissc vocem ,,-
"vel ,,", ut cap. V. pone ,,
."

Cod. Mstus habet ,,". Int. Vct. (Lat.
1.)
tuetur lectionem
Vossianara
,,
",quam libri impressi exhibent. Jacohson. Lat. 1.
,,Dilecti enim propbetae annunciaverunt in ipsum ,• evangelium autem
perfectio (Cod. Caj.
„perfectae") est incorruptionis. Omnia simul bona
sunt, si in charitate creditis." Arm.
\\_
L
^1
1
.
1\
,
}
/
: i. e. „Dilecti sunt et prophetac (ac si legiseet ..a-xnr-
"), quod de co praedicaverant. Sed evan-
gelium
perfectio cst incorruplionis, et ambo siinul (unila) bona sunt cre-
denlibus (om. voces ,,
")." Gr. 2.
,,«
-
,
& (
Graeco Gen. 49.
10. bodie Legitur
,,' ", doncc veiiinnt
quac ileposita sunt ci ,
ut apiid AagOStinam etiam liabelur lib. 12.
contra Faostum cap. 42., et lib. 17. de eivitate Dei cap. 41. Verum
L\\. imii il.i veriiseCj scd ,,1'cog &}
", Justinua
Martyr in Dialogo cum Trypbdae Jadaeo
confirmat. Usser,), xai <
,
. >
>
9
(, Matth. 28, 19.) &(
-
PHILADELPHENOS. 213
( -.
,
]
moTtitrt.
. )
u / ] ix/
/
;
<
,
* eis 7£
}
,
-
.
,
, ,
,
'
* '
." Lat. 2. ,,Quae enim prophetae annuneiaverunt
(,,
Xat>"\
dicentes: Douec veniat cui repositum est (Cod. Petav. „cui repo-
sita sunl'), et ipse erit
exspectatio gentium; hacc in evangelio completa
sunt, dicente Domino
(
verba ,,dicente Domiuo" non exstant ia Gv. 2.):
Pergite
et docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris et
Filii et Spiritns sancti. Omnia ergo siinul buna sunL: lex, prophetae,
postoli, omnis eongregatio quae per ipsos credidit; solum aulcm reslat,
ut nos invicem diligamus.'
I. 3.

/]* . xMsti leetionem
,,
"retinet Usserius.
Cotel. et Smitbus eura Vossio exhibent ,,
". Jacohson. Particulain
,." ante voces ,, "omisit Vossius.

Lat. 1.
.Uuia secuadum orationem vestrara
,
et secundum viscera misericordiae,
quae habetis in Christo Jesu, annunciatum est mihi pacem babere eecle-
siam,
quae esl in Antiochia Syriae." Arm. pauilo secus : 1/_
.
/
: Incipit hic caput IV. 1\\ ^ ~
1\- : i. e. „Atque
enim
(s. „Et quoniam") babemus solatium et misericordiam, Jesum Chri
stum, «
i <'sl in vobis. Narratura est niibi
,
quod unitas (concordia) est
(exsistit)
Antiocbiae ia ecclesia Syrorum (Syriae)." Gr. 2. ^
, (in Plantinis editionibus male legitur
,,"),
y.ai . '
)
^". . . Lat. 2. „
Mcuiulum orationem vestranij et viseera quae habetis io Domino Jesu
(,,£>
/ <>ov")
}
aiinuncialiiiii est niilii pacilicare ecclcsiain
,
quac
eet in Antiochia Syriae.*'
I. 5.

. Siiiithus conjecit Icgendum ,,"
pro
,,
is". Lat. 1. „dec6Dfl 6St vos, ut ecclesiam Dei, ordinare
diaconura ad intercedendum illic
Dei
iiiloncs.sioiiem : in eongaudere
ipsia
in idipeum Paetis, el glorificare ." Arm. \> .
_
214
EIMSTOLA
&
&-,
/
'
,
' ^
-
,\ '&&. &
£ .
&
_
1
,
_
?1'_
:
\\["
'
)
'£ *
}
: i. e. ,,Itaque et vos decens
cst, sicut ecclesiam Dei, eligere aliquem
bonum ministrum, qui pos.sit
(valcat) iieri praecursor (nuncius) Dei
,
ut proficiscatur illuc, et simul
(conjunctim) gaudeat in coetibus eorum, qui glorificant (celebrant) nomen
Domini (addidit vocera
,,
")." Gr. 2. —
,,
-
nov ,
& , 3
,
(deest ,," in al.)
3
(
Ms.
,,
")." Lat. 2.

„ordinare episcopuni
ad mittendum illuc (al. „visitandum illic") visitationem Dei; concedere
eis \n idipsura constitutis, glorificare noraen Dei."
1. 3.

&. Lat. 1.
,,Beatus in Jesu Christo
,
qui
dignificabitur tali ministratione (Cod. Caj. „in tali rainistratione") : et
vos glorificabimini." Arm. £
,
-
i. e. „Beatus est vere in Christo Jesu (,,
'"), qui mi-
nisteriura hoc perficiet (explebit, faciet)
,
et vos glorificabimini (celebra-
bhnini)." Gr. 2.
,,
",
&(1. ,,-
"Cotel.)
,
3." Lat. 2. fere item : „Beatus est in Christo
Jcsu, qui dignus cITectus fuerit
(,,
0jj") tali rainisterio:
et vos
quidem fostinantcs glorificamini (f. ,,gloriiicabimini
u
)
in Christo."
I. 4. . . . Lat. 1. „\olentibus autem vobis non est impos-
sibile, pro nomine Dci, ut et
quaedain propinquae ecclesiae (Cod. Caj.
,,ecclesiac propinquae") miserunt episcopos, quaedam autem presbyteroa
et diaconos." Arm.
^[
.
1
L
_
1/_
_
[ &
\
/
.
^.
,
,
/ 1: \. . ,,Quoniam (\am) ct vultis. et
qiiiilquani (,,
/") est
vobis dilTioiU (arduum) aliquid pro noiuiiu
AD PHILADELPHENOS. 215
&,
,
.
XI. ,
,,
dtov
*$ ,
-
Dei haec operari (facere)
;
sicuti sanctac (legissc vidctur {
»
t
,,sanctae" pro
|\^.*
,,propinquae") ecclesiae
,
quae miserunt episco-
pos et sacerdotes (presbyteros) et diaconos". Gr. 2. ,,& ~,
(Illud ,," agnoscit vetus vulgatus interpres
,
sed non
Anglicanus noster. Quod si retineatur, in ,," omnino cum
Palricio Junio nostro mutandura existiraaverira. Usser.
)
,
3
,
al
(Vairlenio magis placuit legere ,,'" cum Lat.
2.) ,ac
." Lat. 2. „Volunt autem, vobis
,
quod
non est omnibus impossibile, pro nomine Dei
;
quo modo et semper vi-
cinae ecclesiae consueverunt: railtere (,,'") nobis episcopos, (oin.
,, ") presbyteros, et diaconos."
I. 3.
— .Arra.
] (
11 -.
>
,
(\* .
I
1
,
i. e. „Dc Philone diacono Cilice,
«I
ii cst vir tcstiraoniorum
,
et qui nunc vcrbo Dei minislrat mihi
cum
Rco fratre ct (ac si legisset ,, ") Agatbopode (ad
literas „Ai?athobo")
,
viro electo (ad verbum „viri elccti" genitivo casu,
de qua constructione cf. Avetikb. Gramm. raaj.
p. 333 sq.).
u
Gr. 2.
,,
(ita Cod. Aug.
,
scd Cod. Nydpr. habct
,,
>/.) —
") ,
,
, (f. inser. ,,"
,. , (ita Cod. Nydpr.
,
Augustanus vero ,,")
xal
43, ." Lat. 2. „De Pliilone vero diacono,
viru -ligioso, a Cilicia
,
qui nunc mihi in verbo Dei minister, una cum
Gaio et Agathopo (sic libri editi ct Cod. Magdal.
,
sed Cod. Baliol,
„Gavia Agathopo", et Pelav. ,,Gaio et Chatopo", utcrque tamen in epi-
etola ad Smyrnaeos „Gaiam et Agathopum" exbibet), viro electo."
I. 5.
(<:a> —
. Lat. 1. ,,qui a Syria me sequitur,
abrenontians seciilo, qui el testificantur vobis." Arm. nu
-.
U^i
L•
,</ L• .
:
\\. 1
216
KIMSTOLA
),
y.ui &
-
,
'^
,
xal .
& rjj
,
,
,
i. e. „qui est a Syria (e Syria)
,
qui et recessit a (s.
reimnciavit) mundo
,
et socius faclus csl (fuit) milii. Hi testantur de
voi>is.
iC
Gr. 2.

,,
(f. ,,")
'
(
1.
,,
") ." Lat. 2. ,,qui a Syria me se
quilur; testiiicor vobis, quia renunciaverunt saeculo, et marlyrium per-
pclrare
assampsenint.
"
Plarali
numero
(
„ ") retento
cuactus fuit ioterpres
supplemenluin hoc interponere : „testificor vo-
bis, quia renunciaverunt saeculo", sine qua tamen interposilione ita
facilius emendari potuisset textus: ,, ,
-
,
,
," quandoqaidcm
Ayathopodi soli, sed duobus etiam reliquis
,
Philoni ct Gaio
,
in ep. ad
Smyrnaeos
comraunis lmec laus tribuitur ab Ignatio: &-
&." Usser.
1.1.

.
. - &
,
-
>
: i. e. ,,et ego gra-
tias ago Deo pro vobis, quia recepi (ac si Iegisset
,,") hos,
sicut vos in Domino
(,,
")." Gr. 2. ,, & -
,
-
/' Lat. 2. „Et ego gratias ago Deo pro vobis : rogans ut suscipi-
atis eos inDomino; ut et vos suscipiat Jesus Christus
(,,")."
. 3.

.
Lat. 1.

Qui autera
inhonoraverunt
(Cod. Caj.
„inhonorarent") ipsos, liberentur in gratia Jcsu
Christi." Arm.
lkC .
' -{\
: »• e • »Et qui dehooestarant eos, expiali liant
(expientur, redimantur)
gratia (per gratiam) Domini nostri
(addidit
,,
") Jesu Christi." Gr. 2.

,,
rfj ,
(al. ,,
") &
,
.
(
Cf. Ezech. 18, 23. 32. 33,
11. II
Petr.
3,
9.

Lat. 2. ,,Qui enim eos diffamaverunt
(ita edidit Jacobos Faber, sed Cod.
Baliol. exhibet
,,dclionoraverunt", Cod. Magdal. „honoraverint", ci
Petav.
„dehonoraverint") redempti sunt {„&") in gratia Jesa Chri-
.sii, «
i dod vuli mortem peccatorjs, sed poenitentiam."
1. 4.
— /oyor
.
Lat, 1. ..Salutat vos
oharitae multo-
ram
(,..7ii//cM"') qul in Traade
f<
etc. .
[\'it'yl
AD PHILADELPHEXOS.
217
& , )
*
*
,
ipvxfi -
* '& *
.
'
,
.
,
1 (legendum fortasse vel
)
,
~" ,
[.
'A
..
i. .
„Salutem dat vobis amor fratrum, qui sunt
Troadt
;
nain iiult eeripsi ad vos per Buerdium (Buergium s. Buergum),
qui
missus
est mecura in honorem milii ab Ephesiis et Sinyrnaeis." Gr. 2.
„-
* (ita Cod. Nydpr. et edd. Plantin.
,
sed
Cod.
Aug.
,, ")

(cf. ep. ad.
Smyrn.
cap.
.) ,
7i£ii(pd6vros ^ ,
."
Lat. 2. „Salutat vos dilectio fratrum qui sunt in
Troia;
unde
scribo vobis per Burgum
,
qui missus est simul
,
ab Ephesiis
et
Smyr-
naeis
,
ad verbuin honoris."
1. 2. $. . . Pro ,,"
forte legendum
,,".
Inler voces
„,
"Usser. Cotel. et Smith. inserendum
volunt
,," ex Int. Vet. (Lat. 1.)
et Interpol. (Gr. 2. cf. Arm.).

Epi-
%\\4>2,
quam, Vossium secuti,
exhibent
Cotel. et Smitb., deest in Codice Msto. Jacolson. Lat. 1.
„Honoret
et
(deest ,,et
u
in Cod. Caj.) ipsos Dominus Jesus Christus, in
quem
spe-
rent carne, anima, spiritu {,,"), fidc, charitate,
coneordia.
Va-
lete in Christo Jesu, communi spe noslra." Arm.
{>"
K
\\
u L• L•
/,
L•
] /
^
.[\rjj_ y*y
: *
\\£:
i. e. „quos honorabit (om.
,, ") Jesus Chri-
1 corpore (carne), et spirita, et inente, et amore,
et concordia.
Salvi
cstote in Christo Jesu, (om.
,,
") spe nostra.
Gratia
vobis-
cum Aiuen." Gr. 2. ,,
,
,,
},
,,
,.
'-
y.cnii >
,/]
, ."
Lat. 2. „quos redimet Dominoe Jesus Cbristus, in quem speranl carnc cl
anima, spiritn et lide, dilectione <;t concordia. Incolumes
estote in I)o-
mino Jcsu Cbristo, comnrani (ila Cod.
Rfagdal., alii
mendose „cuin omni")
s|m nostra in Spirilu sancto.
2
.
'
&
?/-
) ]
] '/;
1. 1. .
Cod. Med. exhibct
,,". Lat. 1. „Ad
Srayrnaeos".
Arm. j^n. ^
,
J^:
i. e. „.\d
Srayrnaeos.
Caput I." Gr. 2. ,, ."
Lat. 2. „Ejusdem epistola ad Smyrnenses. Ex Troia."
1. 2.
. . . Aldrichius pro ,,&
qaod habetur in Cod. Msto, dedit
,,
". Gronovius Praef.
Herodot. contcndit notam compendiariaiii xMsti (qua cxprimitur ,,-
") legendam esse ,,".
Jacohson. Lat. 1. — ,,ha-
benti propitialionera in omni charisraate
,
implctae in fide et cbaritate,
indeGcienli (Cod. Caj.
„indeftcienti
,
omni") existenti omni charismate,
Deo-decentissimae (Cod. Caj. „condccentissiraae") et sancliferae
,
c\i-
stenti in Smyrna Asiac
;
incoinquinato spiritu et verbo Dei
,
plarimnm
gaudere." Arm. 1\
&.
\^
-
^&
, -
{)"/
\
*
||/'
1 ^
,
/
^£ *.
4°.»
!ȣ.
/
.
, _
11,_ [_ ,
.
1
\
&
,
^
1
^ nqlnpi
i. . ,.. esl Deuiil
iinlucns
(s. Deo vostitus) eeclesiae Dei Patris
<t dilecti Filii ejus (ad-
didit
cnm Gp. 2. ei Lat 2. ,,
") Jesa Christi, quae esl Smyr-
nao va
Asia , el quietem consequttta (.
recreala) esl omni gratia (bene-
EPISTOLA AD SMYRNAEOS. 219
-
'
/y
&tov
.
. /' &
-
/. '
ficio), et perfecta est fide et amore, et non est indigens uno aliquo e
donis Christi (addidit vocem
,,
"), et digna est Deo (ac si le-
gisset ,,3"), et induta est sanclitate (s. induit sanctitatem) im-
maculata iide (ac si legisset ,," pro
,,
") et verbo Dei
nmlta salus." Gr. 2.

,,& ,
,} ,-
}
(Cod. Nydpr. rectius ,,'}"
)
". . .
Lat. 2.

,,Dfi Patris altissimi, et dilcctissimi Filii ejus Jesu Christi, mi-
sericordiam consecutae, et gratia repletae (legisse videtar
,, -
}")in fide et dilectione
,
infraudatae (sic legitur m
Cod. Magdal., al. ,,fundatae") totius gratiae, Dco decentissimae, sanctifi-
catae, quae est in Smyrna (ora.
,,
Zialae")* immaculatae spiritu et
verbo Dei: pluriraara salutem."
1. 4.

.Pro ,," in Cod. Med. scriptum est
,,". Lat. 1. „Glorifico
(,,
") Jesum Christum Deum,
qui vos
(. vocem
,,
") sapientes fecit." In glossa apposita le-
gitur
,,
Unum est verbura in Graeco: Latine, sapientificavit.
"
Arm.
'\
K
\
. "
.
i. e. ,,Glorifico Jcsum Chrislum (om. voces ,, &
1
) ,
qui sic sapi-
enles reddidit vos." Integrum hoc caput cum initio sequentis syriacc
ver.sum e Severi Patriarchae Antioch. libro adversus impium Gramma-
ticum dcdit Curelon. 1. 1.
p.
32 sq.
,
ibique haec scntcntia sic reddita
h-gitur:
}-i_DOi) ocn :]_^ J^aa^d .**
\]
%~>±.>
.Xm>j
,^\
i. e. ,,Glorifico Jcsum Christum Deum, eum, qui sic
VOi Mpientel reddidit." Gr. 2. ,,
'
, ."
Lat 2. ,,Gloriiico Deum, et P.ilnin Domiui nostri Jesa Christi
;
qui per
se ipsuni vos l.inlwm illiiminavit."
1. 5.

. Arni.
,
£
i. e. „cognovi (exploralum, coinpcr-
tum babeo) de vobis, qood ronlii mat i eslifl imniobili fidc." In marginr
cd. tanquam varictas teetionifl lcgitur: i. e.
,,
220
I
*
.\ ]
tv
/,
&
iminobiti iide.
u
vers. syr. e Severi Ant. libro laudato habeturi
i. e. ,,Cognovi vos enim, quod perfecti vos (cstis) in lide non commotl
(immota, immobili)." Gr. 2. et Lat. 2. at rcliqui.
L 1.

. In Cod. Msto desideratur Pron
,,"
pone
vocem ,,",
quod reliqni excepto Lat. 2. habent. Lat. 1. „qnemad
modmn clavifixos in crucv, Domini nostri" ctc. Arm.
hppf"
ftk /'
\\}
, /
._ ^
.
i e. ,,quasi cruci Domini nostri Jesu Christi clavis aflixi estifl
corpore (carne) et spiritu." Syr. I. 1.
^oAjf
—") 0\
y*\
: %.±tO-
t
OO {.^ :|^
$0..
y \
K
-£>1 ^^^ L .
,,
af
fixi estis cruci Domini nostri Jesu Christi carne et spiritu." Gr. 2. ul
Gr. 1.

Lat. 2. „tamquam clavis affixos cruci Domini (om. „(pi")
Jesu Christi, carne et spiritu."
1. 2.

&. Parliculam ,," ante
,,-
"oiiiiserunt Xoss. Cotel. et Clericus.
,,
"dcdi e
Cod. Msto. Libb. impr. ad unuin ,,'". Jacobson. Theoderelos
Dial.
1. hunc locum omissis verbis prioribus tanquam ex ep. ad Rorn.
sic
laudat : ,,
3
,
,
0
& .
1*
llanc
Tbcodoreti leclioncm invitis Cod. Msto ct Int. Vet. (Lat.
1.) tue-
lur
Wesselingius ,
Probabil. lib. sing. cap. XXXIII. Jacohson. Lat. 1.
„et lirmatos in cbarilate, in sanguine Christi
;
certificatos Dominum
noslrum
Jesum Christum (addidit voccs ,,' •'•)
,
vero e\i
stentem de genere David secundum carnem
,
iiliuni Dei secundum volmi-
talein et potenliam Dei.
u
Arm. ^
_
-|"7, ^
?
^ £
'/'
^ >"
'»")
" .
/,
1\\[ Juinuuiti
?
1
4
\\
&^
L•
.
\. . „El perfecti estis imore bangninis (ac
si leginset (7?) ioQx».C»
s. ,,tr tov "pro (>4.
<7ll*>
r
O
-. ,,tt> ayajtrj
iv
<>~>
") Chrisli, linnali
(
conlinnati
)
estis
Doiniinnn nostrom Jesam Christam (addidil cum Lat. 1. ..//,
oorr JKoanoi', sed omisH VOCem
mi|uchUmii
,,9"^
,
i|iii fuil
AD SMYRNAEOS.
221
, '/\
dtov &
&tov, &
', «Va
&]
, \&
(factns
est)
e prole (stirpe) Davidis seeondoe carnera (corpus), et est
Filius Dei nalura et potentia (s. ,,secundum naturam ct potentiam", ac si
legisset
., ", vel cum Tlieod. ,,& xai
")."
Syr. Severi 1. L: .}j*aj»^0? cnJx)
t
-Z> }oa>*!3
v
oAj] ^*
Joi^s) ).».
Jj
-, |cn.^s5
<-j5 ]
i. e.

et confirmati
estis in amore in sanguine Christi, et firmum (verum sc. est) vobis, quod
Dominus ooster in veritate est e genere Davidis in carne (secundum car-
nem), Filius autem (ac si legisset ,,
'")
Dei in voluntate et in
potentia (secundum voluntalem et secandum potentiam) Dei." Gr. 2. et
Lat. 2. ,,xal eSnaoutvovs (Lat. ,,confirmalos")
]
(,,Dei
u
addi-
tur in edilis veteris vulgali interprelis codicibus, sed non in tribus illis,
quibus nos usi sumus, Mss. Usser.) '
,
-
,&(Lat. ,,et vere ad plenum instructos"),
sie uvgiov &vlov, )~
(. ep. ad Col.
, 15.),
& ,
." Reliqua desunt.
1. 2.
— . Theodoretus :
,,
3
&

.
1

Arm.
]
'
/
\. L•
'\
,
!
*.
-: 1>_
,
(\\
,
i. c. ,,qui nalus cst a (e) virgine Maria
,
et baptiza-
tu> est in Jordane ab Joanne
,
ut expleretur (impleretur) per eum omnis
jnstitia: et vere clavis affivus est corpore (sccundum corpus s. carnem)
in cruce pro nobis, diebus Ponlii Pilati et Herodis tetrarchae." Addidit
explicationis ergo, ut opinor, voces
,,
"—
,, '&"

,,
". Synu 1. .
r
_ia^ZJ) ,^
)3
^
)?
^]
(l.
U>&i
«-
»^*£ «_£^:
«i
ffl^O ^A^i-^ i. «.
,,qui naliis csl in vcritale a (e) yirgine,
<|ui
222 i
tn\ .
' &*(.
iv .
. /.
&, )
(
uloivug .
/~
avu-
baplizatus est ab Joanne, ut Impleretar ab eo omnis justitia; vere coram
Ponlio Pilato et Herode lctrarrlia infixus (affixus
,
appensus) est pro
nobis in carne." Gr. 2. ,,
>
,
'.
^ (. Matth.
3, 15.)
,
' boicoi
-
, / /
,
'/,'
&." Lat. 2. ,,et ex Maria virgine: baptizatus a Jobanne,
ut adimpleretur in eo omnis justilia: qui conversatus sancte sine pec-i
cato: sub Pontio Pilato et Herode Tetrarcha, vere clavis confixus est
pro nobis in carne.
"
2.
. . . Lectionem ,,&",
verara ni
fallor, Intcrpolator (Gr. 2.)
exhibet. Edd.
,,
3
"
babent,
et in Cod. Ms. ,,&" scriptum esse affirmant. Sed mein-
brana bic adeo in rugas replicata est, ut duas has literas
,
quas
librarius noster arctissime conjungere solet
,
olim inlra boc spatium
exslilisse, facillirae cura Salvinio credas.
,,
"
habet
. Pater in ep. ad Polyc. c. 7.
,,
et
,,
<(
saope
confunduntur. Vide Roulb. Reliq. Sacr. II, 515.

Yairlenius l<>co
,," legendum pulat
,,
",vertitque: ut assumerct vos
concorporales

qua voce et Apostolus utitur in Ep. ad Eph. 3,6.

Pro ,,' iv
— "
Cod. Ms. babet ,,' — '
/
ex incuria, ut videtur, librariis perquam familiari
,
qui in scriptura
unciali tum minuscula, passim coramutant
pracpositiones ,," et ,,"
pracscrtim in vocibus compositis. Jacobson. Lat. 1. „a cujus fructo
nos
,
a (deest ,,a" in Cod. Caj.) divine
beatissima (,,-
>"?) ipsius passione
;
ut levct sijrnum in secula, pei resurrectionem,
sanclos ct fidcles ipsius, el in Jadaeis et in Gentibne, in uno corpore
ccclcsiac ipsius." Ann. -
*1
.
\-
*
(pro \ njtra
*
im\ [<} l, tulili. *1
*,
[1
[\['
nt
L
- , /»/</
- 1' /-
,
i[iuuli
ifynj
I,
/:
\.
».
„a quo fruotu
(!
"*1
scriptum pro
J"/",'/
\D SMYRiXAEOS. 223
ttg xal tnt
iv &ev tvl
,
II. tnadtv
"
&.
.
/"/'"/
l•
a
i
tni
U?J
S
'
/'
u
l
mr
UJJ "CIJ
"
Q CU
J
US fructu") Ct
nos sumus
;
et a signo illa (legit nempe in Syr. \a.xJ _
„et a signo"
pro \a.*j —J^DO „et a passione", cf. enpra
p.
4. not.
3.),
quod dignos
ivddidit HOS beatitudine divinilulis
,
elevans signum mundi (legisse vidc-
tur j.^a^^*>
pro
)
vnV^V^
„in saecala", cf.
p.
4. not.
1.) resurrectionc
fper resarrectionem)
sua : qua et sanctificavit (num legit
,,
pro ,,eh Tovi ecy/ovs"?) eredentes (Gdeles)
,
sive ex Judaeis
,
sive ex
ellmicis, propter unura corpus, quod est ecclesia (om. vocem ,,£")".
Syr. 1. 1.
A^ldiks yAOQ^ OIAm ,- .
J_>j ^Ai] ]'i\&) OlXiDj
Oli^j)
i. e. ,,a cujus fructibus sumus nos, a beata divine
,
ut tollat
(elevet) signum in saecula per resurrectionera sanctis suis et credentibus
(lidelibus) suis sive in Judaeis sive in populis (ethnicis) in uno corpore
ecclesiae suae." Gr. 2. ,,«95' ov
u
(Interpolator, quum non videret, quo
modo baec rectc intelligi possent, expuncta voce
,,
"simpliciter
dixit ,, ov ". Pearson.)
,
". . . Lat. 2.
,,
quo et nos sumus, a divina et beata
<\jus passione, ut tollat secum sibi conjunctos (ac si
,,",ut apud
poftolum Epb.
3, 6,,
vel simile quid legisset. Usser.) in saecula, per
resurrectionem, ad sanctos et fideles suos, sive ad Judaeos sive ad gen-
tes
,
io unum corpus ecclesiae suae."
I. 3. yan —
]. Lat. 1. ,,Haec enim omnia passus
est pro nobis" etc. Arm.
1
,
L•
i. c. ,,IIaec (ora. ,,") omnia passus (cruciatus) est ad vivificanduin
nos, et vere reenrratit mortttis." Oraisit voces ,, ,
*
{
,
ac videtur legisse cuin Gr. 2. ,, a/.r/dcog "pro
,,
^
'.."•
margine gracco textui accommodatius
vtrba priora sic reddita Icguntur:
-/
iiiutilihiujh
'1'['^['['^
' c nEtenim bacc omuia passus
etl propter nos, ut salvcmur." Syr. 1. I.
lajj _j(TiliiD
f*sA.
<-a^cji
224
F.PISTOLA
*al $
tnufrtv ,
xai
& t
'
\
Ooxtiv ntnovd^tvui owxoi
-
cnb* cno
i• <• ,,Haec enim omnia passus est propter nos
,
ut salveinur
(liberemur);
et vere passus est, etiam vere rcsuscitavit se." His ver-
bis dcsinit hoc fragmenlum.

Gr. 2.
,,
(. voces ,, &
11
).
&,(.Ms. ,,«//.«")
,
'." Lat. 2. ,,Haec enim omnia
passus est pro nobis. Et verc pa.ssus cst ;
non putalive, sed vere
;
sicuti
et rcsurrexit
"
; ac s'\ legis.sct ,, ,
aJ.r
t
9cos,
.
11
1. 1. . . . Cf. .
ad Trall. cap. .

Videtor
inserendum
,," antc ,,
", vel polius utrobique legendum ,,
-
", ut apud Tbeodoretum.
Smith. Lat. 1. „non, quemadmodura infi-
deles quidam dicunt, secundum videri ipsum passura csse
,
ipsi secundum
videri (Cod. Caj. „videre") existentes: et quemadmodum sapiunt, et ac-
cidet ipsis ,
existentibus incorporeis et daeraoniacis.
"
Arm.
|^/_
"£* ,
\
&
, jiufy .
L•
lb$b
.
^
"-
: I
i. e. ,,Et
sicut quidam dicunt
,
qui non credunt, quod opinione (se-
j
sundum
opinionem) passus est (sit)
,
qui ipsi vere sunt opinio
;
et se-
|
cundum
ipsorum nientcm accidet iis, et fient incorporei sicut daemones."
Gr. 2. ,,' ,/
&
, ,
$
,
)*-
,
,
,
3(Ms. ,,&"). &
6 (. Jo. 1, 14.) (.
Jo. J
2 19•)'
,
-
1
(. Jo. 12,
32.)" &
/.-•
,
.
.
(Locus
Proverb. 9,
1. ad incaroationem Christi ab interpolatore
accominodatur:
ul infra ctiam, in Epist. ad Philippeos. c. 3., ct in Const. Aposl. lib. 5.
cap. ult. Usser.) (,
<
'
, ^
\
,& ,
.>•
rf
t
/'
(/

(((.
1\.
21, 9. et . Jo. , 14.).
..
etc
.' Lat 2. „Sed >i<ut quidam infid«
AD SMYRNAEOS.
225
ooxtTv , & xul
xul .
III.
'
? xul
&,
lium, ernbescentes plasmatiooem bominis, et eracem, et ipsam mortem,
diaint; qaasi putative ct non vere suscepit corpus ex virginc
, et puta-
Uve passoa est; unmemores
illius qui dixit: Vcrbum caro factum est,
el babitavit in nobis. Kl iternm : Solvite templum hoc, et ego in triduo
resoscitabo illud. Et in alio loco: Cum exaltalus fuero a terra, omnia
traham ad meipsum. Ergo Verbum in carnc habitavit. Sapientia enim
aedificavit sibi doraum. Verbura ergo tcmplum sui ipsius, ab adversariis
resolntam, resuscitavit tertia dic. Verbum utique exaltata carne sua,
velnt illo aeneo serpente in eremo
,
omnes attraxit ad se ad salutem
aeternam.
"
1. 3.

. Lat. 1. „Ego enim et post resur-
rectiooem in carne ipsum vidi (ac si legisset ,,")
,
et credo exi-
stenlem.' Arm.
]"£
L• : i. e.
,,
Atqui ego et post resurrectionem
(ipsius) in corpore scio (,,") et credo Dominum"
;
ac si in fine
legiseet ,, ". Citatur hic locus a Theodorelo in dialogo
,
qui
,^"
inscribitur, et ab Eusebio Hist. eccles. lib. 3. cap.
36.,
unde syriace redditos apud Cureton. 1. 1.
p.
58. sic habetur:
^1 \j)i
.•.»]}
}j)
^i. e. „Ego scilicet (Euseb. syr.
,?
")
etiam post resorrectionem ipsius in corpore scio (,,") eurn
,
et te-
Iter e( credo (ac si legisset
,, "
,
sed in
Enaeb. graeco tanturamodo legitur
,, ")
,
quod est.
"
(•. 2.
,
><>
,
>xi \
r,,,
, ."
Lat. 2. „Ego autem so-
ri.-ilnm
eam . cnidlixuin iri corpore faclum scio
;
sed etiam post
resurrectionem
io carne eom novi,
et credu
ease."
I
4. xai —
.Cf. . Luc.
24, 39. Lal. 1. „Et quando ad
eos (jni
circa
Petrum venit, ait ip.sis: Apprehendile, palpate me (dcest
,m:•• m
Cod. Caj.), el videte, qaoniam aon daemoniam incorgo-
'
'iii.
Ann.
.
<\\1 / wul
15
226
KIMSTOLA
'
Idtze,
-
uovtov
.
tvSvg iniaxtvaav -
ijlimuu
^
"
*1
] ^
miji
JiunkfLni
•.
i. .
„Elcnim, (jiiando ad eo.s qui circa Pe-
Iruin (s. „cum Pclro", ad verbuin „ad Pctrinos") venit, dicit iis : Tangite
(eonlrcctate) me, et videte
,
quod ego idera sum (haec ex mgenU) vide-
tur addidisse), ct non sum spiritus sine corporc." Syr. Euseb. 1. I.
a„!^_m .._* -io.l
u-a>p-
t
£s> *5
K
aSa\ .
]] -
#
>* «_0
fy
\j]
\*jOb Q^5 0\±»0 t^J-JQjiavc
i. e. „Et quando
venit ad eos, qui (in) dorao Petri, dixit iis : Sumite, contrcctate me, et
videte, quod non spiritus cgo (sum)
,
qui non corporatus." Gr. 2. addit
iu fine :
,,
(cf. Luc. 24, 39.)
xal
'
t
/,
&
, (. Jo. 20, 27.)'
(deest ,," in Ms.)
,
, (al.
,,
") .-
." Lat. 2. „Et quando ad eos qui cum Petro erant venit, ait
illis : Palpate me (orn. vocem
,,")et
videte, quia non sum daemoniura
incorporcum. Spiritus eniin earnem et ossa non habet, sicut me videtis
habere. Et Thomae dixit : Injice (Cod. Magdal. ,,Mitte") digitum tuum
in (ixuram clavorum, et affer manum tuam
,
et mitte in latus raeura
;
et
noli esse incredulus, sed fidelis." Ultima verba, quae non legunlur in
Gr. 2., Interp. lat. e 1. 1. Ev. Jo. 20, 27. addidit.
1. 2.

