ΠΕΡΙΟΔΙΚΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΗ ΕΚΔΟΣΗ ΤΟΥ ΙΕΡΟΥ ΝΑΟΥ ΑΓΙΟΥ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΟΝΟΣ ΔΡΑΠΕΤΣΩΝΑΣ

Ε

Ν ∆ Ο Ν
Έντυπο πνευματικής εσωτερικής καταγραφής

Περίοδος Α΄ Έτος 8ο Τεύχος 46ο Ιούλιος 2014

Η ευωδία της Παναγίας.
Του Φώτη Κόντογλου

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΣΕ ΑΥΤΟ
ΤΟ ΤΕΥΧΟΣ

Σαν την καταστολισμένη νύφη, έτσι
είναι η Ελλάδα μας γεμάτη από εκκλησίες, μοναστήρια και ερημοκκλήσια
της Παναγίας, πνευματικά παλάτια της
ταπεινής αυτής Βασίλισσας. Στο καθένα απ΄ αυτά βρίσκεται το σεβάσμιο
εικόνισμά της, δεξιά από την Ωραία
Πύλη, με το γυρτό κεφάλι της για ν’
ακούσει τον κάθε πόνο μας, την κάθε
χαρά μας.
Πόσα δάκρυα στ’ άχραντα χέρια της,
δάκρυα του βασανισμένου λαού μας!
Το γλυκό, μελαχροινό και χρυσοκέρινο πρόσωπο της δίνει ελπίδα στους
απελπισμένους, χαρά στους θλιμμένους, ανάπαυση στους κουρασμένους,
ειρήνη στους ταραγμένους. Το κάλλος
του δεν είναι σαρκικό, αλλά κάλος
πνευματικό, που φέρνει κατάνυξη σεβασμό και αγάπη. Οι ζωγράφοι που τη
ζωγραφίσανε ήτανε πονεμένοι
άνθρωποι, νηστευτές, εγκρατείς και
ολοκάθαροι, κατά το τροπάρι που λέγει: «Ως εμψύχω Θεού κιβωτώ ψαυέτω μηδαμώς χείρ αμυήτων...».
Στην Ελλάδα προσκυνείται η Παναγία
με τον πρεπούμενο τρόπο· ήγουν με
δάκρυα, με πόνο, με ταπεινήν αγάπη
και με «χαροποιόν πένθος». Γιατί η
Ελλάδα μας είναι τόπος πονεμένος,
χαροκαμένος, βασανισμένος· και το
έθνος μας βρίσκει στις σκληρές περιστάσεις του παρηγοριά και στήριγμα
στη λυπημένη μητέρα του Χριστού. Σε
άλλες χώρες η Παναγία τραγουδιέται
με τραγούδια κοσμικά· μα εμείς την
υμνολογούμε με κατάνυξη, θαρρετά
μα και με συστολή, με αγάπη, μα και
με σέβας, σαν μητέρα μας, μα και σαν
μητέρα του Θεού μας. Ανοίγομε την
καρδιά μας, για να ιδεί τι έχει μέσα και
να γιάνει τις πληγές μας. Η Παναγία

Ο γλυκασμός των Αγγέλων
του Π. Β. Πάσχου
Κοινωνικός επαναστάτης;
του Γέροντος Επιφανίου
Θεοδωροπούλου
Η θεόθεν κλήση στην
Χριστιανική πίστη ενός
Μουσουλμάνου.
είναι η πικραμένη χαρά της Ορθοδοξίας·
το «χαροποιόν πένθος», η «χαρμολύπη Το μυστήριο των διαμας», «ο ποταμός ο γλυκερός του ελέους», προσωπικών σχέσεων
«ο λιμήν των χειμαζομένων».
και η ανθρώπινη τύΤο Δεκαπενταύγουστο μοσχοβολά όλη η φλωση.
χώρα μας από την μυστική ευωδία της Θε- Του Γέροντος Σωφρονίοτόκου. «Επί Σοί χαίρει, Κεχαριτωμένη, ου Σαχάρωφ
πάσα η κτίσις· αγγέλων το σύστημα και
ανθρώπων το γένος. Ηγιασμένε ναέ και
Παράδεισε λογικέ, παρθενικόν καύχημα,
εξ ης Θεός εσαρκώθη και πεδίον γέγονεν». Π ΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΤΕΥΧΟΥΣ :
Ο αγέρας, τα βουνά, οι θάλασσες, τα χωριά, οι πολιτείες, γεμίζουνε ευωδία από το
«χρυσούν θυμιατήριον», από την
«μαναδόχον στάμναν» που έχει μέσα
«μύρον το ακένωτον». Οι γυναίκες μας
είναι στολισμένες με τα’ όνομά της· τα
χωριά μας, τα βουνά οι κάμποι, τα νησιά,
οι ακροθαλασσιές, οι κάβοι είναι αγιασμένα από τα ερημοκκλήσια και τα μοναστήρια τους. Τα καΐκια και τα καράβια μας
έχουνε γραμμένα επάνω στη μάσκα και
στην πρύμνη το γλυκό τ’ όνομά της. Αληθινά στην Ελλάδα μας «επί Σοί χαίρει, Κεχαριτωμένη, πάσα η κτίσις»...

Ο γλυκασμός των Αγγέλων

10

Κοινωνικός επαναστάτης;

12

Η θεόθεν κλήση στην Χριστιανική πίστη ενός Μουσουλμάνου.

13

Ιερές Ακολουθίες και εκδηλώσεις του ναού.

15

Το μυστήριο των διαπροσωπικών σχέσεων και η ανθρώπινη τύφλωση.

