hirpaz

EaI saMt &anaoSvar maharajaÌt
P`astavanaa
“jaoMvha jaovha maanavata Qamaa-caa áhasa hao[-la tovha tovha maI pRqvaItlaavar Avatar Gao[-na va Qamaa-caI
ibaGaDlaolaI GaDI naIT krIna” hI svatÁ Bagavaana EaIkRRYNaaMcaI gvaahI Aaho.maaoDtaoDÊ badlaÊ áhasaÊ samataola
ibaGaDNao ha sava- inasagaa-caa svaBaava Aaho. GaDNaoÊ vaaZNaoÊ ibaGaDNao va naYT haoNao ha Pa`Ìitcaa Qama- Aaho.
ÌpaLu prmaa%myaanao svaocConao Aaplyaa Ad\BaUt maayaoWaro ho ivañ inamaa-Na kolao. %yaamaQao inaija-va va sajaIva saRYTI
inamaa-Na kolaI. %yaamaQyaoo maanava ih %yaacaI savaao-%ÌYT rcanaa Aaho.
Aa%mat<va ho gauNaatItÊ inaiYËyaÊ inarpoxa Asao Aaho. hI inaima-it kovaL %yaacaI laIlaa Aaho. vaodant
mhNatao ih saRiYT kovaL ek Baasa Aaho. %yaalaa sa%ya<va AaiNa sa<aa (Being-ness / Existance) naahI.
vaodantacao ho mat jarI svaIkarlao trI Aapalyaalaa *yaa jagatacaI sa%yataÊ sa<aa AnauBavaasa yaoto. toovha
vyavaharat trI ho sava- jagat Kro Aaho Asaoca samajalao pahIjao. dUsaro Asao kI saMt maha%mao saaMgatat kI ho
jagat BagavaMtanaI ikMvaa Aa%mat<vaanao ek laIlaa mhNaUna inamaa-Na kolao. %yaahUna mah%vaacaa ivacaar Asaa kIÊ %yaanao
maanavaacaI inaima-it kolaIÊ tI kovaL gaMmat mhNaUna kaÆ saMt maha%mao saaMgatatÊ Aa%mat<va svatÁ svatÁlaa jaaNaU
Sakt naahI. pNa maanavaaWaro to svatÁlaa jaaNato. duusaáyaa SabdaMt %yaacaa Aqa- Asaa kI P`a%yaok maanavaanao
AaplaI bauiw to prmat<va jaaNaNyaasaazIca ]pyaaogaat AaNaavaI. Sairracyaa maaQyamaatUna vastucaa baaoQa va
manaacyaa sqaravar %yaacaa Baaoga *yaa iËyaa manauYyaotr yaaonaIt GaDtat. Kro tr %yaaMnaa tovaZoca Sa@ya Aaho. pNa
maanavaalaa A%yaMt P`agat maoMdu AahoÊ %yaacaa ]pyaaoga *yaa ivañacao rhsya jaaNaNyaasaazI kravaa ho %yaa
Aa%mat<vaalaaÊ inamaa-%yaalaa AiBaP`aot Aaho va *yaatca prmaaocya AanaMd va ÌtÌ%yata Aaho Asaoo jagaatIla savamaha%myaaMcaoÊ saMtacao va P`aoiYataMcao mat Aaho.sava- saMtÊ maanavaalaa ho &ana doNyaasaazI t%pr Asatat. pRqvaIvar %yaa
%yaa kaLanausaar va %yaa %yaa maanavaacyaa samaudayaacyaa garjaoP`amaaNao BagavaMt ivaivaQa saMtacyaaWaro kayakrtat.Wapar yaugaacyaa SaovaTI va klaIyaugaacyaa saurvaatIlaa jyaavaoLI EaIÌYNa BagavaMtacao naIjaQaamaasa gamana
Jaalao tovha BagavaMtaMnaI EaIvyaasa maharajaaMcyaa $paMt Avatar Gaotlaa haota. Gaaor klaIyaugaat maanavaaMcaI bauiw
kovaL BaaogaocCokDo AaÌYT haoNaar ho %yaaMnaa maahIt haoto. %yaamauLo vaodatIla Sauw &ana ASaa maanavaaMnaa ektr
kLNaar naahI ikMvaa pcaNaar naahI. %yaamauLo Bagavaana vyaasaaMnaI puraNaacaI rcanaa k$na Baagavat Qamaa-caI rcanaa
kolaI.