.Edd. omnes post Vossiura exhibent
,,-
&'". Ms.
,,&'", compendiaria
,
ut videtur, scriptione.
Jncohson. Lat. 1. „Et confestim ipsura tetigemnt, et crediderunt, con-
victi carne ipsius et spiritu (Aldricb. „convicti, carni ipsius ct spiritui ")."
Arm.
1* /
.
".
lnjuilili / 1 .
. c. ,,Et tunc
(,,
"?) appropinquarunt ad eura
,
ct credidorunt
(ii) qui sacra coena usi suut (s. parlicipcs, socii fuerunt) et gustarunt
primum (antea, prius) corpus (carncm) et sanguinera ejoe." Legisse vi-
detur ,, 3rjj
." Syr. Euseb.
1. 1. tanluiumodo babet : ,QJ»iaQj(7IO CJL^
Q^>i-C 1
r
.»*O0
i. e. „et si-
mul (le$endum fortasse
|
r
>A^DO
„et confestira" pro
JfjAOO)
appropin-
quarunt ei, ct crediderunt." Euseb. gr. ct Theodoret 1. .: ,, &
3
xai ." Gr. 2. ,, ei&vs (Ms.
,,"), * *,
xai $ '
AD SMYRNAEOS.
227
&
rfj
xui . xai -
,&oe vnto ,
(. Jo. 20, 28.),
3." Lat, 2. ,,Et statira
crediderunt, quia ipse erat Christus. Propter quod et Thomas ait illi :
Deus ,et Dominus mcus."
I. 1. . . . Pro ,," Vossius, Clericus, Hornemannus
exhibent ,, .
1
'
Lat. 1. „Propter hoc et mortem contempserunt
;
invcnli autem sunt super mortein. Post resurrectioncra autcin comedit
com
eis et
bibit, ut carnalis
;
quamvis spiritualiter unitus Patri." Arm.
ifuiuh
. : |>_
- )
, Jft
1
i• e. ,,quapropter et contemserunt inorlem
;
et
post
resuiTectionem (suam) edit et bibit cum iis, et erat corpore et spi-
ritu (s. in corpore et spiritu, vel, secundum corpus et spiritum) et uni-
tus cum Patre"
;
ac si legisset
,,
(vcl
particula ,," deleta
,,
-
"ut Theod•) - ." Theodoret. in eodem dial. II.
haec profert: ,,
,
,
." Gr. 2.
,,^ ,
,
,
"
'
, , (cf. Act. 10, 41. et
1, 3.)
, ,
(cf. Const. Apost.
5,
7. 19.
6, 11.).
,
(Act.
1, 11.), -
,
, &
&
.
, , (Apocal.
\,
7. cf. Zach. 12, 10.) ;
, , (Ita Cod. Nydpr.
,
non
,,",
ut habet Augustanus. Vet. vulg. Latin. i. e. Lat. 2. „ef%ies",
undc
„"
Lic legendmn su.spicatus est Vairlenius
,
vcl
,, -
",
uti notavit hic Vedelius. Usser.)
,
." Lat. 2.
,,
Propterea ergo (,,")
mortein contempserunt: parum dicentes esse
,
injurias et plagas et alia
iionnuUu proptcr ipsum suslinere (addidit verba
,,
15*
228
/avvtrfuytv
\ ovvtnttv
.
IV.
,
\
'/.
&,
&,
-
\
"et pro ,,
,
"
dedit tanUim ,,.
").
Nam et postquam
oslendit se eis, qaia vcre ct non
{,,
ov")
pulalive resurrexisset : et
manducavit
cum cis et bibit pcr dies quadra-
giota (verba „per dies
quadraginta",
quae io editis deerant, Ussefr, e
Mss. restituit): el sic videntibus eis assumptus est cuin carne ad enm,
(|ui mieerat illum : in qua et
ilerum venturus est cura gloria et viitule
;
secundum quod dictum est ab
angelis ad apostolos (,, &
"): Hic Jesus, qui assumplus
est a
vobis in coelum
,
sic veniet,
quemadmodum
vidistis eura ascenden-
tem in coelum. Si ergo (,,")
sine corpore dicunt eum venturuin
esse in consummatione saeculi: qao raodo (om. „z«t") visuri sunt eum
illi, qai compunxernnt in eum ;
el
cognoscentes, plangent intcr se? Nam
incorporalium neque species neque figura
,
sed neque effigies quidem
aliqua aniinalis forraae baberi poterit, in qua fixura clavorum vel Ianc
foramen appareat, propter simplicitatera
naturae." Vidctur legisse
,,
-
, ,
,'
&
", quae vernacule sic verterim : „Dcnn an
Unkiirperliche wird sich wcder eine Gestalt, noch Figur, ja nicht einraai
ein Abbild von der Gestalt eincs lebcnden Wesens bangen konnen"j
alque addit insupcr ,,
."
1. 3.
8

. .,
qui ab his vcrbis caput II. incipit
,
sic
vciLil:
.
,
,
i. e. ,,IIoc scribo ad vos
,
dilecti,
quoaiam scio,
quod el vos sic creditis." Gr. 2. et Lat. 2. ul Gr. 1.
ct Lat. 1.
1. 4.
— . Lat. 1. ,,Praemunio auteu) \
a bestiis anthropomorpbis : quos non solam oportet vos non recipere, sed,
si possibile (om. ,,"), oeque eis obviare (Cod. Caj. „obviarc
addidit
,,"); 1aulunr etc, . /.
/
:

,
_
SMYRNABOS.
22D
/
,
1
,
tv/to&UL
,
.
\ .
(
^,
&
.
'1_
.
£_
^_
,
[ /
/
}
/t /.
£
L• 1£ : \. e. ,,el antea
eautas reddo (praemuaio, praecaveo) voa a feris inde (islis) bmnana
Formi ind.ilis. qaas non solum reeipiendo non oporlet (dccel) vos reci-
pere, sed, si
quo modo possibile sit, neque (etiam non) obviam eundo
oeiari iis, veruin tantuinmodo orando orare pro iis, (an) forte resi-
piscant (poeniteant)
;
censeo, quod et hoc difficillimum est istis." Haec
el proxime sequentia
Cureton. I. I. p.
50. e libro cujusdain monopbysitae
»ic \cisa protulit: ^OGIjAj] 5 |.. JaXaXO ,- ,_i»
}j) 9(JIV^O
. . „Caatos reddo (praemunio, praecaveo) vos ab hominibus mali.s, qui
sunl ferae (bestiae), et similitudinem tantara possident hominum, quos (s.
quas) non solum non dccct vos recipere, sed, si possibile, ne quidcm (etiam
non) obviam iis venire; at tantummodo orate
(,,&") pro istis,
ut revertantar (resipiscant), id quod difficile est." Gr. 2.

,,&-
]
or, (Cod, Nvdpr. ,,") ov
&
,
<
(Cod. Nydpr. ,,-
adat") vTtio , ?,
."
Lat. 2. ,,Praecustodio
aulem vos a bestiis bominum figuras habentibus
;
quas non solum devi-
tarc, sed etiam fugere vos oportct: tantum orate
(,,
")pro
illis, ui foiic poeniteant." Uterque interpres oinisit ultima verba
,,
dvoxoXov."
I. 3.

.
.
|^ " 31'^1
'"!'
K
\\"~l'
^/.
bhutlij» :
. . ..(-
saper haec .lc.su Chrieti (s.
Jesu Climio) e.st potestag; nain
lni•
esl
vir.i
vita imslra. ", Fraginentum illud syriactim ap. Curet.
I. I. desinit io haec verba: ,J.»,aa1d ^qaj
«_^^
->
]?
\5>
i. e. „euper hoc autem potestatem babens (sc. est) Jesus Christus."
Gr. 2 el Lat. 2. baec prorsus .
230
EPISTOLA
/
,
.
«
/ &
&;
*
&
,
&.
1.

3.
Cod. Med. exhibet ,, ",
cojus loco nos
cuin Lat.
1. et Arm. dedimus ,,
". — Verba
,,
"omisit Aldrichias,
Salvinii apograplium nimis presse seeutus.
Exstant in Cod. Msto. In ep. ad Trall. c. X. uli et supra c. II.
ha-
bemus ,,
", quare non mutandum cura edd. in
,,
".
Neque
enim, ut Vossii verbis utar, boc magis Graecum quain alterura.
Jacobson.
Pronomcn reciprocum ,," primae pcrsonae significatio-
nem
induit, uti in cp. ad Trall. c. III. cf. Rom. 8,
23. I Cor.
11,
31.
I Job. 1,
8. Libri impr. Vossium secuti exhibent
,,
".
Idem.
Lat. 1. ,,SI autein sccundum
(,,««
")
videri haec operata sunt
a
Damino nostro : ergo et cgo
(,,
", sed deest ,,ergo"
in Cod. Caj.) secundum videri ligor. Quid autem et meipsum
(,,-
") traditum dedi morti, ad ignem, ad gladium, ad bestias ?
k
'
Arra.
1 &
^
. /& /
.
&
1
,
.
iP
n
J
.
\. e. „At si opinione facta sunt haec omnia a Domino (om. ,,"),
ergo et ego
{,,
ovv") opinione sum ligatus. Et cur tradidi per-
sonam mcam (me ipsum) in mortein et in ignominiam ferarura
,
ignis et
gladii?"
Laudantur haec a
Tbcodoreto in
Dial. I., ubi legitur:
,,
— ", . .
Gr. 2. ,, , -
,
.
'-
(dccst ,," \ Ms.)
"
. . . Lat. 2. „Si rnim
putative in corpore fuit Dominus, et putalivc cmcifixus est : ergo et ego
(,,
ovv") pulative vinctus sum. Quare autem ct meipsum tradidi
ad mortcm, ad igncm, ad gladium, ad bcstias ?
"
1. 3. . . . Lat. 1. lcgit ,," pro ,,-
'", vertit enim : ,,sustinebo". Arra.
/\£ )
£
L• ,
I
1
miiiii : 1\
JJjiufl/
1
\\ (%°
. /
1
""/'«7
ll
'11 I
] -
AD SMYRXAEOS. 231
&
aviu
&.
V.
"
,
&.
,
,
^
\
\ V* i. c. „Nam qui propin-
quoa esl gladio, propinqnas est et Dco; et si sit inter bestias (fcras),
apud Deum est. Sed tantunimodo in nomine Jesu Christi
,
et ut passio-
nis ejus socius (partieeps) fiara (ad verbum „propter ei compatienlcm
licri" s. ,,ad compatiendura ei"), omnia
(orane) sustineo, pcr eum, qui
corroborat rae Jesus Cbristus, Deus noster"
;
ac si legisset ,, (vel
,,
oV ")
^
,
3
'* pro —
,, ." Sed videtur railii
hoc correctionem potius monophysiticam redolere. Theodoret. 1. 1. „'
iyyv uc/ainas
,
&. —
,
tYiV/
< //.(
." Omisit vocem ultimara
,,
-
", nec addidit nisi sequentia
,,
". Gr. 2. et
Lat. 2. ,, , -
, ',
."
. 3.
" —
, &. Lat. 1. ,,Quem quidam ignorantes, abnegant;
magis autem abnegati sunt ab ipso (Cod. Caj. ,,abnegantes ignorantes
magis abnegati ab ipso")
;
existentcs concionatores mortis magis, quam
vcntatis." Arm.
)^
£
}
'.
. l/
-
: i. e. ,,Nam si qui (qui-
dam) ex ignorantia negant eum, itidera et hic (ille) ipse eos negat, qui
Mint ad lain.s (qui stant ad partes) mortis potius quam ad verilatis (sc.
I;ilu>)." Gr. 2.
ff
Ov ,
& \ &." Lat. 2. ,,Quein profeclo quidam
ignorantes negaverunt; ct conscntiunt magis raendacio quam verilati."
1. 5.

.Interpolator (Gr.
2.) ,,
(
(quod
malunl (Js&er. et Pearson.), sed ,," potest retineri. Smith. Lat. i.
„quos non per.suascrunt propbetiac, ncque lex Moysi (Cod. Caj. „Moi
sis•)
;
sed neqme nsque nunc evangelium
,
ncque nostrac corum qui sc
rundiim viruiii (Infra c. 12. melius „singillatim". Jacohson.) passioncs.
Etenim de oobil idcra sapiunt." Arm. |^l
_
11.-.
232
EIMSTOLA
.
&'
.
,
, -
;
[<1/,
,
L•
_
^.
L•
_
1 1 ^.
.
_ '//'/"
^uyfi' »
?
^
i. e. ,,Kl obediverunt prophetiae proplictarum
,
et non legi Mosis
;
sed nc nunc quidcm (scd et non nunc) sancto evangelio
;
qui el non ad
scripturam nostram (scriplanostra) spectant, quam singulos (aliquos ali-
quos) doccraus. Itaque et de nobis sic cogita»t
; '
;
ac si legisset ,, ovx
(vel ,,
") ". . . At fortas.se Arm.
hic nonnisi sensum verborum reddere voluit
;
modo illud leneamus, eum
legisse ,,"
pro
,,
". Gr. 2. — ,," b
, ,
'
(al. ,,") ". . . Lat. 2.
,,Quos
persuaserunt prophetae
(,, ^", nisi forte lcgcndinn
„propbetiae
u
),
nequc Lex Moysi, scd ncc nunc usque evangelium, nvc
nostrae speciales passiones.' elc.
1. 2.

.
Dcdi ,,
"cura Edd. oranibus praeter
Vossiuin,
qui ex IMsto ,,". Sed ct in boc Codice ut in aliis
saepissime
commutantur. Jacobson. Arm.
11_
/»^, ^
/"
,
L•
,
.
^
\* _
\. c. ,,quid prodest milii
,
si quis me laadal
(,,
,
"),
et Dorainum meum blaspbemat,
et
credit, quod corpus (carncm) induit (caniem eum induisse)." In ed.
Const. bacc cum antecedcntibus arctc conjuncta apparent, sed interpunctio-
ncin illam male inslilutam babeo, ac sic potius interpungenduin essc arbitror:
.

:
^\//^£_
elc ' Laudanlur liaec ot
proximc scquentia a Theodoreto \n Dial. I.
,
ubi sic legitur:
,, 1
,
"
. . . Gr. 2. ,, ,
— ;"
Lat. 2. „Quid cnim me (add. I
,,"•) juvat
,
si mc quis laudaverit
;
Dominuiu autem meum blasphema- I
verit; si non cum confessus fucrit Lncaraatam esse Deam
.'••
I. 4.

.
Cf. q>.
ad lMiilad. c. VI.

Lat i. VO-
cem ,,"
vcrtit j.mortifer",
quoinodo supra in t|>. ad Trall.
c. XI. vocabulum ,,&"
reddiderat. \nn. Ku^
AD SMYRNAEOS. 233
/, vey.yoqooog.
'
'
-
,
,
,
\. .)
,
.
qJui^: . e. ,,At qui huic non credit, negator (infitiator sc. Dei) est
perfectus, et ipse induit mortem." Theodoret. 1. 1.

,,
." Gr. 2. ut Gr. 1., sed Lat. 2. ,,Hoc autem
qui
noii dixerit, perfecte eum negat, sicut morluum bajulans
{,,
-")."
1. 1.

.
Arm.
1
/"?-
£
i. e. ,,Itaque nomina infideliura
(,,
ovv -
") est bonum
mihi (non decet me) scribere."
Gr. 2.

,, ovx
". Lat. 2. ,,Ni>mina vero eo-
rum, infidelia, non cst mihi nunc visum scribere."
1.
2.
a/./.u . . . Lat. 1. ,,sed neque fiat mibi ipsorum recordari,
usque quo poenileant in passionem
,
quae (Cod. Caj. „panera
,
qui") est
nostra resurrectio." Arm. [&& -
^.
\1
,
L•
-: i. e. ,,Absit a me et commemorare eos, donec
resipiscent et credent passioncm servatoris nostri (non puto Arm. le-
gisse ,, ", sed addidisse polius baec ex ingenio
,
ut
bene e.vprimeret scnsum vocis ,,903")
,
quae est resurrectio
nostra."
Ulthna bujus senlcntiae verba cum sequentibus conjuncla
syriace e Ti-
motfaei episcopi (patriarchae) Alex. libro contra conciliura
Chalcedonense
Cureton. dedit l. 1.
p. 42., ubi sic legitur:
\.^» .2^
5
\± L•.
.
^A^aD <_»(TI0Aj|) i. e. ,,usque dum redeant (resipiscant)
ad pas-
sionem illam, qaae est resurrectio nostra." Gr. 2.
,,
,
)." Lat. 2. fere item :
„eed (,,/./.") oeqoe contingat milii, ut mentionem corum
faciam,
donec
poeniteant." Uterque omieit verba ullima, ufpote paullum
obscuriora.
I. 5. &

. Correctionem
Vossianam
,,-
"recepi pro Msti ,,"
( ,,", uli post
Aldrieh. Hii.s.sclius), quod falsuin arguunt ct Medicei Codicis conlcxlus,
el
Interpolatoiis (Gr.
2.)
paraplirasis. Jacohson. Lat. 1. ,,Nullus erret.
Kt supercodestia
(,,", cf. ep. ad TraU. c.
V.) ,
et gloria
234 EPISTOLA
,
,
,
/)
angelorum, cl principcs visibiles ct invisibiles (Cod. C;ij. „invieibilei <l
visibiles"), si non crcdanl
(,,") in sang-uinem Chrieti
,
cl
illis judicium cst. Qui capil, capiat." Arm. [P/i
[
L•
/
}
.
^L•
-- 1 *.
[
/ : \. c. ,,Ne decipiamini (er-
rctis); nam ct coelestia et angelorum gloria, et principes visibiles et in-
visibiles, si non crcdunt sanguini (in sanguinem) Christi
,
condeinnabun-
tur (ac si lcgissct ,,-s. ");qui sufiinens
cst ferrc (sec. Ev. Matlli.
19, 12. ,,o ")
,
feral
(feret).
u
Timotheus ap. Cureton. I. 1. :
j
. VS' »n
T
]v^i
tAj] }J
^^(7 c_~>| .^.•] ]2^) 1>*..*) <^
v
qvVQjotj
.«..a^imJ *.£1£1JQC) ..»| fjL•»?
i• e. „Nemo erret; et coelestia
,
et
gloria angclorum, et principes visibiles ct non visibiles, s\ non ere-
denl (credant) sanguini Christi, qui Dei (addidit
,,
&")
cst: ctiam his judicium est. Qui capit (capax, sufficiens est), ca-
piat (capax, par sit)." Aliud fraginentuin syr. c libro cuju.sil;mi
monopbysitae a Curetono 1. 1.
p.
48. laudatum bacc babcl : . #
?f j]
#
Aj(
l-3-<*5
^
- t^j : *_»OTOAj{ i. e. ,, envl
;
ct coelestia, ct
gloria angelorum, et principes visibiles
et non visibiles, ui non avdcnl
(credanl) sanguini Cbrisli
,
qui Dens esl
(,,
0"
s. ,,
&" additainentum monopliysit.
)
; oliam iis judicium cst." Gr. 2.
,,
'
1 -
&, , ,
' , > ,
(Sii t
Lal. 2. rcstituit Morelius, cum in utroquc Graeco codice, el
Au^ustano
et Nydprucciano, ,," legeretar. Usser.) auoiior
raviera^
fj,
,
aoyjor, • //,.
<.
<;.7<>/;»
) ,
?;
(Morclius se<\ Lal. 2. i-ojxisuit ,,>• <>>/ o /•)
yi ir.
, ." Cf. \ . Mallli.
19, 12. • tdjj
43. Lat, 2. ,,'
Mipsui feedflett Si enim (.wVu
;^i")
non crc-
AD SMYRXAEOS. 235
.
* \
diderit Jesum Christum (,,• ")in carnc fuisse convorsatum;
et confessus fuerit crncem ejus, ct passionem, el sangninem
,
quem ef-
fmlit pro mundi salute : vilam aeternam (,, rije ,") consc-
quetur; sive rev fuerit, sive sacerdos, scu princeps seu privatus, scu
dominus sive servus
,
scu vir sive (,,«;
arr)o ") mulier. Qui capil,
capiat
;
et qui audit, audiat."
1. 1.
'-

.Lat. 1. ,,qualitcr (Cod. Caj.
,,quale", Voss. et Smith.
mallent „qualitate") nullus infletur (legisse
videtur ,, s.
3>"); totum cnim est fides et
caritas : quibus nihil praeposilum est." Arm. omissis verbis prioribus
haec dedit :
'
L• ^
/
\. e. ,,Fides et araor (caritas) est plenitudo
omnis (sc. rei, omnium), et non cst quidquam melius (praestantius) his".
Timotheus 1. 1. ap. Curet. 1. 1.
p.
42: jjd ,*. \\
t.Jtj]]
]
..OCTLL^D .£1*5
i. e. „Locus quemquam (homincm) non inflet : hoc
enira orane (lotum) est fides et amor
,
quibus non est quidquam prae-
stantius." Plura non habentur in illo fragmento. Gr. 2.
,,,
, , ., ,
. , &,
/.TtU
,
,
. (. Luc. 10, 27.)
&
!•
, -
. (cf. . Jo. 17, 3.)
*
,
>3 &, '
. (. Jo.
13, 34. . Matth. 22, 40.)•
, ..
'.
(
Lat. 2. ,,Locus
ergo (,,
(
),
et dignitas, atque divitiac neminem inflent. Igno-
bilitas et paupertas nullum bumiliet. Sed cura his omnibus fidcs sit in
Deum et in Cbristum, et spes fruitionis futurorum bonorum, cura dile-
ctione quae est circa
[,, &
, ? )
-
, ] ] ") Deum et circa proxiimim. Diligcs
enim Dominum Deum tuum cx toto corde tuo
;
et proximum tuum sicut
teipsum. Sed ct (,,
'
1
)
Dominus dicit: Hace cst vita aetcrna,
ut
cognoscant
te (sec. Ev. Jo. 17, 3.
,,
") solum
236 I
,
ovdiv ,.txt dt '
*
tXSovouv
,
eruiTtOi (
//
]
&.
/
OQ(fuvov
&
verum Deum
,
et quem misi.sti
(,,") Jesum Clin.slum. I.i
illud Jobannis
(,,
'
"):
Mandatum iiovum do vobis, ut
diligalis inviccra. his enim
(,, ") duobus mandatifl
lola lcx pcndet cl prophetae."
I. 1.
— .
Lat. 1. ,,Considerate autem aliter opinan-
tes in gratiain Jcsu Chrisli, cam quae in nos venit; qualiter coDlrarii
sunt
sentcntiae Dei (Cod. Caj. ,,<jualesque facli Dei")." Ann.
'L• -
Y*
hrnt
,
^ .
\*& L•
"")
^"/
, : •• e. „£onsiderate et eos, qui alieni snnt
menle a gratia Dei (,, &"), quae venit ad nos, (quod) qimmodo
sunt contrarii voluntati Dei ct amoris ejus
(,, >] ")."
Ullima verba ex sequentibus buc traxit. Gr. 2. ,,ovv
,
3 (cf. Const. Apost.
6, 10.)
' 9
^ //.
.
"
Lat. 2. „Discite (Ita cx Mstis restituimus pro „Dicite".
Usser.) ergo cos qui taliter (f. „aliter") docent
;
quo modo legem po-
nunt, incognilum essc Patrein Cbrisli praedicantes (add.
,, "):
quo modo ctiam (add. ,,") infidelem inimicitiam cum invicem babent."
1. 3.

/.Cod. Ms. exbibet
,,
'", non ,,xai
",uti in Aidricbii libro. Jacolson. Lat. 1.

„non dc tribulalo, dod
de ligato vcl soluto, dc esuriente vol sitiente." Ann. onii>>is
vocibas
,,
"(cf. not. pracced.) sie pergit:
_
*,
,
^^
&.
\. e. „Et (,, ") babent curam or-
borum cl
viduarum (Arm. videtur signam Hibui in exemplari soo mi.
additum legisse, unde numeros pluralis facile explicari potest), oppres-
sonim et
Ligatoram (om.
,,
")
, esarientiam et sidentiam."
Scd in margine ad texlum graecum accommodatias Legitar: L•
>_ £
1?
"".
\. .
,.» dt
agape (
. propter agapen,
,, . ")
esl cura iis
(. eorum)." Gr• 2,
..<<
> <3> ,
<>
(C.od.
Nydpr. >,4")
tas
(
AD SMYKXAEOS.
237
' ,
xui
*
, .
y.c.l , 9 ,
." Lat. 2 „DiIeclionem enim futarorum aegligant (,,.
")
,
praesentia dissimolant, quae
trentura sant tamquam praesentia (vcl
,
ut in Mss. Magdal. et Petav. ha-
betor, „nonc insi.miia••) esse putaot, et tamquam somnium et pbantasiam
existimaat (ao si legisset ,, -,
,
[
]
rrfi
/.''
Usser.) : mandata contemnunt; viduam cl orpbanum
despiciunt, tribalatum respuunt (sic habet Cod. Magdal. pro ,,despuunt"
respondeote illi graeco ,,", Codtl. Baliol. et Petav. ,,despi-
ciaot")j vinctam derident."
1. 1. /. . . libris iinpr. anle
,,
"caput falsum
praolivmn eisi videtur; arctissime enim cobaerent haec praecedentibus.
Jacohson. Articulum ,," anle
,, "ex Msto restitui. Idem.
Lat. 1. ,,Ab eucbaristia et oralione recedunt (deest ,,recedunt" in Cod.
Caj.); propter (Cod. Caj. ,,propterea") non confileri eucbaristiam car-
aem esse Salvatoris noslri Jesu Christi pro peccatis nostris passam, quam
benignitate Pater resuscitavit." Arm. .
^
-/- /
-. , £
1-
/"
(\ ^[ /'•
. Jbnna^
*
. e. ,,ct amoti (reccsserunt) ab eucbaristia (s.
gratiarum actiooe) ct precibus
;
nam non credunt eucbaristiae (s. gra-
tiiiium tetiooi), quae est (svr.
>_»(7h)
corpus (caro) et sanguis Salvatoris
nostii Jcsn
Chriati, qui paesus (s. quae passa s. quod passum) est pro
peccatia Doetria, quein (s.
quam s. qaod) rcsuscitavit Pater benignitate
wa."
Huum in Pfod. relat genns oon sil expressum, quaeritur, quo
atrumque referendum sii
? Sed, quia iri
textn graeco ad voccm
,,
"
respicit, eadem hic etiaum illuc
referre non dubilo. Caeterum puto,
Annenium vocea ,, "non legisse
,
sed ex ingenio addidisse.
Citantur baec a Theodoreto Dial. lli. lioe modo:
,,
-
£ ,
— -
, " . . .
Gp. 2.
<
Lal. 2, tolam banc sententiam
piaelcrmiseruni.
238
EiMSTOLA
VII. Ol ovv ] &
&,
ovvuptQtv ,
y.ui .
1. 1.

.Lat. 1. ,,Conlradicenles ergo
huic (,,")
dono (dono cxpl. Eucaristia in marg. Cod. Caj.) Dei,
perscrutanles
moriunlur. Cunferens (conferens expL utile in marg. Cod.
Caj.)
autem essel ipsis diligere, ut resurgant" Anu.
]«£
"
-
I
1
&, -1
:
\\ £
e. ,,At
qui
(,,Ot £rf")
contrarii (adversarii) sunt donia Dei, in perscrulando
ipsorum
moriantur (s. morientur. Hine suspicari aliquis posset
,
Arm.
legisse
,,s.
's.
9"
;
sed
dixeriin
equidem eum in syr. sqo excinplari repcrisse . oZaifiLJ
Fulurum
verbi,
qaac forma tam temporis futuri, quam Impcrat.
,
Ind. et Conj.
Praes.
locum gerit). Bonum erat (esset) diligere passionein ejus et vi-
verc" ;
ac si legisset
,,
9 ". Sed verba
,,
"ex interpretis ingenio, et ,," e versione syriaci
J^vq^ explieandum esse daco. Gr. 2. et Lat. 2. his etiam omissis
prorsus
aliena dederunt
;
atque ille quidem haec habet: ,,
, , .
(Ms.
,,
"),
4
(cf. Jgn. ep. ad Pbilipp.
c. XI•)» °
'
°*
,
,
^
(Cod.
Augustan. ,,
"", Nydpr. ,,
-
'", cf. Const. Apost.
6,
5. Zach. 3, 1.),
'-
&(cf. . Luc. 22, 31.)
, -
' , (ef. Eph.
2, 2.)
. (Nydpr.
,,") ,
(cf. . Luc.
22,
32.)
.
-
,
' vm
<»<>
>/.
Lat. 2. fere item: ,,Oucem erubcscunt, passionem deludunt, reeanwctio
ncm frustrant. Hujusmodi omne.s (add.
,,
'
)
Mpotes
sunt illius invelcrati malorum (in Cod. Magdal. addilui cliam ..inquis-
simi")
spirttos; qui ct Adam por mulierem
mandaium bransgredi persoa-
sit; qui
et Abel pef Cain occidit
;
qui et Iob tfeeipere eonatas est; qui
et Jesu lilio losedech resistere tenUvit;
qui v\ tpottolonun Mera .sub-
M-i-teiv \oIuit, et Judaourum muUUudiiuiii ad\oisus Duiniiium so^eiUvit;
AD SMYllNAEOS. 239
olv ^
xul
'
xoivfj, '
,
-
, &
.
.
qui el nunc operatur in filiis difBdentiae: a quibus cruat nos Dorainus
Jesus Cbristus, qui Patrem
deprecatus est
,
ut non defieeret fiies apo-
Btolornm:
non quod non sufficeret custodire eam
,
sed lamquam gaudens
de Palris eminentia
,
ipsum pro eis deprecatus est." Ullima verba
„ipsom" ete.
non leguntur in Gr. 2.
I. 1. ovv

}. Lat. 1.
,,
Dccens (om.
,,") est
recedere a talibus
,
et neque seorsum de (al. ,,cum") ipsis loqui,
neque CDiumuniler.
"
Arm. I
1
/
uiliu/i luijli
,
.
. /
^
: . e. ,,Dignum est vobis
(
Decet vos) recedere a
talibus
,
et ne verbis quidein loqui cum iis coram coetu"
;
ac si le-
gisset
,,
- (vel ,,
")
." Gr. 2.

,,
1
(ita Cod. >ydpr., Augustanus vero ,,
")
, ."
Lat. 2. „Dignum est ergo a talibus abstincre
;
et neque proprium cum
his (,, "), neque commune habere eolloquium."
1. 2. /Si . . . Praeceptum generale ,, ". . .
jungendum est omnino cum sequcntibus. Apud Edd. caput septiinum vocibus
,,//]
"
explicit. Jacobson. Hac in re nolim adstipulari viro alio-
quin sagacissimo. Lat. 1. „attendere autera prophetis, praecipue vero (deest
„vero" in Cod. Caj.) evangelio, in quo passio nobis ostensa est, et resur-
rectio perfecta est (vel, ut in aliquibus membranis reperi : ,,in quo omnia
periiciuntur
ccclesiae sacrainenta." Usser.). Partitiones autem (desideratur
,,autera" in Cod. Caj.)fugite, ut principium malorum." Arm.
,
Ilu
// jnnu
^.
. .
//,
:
^>
: i. c. „Attendite ad prophe-
tas, ac praesertira ad cvangelia
,
in quibus narralur redemtio nostra, et
(legenduin fortasse
,,quae") perficit resurrectioncra nostrain (in-
terpres baec non vertere, sed explicare videtur voluisse). Et dubi-
tationem
(a dubitatione
,
dissensionc) fugite
,
sicut caput malorum."
«r.
2. et Lat. 2.
,, *, , rols
-
240
EIMJSTOLA
VIII.
)
>
)
, /.
ot
3 & ]. imo/.o-.
*
(it-
(al.
,,") .
-<
(Lat. „nefandas")
,
,
(Lal. ,,prmcipatum")
.'
1
1. 1.
}— 0
.Cf. epp. ad Magn. c. VII. ad Trall. c. \III
Jo. Damasc. Parallel. 2, 25. Laf. 1.
— ,,Diaeonos autem reverea-
mini ,
ut Dei mandatum. Ann., qui ab lii.s verbis caput III. incipit, ea
SIC reddidit : l
1
^ /
'
^{
^
*~**°
\\-.
[.
/_^
K
i\u .
^
['^-
X* &: \. c. „0mnes episcopo obedientes
eslote sicnt
Jesu
Christo et Patri Deo
(,,
&
1
vcl
potius ,,
0"),
et sacerdotibus sicut apostolis Chri-
sti (add.
,,
")
;
et diaconos reveremini sicut mandatum Dei."
Gr. 2. —
,,

,
toTe &, & -
." Lat. 2. ,,0mnes episcopum sequimini
, sicnt
Jcsua
Christos (,,
")Palrem
;
presbyteros, sicut apostolos.
Dia-
conos autem veneramini, sicut mandato Dei mioistrantes."
1. 3.
— .Cod. Mstus cum libris impr. ,,'".
et ad
cap. finein
,,', non
,,
"
et
,, ",
quato
cxliibet Aldrichius. Antioclms Ilom. 124.
,,/
." Jacohfnn.
Lat. 1.
,,NulIus sine episcopo aliquid (deest ,,aliquid" in Cod. Caj.)
operelur corura quae conveniunt in ecclesiam." Arm. |^i_ Jjj
&
"?
. / &
\. e. ,,Ac ne quis faciat
quidquam absque episcopo i\ ecclesiastico opere
(s. actSone, i. c. ,,ne quis actionem aliquaro eoclesiasticam faciat absqueJ
episcopo)." Gr. 2. ,,
". . /.. Lat. 2.
,'
praeter episcppum aliquid agat eorom qaae ad ecclesiam pertineoU"
1. 4.
iy:in,

}. Voculam
f ,
", niihi visum est, emendalor
quidam
anliqiuis
rescripsit. Jacohson. Lat. 1. „Illa Grma gratiaruiu aclio
reputetor, quae sub ipso (f. „episcopo"^ est, vel quam (../,;••) utiquc
ipse COBCeSSerit•'
4
Arm. ff^Juinlim ^ 11
AD SMYRNAEOS.
241
' & ,
.
'
ioontQ r
{
^-
,
/
&
£
1
&
:
\. e. ,,\
era oblatio
(.
verum sacrificium , vera cucharistia)
reputabitur (s. reputetur), quaecunque ab episcopo efficiatur,
vel ab eo,
qui ab illo facere (ut faciat) jubetur." Omisit vocein
,, ", ac vi-
detar lefiisse
,,
". Gr. 2. ut Gr. 1., sed Lat. 2.
„Finna
(om. vocem ,,
") eucharistia reputetur, quae ab episcopo
concessa fuerit." Num legit
,,
"?
. 2.
-

.Citat hunc locum (ac proxime
seqaentia)
An-
tiochus Serm. 124. sed longe aliter: ,'
,
'
,
/] .
, 9
'' .
&
, ..
(male vulgo
,,")
],
& ." Sed neque vetus versio Armachani (Lat.
1.) haec
agnox-it. Kt certe non videntur Tgnatii, verum potius Antiochi
verba.
Vossius. Lat. 1. „Ubi utiquc apparet episcopus
,
illic multitudo
sit:
•jiumadinoduin utique ubi est Christus Jesus, illic catholica ecclesia."
Ann.
[\
"- ! .
(}
^\
1
'ihsi'
'
'•
''* ' et (Ubicunque
)
apparet episcopus
,
ibi sit (csto)
omnifl coetus
;
sicuti ubi sit Jesus Christus, ibi sit (esto) catholica eccle-
eia." (ir. 2.

,, ,
, ) ,
." Lat. 2. ,,Ubi episcopus praesens fuerit, illuc
et plebs congregetur
;
sicnti
<•
obi Christus est, omnis militia coelestis
adest, tamqnam principi militiae virkntia Domini
; et ipse ost dispensator
totiu.s
inteiligibilis nalurue.'•
4.
'
. . /.. Cud. .M.sln.s ,,'
/.", libb. impr. ,,'
". Jacobsun. Lat 1.
,, lieitum esl sinc cpiscopo neque
baplizare,
aeque agapeo facere; sed qnod utiqm probaverit, hoc
1G
242
EIMSTOLA
,
«'
],
$
,
f
<V
\]
. .
IX.
,
'
(.
,,", .scd in Cod. Caj. cvstat „el") cst Deo" etc. Arm. O/q
\-1
/ ,_ ^
. 1.
[?"£_
^"" $'"
£
n
'J
n
(
I
1
.
. ^
/;*//<
L•
&
i• e • ^Non est potestas absqne episcopo caiqaam
non
baptizare
quemquam, neqae (el non) faccre requietem (lioc cv s\i
](1±**
repetendum
vidclur, (juo vocabulo versio Pcsch. in cp. lud. \
•12. graecam ,,*' reddidit); sed quidquid ille explorabit (s. „pro
babit',
vcl potius „probet, probaveril"), hoc est gratum Deo, ut fiat ve
rum ct fide dignum, quidquid et faciatis." Vidctur legisse cum Gr. 2
,,
"
vel ,,
".