16

Σελίδα 10

Ο γλυκασμός των Αγγέλων.
Την ώρα που σημαίνουν οι καμπάνες της Παναγίας, ή
την ώρα που ακούμε στις εκκλησιαστικές ακολουθίες
μας το όνομα της υπεραγίας Θεοτόκου, όλοι οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί κάνουμε το σημείο του σταυρού.
Τούτο σημαίνει πως συμφωνούμε όλοι με τον Όρο
της Τρίτης Οικουμενικής Συνόδου και
«ομολογούμεν την Αγίαν Παρθένον Θεοτόκον».
Ακόμη, πως την παρακαλούμε και την ικετεύουμε
σαν Μητέρα του Θεού να μεσιτεύει και να πρεσβεύει
για μας τον Κύριο και Σωτήρα του κόσμου. Άπειρες
παραφυάδες των Διαμαρτυρομένων, ανάμεσα στους
οποίους και οι σοβαροφανείς μάρτυρες του Ιεχωβά,
αρνούνται οποιαδήποτε τιμή στην Παναγία. Οι Ρωμαιοκαθολικοί πάλι πέφτουν στο άλλο άκρο, θεοποιώντας σχεδόν την Θεοτόκο με την Μαριολογία
και την Μαριολατρία τους. Η Ορθοδοξία όμως την
τιμά και την ανεβάζει στο πιο ψηλό σκαλί του σεβασμού της, πάνω απ’ όλους τους αγίους και πάνω απ’
όλα τα τάγματα των αγίων Αγγέλων: είναι η «αγία
αγίων μείζων» και η «τιμιωτέρα των Χερουβίμ και
ενδοξοτέρα ασυγκρίτως των Σεραφίμ». Είναι η Κεχαριτωμένη, που έδιωξε το φαρμάκι και την αμαρτία
της Εύας. Είναι η Γυναίκα, που έδιωξε την ανισότητα
των δύο φύλων. Είναι το καύχημα των γυναικών και
του κόσμου ολάκερου. Είναι ότι καλύτερο είχε η γη
μας, για να προσφερθεί και να γεννήσει τον ίδιο τον
Θεό μας. Είναι η μητέρα της Εκκλησίας, και επομένως και η μητέρα του κάθε Χριστιανού. Είναι το
σκήπτρο και η δόξα της Ορθοδοξίας. Είναι η Μάνα
μας η Παναγία, προς την οποία καταφεύγουμε στις
δύσκολες τις ώρες, ονομάζοντάς την: Ρόδον το Αμάραντον, Κλίμακα επουράνιον, Κόσμου Καταφύγιον,
Μυστικόν παράδεισον, Προστασία των Χριστιανών,
Γρηγορούσα, Γοργοεπήκοον, Οδηγήτρια, Παραμυθία
των πενθούντων, Ταχείαν αντίληψιν, Ελευθερώτρια,
Σκέπη του Κόσμου, Χαρά των θλιβομένων, Προστάτιν των αδικουμένων, Ελπίδα των Χριστιανών, Επίσκεψιν των ασθενούντων, Βακτηρίαν των τυφλών,
Άγκυρα των ναυτικών μας… Είναι η χαρμολύπη μας,
ή το χαροποιόν πένθος μας· γι’ αυτό και τώρα που
γιορτάζουμε τη Θεία Κοίμησή της, η μυστική ευωδία της μπαίνει ως το μεδούλι μας, πλημμυρίζει την
καρδιά μας. Και αντί να θλιβόμαστε, πανηγυρίζουμε
και ψάλλουμε κατανυκτικά:
«Ἐν τῇ Γεννήσει τὴν παρθενίαν ἐφύλαξας, ἐν τῇ
Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες Θεοτόκε. Μετέστης
πρὸς τὴν ζωήν, μήτηρ ὑπάρχουσα τῆς ζωῆς, καὶ ταῖς
πρεσβείαις ταῖς σαῖς λυτρουμένη, ἐκ θανάτου τὰς
ψυχὰς ἡμῶν.»
Σε άλλη περίσταση, μιλήσαμε για την Κοίμηση της
Θεοτόκου πιο εκτεταμένα (βλ. Έρως Ορθοδοξίας,
σελ. 53-60). Σήμερα θα προσπαθήσουμε ν’ ανάψουμε
ένα κερί μονάχα και να βάλουμε λίγο αγνό θυμίαμα,

Ε Ν ∆ Ο Ν

Από το βιβλίο «Η δρόσος του πνεύματος»
του Π. Β. Πάσχου
να ευωδιάσει ο άδειος τάφος της. Θ’ ανάψουμε το καντήλι της ευλαβείας μας προς την άχραντην εικόνα της
και θα ψάλλουμε λίγα τροπάρια της, όπως μας τα προσφέρουν οι άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας και οι
ρήτορες της.
Εδώ θα ήθελα να προσέξουμε το εξής: Πως, ενώ, συνήθως, οι ποιηταί πρώτοι εμπνέονται από ένα πεζό κείμενο ή συναξάρι, που το χρησιμοποιούν για πηγή της εμπνεύσεώς τους και γράφουν τον ύμνο τους μετά, στην
περίπτωση της Παναγίας συμβαίνει συχνά και το αντίθετο. Έχουμε ύμνους που έχουν την έμπνευση και την
πηγή τους σε κάποια πεζά αρχέτυπα, μα έχουμε και πεζά αριστουργήματα, που έχουν την αρχή τους σε ποιητικά κείμενα που αναφέρονται στην Παναγία. Τούτο δέχεται πολλές εξηγήσεις, μα η σπουδαιότερη είναι τούτη:
η ποίηση είναι η πρώτη εκδήλωση θρησκευτικότητας.
Εδώ, μάλιστα, που αφορά την κοινή Μάνα όλων των
Χριστιανών, οι ποιητικές φωνές των χριστιανών έκαναν
την Παναγίαν, όχι μονάχα μούσα τους, μα προστάτιδα
και Καταφυγή και άγγελό τους. Έτσι της αφιέρωσαν
τους καλύτερους ύμνους τους, που βρίσκονται σήμερα
μαζεμένοι στις ακολουθίες των θεομητορικών εορτών,
στην Παρακλητική, στο Θεοτοκάριο και σε άλλα βιβλία
της Εκκλησίας μας. Αξίζει να σημειώσουμε, πως για
κανένα άλλο πρόσωπο της Ιστορίας του Κόσμου, δεν
έχουνε γραφτεί τόσα ποιήματα και τόσοι ύμνοι, όσοι για
την Παναγία. Θα χρειαζότανε μια ζωή ολάκερη, για να
μελετήσει μόνο κανείς ότι έχει γραφτεί για τη Θεοτόκο,
σε ποιητικό ή σε πεζό λόγο. Βέβαια, υπάρχουν πολλά
προβλήματα για τους φιλόλογους και τους θεολόγους,
μέσα στην τεράστια και απέραντη Θεομητορική φιλολογία και γραμματεία. Όμως, αυτά είναι για τους ειδικούς και τα σπουδαστήρια τους. Εμείς, ακούμε το
όνομα της Παναγίας και σταυροκοπιούμαστε· ή το αναφέρουμε με πολύ μεγάλο σεβασμό, όταν κινδυνεύουμε·
και σε κάθε λειτουργία μας ψάλλουμε:
«Ταῖς πρεσβείες τῆς Θεοτόκου, Σῶτερ, σῶσον ἡμᾶς».
Ανάμεσα στα πολλά ονόματα, που ο ευσεβής Ορθόδοξος λαός μας δίνει στην Παναγία, δεν πρέπει να ξεχνούμε και κείνα, που προφητικά πολύ συχνά αναφέρονται
στην Αγία Γραφή. Τη συναντούμε πρώτα-πρώτα ως
«Γυναίκα» στη Γένεση, που με το σπέρμα της θα συντρίψει την κεφαλή του διαβόλου (Γεν. 3,15). Άλλοτε,
σαν «Κλίμακα» του Ιακώβ, από την οποία κατέβηκε ο
Θεός σε μας (Γεν. 28, 12-13). Άλλοτε πάλι, ως «Βάτον»
που φλέγεται μα δεν κατακαίεται. (Εξοδ. 3, 1-4). Άλλη
φορά ως «Στάμνα» που βαστάζει το ουράνιο μάννα, το
Χριστό (Εξοδ. 16,33). Αλλού ως «Ράβδον» του Ααρών,
που εβλάστησε (Αριθμ. 17, 1-10). Άλλοτε ως «Πόκον»
ένδροσο, που προείδε ο Γεδεών (Κριτ. 6,36). Ο προφήτης Ησαΐας θα την ιδεί ως «Παρθένον», που βαστάζει