EaI &anaoñr maa]laIMnaI Baagavat Qamaa-caa P`asaar janasaamaanyaat kolaa %yaacao Aajacao sva$p mhNajao
vaarkrI pMqa. P`a%yaok vaarkrI saaQakacao dOvat EaIiva{la Aaho tr sad\gau$ ha EaI &anaoñr maa}laI Aahot.
%yaacaa AavaDta ga`Mqa EaI &anaoñrI Aaho tr ina%yanaomaacaa paz ha hirpaz Aaho.hirpazat A%yaMt KubaInao
saaQakanao krayacaa ina%ya vyavaharÊ saaQanaa va icaMtna yaa saMbaQaI maaga-dSa-na kolao Aaho. ASaa *yaa ina%ya
stvanaaMtIla hirpazacao AapNa icaMtna manana k$.

Bajana jaya jaya rama ÌYNa hir
saaQakanao sauP`aBaatI ]zavao. ina%yakma- AaTaopUna dova pUjaa kravaI. maga svasqa basaUna hirpaz mhNaavaa.
saurvaatIlaa “jaya jaya rama ÌYNa hir” ho Bajana mhNaavao. manaacyaa ivacaaraMcaa P`avaah mau#yatÁ
[-ñrakDo sahja vaLvaa ha %yaatIla hotu Aaho. mana SaaMt va P`asanna Jaalao kI maga %yaa saavaLyaa iva{laacao Qyaana
kravao *yaa saazI puZIla ABaMga ha EaI tukarama maharajaÌt Aaho.
ÈÈ Qyaana ÈÈ
sauMdr to Qyaana ]Bao ivaTovarI È kr kTavarI zovaUinayaaM ÈÈ
tuLSaIhar gaLaM kasao pItaMbar È AavaDo inarMtr hMoica Qyaana ÈÈ
makrkuMDlao tLptI EavaNaIM È kMzI kaOstuBamaiNa ivaraijat ÈÈ
tuka mhNao maaJao hoica sava- sauK È pahIna EaImauK AavaDInao ÈÈ
EaIlaxmaIpit EaIivaYNaU kovaL Ba@taMcao dSa-na GaoNyaasaazI ivaTovar ]Baa Aaho. kmarovar daonhI hat zo}na
yaoNaaáyaa P`a%yaok Ba@takDo P`aomaanao baGat saaMgat Aaho kIÊ“iBa} naka hI saMsaar$pI nadI vaaTto tovaZI Kaola
ikMvaa BaIYaNa naahIÊ kovaL kMbaro [tkoca paNaI Aaho. maaJaa hat Qa$na jaIvanacyaa *yaa caMd`Baagaot ]tra. maI
tumhalaa ivanaasaayaasa pOlatIrasa nao[-na.”
AXaa *yaa rmaapitcyaa gaLyaat tuLSaIcyaa maaLa Aahot. BarjarI ipvaLa pItaMbarÊ kanaaMt makr kuMDlao va
gaLyaaMt kaOstuBa r%na Asao ho EaIhrIcao $p A%yaMt laaoBasa Aaho. ho $p baGaNyaatca jaIvanaatIla A%yaucya sauK
Aaho Asao EaI jagadgau$ tukarama maharaja saaMgat Aahot. Asao ho sauMdr $p maI sadasava-kaL A%yaMt P`aomaanao
phat rhavaoo. *yaa sauMdr $pa KorIja dusaro malaa kahI na idsaavao. EaIhrIcao $p baGaNao haca AanaMd Aaho.
AanaMd mhNajaoca EaI iva{la AaiNa EaI iva{la mhNajaoca AanaMd.