Gr. 2. ,,
,
,
, &(Ais. ,,")
,
'
)ooxjj
,
$'
(
al
,,")."
Lat. 2. „Proptcrea (,,
") licet sine episcoj
ncque
offerrc (om. voces ,, "),
neque sacrificium imm
larc,
neque Missas celebrare
;
scd si
(,,
1
") ei visum fuei
.secundum
beneplacitum Dei: tunc dcmum tutum et firmum erit." Cltim I
verba
ad sequentia iraxit.
1. 3.

. Lat. 1. „Rationabile cst de caeter
evigilare
;
et cum adhuc tempus babcmus, in Deum poenitere." Arnj
1'nn _
:
i. e. ,,Jam (Itaque) convenicns (par) cst, vigilem start
dum
exsistit (subest) tempus poenitentiae." Omisit voccs ,,
1
'
et ,,
dcov".
Lfcgisse videtur : ]2q^jZj s. «_^^^ 1
(~>) &A
Gr. 2.
,,
,
'
eie
3." ,," Jacobus Billius lib. 2. observat. saci
cap. 7. Legll „". Nydpruccianus vero codex: ,,,
<(
'*" etc. Usscr. Lat.
2.,
qui ultima verba capitis antecedentis 1
retnlit, sic vertit: „Ergo omnia quaecunquc agitis ot facitis (,,
orr s. /•
s. ")jain mutabilia (Ms. Balio
„mirabilia",
Petavianus „ratRmabilia") sant (Ms. Wagdalen. „tam ratiow
liilia sini"), ul corrigamna nos in Deo, mm lempus habcmus poeniteadi.
AD SMYRXAEOS.
243
dtov . l/ei &eov xul /.
t/W-
rut.
&tov • & -
I. 1.
— . Haec verba reperiuntor in Cod. Caj. Lat. 1. sic
versa : „Bene habct et Deum et episcopum eognoscere", sed desideran-
lur in alteiO cod. msto.

Arm. (\> *
. //. i. e. ,, est cognoscere ueuni ct episcopnm."
Desaot
eadem in Gr. 2. et Lat.
2.,
quorum loco ille haec dcdit:
,,
$
(Ps.
6, 5.) ,
-
(Jes. 62, 11.) ,
,
(Prov. 24, 21.),
&
§.
• 0, '
,
<>
,
& , &,
, ,
'
&
,
'
,
-
, -
. Lat. 2. fere item: „Quod eniin incertum (legit igitur ,,"
pro ,,«<%")
est, non habet confessionem. Eccc enim homo, inquit (add.
,,,"), et opera (,,r«
(
)
ejus corain eo. Sicut scriptum est
(add. ,. "): Honora, inquit, fili Dcum et regem. Ego au-
ti-iii dieo: Honorate
(,,
'
')
quidem Deum, ut auctorein omnium el
Domioum, episcopum autem
,
tamquam principera sacerdotum
,
iaiagineni
Dei ferentem : principatum quidem seCundum Dcura, sacerdothnn vero se-
riinduin Cbrislum (ac si teglSSet ,, , ,
, "). Et post hunc honorare oportet ctiani
reficin. Nemo enim potior est Deo
,
neque similis ei
(,,
-
/, 8. / "): neque episcopo in ecclesia honorabilior
(,, "), sacerdotium Dco gercnli
| nuindi (ora. ,,/'") salute : neque regi quis similis est in
exer-
lilu. p.M-oin ct benevolentiam omnibus principibu.s
(,,
/") cogitanti."
. 2. /)/

. Lat 1. ,,-ans episcopam, Deo honoratus t\sl :
qni occaltaiu ab episcopo aliqaid operatar, diabolo praestat obsequium."
Anil. L• iiUiiAtit 7/ /l
1
"_
;//
/
1[
• i• c. ,,t't (jui
bonoral epiecopam, honoratur
,,
") Deo
;
«•
qoi operatur aliqntd
<•
abscoadil (occnltat) :il• episcopo, servus
<
late
10*
244
KIMSTOLA
. .
),
/) .
,
)
satanae."
Eadem senlentia citatar ab Jo. Damasceno io Parallel. Lib. 2.
cap.
25. et Antiocba in homil. 124., abi .sic legitar; ,,
iuttov,
(ila duo bibliotbecae Oxoniensis M>>..
nlii impressas habet
,,")•" . . .

Gr. 2. ,,
-
,
& &
,
&.
(ef.
.Apost. 6, 2.)
,
'» '
-
,
.,
/]/• -
, ;
,
,
,
0, -
(cf. Const. Apout.
8, 46.)
-
." Lat. 2.
,,Qui enim
(,, ")
honoraverit episcopum, a Dco ho-
nofabitur:
ct qui (,,
") dehonoraverit eum
,
a ueo damnabitur. Si
enim
quis conlra regem (,,")
insurgens, damnatione dignus est
(,,
"): quo modo ille cvadere ultionem potcrit (abit
a tcxlu
graeco, et oraisit voces
,, "),
qui praetcr
episcopum aliquid egerit (,,t>s ")?
(om. ,,

").
Sacerdotium enim summa est
omnium
bonoruin, quae in hoininibus constant : quod si quis dehonorave-
rit, Deurn dehonorat et
Dominum Jesum Christura
,
priinogenitum (Col,
1 , 15.)
totius creaturae ,,& ,
,
"), et solum natura principem sa-
eerdolum Dei {,,
").
"
1. 1.
— . Arm.
[_
^
^
-^
1
.
i• e. ,.unniia vestra (le-
gisse videtur in Syr. . Qabio
>
\5
i. e. ,,omnia, quae vobis" pro :
Qii^ ^o
r
^o
i. e. „omnia vobis") gratia (per gratiara) abundent,
sirut et digni estis." Gr. 2.
,,
" -
. , &
, ,
-
, ,
." Lat. 2. ,,0mnia bene vobis
ordinate, qaae mandata sunt in Cbristo. Laici diaconis subditi sinl
;
dia-
coni presbytero (al.

presbyterie "
) ;
presbyteri episcopo; episcopus
Cliristo , sicul ipsc Palri."
1. 2.
,. l*L i.
..Scciimlinn enim oranifl (..xara
AD SMYRXAEOS.
245
', .-
&,
$.
.
xul
*
$,
'
.\&
<
^
ef. .) me qoiescere fecistis:" etc. . iiuJh^
'^ujlifinLnho
,
L•
\
i\u
.
'
JhnXh'luuju /. L• 'A
^
'• 1
'•
»»*
wnni ()) recreastie me, et vos re-
creabil (recreet) Jesos Christus; nani in appropinquatione mca ad vos,
e( in decessione nea a vobis dilexistis
."
Gr. 2. ,, (ila Cod.
Vydpr., alii ,,
(
) av&jtavowte
, , ^
\,>(,').
. . /.. Lat. 2. „Secundum quod vos me refeeistis, fratres;
el vofi Domiuus Jesus Cbristns
(,,
*$").**
etc.
. 1. . . /.. Edd. onines ,,)3/;". Scd Cod. Ms. exhibet
,,-
-,
iibi librarii oscitaotia meliorem ac procul dubio veram iectionem
suti.. clare indicat Jacubson. Lat. 1. „retribuat vobis Deus, propler
quem omnia sostinentes, ipsnm adipiscemini." .
/
*
[.
1
^
/7/<
:
i. e. ,,Servabit (redimet) vos Deus, ut digni fiatis
ejus, propter qucin omnia sustinetis (perlertis)." Gr. 2.
,,
£ ,
'&.
y.n.i in
t
, >] 70£ .
-
(
. Maltli. 10, 41.)
,
-
,,'r,,r
,
\,,,>,
$
(cf. Const. Apost. 5, 1.)
."
Lat. 2.
„retribuet vobie Deus, propter quem tanta
(,,•-)
in vincto ejus
ostendistis. Kl si quidem non sufiiciens: sed tamen devotio vestra
grsndu est. Si quis eniin honoraverit prophetam in nomine
prophetae :
mereedem prophetae accipiet. Sfanifeste
,
ct qui honorai vinctum Chi-isti
Jesu
(„
\"">
")^ mercedem martyrum accipiet."
.;.
— .
Pro ,,'Peov
1
Cod. Mstus Labet ,,'".
Idem
exhibet in iine
,, &", quoruni allcrum cxpunxi, quum mono-
pbysiticam iodolem redoleat, ct omiseom sit a Gr. 2. cf. vers. quoque
Arm. et Lat. 2. Lat. 1. „Philonem et
Reum et Agathopun
(,,
uai sJydrn.-tovv"), qui secuti sunt me in verbum Dei, bone fecistis
inecipientes ut ministros Dci Chrieti („ ")." Arm.
/\0/'
^-
. -^
"
^3
//
1
^
, ,
^ '^-
^
! 1^-
246
IS TOL
&,
-
, /
,
.
xal
,
\\,
i.
. ,, et Agrio et Akbthaphoni (cf.
pra cp. ad PJiilad. c. XI., abi babetur „cum Khco el Agalhobo s. Aga
tbopo"), qui soeii fuerunt
mihi in Cbristura (s. Christo
„e*e ,,,,,
8. /
-
"),
I)enefecisti.s, qaod excepistig sicut ministro.s
Dei'
(,, &")." Gr. 2. ,,/., , ^^
,
& &,
Xokjzov -
,
."
Lat.
2,
„Pbilonem et Gaium et Agalbopum, qui me sequuntur in verbo
Dei, qu
siimL miiiislri Chrisli, bene fecistis suscipere eos sicut ministros
Dei."
I.
2. — .
Cod. Mstus
,,
'' pro
,, "
Lat.
1. „qui et gratias agunt Domino pro vobis; quoniam
(
Cod.
Caj
,,.") ipsos
quiescere feci.stis secoiidam omnem modum.
Pfikil vobi
Qtique depcribiL"
Arm.
wln '
^"
>
'//' :
^
,
i. c. ,,et iidcm ulique gratias agunt ad Doininum
(s.
„celebran
Duminum",
constructio verl)i
singularis, quae
,
quod sciam,
alibi
legitur)
propter vos, quia refecistis eos oranibus rebus
(
omnibus
mo
dis). Vobis quidquam non perit." Gr. 2.
,,
[: —
.
~
etg %
.
/,
(
cf. II Timoth.
1, 18.)
ex>oei
'
." Lat. 2. „qui et inaxiina
gratias
atfunt Domino

. Nihil vobis repntabitar ad peccatmn do hi.>
quae eis irapendistis. Dct
vobis Dominus invenire
misericordiara
apa
Dominnra in illa die."
1. 4. . . . Cf. epp. ad Eph. c. XXI. ad Polyc. c. VI. Ms. babc
,,"ppo
,,", uti quoquc in cp. ad Pnly.
c. IV.
,,". Et in ep. ad Pbilad. e. VI. pro
,,«
librarius habet
,,", quae omnia vitia in Salvinii apopraph
tacite corrigontur. Sic quoque in ep. ad Trall. c. VIII. ,,^'
pro
,,-".
Cf. ep. ad Pbilad. c.
\ III. Jacohson. Lat. 1. ..C«»;i
lonnis
anlmae
vestrae spiritas meas, el viacala mea, quae non despe
xistU, tieqae erabuistis
;
aeqae vos erabescel perfecta iid<>.
Jesas Chri
stus

\iin.
1
. I
AD SMYRNAEOS. 247
ovoi ,
.
XI.
'
) >)
^ ,
&
./,
'
(
[>
,
cf. Avol. («r. maj.
. 439)
[
^
, .
.
/
/
\\
•*
• e. ,,Spil'illlS
meus fiel (fiat, sit) vice
personarmn (animamm) vestramm
,
et vincula
uiea, quae non contemsislis et non dedecus (ignominiam) putastis
;
et non
vos dcdecori habet perfecta spes mea
(,,//
.
") Jesus
Chriotus." Gr. 2.

,, &(cf. Griesbacb. ad II Tim.
1, 16.).
&
,
." Lat. 2. ,,
animabus vestris spiritus meus et vincula mea
sint, quae non sprevistis, et non erubuistis. Haec est pcrfccta spes in
Christo Jesu"
;
ac si legisset ,, .
?
\"
1. 3. 11

. Lat. 1.

,, existens dignus
inde (Cod. Caj. ,,inde dignus") esse, extremus ipsorum existens." Arm.
I
1
| ,
«, :
\\
n
tHl
u
..
/ ,
*
\. e.
,,
Prccatio veslra venit
Antiocliiain S\ riae (videtur legisse ,, 4 JSvafas"),
quuniam inde ligatus sum vinculis, quae grata sunt Deo
(
ac si legisset
lofraois", cf. cp. ad Magn. c. I. et c. II. etc, sed cf. etiam Inscr. hujus
ep. el ep. ad Pelyc. c. VII.). Salutera do omnibus, et non sum dignus vocari
(videtur legisse ,,'" pro
,,
")
unus ex illis
,
nam vilior
sum quam omnis bomo
(,,
")." Gr. 2. ,,
].
,
3
&, , (pro ,,"),
' ." Lat. 2. ,,Orationes veslrae appropinquarunt ad -
Liochenam ccclesiam
,
cui et paeifici estis
(7/
); unde
(llanc voccm <\ Mes. rcposuimus. Usser.) ct vinclus omnes salulo
;
unde
ct non
dignus es.se, ultimus eorum
(0111. ,,")." Ulerque omisit
voces
,, "et
,,&".
248
EPISTOLA
.. dtX- dt /.^ tx cvvttdoiug
,
'
ix
^
&tov
-.
rfj
nQoatv/f,
Stov . ylvi)iut '
/\
otyuv(x),
&tov /tiQOTOv^out /.•
. 1.

.Smithus, Int. Veterem (Lat. 1.)
secatus
ante ,,9" inscrit ,,3 .

Pro ,,
"
drichius dedit ,, &"; sed Cod. Ms. articulum
ngnoscit. Jacohson. Lat. 1. ,,sccundum voluntatem autem (deest ,,au-
tem" \n Cod. Caj.) Dei (,,&") digrms factus sum
,
non ex conscien-
tia" etc. Arm.
|V"jf- ^
,
. .
1. . .
:
i. e. ,,Jam (Itaque) voluntate mea (sccundum volantalem meam
,
ac si
legisset ,,
>
)
dignus factus (babitus) sum non ex
meote, sed e gratia Dei
,
quara precor ut plcniludine (plene, perfecte)
detur mihi, et precibus vestris (
^_-^»^?0
)
dignus fiam Deo."
Gr. 2. ,,
&&' & (Ita codex Nydpruccianus consen-
tiente utroque velere Lalino interprete. Nam ab Auguslauo solum
,,", sed etiam ,,
3
<(
aberat. Usser.),
,
'

,
3
."
Lat. 2. ,,scd secundam Dei voluntalem dignus eiFectus sum; non ex mea
providentia, sed ex gratia Dei
;
quam opto perfcctam mibi tribui, ut per
vestras orationes Deura merear adipisci."
1. 3.
' —
.Aldriebio, in cujus editione ,," ante ,,
"
desideratur, bic quoque fraudi fuit Salvinii apograpbe. Cod.
Ms. exbibet „0". Int Vet. (Lat. 1.)
videtur lcgisse
, }
0to-
"
(?) ,
quod Vossius quidem rotinet, subauditqoe ,,tu<c\
ve! ,,
".Jacohson. Lat. 1. ,,Ut igitur
perfectum
vestri lial opus, ct in tcrra et in coelo
;
decot, ad bonorem Dei or-
dinarc ecclesiam vestraa Dee venerabilem (legisse videtor ,,&-
"
vel „&6£"),
in factum osque Syriam congaudere
ipsis, quoniam (Cud. Caj. „qui
u
)
paccm habent" etc. Arm.
\?['[
/iiui
/
L•
1
:
| /^
/ ijli iii /
/
.
/
["
^'
J
n
'l$1j
u
l" [
, '"lj ' l
^J
'[
/ [J IilIiii 11
,
/
11
AD SMYRNAEOS. 249
nkfiOiuv
~
, ,
( ..^\ »
,
\'
: i. e. „Fiat voluntas vcstra pcrfccta in tcrra et in coelis•
Decel (Decens est) vos eligere in ecclesia vestra (oni. voces ,,
-
///,/
.'.•,
ac videtur lcgisse
,, ,
iv
riurji",
sed valde dubilo) praecursorem (nuncium
;
ac si legisset ,,-
doonor-\
cf. ep. ad Folye. c. \ U.), qui proficiscatur in Syriam elgaudeat
(ad verbam ,,ad proiiciscendum in Syriam ct gaudendum") cum illis (in)
saiale ipsoram („iV "pro ,, "
?)
;
quod (na:n)
acceperant
(
reeeperunt) magnkudines ipsoruro (saas), et
data est iis perfectio personarum (animarura) ipsormn." Quid in causa
liuril. cur ,,
'"
verterit ,,voluntas tua", liaud difficile est dictu.
Invenit nempe . in toffta syr.
.qdZqu• ,,
opus veslram", idque,
quum a
rad. (.O. ,,voluit" dcscendat, illo vocabulo reddendum putavit,
aut vjus loco legit
^QQl^. i. e. ,,voluntas vestra". Gr. 2. „oncos
/.
$>
\ ,
$
/ &
(vel
,,&" potius, id est sacrum legatum : ita dictum
,
quod
Anliocliiam mittendus esset ,, ",
in
.
ad Plnlad. Ignatius dixerat. Usser.),
, ,

YSiov
.•
Lat. 2. ,,ut opus raeum (al. ,,vestrum")
pt-rfoctiim sit in coelo et in terra
(,, "). Decet
ergo vos
(,,
")
in honorem Dei
,
curam gerere Deo
dignae (,,") ecclesiae, quae est in Syria
(,,
-
")> et
(>>*") congratulari eis, quia pacifici sunt
,
et perceperunt
suara magnificentiam, et restituta est eis in corpore eorum
(,,
~
t "
?)."
. 3. /ari,
/ —
/. Pro
,, ",
quod in Cod.
Med. legitur, Salvinioi conjecit ,,". Lat. 1. ,,\'isum est
milii
igitor
Deo digna
(,,
'")
res, mittere aliqucm
vestro-
niii (
epietola: ut eonglorificent (f. „conglorifieet") cam, quac se-
«iinilniii
Denm, ipsis factam tranquillitatein
; et quoniam porlu jam potila
e«t,
oratione vc.slra."
Arm. l^i-
&
^/
&
1"\^
^
*
^
250
EIMSTOLA
']]
.. ,
/.
/7
/j ,
/.
'
3 <
/uv.
. 1 ^ /
^^ : i.
<.
,,Kl video ego opus aliqmx
gratum Deo
(,,
&<"
?),
ut (ita nt) miltalis unum aliqucm »
vobis
cum epistola vestra (add.
,,"), ut glorificet Dcum cuin iis-
dem
proptcr tranquillilatem aurae
,
quae fuit (facta est) iis (videlur le-
gisse
,,' ]& '"), at
(om. ,,", 9
syr.) venerunt (,,•• vel polius ,,'") in por-
tum prccibus vestris." Gr. 2.
,, , ,
(Nydpr. cod.
,,
")
-
}

,, -
." Lat. 2. „Sed mihi
(,,
")
visum cst miltere aliquem
vestrum (Verba „aliquem vestrum" cx Magdalenensi et Pelaviano Ms. re-
slituimus.
Usscr.) illuc cum epistola; ut glorificent
(. „glorifieet"
]
tranquillitatem quae eis secundum Deum contigit et quietem. Ego ven
(,,
") merui portum tatissimnm in Christo (,,tV "),
ora-
tionibus vestris."
1. 2.
. . . Citatur in Maximi Loc. Comm. Serm. II.
(p.
165.
Tigur. 1546.),
et in alio graeco locorum coinmunium libro Ms. in Oxo-
niensis Academiae bibliotheca publica (Uarocc. 143. f. 60 b.
)
cap. 9.
In
utroque omittuntur conjunctiones ,," et
,,",
ac legitur
,,-
'" pro ,,". Utima verba citantur et a Damasoeno in
Parallel.
lib. 1. cap. 9.: Volentibus nohis hcne agere, Dcus ad lanjicn-
dnm promptus
est, ,," pro ,," posito. Ueser. Lat. 1. „Per-
fecti
exislenles,
perfecta ct sapile. Volentibus cnira vobis benefacere
(Cod. Caj. „et
bcncfaccrc")
,
Dcus paratus est ad tribuere
(
Cod. Caj.
,,adlribuerc").
Arm.
/
.)
-
,
-
. &,
I
1
e. ,,Elenim perfecti estis, et perfectura cogitatis, et vul-
tis bonum facere, quod Deus paratus cst dare (ad verbum „ad dan-
dum")." Gr. 2.

,, ,

?U
(al.
,, de06 '* ") Ttaoao/ilr." Lat. 2. „ sitis pcr-
fccli
,
perfecta cogitate* sapite, sentitc. Volentibus enim vobis beec
ageiv, ctiam Deius paratus osl \ol>is prMSUre."
13 SMYRNABOS. 251
XII. t ~
odev y.ul
*
,
,/ oqeXov -
()igv &iou
'
.
. 1.

.Ms. ,,",
ut Aldrichii libro
,,". ,,
"Voss. ,, ".
Bis.
tamen „os",
cui consentit Int Vet. (Lat.
1.).
Jacohson. —
Lat. 1. ,,Sa-
lutat vos charitas fratrum, qui in Troade: unde et scribo vobis per I3ur-
rum,

qui secnndum omnia me quiescere fccit.
"
Arm.
{\1/
.
> ^
-
/ ^.
.
/ ^.
: i. c. „Salulem dabit (in Syr. nempe Arm. vi-
detor reperissa tempas futurum) vobis amor fratrum, qai sunt in Drio
(sicl); qaoniam indc scripsi ad vos per Buerdium (Byrdium
pro „Bur-
gum"
;
nempe et Hterae ob magnara similitadinem saepissime a li

brariis inter se confunduntur, cf. ep. ad Philad. c. XI., ad Epb. c. II.),
qaem misistis (om. ,,* ") cum fratribus vestris Ephesiis
,
qui
et
ipsc re vera Byrdius in oninibus rccreavit me." Gr. 2. ,,4-
6 q
3
xal
-/<>
, , ^
ada/.(/oTg (al. ,,"
)
"
. . . Lat. 2. „Salulat
vofl dileetio fratrum vestrorura quae est in
(,,
iv"\ Troia : unde et
sciibo vobis pcr Burgura, quein misistis mecum una cum Epbesiis" etc.
I. 4. y.cl —
. Lat. 1. ,,Et utinam omnes ipsuin imi-
tcnlur, exi.stenlem exemplariura Dei ministerii.
Remuneret ipsuin gratia
Miunduin omnia." Arm. 1
.
.
%
:i. e. ,,Melius erat (esset)
,
si omnis hoino
imitabatur (iiiiitaictur) eum
;
quoniam is ipse similis est vero ministro
I).-i. Detar (Dabitar) ei gratia in omnibus." Gr. 2.


y.rniov ".
Lat. 2.
,,
Et debuerant quidem omnes (eum)
imitari (ac si
legiaset ,, 8". Usser.),
quia cxt.-mpluiii
est niinislcrii
Dei. Ilclribuctur ci gratia (Sic habct cod.
Magdalenensis
,
ubi editi ,,Retribuet
eS Dominus gratiam". Usser.) Do-
mini in omnibus."
252
EPISTOLA
&
\ 3
\
'
^
.
\
-
1. 1,

y.ai . Cod. Mstus eopulain ,," antt
,,' ",quam Sniilh., Cotel. ct Rnsset. reponunt, non exbi-
bet. Anle voces
,,
"Cod. Med. babet ,, ", quae
verba a reliquLs
teslibus omissa ul irreptitia, vel ex eimilUudine sc
qaentium, vcl repetitione priorum jure delenda ccnsct Vossios, eomque
sequati Pearson., Sniilh. et Marklandus. —
Lal. 1. ,,Salulo Deo dignum
episeopum,
et Dco decens ^,,7"
?)
presbyteriam
,
ct (,,")
conservos meos
diaconos; et singillatim et eommuniter omnes, in oominc
Jesu Christi, el carne ipsius, et sanguine, et passione, et resnrrectione,
carnali et spirituali,
in unitale Dci ct veslri." Arm.
[\
1^
, * ..
.
:
\\]$'
711»
~
,
)"
-{ /'•
.
.
.
L• L•
&L• . e. ,,SaIutem do episeopo
vcstro (add. ,,"),
qui dignus est Deo, et sacerdotibus vestris el
diaronis sociis (ad verbum „ordine conjunctis, ejnsdem ordinis"), qi>i
sunt grati Deo (num legit
,,&'" pro ,,&"
?).
Salutem
dabimus
(pro „damus")
invicem (om. ,,
xowfj")
omnihus in noraine
Domini nostri (add. ,,
")
Jesu. Cbristi
,
ct corpore
(Varne) ejus, ct passione, et sanguine, ct rcsurreclione {,. rjj
,
&,
"ordinc inverso),
corpore
et spiritu (pro „corporali et spiritoali")
,
(in) unitate Dei et
veslrum." Gr. 2.
,,
& -
,
&-, -
-
,
— •
/,
000X06 (. ,,]
")

,
irorrri
(
f. praopon.
,,") freov
." Lat. 2. „Saluto Pro digmim episeopum
ve-
stram Polycarpum, et Dco decentissimum
(,,'^''") presby-
ifriuin
,
et christopboros diaconos conservos meos
(in codd male legitar
singalariter „christophoras diaconus conserves m,eas." Efeaer.), el spe-
cialiter e1 geoeraliter omnes; io nomine Jesu Cbristi („Vi?aot5 ^*
<{
),
SMVH\A£OS. 253
frtov .
y/iQtQ
VfUP
'
', -
.
XIII.
~
et in carne ejus, et in sangaine ipsins
(add.
,,),
e\ in passione,
el in resurreclione carnafi et spiritali, in unitate Dei et vestra."
1.
iiih•
/.. . /.. Lat. 1. ,,Gratia
vobis, et misericordia
,
ct pax, et
sastinentia semper (Cod. Caj „Gratia vobis, pax ct misericordia et sa-
stincntia semper")."
Arm.
9
^
!/
juiiflrliujjlj : i. c. ,,Gralia vobiscum et salus el
palientia omni hora (tempore)." Omisit vocem ,,'".
Gr. 2. add.
in Bne ,,iv ."
Lat. 2. ,,Gralia vobis et miscricordia
,
pax <l
jt;itici)ti;K in oinnibus in Cbristo."
3. rovg o\'xovg

/Jjoag. Vir doetissimus legebat ,, rag
>/!(
xroag". Ego
vulgatam lectiuiiem
,,
"
pnibo. Qaid enim bic facit ,,
''^. Quid opus erat
illud addere ? Simpliciter
dixisset Tgnatius
,, &
%f/oas". Nostram quoque lectionem probat Vetus Yersio (Lat.
1.).
Virgincs autem, sive mulieres, quae virum non habuissent, etiam vidua-
rum appellatione contineri
patet ex Javoleno, Dig. lib. I. Tit. XVI. de
Verb. Sign.
§.
242: „Viduam non solum eara, quae aliquando nupta fu-
isset, sed eam quoque nmlierem
,
quae virum non habuisset, appellari
ait Labeo." Pro viduis est dein. Alex. Strom. VIT.
(§.
12.
p. 875. ed.
Pottcr.) ,.r
t
&". Ut itaque virgo
provectioris aetatis pro vidua haberi poterat: ita vidua temperanter et
easte viveiido iterom virginitatem adquirere credebatur. Puto autem hic
[gnatram loqui non de illis, quae simpliciter essent viduae
,
sed de iis,
quae erant Diaconissae. Electas essc ad hoc rainisterium quandoque vir•
gines
,
adparet ez Tertmlliani lib. dc Virgin. Veland.
§.
9. („Plane scio
alieubi virginem in viduatu ab annis nondum viginti collocatam." Qua
(lc pe qumtur.) Vossius. Salutat Smyrnensis ecclesiae Diaconissas, quac
virginea erant,
<
vocabantar viduae. Virgines erant: quales eum iri
ordioem adlectae faiese conetat ex Constitutionibus dictis Apostolicis
lib. (i. cap. 17., Tertnlliano 1. 1. , Epiphanio Exposit. Fidei nura.
21.,
Gregorio Nyeeeno in vita Macrinae
(Oj»p. II.
p. 197. ed. Morcl.), quibus
ddi Sozomeons lib. 8. cap. 23., Novellac
,
Zonaras
(p. 66.),
Balsamon
Cp.
299.)?
ftlii. Viduae voeabantur: quia in gradu viduali seu
diaednieo erant conatitatae. Ecclesiae quacdam mandati apostolici tcna-
«».
<!
nominis viduatus ,, "memores, virginum dcnique
254
EPISTOLA
' ,
xul &
*
fj
&
. *<
. ,
.
,
consulentes
quieli, altas ad diaconatnm provehebant, quara vidoaj
Idque
poslca sancitum
fuit lege Theodosii. Colcl. Qoid si legaai
,,
"i. c. ,,ct viduas, qsiae vocaott
virgines"?
cf. Lat. 1.,
qui sic vcrlit: ,,Salut<> domo.s fratram meoroi
cum
u\'oril)u.s et filiis;
ct virgines vocatas vidaas." Arra.
[
/
(pro
.
,
cf. ep.
ad Philad. c. \I.) ,
. :
[\'ltPjh
%
-
.
,
[ /
\, e.
„Salutem dat vobis Pbilimon („Philemon" pro „Philo"), qui
Cl
mecum
(s.
apud me. Ilacc ex geqaentibua huc tcanstalit Interpreej
Salutem
do
domibus ct fralribus vestris (ac si legisset

1
')
cum uxoribus et filiis eanr,
(add. ,,
"),
et virginibus (sc. salatem do), quae vocantur vidaa
(„xul
")•
4
*
Gp. 2. — ,,
,
' ."
Lat. 2.
— „et filiis
;
sej
et
virgines et
viduas."
1. 1.
— . Pro
,,
",quod in Cod. Med
et Gr. 2. legilur,
reliqui dcderunt ,,". Lat. 1. „Yalete niihi ii
virtute
Patris.
Salutat voa
Pbilon, mecum existcns." Arm. nqi_
: i. e. „Salvi eslote (Valete) virtute Patris".
Ri
liqua
jam antea dederat, cf. not. pracced. Gr. 2. ,,&
.
,
." Lat. 2.
„Tncoluincs ostole in virtule Dei Patris
(,,&
").
Salutat vos Pbilon condiaconus
,
qui est
meciim."
i 3.

.
Yera seriplura nominia prii
cst
,,",
quam probat etiam Vctus Inlcrprcs (Lat.
1.) ,
ut \idi
tar#

Frustra sunt illa nomina, quac in Pseudo
-
Ignatii (Gr.
2.)
va
riis
codicibus
lcguntur, Gavia, Grania, Gravia, Gaia etc, quac iiiiinin
non sunt
assis.
sive Tahia bic cst vcra lectU. Foftitn
nonicn
translaluin ab iirbc
,
ut solent muUa niulierum iunniiia
;
nain
Tabia Galalarum urbs. Sed quis
omnia w-Utuiu Uirislianoium no-
mina cxplicavorit? Vel in boc ipafl
lpiatio occuninit aliqua
,
iuisi|uam alibi rq>erire eSt
— Scd nulli hoc mirum vidori debA
qui norit ,
Christianonnn vcUnnn DOO
mininiam partem fuisse
vos, aut libertos, taui mtiiierea, fnain
viros; ac proinde nomina ipifc
AD SMYltXAEOS. 255
xal
]
xal
.
imposita fuisse saepe barbara ac
inusiiaia,
ej e re nata. Vossius.
Vulg.
(Gr. 2.) Legit „6*'\ quumqiu* et tam similes Literae sint et in
Mss. saepe coafnsae reperiantor, dubitari dob immerito poiest, an mulie-
ris liujus
aomen Gavia futerit, ao Tavia. Mihi Gavia potios fuisse vi-
detor. De Gavia enim saepe legimus, de Tavia non itein.

Ileines.
j)|).
6ii4.
671. 693. 743. Gavia mater et ilia. Gavia Gorgonia. Grutcr.
1031. 8. Gavia filia Gavii Dapbni. Reioes, 693. et 664. Gaviae Doma-
Ue vel Donatae, filiae dalcissimae. Gavius Ouinelilianus. Gavius inter
Graecos
nomen tritissimum. Pearson, Forsitan ,,,Flaviae".
Mnrldantl.
— Cod. Med. exbibet
,, & ", sicut
etiam in ep. ad Polyc. c. VIII. Vossius et Cotcl. reponunt ,,". Verba
,, Jac/rov" . . /.., quae ab Int. Vet. (Lat. 1.) et Pseudo
-Ignatio
(Gr. 2.) agnoscuntnr, e Codice Msto Hbrarii culpa excidisse
queritur
Vossios, deceptas, ni fallor, a voce
,," intra spatium tain breve
repetita. Jacobson. —
,"S. Paulo viri nomen est Rom.
16,
14., bic autem cpithetura esse articulus Dapbnum sequens indicat, et in-
cotnparabilem significare videtur, ad latinac linguae phrasim accommo-
datum. Graeci enim veteres aliter eara vocem usurparunt. Vox incom-
parahilis in Inscriptionibus frequenter occurrit. Pearson. Smithus suo
periculo omiltit articulum, et ,?"exhibet. Jacobson.

