You are on page 1of 19

Poslediplomski studii MBA-Menaxment

Ekonomski fakultet - Skopje

OSVRT KON FINANSISKITE


IZVE[TAI

Prof. d-r Sa{o Arsov


Finansiski izve{tai:

 Bilans na sostojbata
 Bilans na uspehot
 Izve{taj za gotovinskite tekovi
 Izve{taj za promenite na kapitalot
Odgovorete so eden zbor:
[to gledate na ovie sliki?
A, {to e ova?
… prodol`enie
BILANS NA SOSTOJBA

Bilansot na sostojba pretstavuva


sistemati~en prikaz na sostojbata na
sredstvata i izvorite na opredelen den.

Toj e slika na pretprijatieto vo daden


moment.
Sredstva? Toa se razli~ni materijalni i nematerijalni
dobra so koi pretprijatieto ja izvr{uva svojata
dejnost: zgradi, ma{ini, vozila, pari, materijali i sl.

Izvori? Tie ni poka`uvaat na koi na~ini se pribrani


pari~nite sredstva so koi e izvr{eno vlo`uvaweto vo
ostanatite vidovi sredstva: sopstveni sredstva,
akcionerski kapital, krediti i sl.
BILANS NA SOSTOJBA

Pravilo na ramnote`a:
Sredstva = Obvrski + Sopstven kapital
BILANS NA SOSTOJBA – dvostrani~na forma

AKTIVA (SREDSTVA) PASIVA (IZVORI)

A.Postojani sredstva A. Kapital i rezervi


I. Nematerijalni sredstva 1. Akcionerski kapital (nom. vrednost)
1.Osnova~ki izdatoci 2. Premii na emitirani akcii
2.Izdatoci za istra`uvawe i razvoj 3. Revalorizaciona rezerva
3.Patenti, licenci, koncesii, gudvil 4. Rezervi
II. Materijalni sredstva - Zakonski
1.Zemji{ta, {umi i grad. objekti - Statutarni rezervi
2.Postrojki i oprema 5. Akumulirana dobivka
3.Alat, pogonski i kancel. inventar 6. Prenesena zaguba (-)
4.Avansi za materijalni sredstva 7. Dobivka za finansiskata godina
5.Materijalni sredstva vo podgotovka 8. Zaguba za finansiskata godina (-)
III. Finansiski vlo`. – dolgoro~ni
•Vlo`uvawa vo povrzani subjekti B. Dolgoro~ni izvori
•Vlo`uvawa vo hartii od vrednost 1. Dolgoro~ni krediti
•Dadeni krediti, depoziti, kaucii
•Otkupeni sopstveni akcii V. Kratkoro~ni izvori
B. Tekovni (obrtni) sredstva
I. Zalihi (surovini, m-li, got. p-di) 1. Obvrski kon dobavuva~ite
II. Kratkoro~ni pobaruvawa 2. Obvrski za plati
III. Kratkoro~ni fin. vlo`uvawa 3. Kratkoro~ni finansiski obvrski
IV.Pari~ni sredstva i hartii od vr.
G. VKUPNA PASIVA
V. VKUPNA AKTIVA
BILANS NA SOSTOJBA

KARAKTERISTIKI NA BILANSOT NA SOSTOJBA:

 bilansot na sostojba e stati~ki pregled


 bilansot na sostojba e kumulativen pregled

NEKOI NEDOSTATOCI NA BILANSOT NA SOSTOJBA:

 poziciite se iska`uvaat spored nabavnata (istoriska)


vrednost
 saldata na nekoi smetki se baziraat vrz procenki
 ne se opfateni elementi koi ne mo`at da se vrednuvaat
 promenite vo vrednosta na parite ja iskrivuvat slikata
BILANS NA USPEHOT

Bilansot na uspehot pretstavuva izve{taj za


finansiskite rezultati od raboteweto na
pretprijatieto {to se ostvareni vo opredelen
vremenski period, obi~no, edna godina.