ÈÈ 1 ÈÈ
dovaaicayao WarIM ]Baa xaNaBarIM È toNaoM maui> caarI saaiQayaolyaa È
hir mauKoM mhNaa hir mauKoM mhNaa È puNyaacaI gaNanaa kaoNa krIM È
Asaaoina saMsaarI ijavho vaogau krI È vaodSaas~ ]BaarI baa*yaa sada È
&anadova mhNao vyaasaaicayao KuNao È Warkocao raNao paMDvaaM GarI È
maa}laI mhNatat dovaacyaa darat xaNaBar ]Baa rha. yaacaa Baavaaqa- AahoÊ manaatUna sava- ivacaar kaZNaoÊ
jagatvastuMcaa ivacaar qaaMbavaNao va [-Svar ivacaarat ]Bao rahaNao. Asaoo xaNaBar do#aIla [-ñr ivacaaraMt rhaNao
AvaGaD Aaho. doh svasqa ]Baa rahIla pNa ho vaasanaa yau@t mana xaNaBarhI Aaplyaa [icCt vastulaa saaoDt
naahI. toovha [-ñr ivacaar xaNaBar iTkvaaÊ hI saaQanaa &anadova maa}laI saaMgatat. Asaa AByaasa jaaNaIva pUvak krNao hI saaQanaa yaoqao AiBaP`aot Aaho.
kovaL vaodaByaasa k$naÊ sava- Saas~o paz k$naÊ pMDIt hao}na hir P`aaPt haot naahI. vyaasa maharajaaMnaI
Baagavatat saaMigatlao ik paMDvaaMnaa EaIÌYNa kovaL inama-L P`aomaanaoÊ maOi~yau@t vaagaNyaanao P`aaPt Jaalaa.
Saas~aByaasaanao navho. [-ñr P`aaiPtcaa sarL maaga- mhNajao p`omaanao naamasmarNa krNao. maa}laI mhNatat saMsaarat
Aahat tsaoca rha pNa ijaBaonao naama Gyaa. saMsaarIk vaasanaa Aahot mhNaUna AapNa saMsaar krtao pNa %yaa baraobar
naama smarNaacaI savaya laavaavaI. P`aqama naama ho kovaL yaaMi~kpNao Gaotlao jaa[-la pNa hLU hLU to AMtÁkrNaat
2

$jaola va [tr vaasanaaMnaa naYT krola. jagat vaasanaa kmaI haoNao. kama ËaoQa [%yaaid vaRi<a maavaLNao ihca KrI
maui@tcaI pihlaI payarI Aaho. naamasmarNacaa maaga- saMtaMnaI isaQd kolaa Aaho. %yaamauLo %yaacaa AvalaMba kravaa.
maa}laIMvar EaQdaÊ ivañasa zo}na AavaDta naama jap kravaa ha maittaqa-. ha Jaalaa sarL Aqa-. BagavaMtacao ho
War kaoNato… to dar saat daraMcyaa plaIkDo Aaho. tIna XarIro…sqaUla, saUxma va karNa XarIracaI hI tIna daro
AaolaaMDayacaI Aahot. tIna Avasqaa… jaaga`t svaPna va sauYauiPt *I tIna daro AaolaaMDayacaI Aahot. saatvao dar
ho AhMkaracao.ho dar AaolaaMDNao AvaGaD Aaho.AhMkar hI kovaL Ant:krNa naavaacyaa pMcamahaBaUtaMcyaa
saai<vak tnmaa~opasaUna banalaolyaa pdaqaa-var ]maTlaolaI ek laaT Aaho. vaRi<a Aaho. maI Asaa kaoNaI Kra
naahIca Aaho. ha maI AagaaMtuk Aaho. Ba`ma Aaho. AXaI p@kI jaaNaIva haoNao *yaalaaca maI saaoDNao ikMvaa maIcao
dar AaolaaMDNao mhNatat. *yaalaa AaolaaMDUna pilakDo BagavaMtacyaa daracaa ]Mbarza Aaho. toqao kovaL svasqa