Lat. 1.
„Saluto domuni Thaviae
,
quam oro firmari fide et charitate carnali et
spirituali. Saluto Alken, desideratum mihi (,,") nomen, et Dapbnum
incomparabilem, et Eutecnum, ct omnes secundura nomcn." Arm. ordine
iterum inverso sic interprctatus est:
[
, ,
/
}
*.
^ [\£!'
)
L• «.
,
- : i. e. ,,Salutcm do Alacae
(
Alcae. Vocalera
intOT
l el ponendam censuit Arm.
,
qui in syriaco textu vocales non
legit) dilecUc (s.
diligeodae) mcae (ac si legisset
,,,
"oniissa voce
,,"), cl Dapbno electo (,,"*), et Dadeo
(pro ,,Tbaddeo"
? lcgit fortasse
*|?^
pro
«JDQJ»£)2o|]o) ,
ct
oinni homini
(^^) secundum nomen suum. Salutem do doraui
Gaviae (,,"), et precor propter eam (pro ea), ut confirinetur
(corroboretur
,
stabiliatur) fide et amore secundum corpus (carnem) et
gecnndum spiritum." Gr. 2.
,, ,
-
25G EIMSTOLA AD SMYRNAEOS.
^
\ \ EvttXWH
. '& .
'
". . . Lat.
2. „SalatO domum Gaviae (Vul-
gatus
ediLus legit Gramae, .Ms. Buliolensis Gruviae, sed Magdalenensu
et Petavianus Gaviac, quod nos, ut cum Graeco consentiene, retinaiinua.
Est aulem Gavias hic alius a Gaio illo, cujus mentio in bac epislola
jam ante facta est, licet pro Gnio illo in ep. ad Philad. Graviae oumea
in qaaedam exemplaria irrepserit, ut ibi annotaviinus. Usser.), quam opto
Ihmari in lidc ct dileclione (Jla ex Mss. Magdal. et Petav. restituimoe,
iihi anlea legebatur „devotione". Usscr.) carngli et spirituali. Suluto
Alccn desiderabile mihi nomen, ct Daplinmn incomparabilem, el bonum
filium (,,"), et oranes noininatim."
1. 2. &
3. His verbis subjicitur in Cod. Mrdiceo :
2 .Verum autem non eet, quod in
notis ad hunc lociim asserit Vossius
,
omnibus epistolLs addi
, ad quos
sint pcrscriptae. Ad finem epp. ad Polycarpum et ad Magnesianos qui-
dem talis epigraphe legitur, caeteris autem deest. Jacolson. Lat. 1.
,,Valetc in gratia Dei." Arm.
\\'$.
^
i. e. „Salvi estote (Valete) gratia Dei. Amen." Gr. 2. et Lat. 2.
,,9
3,
]
,
/-
, &£ (Lat. „et sa-
picntia sancta atque divina")." In Latinis vulgatis et Ms. Magdalenensi
(scd non in Baliolcnsi et Petaviano) additur ,,Amen". Usser.
2
.
'
-
1. 1. .Lat. 1. „Ad Polycarpum"
;
sed Cod. Caj.
exhibet
,,Kpistola 2da Ignatii Smyrnensis a Troade Policarpo."
Syr.
JA..
j
.«.fiooa^a^a
.
^anm^]
^.^ ^^
i. e. „Epi-
stola domiai Ignatii episcopi ad Polycarpura." Tn altero Cod. Msto
gcriptom
legitur:
c-CDQa^J-^-.jIj
l^kvj
„Epistola Ignatii". Arm.
Y*
n
/
1'1
:
#_
Y
: i. e. ,,Ad Polycarpum episcopum Smyrnae urbis. Caput
I." Gr. 2.
,,
tcoos ,*'
Lat. 2.
.|1•• epistola ad Polycarpuin episcopum Smyrnensium. De illuminatis."
. . . Dedi cuin Cotelerio ,,)". Vossius et
RusseL retinent Cod. Msti scripturam ,,". Smilhus exhi-
bet ,,
Si ".
Jacolson. Lat. 1. ,,Tgnatius
,
qui et
Theophenu, episeopo ecclcsiae Smyrnaeorum, magis autem (add. ,,'")
\isit;it<»
iDm Patre ct (om.
,, ") Jeea Chrislo, plurimum gau-
dere."
n\p.
cffio.a^.cn N>_^_^ .«.ipojq^Z QCTl? «.m*.^.!-!?
,>*
«-^vv^
v•^
1>-»~^-*- VyQAj ,_
i. . „Igitatias, qui esl
Theophoros, epiecopo Smyraae (,,/, ^")
,
ei, qui magis
(potine)
\iii;iius a Deo Patre et ;il> Jcsn Cbrieto, Domioo nostro, multa
sjiliiv
; ac leglSSel ,,
() ''.
<•«!
solenl Smi
nomini Jesn Chrieti Domini Pronomen ,,"
ibi
etiaii addere, nbi in Graeeo tantaioinodo lc^ilur ,, xvoioi".
Arm.
17
258
\
.
. ^ & ', .
1 '&
1\1 ,
\\[
*/
^ntJJtLnJjhuij
,
/
1
'
-
»\u~C i\Jfc ^: i. e. „Ignatiu.
qui est Deum induens (s.Deo vestitus), Polycarpo, episcopo ecclesiae Sinyr-
nae urbis (ac si legisset
,, ") a Deo
Patre (oin. voces ,,
")et a Domino nostro
,
Jesu
Cbristo, multa salus." Gr. 2.
,
^, ,
, ,t
) & (Ms. add.
,,
"
)
, ." Lat. 2. tantum dedit: ,,Ignalius
episcopus Antiochiae
,
qui et raartyr Jesu Christi
,
Polyearpo episcopo
Smyrnensium."
1. 3.
— .
Vocem ,,&" pone
,," e
Syro et Ann. addendam censui, licet reliqui testes eain non agnoscant.
Syr. \5iLj
^j]
: h-
t
m.±D |(74^>? ^-*1 ^^)5
^^
#
^ |.j]
«.^jQID lcn-s^u) .^SO.p!^
i. e „Quoniam ;\c-
cepta mihi (apud me, supra me) raens tua ea, qaae in Deo firmala sieut
super pelra, quae non commola (immota, immobilis
;
in Cod. allero re-
ctius legitui ^£> pro
\S>j1A^D) ,
magis glorifico (ad wrbinn
„glo-
rilicans ego") Deum (add. ,,0"), quod dignus redditas sinii
faeie tua,
ca, quam in Deo cupio (desidero)." Arm.
\\ '
,
/1
1
,
. l-»i_f/
,
ininl nilili
^
I
1
&^
d :
\. c. ,,Quoniam acccptabilis est apud me meas tua
, quae Grmata esl ia
Deo (in Dcum) sicut in immobili (s. immota) petra (in immobilem pe-
tram). Et magis etiam glorifico Doum (add. cmm Syro „&"), quod
dignus Factus sum (s. fui) efiigie (facie) tua, quam cum Deo (per Dcum)
desidcrabam." (ir. 2.
,
, tv 3
;
". . .
Lat. 2. „Suscipiens
in Doo
(Verba ,,in \)co valgatae versiooi ex Baliolensi
AD POLYCARPUM.
259
^
tv (. iv
/,
tvdldvauL y.ul
nuQuxaXtiv
c
lva .l/.dUtt
.\\ ouQxixfj
\ls. restitaimue, sicut paulo post ex eodem et reliquis Mss. ,,firmatain"
pro „fandatam". Vsser.) sententiam tuam tamquam super iminobilcm pe-
traiii firmatam (al. ,,fundatam")
;
quoniam desidero promereri faciem
luam immaculatam, quaui acquisivi io Domino."
I. 1. •/. — -. Smithas contra auctoritatem Msti scribit
cum Lat. 1. et 'J. .,t;
*
deov
i(

pro
,, ". Lat. 1. „De-
piecor tc in Dei gratia" etc. Syr.
).^{\ ^_ )
\j]
jlb
k
Q-w.J5
Iaj]

r*
9
i. e. „Peto (Petens ego) autem a te in gratia
ea . quam induisti (qua indutus es)
,
ut addas ad (super) cursum tuum,
» sis petens (petas) pro omnibus bominibus (filiis hominis s. liominum),
ut vivant." Arill.
|\/»^
1
£ ^ _/
-JPpn
^
.
: i. e.
,,
Jam vero (Itaque)
peto a te per gratiam, quam indui (qua indulus sinn)
,
augere (addere)
eursus tuoruin gressuum, et petere pro filiis bominum (ora. vocem
.OCJL-
,,oranibus"), ut vivant." Arra. interpres non legit „
uc.r pro ,,"
,
sed
AjL*Ci—i ,,indui" pro
^—^
„ioduisli".
2. u(
Gr. 1.

Lat. 2. ,,rogo te in gratia Dei
(,,
&")
(| indutus ,,inductus", ut habent edd. priores) es
,
adjicere ad
MuMiin tuuni
,
et rogare omnes, ut salventur in Christo (add.
,,
\<><
")."
(. .. —
.Lat. 1. ,,Justifica locum tuum" etc. Syr.
.
r<^p?
^\*>
^
!
\ i. e.

et vindicans
(expetei b; <'d scribendum potius ^
,,et vindica", quomodo
it ann. iaterprea legit) convenienlia (decentia) in omni diligenlia (cura)
oerporil et tpiritOS." Arm. 1»
^1
11L• i. c. ,,Jamque (Et nunc) expete convenientia,
<iua.
eotpore .spirilu"
;
ac si legisset *.>jOj.C>0
j.^—
Q^\a2i>aC)
,,
voce \, pr. ,,]". Nura lcgit Syrus cum Arra.
,,
"
• ,,
"'}
Lat. 2. ,,Defende locum tuum in omni diligentia
s|iiiilnali.' Omisil
,,
", ac vocciu
,,spirituali" Mss.
17
*
200 EPISTOLA
y.ai , ,)
/'
*
^
"
/ *ahov
-
restitait Usserius. Anliochus in 111. bomilia multa Iiinc deeomait, 61
pro suis usurpavit.
1. 1. t?;s

. Lat. 1. ,,Unioncm cura
,
qua nihil melius.
Omnes sapporta; ut et te Dominas. Omnes sastioe; quemadmodiia ct
(deest „ct" in Cod. Caj.) facis." Syr.
,

\5^oAj _.»)
»
*^ >*-^>?
l±^A
«.A.j.^ubi
-^ .
?£ bu.^D5 >o
r
io -?
i. e. ,,De concordia sollicitum sit tibi (sis, esto sollicitus)
, quod non
est qaidqaam, quod ea praestanlius. Sastine omnem bominem, sicut te
suslinct Dominus noster
;
eum omni homiae protrahe spiritum tuuin (i. e.
ojinics patienler fer, cf. Pesch. ep. ad Hebr. 13, 22.) in amore, sicut
(om. ,,")
facics." Arm.
/['
-
il[iiiii'infmi [J / .
}
:
\
,
1
,
5 ^{
' ^^ .
,
.
/,
.
1
: i. e. ,,et babe curaui de concor-
dia
;
quoniam non est qnidquam pracstantius quam illa. Porta in te
oinnem hominem, sicut et le portavit (legit neinpe Praet pro
<-^.£
Part.) Doininus noster Jesus Chrislus (verba ,,Jesus Cbristus" ex in-
genio videtui addidisse). Patiens esto ad (erga) omnes amore (cum
amore), sicut et facis profecto." Legisse videlur:
Aj]
i-d^ «-^>f? ^»|
pro
Aj]
r
I^»)
yA-
Ultima verba ,,
"
legontur
reddita Lat. 2., ncc reperiaatar apud Jo. Damascen.
,
qui buno lucum
laudal in ParalleL lib. 2. cap.
2j.
1. 3.

.llusselii liber cx incuria
typothetariUB
exbibct ,," pro ,,". Jacohson. Apud Damasciwium pro ,,-
"
legitur ,,",
quod iilcm
est : intelligit
cnim
/,
ut Isidor. Pelus. lib. III. <]). 324. Fcarson. S\r.
AjOoi
,^1 .•]> ocn _ - |_ VkU .
>')
#
Aj| (1.
)
\±p ^^
|]
l-woj) *!*
• . ,, precationibne per-
sevcra (om.
,,
");
roga intellectam majorem (praeatantio-
) BO, qui
est libi
; eeto vigil, quod spirilum
,
qni
ni>n dormit, possi-
dee.
M
Ann.
\\>[" [>y
uinljui
/ 111 iwj^o^LiilJJ
AD POLYCARPUiM.
261
'*
*
*
^&
'
&
.
.
. .
i. . „PrecibuS vaca (ad verbum ,,precil)us sedulus s. fre-
qaena mane S.
<•!<>••;
oin. euin Syro
,,
^"), et pete intelleetum
(gapientiam, moderatiooem)
niajorem qnam quem habes
,
vigil esto, sicut
ct es (haec ex ingenio vitlelur addidisse), insomnem (non
dormientem)
spiritnm possidens." Lat. 2. „Orationibus indcsincnter
(,,)^)
vaca.
"
etc.
1. 2. ro7=
'
avjoa . . . Marklandus Msti lectionem
,,&"
tuetar, pro qua lVarsouus et Toupius subslilulam volant
,,&"
c\
ep. ad Mago. e.
VI.:
ille . Yeleri (Lat.
1.)
et Interpolalori
(Gr.
2.)
moreci gerens
,
hic Hesychii
auctorilale nixus
,
. ubi leg
-
.
//

&.
Jacohson. AUudit S. Ignatius ad ev. Malth.
8, 17.
cf. Jes. 53,
4. Lat. 1. „singulis secundum consuetudinem
(,,",
cf. ad Magn. c. VI.) Dei loquere." elc Syr.
JLl*:D.
^jj
caI^D
)Q1
.^^
*-<\
«-**£> 11
t^ywiuj
r-^v^.
\^*\
i• e
• »Cnm omni ho-
mine sieal volnntas (secunduin volantatem
;
videtur legisse
,,
. '", \v.\ quid simile) Dei loquere; morbum
(
infirraitatem
)
omnis hominia sustine sicut athlcta perfeetns; ubi enim multus la-
bor,
imiltum eliain lucraiTi." Legisse videtar eam Antiocbo
,,
,
." Arm.
\^
/1 &
^. -
['['[' '/'"![' . *.
inin [JLrlili
, 4 :i. c.
,,
Cum omni bomine se-
caodum volaatatem (cf.
Syr.) Dei loquere
;
infirmitatem oiiinis bominis
tolle (sastine) sicut vir perfectus
;
ubi maltus cst labor
,
multum est
etiam
(
,,"
)
lucrum." Gr. 2. ,,
'
-
&8iav
.
vooovs
, &-
/
/3
•,
.
,
, ras &
',
. *,
.
/',,."
Lat. 2. „Securidum adjutoriura (,,3", ora. ,,
"

Dei toqaere. Omnrara inlinnilates bajula, ut perfcctus athleta;
262
EPISTOLA
II. &
lav
,,
'//'
/. . -
.
rfj
quo modo ct Dominus omnium. Ipsc enira, inquit, infirmitates nostras
portavit (,,"),
ct
languores noslros abstulit (,,///.
;
/').
Ubi
enim magnus fucrit labor, ibi etiam majus lucrum est." Ac si legiMel
,,
,
."
1. 1. &

.
Antiochus, Antonius et Damascenus
scnsum
respicientes vcrba mutarunt, et exhibuerunt
,,'"
pro ,,".
Est enim quasi pestis ecclesiac inobedientia. Ja-
cohson. Antonius Serm. 13. exbibct:
,,
,
//(>
9' '/, ."
Lat. 1. „Bonos discipulos si diligas, gratia tibi non est :
majris deterio-
res in mansuetudinc subjice." Syr.
-)] >Q—kO _^_
(
_^
J
r
_Ci_^_*
*.>>
-^aV
^-*
- Q^a-£ 5CLm.^£>
,|iQ>^.AJ.a
i. e. „Si discipulum
bonum (addenda videtur nota plur.
Ribui, ut jam vidit Curet. 1. 1.
p.
86. 11.)
araas tantum (add.
,,
-
'
1
), gratia non est tibi
;
potius cos, qui mali (sc. sunt; ac si le-
gissct
,,
")
,
subjice in mansuetudine." Arra.
\?
Jfcuijli !/ -
1_
:
I. e. „Si bonos tantum insti-
tuens (edocens, vel „discipulos") amas
,
quac (legendum fortasse
_
,," pro ,,quae") gratia est libi ? sed potius malo:> subjice raansue-
tudine (per mansuctudinem)." Gr. 2.

,,
." Lat. 2. ,,Si bonos discipulos amaveris
,
non
est tibi gratia; magis autera pestiferos subjuga in liiansuetudine."
1. 2.

. Falsa est plane
,
ne dicam ridicula, lcctio, qnae
apml Damasceninn exstat in Parallelis „iv
". Lectio vul
garis
,,
"verissima cst. Tiit. Vet. (Lat.
1.)
babet ,.im-
pluviis"
;
nimirum quod impluo Glossae interpretentar. \\c
ctius raedici supcrfusionnn vocant. Posterioris aovi holninefl
banc embrocationcm adpellarunt. Vossius. Cod. Mstus „iv '
Vnde vcnerit lcctio Damasceni, nullo niodo exputare possum
;
, ,
," aircrtur in Schncideri Lcx., sed ..Jacobson. Lat. 1.
,,
oinne vulnus eodem einplaslro curatur. Exacerbaliones impluviif
(Cod. Caj. „in pluviis"; in margioe: ,, dulcibas et snadentibas olo-
quiis") quiota." Syr. --^-
1±&
^
,-^ &D Q-
**. *,
IHs^^»
'•
''•
»Non omnia ulcera
(in)
111
•'•
AD POLYCARPUM. 263
iivjfj
, .
,
\
,
nedicine curanlur. Abscissioneui (legenduin fortasse j^j^Qyc
irrita-
tiuncs vel
|
s
vJ>Q
>
vtVictfa<tones, cf. ep. ad Hebr. 10, 24.; sed jam Arm.
legit
PVa^
Cureton, 1. 1.
p. Sd. dicit, Syruia aut legisse
,,"
pro
,,",
aut male intellerisse voccm graecam) in lenitate
esto Iranqaillans (sedans)." Arm.
j
j'^_ . Jfcn^
1_ ./
11^-. : i. e.
.. \ qoidem omnia valoera (ulcera) una medicina curantur
(
sa-
naiitur)
;
.scd abscissum mollitie (lenitate) tranquilla (seda)." Gr. 2. ut
Gr. i.
,
sed in Cod. Aug. legitur ,, "ut apud Antiochum.
Lat. 2. „Non omne vulnus uno einplastro caratur. Acredines (,,alque
vebementias" explicationis gratia addidit Jacobus Faber) cmbroehe (vel
„embrocha", quod a Jacobo Fabro fomentum et infusio ,
in Graeco-La-
tino Cyrilll Lexico umectatio vel humectatio exponitur. Usscr.) com-
pesce." Cf. Const. Apost. 2, 20. 41.
1. 2.

.Cf. . Matlh. 10, 16. Edd. omnes ,,
<"/ = procul dubio rectc, pro
,,
"Cod. Msti. et a librario
noslro saepissime permutantur : e. g. ,,3" scribitur pro
,,&"
in Salnt. ad Epbee. Jacohson. Syr.
|_jQ.>j >»—»] X*-•«—^—>«> -*OOT
.1_JO_j
y*]
<-^>0?
*^|] >*020 .>.^ i. e. „Esto
prodeos Bicut serpens in omnj rc, et inleger (perfectus,
simplex, sin-
cerus) ad ca, quac (vel ,,ad eos qui") roganlur (requiruntur), sicut co-
lniiiba.
'*
Yerba
^^? ^a^jP
non leguntur in
Graeco. Arm.
/
li
[- /»«/,
n
P
n
g
!
*//
luIinhS-
-
:
i. e. ,,Esto prudens sicut serpens in
orafli n\ et iis qnae digna (vel ,,qui digni", ac si legisset »
X»f)
_..»\«,
pro _AlJ2)£\i£))
_a_^jJJJ
sunt, immaculalus (ingenuus, sin-
Ceros) sicul columba." Gr. 2.
,,
, ,
*
axeoat
i, ." Antiocbus: ,,
,cos $ ,
%\ ,, ." Daraa-
scomi vero ista ompino dod babeotnr, Usser. Lat. 2. ,,Astutus esto ut
serpeua, et simplex
ut columba."
dia rovro

.
,,
" atii scribunl ,,-
". Ecg•
,,
*
' " etc.
•>
voetm ,," corraptaiB puto. Mnrkland.
\. ct Peareoo.
264
EPISTOLA
xolaxivyg.
uhit
"
-,
malunt ,,]".
Interpolator (Gr.
2.)
habet ,,0;5", «nde
in eam suspicionem Toupius incidisse videtur ,,," reponendura
cssc. Jacolson. Lat. 1. ,,Propter hoc carnalis es et spiritualis, ut ma-
nifesta in tuam (,,")
faciem blandiaris." Syr.
^]
J.JC7I ^\
,^
^]] ^ao.fa
>o
r
£>
^^^? *^
.«-^oijo
r<^>?
i. e. „Propter hoc cs corporis et spiritus (corporaUs et spiritualis)
,
ut
iis, quae (qui) conspiciunlur (apparcnt) coram facie tua sis blandiens
(hlandiaris, allicias)." Arm.
| 1
/ru
1 ,
/1 / .9
: i. e. „Propter hoc es corporalis et spiritualis
,
ut ea quae
et
(,,quaecunque" vel „quicunque") appareant coram facie tua, lucreris
(acquiras)". Gr. 2. ,, - ,
,
'
(aL ,,
")." Lat. 2. „Propterea enira
(,,/«$>")
ex anima
et corpore
,
carnaliter et spiritualiter exstas
;
ut omnia quae tibi ostensa
fuerint in facie corrigas." Eandera lectionem tuetur Daraascenus 1. 1.,
sed
Antiochus babet ,,
(al. ,,^") $
."
. 1.

.Ms. exhibct ,,'", quod tolerart
potest. Coteler. (ad orain libri) ,," citra necessitatem. Smith.
Lat. 1. „iuvisibiUa autem petas (,," s. ,,'') ut tibi manife-
stentur; ut nullo deficias
,
et omni cuarismate abundes (Cod. Caj. ,,cari-
sraate babundes")." Syr.
^^
\* *) ^>*1 ^
,*^
%«jxm>j ]|]
>o
r
iQC»5
,^.»
i. e. „Etpro
(super) iis, quae abscondita a le, pete (ora), ut rcvclentur tibi, ut io ullo
(ulla rc) non sis deficiens, ct in oinnibus donis abundes." Ar:n. \^ qnpu
&
(pro &) ,
L•
^
.
_
iljint/
,
[)1_
-
.
- i. e. ,,Kt (juae
(
legisse videtur —> .„N„ ijJo
pro »] ^») in occulto sunt, pete
,
et revHabuntur tibi
;
et non
uno aliqoo (ulla n) deficiens invenieris, sed et in omnibus donis abuo-
dabis." Gr. 2. ,, atrfjs
(Cod. Aug. ,,)", Nydprac•.
,,?!]"), >0
• <><>
,
." Lat. 2. „quae autem invisibilia fuerint, pete
ut manifeste&tur tibi: ut oikil
tibi restet* sed totius gratiae
ubuu-
daoa sis.•
.
AD POLYCARPUM.
265
Xeinfl
\ , -
-
1. 1.

.Lat. 1. „Terapus expetit te
,
ut gubernatores
ventos, et ut qui in proceila csl porlum a Deo poliendum (error procul
dubio librarii pro ,,ad Deo potiundam", ut nolarunt Usserius et Pcarsonus.
Smith.)." Syr.
,}.1) (»1. l^jpQO)
^JjOQC
^j]
}i3l
]_^ ]~•5 ^|].*..».^ >> \.*] *]
i. e.
,,Tempus poposcit (vel „posce" Praet. aut Imperat.) ut gubernator na-
vcm, et ut is qui stat (est) in tempestate (procella) portum
,
ut tlignus
iias Deo." In his crror sine dubio latet librarii
,
cf. Arra.
,
qui sic
verlil:
. / /
1 . -
^.
/"
&: e. ,,Pete (Posce
,,
oot") lu
tibi in tempore sicut sapiens gubernator (s. nauclcrus) ventum, et sieut fluctu-
atus (tluctuans, qui fluctibus pereutitur) porlum, ila ut dignus fiasDeo"; ac si
legisset in Syr.
^.! }.£\.fcJj.oa.D >QAaw
^*\
\.>\* ^* ;
eqaidem ve.ro dixerim Arm. in Syr. legisse :
y—j] ^—
^i
^—'
(..LOl
:1> , }^1|5 {^\j.JjOCLD. Scilicet
^»1
(quod significat te vel
tibi) ante
^jj
facile poterat omiUi,
l*jO'
r
'^k
e Gr. et Lat. videtur ad-
dendura
,
cujus loco Arm. legit
(,>.-,
ac vocera
\JoZ
(pro
Part.) Imperativum babuit, quaproptcr
J_J ol
dictum arbitrabatur pro
£.1.01.3
Antiochus 1. 1. de suo pluribus additis haec ita est imitatus:
,, , ,
(ita eniin
ei M.vs. legcndum
,
,,") ,
/-
'.' ." Usscr.
Gr. 2.
,, . -
''.'.,
& -
(Verba
,, ", quae ex
Nydprucciano codice reposuimus, ab Augustano et Florentino aberant.
Usser) (al. ,,") ".
Lat. 2. „Tempus deposcit
te, tamquam gubernatorem, prosperum venlum (Voccm hanc ex Mss. re-
stituimus. Usser.) pctere
;
et sicut navcm periclilantem (Accusativum
cnim lnc babent Mss., non dativuin. Usser.) portum aptum ad salutcui
requirere."
260
Oeov .
Oeov
, &*
(
,
,
y.ai ntntioui.
/ 7].
III. tlvat
. .
. . . Lal. 1. ,,Vigila, ul Dci athleta: lhein;i incorraptio, (om.
,,") vita aeterna; de qua ct tu confisus es secandum orania. Tui
refrigerium (legit ,,
'
",cf. v\>. ad
Trall. c. Xli.
;
Cod. Caj. „omnia et lui refrigerium") ego, et vincola mea
quae dilexisti." Syr.
> _
.
]_1^) }—£.!]
^_*|
.* AjQcn
££ £\j| €.£>]? ^QJCH »P^>J
]}•) >^^5 OOl
\* ^»^£>>
v
q_jot ^*?Q-a)lo ,^A2iJ «_2>
]] }_j]
>c»
r
^D \taii ,,.^
#
^>«?
i. e. ,,Esto vi^ilans sicut athleta Dei
;
id quod promissum
(\ el
,,promiltens" sc. est) nobis, vita est quae in saeculum (aeternum) sine
corruptione (incorruptibilis)
,
de qua (ad verbnm ,,ii in s. de quibus"
;
vita nempe in lingua syr. nomen plur. gen. niasc. esl) etiam tu persua-
sus es. In orani re cgo ero pro anima lua (lui vice)
,
et vincala
mea
ca quae amasli." Arm.
^ ^
v
[\"7.
ijuiiiii
^ /
^
, :
^(pro
«).
-
: i. e. „Vigil eslo sicut fortis miles Christi (,,Xoi
"), quoniain quidquid (quodcunquc) promisit nobis , vita esl saeca-
lorum (aeternitatis), quae non transit (perit), quod (quam) lu qnidnn
verc (certo) scis. In omni (sc. re) persona mca sil (erit) vice
per-
sonae tuae
,
ct vincula mea
,
quae nmasli." Gr. 2.
,,
* &
, &
0 7
/
tya)" . . . Lal. 2. ..Sic
le
,
Dci athlcla, ut nubcni (leglt
f)
vey>oe"
;
Jacobus Faber sabstitiiif
,,veslem" pro ,,nubcm", tolum Incum ita refingens : „Sie cl tc Dei
athletam pracsta, ui vcslcni iacorruptioais • vitara aeteraaoi perci-
pias") incorruptionis et vilam aeternam percipias: ppo »]u;i
el cen-
lidis. Tn omnibus pro aninia tua <
efficiar, et vineala nea qaae
dilcxisli.
"
1. 4. Ot
>! —
;). In Daniiisrcno cap. Jteol
&
(II. ]». 788.
«d. Le Qaien) el
apud Antoninm (II.
^.
serni. 72.) ,,
:
>
". Cf. lol».
12,
1j. S. Rphraem Syroi
AD POLVCARPLM. 267
]
• .
&
-
.
)& - '
& ,
c
iva
Paraeo. 33. (Tom. II. .
157. cd. Yoss. .II. 367. ed. Asseman.) ci.
Hieronym. epist. 151. quacst. 5. (cp. 121. I.
p.
855. ed. Vallars.). Cotelcr.
Haec usque ad linem capitis ita laudat Antiuchus Hom. 85: ,,
<>tr adoruoi, cos ". . . Eandem metaphoram
adbibel Aeschylns, Pers. 51.
,, ?
". Jacobson. Lat. 1.
,,Qui videntur fide (deest „fide" in Cod. Caj.) digni esse et altera do-
cent, non te slupefaciant: sta firmus
,
ut incus percussa." Syr.
_|
]]
J-j;_^qj
}_^>.> *£
:>,
^octljA.•]?
^j^Am^)
,!)
.^*^]
^*|
l^j.A.0 5 >OQ-D .^JoiOlAj i. e.

Ii qui
putantur esse (quod sunl) aliquid (cf. S. P. ep. ad Gal.
6, 3.), et do-
cent doctrinas alienas
,
nc obstupefaciant (s. non obstupefacient
)
te.
Sla (Surge) autem (addidit ,," cura Arm.
,
Gr. 2. et Lat.
2.)
in veri-
tate sicoi alblcta, qui percutitur." Legisse videtur
,,
"
pro
:". Item Arm.
" ^
[
1
"-
^
-/ liahu
»*)
. ^
JJj
.
. "
.
_
]. \. e. ,,At ii
,
qui putantur
,
quod sint
aliquid, et docent alienas doctrinas, ne mirare eos, sed sta in veritate sicut
vir fortis (ul Syr.), qui perculitur ct non cadit." ritiina verba
,
quac
interpreti desiderari videbanlur, ex ingenio addidit. Gr. 2.

,,3
". . . Lat. 2. ,,Qui sc arbitrantur fide dignos esse
,
et
aliter docent, non te circumveniant. Sed sta firmus, sicut incus quae
percutitur."
1. 2.

ov . Lat. 1. ,,Magni est atbletae discerpi et vin-
cere. Rfaorime aatem propter Dcum omnia sustinere nos (Cod. Caj.
..oniiiia nos su.slincre")
oporlet : ut et ipse nos sustincat. Plus studiosus
lias, qiiam es." Syr.
#
1_£_ V\Sq
1j
}_P9
f ^sj.
-»CT
^*)?
,^_.iA_j)? \± CCod. . recte addit
-) ^jAj ^-» .
i. c. „Athletae boc (est) enim (add. ,,") magni, ut perculiatur et
vincal
;
niaxinn; (pracserlim) proptcr Deum omne aliquid
(
omnem rcin,
omnia) ilcrd nos, ut pcrfer.nnu.s (siistin<aiiius)
,
ut sustincat nos cliam
hic (ipse). Esto dili^ens (studiosus) magis (plus) quam quod es." Arm.
208
KIMSTOLA
.
nUov
tl
yj/.-
& vntQ
/
»
\
_
1
.
.
,
^
uiii.iui
//
.
i. e. ,,Eleniin forlis (vulidi) est (udd. cum
Syro ,,",
sed
0111. \zzh
,,
")percuti ct vincere; ac praeser-
lim
(maxime)
proplcr
Deum omne aliquid (oninia) decet nos pati et per-
ferre
(sustinere);
nam et hic sustinuit propter nos
(
ac si legisset
^^ ^-»co) pro . j.1Xi.£QJ?
', scd quaeritur, an non ob praccedens
]rr\
.
,,
"
ex ingenio sic verterit). Stadiosus
csto magis quam quod es."
Antonius 1. 1.
,,
&
-
'
'
,
." Gr. 2.
,,
&
&
,
' . -
. .
((
Lat. 2. ,,Magni enim
(add.
,,")
athletae est, vapulare et vincere. Maxime autcm pro
Deo oportct nos omnia sustinere; ut et ipsc sustineat (^,^*') nos
io regno. Plurimum adde ad feslinationem. Continuanler curre."
1. 1.
. . . Cod. Med. exhibet divisc ,,
/•.
libb. impr.
composite : ,, ". Apud Antiochum 1. 1. legi-
mus ,,
,
." Idcm verbis
,,
"
subjungit
,,'
&*', Jacobson.
Lat. 1. „Tempora considcra: eum qui supra tempos exspecta, intempora-
lem ,
invisibilem, proplcr nos visibilcm
;
impalpabilem
,
impassibilem,
propter nos paesibilem, sccundum omnem modum propter nos (deest
,,propter nos" in Cod. Caj.) sustinentem." Syr.
Jj
-].^ ^^
AjOCI
_1 _«-^5
_2
}^ .»
.
1 _1^dj ,
]]? .*->\>\
%
> .*> |]
'>
«1.1
,^£5 .<.\±»
ty
OC\\ fcod. . &;<**£
^a£D fCod. 1).
>)| >QQ£d]
^),£» .
#
.
£\_.£\
. . „Esto animum advertens ad tempora (in temporibus)
;
eoa
qui elatior (altior) quam teopora, esto azepeetans, emn eoi noa sunl
lempora, cum qui iion videtar (ceraitar), mun qmi propter aoa visui eel
AD POLYCAKPUM. 2C9
t
oqutov
^ na-
'
.
( qui palpatar (tangitur)
,
eam qui non p.ititur, eum qui propler
nos passus est, eam qui omne uliquid (omncm rein, omnia
;
ac si legisset
„Tor '
1
)
in omni forma (modo)
suslinuit
propter nos." Arm. . 'A
itfjtn
. /)L•
^ /: 1 \
ilutliiulni : \*1] .
.
,
}
.
1< 11
1
: i. e.

et animum
adverte ad
tempus ^legit
^j.^]^
sine pimclis Ribui), et ad eum, qui superior est
quain tempora
;
et exspecta (ac si legisset ,, &,
y.ai "
;
scilicet interpunctio
syr. eum
in crrorcm induxit) eum, qui non habet tempora
;
invisibilis (pergit enira
in casii nominativo), qui propter nos visus est, inlactilis et impatibilis
(i. e. qui patl nequit, non patitur), qui propter nos passus est, et omne
aliquid (oninem rcra
,
omnia, cf. Syr.) omnino (omni modo)
propter nos
sustinuit." Eadera syriace reddita ac desumta e Severi,
patriarchae An-
tioebeni, libro adv. impium Graramaticuin sic proferuntur a Cureton. 1. 1.
p.
28.:
& \±] ^ ,]
^^^ AjOcti
^
.^*^
^ .IjljVwA^o j] ]J
?
.
.I^qa-w
^
..Iaqa.^» \\
J
jlaa^cA:*)
]] ^.
•^^
^
-^ -aJI^AO} OCTlI^ i. e. „Tempora (in temporibus)
esto explorans (considerans) tu
;
eum qui supra (supra quam) tempora
(sc. est) exspccta, intemporalem, invisibilem, eum qui propter nos visi-
bilis, intactilem,
impatibilem (passionis expertem), eum qui propter nos
passibilifl (|iassioni obnoxiu.s)
,
eura qui in omnibus modis propter nos
suslinuit.' Gr. 2.
,, *. &
,
-
. , ol .
)
,
, ,
&, ,
'
, / ,
." Lat. 2., ((iii lns verbis lolain epistolain concludit,
lic veitit: ,,Tempora
COgDOSce, ut in ip.si.s suiupur (,," pPO ,,")
270 EIMSTOLA
IV.
. .
& *
vincas. Hic enim est stadium, illic corona
(,,
iy.tl
"
Kxspecta Christnm, Filium Dei: intemporalem in lempore
;
invisibilei
natura, visibilein in carne
;
impalpabilem ct intactam ,
ut inroi-poreum
corporeum vero
(,, ") propter nos e l conlreclabilem
;
passibilem, ut Deum
;
passibilem vero propter bos,
ul hominem. Anien.
Vox ,,Amen" non est in Th.
I. 1.
— '.
Syr.
^.OOT Aj] ^bO \5&)
(
*^
V
JA^bD'
,_j<TL_^.»} «-*. i. e. ,,\iduae ne ncgligantur (contemnantur s. nt
gligcntur, contemnentur)
;
propler Duininum noslrum tu esto curam
p
r
'
rcns (curator) earum." Arm.
,
qui ab his verbis capul II. incipi
^^
1[
" ^
i. e. ,,Viduas ne negligas, scd tu ip.se (per te) cures (curabi.
eas." Omisit verba
,,
". Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 2.
— .
Cod. Med. et Lat. 1. cxliibent ,,
3",
Liqai testes ,,
1
'.
Auclor boniiliae de unico veteria
novi Testamenti legislatore, quae vulgo Chrysostomo tribuilur, ita bui
locum laudat:
,, ,
& ." Porro Cod. Med• dedit ,,&£",
Lat. 1.
,,
", Gr. 2. adslipulanlibus Syro et Armenio ,,9 . Lat.
„Nihil sine seutenlia tua (Cod. Caj. „sine tua senlentia"
)
liat
;
neqi
tu sine Deo quid operare : quod autem (ac si legisset ,," pro ,,'
operaris, sit bcne stabile (Cod. Caj. „bonum stabile")." Syr. >O
r
^3
quidquam ne (non)
fiat absque (sine) voluntate tua
;
etiam fael
quidqaam sine voluntate Deij eliam non vero (vorum eliara )
i'ae
.Sta bcnc."
Ann. l^i_ u"j
,
_
& 11
,
X
J/
\. . ..1.1 quidquam
eiae iua
voluntate, ncqne
(Yt non) lu facias (facies) quidquaiu sioe
voluotate,
quomodo el non
quidem (vero) facis (es faciens); sed
b
sta." di.
2.
,,
/)] &/<
0toi
, ,evara&et.**
AD POLYCARPUM.
271
&
,
&.
/. ovruytoyui '
'
,
,
&-
,
'
$ ,
c
lva
1. 2.