Έντυπο πνευματικής εσωτερικής καταγραφής
μέσα στην αγιασμένη γαστέρα της τον Εμμανουήλ
(Ησ. 7,14). Ο ίδιος προφήτης θα την ονομάσει αλού
«λαβίδα μυστική» (6,6) και «νεφέλην κούφην», που θα
σκεπάσει τη φυγή του Κυρίου στην Αίγυπτο, όταν τον
κυνηγούσε ο Ηρώδης (Ησ. 19,1). Ο Ιεζεκιήλ θα την
ονομάσει «Πύλην» κεκλεισμένην (Ιεζ. 44, 1-3). Ο συγγραφέας της προς Εβραίους Επιστολής θα την πεί
«Σκηνήν» του Μαρτυρίου και «Κιβωτόν» της Διαθήκης (Εβρ. 9, 1-5). Αυτό το τελευταίο το συναντούμε
πολύ συχνά στην ορθόδοξην υμνογραφία μας, που ομολογεί την Παρθένο, σαν αγία Κιβωτό, που βάσταξε
στα σπλάχνα της κ’ έφερε ως εμάς τη ζωντανή νέα Διαθήκη, τον Ιησού Χριστό και Σωτήρα μας. Οι όροι
άλλωστε της «Κιβωτού» και της «Κλίμακας» για την
Παναγία είναι από τους πιο συχνούς και τους πιο αγαπημένους των υμνογράφων μας. Ειδικά στην υμνογραφία της Κοιμήσεως και ο τάφος ακόμη της Παναγίας
ονομάζεται «κλίμαξ προς ουρανόν»:
«Κλῖμαξ πρὸς οὐρανόν, ὁ τάφος τῆς Παρθένου, καὶ Θεοτόκου πέλει, ἀνάγουσα τοὺς πίστει, αὐτὴν ἀεὶ δοξάζοντας!»
Ένας από τους πιο προικισμένους κληρικούς ρήτορας
της Τουρκοκρατίας, αφιερώνοντας ένα βιβλίο του στην
Παναγία, γράφει: «Εις τους πόδας σου τρέχει το βιβλίον τούτο, Κόρη Θεοχαρίτωτε, όχι μόνον διατί με την
βοήθειάν σου εγράφη και με το χρυσόν σου όνομα εις
πολλούς και πολλούς τόπους λαμπρύνεται, αμή και
διατί Εσύ πλέα παρά άλλον τινά ερρητόρευσας εις τον
κόσμον. Τρισάθλιοι, εμείς, ανίσως και με ένα
«Γένοιτο» δεν ήθελες παρακινήσει τον Θεόν να αλλάξη
με την γήν τους αστέρας, και με μεταφοράν όχι πλέα
ακουστή, δεν ήθελες τον μεταφέρει από τον κόλπον
του Πατρός εις τα παρθενικά και αμόλυντα σπλάχνα.
Οι άλλοι όσοι έζησαν εις τον κόσμον αγκαλά και ονομαστότατοι ρήτορες, όλοι επροοιμίασαν την ζωήν με
δάκρυα. Δεν εδιηγήθησαν εις τον δρόμον της ιδίας των
ζωής παρά δυστυχίαις· και ο επίλογος άλλος δεν εστάθη, παρά ένας φοβερός και πικρός θάνατος. Αμή, εσύ,
ρητορικώτατη Παρθένε, εις την κοιλίαν της μητρός σου
αγιασμένη, όχι μόνον επροοιμίασας την ζωήν με χαράν, αμή εστάθης και κάθε χαράς το Προοίμιον. Δεν
εδιηγήθης παρά ή τα μεγαλεία, εις τα οποία σε ύψωσεν
ο Θεός· ή τα χαρίσματα, με τα οποία ο Ουρανός σε
επλούτισε. Και ο επίλογος δεν εστάθη παρά ένας γλυκύς ύπνος όπου σε έκαμεν απέκει να εξυπνήσεις επάνω
εις τους Ουρανούς, στεφανωμένη με άστρα και Παμβασίλισσα των Αγγέλων» (βλ. Φρ. Σκούφου, Πατριωτικά
και Ηθικά, επιμ. Κ. Καιροφύλλα, Αθ. 1940, σελ 31-32).
Ο άγιος Ιωάννης ο Δαμασκηνός της λέγει: «Και πως
θανάτου γεύση, η άχραντος; Συ προς ζωήν γέφυρα,
κλίμαξ προς ουρανόν· και προς αθανασίαν ο θάνατος
πορθμείον γενήσεται. Όντως, μακαρία Σύ, παμμακάριστε!» (Migne, Ε.Π. 96, 733). Σε άλλο σημείο της λέγει:

Σελίδα 11

«έπρεπε, όπως το χρυσάφι, αφού αποβάλλεις το γεώδες πάχος της θνητότητος, με άφθαρτη και καθαρή,
εκλάμπουσα στο φέγγος της αφθαρσίας σάρκα, ν’ αναστηθείς από μνήμα». Οι πιστοί την υμνούν και την
δοξάζουν, την αποθέτουν στην Κοίμησή της μέσα
στον τάφο, μα εκείνη άφησεν άδειο το μνήμα της και
γεμίζει με την ίδια τη δόξα της τον Παράδεισο, για να
‘χει την κατάπαυσή της στην ουράνια ζωή και την κατοικία της στην τρυφή του Κυρίου. Ο ίδιος ο Δαμασκηνός μιλάει σε άλλο σημείο (ο.π. 96, 753), για μετάσταση ή μετάθεση της Θεοτόκου, πράγμα που θα επαναλάβουν και άλλοι Πατέρες, καθώς και νεώτεροι θεολόγοι και ιεροκήρυκες, όπως ο Μηνιάτης, ο Θεοτόκης,
ο Νικόδημος Αγιορείτης. Ακούστε τον Ηλία Μηνιάτη,
που μας λέγει: « Ιδέτε τον τάφον εις το χωρίον της
Γεθσημανή, και θέλετε τον εύρει κενόν· διατί τάφος
δεν δύναται να χωρέσει την Μητέρα της Ζωής, το δοχείον της σεσαρκωμένης Θεότητος, του οποίου τόπος
αντάξιος είναι ο θρόνος της θείας δόξης. Και επάνω
εις τοιούτον θρόνον, εκ δεξιών του βασιλέως, Θεού
Χριστού, μεταστάσα η Μήτηρ του Θεού κάθεται ως
βασίλισσα των ουρανίων και επιγείων, υπερτέρα πάσης κτίσεως» (βλ. το λόγο του, «εις Κοίμησιν της Θεοτόκου»).
Ο Νικηφόρος Θεοτόκης βάζει και το στοιχείον της
αναστάσεως στο λόγο του εις την Κοίμησιν της Παναγίας: «Εκείνο το σώμα μοναχόν, το οποίον εις όλην
την ζωήν όπου έζησε, καθαρώτατον έμεινε από κάθε
παραμικρότατον μολυσμόν της προαιρέσεως. Το Σώμα
εκείνο, το οποίον δοχείον έγινε της Θεότητος, τον
Θεόν εβάστασε και εις τον Θεόν σάρκα εδάνεισε, το
σώμα το παρθενικόν και Θεομητορικόν , το σώμα λέγω της –κατά σάρκα– Μητρός του ενανθωπήσαντος
Λόγου, αυτό έλαβε την μεγάλην εξαίρεσιν· αυτό ανταμώνεται με την ψυχήν προτύτερα από την κοινήν ανάστασιν, μεθίσταται από την γήν, αναβαίνει εις τους
ουρανούς και αφθαρτίζεται. Αυτή είναι μία δόξα και
εξαίρεσις, την οποίαν έλαβε μόνο το τεθεωμένον Σώμα του Θεανθρώπου Ιησού. Αυτή είναι δόξα μεγαλύτερη από όλαις ταις δόξαις, όπου έλαβεν η Θεοτόκος,
να αναστηθή προτύτερα από την κοινήν ανάστασιν, να
γένη άφθαρτος προτύτερα από τον καιρόν της αφθαρσίας, να δοξασθή προτού να έλθη η ημέρα της ανταποδόσεως, να τιμηθή τέλος πάντων με προνόμια, όμοια
με εκείνα του υιού της».
Ο άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης βάζει κ’ ένα νέον
όρο και ομιλεί και περί αναλήψεως: «Η Κυρία ημών
Θεοτόκος, μετά την εν τω τάφω τριήμερον αυτής Κοίμησιν, όχι μόνον μετέστη, αλλά και ανέστη από του
Τάφου, και ανελήφθη εις τους Ουρανούς· και ηνώθη
και πάλιν η ολόφωτος αυτής ψυχή μετά του Θεοδόχου
αυτής Σώματος, και ούτως ανέστη από του τάφου, και
μετά την ανάστασίν της, ευθύς ανελήφθη σύσσωμος
εις τους ουρανούς, μάλλον δε υπέρ Ουρα-

