You are on page 1of 22

Poslediplomski studii MBA-Menaxment

Ekonomski fakultet - Skopje

VREMENSKA VREDNOST
NA PARITE

Prof. d-r Sa{o Arsov


Osnovni poimi
Vremenska preferencija na vrednostite
Vkamatuvawe i diskontirawe
Kamatna stapka
Diskontna stapka
vkamatuvawe

denes A B i dni na

di skonti r awe
KONCEPTOT NA IDNA VREDNOST

Primer:
Depozit vo banka = 1 000 denari
Rok na deponirawe = 3 godini
Kamatna stapka = 5% godi{no, pri godi{no vkamatuvawe.

na krajot na prvata godina: 1.000 h (1 + 0,05) = 1.050 den.


na krajot na vtorata godina: 1.050 h (1 + 0,05) = 1.102,5 den.
na krajot na tretata godina: 1.102,5 h (1 + 0,05) = 1.157,62
den.
Idna vrednost na poedine~en iznos:

IV = SV x (1+r)n

Od primerot: IV3 = 1000 x (1 + 0,05)3


IV3 = 1000 x 1,158 = 1.157,62 denari

(1 + r)n - kamaten
faktor
Mo}ta na vkamatuvaweto

40.00
20%
Idna vrednost na 1 denar

30.00

25.00

20.00 15%

15.00

10.00 10%
5.00
5%
1.00 0%
0 2 4 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24
Periodi
Pra{awe:

Kako }e izvr{ite presmetka na iznosot


{to }e se dobie od vlo`uvaweto po period
od 15 meseci?
IDNA VREDNOST NA ANUITET

n
(1+r ) n −1
I V= A⋅ ∑ 1rt IV = A (1 + r )
t=1 r

IV = A × III n
p%

Primer:
A = 1000 denari, na po~etokot na
godinata
r = 10% IV3 = 1.000 h 3,641 = 3.641 denari
IV3 = ?
Idna vrednost na anuitet
(Na krajot na 5-ta godina, 5.5% kamatna stapka)

IV5 = $5,888.04

$1,306.96
$1,238.82
$1,174.24
$1,113.02
$1,055.00

$1,000 $1,000 $1,000 $1,000 $1,000

0 1 2 3 4 5
Vlo`uvawe na po~etokot na godinata

(1 + r ) − 1n
IV = A × × (1 + r ) = $5,888.04
r
IDNA VREDNOST NA ANUITET

Dokolku anuitetite se vlo`uvaat na


krajot na periodot:

n
IV = A⋅∑ (1 + r )t −1 (1+r ) −1
n
IV = A
t =1 r
Idna vrednost na anuitet
(Na krajot na 5-ta godina, 5.5% kamatna stapka)

$1,238.82
$1,174.24
$1,113.02
$1,055.00
$1,000.00

$1,000 $1,000 $1,000 $1,000 $1,000

0 1 2 3 4 5

Vlo`uvawe na krajot na godinata

(1 + r ) n − 1
IV = A × = $5,581.08
r
KONCEPTOT NA SEGA[NA VREDNOST

PRESMETKA NA SEGA[NA VREDNOST NA


POEDINE^EN IZNOS

IV  1 
SV = ili SV = IV ×  n
(1 +r )n  ( 1 + r ) 

SV = sega{na vrednost
IV = idna vrednost
r = diskontna stapka (stapka na prinos)
n = broj na periodi
KONCEPTOT NA SEGA[NA VREDNOST

Primer:
SV = ?, n = 5, r = 6%, IV = 10 000 denari

 1 
SV = 10000 ×  5 
= 10000 × 0,74727 = 7472 ,70
 (1 + 0,06 ) 

SV = IV × II pn %

1
n - diskonten faktor
 1r  
KONCEPTOT NA SEGA[NA VREDNOST

Sega{na vrednost na razli~ni idni iznosi

Godina, n Iznos Diskonten faktor Sega{na


6%, n vrednost
1 10.000 0,94340 9.434,00
2 20.000 0,89000 17.800,00
3 8.000 0,83962 6.716,96
4 16.000 0,79209 12.673,44
5 15.000 0,74726 11.208,90
Sega{na vrednost na razli~nite tekovi 57.833,30
KONCEPTOT NA SEGA[NA VREDNOST