.
Lat. 1. ,,Saepe (,,^^", sed Cod. Caj.
exhibet ,,Saepius") congregaliones fiant: ex nomine orancs quaere." Syr.
,^• ^_
l-^-^
^-iCCT caj| \5>>
#
**| \..)
i. e. ,,Congregationes sint conlinuae (stabiles); omnem hominera
quaere
(esto quaerens) ex nomine siio." Nuin legit ,," pro
,,-
"vel „" Arra. L•
^
. .
i. e. ,,et continuo (semper)
congrega ecclesiam, et omnem liominem ex nomine (a nomine
,
nomina-
tim) voca." Videtur lcgisse (.,£> vel ]-
t
D
pro
|.*.
Gr. 2. ut Gr. 1.
I. 3.
— . Syr.
]]] . _«* ]3 |(?))]
|^^„!
Joil^ - I^jAj ]?>*
v
ooAjlJ)
#
*^».^2>
i. e. „Servos
et ancillas ne (non) contemnas
;
verum etiam non hi contemnant, sed vel-
uti ad (ac si legisset ,,' ets") gloriam Dei magis (plus) fiant
eervientes, ut
digni fiant lihertate majori (praestantiori), quae a Deo (ac
si legisset ,,Tr
t
s azzb ")."
Arra. hic a Graeco et Syro
deflectens verlit:
&
. 1
,
Jjj
:
|
Jfj
,
/
^
^
)
&: i. e. ,,ser-
vos et ancillas doceas non contemnere (legisse videtur
*.^
significa-
tione dnpliciter transitiva pro
c^Q^2) dominos. Itidem illi (sc. do-
mini) ne contemnant eos (sc. servos)
;
sed veluti
(,,' $"
ut Syr.)
gloriae (scilicet praefixum
l^
vocis
OI^.^Qa^ pro nota Dativi casus
habuit) uumini {,,") serviant (servient), ut digni fiant majorem
(potiorem) libertatem invenire (assequi) a
(
legit
_^d
pro
_) Deo."
Gr. 2.
— ,,'
eis
'
&
(Anliochus cum
Cod. Med. legit
,,
", Cod. Florenlinus
,,
",in Cod. Nydpr.
vcrba
,,«///

)"
desideranlur),
'
-
& (Cod. Nydpr.
,,/
")."
Ci-
laniur
haec \in.nis Monadii tadccte cap. 5. Codd. llt-g. 2448.2423.
272
EPISTOLA
& .
,
"
&,
V. . ,
2424. cum duplici varietate: ,," ut in Codice Florentino, et ,,-
." Cotcl.
1. 1.
. . . Libb. impr. Vossiura secuti
,,
".
Sed Cod. Ms. articulam non babet. Jacobson. Antonius Melissa lib. II.
.
'
. .
98. ed, Tigur.
,,
90,
'
& ,
-
,&
.'' ultirais verbis hujus periochae
omissis, aliisque inversis
;
quod citantibus frequenti usu venit. ,,-
,
desidcrent: uti hic quoque praeter Antonium babet Antiocbus
;
et
recte
quidein. Interpolator (Gr. 2.) ,,",
eligant : quum boc
non esset in illorum potestate. Smith. Ilaec scntentia codein modo quo
per Antonium profertur per Damasccnura cap.
(Lit. . Tit. 34. II. . 778. ed. Lc Quien) . . . ,,'
0 ".Cotel. Lat. 1. ,,
desiderent a
communi libcri fieri
;
ne (Cod. Caj. ,,ut non") servi invcniantur concu-
piscentiae." Syr.
^m^AaJ
P?
.0)j.*jAj
fav^
<~£? ^>.
(J
.(AyH-Ayj^35
lr—
^* *• e
"
ne amen
^
a connnuni liberentar, ut non
(ne) inveniantur servi cupiditatum.
"
Arm. ]]['
/
^^
, dfj
&-
1-
: . e. „Nc ament libcrari a communi servitutc, ut non in-
veniantur scrvi cupiditatum." Gr. 2.
,,
(Cod. Nydpr. ,,-
',scd Cod. Florentinus ut Gr. 1.
,,
")
-
(Cod. Nydpr. ,, ")
90, ". r .
/.
1. 3. Tas

. Cod. Msti lectionem ,,
>•
quam tuelur Int. Vet. (Lat. 1.),
cum Pearsono relinui. Vossius, Cotel..
Smithos, Horneinannus sequuntur Inlerpolatorem (Gr. 2.), ,,
w]
": quomodo liunc locum interpretantur Wakaeus, Ruchat., \ oeher.
Chevallier. Jacobson. Lat. 1. „Malas artes fuge : magis autein de his
homeliam (Cod. Caj. „omeliam") fac." Syr.
JAaaS
1^. ^°
.*(]± ^^ ^

A^I^Aj
.cfio^
• e. „Ab acti•-
oibus (insidiis, studiis) malis fugc
;
magis (potius) autera
esto loqaeas
propter eas." Arm. neglecta interpunctione syr. primara coiiiraatis
qaentis vocem cam his coanectit: |» ^
:
\* / ["
/»'"'
«£/""
<
,
//'7
AD POLYCARPUM. 273
,
,
&
,
-
°
\. e. ,,
malis insidiis fuge; magis etiam loquere (loquaris) cum sorori-
bus raeis propter has." Gr. 2.

,, (abest
,," a codico
Florentino)
."
1. 1. «7»

. Cod. Med. praebet ,,&",
non ,,",
quod post Aldrichium dedit Russelius; quod Marklandus
ad marginem
cxeinplaris Routhiani ita correxit ,,".
I Cor.
7,
34. Cf. Clem. Rom. I, §.
2. ,,
&".Ja~
cohson. Lat. 1. „Sorores meas alloquere, diligere Dominum
,
et viris
sufficere carne et spiritu." Syr.
^
w„J) ±] AjOCT
_»)]
.
V> «^
(
Cod. B. dedit
Vf
_xt]
pro
^p
}
et addidit
^oijJCiyv)
.ojO^O
jywpa ^Glj^yv *01_ ^CmamJO i. e. „Sororibus
meis esto dicens
,
quod ament in Domino nostro
,
et sufficiant iis viri
ipsarum (earum) in corpore et in spiritu." Arm. 1
/ *)
- ifiun
-
:
i. e. „et dices (dicas) iis (sc. sororibus
meis, quod
in antecedentibus legitur, cf. not. praeced.), amare Dominum (legit nempe,
et rectius, opinor,
.,£1
pro
£>)
,
et sufficiens est iis in operibus
ipsarum (legisse videlur (,*^ ,-.»<._ l£Q^I£JO pro
v
Q.Qa£QJO
_jaij'
l
;a
N
c
_<_-.
ac praetermisit cogitatione repetere e praece-
dentibus particulara } corpore (carne) et spiritu." Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 2.

.Voces ,, "in contextu male
omieit Vossius; ex veteri
autem versione (Lat.
1.) legendas jussit in
ootis. Jacohson. Cf. S. P. ep. ad Epb.
5,
25. Lat. 1. ,,Similiter et
(dcest „et" in Cod. Caj.) fratribus raeis annuncia in nomine Jesu Christi,
diligere uxores (Cod. Caj. „annuntia diligere uxores in nomine Jesu
Christi"), ut Dominus ecclesiam." Syr.
AjOOT «..» tS>|
-jj d^oZ
^j]
v
001aAJ
>*?
,, ViQAj
vi^
3
?
diQAJD
.2£>
#
<71 _
v
£o
i. c. „Rursus vero etiam fratribus ineis esto praecipiens
in nomine IJomini nostri (addidit cum Arm.
,, "), Jesu
Christi, ut diligant uxores suas, ut Dominus noster ecclesiam suain." Arm.
^
/
.
/'*/"£/
\\
1'^ .
^
)
1
,
1
} . $>
18
274
EPISTOLA
, ti'
,
iv
/,
//,
i. e. ,,Ita (Hoc modo) et fratriLus meis praecipe in no-
iniue Domini nostri
,
Jcsu Christi, amare (ut ament) uxores suas
,
sicut
Dominus noster ecclcsiam suain." Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 1. et

3. Cod. Med. exhibet ,,
", quae leclio, si vera est, eo spectare videtar
,
quod docet S.
Paulus in I. ep. ad Cor.
6,
14.
— Antiochus Hom. 21.
,,
ovv
, ." Antonius Mel.
1, 14. (Serm. 64.)
,, ,
&} ,
'3.
"
Cf. Clera. Rom.
, §.
38. Cotelerius ex Interpolatore
(Gr.
2.) et Vet. Int. (Lat. 1.)
exhibet
,,
-
", quae Smithus ita explicare conatur: in honorem Christi in-
carnati
,
qui humanam naturam sanctificavit et castissime vixit. Opti-
inurn mihi quidem videtur, transpositionem cum Vossio suspicari, atque
ita totum locura vertere :
. Cf. S. Pauli ep. . ad Cor.
7,
9. Jncobson. Fateor
equidem, hanc conjecturam ob facilitatem suam mihi quoque vel maxirae
placere
;
sed quoniam omnes praeter Codicem Med. testes uni eidemque
lectioni favent, non ausus sum textum corrigere. Pro ,,", quod
Cod. Mcd.
,
Lat. 1. et Antonius exhibent, scribendum duxi ,,"
cum Syro, Arm. et Gr. 2.

Lat. 1. „Si quis potest in castitate raa-
nere, in honorera carnis Domini
,
in ingloriatione Domini (addidit ,,-
") maneat. Si glorietur,
pcrditur: et si videri velit plus („rr/6'i>>")
cpiscopo, corruptus est." Syr. QjQ£i.^Q—i> |Ja.>a^
f ^«
lAJ|
v
(
(Cod. . Lic et infra }acnini£)|) }£.1
^
,£*. ]
J
#
Cl!^
\^.k»2J
i. e. „Si hoino polest manere in castitate in honorera
corporis (carnis) Doinini nostri
,
maneat sine gloriatione; sl glorietur
(gloriatus cst, sit) perit (periit) ;
si cognitus est (sit) sine episcopo
(extra, praeter episcopum), perditus est sibi." Arin.
|*
<1
,
.
, - J]}
&.
1
AD POLYCARPUM. 275
^
-
,
&.
&
,
"
'
&. &
&.
i. e. ,,Et sl quis continentiam habeat, et po-
test (potens est) manere (stare) cum castitate (sanctitate) in honorem
corporis (carnis) Domini, maneat (stet)
,
et ne glorietur. At si quis
glorietur (gloriabitur), peribit (pereat)
;
et si inveniatur aliquis sine
episcopo, perdelur (corrumpetur)." Latere videtur hic error librarii, qui
,,inveniatur" scripsit pro „cognoscatur", nisi forte
interpres ipse illud explicationis ergo dederit. Gr. 2. —
,,

& -
,
'." Verba ,, yvcoa&fj" . . . habentur in
Cod. Nydpr.
1, 2,
. . . Anton. 1. 1. exhibet
,,
3"
pro
,,
&.'
(
Cod. Med. ,,
&" pro
,, ". Reliqui
ut nos in textu. Lat. 1. ,,Decet autem ducentes et ductas cum sententia
episcopi unionem facere
;
ut sit (om. verba
,, ")secundum Dominum,
et non secundum concupiscentiam. Omnia in bonorem Dei fiant." Syr.
teaam^l? ^
^?1? \*
No
j-^^^
^^
\\
>
^
Ja^=> ])
y£ao
ls^
01 Iooijj
.^^
,
#
|
]c7L»^5
,
_j? i. e. „Decet (Decens sc. est) enim
{,,
11
)
viros et uxores, qui (matriinonio) juncti (sunt)
,
ut in consilio episcopi
sint (Bunt) juncti (jungantur), ut sit conjugium in Domino nostro, et non
in
concupiscentia. res (oinne aliquid
,
omnia) autera (,,<?£") in
hunorem Dei fiat (sit, erit)." Arm. *\ .
. /
,
^/. .
/ ,
/*
&
/
.
. e. ,,Conveniens (Decens) est viris et
uYoribus matriraonio junctis cum mandato episcopi matriinonio jungi, ut
fiat matriinonium in Domino (in Dominuin) ct non cum concupiscentia
;
oinnis res (omne aliqnid
,
omnia) in honorem (^loriam) Dei fiat." Gr. 2.
,,'
, (Ms. ,,")

,
&'*
. . .
18
*
276
EPLSTOLA
VI.
,
& .
-
'
. 1.

. Cod. Med. ,,".
Salvinii apagrapboB
fruudi fuit Aldrichio ,
apud
quem
,,"
legitur. Jacobson. Syr
Icr^n «.al?
(Ced. B. laaam*alsi)
kaaamalo
^i^-w
*
q^2 }CLk*.J
i. e.
„Spect:ile Ld
episcopuin, ut etiam Deus spectet ii
vos." Arin. *\)
>
,
\\
.
. e.
„Spectate in episcopum
,
ut (.
,,') Deus in voij
speclet."
Citantur haec ab Antiocbo in huinil. 124. Usscr. Gr. 2
ut Gr. 1.
ibid.

&. Antiochus 1. 1.

,,
(recreor ii
episcopo, <
mihi suhrogatus cst. Vossius) , (al.
,,)")
' \
."
Kistias suspicatur voces
,,,
"e Iocc<l
suo motas fuisse, veramque lectionem esse .... ,,
.^
, \
". . . Quam emendationem si admittas, mavult vir
doctus: ,
-
,
." Dissert. de potestatis episcopalis origine, cujus versio-i
nem Germanicara praestat Illgenii Zeitschrift fiir die historische Theologie
Tom. II. P. 2.
p.
47 sq. Apud Damascen. Sacr. Parall. Lit. 2. Tit. 48.
(II. p.
779. ed. Le Quien): ,, ,
&.
,,
."
Jacolson.
Lat. 1. „Unanimis (ut in ep. ad Rpb. c. XXI.) ego cum subjeelis episcopo.
presbyteris, diaconis : et cum ipsis mihi pars
(
Cod. Caj. ,.pars mihi"]
fiat caperc in Deo." Syr. _*_!_]? ^
«.a^-w
)|
)|
|_*.*-£
(Cod. B.
laaam.*2>]]
)
lanmaP ,^«»
i. o. „Ego ero pro animabus eoruin
,
qui sabjecti (sc. sunt) episcopo et
presbyteris et diaconis
;
cum iis crit (sit) mihi pars (portio) apud Deum."
Arm.
1!
:
\^^
/
.
.
. &
1
. V
: i. e. „Persona
(anima) mea pro
personis (aniinalm.s) vrslris. Si
oblcmperatis episcopo et saeerdotiblfl
ci
diaconis, Bet (liat) mihi pars (portio) vobiscum apud Deuin." Rectias
AD POLYCAKPUM.
277
'
y.ai
*
.
-
&
& \
,-
fortasse sic intcrpungcs : .

:
\*
clc. i. e. ,, mea pre auimabus vcstris
,
si oblcmperalis opiseopo ct
saeerdotiboe et diacoois. Fial
mihiV etc, Legiese videtur cxnuplari
syriaco
:
v
qdAa£iJ
pro
^^,^

*•4>1 P
ro
*^•»!
~ et
«Q
1^^
j)ro
. 0(*
#
Gr. 2.

,,,
.'
/
. (Ms.
,,0")."
1. 1.

.
,,3"Cod. Mstus
,,&",
queinadmodum in ep. ad Eph. c. XIX.
,,
9",
ad Trall. c. V.
t
,ei8y" pro ,,".
Cf. S. Pauli ep. ad Pliil. 1,27. — Copulam ,,"
anlc ,
,
"praetermisit Salvinius. Pearsono haec ila dislin-
guunlur, ul ,," sint cpiscopi,
,,
"presbyteri,
,,-
"
diaconi. JncoLson. Syr. >Q^ (.^] ^.
#
|)
r
>j >Q^ &,
>-»<._.*.*. i. c. ,,Laborale invicem (juncti), facite certamcn (agonem)
invicem (juncli), currite invicein (juncti), palimini invicein (juncLi), dormite
invicem (juncti), surgite invimn (juncti), sicut praefectus domuum (procurato-
res, (lisj)cnsalores)I)ei,
et filii domus (domestici) ejus, et
minislri ejus (add.
„<"). Verba
p
r
-K* •Oii Qui£o ,,donnite invicem (juncti)
a
deside-
rantur in Cod. B. Cureton. verba inde a voce
^»*|
„sicut
u
cam se-
qu(4ilibu.s eonjungit; scd haec sejungenda
,
puncliimque pone vocem
^ iffin ^i
^_*^ ponendum esse e reliquis lcstibus apparet. Arm.
[*1" ifyJkuilju
/,
a
y
. ^
*.
_
}
1 _ niunj<rlij>
1 ['['['"
.
. 11 .
*
: i. c. ,,Invii!em
(juncti)
laborate, ct invicem (juncti) patimini, et dormite ct surgite in-
vicem (juncti; oinisit \oces ,," ct ,,",*ac videlur
lrfiis.se :
J\")
t
** yO^ ,0.£ Qli^OJO),
sicut procuralores (oeconomi)
Dci et duHieslici (sec. Syr. interprelem) et ministri ejus.
"
Gr. 2.
ut Gr. 1.
I.
. —
.Lat. i. „Placete cui militatis
;
a quo et sli-
pendia ferlis." Syr.
-
0.>£*')
,^»010.>*(1£>0 Cl^ Oj.£i.•
278
EPISTOLA
&,
'
&. ^
&].
'
.
!
.(Cod. . JAuama] lAAjama]
i. e. „Placete ei, et servite (mili
tatc) ei, a qno accipilis (s. accipietis, vel ,,quod accipitis, accipietis al
eo", aut „ut accipiatis ab eo") opsonia." Legisse videtur ,,
"vel
,,
."
*
_
. .
2_
-,
. e. „Grati estote (placete) et servite ei
,
quod accipieti.
(vel ,,ut accipiatis") ab co dona („stipendia")." Gr. 2. ,,^*
pro ,,&".
I. 1.

&.
Lat. 1. „Nullus vestrum otiosus inveniatur." Mi
ratur Vossius
,
quid Int. Veteri (Lat. 1.)
in mentem venerit, ut pro de-
sertore
substitueret otiosum. Cod. Mstus adhuc exhibet vocem
,,
'
margini
adscriptam ;
alque hoc glosseina inasitatioris ,,'
({
trans
tulit Int. Vet.
(Lat. 1.)•
Jacohson. Syr.
Jj.i£lJ ,^.> laj) ]i
i. e. „Ne quis (Non homo) e vobis rebellet." Arm. .
: i. e. ,,et aliquis rebellis invenietur." At nemc
non videt, vocem Jjj cum accentu acuto
(Jf)
scribendara esse, unde ver
sio prodit: „et ne quis (ora.
,,")
rebellis invcniatur." Haec cum
graeco magis quam cum syriaco textu conveniunt.
— Pro
,,.
"Valentinus Pacaeus ex Augustano codice, nomine et verbo in
unam vocem
conflatis, ?]" edidit; ex Nydprucciano codice
,,&"
Jo. Brunnerus edidit, indeque totam sententiam Latine
sic expressit: „Nemo se vestrura excuti aut spoliari patiatur", qui
error non aliunde natus, quam quod latinura desertoris vocabtllum hic
usurpalum ignoraretur.
Usscr.
1. 2.
— .Apud Antioch. Hom. 104. ,?3
&
,
,
, -
,
."Jacohson. Lat. 1. ,,Ba-
ptisma vcstrum maneat ut sculum (,,"), fides ut galea
,
caritas ut
lancea, suslinentia ut omnis arniatura." Syr.
]^_^
\±A \
yj\
]!2 ,U>V*J
.» Jz?qj.O)
i. c. ,,Baptisma vestrum sit (cril) vobis (scc. Cod. B. „apod vos")
sicut
armatura (arma), et fides sicut galea, ct ainor sicut lanroa. ct patifntia
AD POLYCARPUM.
279
, ,)
-
,
"
&. & iv
,
&9*
. .
sicut omnis (tota) armatura." Arm.
\
/ b
^n
.
",
.
-
}
. - qbh
L•
-
1. e. ,,Sed stel (ma-
neat) in vobis iides (ac si legisset: ,,«/// ")
sicut armatura (arma)
,
et spes (,,") sicut galea
,
et arnor sicut
lancea, et patientia sicut scutum
,,
"?)." Arra. hic a graeco non
minus qaam a syr. textu abit. Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 2.

.Pro
,,
"Cod. Ms. habet ,,-
"perrautatione literarum librario nostro perquam familiari, e.
g.
c. IV. ,,"pro
,,,
ad. Pbilad. c. VI. ,,"
pro ,,". Poslea Cod. Ms. exliibet ,,&", libb. iinpr.
,,&". Jacobson. LaL 1. ,,Deposita vestra, opera
(
Cod. Caj.
„Veslra deposita opera"); ut accepta vestra digna feratis.
"
Syr.
,u£)l)
y*\
i. e. ,,Tbesauri vestri sint (erunt) opera veslra bona (add.
t
,ayada"), ut accipiatis donum Dei sicut justum (sc. est, s. convenit)."
Arm. 1**-
_ $
}*
-
9
&
: i. e. ,,Et tbesauri sint (erunt) vestri
bona opera veslra, ut accipiatis dona
((^)
a Deo." Addidit cuin
Syro vocem
„&",
scd omisit verba:
cXjl? v*j|
i. e. ,,".
Gr. 2. ,, (Antiquarius, qai Nydpraccianum codicem de-
scripsit, lalinara hanc fuisse voccm non intelligens, reposuit ,,
-
". Usscr.^
,
'
(Ms. ,,-
", Nydpr. Cod.
,,
")
-ta &9."
1. 3. 9 . . . Cod. Med.
,, &"pro
,,
& &' ". Damasceni Ecloga de Palientia et Longanimitate
(II.
p. 788. ed. Le Quien) : ,, -
, \ ." Cotel. Legendum
,,9
", ut apud Antonium. Smith. Anton. Serm. 77. ut Damasc.
,
scd
dedit ,,' (,,"") ". Lat. 1. „Longanimiter ferte
igitur vos adinvicem in mansuetudine
,
ut Deus vos. Fruar vobis sein-
per."
Syr.
^_j]
|Zq>aaJ.O
1?r—
w' 2_> .»>
IrK^f
]ocnZ
280
EPISTOLA
VII.
^
-
vivu
,&
, &-
tv &
3
&&
(Cod. .
,
^) ].^ ,
]
loi
]
#v
qsZq!^ ]<n^s
?
i. e. ,,Sit protractus spiritus vester (i. e. „longanimes, putientes eslote",
cf. I Cor. 13, 4. ctc. Pesch.) apud (vos) invicem in lenitate (inansue-i
tudine), sicut Deus apud vos (,,' "). Ego laetor (gaudeo) in
vobis in oinni tcmpore." Initiuin capitis VN. usquc ad vocein
,,
-
" pag. 282. 1. 3. desideranlur in vers. syr. Arm.
1[>!1
^
}
V*
^
) /ru
[
:
i e. ,,Longanimes (Palientes) estote invicem (erga vos invicem) man
-
suetudine, quasi Deus sit (esset) in mediis vobis (ad verbura ,,in medio
vestro")
,
et gaudeo in vobis omni hora (tempore)." Gr. 2. ,,-
&ovv , &
1
."
. . .
1. 1.

&.
Cod. Mstus ,,", edd. cum Vossio
,^
'".
Cf. ep. ad Philad. c. X. Idcra exbibct ,, rt
t
i
"
pro ,, ",
deinde ,,", cujus loco Cotel. vult
legi ,,", alii cum Gr. 2.
,,
"
;
denique ,,
-
/ r/
r'
pro
,,&",
quod libri impressi cum Vossio dederunt. Lat. 1.
„Quia
(,,") ecclesia quae in Antiocbia Syriae pacem babet, ut
ostensum cst mibi, pcr orationcm (,,
") vestraiu
,
ct
cgo laetior factus sura in sollicitudine (Sine dubio scriptum fuit in in-
sollicitudinc
,
uli supra c. V. ,,
"in ingloritttione. Jncoh-
son.) Dei
;
siquidem, per pati, Deo potiar, in inveniri me in oralione
(An legit ,,"^ ca cnim vox aliquoties male ,,/" scri-
bilur; an legit
,,
", ut apud Interpolatorem exstat ? Sod Monta-
cutii Codex in resnrrectione : quod vcrum est, et illud orationc abbre-
viatura est. Pearson.) vestri dtficipulum (,,3"\ Cod. Caj. „poliai
invenirc in rae in oratione vcslruin discipulum")." Arm.
\\_
1\*>
.
.
, .
.
j
/ injifli &.
L•
i. .
,,St(l
propter ecclesiom (i.
<•.
si respicias eccleiiam) AntiochiM
Syriac (Syrnrum). quirla csl pCT
|>iv<is > t*sl r.is (|>1> vcslris), quo-
AD POLYCARPUM.
281
, 9•
fie
/J
ahrJQii
&,
TloXtyMQne
&~
/ /
modo et scripserunt ad me; et cgo in pace (cura pace
, tranquillitale)
sum spe (cum spe, per spem) Dei (om. verba ,, &
&
")] precibus vestris (pcr preces vcslras) et disripulus
vesler
invenior." Haec, si qaid video, nonnisi e syr. versione lucem accipiunl.
Non eniin divorira
,
Arm. legisse ,,
rrj —
-

9,
quod durius esset
;
noc puto textum arm. esse cor-
rigendum, ac scribendum : pro
et

!
pro .

:
sed legit Arra. interpres
]Z
r
^ ^^^D
„propter ecclcsiam" pro \Z
r
^>
^£\ „quandoqui(lein s.
quoniam ecclesis" ct «.j*sAa|0
,,et invcnior" pro
«.jahAa]? „ut in-
vcniar". Gr. 2. ,?

cos 3
(
Ms.
,./ //tV"), *
— 0,
3
(Cod. Florent. ,,
(
)
,
&
&,"
1. 2.
'— 70. Hacc refert S. Polycarpus in epist. ad Philip-
penses c. \IIf. Pearson. Propter hoc caput et consequens scribit Euse-
bius (H. E. III, 36.)
ab Ignatio ecclesiam Antiochenain Polycarpo fuisse
commendatam; idqae postea in Calalogum suuin retulit Hieronymus.
Vide
sis Jus Graeco -Romanum
p.
179. (Tom. I. ed. Freher.
,,
t#•, . . . .... ^
-
'9"). Cotcl. Cod. Mstus ,,os ",non
,,",
uti post Vossium libb. impr. Jacolson. Lat. 1. „Decet, Polycarpe Deo
bcatissime, concilium congregare Deo decentissimum, et ordinare aliquem
qurm (liUclum valdc babctis et (Cod. Caj.
?>
habetis valde et") impigrum,
qni
(,,")
poterit Dei cursor vocari." Arm.
|\ £
- //^[_
,
.
^
jnjJ
[ {}•
)
,
^
[. .
} /;#,
i. c. ,, <\ (Decct) bcate Polyrarpe, congregare consulto (clara)
ronsiliarios digOOS Dco, ct eligere, qui valdc dilecti sunt vobis, bomincs
virtute praedilos (foilcs, probos; pluralem numerum e punctis Ribui
tcxtui syr. additis facile possumus cxplicare), qui possunt (potentes sunt)
ficflri praecursores Dei." Gr. 2.

,, ,
'
-
,
os
&
'."
282
EPISTOLA
,
&
'.
']]
' &.
/
,
. &
,
& ,
-
1. 1.

). Dedi
,,
"cum edd. omnibus
pro ,,
", lcctione Cod. Msti, quam contextus recusat. et
a librario nostro saepissime comrautantur; cujus oscilanliae exeinplum
nolabile exstat in cp. ad Magnes. c. VII., ubi \n una eademque periocha
pro ,,. . . &"Cod. Ms. babet ,,. . . yai
3". Jacohson. Cod. Med.
,,
",Lat. 1. et Gr. 2.
,,".
Lat. 1. ,,et (add. ,,") hunc dignificari, ut vadens in Syriam, glori-
ficet (Cod. Caj. „ut vadat in Syriara et glorificet") vestrain impigram
charitatem in gloriara Dei (,,&")." Arra. .
,
1 // i. e. ,,et mittere in Syriam,
ut glorificent amorem vestrum"
;
ac si legisset ,, ,
"oraissis vocibus ,, -
— — &." Gr. 2. ,,
7 , & ]
&."
1. 3.

. Hanc sententiam Syrus interpres dedit his
verbis:
]!|]
]]]
.oiasu ^
Jj-^\^qa
Aa^
^^^
#r
Siiji\AJ) uZXx^^D i. e. „Christiano non est ei potestas super animam
suam (super s. in se ipsura), sed Deo paratus (sc. est), ut se subjiciat."
Nova bic reperitur lacuna, quae a voce
,,
"usque ad verba cap. VIII.
,, ", sive a
.
282. 1. 4. usque ad
p.
285. 1. 3. per-
git. Aim.
l
1
/»^ .
/ £
&.i. . jamque (ergo
,
itaque) Christiano
non est potestas personae suae (in personam s. animam suara
,
in se
ipsum), sed paratus est Deo." Versioncm syriacara ulthua tantum voce
omissa reddidit.

Gr. 2. ,,
". . .
Citatur a Jo. Damasceno haec sententia libro 3. Parallelor. c. 15. , sed
non apposito Ignalii nomine. Usscr.
1. 4.

.
Cod. Mstus ,, ",non ,,
",uti in libb. impr. Non erat igitur, cur textum ita rclin-
geret Pearsonus
,,
?]". Apud Int. Vetemn (Lat. 1.)
ipsi,
ni fallor, dativus cst; et sensus loci
,
non uti Marklando visum,
qunndo istud perficitis ,
scd polius, quantlo ul illius graHa, in illius
honorcm perfeccritis. Jacobson. Lat. 1. ,, opua Dei est et vestri,
AD POLYCARPUM.
283
. tjj
&
&Jt*
.
VIII•
&
'
,
&-
Iquoniara
ipsi (Cod. Caj. „qui ipsi") perfecti estis." Legit igitur
,,
(Cod. Caj.
,,")
vel 3." Arm. .
&
.
}
11 i. e. ,,et Loc
opus est Dei et vestrum
,
quando perficiatis (perfeceritis) hoc (,,")."
Gr. 2.

,, ", sed Cod. Nydpr. exhibet
,,
".
1. 1.

.Transpone verba ,, "h. e.
,, ".Smith. Lat. 1. ,,Credo enira gratiae
,
quoniam pa-
rati
(
Cod. Caj. ,,qua parati"
)
estis ad beneficentiain Deo decentem."
Arm. l*i- ,
.&
&
&. \. e. ,,Et credo gratiae Dei
,
quod parati estis
operi Dei." Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 2. . . . Proba est Msti lectio
,, ",
ut quidcin puto. Interpres (Lat. 1.)
attaraen videtur legisse -
". Vossius. Legit Int. Vetus (Lat.
1.)
ut Interpolator (Gr.
2.),
Codd. Nydprucc. et Florent. ,,", Augustanus autem Codex et An
glieanus, ut et Mediceus, recte babent
,,
1
'.
,
,. Suidas : .voc.
.
Saepe ,," et
,,
"confundunlur in veteribus Scriptori-
bus. Pcarson. Lat. 1.
,,
Sciens (om. ,,") vestrum compendium
{,,") veritatis, per paucas vos literas consolatus sum." Arm.
.
^} [
/Jui^
'A .\. e. ,,nam (quod) et scio prom-
plitudinera (s. praeparalionem
;
videlur legisse ,,'") veritalis (vel
„veritati") vestrae. In oinnibus (ac si legisset ,,
")
literis
(scriptis) peto a vobis." Haec a praecedentibus sejungens cum sequen-
tibtis connectit. Gr. 2.
,,
(ita Codd. Nydpr. el
Florent., scd Aug.
,,
") ". . .
1. 4.

.Vocem ,,", quae legitur apud Interpo-
latorem (Gr.
2.),
intra uncinos inscruerunt Coteler. et Russel. ,^
[]
". . .;
sine uncinis Hornemannus
,
ex Smithi mente,
qui ut Graeca cum Int. Vetere (Lat.
1.)
congruerent omnino voluit. Jrt-
284
: I
,
/,
,
'
^
.
cohson. Lat. 1.
„Quia igitur (,,") omnibus ecelesiis non potui
(Cod. Caj. ,,
omnibus ecclesiis potui") scribere, propter repente na-
vigare inc a Troade in Neapolim, ut volunlas praecipit': scribes aliifl
(ac si
legisset
,,") eecle.siis
,
ut Dei sentcnliam possidens^ idea
(videlur omisisse

«*
")
et ipsos facere.
"
Arin.
^, &
Jbljlthtjuij
' 7'
*[
Y,jJ
"*
tiT^ "UP
n
C
1
_
uilhiiiii
'
.
i/tlli
,
/ &:i. e. ,,nam (quodj
omnibus
ecclesiis non sustinui scriberc
,
quod (nam) improviso disccssi
(abii) a Drio (Trio, Troadc) in Niaboliin (Ncapolini). Nunc tu
(.
verba ,,
")sicut vir, qui acquisivit (possidet,
habet) mentem Doi, scribe ad ecclcsias, quac supra nos (,,superiores quam
nos" ;
legisse videtur syr.
^A^bo)
sunt, ut et illae (s. illi) idem fa-
ciant." Gr. 2. ^ ovv —
,
(Cod. Nydpr.
,,
0"} ,
— -
(Cod. Nydpr. ^"),
."
1. 2.