qaaMbaayaca Aaho. k$Naa BaakayacaI Aaho naamasmarNa krayacao Aaho. BagavaMtalaa psaMt pDlaao tr tao svatÁ
dar ]GaDola va Aat Gao[-la. naamasmarNa ha P`aBaavaI va saaopa saaQanaa P`akar Aaho ho pTvaNyaasaazI puZcyaa
ABaMgaat maa}laI saaMgatat … …
ÈÈ 2 ÈÈ
cahUM vaodIM jaaNa saaih Saas~IM karNa È Aazraih puraNa hirsaI gaatI È
maMqaunaI navanaIta tOsaMo Gao AnaMta È vaayaaM vyaqa- kqaa saaMDI maagau- È
ek hrI Aa%maa jaIvaiSavasamaa È vaayaaM tUM duga-maa na GaalaIM mana È
&anadovaa paz hir ha vaOkuMz È Barlaa GanadaT hir idsao È
caar vaodÊ saha Saas~oÊ Azra puraNao kovaL hircao vaNa-na krtat. vaodaMmaQyao P`aqama sadacaar ksaa kravaa to
saaMigatlao Aaho. maanavaaMnao Aaplao vaagaNao inayaMi~t k$na pXauvaRi<a kmaI kravaI va ihMsaaÊ WoSaÊ svaaqa- ASaa
Baavanaa saaoDUna P`aomaÊ praopkar iSakavaa va Aaplyaa BaaogaocCa yaaogya irtInao pUNa- kravyaat va %yaa baraobar sava-~
hir Aaho mhNajao sava-~ Aa%mat<va Aaho Aa%masaat kravao. vaodamaQaIla BaaYaa kalamaanaaP`amaaNao samajaayalaa
kizNa hao} laagalaI mhNaUna puraNao rcalaI gaolaI. puraNaaMt gaaooYTIÊ daKlao *yaaMcyaa sahayyaanao samajaavalao gaolao kI
vaa[-T vaagalao tr fL vaa[-T imaLtoÊ caaMgalao vaagalao tr caaMgalao fL imaLto. vaodaMt jao Aa%mat<vaacaoÊ
hirt<vaacao &ana idlao Aaho toca puraNaaMt idlao Aaho. puraNaaMt f@t to saaoPyaa rsaaL gaaoYTI $pat Aaho .
qaaoD@yaat sava-~ hircaoca vaNa-na Aaho. maanavaanao pXau%va saaoDUna maaNaUsa vhavao %yaanaMtr dOvaIgauNa P`aaPt k$na
‘mahamaanava’ vhavao va AMtIma [-ñr t<vaalaa jaaNaUna [-ñr vhavao ha sava- Saas~aMcaa ]_oXa Aaho. jasao takatUna
laaoNaI ho saar inaGato %yaaP`amaaNao sava- Saas~acao saar hir P`aaiPt hoca Aaho.
maa}laI saaMgatatÊ jaIvaa%maa va prmaa%maa ekca Aaho %yaalaaca hir mhNatatÊ %yaalaaca naarayaNa t<va mhNatat.
Saas~aMcaI BaaYaa kizNa ikcakT Asalyaanao saamaanya bauiQdlaa samajaayalaa AvaGaD Aaho. tu *yaa jaMjaaLat pDU
nakaosa. hir naama Gao. hLU hLU tUlaa samajaola kI ekca hirt<va caracarat AaotP`aaot Aaho.
hirpaz raoja vaacaavaa va %yaatIla P`a%yaok ABaMgaavar icaMtna manana kravao va %yaa P`amaaNao AacarNa kravao.
yaaogaaByaasaÊ vaod&anaÊ kma-kaMD [%yaaid kizNa va ~asadayak saaQanaaMpoxaa kovaL hirpazacyaa pzNaÊ manana va
naamasmarNaanao hirP`aaiPt hao[-la ha maa}laIMcaa p`omaL sallaa Aaho.