Ε Ν ∆ Ο Ν

Σελίδα 12

νούς» (Συναξαριστής, τ. Β’ σ. 247).
Θα κλείσουμε την ομιλία μας αυτή, με μια σύγχρονην
ικεσία προς την Παναγίαν μας (βλ. το άρθρο του Φ.
Κόντογλου, «Κιβωτός» Β΄, σελ. 310-311): «Ναι! Σε
μακαρίζομεν και δεν θα πάψωμε να σε υμνολογούμεν,
προστάτρια των δυστυχισμένων, ελπίδα των απελπισμένων, άγκυρα των θαλασσοδαρμένων, σεμνόν
καύχημα των Ορθοδόξων Χριστιανών. Σώζε αεί, Θεοτόκε, την κληρονομίαν σου. Αποσκέπαζε την πτωχήν
χώραν μας, όπου αγαπά το άγιον πρόσωπόν Σου, περισσότερον από κάθε τι εις τον κόσμον, επειδή είναι
βασανισμένη, όπως είσαι και Εσύ, και δια τούτο η
αγάπη της είναι πονεμένη αγάπη. Δι’ Εσένα έχει κτίσει εκκλησίες και ερημοκκλήσια παντού, εις τα βουνά, εις τους κάμπους, εις τις ακρογιαλιές, εις τα νησιά,
εις τες πολιτείες κ’ έβαλε μέσα ως θησαυρόν ατίμητον
το άγιον εικόνισμά σου… Μέσα εις τα ταπεινά κατοικητήριά σου, όλα μοσχοβολούν από λιβάνι κι από το
κερί όπου εμάζεψεν η προκομμένη μέλισσα, βόσκοντας εις τα αγριολούλουδα των βουνών μας, όπου είναι αγνά σαν κ’ Εσένα. Σήμερα είναι διά την Ελλάδα
και διά την Ορθοδοξίαν εορτών εορτή και πανήγυρις
πανηγύρεων. Από την χάριν σου τα πτωχά μας σπίτια
γεμίζουν χαράν, γίνονται παλάτια. Η στεριά και η θάλασσα μας αγάλλονται. Οι πτωχοί γίνονται πλούσιοι.
Οι δυστυχισμένοι γίνονται χαρούμενοι. Άπας γηγενής
σκιρτά τω πνεύματι λαμπαδουχούμενος»

Η ελευθερία έρχεται ύστερα από πολύ μόχθο και
μακρύ αγώνα στην υπακοή και στην υπομονή, στην
πειθαρχία και την παράδοση. Η ελευθερία δεν ζητά
τότε άδεια και δεν θέλει νόμο. Δεν σκανδαλίζει και
δεν σκανδαλίζεται, δεν μεταμορφώνει και δεν μεταμορφώνεται. Ζεις την αλήθεια, την ουσία, την ωραιότητα το βάθος του είναι, την ευθύνη την υποχρέωση. Η ελευθερία έχει μία άπλα απεριόριστη,
που όμως σε περιορίζει και σε απλοποιεί ώστε να σε
κάνει άρχοντα άφοβο.
Δεν απαιτείς, δεν διατάζεις, δεν υποχρεώνεις, ταπεινοφρονείς και χαίρεσαι, θυσιάζεσαι κι αγαπάς. Ο
ελεύθερος είναι ευαίσθητος και δυνατός. Είναι κρίμα λοιπόν αυτόν τον θείο πόθο όλων των ανθρώπων
να τον ποδοπατούν διάφοροι επιτήδειοι και να εξαπατούν τον κόσμο τόσο βάναυσα.
Γέρων †Μωυσής Αγιορείτης

Κοινωνικός επαναστάτης;
Απάντηση του πατρός †Επιφανίου Θεοδωροπούλου σε ερώτημα που τέθηκε.
Ερώτηση:
- Όταν ο Κύριος ανέτρεπε τα τραπέζια των θρησκεμπόρων μέσα στον Ναό του Σολομώντος, αυτό δεν ήταν επαναστατική πράξις; Ένα πρωτοφανές κτύπημα κατά της
τότε καθεστηκυίας τάξεως;
Απάντηση:
- Είναι πειρασμός της εποχής μας να προσπαθούμε να
εμφανίσουμε τον Κύριο ως κοινωνικό επαναστάτη. Είναι καραμέλα της μόδας η επαναστατικότητα. Περνάει
πολύ, και, δυστυχώς πολλοί ιεροκήρυκες υποκύπτουν
σ’ αυτόν τον πειρασμό.
Είναι επαναστάτης ο Κύριος, αλλ’ όχι μ’ αυτή την
έννοια που θέλουν να Τον παρουσιάσουν. Δεν ήλθε να
διορθώσει τα συστήματα. Ο Κύριος ήλθε ν’ αλλάξει
καρδιές. Αυτή την επανάσταση ήλθε να κάνει. Όσα συστήματα και ν’ αλλάξουν, αν δεν αλλάξει η καρδιά
του ανθρώπου, θα βρίσκει τρόπους να ενεργεί το κακό. Όταν οι άνθρωποι αναγεννηθούν εν Χριστώ, τότε οι
ίδιοι θα βρούν και συστήματα δικαιότερα. Διότι, όντως,
υπάρχουν καλύτερα και χειρότερα συστήματα, δεν το
αρνούμαι αυτό. Αλλά το θέμα είναι ν’ αλλάξει καρδιά ο
άνθρωπος.
Ναι, ο Κύριος ήλθε να κτυπήσει το κατεστημένο. Ποιο
κατεστημένο όμως; Όχι των Γραμματέων και των Φαρισαίων, διότι μετά απλώς αλλάζει αυτό και επικρατεί
κάποιο άλλο. Ο Χριστός ήλθε να συντρίψει το μεγαλύτερο, το ισχυρότερο, το πιο ακαταγώνιστο κατεστημένο, την ίδια την αμαρτία. Η αμαρτία έχει εκφάνσεις και
εκδηλώσεις κάτω από όλα τα κατεστημένα και κάτω
από όλα τα συστήματα. Αυτό ήλθε να καταργήσει ο
Χριστός, το αρχαιότερο και φοβερότερο κατεστημένο.
Όλα τα συστήματα αρχίζουν από κάποια στιγμή. Το
κατεστημένο της αμαρτίας αρχίζει από την ώρα που ο
Αδάμ και η Εύα έπεσαν. Αυτό ήλθε να καταλύσει ο
Θεός, και όχι τους Ρωμαίους ή τους Φαρισαίους ή δεν
ξέρω ποιους άλλους.
Έγινε η Γαλλική Επανάστασις, έσπασε το κατεστημένο
των Λουδοβίκων, ήλθε μετά ο Ροβεσπιέρος, εγκατέστησε το κατεστημένο του τρόμου, ήλθε ο Μέγας Ναπολέων, εγκατέστησε το δικό του… Δηλαδή, «ράβε, ξήλωνε,
δουλειά να μη σου λείπει».
Το κατεστημένο της αμαρτίας εμφωλεύει μέσα στην
ψυχή μας και εκδηλώνεται υπό όλες τις συνθήκες και
κάτω από όλα τα καθεστώτα. Κτυπώντας ο Κύριος την
αμαρτία, έκανε την αληθινή επανάσταση. Και ζητάει
και από μας να γίνουμε επαναστάτες κατά του εαυτού
(Συνέχεια στην σελίδα 15 )