. Smilbus inallet (eum Lat.
1.)
,,9
,
pro ,,&". Ruchalus, cui durior videlur locutio
,,",
quam ul tolerari possit, reponit vel ,,• 'vel
,, ";
at phrasis est Oiatoribu.s usilata. Smith. et Jacohsun.
Pro ,,
", ut Cod. Med. cum Lat. 1. exhibet, Arm. et uiunn M
Gr.2.
reponunt
,,
". Lat. 1. ,,lii quidem goteotes pedites mittere,
hi aulem epistolas per a lc missos (Cod. Caj. „episto)as a U mjssas"),
ut glorificeris
(,,
") aclcrno
opere. lt dignus cxistens", sc.
conjungit bacc cum sequentibus; scd Cod. Caj. sic ioterpnngit :
M
aeterno
opere ut dignus existens." Arm. l»t_
".
1
lujlili
{. ..
.11 . 1'• •• « »»£l
111 i
-
lanl (luilltMil) \\ros (it) qui polenlcs sunt (pousuul) epistolis vestris,
ul
gloiilicfinini in operibus saeculuram (aeternitads)
,
quomodo et digni
estis". Legisse videtur ,,.

et
..(;<>/
ovrss*'. Gr.
2. —
,,
,
(Ms. ,,
")."
) POLYCARPUM. 285
'
'
. "
.
'^ -
I. 1.

. Pro ,,
"
Cod. Mstus exhibet
,,
". Apud Aldrieliium perperam omiltitur articulus ,," anlo
,,". Jacohson. Lat. 1. ,,saluto omnes e.v nuinine
;
et eam quae
Kpilropi, (um dorao tota ipsittS et filiorum." Arm.
\\ni"J^
unflr
? 1
^
1
ir.uil• L• % i. e. ,,Salulem do omni ho-
mini (syr. ctiA^^)
secundura noraen suum, et uxori Epitrobi (Epi-
tropi) et omni domui ejus, et filiis ejus." Gr. 2. ut Gr. 1.
1. 2. . Lat. 1. ,,Saluto Attalum
(Cod. Caj. „Athalum") dileetum meura." Arm.
[
^^.
i. e. ,,Salutem do Adelao
(
s. Atelao) dilecto
nieo." Gv. 2. ,,.-
" (Ms. ,,
")
-
."
1. 3. — 70. Lat. 1. ,,Saluto futurum
digniiicari ad eundum in Syriara." Syrus
,
qui reliqua quae sequun-
tur omisit, locum bac ratione reddidit:
OOT?
f—
^-_i_jft
).—Jf ^j—
.- i. e. ,,Saluto eum (Sciscitor salutem s. de salule ejus) qui
dijinatur ire Anliocliiam pro me, sicut praeccpi tibi. Finis." Ac si le-
gisset:
,, -
, xada>s
."
Sed verba ultiraa mihi
certe videntur ex alio loco buc irrepsisse
;
porro opinor vocem ali-
quam
,
quae graecae
,,
"respondcat excidisse, ac legendum
*~\*(}^) s.
|oAaJ5
r
-»A^o
Jj
-)
i. e. „qui paratus s. futurus (sc.
cst, sit), ut dignetur", pro
|.^)
M-j]
> 5
(
l
ui dignatur"
;
ac denique
nullus dubito leclionem (.aua.^]] „Anliocbiam" pro
..,« „in Sy-
riain" e margine in texluin venisse. Ann.
\"£"/"
£ _
1
,
\. e. ,,Salutem do (Saluto)
ei fralri
,
qui paratus est ire in Syriam.
"
Haec non posse nisi e
Syro
explicari arbilror; legLsse cnim videtur Arin.
j.**|
'5 i. c. ,,eum
fratrem" sc. saluto, pro
.»]
OCiy, atqac si leclio modo pruposita vera
est, vocein
JoAaJJ
omisit. Gr. 2.

,,
(om. ,,")
* ."
286
EPISTOLA
AD
POLYCARPUM.
&.
.
$$
diu &
'
.
& ,
"
^ , & .
1. 1.

.
Verba ,, "usque ad
,,
"in exscribcndo praetermisit Vossius, ab honioioteleuto clau-
,
sularuin, uti videtur, deceptus. Jacolson. Lat. 1. „erit gratia cura ipso
eemper, et mittente ipsum Polycarpo (Cod. Caj. „ipso Polycarpo"
;
legit
ergo ,,
"pro
,,
"). Valere vos semper (Cod. Caj. „Valete
semper
vos" ;
legisse videtur ,, ") in Deo nostro Jesu
Christo oro
;
in quo permaneatis in unitate Dei et visitatione.
"
Arm.
lt_ /"/////'' ,
/
\^ .
^
I
1
/.

[3
&. : i. e.
,,
et sit (erit)
cum
eo gratia omnis (sc. hominis
;
ac si legisset ,," pro ,,
",nisifortepro
legenduin vel
),
et
cum Polycarpo, qui mittit eum. Oro (Precor) ut salvi (salve) fiatis
(sitis)
omni tempore (hora) in Christo Jesu Deo nostro
(,,
&
"),
quo maneatis (stetis) concordia (unitate)
cum
Deo et cum episcopo (,,
")." Gr. 2.

,,
-
0 ". Codices Augustanus et Leiee-
strensis
habent
,,
"pro
,,
",et fortasse reclius. Smith.
1. 4.
" . . . Subjicitur in Cod. Msto ,,
".Lat. 1. „Saluto Alken, desideratum mihi
(,,"?)
nomen. Valete in Domino." Arm.
[*
IhJui
:
'
_\\
: i. e.
,,
Salutcm do
Alkiae,
dileclac meae. Gratia cum omnibus vobis Amen." Yerba
,,
"vertit, ut in ep. ad Smyrn. c. XIII., ac si legisset
,,
"vel ,, "; porro oinisit
verba ,,
", eorumque loco dedit
,,
-
". Gr. 2. Cod. Augustanus :
,,
,
..
." Cod.
Nydprucciano legitur :
— „r/
.4". Florentino:


. (, ';)
^
. Ub\
ut inclusa
illa observalio crilica e margine in contextum bic irropsisse ,
ita el sim-
plex illud
,,
"in aliis a festinante librario. brevitatia cansa vide-
tur fuisse apposilum : ut in notissimis el communfosimc receptia hujus-
niodi vcrborum formulia osa venire cernimos, Uster.
R e 1 i
q
u a e
quae feruntur
S. Ignatii
Epistolae et Fragmenta.
.
1. 1. ). . /.. Haec epistola, quae Ignatianis addi solet, nonnisi re-
peritur in Cod. Med. et in verss. Lat. 1. et Arm. In ed. Cotel. huic
inscriptioni alia praemissa est, quae editori
,
ut puto
,
tribuenda sic se
babet: „Mao£ae
^." et Lat. ,,Mariae
prosclytae epistola ad Ignatium". Lat. 1. ,,Mariae proselytae Chassao-
boloram ad Ignatium cpiscopum Antiochiae epislola." Arm.
(-
\*
" 1
**. .
\. e. ,,Epislola Mariae mulieris cujusdara (unius) c
^jiulon (vel „Casbalon
l
') urbc ad Ignatium beatura scripta."

Quam-
\is liaec epiatola sit comraentitia, non tamen indignam judicavi, quae
lueem rideret: tnm quod hactenus esset inedita, ut fucus interpola-
torie in eo etiam appareret, qiiod ex hac epistola petierit, quae illi ad
-iiesios inferciret. Sed et hinc dilucet, quid illis praebuerit occa
sioBon errandi, qui arbitrati sunt, Mariam Deiparam Ignatio scripsisse,
el illum viciasim Mariae. Procul dubio enim veruin est, homines istos,
• uiii iiiiiudii.ssent aliquid de hac epistola, putavissc eam esse Mariae Vir-
inde \< arripuissc occa.sionem fingendi et aliam
;
quia haec,
qaam daraua, ad ietoron
inanus uon pervenis.set. Atqui nunc
apparet,
qu.nn falsi
iti fnerint, cam non Hebraea, sed CiUssa fuerit liaec mu-
lier; si tamen anquaiD talla fnerit, eujns nemo veterum
,
quod sciam,
meminerit. Ita antem feoeramu.s tituluin (nempe ,,Epistola Mariac Ca
stabalitidis")
,
ductn polissiinum magoi Casauboni; cujus istam eonjectu
iaiii
faiese , aliqoando ex Rev. Armachano (Usserio) intellexi. Ille enim
pro eo, qaod <s[ in vulgalis ,,",legebat ,,",
((isiuhalis , duia
gatis Ciliciae arbe.
Flnrentinus
liber exbibebal
19
290
1EPISTOLA
Mu(jtu
' -
,,)
". Veteres
autem inlerpretcs quidnm
liabenl Chassaobolorum vel
Chasaholorum. Putet forsan aliqaie, liujus
loci
mcininis.se Hesycbium cx Acscbyio ,, , ,
".
Facile enim corrigi possit ,,". Nihil tamen ausili
afiirmare. Et qais sane aliquid certi possil staluere de illis urbiuin
-
neltatioqibus,
quibus non addilur locus, ubi sitae sinl? Ouam solemac
isLud sit
Grammalicis, ut noininibus propriis viroruin
,
mulicrum
,
nrbinm
et regionum nibil aliud addant quam ,,
.,
Sd"v<
^' et similia, nonini ignolum cst. Ideoque pluriiuum eofl
falli puto, qui similitudine talium vocabuloruin adducli, aliqoid de illis
certi dccernere satagunt. Sed neque Cassipolis Plinii
,
quam in Cilicia
recenset, locum bic babcrc potest. Ausim ego contendere
,
vocabulum
islud non recte sese habere. In omnibus scriptis codicibus legitur Cns-
siponis, unde Hermolaus finxit id
,
quod in vulgatis passim apparet. At
quam bcne, alibi videbiraus. Aut itaque vera est lectio Casauboniana,
aut hic rescribendum
,,
". Nec ab eo multum
abeunt veteres quidam interpretes
,
qui Chasaholorum habent pro Cata-
holorum. Catabolum autem oppidura statuunt omnes prope Alcxanchiain
"", sive Alexandriara Scabrosam: id enini veruin esse ejus loci
aomen, alias ostendam. Memoratur hoc oppidura Anlonino
,
Itinerario
Hierosolyinitano, Tabulis Peutingeri
,
Geographo veteri Anonymo. Inde
Catabolensis. ,,"autem Graecis dicuntur
,,
",
navium stationes et emporia. Inde quoque ,," pro
,, -
". Vossius. Placet
,, ",et postea „<"<
Cotcl. In Graeco Jgnatianarum epistolaruin Elencho
,
quera Parisiensi
editioni Guiliclmus Morelius
,
et Antverpianis suis praefixit Chrietophoroa
Plantinus, proxima epistola (buic respondens) ,,* Kaooo-
"cst inscripla: qiiod cpillielon etiam in veteril versionis Lati-
nac edilionibus vulgalis (in iis cnim quibus nos usi fuimus Mss. non in-
venimus) adjeclum legitur. Qaam palronymicum illud csse nullum sit
dubium : eive a Caslahalis deduetuin, arbe satis nola, sive a Catnbolis,
juxta Issum oppido.
Utramqnti vero locum ad Ciliciam pertinere oui-
stat: quam Mariac, Rebraici nominis proselytae
,
patriam datam fuisse
nemo
mirabitnr, qui ipsum VauJum, Ilebraeiini ex Hebraeis, indidem pro«
diisse, ev Act.
21, 39. ele. memiiuTit. Usscr.
I. 1. Mani(t
£. . . Yossius dcdit

,,
& , lr ooZ
,

, / 3
."
• - ., sed
in nota ,( b. . dicil :
Malim 1
AD IGXATIUM.
291
-
6/ $
-
&' &,
.
. &
&
&-
uti fuit in codice intorprctis. In Cod. Med. legitur item, et nomini
,,"
praeGxa est particula ,,". In eodem quoque haec verba
regata sunt ab Epigraphe
,
sicut in eo quo usus est Interpres
Vetus,
quae tamen ad Epigraphen necessario pertinere observavit Vossius.
Russel.
Lat. 1. „Maria, proselyta Jesu Cbristi, Ignatio Theophoro
, beatissimo
episcopo ecclesiae apostolicae ejus quae secundum Autiochiam
,
in Deu
Patre et („") Jesa dilecto
,
gaudere et valere. —
Seraper tibi
(,,
")
oramus, seciindum illud („««
")
quod in ipso,
yaudium et sanitatem". Arm.
]]^ -
(alibi haec vox
scribitur
)
h
K
\\
u
- &*.
.
*
^
.
^
/
.
^
nnj__
_
(in ed. Const. malc legitur ):
i. e.
„.Maria, peregrina (advcna, proselyta) Jesu Christi, ad Deo veslilum
I^natium ,
beatissimum (ad verbum ,,caput s. principem beatorum", Syv.
}_,
«.*Ji)
episcopum apostoUcac ecclesiae Antiochiae Syrorum (s.
Syriae ;
banc voccra ex ingcnio fortasse addidit, cf. epp. ad Pbilad. c.
\. ad
Sniyrn. c. XI), in Deo Patre et Filio suo dilecto (ac si legisset
,,y.ai '")gaudere et valere (laetam et inco
lumen ficri s. esse) omni tempore (bora,
,,
")."
Omisit verba
,, &". . .
. 5.

l
/. Vosslus dedit
,?
^avuaatcog '

". . /., at teste Russelio in Cod. Med.
-iiin
;
.V:.t.'/A/
,'/
iiainr
xal

xal ?
!" . . . Gotel. .suffragante Russelio, nec verss. Lat. et Arin.
pro ,,
'" legeiidum conjecit
,, '£". Lat. 1.
,.. miracalie et (,,0 ") apuil nos Clirislus cognilus est
Filias esse Dei viveatis, el in posterioribue temponbus inhamaoaluin
ease per Virginem Sfariam ex {,,")
semine David et Abrahain". Arm.
lj
uutli tStuliliiun Jlro
^
/ \y" \
19•
292
EFISTOLA
/
, ( ) &
)
'
&.
L• /#
§ /// \, \-
,
c.
,,Quoniam cognovimus , mirabilis
(,,
davnaote"),
quod Jesus Chrislus (,,' *") Filius est Dei vivenlis, et in
ullimis (poslremis)
leinporibus corpore indutus (ad verbmii ,,incarnatus
s.
incorporatus") est a Virgine Maria a (s. e, „ix
i(
)
seinine (prole) l)a-
vidis et Abrabdmi.
"
1. 2.

.
In Cod. Med. legitur: ,,
". . ., ad quae Vossius animadvertit: pot-
est consistere haec leclio, quamvis et illara V
r
etus interprcs sit secutus.
Lego ,,
(expunxit voces ,,' ") (>{>.-
". . . Lat. 1. ,,secundum eas quae de ipso ab ipso
praedictae sunt voccs a prophetarum choro." Arra.
?
.
i. e.
,,sccundura pracnuntiata verba sua, quod antea dictum est

pio

,,quae

dicta sunt") a choris
(ordinibus, coctibus

ac si legisset
,,
"vel reperisset in exem-
piari suo syr. puncta Ribui
)
prophetarum." Vocem ,,?;"
bis vcrlit, primuin aecommodalius ad textura graecum
,
deinde ad versio-
ncm syriacam ;
sed illud ex margine in textura irrepsisse opinor.
Cae-
tcrum . videtur legi.sse ,, >;0(' "
. . .
1. 3. i'r;y.tr

,
Vossius scribil
,,", scd
in Cod. IVfed. testante Kussolio exstat ,,". Lat. 1. „hujus ^ratia
(loprcramur, digoificantes mitti nobis a luo inlellectu Marim ainiouni no-
slrum (,,/;<5"). . paullo liberius sie vertit:
l^T-
*/
t/j>.lin
.
_/ ^-
_1
\
jilmu
i. e. „Itaqae rogo (deprecor, oro

sing. pro
plur
)
te, pater sancte, miUe nobis a sapientia tua (ab intellectu luo)
Maiinuni
(
Marrinum
)
dilectum"; ac
si legisset:

,.^/.
tGTBQ (tyiSf
(i tn,>i ; i/.or ///?;• Maoif tC
?,);.••
AD 1G\AT1UM. 293
^ imoxonoi Ntug
?
/ xui ^ , '
& . .& y.ai
Xfya'
1. 1.
— . Cod. Med. legilur

,,Ttjs
JVeag fcoXetue". Ad haec verba Vossius adnolat: ,,Cum ita quoque sit in
tralatoris codiee, apparet, valnos istnd oon heri ant iraper esse inflicium.
Quis vero non videat, leetionem hanc oss»;
absurdissiraam ? Quis simile
unquam
nrbia Domen audivit, alque illud Hemelapcs Neapoleos? Scribe

Neag . Nihil certius. INeapoleos in Ci-
licia meminit Geographus quidam Ravcnnas
,
quem habenms Ms. Is
cam ponil ad Celeuderin. Sed cum haec longius absit ab Catabolo,
sive etiam
,
si mavelis, a Castabala
,
verius omnino esse pulo
,
Nea-
polin esse illam, quae Ptolomaeo est -
Ttoog ).
Zarbus enim et Anazarbus idem plane
esL >am et qui conditor civitatis est Anazarbus
,
ab aliis Zarbus
appcllatur.
"
Cf. inscriptionera epistolae sequentis sec. Cod. Med.
,
et ep. ad Her. c. IX. Lat. 1. „cpiscopum Emelapes Neapoleos ejus
quae ad Zarbo (l. „Zarbnm"), et Eulogium, et Sobelum presbyterum."
Singularis est versio Arm., quae habet:
, L•
^^
\. e. ,, ^tui) ('i^ito faelmu episcopum
,
qui cst prope ad Terbium
(v»l ,,T)ei-biuiii s. Derpium") et Euligeon (,,Eu[igeonem" pro „Eulogium")
erdotem Caspalonis (Casbalunis).
"
Priora verba
,
unde profecta
sint, falcor me divinare non posse
;
sed ultima vox tara e graeco
;10pro ,quam e syr.
^^i^m^
pro
.Q»^diPQ derivari pusse videatur. Forle: „ ".
. 2.

. Lat. 1. ,,ut simus desolali praepositis divini
vcrbi." .
(1.
)
[fohahifj*
&
: [. e. ,, simus (fiailius) vacui
(destitnti) ; ministris divini verbi.
"
1. 3. . . X. Locus hic laudatus sumlus cst ex Num.
27, 16 sq.
Pro ,,'" in Cod. Med. legi
,,&" testis est Russelius.
\<>>>ius dedit ,,xad(t7ieo
Ct
, Idcin pro
,, "
,
quud habelur in
Cod. Wed., vult legi
„6",
Lat. 1. „qiicmadmodum et Moyscs
dicit: Provideal Dominus Deoe bominem, qui ducat
(,, ")
popu
lum lnnic; et non eril eyoagoga Domini ut oves, quibus non est pastor."
Arm.
(
|/"'/£
" . \
,
294 MARIAE EPISTOLA
& & &
,
.
II.
, & -
; 1 /
/1
[
-
: i. e. ,,Sicut et Moscs in aliquo (quodain, uno) loco dicit (le-
gisse videtur ,,&
"
pro ,,"): visitet (inspiciat, requirat)
Dominus Deus aliqucm, qui ducat (ad verbum ,,ducere, ad ducendum")
coetum (populum) hunc, ac ne sit (non erit) coetus (populus) Domini
sicut ovis (aut legendum ,,oves", aut sumcndam
,
interprelcni
in exemplari suo syr. non respexisse vel non reperisse puncta Ribui)
sinc paslore."
1. 4.
'

.
Pro
,,
" Russel. in margine
notat, in Cod. Med. legl ,, ", quod tacite correxit Vossius.
Lat. 1. ,,
eo autem, quod juvenes sunt praescripti, formides nihil
,
beata." Sic dederunt Usser. et Russcl. , scd legendum procul dubio
„beate", ut babctur in ed. Cotel. Arm. 1> hV
.
, JJj /
_ : i. e.
,,
Et
quoniam pueri sunt, qui scripti sunt, hoc (ad verbum „ab hoc
u
)
ne ti-
meas
,
beate."
1. 5.

. Pro
,,
(1
,
quod sec. Russel. in
Cod. Med. legitur, edd. omnes rescripserurrt
,,
".
Lat. 1. ,,Cognoscere cnim te volo, quod sapiunt super carnera
,
et ipsius
passioncs non sentiunt, ipsi in seipsis, recenti juventute sacerdotii , re-
fulgentes canitic." Arm.
\fjf_
7r
>
lunn^hu,
/ 1'
1- ^1^\-: i. e. „Sed
volo tc scire (ut seias)
,
quod supcr oorpus (carnem) sapiunt (cogitant),
( (ora. verba ,,
") ipsi in ipsis botrum
(uvam) puerilia lnanifestant canitiem (senectatera) sacerdotii." Retulil
interprefl voccm ,,*"
non ad ,," sed ad ,,
videtur tegisse _A.o
r
£}io „manifestantes" pro ^£:-^ „fulgurantes"
i.
(.
,". Sed, wide enata sil versio
"
_
•.
[<)
/, ..Imlnim poeritifi" pn> .. -rno<J(frirr> iraiirt". (liflioil•
AD IGXATIUM.
295
.& tv
-
.
di
<>
&eov diu -
-,
]
dictu. Doccnl quidem Lcxica, vooabulum
/adjectfve
quoque sumi,
at significare ,,id qaod simile <st avae reeenti, novnm
,
recens". Sed
hanc nolionem »\
solo boc loco, qiu-m laudant, videntur derivasse
;
al-
que, etiamsi nolimns orgere, voci inesse notionem uvae in nni-
versum
,
non vero uvae immuturac s. rccentis : mirum tamen profecto
esset,
si huc vocabulo insolita hac significalione inlerprcs uti voluisset
quum nihil in graeco tcxtu ei responderet. Huc accedit, quod, si vocem
\}_
scnsu adjectivo accipias
,
liltera a_ praefixa explicari nequit.
Equidem opinor, aut vitium hic laLere librarii vel typographi, aut inter-
pretem Arm., quura textum, quem ante oculos habebat, aut non iritelli-
perel, aul legere non posset, ex ingenio eum reddidisse.
1. 2.

. Pro
,,
"
Imp. Aor. I. verbi
,,/./.co" i.
q.
,,
"Cotelcrius teste Russelio vult legi
,,". In Cod. Med. legitur ,, "pro
,,
-
", quemadmodum duce Lat. 1. in nota marginali legendum cen-
suerunt Colcl. et Russel. ]n codem codicc et in vers. Lat. 1. oraissa
cst vox ,,", quae aliunde petita in edd. ponc voces
,,
-
"irrepsit.

„Haec enim (inquit Usser., sc.
,,
". . .),
ct ex sequenlibus complura
,
scd mullis brcvitalis causa praetermissis,
sub Ignalii nomine, ab Antonio monacho producuntur in Melissae lib. 2.
Serm. 19. quod simul cura Ignalianis etiara haec cpistola compingi so-
lcret. Fallitur enim P. Halloixius, qui (in finc cap. III. Apologiae pro
scripti.s
ignatii) <w
epietola ad Magnesianos (cap. III.) isla desumpta fuissc
credidit."

Anton. L 1. dedit ,,'
, ,
///'_. Lat. 1. „Perscrutare autem cogitationem (al. „cognitioncm") tuara
per
(l.il.im tibi a Deo per Clirislum Spirilam ipsius; et cognosces, quod Sa-
iii ii*-I. parvufl puerulus, Videns vocatus cst." Arm.
\
J/
iljjm
/
(1.
)
(}"/'
K
\\
u
/
:
1
'1
,
\. c. ,,Sed considera (menle com-
prehende, intellige, cogita) cogitalione
Spirilnj sancli, qui dalus (vcl „quod
dalum" c Syro malc intellecto) est tibi a Dco per (ad
verbum ,,manu", syr.
*)
.Cbrislum (ac si lepisset: ,,#m
296
MAIUAE EPISTOLA
& \'/)<
,
vltu
$ •
.
III.
,
& '
"). IVmne (vidctui
legisse
Aj]
<
» {!? pro
-| * >Q^O)
scis
,
quod Samuel,
dum puer erat
(,, ^
")
videns vocatus est."
Cf. I Sam.
3, 10 sqq.
]. 1. . . . Cod. Med. legitur

,, '
,
" . . . Vossius restituit
,,
", sed
omisit alterum ,,". Cotel. item, at in raargine adnotavit „forte in-
serendum xaL" Apud Antonium 1. 1. tanturamodo legitur ,,
". Lat. 1. „et choro prophetarum connu-
mcratus
(,,
"**.)
,
presbyterum
(,,", in ed.
Russel. vitiose fortasse legitur „presbyterium") Eli transgressionis red-
arguit; quoniam insanientes filios Deo omnium causae praehonoravit
,
et
ludentes in sacerdotium
,
et („««/") in populum luxuriantes dimisit irn-
punitos
".
Arm. L• ;1*
.*.
)
. :
. e. ,,ct in choris (coetibus) prophetarum numcratus est
;
et sencscen-
tem (scncm) Heli (Eli) propter legis transgressionera reprehendit (redar-
guit), quoniam filios suos, quando supplantabant (impediebant) sacerdotium.
et superbiebant (indabantur) supra populum
,
non castigavit (admonuit)."
Omisit verba
,,

& /,
", et vidctur legisse —
,, ". . /..
1. 5.

.
Respiciunt haec ad Dan. c. 13. s. Histor. Su-
sannac. Antonius 1. 1. tanlummodo babet: ,,Jan//. cor trtto ivep
, .
Usser. ad h. 1. aaimadvertit haec : De eodem agens BasiliiM
in oratione
'Danielem nobis proponit /or ,
&, -
njt
. Cotel. : Verti (sr. vocem ,,'
crudos
et
crudeles senes, qma ad immanitatem, sicut ad aetatem respe-
\iss< epistolae parentein vero simile eet. ln Regula Solitariorum eap.
AD IGXATIUM.
297
iftoXeig ,
'
/.
'
18: „Senissirai (ita Holstenii editio, Acheriana vero ,,Sacvissimi" miniis
bene) etiam erant sacerdotes illi, qui Susannara violare conati sunt; et
Daniel adhuc puerulus erat, qui eos ore suo condemnavit."
Ex Admoni-
tione Basilii cap. 17., ubi babetur: „Vetustissimi jam erant
presbyleri,
qui Susannam violare conati sunt; quos Daniel adhac
parvnlus
detecto
eorum
seelere
condemnavit.•' Yossius denique : Ridicule
(?)
vertit in-
terprcfi cmdeles
scncs pro crudos. 'autem
,
sive crudos
senes aecipi pro illis, qui viridi utuntur senecta, salis notura
versu Vir-
giliano. Tales Graeci vocant ,, 3
,
".
Nec tantura ita
appellantur, qui nuper supergressi sunt, sed etiam isti,
quibus
,
in suprema licet scnectute versentur,
supersunt
taraen vigor ac
vires. Saepius tamen in altera significatione accipitur, de eo quod re-
cens est etc.
— Lat. 1.
„Daniel autem
,
sapiens juvenis
existens
(scribendum videtur: „Daniel autem sapiens
,
juvenis exislens"),
jadicavit crudeles senes quosdam : ostendens adulteros
ipsos,^et non
seniores esse
;
et genere Judaeos existentes, modo
(,,
")
Cbananaeos existere." Arm. |>t_
^ Jiu^
_ ,
/ [
L•
_
&.
(
£
}
&
&
: i. e.
,,Et sapiens Daniel, dura puer erat, judicavit calumniantes
(ratione
sci-
licet bistoriae de Susanna babita) senes (ora.
„«"), et manifestavit
(ostendit) eos irapudentes et libidinosos mcnle, et non senes
,
qui (syr.
?,
quud tam pronominis relativi
,
quam particulae conjunctivae
quod, ut
\ icefl gcril) quanquam e genle Hcbraeorum erant, tamen opera alienige-
narum faciebant (perpctrabant)."
2. y.(d
— . Antonius 1. 1. dedit :
,/
Sca
— 0"
. . . Lat. 1. „Et Jeremias, propter ju-
ventatem renuens tributam ip.si a
Doo
prophetiam, audit." Arm. *!«/
* -
/ Jiun
!, \. c. ,,Atque
etiam Jeremiae, quando propter pneritiam (suam) timcbai venire ad (in)
propbetiam, andivil a
I)»•, qnod dicebal ad ipsum (ciini)
1

;
videtur L•
298
MAHIAE EPISTOLA
&
,
?],
xura
' . 2
^
gisse in lcxtu syr. ]1^,_^0
j2QAl}.l.-i >^*£>
f
0<n
*">
r
^l
: "»
<7^,
ac retulit ultima vcrba
f(7l_!^s
,
- ,,
&" ad se-
quens
,,
,". Lcgendum forte ,,
".
1. 1.

. Cf. Jerem. 1, 7. 8.,
ubi add. ,," et legitur
,,"pro
,,
". Anlonius 1. 1. omisit verba ultima
,,
— ". Cod. Mcd. tesle Ilusselio legitur
,,.",
cujus loco Vossius eumque sequulus CoteL dederunt ,,-
^". Lat. 1. ,,
dicas, quoniam (,,")
junior sum : quia ad
omnes, quoscunque miltam te, ibis, et secundura omnia, ;uaecunque
mando (,,") tibi, loqueris : quia tecum ego sum.
"
Arra.
Jh
(].
JJj)
^
,
^
.
,
1
. ,
:
i. c. ,,ne di
cas, quod puer sum ego (,,
", syr.
.] (.— •
3
!?) 5
nain (quia) ad omnes
,
ad quos mitto te
,
ibis
,
et omne quodcunque (s.
,,omnia quaecunquc"
;
legit
,,
"pro ,,
"cum vers.
syr.
,
scd contra vcrs. arm. 1.
1.)
praecipio tibi, loqueris, quia
tecum sum." Pro ,,ovs
posui ,,ovg av".
1. 3.

.
Cf. I Reg. cap. 3. Antonius 1. I. itom. Lnt. 1.
„Salomon autem sapicns, duodccim existons annorum, inlellexit magnam
ignorantiae mulierum de suis iiliis quaeslionem." Arm. ^
/
:
i. c. ,,Et sapiens Salomo, nonnc duodccim annorum erat, quando cogno
vii (scivit, intellexit) ignolum et magnnm judicium malieram de filiie
(infantibas) ipsoram ?
"
1. 5. Ttavxa

/((/. Haco tt srquenlia QSqHC
;id VOCem
„4" >. 301. 1. 2. deaiderantar apnd Antonion 1. 1. Cod. Med. tesle
Rnsselio habel
,,
jtavxa" pro
,,<
•.
al Cotel. dedil pri
Voesio. Lat. I. „ul omnis populna obstapesceret de tanla
poeri
AD IGXATIUM.
299
\\
]
»
&
1
,
^
-
, &
.
IV. °
))
&-
sapientiu, et timeret ut pucrum, sed ut perfectum virum." Arm.
|/'">
.
/
,
L•
^
'A
-
/
- 1*
\.
e. ,,Ita nt (Eo usqae ut s. Donoo)
omnis populus contreraiscens (horrens) miraretur (ad verbura ,,conlre-
miscentes mirarentur s. mirali sint) sapientiara pueri
,
et non respiccret
(respicerent s. respexcrinl) in cum (ac si legissel
cil^ .0*Q.w.J (J5O
pro CTL^
v
Q_^*j
r
J
JJ)0)
tanquam in pucrum
,
sed tanquam io virum
perfcci m."
1. 2. . . . Cf. Reg. cap. 10. Cod. Med. lesle
Russelio legitur ,,", quod Vossius tacite correxit. Lat. 1.
„Aenigmata autem Aethiopum rcginae latiofiem habentia queraadmodum
Nili ilucnlia sic solvit, ut extra seipsara fieret ipsa sic sapiens." Arin.
I
1
jt
/
&
1
.
q^n
nuuinn
,
1
y
: i. e. ,,Sed et acniginata (ad verbum ,,parabolarum
s. ae-
nigmatum interrogationes") reginae meridiei (sec. Ev. Mattb.
12, 42.),
quae sicut fluenta fiuminum eiFundebantur (ad verbum ^eiTandebalur"
;
videtur legisse NJaA.•] IVcTLJ?
pro
^]
p<7LJ5), subito solvebat
ea
,
quii re (quo) et talem sapientem (sc. mulierem) admiratione affecit,
et ;iiiiini sui impolem fecit (ad verbura „e mente sua foras Iraxit")."
I. j.

. Cf. II Reg.
capp. 22. et 23. II Cbron.
34, 3 sq. Lat. 1. „Josias autcm Dei amalor, inarticulate fcre loquens,
redargait malo spiritn detenlos." Arm. \*
1
)
-
^&
^1 /- L•
,
: i. e. ,,Sed
<
Dei amans Josias fcrc in loqacla carcnte et inconvcnienli aelali ped
argnebat (vitoperabat) eos, qoi induorant epiritam maliliae."
1. . —
.Lat. 1.
,,quod falsiloqui
po-
300
MARIAE
EPISTOLA
,
'
« ,
,
,
"
.
puli sectatorcs exislerent: dacmonumque revelat deceptionem, el eos non
existentes
Dcos demonslrat." Arm.
\]
[
L
.
. (1. )-
1 1 Y*
&
(scrib. ^)
: i. e. ,,Qui erant (ac si legisset ,,", sed rcelius
,
ni
faUor,
explicatur hoc e praefixo syr.
5,
quod tam Pronominie Relativi,
quam Particulae quod, ut vices gerit) mendaces et seductores populi, et
manifestabal dcceplionem daemonum
,
et eos
,
qui (pro ,,quod" e syr.
•>)
non erant dii, demonslrabat (publicae ignominiae exponebat)."
]. 2. tovg

. Vossius, re non satis attente consi-
dcrata
,,
"
legendum notat pro
,,".
Usser. Lat. 1.
„ct sacratos
ipsis (pucr existens) interficit, delubraque ipsorum evertit,
et altaria raortuis reliquiis inquinat." Arm. |>«
(1. ),
(1. &})
L•
&(
1.
&}
.\. e. „Et ministros (diaconos, sacerdoles) eorura pessime
(niale, saevissime) trucidabat (om. voces
,,
"), et dulubra (\el
„templa ,
allaria"
)
eorum cvertebat (destruebat
),
et mensae (allaria)
corum inquinabat morlicinis (cadavcribus)."
1. 4.

/.
Lat. 1. ,,templaque delet, et saltus succidil el
colomnas cooterit, cl impiorum sepnlchra snffodit : qI aeque sigDnm am-
plius malorum existat." Arm.
,
L•
(
1. \ L• 11 : 1 >£.
//
niluiliii
_,
L•
^
/
: \. c. ,,et templa eorum destraebat (di>-
eolvebat), e( saltas saccidebat, it colamnas conterebat, <i sepalchra im-
piorum circamibal fodiendo (effodienio, ac si legissel ,,")^
iia ul nc Bignoin quiilcn. (ad verlmm ,.»!
non signum") super malis
(tegisse
vidriiu ,,iitl ")inveoiatnr (inveniretar)."
AD IGXATIUM. 301
)
t
v
;?
ylcoTTrj. /
. ,
.
V.
, -
1. 1.

]
?].
Lat. 1. „Sic quidem (f. „quidam
u
)
zelotes
erat religionis
,
et impiorum punitor, udhuc balbutiens
lingna." Arm.
I
1
.
/^
i. c. „Hac ratione (Ita) et unusqaisque (ad vcrbura „omnis aliquis") qui
zelotes bonorum (s. bonitatis) sit (fiat)
u
;
ac si reliquis praetermissis
legisset ,,ovtoj (
f]
."
1. 2.