Ramnote`a kaj bilansot na uspeh:

Prihodi = Rashodi + Dobivka


ili
Prihodi + Zaguba = Rashodi
BILANS NA USPEHOT - sovremena forma, spored MSS-
Prihodi od proda`ba (neto) 85 000
Tro{oci na prodadenite proizvodi (46 000) Zo{to
Bruto mar`a 39 000 utvrduvame
Rashodi za distribucijata (2 300) nekolku vidovi
Rashodi za proda`ba i marketing (7 000)
finansiski
rezultat?
Rashodi za istra`uvawe i razvoj (3 200)
Op{ti rashodi i rashodi na upravata (14 200)
Vkupno operativni rashodi (26 700)
Operativna dobivka 12 300
Prihodi od kamata 520
Prihodi od investicii 980
Rashodi za kamati (3 600)
Kursni razliki (pozitivni/negativni) (220)
Vonredni prihodi 200
Vonredni rashodi (980)
Neoperativni prihodi/rashodi (3 100)
Dobivka pred odano~uvawe 9 200
Danok na dobivka (3 780)
Neto dobivka 5 420
IZRABOTKA NA FINANSISKITE IZVE[TAI

 Vreme na izrabotka
 Unificiranost
 Potpisnici
 Zadol`itelno objavuvawe
 Me|unarodni smetkovodstveni
standardi (MSS)
 Me|unarodni standardi za
smetkovodstveno izvestuvawe
IZVE[TAJ ZA GOTOVINSKITE
TEKOVI
Dali dobivkata od 1.000.000 denari zna~i deka
imame 1.000.000 denari na smetkata na
pretprijatieto?

Ne. Vo bilansot na uspeh primenuvame t.n. princip


na vremensko razgrani~uvawe na prihodite i
rashodite (accrual concept of accounting)
[to zna~i toa?
IZVE[TAJ ZA GOTOVINSKITE
TEKOVI

Izve{tajot za gotovinski tekovi ima za cel da gi


utvrdi nastanatite promeni vo gotovinskata
sostojba na firmata.

Vkupnite gotovinski tekovi se sostojat od:

 Gotovinski tekovi od operativni aktivnosti


 Gotovinski tekovi od investiciski aktivnosti
 Gotovinski tekovi od finansiski aktivnosti
MODIFICIRANI FINANSISKI REZULTATI

 Neto-operativna dobivka po
odano~uvawe (NODPO)

 Sloboden gotovinski tek (SGT)


Neto-operativna dobivka po
odano~uvawe (NODPO)

 NODPO ni go poka`uva iznosot na


dobivkata koj kompanijata bi go
ostvarila dokolku nema dolgovi i
finansiski vlo`uvawa (nema prilivi i
odlivi od kamati)

NODPO = Operativna dobivka h (1 – Danok na dobivka


(%))
Neto-operativna dobivka po
odano~uvawe (NODPO)
 Sporedba na rezultatite na kompanijata {to zela kredit vo
odnos na prethodniot period

Pred Po
zadol`uvaweto zadol`uvaweto
Prihodi 100.000 100.000
Rashodi 60.000 60.000
Operativna dobivka 40.000 40.000
Kamati - 5.000
Dobivka pred odano~uvawe 40.000 35.000

Danok (10%) 4.000 3.500


Neto-dobivka 36.000 31.500
NODPO 36.000 36.000
Sloboden gotovinski tek (SGT)
 SGT ni go poka`uva gotovinskiot tek {to i ostanuva na
kompanijata otkako taa }e gi podmiri potrebite za
investirawe

SGT = OGT – Bruto-investicii vo operativni sredstva

SGT = OGT – (Neto-investicii vo operativni sredstva +


Amortizacija)

Operativen GT = NODPO + Amortizacija

SGT = NODPO + Amortizacija – (Neto-investicii vo


operativni sredstva + Amortizacija)

SGT = NODPO – Neto-investicii vo operativni sredstva


Sloboden gotovinski tek (SGT)

Neto-dobivka
+ Kamati (1- Stapka na danok na dobivka)
+ Amortizacija
- Bruto-investicii vo operativni sredstva
Sloboden gotovinski tek