Έντυπο πνευματικής εσωτερικής καταγραφής

Η θεόθεν κλήση στην Χριστιανική πίστη ενός
Μουσουλμάνου.
Γεννήθηκε το 1926 σ’ ένα νησί της Δωδεκανήσου. Όλη
την παιδική ηλικία την έζησε παίζοντας με τα χριστιανόπαιδα, ενώ ο ίδιος ήταν Μουσουλμάνος. Τις παραμονές των χριστιανικών γιορτών μαζί με τα παιδιά του
χωριού έτρεχε στα κάλαντα παίζοντας με την φλογέρα
του. Το σπίτι πού έμεναν ήταν ένας στάβλος. Εκεί τη
νύχτα της παραμονής των Χριστουγέννων -μετά τα
κάλαντα- και αφού είχε ξαπλώσει για να κοιμηθεί, αισθάνεται να ανοίγει η πόρτα και μπροστά του να εμφανίζεται ο Χριστός. Φορούσε άσπρο χιτώνα, το πρόσωπο του ήταν χαμογελαστό και του είπε: «Ήρθα για σένα, είσαι δικό μου παιδί» και εξαφανίστηκε. Το ίδιο
επαναλήφθηκε τις επόμενες δυο νύχτες.
Ο μικρός ήταν τότε περίπου δεκατριών χρόνων. Βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα, αν θα το πει η όχι και σε
ποιόν. Ύστερα από σκέψη αποφάσισε να το πη στον
πρόεδρο του χωριού, ένα σεβάσμιο ηλικιωμένο άνδρα,
τον μπάρμπα-Νικόλα. Πήγε στο σπίτι του, του διηγήθηκε όλη την ιστορία και αμέσως ζήτησε να τον βαφτίσουν. Ο πρόεδρος με χαμόγελο του απάντησε: «Το
σκέφτηκες, παιδί μου, καλά;». Ο μικρός του απάντησε:
«Ναι, το σκέφτηκα, θέλω να με βαφτίσετε».
Ο πρόεδρος τότε του εξήγησε ότι αυτό θα ήταν δύσκολο λόγω του ότι ήταν ανήλικος και οι γονείς του θα
μπορούσαν να αντιδράσουν. Στο τέλος του είπε: «Αν,
παιδί μου, σε έχει φωτίσει τόσο ο Χριστός και το επιθυμείς τόσο πολύ, κάνε υπομονή να φθάσεις στη νόμιμη ηλικία. Τότε να το ζήτησης και θα το απολαύσεις».
Δούλευε κυρίως στις ψαρόβαρκες οι όποιες εκείνα τα
χρόνια ήταν με κουπιά και πανιά. Συχνά τότε πήγαιναν
στις απέναντι ακτές ιδιαίτερα στον κόλπο ανατολικά
της Κω. Κάποια φορά καθώς ερχόταν προς το νησί από
τον κόλπο γεμάτοι ψάρια, ήταν τρεις στην βάρκα,
έρχεται ξαφνικά μία φοβερή κακοκαιρία. Η βάρκα
πλημμύρισε και εκείνος με ένα τενεκέ προσπαθούσε να
αδειάζει τα νερά. Καθώς έβγαζε τα νερά βρέθηκε ένα
μικρό εικονισματάκι του Αγίου Νικολάου μέσα στον
τενεκέ. Αμέσως μία φωνή μέσα του φωνάζει: «Μη με
πετάξεις!». Πιάνει το Εικόνισμα, το σηκώνει ψηλά και
λέει: «Άγιε μου Νικόλα, σώσε μας και αν έρθει η ώρα
να βαφτιστώ θα πάρω το όνομά Σου». Σε λίγη ώρα
βρέθηκαν σε κάποια ακτή της Κω.
Αργότερα πήγε στην Μικρασία. Ένα χρονικό διάστημα
δούλευε σε εργοστάσιο-υφαντουργείο. Κάποια στιγμή
με άλλους Κώους πηγαίνει για να γνωρίσει την Σμύρνη
και τον Τσεσμέ. Εκεί του άρεσε και έμεινε για να δούλεψη στα καπνά. Το βράδυ κοιμήθηκαν σε μία αποθήκη η όποια όμως ήταν παλιά Εκκλησία του Χρίστου.
Οι άλλοι δύο, αδελφή και αδελφός -μουσουλμάνοι- δεν
μπορούσαν να ησυχάσουν μέχρι πού αποφάσισαν να
βγουν από την Εκκλησία και να κοιμηθούν στο χωράφι. Έτσι εκείνος έμεινε μόνος μέσα στο σκοτάδι.

Σελίδα 13

Από το βιβλίο: «Ασκητές μέσα στον κόσμο»
Εκδόσεως Ιερού Ησυχαστηρίου
«Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος»
Μεταμόρφωσις Χαλκιδικής
Αφού κοιμήθηκε για λίγη ώρα, ανοίγει τα μάτια του
και βλέπει ένα φως να βγαίνει μέσα από το Ιερό. Κοιτάζει έξω, ήταν σκοτεινά, η Εκκλησία όμως έλαμπε.
Την επόμενη βραδιά το ίδιο. Την τρίτη βραδιά μαζί με
το φως ακούει μία φωνή: «Μη ξεχάσεις την υπόσχεση
σου. Είσαι δικό Μου παιδί». Μετά από αυτό μέχρι το
πρωΐ σκεφτόταν πώς θα γίνει Χριστιανός μέσα στην
Τουρκία. Όταν ξημέρωσε είδε ότι η φωνή έβγαινε από
μία σκαλιστή μαρμάρινη εικόνα του Κυρίου, η οποία
ήταν και η μόνη πού είχε μείνει, χτισμένη πάνω από το
Ιερό. Την ίδια μέρα μετά από μία-δυό ώρες ήρθε διαταγή να επιστρέψουν όλοι οι πρόσφυγες στις πατρίδες
τους. Ήταν τότε το έτος 1945. Έτσι επέστρεψε στην
Κω σκεπτόμενος μέσα του ότι τώρα θα μπορέσει να
βαπτιστή. Μέχρι τότε δεν είχε πει σε κανέναν από τους
δικούς του τίποτε.
Τα Δωδεκάνησα τότε μετά την Ιταλική κατοχή τα κατείχαν οι Άγγλοι. Εκείνος δούλεψε στην Αγγλική Χωροφυλακή μέχρι την απελευθέρωση το 1947. Αργότερα
το 1949-1950, την ημέρα μάλιστα πού οι Μουσουλμάνοι γιόρταζαν το Μπαϊράμι, του λέει η μητέρα του:
«Σήκω και συ να πας κάτω. Έγινες πια σκέτος Χριστιανός». Τότε εκείνος πήρε την αφορμή και απήντησε:
«Δεν είμαι Χριστιανός αλλά θα γίνω όταν βαπτιστώ,
μυρωθώ και πάρω την Θεία Κοινωνία». Το ίδιο βράδυ
βλέπει στον ύπνο του ότι ανοίγει η στέγη του σπιτιού
του, τρεις Άγγελοι κατεβαίνουν στο δωμάτιό του και
τού λένε πώς θέλουν να τον πάρουν μαζί τους. Εκείνος
τους ρώτησε αν μπορεί να πετάξει μαζί τους και τότε
είδε ότι άρχισε να πετάη ανάμεσα στους Αγγέλους μέχρι την ακρογιαλιά. Στην συνέχεια ο μπροστινός
Άγγελος, μετά ο δεξιός και τέλος ο αριστερός του, τον
βούτηξαν από μία φορά στην θάλασσα και επέστρεψαν
όλοι στο σπίτι.
Το πρωί κατάλαβε πλέον ότι είχε έρθει η ώρα για να
βαφτιστή. Κατέβηκε στο λιμάνι, βρήκε ενα γνωστό του
ναυτικό και αφού του εξήγησε τον σκοπό του, εκείνος
τον πήρε σαν βοηθό του στο καράβι και έφτασαν στην
Κάλυμνο, στην Μητρόπολη. Ύστερα έρχεται στην Ι.Μ.
Αγίου Ιωάννου του Θεολόγου στην Πάτμο αναζητώντας τον γέροντα Αμφιλόχιο Μακρή. Μαζί του ήρθε
και ο Νικόλαος Νικολαΐδης ο οποίος και έγινε στην
συνέχεια νονός του.
Μετά την πρώτη επαφή με τον π. Αμφιλόχιο και τον π.
Μελέτιο ορίστηκε να γίνει η βάπτιση στο ιερό Σπήλαιο
της Αποκαλύψεως. Πράγματι την επομένη το πρωΐ
έγινε η βάπτιση από τον π. Ιερεμία κάτω από το τριπλό
σχίσιμο του βράχου εντός του Ι. Σπηλαίου και πήρε το
(Συνέχεια στην επόμενη σελίδα )