Sega{na vrednost na ednakvi godi{ni iznosi


(anuiteti) – anuitetot se pla}a na krajot na godinata

n
1 1r n −1
S V = A × ∑ t
 S V = A
t=1 1r  r 1r n

SV = zbir na sega{nata vrednost na



anuitetite
• A = anuitet
• r = kamatna (diskontna) stapka
• t = vremeto na oddelnite anuiteti
• n = vkupen broj periodi
KONCEPTOT NA SEGA[NA VREDNOST

Ednakvi godi{ni vrednosti (anuiteti)

Primer:

Kompanijata ima mo`nost da kupi kamion so


pla}awe vo gotovo, po cena od 45.000 EUR, ili
istiot da go pla}a periodi~no, so petgodi{na
otplata, pla}aj}i po 10.000 EUR na krajot na sekoja
godina. Koja varijanta e poisplatliva, dokolku
diskontnata stapka e 6%?

• A = 10.000 denari (1 + 0,06 ) 5 −1


SV =10 .000
• k = 6% godi{no 0,06 (1 + 0,06 ) 5

• n = 5 godini
• SV = 10.000 x 4,21237 = 42123,70 denari
UTVRDUVAWE NA DISKONTNATA STAPKA

Diskontnata stapka ja izbirame preku


stapkata na prinos {to mo`eme da ja
ostvarime vo na{ata najpovolna
alternativa za vlo`uvawe, eventualno
korigirana za nekoj procenten poen
kako premija za rizikot od
vlo`uvaweto.
PRIMENA NA VREMENSKATA VREDNOST
NA PARITE

1. Amortizacija na krediti

2. Presmetka na depozitite potrebni za da


se dobie opredelena suma vo idnina
1. AMORTIZACIJA NA KREDITI

n
1 SV
SV = A×∑ A= n
1
t =1 (1 + r ) t

t =1 (1 + r )
t

ili:

(1 + r ) n − 1 r (1 + r ) n
SV = A A = SV ( K )
r (1 + r ) n (1 + r ) n − 1
1. AMORTIZACIJA NA KREDITI
Primer: Se koristi zaem od 20.000 denari so rok na otplata
od 4 godini, kamatna stapka od 9% godi{no. Godi{nata
otplata dostasuva na krajot na sekoja godina. Presmetajte
go anuitetot!
0,09(1 + 0,09) 4
A = 20.000 = 6.173,37 denari
(1 + 0,09) − 1
4

God. Zaem na Anuitet Kamata Otplata Dolg na


po~etok na krajot na
godinata godinata

1 20.000,00 6.173,37 1.800,00 4.373,37 15.626,63


2 15.626,63 6.173,37 1.406,40 4.766,97 10.859,66
3 10.859,66 6.173,37 977,37 5.196,00 5.663,66
4 5.663,66 6.173,37 509,73 5.663,64
24.693,48 4.693,50 20.000,00 -
2. PRESMETKA NA DEPOZITI

Vlo`uvawe na krajot na periodot:

1rn −1
I V= A 
r

r
A = IV
(1 + r ) n − 1
2. PRESMETKA NA DEPOZITI

Vlo`uvawe na po~etokot na periodot:

(1+r ) −1 n
IV =A (1 +r )
r

r 1
A = IV ⋅
(1 + r ) − 1 1 + r
n
2. PRESMETKA NA DEPOZITI

Primer: Stefan saka da kupi avtomobil vreden 8.000


evra po istekot na 5 godini od denes. Toa saka da go
ostvari taka {to od sekoja plata }e izdvojuva odreden
pari~en iznos i }e go vlo`uva vo banka. Dokolku
mese~nata kamatna stapka iznesuva 0,3%, a Stefan
vlo`uva na po~etokot na sekoj mesec, kolkav iznos }e
treba da vlo`uva za da ja ostvari svojata cel?

0,003 1
A = 8.000 ⋅ =121,52 евра
(1 + 0,003) − 1 1 + 0,003
60