. Cod. Mcd. leste Russelio habct
,,
§"
;
Yussius particu!ara ,,", quaiu Cotel. inserendam esse conjecit, omi-
serat.

Cf. I Sam. 16.

Anlon. 1. I. dcdit : ,,/JaviS
y.ai
.
((
Omisit igitur verba
,,
".
Lat. 1.
,,David autem
(,,")
propheta simul et rex, salvatoris secundura carnem
radix, puer ungilur a Samuele in regem.'
w
Arra.
1
^-
^
II L•
,
&
^ :
i. e. „Atque etiam David, propbeta et rex (piinceps) et radix
incarnatio
nis (sit venia verbo) Verbi et Servatoris nostri
,
puer ungebatur a Sa-
muele in regein."
1. 4. . . . Legitur bic locins in Psalmo 151. apocrypho
v. 1.

Lat. 1. ,,Ait enira alicubi ipse: Qaum
(,,") parvus eram
inter fratres mcos, et junior in domo patris mei." Arra.
[
.
^
,
_
(,
.
'
: i. e. ,,Sicat ct ipse dicit
in loco aliquo
(
alicubi
— legendura fortasse : pro
),
quod parvue erara ego inter fratres meos (in fratribus meis) et puer in
domo patris mei et caetera."
1. 6. Kai

;>. Locntio ,, "
ex Hebr. 11, 32. desumla. Usser. Idem adnotat ad verba ,,/ tv
". . .: ,,
Graecoruin Manuscriptorum i bliotliecac Augu-
stnnac
Catalog•
vol. 23. lncum restitaimoe ;
undc
et postremam epistoUu
302
EIMSTOLA
/
y.o.t
)
'. ,
'
' . ,
1
& .-
hujus partem graecam in ctlitione Oxoniensi (pag. 129. ct 130.) deprom-
psiinus." In Cod. Med. deest ,,iv" ante vocem ,,". Lat. 1.
„Et deficict mihi tempus, si omnes investigare voluero, qui in (,,tV"_)
juventute bene piacuerunt Deo, prophetia et saeerdotio et regno a Dco
donali." Arm. 1^
' ^•
1
1
- &, .
-.
-
:
i. e. „Et parvum est mihi teinpus invesligandi (cvplorandi) omnes illos,
qui pueritia (in pueritia) grati (acccpti) fuerunt Deo
,
et datum est ii.s
(et quibus datum cst

constructio semitlca) munus propbeticura (proplie-
lia) ct saccrdotium et regnum." Omisit voces ,,
0'
1
.
1. 2.

.
Lat. 1. ,,Rcmemorationis autem gralia suf-
ficiunt et baec (,,") dicta." Arin.
\|
p
v
//
,i. e. ,,Memoriac causa haec sufli-
ciant (ad verbum ,,hoc sufiiciens sit"), quae scripta sunl (a rai) nu:
ac si legisset ,,
vvv ^",
1. 3.

.
Codiccm Med. exbibere
,,
", iestis est Russelius; edd. Yossio praeeunte dederunt
,,
,
tis" . . . Lat. 1. ,,Sed tc deprecor, ne tilii
quaedam
(,,
rtg") superba essc videar et ostentatrix. jVoii eninj
doccns tc, sed submemorans meum in Deo patrem, bos apposui serino•
nes." Arm. paullu libcrius et ordine inverso sic vertit :
[^
1
,
-
\\_
/
:[. e. ,,At rogo
te, ne quid
praestaatlas (s. abandans) putts me (ad verbum ,, s.
i|iiidquam abundans s. praestantius putare nio" . ac si Legissct ,,/<
"), sivc quod vana gloria (s. rnanis gloriae cupiditate) poifl
baec verba veluti (,,''" ,,oi> ;<;") docens; sed
<
amori ausu.s in inonltMU revocare
(
sr. haec) patri meo m
(cum Deo).
u
AD IGNATIUM.
303
, ( -
.
/
.
*
-
. &
,
.
. 1.
— ?. Cotpl. cum Vossio dedit
,,
/~? — triavzr-i", sed in Cod. Mcd. teste Russelio
legitur
,,
— **, et in Cod. Aug. sec. Usser.
habetur
,,
— '*. Lat. 1. „Cognosco enim mei
ipsius
mensuras, et non coextendo meipsum tantis vobis." Arm.
(pro
))
.
/" _
. i• e. ,,Scio ego mensuram aetatis meae, et pro-
pterea dod extendo verba raea ad te."
1. 2.

.Verba
,,
", quae Vossius babet eumque sequutus Cotelerius, in Cod.
Med.
non legi, testis est Russelius. Eadera desidcrantur in
vers. Lat.
,
sed
exstant in Cod. Aug. et in vers. arm. Lat. 1. ,,Saluto tuum san-
ctum cleruin, sub tua cura pastum.
"
Arm.
{
>—
L•
,
/
1
>
\&
(
pro
)
^: i. e.
,,
Salutcm dico (alibi semper
legitur:
„do") sacerdotibus et diaconis (uiinistris) vestris, qui sub
umbra
virtutis
(fortitudinis) vestrae pascuntur."
1. 4. £
— . Lat. 1. ^Omnes apud nos iideles sa-
lutant te." Arm.
\\
n
illp
t
_ .
,
i. e. ,,Salutem dant vobis oinnes fideles (credentes) nostri."
1. j. . . . Lat. 1. ,,Sanam me esse secundum Deum ora,
beale pastor." Arm. L•
(I. )_
_ :i. e. ,,et , (,,£<')
sani simus (.
iiaraus) ora cuin Deo (per Oeum, secundum Deum)
,
beate." Omisit ultimam voccm
,,
".
20
.
'
xfj ]
&
&-
I. 1. Haec epistola habetur in Codd. Gr. 1. cl Lat. 1., Gr. 2. et Lat.
2.,
atquc in versione armeniaca.

In Cod. Med. legitur:
,,
: )
'/'
Lat. 1. ,,S. T^nalii ad
Mariam epislola responsoria." Usser. dcdit: ,,I). Ignatio ad e.uidem tri-
buta epistola responsoria." Arm.
\.
( legendum
fortasse
)
.
^
: i. e. ,,Responsio epistolae Mariae beato Ignatio scriptae
(aut „a beato Ignatio scripta"). Caput I." Gr. 2. ,, -
, '
(Cotel. ,,") /.;.
"
Lat 2. „S,
Ignatii (al. „Ejusdem
(
*) epistola ad Mariam Cassobolitam.
"
IV
dedit :
,,
B. Ignatii Anliochenae ecclesiae episcopi el martyris epistola
ad Mariani Cassobolilam, qua praccedentibus lileris respondetur.'
I. 4. '. . . Pro
,,
", quod in Cod. Med. legitur, Cotel.
Legenduin conjecit (sec. Lat.
1.) ,, ", Gr. 2. ejus loco dedit
,,". Lat. 1. „Ignatine, qui et Theophoras, habenU propitiationem in
gratia
(,,/';• ")
Dci Patris altissimi, « Domini Jesa Christi qui
pro oobie mortuus, fidelissimae, dignae Deo, Christuin fercnti filiac Ma-
riac, 4)lurimtim in 1K<>
gaudere." Arm. 1
liuiij
«/'
EPISTOLA IGXATII AD MAIUAM.
305
'&
/
•& -
& .
1. ,
^^
,
1
<\
/
:
^
&
}
°^-[
"Rr^JJ^
1
"/ k,
^
1
i. e. ,,Ignatius, qui est
(o(Jl))
Deum induens (s. Deo vestitus), misericordiara consecutae a gralia
Dei Patris excelsi (aUissimi) et Filii cjus, Domini nostri (ac si legisset
,,y.ai ?)") Jesu. Christi (oinisit voces
,,
"), fideli (credenti) iiliae nostrae (add.
nv>i'
il
,
oisi forte pro
"}
,,nostrae*' legendum sit
„Mariae"),
dignae Deo, quae Christum iuduit, magnopere (valde) gau-
dere in Domino (,,tV
)")." Lat. 2. „Ignalius, qui et Theophorus,
misericordiam consecutus (f. ,,consecatae") et gratiam Dei Patris altis-
simi, et Domini nostri (add. ,,?)") Jesu Cbmti, qai pro nobis mor-
tuus est, fidelissimae
,
Deo dignae
,
Cbristiferae filiae (sic babent Mss.,
non ut editi ,,Cbristico[ae
i;
,
quanquam filiae nomen a codiee Baliolensi
et Petaviano absit. Usscr.)
Mariae
,
plurimara in Deo salutein."
1. 3.

. Cod. Med. habet
,, "teste
Kusselio, et ,,", quorum loco Vossius tacite reposuit
,,
-
"et ,,-". Pro ,," in Gr. 2. legitur
,,".
Lat. 1. ,,Melius quidem litera visus
;
quanto quidem pars melior (add.
,,") existens chori sensuum: non solura quibus tradit amicubilia,
lionorat accipientem, sed et qtiibus recipit
,
in melioribus desiderium
ditat•" Arm.
.
1
"
£
uiiiiiriiii/nuijli. /
^
!
/ijf• 111/41 : 1*-
: i. e. „Visio
(\
isns) praestanlioi
rsi
quam Littera, quatenus propinqua (vel ,,quanto propinquior") est choro
s. Msmiin
;
cl non parlicipat (particepa esl
)
tantum
,
sed eadem dilecta
honoral accipientem
;
et iterain in eadem acceptione (ad verbnm „in eodem
ipiendo") desideriaro magis (plas) acqniril (possidet)"; ac si Iegissel
111 exemplari soo syriaco:
_.o
*_--
l^Zqj jq.w,_^o|jo

20
306 EIUSTOLA
7& . y.ui
*
-
,
.(vel
\
• )[\)
Lat. 2. ,,Oplima (juidem iiguratio literae, velut
pars chori sepsus conlinens, soluin bis quibus impertit
affectom, bonorat
accipienlem
;
sed et in ipsis qui suscipiunt, amplius auget desiderium."
1. 1.

. S. Cbrysosloraus epist. 27. ad Daranuin
episcopum: ,,xal
\, 9
.
1
,

&,
." Basilio epist.
339.
,,
<(
dicitur. Cotel. Lat. 1. ,,Vcruntamen
secundus, ajunt, portus, et literarum modus." Arra.
(/#
.
^^,
i. e. „Verum et lilterara secundura
portum dichnus". Legisse videtur
-.
pro
_jj.i^j.
Lat. 2. ,,Et
quo modo navigantibus in teinpestate gratus est portus, ila et nobis li-
lerarum tuaruin acceptabilis est modus."
1. 2. ov

. In Cod. Med. teste Russelio legitur ,,
(Vossius dedit
,,
3
") ", cujus loco Gr. 2. babet ,,'
". Morelius pro ,,' "legendum censet
,,'
", ut ad ,," referatar. Cf. Lat. 2.
— Lat. 1. „quein
velut bonam applicationem recepiraus a tua fide a longe, velut per ipsas
vidcntes (ut Cod. Med.) quod in te bonura
/
Arra.
.
7r , ^(pro )
,
.
-
*
/
>
: . C. ,,quem SlCllt bonaiU
si;iiii)iiciii
(mansionem, quietem) accepimus a fide tua, et velut propin-
quQ
\idimus
(,,
") bona spirilus tui
(aniinae tuae)." Legisse \i-
dclur
y^tOh} vel ^.A£iJ5 (pro
]\^>)
JAli^—
i. Caeterum omisit
voces ,,7(>0"• ct ,, ", earumque loco dedit ,.t pro-
pinquo". Lat. 2. ,,qupm lamquam tutissiinum solatium a tua Gdelissiina
mente dc
longinquo suscepimus, conspicientes in eo (,,<?*'
") illud
quoil in te (has duas
voculas ex Mss. reslituimus.
Usser.) esl ."
1. 3. ai

. Cod.
Med. ,,&",
al. (sc. Codd. Gr.
2.)
,,&". Lat• 1. „Booorum enim,
onmia sapiens raulier,
nnimae purioribua assirailantiir fontibus."
\nn.
\\.
>"//./_
/
AD . 307
Iol/.uol
.
uvtoj eldet &
,
/ ?}
&.
btili nnjujiuu
,
i. e. ,,Jam
(ergo, nerape) spiritus (animae) bonorura, sapiens mulier, shniles (as-
similati) sunt fonlibus effusionis (emanationis
;
vel „eirusioni fontium").
u
Omisit vocein ,,&"
vel ,,&". Lat. 2. „0m-
nium namque bonorum, sapientissima mulierum
,
tuam animam purissi-
mis (,,9") fonlibus assimilamus."
I. 1.
— . Pro ,,
", quod Russelio teste
Cod. Med. e.vbibet, Vossius cum Gr. 2. dedit
,,)
". —
Nisi Ve-
teris Interpretis authoritate moverer, qui ,,," visione vertit, equidem
,,'* lubentius verterera, inquit Jac. Billius in Observat. Sacr. lib. I.
cap. ult. JVoster vero interpres
,,
'",
ipsa specie, rectius reddi-
dit, quam vulgatus (Lat. 2.)
visione sua vel sui, ut alii legunt libri.
Pro
,,
'*"
autcm Morelium
,,
"legendum censuisse, ut
,,-
"bic subintelligatur, ma!e a Maestraeo est annotatum. In Morelio
enim nihil tale invenio. Usser. Lat. 1. ,,
enim transeuntes, etsi non
sitiant, ipsa specie (,,
") altrahunt ipsos haurire potum."
Arm. <\ [
1
^
>,
&-
. (pro .
^
• -
JB^l^/)
'• e• 1 '
transeantes ipsos (ad verbum ,,supra ipsos", syr.
.*.—^ —
^.^?
),
etiamsi non sint sitientes, tamcn magis (majori) splcndore ad sc (ipsos)
Irabunt ad bibenduin." Lat. 2. ,,qui transeuntes etiam non sitienles vi-
sione sua (al. ,,sui") attrahimt potuin haurire."
2.
. . . Gr. 2. exhibet
,,
"pro
,,
,./ ", ut habetur in Cod. Med. Idem dedit ,,", cujus
[oco rectius
in Gr. 2. reperitur ,,",
quae lcctio confirmari
vide
tur
;ili ioterpretibus. Lat. 1. ,,Tuus autem intcllectas inovet, nos capcre
jnlxMis de
bi.s
,
quae in anima tna scaratfmil di\ inis aqui.s."
Arm.
\
j
juui/,ii u. Iiifiuuuint[crluli >
&,
u.
il' umnt ) itiilili 1
, "
/%:
\. . ,. rfltione (Sic)
»•
sapientia taa operatiir, et particeps esse
cnpH (desiderat) divinarnm effasion emanatmpnin .,
inntium), quae
20*
308 ( 1
1
II.
,
,
'
-
oriuuhir (scaturiunt) a
(<;)
spiritu luo."
Lat 2. ,,. el taae prudentiae
pollicilatio conslririgit nos, jubens de illis sanclis liquoribag, qui in aniina
tua redundant, baustum samere."
I. i.

.Pro ,,", quod sec. Russel. perperam
scriptum cst in Cod. Med. ,
Vossius tacite reposuit ,,". [dem
seripsit ,, "pro ,, ", queinadinodum eodcm Rus-
sclio teste in Cod. Med. legitur. Lat. i."„Ego autem, beata, non raei
ipsius nanc tantum, quanlum alioram elfectus, raullorum
(,,
")
contrariorum voluntalibus." Oinisit verbum
,,
"jactor, cf. ep.
ad Tars. c. I.

Arm. \ /_
_
L•
jhuy .
1"3
^^ ^{
1^-
. e. ...lam
(Ita-
quc, Ergo) ego, beata, non sum mihi et in me; nam quando apud me
sum (sim)
, tanquam (quasi) aliorura sum (sim)
;
etenira multis volunta-
tibus (arbilriiS) adversariorura exagitor". Explicare haee maluit potius,
quain verlere
;
ac vidctur legisse ,,,", lieet verba armeniaca sic
etiara verti possint: ,,etenira multorum volunlate (arbitrio) adversariorum
exagitor." Lat. 2. ,,Ego autem, beata (in quibusdam editionibus ha-
betur lnc optavi, in aliis potavi pro beata. Usser.)
,
non meis tantum
nunc, quantuin aliorum plurimorum (ia cdd. prioribus legebator ,.publi-
canorum" pro ,,plurimorum") contrariis sententiis cxagitor"
;
ac si le-
gissct
,, ."
. 3.

.Cf. ep. ad Rora. cap. V.
Legebant veteres interpretee
(Lat. 1. ct 2., ac fortasse etiam Arm.)
,,
"pro
,, -
". Cotel. Lat. 1. ,,secundum baec quidem fugis, sucundum haec autein
carceribus, secundum bacc vero vinculis. Sed a nullo borum avertor. Id
injustificationibus autem ipsorum magis disco, ut Jcsu Cbrislo potiar." Arm.
[(;^
}
_»,
-
_:
1
-<
(1/
£
[
, *;\ ^^^^'
\.
<.
,,qii;u(lam
(quidani,
aliqtti) fugitivis (
legit in exemplari syr.
£. pro 1*£)0|.'^). quacdain (quidam)
custodiis (praesidiis, vel „c*-
AD MARIAM. 309
^,
,
^ ^.
III.
,
&
( , )
'-
stodibas"), t-t qaaedara (quidani) aliquando (iioiuuinquani) vinculis. Ve-
mra ah o\ liis non averter (Tevertor, redeo), scd impietati (iniqui-
lali) eorum discipnlos fio, praeserlim ut Christiun (oni. vocem ,")
lucrer (acqairam)." Alihi, ul in cap. V. ep. ad Uoin. etc. hacc verba
semper reddidit ,.ut Cbristi dignus iiam". Lat. 2. ,,quae quidem sunt
fugae, et carceres, ac vincula. Sed nihil horum declino (sic legilur in
Ifss., in cdd. vero antiquioribus ,,recuso"). In injustitiis autera eorum
magi;; edoeeor, ut Jesum (om. vocem
,,
")merear adipisci."
I. 1. . . . Cf. ep. ad Rom. cap. V. In Cod. Mcd. teste Rus-
Sflio legilur
,,"
pro ,,", atquc
(
cum utroque vetere
tnterprete lalino) in fine e S. Pauli cp. ad Rom.
8, 18. addita sunt verba
,,£«'»
", qoae in Gr. 2. et vcrs. arm. non habentar. Lat. . ,,Uti-
nam fraar duris rnihi praeparatis : quia non dignae passiones bujus tem-
poris ad futurain gloriam revclari in nos." Arm. 1^
qp
.
<1 (pro
)&
i. e. „Atquc (eliam fraor (delectoi)
passionibus (tonnentis
,
suppliciis), quae milii paratae saflt, quod (naiii)
Bon sunt dignae passiones (lorinenta) temporis bujus futurae gloriae,
quae revelabitar (manifestabitur^ revelanda est)." Lal. 2. „Lucrqr enim
(edd. antiquiores conlra auctorilatem Mstorain dederunt ,,ego" pro ,,enim")
periculis mihi praeparatis: quia non sunt condignae passiones hujus tem-
poris ad futuram gloriam, quae revelabitar in nobis."
1. 4. Ta 8i

aetqxcxjj. In Cod. Med.
,,3" legi pro ,,-
/. Vt /'"
Russelius in margine annotavit.

,,
"legilur
in codice Augu.stano,
,, "in Nydprucciano, ,, "
in
Mediceo. Pfoe ex Maestraei editione
,,
"retinuimus. Usser.
Tlf. supra
pag. 293. Lat. 1. „Quae autcm a te per epistolam jassa sunt,
gratanter implevi : in nullo dnbitaiis eorum, quae ipsa bene habcre pro-
baj,ti.
Cognovi eiina tc jndicio JJt;i teetimonium viris fecisse
;
scd non
gratia carnali." Arm. \
J[_ $"
/,
1
,
L• 11
\
\*
%
310
EPISTOLA IGNATII
.
&
,
'
,
y.ul \
,
.
&
-
"
*
(
leg.
)
.
. /
_
/
,
- .: i. e.
„Sed,
quod a tc per epistolam jussum est, cum gaudio (lactitia) per-
feci ; et non de ullo quoquam (de nulla re) dubitavi (hacsitavi). At quod
bonos mores (bonam vitam s. vitae rationem) eorum probasti, cognovi et
ego, et quod judicio Dei lestimonium viris bis fecisli, et non corporali
(carnali)
eloquentia (facundia, arte rhetorica)." Unde ultima baec voi
profecta sit, non video. Lat. 2. „Quae autem per epistolam a te inli-
mata sunt, prompte adimplevi : de nullo eorum dubitans, quos tu bene
babere probasti. Agnovi enim te judicio Dei testhnonium memoratis viris
perhibuisse, ct non gratiii carnali."
1. 2.
' —
.
Pro ,,",
quod Vossius caeterique etli-
lorcs dedcrunt, Russelius dicit in Cod. Mcd. legi ,,". Pro ,,•-
"Planlinianae editiones eodem sensu babent ,,". Lat. 1.
„Multum enira mibi erant (ac si legisset
,, rjoav") cl
conlinuae tuae scriptibiliura Jocorum meraoriae: qiias legens
,
neque
usque ad intellectum dubitavi circa rem." Arra. \\"j<l• LtjjtL•
/_
,
^
L•
_
/» .
&
: . c. ,,Valde evhilaraverunt
(laetitia affecerunt) me littcris (s. scriptis i. e. Scriptura Sacra) ornatao
raentioncs tuae (om. vocem ,,"), quas quando legi
,
ne mente
quidem (ad verbum ,,et non mente") dubilavi de operibus his (de biU
rcbus, s. de hac ro)." Lftt 2. „Non valde (,,
") aulera assidua
fuerunt spatia,
in quibus tua scripla perlegerem; neque adhuc negotioji
menle perceperam."
I. 4. ov

.Lal. 1. ,,
enim babebam aliquibus oculii
excarrere,
quos habebam Inconlradicibilem
te factam demonstralionem."
Arm.
"I.ui/l /
^1-I .
(
„At^ae
etiam nunlis oculis
(
.«d
verbttm
..intellectnalibus" vel ,,intelli*ibilibus
oculis") vidi, qaod a
«•
) MAJUAM.
311
.
,
& .
'
, ],
IV. , &
(lcimiiciiiliiiu (liionilum, relatum
,
tlictum) cst sine conlradiclioiie". Lat. 2.
„IVec enim haboi, qnomodo oeulis percurrerera iHam ineiFabilem tuae
sententiae ivlationem."
l. 1. oov

.
,,
oov, quod in Cod.
Med. legitar, in al. codd. scriptum est
,,
". Lat. 1. ,,Con
fofmis animae
(
cf. epp. ad Eph. eap. XXI, ad Polyc. cap. VI.) tccum
iiain ego, quoniam diligis Jesum, Filium Dei vivenlis." Arm.
1^^' ["
/ / iliiiliiiiilnui/
,
Q\
u
K
[\
u
&
,
i. c. ,,Persona (Aniraa) inea fiat (fiet) vicaria
(vice) personae (aniinae) tuae, quod amasli (dilexisti) Jesum Cbristum
{,,
")
,
Filium Dei vivi." Lat. 2. ,,Pro anima tua cgo
efficiar: quoniam diligis Dominum (add. ,,")
Jesum Filium Dei
\ivi."
1. 2. Sco y.al . . . Cf. Prov.
8,
17.

In Graecis Bibliis ,,"
le-
gimus• pro
,,
",
licet Romana editio neulrum subutantivum ibi
agnoscat. Usser. Lat. 1. ,,Propter quod et dicct tibi : Ego diligentes
me diligo
;
mc autem quaerentes invenient pacem." Arm.
1
.
*
."_
\*
Jl_
^ ^ (leg.
\)
/ tilnu .
[3-
: \. e. ,,propterea et bic ipse revelavit (manifeslavit)
libi. Sed et ego eos, qui diligunt eum (,,"), diligo
;
et qui quae-
runt eum
,,
"), invenient pacem." In Bibliis arm. 1. 1. pro ultima
voce Legitar: i, e.
,,
". Lat. 2. ,,Propler quod et ipse
tibi dicit: E#o eoe, qui me diligunt, diligo; et qui quaerunt me, invc-
Dient
jiac<m."
1. 4. / 'fit

.Usserius ad h. 1. animadvcrtit : ,^"
et
liic in
q>. ad Trall. (cap. VII.) codex Nydpruccianus. Sic et illic
Augustanus, 6ed hic ,^4>". Velus vulgatus Latinus (Lat. 2.)
atrobique habet Anadclum, licet M.s. Petavianus Inc Anemclclum legat.
Noster interprea (Lal.
1.)
Clctum bic habet, quomodo ct legcndum con-
tendit Baroniu ad ann. (j9.
§.
38. et ann. 93. §.
1. 7. Turrianus vero
(pro
Bptstolia Pontilicuin, lib. 2. cap.
10.)
Linum bic rcponcndum esse
exietimal : „sWe bie wnror", inqnit, ,,cy cxemplari Gracco Epietolaram
312
EPISTOLA IGNATIl
7\
'
rfj
*
^,
. '.
. \
&
'
Ignalii parum emendato fluxerit, sive Eusebium et Irenaenin eeqaenfl ita
Morelius corrigenduin cssc pulaverit: neulrum cnim afiirmo
;
boc »olam
admonere volui, in exeinplari veliistissimo ct emendalissimo
Bibliotbecae
Med. Flor. non ,^"
sed ,,)" esse
,
quae leclio
(
id quod
magnam fidcra facere dcbet) cum Clcmcnle convcnit
,
qui ia libro 7. dc
Const. Apost. sic ait in cxtremo capite in persona Petri : Post mortem
vcro Lini Clemcns cst me Petro sccundus ordinatus." Verum de Mo-
relii correctione frustra suspicionera ille movet, cum monuerit notis
jpse Morelius
,
codicem Pacei habuisse ,?)",
illum videlicet
Augustanae Bibl. veterein Ms., ex quo primara harum cpp. edilionem
graecam adornavit Valentinus Paceus. Unius vero Irenaei
(ut de Eusebio
nihil dicam) tanla bic cst authoritas, ut jurc merito ct Pseudo-hjnatio
praefcrri dcbcat (si Florenlini codicis lectioncm
,
ut ipsius germanam,
admitlamus) ct Pseudo
-
Clemcnti." etc. Pro
,,'?, ut in Cod. Med.
legitur, Vossius dedit ,,)". LaL 1. „Supervenit aulcm milii dicere,
quoniam veras sermo quein audivi de te
,
adhuc exislentc te in Roraa
apud beatum Papam Cletum; cui snccessit ad praesens digne beatus Cle-
mens, Petri et Pauli audilor." Arm. ab his verbis incipit caput II.
*]"/
/
nnn
^
/ «
. : ()
^,
/
/
}
. luottlt \. e. ,,Est (exsistit; sed fortasse pro
,,cxisitit, cmL" legeodom: „venil") niilii dicere, quod verum esl ver-
bum, quod audivi propter tc (dc tc), dum adlnic eras Romae apud Ena-
cletuB) (. verba
,,
")
,
qucm sequutus est (excepit)
nuiic Clemens dignus bealrtudine, qui Pauli et Petri [,,
77«'-
'[>>")
audiloi (audiens) eral." Lal. 2. ,,Obvenil ilaquc inilii dic
quia
veros vai scvmo, qucni amlivi de U, causante (fuile leg. ..paasanU
.
aut legebat ,,*" pro k'n >;*") Rouiae apud bealum Papaa
Anacleluai (al.
„Aaeucletiuu
u
),
oui successil bealiludiue dignus Cileui<
Petri cl Pauli auditOD."
,
'.
y.ai vvv

. Cod. M«d, cl
Nydpr. exhibenl ,,
cum ntroquc voUt»
Latino interprete
,
,,
•.

Auguslano. Cf. Mallli. 13. 23. el 19, 29. Usscr. Porro in Cod. Med
AD MARIAM.
313
y.ul
& , &-
9
^ ,
*
& . &
&
'
legitur ,,'
1
testc Russelio
, })
", quemaclmodum
reslituit Yossius
;
in aliis codd. repcrilur „". Lat. 1. ,,ct nunc
apposaisti ad ipsum ccntupliciler, el apponas ,,&") adhuc
,
dilecU (ac si legisset
,,
'')." Arm.
|>t-
(^pro
)^
.
_
*,
\. e. ,,et nunc addidisli supra id (illud) cenlupliciter,
et insuper
(ad \erbum ,,et aliud etiam") addes." Lat. 2. „Et minc
adjecisti supcr
cum ccntupliciter, et adhuc adjicies, tu ipsa." In antiquioribus edd. le-
gebator „te ipsam", sed in Mss. exstat „tu ipsa".
I. 1. —
. verbis ,,& "
S. Paulura imitatur in cp. ad Ilom. 1,11. 13. Ultima verba desumta
sunt ex Jerera. 10, 23. Cod. Med. ,,
3
11
,
sed al.
codd. ,, awavanavaaa&ai". Lat. 1. ,,Desidcravi vehementer yeoire
ad vus, ut (,,") conquiescerem vobiscum : scd non in homine via
ipsius." Ann. 1 ai_ .
__
7*
. e. „Et nunc promtus sum
venire ct
(,,*«/") requiescere apud vos; sed non est liomo in via sua."
Legisse vidclur in exemplari syr.
<tl^>j? f..wiOJ.^>
{..o.Jj.15 <-jO Aa^ pro
#
(7!5
txoo] ^AJ^O^-j? !^,
aut leg. '/»
.
In liibliis arm. 1. 1.:
^
£ , i. e. ,,
hominis est via sua",
IAV
,,/l
oSos
.
" Lat. 2. ,,VaIde enim
(lesidcrabain vcnire ad vos
,
et (,,')
conrequiescere
(
al. ,,conquie-
scere") vobis^cura : sed non mihi fuit opportunum."
I. >. —
oios . Lat. 1. ,,Detinuit (,,"*!)
enim
propositam, non concedens ad terminum ire
,
milituris cuslodia.
Sed neque iu quibue eam, operari aliquid vel pali potcns ego."
Arm;
*t /*, .
[/ 1[<)
/// : Ial
/'">)
.
//
:\. e. „Etenim probibet (iin-
pedit) volanlatem meam
,
el sinil (s.
permittit) ad perfectionem (s.
lincm,
om. vocem
u
U.deiv
tC
)
militaris cnsttfdia; ct non operari
(faccre)
quidquain. »-i non cogitaro possmn (potens sarti), ablcftnqne (ad
\<!)>.
314
EIUSTOLA IGNATIl
.
.
.
,
.
V.
)
,,
quocunque ct") sini." Legisse videlur in exempl. syr. ^^
„cogitare" pro
. ^
rf
V> \
,,pali". Lat. 2. „Praepediebat (cf. Lat.
.)
cniin propositum ineum, sinens illo pergere, militaris cuslodia : quia
nullus talia perfecit vel passus csl, qualia (,," pro
,,
")
ego."
1. 1.

). Cod. Med. exbibet ,,.
9/~
vac", al. ,,
3".

Codcx Mediceus et Augusta-
nus ,," legunt, Nydpruccianus ,,". Cui favel et quod proxime
sequitur
,,
." Usser. Lut. 1. „Propter quod,
secundum ejus quae in amicis consolationis literam reputaas, saluto sa-
cram tuam animam, deprecans opponi (l. „apponi") robori (,,**).'*
\|
\^
11 JL
n
> kpkl'
u
\^
0" "-") ^
/
,
-/
.
i. e. ,,Propterea quando accepi lilteras tuas
,
duplcx (se-
cundum) solatium putando (exislimando) salutem dico sacerdotali spirilui
(animae) tuo, et oro (rogo) addere (augere) supra virtutem (robur,
,,") tuam." Lat. 2. ,,Quapropler secunda consolalio est inter aiui-
cos, scriptis sc invicem revelare. Salulo sacratissimam animam tuain.
rogans supcradjicere ad proposilum ."
1. 3. . . . Lat. 1. ,,Praesens enim labor paucu.s
;
exspe-
clata vero merces mulla." .
^^
,
:. c. ..l.lcnim
modicus (parvus, paucus)
esl bic labor, qui praejacet (adest
,
praesens
est),
»!
exspectanfla merces mulla." Lat. 2. „Praesens eniin labor par-
vus esl ,
merces ?ere qtiae speratur malta est."
1. 5.

. Cod. Med.
,,y
.•
n
'
plaraliter; quomodo
etiam l&gitur
iu nostro interprete (Lal.
1.), sed otiam in MagdaleDeosi
valgatae
interppetationis (Lat. %.) pxemplari. Vstcr. .
„'
4
L.ii. I. „Fagite abnegantes passionem Christi, el secundam carnein nati-
Vltatein.
(<
. (1>iu/h/i/i (l.
(|) /"/'/')
/11/,
inuliuili
-1j\«
/',
lm
,1 1.
\. . .1 «
(..
AD MARIAM.
315
.
. &?,
&}
& .
-
. -
eos (ad verbum „ab iis") qui negant passionem Christi
,
et nativitatem
ejus corpore (secundum corpus s. carnem)." Lat. 2. ,,Fuge (Cod. Afagd.
,,Fugite") eos qui negant passionem Christi, ct nativitatcm ejus secun-
dum carnem."
1. 1.
— .Lat. 1. „Mulli autem sunt nunc, secundum
(„«") hanc aegrotantes aegritudinem." Arm.
/
\. e. „Multi
nunc, qui talibus {,," vel ,,", syr. __._.-1
s»~»f?
)
raorbis laborant (infirmi, imbecilles sunt)." Lat. 2. „Multi vero sunt
modo, qui hanc sanitatem iniirmare conantur."
1. 2. Si

.Lat. 1. ,,Alia autein tibi admonere facile;
perfeetae quidera omni opere et scrmone bono
,
potenti atftein et aliis
suaderc in Cbristo." Arm. paullo liberius: (\/
/
/&
,
1 *
1
\
:
i. e.
,,Didici (Edoctus
),
quod perfecta es in omnibus operibus bonis
et in verbis sapientiae, ita ut valida (potens) sis et alios sapientes red-
dere in Cbristo."
1. 4.

. Pro ,," codcx Mediceus babet ,,".
Tota vero haec periodus in editionc vulgata Latina (Lat. 2.) desideratur.
Usser. Russelius vero animadvertit, eandem sententiara deesse etiam in
Cod. Med. Lat. 1. ,,Suluta omnes siiniles tibi, retinentes sui ipsorum sa-
lutcm in Chrislo." Arm.
[
\
.
^
<
:
I. e. ,,Salutem do (ac si legisset
,,
") omnilms, qui secundum tuum noraen et sirailitudinem
(tuani) firmi (fideles) sunt (stant, manent) in redemtione (salute) ipsorura
in Christo.
"
1. 5. — "ffoojv. Pro
,','"
al. ,,".