Σελίδα 14
(Συνέχεια από τη προηγούμενη σελίδα)

όνομα Νικόλαος. Όταν επανήλθε στην Ι. Μ. Αγίου Ιωάννου πήγε να προσκύνηση το ιερό Λείψανο του οσίου Χριστοδούλου, το όποιο ευωδίαζε, ενώ την προηγούμενη ημέρα, πριν βαπτιστή, δεν ένιωσε τίποτε όταν
το είχε προσκυνήσει. Αφού πήραν την ευλογία του π.
Αμφιλοχίου, του π. Μελετίου και του π. Ιερεμία, επέστρεψαν στην Κάλυμνο.
Εκεί έμεινε στο σπίτι του π. Κυρίλλου, όπου την τρίτη
νύχτα αφότου βαπτίστηκε συνέβη το εξής: Ο νεαρός
Νικόλαος φορούσε ακόμη τον βαπτιστικό χιτώνα και
είχε ξαπλώσει για να κοιμηθεί σ’ ένα δωμάτιο πού χρησιμοποιούσε ο π. Κύριλλος για να αγιογραφεί, δίπλα
στην θάλασσα. Η πόρτα του δωματίου πού έβλεπε στην
θάλασσα ήταν λίγο ανοιχτή. Ξαφνικά άκουσε την φωνή
της μάνας του, άνοιξε τα μάτια του και της λέει στα
Τούρκικα: «Μητέρα, πώς βρέθηκες εδώ, τί θέλεις;» Και
εκείνη άπαντα: «Ήρθα να σε πάρω μαζί μου».
«Μητέρα, είμαι βαφτισμένος και μυρωμένος, φύγε δεν
μπορώ να έρθω μαζί σου», της λέει ο Νικόλαος. Όμως
εκείνη με δυνατή φωνή του λέει: «Σήκω, θα σε πάρω»
και πέφτει αμέσως πάνω του, τον πιάνει από τους
ώμους για να τον σηκώσει. Εκείνος την σπρώχνει φωνάζοντας: «Μάννα, μη με λερώσεις», και το βλέμμα του
πέφτει σε μία εικόνα του Χριστού. Τότε φωνάζει κάνοντας το σημείο του Σταυρού: «Χριστέ μου, σώσε με»
Εκείνη τότε σηκώθηκε όρθια, και του είπε: «Με νίκησες» και βγαίνοντας από την πόρτα πέφτει στην θάλασσα, βρέχοντας μάλιστα την πόρτα. Καθώς όμως έβγαινε
η μητέρα του βλέπει πίσω της μία ουρά ζώου και όταν
εξαφανίστηκε στην θάλασσα, τότε κατάλαβε ότι δεν
ήταν η μητέρα του. Το πρωί ο π. Κύριλλος πού είχε ακούσει τις φωνές, ρώτησε και έμαθε τί του συνέβη. Τότε του λέει: «Μη στενοχωριέσαι, Νικόλα παιδί μου.
Ήταν ο διάβολος και ήρθε να σε πειράξει». Ο νεοφώτιστος Νικόλαος παρέμεινε για ένα διάστημα στην Κάλυμνο όπου νυμφεύθηκε και αργότερα επέστρεψε στην
Κω.
Ο Νικόλαος είχε πολλές επεμβάσεις του Θεού στην ζωή
του και αντιλήψεις από την θεία Χάρι. Με απλότητα και
πίστη στις δυσκολίες του ζητούσε βοήθεια από τον Θεό
και την λάμβανε.
Στην Κω του συνέβη το εξής: Ήταν Μεγάλη Τρίτη, είχε
κακοκαιρία τις προηγούμενες μέρες και ο Νικόλαος πού
τότε ασχολιόταν με το πλέξιμο καλαθιών αλλά και την
χρήση δυναμιτών για το ψάρεμα, είχε έρθει σε δύσκολη
οικονομική κατάσταση. Δεν μπορούσε να αγοράσει ούτε το πασχαλινό αρνί και εναγωνίως ήθελε να πιάσει
λίγα ψάρια για να περάσουν το Πάσχα. Αποβραδίς στην
προσευχή του παρακάλεσε τον Κύριο: «Χριστέ μου, δεν
έχω κανέναν άλλο να πω τον πόνο μου, μόνο Εσύ θα με
βοηθήσεις, Χριστέ μου», και κοιμήθηκε. Τότε είδε ότι
βρισκόταν σε μία περιοχή με θάμνους και ένα Φως ερχόταν προς το μέρος του. Εμφανίζεται ο Χριστός φορώ-