3

ÈÈ 3 ÈÈ
i~gauNa Asaar inaga-uNa hoM saar È saarasaar ivacaar hirpaz È
sagauNa inagau-Na gauNaaMcaoo AvagauNa È hirvaINa mana vyaqa- jaaya È
Avya> inarakar naahIM %yaa Aakar È jaoqaaoina caracar hirsaI Bajao È
&anadovaa QyaanaIM ramaÌYNa manaIM È AnaMt janmaaoina puNya haoya È
hirpazat maa}laInaI maatoP`amaaNao A%yaMt hLuvaarpNao va pcaola evaZoca &ana$pI stnya pajalao Aaho. hirpaz
krNao mhNajao kovaL %yaacao vaacana krNaoÊ %yaalaa gaMQa Axata vaahUna pUjaa krNao navho. maa}laI mhNatat
hirpaz krNao mhNajao saarasaar ivacaar krNao. Kro KaoToÊ sa%ya Asa%yaÊ ]pyaaogaI ina$pyaaogaIÊ ihtavah
Aihtavah ho samajaNao mhNajao ivavaok krNao. maa}laI mah<vaacao saaMgatat baabaaroÊ “ivacaar kr. pXau ivacaar
k$ Sakt naahIt. tU maanava Aahosa. [-ñracaa pu~ Aahosa. tovha ivacaar kr va magaca %yaaP`amaaNao zrva va
AacarNa kr.” maa}laI hirt<vaacao vaNa-na Asao krtat … … …
ho sava- jagat i~gauNaa%mak Aaho. %yaalaa naama$p Aaho. vaastivak to Asaar mhNajao Ba`amak Aaho. %yaacaa
AaQaar AsaNaaro hirt<va ho gauNaatItÊ $patIt mhNajao inagau-Na Aaho. jao gaaocar Aaho va Agaaocar Aaho %yaacaa
AaQaar AgauNa Asao prmat<vaÊ naarayaNa t<va ho Aaho. to Avya@tÊ inarakar Aaho. sava- caracaracaI ]%pi<a
toqaUna haoto.
maa}laI mhNatatÊ QyaanaI manaI ‘ramaÌYNa’ ho naama Asaavao. *yaacaa Aqa- ramaÌYNa t<vaÊ prmat<va ho
naama$pacyaa AtIt Aaho va toca sava- caracaracao AiQaYzana AahoÊ ha Baava ina%ya AtÁkrNaat Asaavaa.
prmat<va ho sava-~ Aaho ho Baana satt AsaNao *yaalaaca hirlaa BajaNao mhNatat va %yaasaazI satt jaIBaonao
‘ramaÌYNa hir’ naamasmarNa kravao. hirlaa ASaaP`akaro BajaNao mhNajaoca jaaNaNao ho AnaMt janmaacao puNya Aaho.
ÈÈ 4 ÈÈ
BaavaoMvaINa Bai> Bai>vaINa maui> È baLoMvaINa Sai> baaolaUM nayao È
kOsaoina dOvat P`asanna <vairt È ]gaa rahoM inavaaMt iXaNasaI vaayaaM È
saayaasa kraonaI P`apMca idnainaSaIM È hirsaI na BajasaI kaooNyaa gauNaoM È
&anadova mhNaoM hirjap krNaoM È tuTola QarNaMo P`apMcaacaoM È
maa}laI saaQanaotIla mah<vaacaI AavaSyak gaaoYT saaMgatat. Bai@t mhNajao kovaL yaaMi~k jap navhoÊ jaIBaonao
kovaL naama GaoNao mhNajao saaQanaa navho. jaIBaÊ DaoLoÊ kanaÊ %vacaaÊ naak hI sava- kaya- krNaarI [Mid`yao Aahot.
Kro tr tI yaM~o Aahot. pNa saMvaodnaa ga`hNa krNaaroÊ Baava Baavanaa krNaaroÊ Baaoga GaoNaaroÊ AiBamaana krNaaro ho
AMtÁkrNa Aaho. AMtÁkrNa svatÁ kma- k$ Sakt naahI PaNa paMca [Mid`yaaWaro to Aaplyaa [cCoP`amaaNao kmak$na Baaoga Gaoto. %yaamauLo jaIBa yaaMi~kpNao ÌYNa ÌYNa mhNat Asaola va AMtÁkrNa dusaáyaa ivacaarat bauDlao
Asaola tr %yaacaa ]pyaaoga naahI. jyaacaM naava Gyaayaca %yaacaM AMtÁkrNaaWaro smarNa haoNao AavaSyak Aaho.
maa}laInaa manaÊ AMtÁkrNa va [Mid`yao yaaMcaa sahayaaoga GaDNao ho AiBaP`aot Aaho. Baavayau@t AMtÁkrNaanao naava
GaoNao mhNajao AMtÁkrNaat ÌYNaacao Baana AsaavaoÊ ÌYNaacaa ivacaar manaat Asaavaa va jaIBaovar ÌYNaacao naava
Asaavao.
tai<vak BaaYaot mhNaayacao tr AMtÁkrNaacaI vaRi<a va [Mid`yaaMcaI Ìit *yaa daonhI eksaar#yaa Asaavyaat.