Ex Mc-
«liroo
Codice rectius edidit Yos.sius ,,"/", pro quo in noslro Inlci-
prete (Lat.
1.) legilur Eron, in Vel. vulgat. (Lat.
2.)
Hyron vel Hiron:
316
EPISTOLA ICNATII
.
.-
'
\
,
sic
cnim babenl ,,
non Byeran, ot piimi, muUoiiuc
minus Uierumj-
mus, ut postcriores editoros (prins illud nomen abbreviatum rati) cxlii-
bucrunt.
alius aatem intelligendas, quam Ueron Diaconus, ipsius
Ignatii in epicopatu Antiocheno postea successor. Usser. Tcsle Russclio
dcsideratur in Cod. Med. Articulus anle vocem
,,
". Lat. 1. ..
lutant te presbyteri et diaconi
;
et anle omnes saccr Eron (al. „He-
")." Arm.
{[
1* ^
^_
"-
,
1
{
i. e. ,,Salutant te (Salutem dant
tibi) sacerdotes ct ministri (diaconi), ac praesertim Urion diacomus." In-
terpres arra. semper dedit Urion pro Heron, atque vocem ,,*" boc loco
vertit
dinconus, supra vero
p.
314. I. 3. sacerdolalis. Lat. 2. „Salutant tc
presbyteri et diaconi; prae omnibus vero sanctus Hyron (al. ,,Hiron").
u
1. 1.

. Cod. Med. omisit particulam ,," ante
voces
,,
",
quae in Gr. 2. legitur. Idera tesle Russelio exbibet
,,", et
praetermisit vocem
,,'", sed Yossius dedit ,,-
oiarog", et addidit cum Gr. 2. ,,". Lat. 1. „SaIutat te Cassianus
peregrinus meus, et soror mea et {,,") sponsa ipsius, et dilecti&sima
ipsorum."
Ex Graecis
supplenda est nostri Interpretis (Lat.
1.) versio,
alias hiulca:
dilectissima
ipsorum (soboles). Filiorum eiiam Cassiani
mentio fit in ep. ad
Heronem
(
cap. IX.). Usser. S<d eadem vox
,
ut
modo vidimus,
desideratur etiam in Cod. Med. Arm.
{\£
u»uA
/ ,
\. e. „Salutant te (Salulom dant tibi) Casia-
nos
(Cassianus) hospcs meus ct conjuv ojus soror mea (om. part. „x«r),
cl dilecti iilii ejus
(,,
")/' Lat. 2. ,,Salulant tc Casianus
hospcs
meus, et soror mca (om. ,,") eonjux ojus
,
et dulcissimi iilii
eornm."
1. 3.
tooontvi]) . . . Cod. Med. legitQT
,,' /y.h•
— (scc. Hus.selium, ,,.;/. qiMmadmodam
VoSsiuS
dedil) ail,

". . . aliis dulil. (Gr«
2.)
eXStat
,,';'/•),•
'-— -, — -
". . . Russcl. in ihic addidit: ,..1 /««/
Lat. 1. „Valentem, carnalem e1 spiritualen
(ui Cod. Med.), sauitalem
Dominu.s
sanctificel seraper (,,*
aei"): el videam u in Christo
AD MARIAM. 317
uyiuooi utt
,
xal '
-
.
potientem coronS." Arm. paullo Itbertas:
]£_
'
{
'\
,
/ :
_ _
. [\
'• £"
>
X*
\^%
i. e. ,,Salva esto (Vale) omni tempore (hora) in Christo Jesu spiritu et
corpore
;
et contingat mihi, ut videam te (ad verbum ,,et fiat videro te
mihi") haeredem coronae in Chrislo. Gratia tecura Amen." Lat. 2.
,,Incolumem te carnali et spirituali salute Dominus sanctificet semper
(,,aycaoot aei"): et videam te in Domino (,,eV ") consecutam
coronam.
"
11
.
1. J. Legitur haec epistola in Cod. Med. licct mulila, in Codd. Gr. 2., nec
non in Versionibus Lat.
1.
, Lat. 2. et Arm.

„Epistolae hnjas prima
illa verba
,^ ." . . . ex Ign. ep. ad Rom. (cap. V.) de-
. sumpta sunt
;
quae deindc seqaitur
,,
^"ap-
pellatio ex ep. ad Smyrn. (cap. IV.). Tum illis ,,' ovderos "
. . . ex oratione Pauli ad Ephesios (Act. 20, 24.)
translatis, ad Igri.
ep. ad Roin.
(1. ].)
denuo redit hic artifex, et quae ibi babenlur planc
flammca
,,
". . . satis languide Lic expreaait:
,, ". . . Atque ex bisce centonibus consar-
cinatum cst hoc Exordium. In epistolae progressu (cap. III.) verilas
mortis Christi hoc argumento confirmatur: ,,
"
. .
., quomodo disputavit et Ignatius in cp. ad Trall. (cap. X.). Tum
absolula hacreticorum rcfutationc, et praemisso illo volo, quod (c\ Pauli
ep. ad Pbilem. desumntum
)
apud Ignatium totics occurrit :
,,
"(cap. VIII.), ad praecepta eeeleeiaatiea ct moralia de-
scendit, qoae in aliia epiatolia totidem verbis le^i ait Vedelias, ezceptis
aliquot quac a slellione conficlae sunt. Ubi praeceptum de episcopi,
prcsbytcrorum, diaconorum, ct populi subordinatione
,
hoc claudi epipho
aemate animadverte (1. .):
1}
%
". . ., ut ep. ad
Polyc. (cap. VI.): ,,
". . /., et reliqna omnia com
muni boc
Epilogo: ,, ". . /..
(
cap. 1\.
)
juxta
ilhnl
alteriua epistolae, ad Ephesios (cap. III.): ,,
"
•/..
. . Po8tremam Locam (cap, \.)
salotaliones occupant, qnarnm
princepa isla:
,, ai * ".
\"
quia Pantus Philippenaiuni episcopoa appellavil plnralilcr (Philipp. 1.
EPISTOLA I) TAIISEXSES.
319
'
jjj
>' iv
)
jfj
ovoj]
& -
&& »
. 4
/
'
^/,
Pbilippensiam quoque ecclesias plurali numero author hic commemorandas
pvtaverit; an quod aliae Philippis, ut metropoli
,
subjeetae faerint ec-
clesiae, quaerant alii. Modus certe loquendi novus est, nec alibi facile
ubvius.•' Usser. Cod. Med. ut nos in textu. Lat. 1. „Epistola ad Tar-
foDMS." Arra. Qiununii
*.
|^
: i. e. „ad Tar-
son urbem. Caput I." Gr. 2. ,,
Ttoos rovs
".
Lat. 2. ,,Ejusdem epistola ad Tarsenses. Scripta ex Philippis."
1. 1.
, xal . . . Cod. Med. exhibet ,,)", Codd. Gr. 2.
,,'". Lat. 1. ,,Tguatius, qui et Tbeophorus, salvatae in Chri-
sto ecclesiae, dignae laude, et dignae memoria
,
et dignae dilectione,
existenli in Tarso
;
misericordia
,
pax
,
a Deo Patre
,
et Domino Jesu
Chrislo, multipliceliir semper." Arm.
^
,
\
-
. 1-1
^
L• Jbr^
)
/"/'
"7
# /: \. e. ,,Ignatius, qui
est
(OC7I5)
Dco vestitus (s. Deum induens), cgregiae (selectae s. pecu-
liari, propriae
;
nura legit in exeraplari syr.
|Ajp „segregatae" pro
\.^
„liberatae"
?)
ecclesiae in Christo, dignae laude (gloria), dignae
memoria, dignae amore (bis . copulam ,,"), quae est Tarsi (Tarsone),
misericordia et pax Dei Palris et Domini nostri (ac si legisset ,,
& ") Jesu Christi multiplicctur
(multiplicabitur) omni tempore (hora)." Lat. 2. ,,Tgnatius, qui et Thcophorus,
sululcm consecutae in Christo ecclesiae, iaude dignae, et memoria dignae
ei dilectione dignae, quae csi io Tarso, misericordia et pax a Deo Patro
et Domino Jesn Christo." Ultima verba ad sequenlia traxit. Cf. not. seq.
5. Svqlai

JavuqX. Cf. Ign. ep. ad Rom. c.
V., et Dan.
capp. <i. fL 14. Russelio teste in Cod. Med, legitur
,,"pro
,,", ut VossifU l.icito eorsexitj Lat. 1. ,,A Syria asqae
Romam cuni beslii.s pngno, nofl ab imilionalibus bcstiis comcstus
;
hac
enim, u\ sriii.s, Deo volente pepercerant Danieli." .
;5
()
KIUSTOLA IGNATII
)' )
'
,
&
-
-
xal
' ~
/.
( ).
_
1,_
,
.
\
:
i. e. „A Syria usque Ro-
mam cum besliis (feris)
pugno
;
et si non devoror: scitote, quod quaudu
voluit Deus discipulum fecit ine Danielis (s. Danieli)."
Lllim.i verba
paullo liberius reddidit. Lat. 2. „Satiatu.s sum in oranibus (haec e prae-
cedcnlibus huc translata sunt; vidc Usserii notam infra allatam), a Sy-
ria usquc ad Romain cum besliis depagnans (,,&"):
non ab
irrationalibus scilicct bcstiis comestus; illae cnim, (om. verba
,,
")
volunlate Dei, pepercerunt Danieli." Usserius ad h. 1.
adnotat hucr:
„Vetus
vulgatus, quasi legisset in prima persona ,,''^
", ab
hoc incipit ipsum corpus epistolae, et transfert: Satiatus sum
in omnihus,
quod Jacobus Faber interpretatur : Snturalus sum, replelns
sum mnlis et crudelitatibus eorum, qui me
ducunt, per omnia
;
indeque
fcrvidam
Martyris pietatem colligit. In Ms. taraen Baliolensi Sanatas;
in Micropresbytico, et edit. Colon. ann. 1557. Sauciatus legitur. In
cdit. Colon. ann. 1536. Suuciatus in textu, Satiatus in margine po-
nitar.
"
1. 2.
' —
.Cod. Med. notante Rus-
selio exhibct ,, &.
(
Vossius dedit ,,o<V')
&
11
. . ., al. codd. ,,' .o/ s
&
os
". . . Lat. 1. ,,ab liis autefl
quae humanae formae; inter quas ,,") immansueta bestia tatitani
pungit rac quotidic et vulnerat." Arm.
\
^

iJiulni
, L•
i. e. „Sed a superbia (ar-
rogantia) quorundam immitis (inquieta) illa bcstia (fera), quae habital
(habitans cst) in iis, et omni temporc (hora) agitat (conturbat) el cae-
dit (vorberat, vulnerat) mc." Singulari modo interpretatus psI vocen
,,",ac videtur omisisse pron. relat. ,,", nisi forte
lcgendum: \utlin 1111_
i. e. .. in
quibus immitis bestia illa babitans." Lal. 2. ,,sed bumanain Gguraui bi
beatibas, qaae sunt immanes bestiae. Obsidenl eniin me noctc
(,
" pro ,,"?)
die, ac
iloxoraul."
AD TARSENSES.
321
/ ?)
- .
'
c
lva
& -
, ) -
. 320. 1. 3.
1

. Act.
20, 24. Pro
,,/«-
", quod in Cod. Med. legitur, ct Maeslraeus edidit, alii codd. exhi-
bent ,,
". Lat. 1. „Sed de nullo sermoriem facio durorum, neque
habea animam pretiosam mibJ ipsi, ut diligens ipsam inagis quain Domi-
num." Arm. ^
_
.
oJJjfJJ "_ ^"
(
10
/"
}
^
1
: i. e. ,,Attamen ego non et de uno
aliqao malo facio verbum (i. e. ne de uno quidein malo loquor, nullius
mali rationem habeo)
;
quod (nam) non est persona (anima) mea mihj
honorata (pretiosa) vel
cara, praeserlim (quanlo plus, minus) sicut Do-
jninus meus." Lat. 2. „Sed nulli iniquorum istorum facio sennonera
;
neque habeo animain meam tam honorabilem milii
,
ut plus eam quain
Domioum diligam
(,,
")."
121. 1. 2. troiiws
— .Cf. ep. ad Rom. cap. V.
Iii Cod. Nydpr. pro ,," legitur ,,". Lat. 1. „Propter
quod paratns som ad ignem, ad bestias
,
ad gladium
,
ad crucem:
solum
.Ic.suin Christam sciens (ac s\ legisset
,,
*",
sed rortasse legendnm „ut seiam" pro „sciens") Salvatprem ineum, el Deum
pro nit morhram." Arm.
ordine verborum inverso :
\|
L• . .
.
L• .
.
ffvj) u
l^ckttf
1
~
]
" - &
<
:i. e. „Prt>pterea paratus sum ad gladium et ad
ignem, ad cruceni et ad beatias (feras)
,
modo ut (si) Christum videani
redemtorem (servatorem) menm et Deum meum, qui propter me mortuus
est." Lat.
2. „Propter qnod paratas eum ad ignem, ad
bestias, ad
giadioe
(,.'
/'/'-
")
;,(
' craeem : at Cbrietam videan Salvatorem
in el Deum . qui pro
<; mortaus cst.
"
1. 5.
.Lat. 1. „Deprecor igifur vos vinctas Chri-
sti . per terram et mare jactatas." Arm.
\,
|\".
jl''["l['l'
"^ ^"»/
<
-
&:
i. .
..Itaque pogo
(oro)
V08 ego
\iinlus in (Jirislo, qui in terra el in mari
21
322
KIMSTOLA
$
'
/.
/7
, ,
' .,
-
or/..
II. "* ^
]0
y.ul ^
exagitor
(propelloi)." Lat. 2. „Ilogo ePgo voa ego vinclus Cbrieti ,
qni
per
lcrrain et mare exagitor."
I. J.
. . . Gop. 16, 13. Iiabac.
2,
4. cf. Gal. 3,
14. el
IVsalm. 08,
. (7.).
Pro ,,*", qaod in God. Med. legitar,
alii exhibeat ,,".
Lat. 1. „slalc in fide lirmi
;
quoniam ,ju-
stas ex iide vivet. Eslole inllexibiles
;
quooiam Domiiius iahabilare facit
unius
moris in domo." Arm.
\\
L•
'//
-(
^^
'/
.
^.
. , ,
'A \. e. ,,Stale (Manete, Estotel
firmi in fide et in verilate, clcnim justus, dicit (add. ,,"),
e (a)
fule vivet; ct immobiles stale (maaete, estote
)
,
etenim, dicit (add.
,,"'), Dominus babitare facit eos qui unius raoris sunt
[,,-
", ut in vers. bibl. 1. 1.)
in doino." Lat. 2. „state in fide, confir-
mati; quoniam justus ex iide vivit (f. ,,vivet"). Estote indeclinabiles,
et unanimcs in lide; quoniam Dominus habitare facit unanimes in domo.
M
1. 4.

&. Cod. Med. teste Russelio exhibet

,,-
&

0, 3
."
Vossius dcderat

,,&

-
,
'0."
]\ Codd. Gr.
2i
lciiilur: ,,?}9

,
()0." Lat. 1.
,,
quoaiam quidam ministrorum sathanae (s.
satanae) volueninl
,,&*')
vos turbare : Ili quidem
,
quoniam
Jesus opiuionc nalus esl, et opinione truciDxus cst, ct opinioue moi
etk•"
Conscnlit cuni Cod. Med.

Arm.
^fJ
/^
/
.
jo
^ //
,
.
/& 1
-
•.
\. .

Cogaovr, quod quidam e ministris satanac volaeraal
(...
") decipere vos, qui dicunt, quod Jesus speoie (opinii
natus <si (sit), v\
specie (opinione) possus esl (sit) et crucifixoe Ml
(iit)'•; :\c s\
legiseel
<.
-
AD TARSKXSES.
323
^ ^
^
ot
-
' *
'
' -
&.
0ti /;." Lat. 2. ,,Agnovi enim
,
quoniam quidam ex
ministris satanac voluerunt vos conturbare : quorum quidam dicunt, qaia
Josus patative nalas est et putative crueifixus." Convenit cum Gr. 2.
I. 1. oi
— 9£
\ Cf. Const. Apost.
6,
26. Lat. 1.,
,,Hi autem,
qaoniam non est Filius Conditoris: Hi vero, quoniam ipse est qui supei*
omnia Deas."
Arm. contra: I^jl
.
,
i. e. .,Kt quidam, quod non est (sit) Filius Creatoris, et non ipse Crea-
tor. et » Deus super omnia (omne).'• Lat. 2. „quidam vero
,
quia
iHin esl filittfi cjus qui fecit nmnduin: alii autem, quia ipso est ille qui
esl super omnia Deus.
- •
1. 2.
— .In Cod. Nydpr. legitur
,,3", in reliquis
,,". Cod. Med. con.senlienle versione Lat. 1. exhibct
,,
y.c.i /ftTitffu", rcliqui testes
,, ". Lat. 1, ,,Alii au-
tcni
,
quoniain nudus homo est: Alteri vero, quoniam caro haec non rc-
sorgit, et oportet voluptuo»am
vitam vivere et transire." Arm. 1>_
: 1 >£_
01
1
}
.
/
i. c. .,Et quidam mernm bominem euin dicunl; et quidam
dicunt, quod caro haec (corjtus boc) non resurgit, et oportet (decet)
vita bac cum voluptate frui
[,,
'")."
Lat. 2. ,,alii quo-
qae, (juia bomo est purus : quidam vero
,
quia caro ejusnon resurrexit
« &9"*) ;
( quia oportet fruibilcin (Jac.
ber loco „fraibilemV subslituil „termiaabilem") vilam habcrc."
I. 4.

.Cod. Med. teste Russelio cum Cod.
Nfydpr.
t\liil)cl
,,
"
pro ,,". Vossius tacite reposuit
,,". Lat. 1. „hanc ciiiiii esse
icrniimnii
bonorum post non mnllum
corrnropendis. Tantomra Inaloriim mnltitndo cog inebriavit.
M
Arm.
iujil ./.
1
<!
/.
L• tujuttinult -[/
:\.
«•.
..\; fimic ('
,,.'••) lini.s ,ct
21
*
324
EPISTOLA IGNATII
tloextuuacev,
;~ -
&
-
'
) '.
III.
post
(legisse vidclur in syr. cvemplari:
}
pro
$£\_} )
non
(
verbum ,,
aliqnod") inullmn lempus perennt (corrampantar), <i ejua
modi („talis" vel ,,taliunr') magnitudo (|Zqc>)) maloram iacrassata (in-
durata,
multiplicata, cf. Lat. 2.)
cst." Lat. 2. „atquc hanc eeee Goem
honoram, qui (al. „qaae") nen post inullum rorrumpiiur. Oui quiden
itlLs
mullonim malorum agger cumalatas est."
1. \? alV *

. lv\
,
S. . ad Gal. 2, 5. Lat. 1. ,.Sed V08
ncque ad horam venialis (,,/',") sub sabjectionem ipsoram." Ana.
t\tuia ,
L•
_
.
\. e. „At vos scio, quod ne unam quidem horam (ad verbum „et non
unam horam") obtemperatis (subjiciraini) iis." Lat. 2. „Sed vos
inlendalis
mandatis (ita Cod. Th.
,
sed alii „mendaciis", et Codd. Baliol.
ct Magdal. noincn subst. prorsus oraiscrunt) eorum."
1. 2.
. . . Cf. S. . epp. ad Rom. 15, 19. et ad Gal. f> , 17.
Lat. 1. ,,Pauli enim estis cives et discipuli: qui a lerosolymis
et cireuin
usque Illyricum implevit cvangelium
,
et stigmata Christi io carne cir-
cumtulit.
"
Arm.
"
.
/
1» 1
l'lts
nl
1
y
.
P"p(>P
-\\
'
\. e. „etenim iilii eslis urbis (|AJL*
r
^D 1]
Pauli et discipnli ei (ejos,
^>)
qui ab Hierosolymis usque ad Illyricum (Lyricum,
._^,._^
.chu5q_^Ij) explevit evangelium (evaogelicam praedicatiooem
) et por-
tabat (ferebat) in corpore suo (carne sua) vulnera Christi." Lat. 2.
,,Pauli enim estis civcs
el
discipuli ; qui ab
Hierosolymis el in circaita
usque ad Illyricum replevit evangelio, el stigmata Christi in corpore saa
portavil."
1. 5. Ov —
.Jn Cod, Kug. pro ,," legitttf
,,". Lat. 1. ,,CuJ
us memores oinnioo cognoscitis, qnoniam Je-
sus Domimis
vepe nalus eat c\ Maria
, faclus ex muliere, »i veritate
ciucifixus
68t." Arm. Oirn
j
/^
/,[<1
Ji#
71 7 !
, //
/
:
AD TARSEXSES. 325
&^&
( &
' &
,
*'
&
-
avi
'
, ,
ti -
(
'
),
tfj
&
i. . „Cajns si memtnistis (lnemores cstis), eognoscitis omnino (prorsus),
qaod Jesas Dominus DOSter vere e (a) virgine (,,70" pro ,,-
* natus est cl crucifixus est." Omisit hic verba
,,
"i rc.iy.o• et ,,&<$", eaque sequenlibu.s inseruit. Lat 2. ,,Cujus
memores
eslote omnimodis: e{ cogooscite quia Uoiainus Jesus Christas
(,,
y.voios Ir.ouiz ") vere natus e.st de Maria, factus cx rau-
Liere, el vere cracifixus est.
u
1. 2.
— . E\ S. . ep. ad Gal.
6,
14. Lat. 1.
„Mihi
cium, ait, iiat gloriari, nisi ia cruce Doinini." Omisit voces ,,
".
Arm.
[tgh
. -
'
_
,
)
{ [ ' i• . „Mihl, inquit, absit gloriari
,
nisi
(si non) in cruce uomiai nostii Jesn Chrisli." Addidit vocem ,,Xot-
", ut Lat. 2.,
qui sic vertit:
,Jn
qua cruce giorialur Paulus dicens:
Milii autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Jesu. Christi."
1. 3.
y.nl a/.> 'hi(c — 3
'Cfj.
Loci hic laudati desumti sunt ex Aet.
26,
23. et S. P. ep. ad Rom.
6,
10. Cod. Med. teste Kusselio exbibet
unt(£', Vossius dedit ,,
". In Cod. Nvdpr. legi ,,"
pro ,,", idem Rnssel. coatemlit. Lat. 1. ,,Et verilale mortuus
est, el
ii-surrexit: Si passibilis eniin, ait, Clirislu.s, si primus ex resur-
reetione mortuorom. Et, Quod est, peccato mortuus cst semel;
qaod aiitcin vivit, Deo vivit." Arm. ab liis prorsus deflectens sic verlit:
1-fcL . .
/, . / . .
:
[
iiuiif/i. &i. e. ,,Et sicut fa-
ciiis est vere e (a) mnliere (haec e praecedentibns huc translata sunlj,
el paseus cst ct cruciiixus esl et mortuiis cst
,
ita et resurrexit (cuni)
auctoritate (imperio, potestate, ,,tV
''")
primos fructus morluorum
(ad verbam „obdormientium
u
).
Ouod (vel ,,Qui") mortuus est, inquit,
semel peccatis (peccato), ct quod (vcl ,,qui
u
)
resurrexit, vivit (vivena s.
\i\us
est) Dco.•• Io vei\s. bibi. 1. 1. Kojii.
6, 10, legitur:
)
326
EPISTOLA
ICNATII
',
$
/~. \
&;
;
;
,
/.
.•/.
)
)
,
2&
ii h
,
£
!
&
: \. c. ,,Nain quod (qui) mortuus cst, pcccntis (pcccato)
mor-
tuus est
semcl (ena
vicc)
;
et quod (qui) vivit (vivus cst),
vivit (vivus
est) Deo."
Oinisit igilur inlerprcs nostro loco altera vioe
positara vo-
ccm
„morluus cst", et loco prioris /!%
„vivit" re-
posuit
„resuiTexit". Lat. 2. „Et vere passus cst ct mortuus,
et resurrcxit: Si enim passibilis, inquit, Christus, si primus ex morluis
resurrcxit. Et, Qui mortuus est
,
peccato mortuus cst scrael
;
quod au-
tera vivit, vivit Deo."
1. i. ercel
.
Haec ct proxime sequentia imitatio sunt Ioci
in ep. ad Trall. cap. X.
In Cod. Med. Russelio teste legitur „3-
", cujus loco
Vossius secundum alios dedit ,,".
Lat. 1. „Quia quid opus vinculis, Carislo non mortuo ?
quid opus susli-
ncntia? quid opus flagellis?" Arm. qui ab liis vorbis capul II. incipit, sic
vcrtit:
\.
.
qb""l_
(]. )
.
_ \. ^^
.
. ^
&
:
i. c. „Et si
(„Sin minus", ac si lcgissct ,, "), quid opus
sunt vincula (mea),
dum non est (sit) mortuus Cliristus et resuscitatus
(hanc vocem e\
ingenio videtur addidisse)
"?
et cujus utilitatis (ad ver-
bum „quae utilitas")
c\st loleranlia (mea) ? sivc eliam

«.") cujus
fructus (ad verbum „quid uliles") sunt nobis prrseculiom-s (meae, no-
etrae,
s. pcrsccutio mea, nostra)
?
" Lat. 2. „Insuper, quae oecessitaa
vinculorum, Christo dod mortuo? Qme necessitaa tolerantiae, aut quae
necessitas flagellorum ?
"
1. 2.
%i
,',
— .Cf. Aet. 12, 2. Apocal.
I,
9. Act.
7, 59.
ot
Const. Apost. 8,
4(5. Russcl. affirmat, in Cod. Mod. legi ,,",
mjus loco Yossius tacite
resliluit ,,',". Ibidem exstat ,,n<
.
in ;il. <-o(ld. ,,7tnos". Lat. 1. „Quid unquam Petras (oni. part. ,,")
cruciliMis est,
Paulus (mn. ,,<V") cl Jacobus giadio caesi sunt
;
Jolian-
urs yepe celegatue est io Patmo; Stepbanoa autera lapidibus occisas
«t
a Domini occisoribus Jiuluois ? Ann.
\
1\\
.
I)
TARSENSES. 327
$ avfjQfiTO
•/. '
;
'
tixjj• & 9
-
ot
t
i(ir.
1\. )
&eov
9
)
& *U\ &6
-
L• L•
^/ ^
,
/
1/
i. e. „Et quare Pctrus
crucifigebatnr, et Paulos e\ Jacobas gladio decollabantur
,
et Stephanns
lapidabatar (lapidibus caedebatar s. percutiebatar) a Domioi interfecto-
ribus Hebraeis ?
"
Omisit verba ^8e icpvvaS ".
Lat. 2. ,,Quid
,
quod Petrus crucifixus est, Paulus ct Jacubus gladiis
ebtraoeati sunt; Jobannes in Palmos relegatus est; sed et Stephanus
,,
oi ") a Domini iaterfectoribus Jadaeis lapidibus exstin-
ctas
cst?"
. .
«/./.'
. . . Lat. 1. „Sed nihil liorum vane. Vcritate enim
iTuciliuis est Dominas ab impiis.
"
Arm. \ .
_
Jfc
: \*
J/
"-(*«
y
ji
.
\. c. ,,Al ne quidom (ad
\cil)um ,,
et non unus aliquis") o\ his (ac si legisset ,,"
") vanc (incassum) "laboravit (ad vcrbuin „laljoraverurit")
;
sed vere Christas
(,,
")crucilixus est a malis impiis (afternra
horam vocabatoram c margine videtar in lcvtum
irrepsisse}." Lat. 2.
boc qaidem esl tfctoria (ae .si legisset ,,
3
*
,/>
". Usser.). Vere enim crucifixus est Dominus ab impijs."
I 4. Kal
"i
vos

, Russel. testatur, in Cod. Med. de-
siderari ,," et ,,o" antc ,,
(
', quae Vossius c Codd. Gr. 2.
tacite in textum recepit. Lat. 1. „Et sic
(,, ovrats") natus cx nm-
liere Filiufl
<!
Dei, et crucilivus, primogenitns omnis creaturae, et Dcus
\ « iuiiii
; et ipse fecit omnia." Arm. L• &
/(/
4,
-
/
1
.
+ I
1
:
i. e. ,,
qui ri.ilu.s
eet
(syr.
_05 '(, gr. ,, ^
^") e (a) virginc (ac si [egiss^t ,,itt tcnfrtvov")
,
Filius Dci
est; cl (is) ( cnicilixus cst ,,-< (.(''^
,
priinogcuitas
onmis
creaiarae
(oimiiiim
creatoram), et Deus V^crbum
;
per eam
(illum, ». tiuii cu, illo) fceit oinni.i
DeM Palcr.
u
VlLima vcrba cxpli
328 EPISTOLA IGNATII
,
.
,
.
'
& *
9*
'
'
) /..
care quam vertere videtur maluisse. Lat. 2. „Et quia iste (,,AV/.t
") natus est ex mnliere, Filius est Dci
;
et qui crucifixus est,
priinogenitus est omnis creaturae, et Deus Verbum
;
et ipse fecit omnia
jussione Patris."
1. 1.

. Loci hic allati desumti sunt ex
epp. S. P. I. ad Cor.
8, 6. et I Tim.
2, 5. Verba ,,
*'
desi-
derari videntur in Codd. Gr.
2.,
quoniam Usser. dicit
,
eadem e Cod.
Med. addenda esse
;
in quo contra tesle Russelio deest vox ,,-
", quara Vossius tacile restituit. Lat. 1. ,,Dicit enira aposto-
lus : Unus Deus Pater, ex quo omnia
;
et udus Dorainas Jesus Chri-
stus, per quem omnia. Et rursus : Unus enim Deus, et unus mediator
IJei ct homihum, horao Jesus Christus." Arm. Fu^• X*
luJhruuiju, 1 , *Xu Pu
_
,.
1 I
1
-
1
^
i. e. ,,Dicit
(
. verba
,,
;"): unus est Deus, ex quo oinnia (omne)
r
et unus Dominus
Jesus Christus, per quem orania (omne)
;
et iterura: quod unus est
Deus et mediator (ac si legisset
,, ")Dei et hominum, li-
lius hoimnis (non legit
,, &
"
, sed reddidit syriacura
M*.Jj.u) Jesus Christus." Lat. 2. „Apostolus corroborat dicens: Unus
Deus Pater, ex quo oinnia
;
ct unus Dominus Jcsus Christus, per qucm
oinnia.
Et ilerum: Unus enim Deus, unus et mediator Doi et hominuin,
homo Jesus Cbristus: (His addidit e S. P, ep. ad Col. 1, 15.)
qui esl
imago Dci invisibilis, primogeoitas aniversae crealurae."
!. 4. iv . . . Desumta baec sunt ex cp. S. P. ad Col. 1,
16. 17. Cod. Med. uxbibet
,, ", reliqui lantummodo .
"\ deinde Kussel. aniiii.uK crlit, in eodem Cod. legi ,,,
\
\
(issiiis
eum aliis
Codd. dcdit
,,
". Lat. 1.
M
et iu ipso
creata sunl omnia
qaae {,, ") io coelo el in terra, visibilia
fi invisibiiia; et i[>s<•
est ante omnia, etomnia in ipso consistuoU" Arm.
[\[""L
l,
J
jilis^
.
AD TARSEXSES.
329
liut tni xteog
ixtivov
'
y.ul
] &tov xal $
.
*
,
^
. /-^: -
/
: i. c. ,,Per quera omnia facta sunt
(
omnc
factom est), quaequae in coelis et quaequae in terra, visibilia et invisi-
bilia. Hie (II le) est aeternus Deus supra totam (omnem) terram."
*
In
ulthnis
verbis prorsus abit a texlu graeco. Lat. 2. ,,quoniam (,,")
in ipso creata sunt omnia, quae (,,") sunt in coelo et
,
quae sunt in
terra, visibilia et invisibilia; et ipse est antc omnes, et omnia m ipso
constant."
I. 1. Kal

. Locus hic laudatus reperitur in Ev. Jo.
20, 17. Verba ,, ",
quae pone vocem ,,&*" exstant in
Codd.
Gr.
2.,
ab.sunt a Cod. Mcd.; sed in eodem legi superfluum ,,ov
il
post
,,
"
Russel. contendit, id quod Vossius silentio praeteriit.
Lal.
1. ,,!!t qaoniam non ipse est qui super omnia Deus Pater
(,,&
"), sed Filius illius, dicit: Ascendo ad Patrein meura et Patrem
vestram, et Doura meum et Deuin vcsiruin." Arm.
|^/_
. .
,
.
/ , \. e. ,,Et ipse Filius dixit (le-
gisse vidctur reliquis praeterraissis ,,
vlos "), quod
ascendo ego ad Patrem meuin et ad Patrcm vcstrum
,
et Deum meum
et Dcuin vestruin." Lal. 2. „Et quia non est ipse
,
ille qui est super
oiniiia Deus (om. voces ,, "),
sed Filius ipsius, qui et
ascendere se ad eum profitetnr, dicens : Ascendo ad Patrem meuin et ad
Patrem vestrum, ad Deura mcura et ad Deum vestrum."
I. .1. y.o(• —
. Depromta haec sunt ex I Cor.
15, 28. Rus-
selio teste in Cod. Med. Iegitur: ,,
- ,
/,
0 ". Verba igitur ,,

"librarius ab hoinoeoteleuto clausularum
,
ut videtur,
deceptna praetermisit. Yo.ssius dedit ,, ,
. £ ,
//' . . . Codd• Gp. 2. cxstal : ,,
, ^ vide" . . . Lat. 1. ,,Et: Quando subjecta
ipsi eront omnia, tunc et ipse (,,
") subjiciclui ci qui
>1).»•
ei oninia ;
ut sil DeBS
uinnia in omnibus." .
\fi-
330
EPISTOLA IGNATII
,
.
.'
,
.
VI.
\pt\og
,
nk ^
lului lutlhluujii.
libjpJ > ^biliu
: \. e. ,,Et ejusdem apostolus dicit (ac si legieset ,,
"vel ,, "),
quod
,
quando subjicientnr
(obtemperabunt) ei
orania (subjicietur ci omnc), tunc et ij»se
(,,
avros")
subjicielur
(
obtemperabit
)
ei, qui sabjecit ei oiiuiia
(omnc)." Verba
,,' " . . . omisit. Lat. 2. ,,Kt: (hiando e{
fuerint omnia subjccta, tunc et ipse (,,
xal *") subjectus erit
illi, qui ei subdidit omnia
;
ut sit Deus oinnia in oninibus."
1. 1.
. . . Pro ,,
", quod Cotel. cum Vossio exhibet,
Russel.
dcdit ,,
". In Codd. Med. et Nvdpr. legitur ,,oe xal",
in Augustano
perperam
,,
". Lat. 1. „Igitur est alter qui subjecit,
et qui est {,,
")
omnia in omnibus
;
et alter cui subjecla sunt, qal
et (,,os
") cum omnibus subjicictur (,,")." . in-
terprcs baec fere prorsus omisit
,
cf. not. seq. Lat. 2. „Ergo aliua
est ille, qui subjecit filio omnia (addidit ,,
"), et qui esl
omnia in onmibus; et alius filius (,,
treoos
")
,
cui subjccti
sunt omnia (add.
,,
"), qui et post haec omnia subjectus eril illi,
qui ci subdidit omnia"
;
ac si legisset: ,,bs
."
1. 4.

. Cf. . Jo. 1, 3. Articulus ,,"
ante ,,'
", qui Codd.
Florenlino et Nydprucciano legitur, omissus est m
Cod. Auguslano, atque etiam teste Russelio in Cod. Med., licel eum \ os
sius addiderit.
Lal. 1. „Et neque nudus bomo,