Ε Ν ∆ Ο Ν
ντας Χιτώνα και ένα Ακάνθινο Στεφάνι, ενώ έσταζε
Αίμα στο Πρόσωπό Του. Ο Νικόλαος τρέχει προς το
μέρος Του έτοιμος να πέσει να Τον προσκύνηση και ο
Χριστός τον ευλογεί. Εκείνος αμέσως γονατίζει κάνοντας τον σταυρό του και του λέει: «Χριστέ μου, βοήθησε με να πιάσω μερικά ψάρια να περάσω το Πάσχα», και τότε ακούει τον Χριστό με μία γλυκεία φωνή να του λέει: «Να πας, παιδί μου, στο Καρτέρι» και
εξαφανίσθηκε. Ξαφνικά αισθάνθηκε να τον ξυπνάει η
γυναίκα του λέγοντας του: «Τι έχεις; Κοιμάσαι και
κάνεις τον σταυρό σου;» «Δεν ξέρω, όνειρο έβλεπα»,
της απαντά εκείνος, χωρίς να πη τίποτε άλλο.
Ξημέρωσε η Μεγάλη Τετάρτη και μέσα σε δυνατή
βροχή πήρε δυο δυναμίτες και προχωρούσε προς το
σημείο πού του υπέδειξε ο Κύριος, περισσότερο από
μία ώρα πορεία. Στον δρόμο συχνά μονολογούσε, κάνοντας τον σταυρό του, «Χριστέ μου, έρχομαι, βοήθησε με». Περίπου 200 μέτρα προτού φτάσει στο Καρτέρι είδε τρία ψάρια να γυαλίζουν. Ο Νικόλαος έτρεξε
εκεί φωνάζοντας: «Ευχαριστώ, Χριστέ μου», έριξε
τους δύο μικρούς δυναμίτες και η θάλασσα γέμισε
ψάρια. Εκείνος συνέχισε να ευχαριστεί τον Κύριο γεμίζοντας επανειλημμένα το μοναδικό του τσουβαλάκι
και με την βοήθεια δυο ζώων πού του έδωσαν, τα μετέφερε και τα πούλησε.
Αρκετά χρόνια αργότερα συνέβη και το εξής: Ο πατέρας του ήταν βαριά άρρωστος στο νοσοκομείο της Κω
και κατά την διαπίστωση των γιατρών ετοιμοθάνατος.
Ο Νικόλαος στενοχωρημένος κατεβαίνοντας τα σκαλιά αντίκρισε την Εικόνα του Αγίου. Παντελεήμονος,
σταμάτησε και από την καρδιά του τον παρακάλεσε:
«Άγιέ μου Παντελεήμονα, δώσε του δύο-τρία χρόνια
ζωής ακόμα». Την επόμενη, πρωΐ’-πρωΐ’, πριν πάει
στην δουλειά -εργαζόταν τότε στον Δήμο- πήγε στο
Νοσοκομείο και είδε τον πατέρα του να κάθεται και
να του λέει: «Ευχαριστώ, παιδί μου, πού έστειλες το
γιατρό. Ήρθε σε μένα ένας νέος γιατρός και με ρώτησε:
- Πώς πάς;
- Δεν είμαι καλά του λέω. Τότε εκείνος έπιασε το κεφάλι μου και μου λέει:
- Άνοιξε καλά το στόμα σου και βγάλε την γλώσσα
σου. Αμέσως την άγγιξε και μου λέει:
- Δεν έχεις τίποτα, είσαι καλά. Φεύγοντας μού λέει:
- Με έστειλε ο γυιός σου ο Νικόλαος να σε δω. Μετά
από λίγο ήμουν καλά, παιδί μου».
Ο Νικόλαος κατάλαβε ότι ήταν ο Άγιος και τον ρώτησε: «Θα τον αναγνωρίσεις αν τον δής;» Έφερε, λοιπόν, την Εικόνα μπροστά στον πατέρα του και εκείνος
αναγνώρισε τον γιατρό στο πρόσωπο του Αγίου Παντελεήμονος.

Έντυπο πνευματικής εσωτερικής καταγραφής

Σελίδα 15

ΙΕΡΕΣ ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ ΚΑΙ ΕΚ∆ΗΛΩΣΕΙΣ
Το μυστήριο της Ιεράς Εξομολογήσεως τελείται από τους ιερείς Ιερού
Ναού κατόπιν συνεννοήσεως
( τηλ. 2104615704 )
Κατά το πρώτο δεκαπενθήμερο
του Αυγούστου μετά την ακολουθία
του Εσπερινού (18:00) θα τελούνται
οι Παρακλήσεις εις την
Υπεραγία Θεοτόκο.
Ο Θεός δεν είναι Θεός ισότητας αλλά Θεός αγάπης. Η ισότητα θα απέκλειε όλο το δίκαιο και όλη
την αγάπη· θα απέκλειε όλο το ήθος.
Ο άνδρας αγαπά τη γυναίκα του λόγω ισότητας;
Και η μάνα αγαπά το παιδί της λόγω ισότητας;
Και ο φίλος αγαπά τον φίλο λόγω ισότητας;
Η ανισότητα είναι βάση του δικαίου και υποκινητής της αγάπης. Όσο διαρκεί η αγάπη, κανένας
δεν ξέρει για την ισότητα. Όσο βασιλεύει το δίκαιο, κανείς δεν μιλάει για την ισότητα.
Όταν χάνεται η αγάπη, οι άνθρωποι μιλούν περί
δικαίου και εννοούν την ισότητα. Όταν μαζί με
την αγάπη εξαφανίζεται και το δίκαιο, οι
άνθρωποι μιλούν περί ισότητας και εννοούν την
ανηθικότητα. Δηλαδή όταν εξαφανίζεται το ήθος
το αντικαθιστά η ανηθικότητα.
Από τον τάφο της αγάπης ξεφυτρώνει το δίκαιο,
από τον τάφο του δικαίου ξεφυτρώνει ισότητα.

ΕΤΗΣΙΑ ΙΕΡΑ ΠΑΝΗΓΥΡΙΣ
26 - 27 ΙΟΥΛΙΟΥ 2014

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΗΣ
Σάββατο 26 Ιουλίου 2014
(Παραμονή Εορτής)

19:30 Μέγας
Αρχιερατικός Εσπερινός
χοροστατούντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Πειραιώς Φαλήρου και Δραπετσώνας κ.κ. Σεραφείμ
21:00 Λιτάνευση της ιεράς εικόνος του Αγίου Παντελεήμονος διά των οδών:
Αγ. Παντελεήμονος - Εθν. Αντιστάσεως Μονεμβασίας - Ταξιαρχών - Αγ. Παντελεήμονος
22:30 Ιερά Παράκλησις

Άγιος Νικόλαος Βελιμίροβιτς
(Συνέχεια από την σελίδα 12 )

μας, κατά της αμαρτίας, κατά του κατεστημένου αυτού, που ενθρόνισε ο διάβολος στην ψυχή του Αδάμ
και της Εύας. Αυτού που όλοι φέρουμε μέσα μας και
ως κληρονομικό, αλλά και ως επίκτητο, διότι και
εμείς αμαρτάνουμε με την θέληση μας.
Όταν η ψυχή του ανθρώπου καθαρθεί, όταν η ψυχή
του ανθρώπου αγιασθεί, τότε ας έλθουν και τα χειρότερα συστήματα. Λοιπόν, ας αφήσουμε τα περί
κοινωνικών επαναστάσεων, που ήλθε τάχα να κάνει
ο Χριστός. Όταν η αμαρτία καταλυθεί και ζήσει ο
Χριστός μέσα στην καρδιά μας, τότε και η αδικία
καταλύεται και η εκμετάλλευσις ανθρώπου από
άνθρωπο και η φιλοχρηματία και η φιλοδοξία και
πολλά άλλα.

Κυριακή 27 Ιουλίου 2014
(Κυριώνυμος ημέρα)
07:00 Όρθρος και Πανηγυρική Θεία Λειτουργία, ιερουργούντος του Σεβασμιωτάτου
Μητροπολίτου Πειραιώς Φαλήρου και Δραπετσώνας κ.κ. Σεραφείμ
19:00 Μεθεόρτιος Εσπερινός μετ’ Αρτοκλασίας και Ιεράς Παρακλήσεως.

ENDON
Περιοδική ενημερωτική έκδοση του
Ιερού Ναού Αγίου Παντελεήμονος
Δραπετσώνας
Διευθυντής εκδόσεως
π. Γεώργιος Θεοδωρόπουλος
Αρχισυντάκτης
Στέφανος Φ. Σωτηρόπουλος

Στοιχεία επικοινωνίας για παρατηρήσεις ,
σχόλια , προτάσεις , συνεργασίες
Ι.Ν. Αγίου Παντελεήμονος
Αγίου Παντελεήμονος 12
Τ.Κ. 186 48 Δραπετσώνα
Τηλέφωνο: 210-4615704
Τηλεομοιότυπο: 210-4615759
Ηλ. διεύθυνση: periodikoendon@yahoo.gr
Διαδικτυακό ιστολόγιο :
http://www.periodikoendon.blogspot.gr
Διαδικτυακό ιστολόγιο Ιερού Ναού :
http://www.agios-panteleimon.blogspot.gr

∆ιανέμεται από τον
Ιερό Ναό Αγίου Παντελεήμονος
∆ραπετσώνας
Εισφορές προαιρετικές.
Στείλτε μας την ηλεκτρονική σας
διεύθυνση , για να έχετε το
περιοδικό Ε Ν ∆ Ο Ν σε .pdf
αρχείο , στον υπολογιστή σας .

Τηλεφωνική ήταν η επικοινωνία, μας πριν από χρόνια, και
μάλιστα μέσω τρίτου.
Μας είπες «ελάτε να γνωριστούμε, να πιούμε έναν καφέ.
Δεν έχω δυνατότητα φιλοξενίας, αλλά όποτε θέλετε περάστε».
Κάθε χρόνο το αναβάλλαμε
γιατί σε άλλους τόπους οδηγούσε η Παναγία τα βήματα
μας στο Περιβόλι της.
Δεν προλάβαμε. Ίσως αυτό να
ήταν το θέλημα Της. Έφυγες
για την Άνω Ιερουσαλήμ. Ελπίζω και εύχομαι η πρόσκληση
να ισχύει και για εκεί.
Καλή αντάμωση γέροντα Μωυσή...

Σελίδα 16

Το μυστήριο των διαπροσωπι- ψυχής του προξένησε πληγή στην
κών σχέσεων και η ανθρώπινη άλλη ψυχή. Γνωρίζω μόνο ότι δεν
είναι δυνατό να σωθεί ο κόσμος
τύφλωση.

διαφορετικά, παρά μόνο με το
Επιστολή του Γέροντος Σωφρονίου «άφες ημίν τα οφειλήματα ημών,
Σαχάρωφ προς την αδελφή του.
ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις
ημών» (Ματθ. 6,12)
7 Ιουλίου 1968
… Ναι, και εγώ επίσης το πήρα α- Η δύναμη λοιπόν αυτή της συγχωπόφαση ότι το μυστήριο των δια- ρήσεως για τις πληγές που μας προπροσωπικών σχέσεων θα παραμείνει ξένησαν εκπορεύεται από το Πνεύγια μένα άλυτο ως το τέλος των η- μα το Άγιο. Αυτή ήταν φυσική στον
μερών μου, τέλος που ήδη πλησιά- άνθρωπο πριν από την πτώση του,
ζει. Έχει ενισχυθεί μέσα μου η συ- αλλά τώρα είναι για μας υπερφυσινείδηση ότι όλοι εμείς οι κή. Εμείς δεν μπορούμε να συγχωάνθρωποι στον ένα ή τον άλλο ρήσουμε με δική μας δύναμη για τον
πόνο που ζήσαμε.
βαθμό είμαστε τυφλοί.
Βλέπουμε κάποιο μέρος της πα- Σου έγραψα ήδη, μου φαίνεται, ότι
γκόσμιας ζωής και βασιζόμαστε από πολύ παλιά άρχισα να βλέπω
στις κρίσεις μας από τη «μερική» όλα όσα «συμβαίνουν» σε μένα, όχι
αυτή θεώρηση. Η μερική, ατομική μόνο ως προσωπικό μου δράμα ή
αυτή θεώρηση κυριεύει τον ακόμη και τραγωδία, αλλά ως αποάνθρωπο τόσο ισχυρά, ώστε να μην κάλυψη εκείνων που διαδραματίζομπορεί να κρίνει διαφορετικά, παρά νται στον ανθρώπινο ωκεανό, στην
βασιζόμενος στη δική του αντίληψη απεραντοσύνη της ζωής του κόή, όπως είπα, θεώρηση των πραγμά- σμου, που περνάει από μένα σαν
θάλασσα από κάποιον «πορθμό». Ο
των.
πορθμός αυτός δεν είναι η ίδια η
Ως συνέπεια της χαρακτηριστικής θάλασσα, αλλά το νερό μέσα σε αυσε όλους μας τυφλώσεως, όλοι τόν είναι το ίδιο με το νερό της θάανεξαιρέτως, δεν κατανοούμε πότε λασσας. Και αυτό αποτελεί τον δρόπληγώνουμε τους άλλους, πότε μο για τη βαθύτερη κατανόηση των
καταστρέφουμε τη ζωή τους, πότε λόγων του Χριστού: «Πάντα ούν
κρίνουμε γι’ αυτούς σύμφωνα με όσα αν θέλητε ίνα ποιώσιν υμίν οι
την αντίδραση εκείνη που αποδεί- άνθρωποι, ούτε και υμείς ποιείτε
χθηκε συνέπεια ίσως κάποιας δι- αυτοίς» (Ματθ. 7,12).
κής μας ενέργειας.
Συνεπώς αυτό είναι η μάθηση μας,
Γνωρίζουμε ότι στη βάση της προ- το σχολείο μας· αυτό αποτελεί τον
σωπικής μας συνείδησης βρίσκε- δρόμο προς την παγκόσμια γνώση,
ται η επιθυμία του αγαθού, η ανα- την οδό για την αφομοίωση της
ζήτηση της τελειότητος, και κι- διδαχής του Χριστού, ως τότε ανούμενοι από τη βεβαιότητα για κατανόητης, παραμορφωμένης
το δίκαιο της αναζητήσεώς μας από τα πάθη και την «τύφλωση»
τείνουμε αθεράπευτα να δικαιώ- μας.
νουμε τους ίδιους τους εαυτούς
μας. Και αυτό αποτελεί κοινή αρ- Λοιπόν, αγαπητή μου Μαρία, ειρήρώστια όλων μας. Από αυτό νη σε σένα και χάρη Άνωθεν. Και
προέρχονται οι άλυτες συγκρού- μην φοβάσαι, δεν θα σε ανησυχήσω
σεις σε όλο τον κόσμο. Άλυτες, άλλο με τίποτε που θα μπορούσε να
γιατί ο καθένας δικαιώνει τον εαυ- σου θυμίσει την πληγή σου.
τό του απορρίπτοντας τη δικαιο- Εγώ ο ίδιος είμαι τυφλός και δεν
σύνη του άλλου που στέκεται απέ- θυμάμαι καθόλου την πρώτη εκείνη
ναντί του.
χειρονομία μου, που εσύ κατανόηΔεν τα γράφω αυτά με σκοπό να σες με τον τρόπο που γράφεις γι’
σου καταλογίσω εκ νέου οτιδήποτε. αυτή. Συγχώρησέ με και δώσε μου
Δεν γνωρίζω ποιος πρώτος με κά- την αγάπη σου…
ποια ορατή ή αόρατη κίνηση της