[Mid`yaaMcaI Ìit hI AMtÁkrNaacyaa vaRi<acaI AiBavyai@t AsaavaI. P`aomaBaava vaRi<a hI AMtÁkrNaat ]maTto va
P`aomayau@t Sabdnaama ho jaIBaonao ]ccaarlao jaato.
4

maa}laI puZo saaMgatatÊ dOvat P`asanna %varIt haoNaar naahI. baabaaro tu ektr saaQanaocaI gaDbaD krtaosa ikMvaa
Aaplyaa BaaogaocCa purvaNyaasaazI P`apMcaat ra~MdIna P`acaMD saayaasa krtaosa. tU P`aqama XaaMt hao.inavaaMt basa.
kmaI kma- kr. kmaI ivacaar kr. tuJaa XaINa kmaI kr va kovaL naama jap kr. P`aqama yaaMi~k naama smarNa
hao[-la pNa P`aya%naanao naavaabaraobar manaaMt %yaa naamaQaarI [-ñracaa Baava zovaayacaa P`aya%na kr maga hLU hLU *yaa
P`apMcaaSaI jaao tuJaa ~asadayak saMbaMQa Aaho tao kmaI hao[-la. manaatUna saMsaarBaaoga [cCa kmaI haotIla va [-ñr
P`aaiPtcaI [cCa vaaZola tovha naama jap krÊ naama jap krÊ naama jap kr.
ÈÈ 5 ÈÈ
yaaoogayaagaivaQaI yaoNaoM navho isaiQd È vaayaaMica ]paQaI dMBa Qama- È
BaavaoMvaINa dova na kLo inaÁ saMdoh È gau$vaINa AnauBava kOsaa kLo È
tpoMvaINa dOvat idQalyaavaINa P`aaPt È gaujaoMvaINa iht kaoNa saaMgao È
&anadova saaMgao _YTaMtacaI maat È saaQaUMcao saMgatI trNaaopaya È
maa}laI puZo saaMgatat … … … …
saaQanaa kaoNatIhI AsaaoÊ tI saaQanaa Baavayau@t AMtÁkrNaanao kravaI. Baava mhNajao ivañasaÊ EaQdaÊ Ka~IÊ
P`aomaÊ AnaukMpaÊ snaohÊ manaacaa lagaavaÊ tIv`a [cCa. qaaoD@yaat Baava *yaa Sabdacao Anaok Aqa- hao} Saktat.
qaaoD@yaat Baava mhNajao jao AMtÁkrNaat Aaho toca Ìitt Asaavao va jaI Ìit krt Aahaot %yaa maagao taoca
Baava Asaavaa. Ìit va AMtÁkrNaatIla ivacaar iBanna nasaavaot. maa}laIcaa Baava Asaa Aaho ik Ìit gaaONa
Aaho PaNa %yaamaagaIla Baava mah<vaacaa Aaho. kovaL AMtÁkrNaatIla BaavaamauLo dova P`aaPt haotao.
maa}laI mhNatat yaaogaaByaasaÊ ya&yaaga [%yaaid saaQanao kolaI va %yaamaagao [-ñr P`aaiPt ha Baava nasaola ikMvaa tI
iËyaa ih yaaMi~k Asaola tr kaihca P`aaPt haoNaar naahI. yaalaa dMBaacarNa ikMvaa KaoToÊ inarqa-k AacarNa
mhNatat %yaamaQaUna Aa%mat<vaacao &ana haoNaar naahI.
PaNa ha Baava yaavaa ksaaÆ *yaa saazI gau$cyaa maaga-dSa-naacaI garja Aaho. Saas~Ê pustkoÊ pMiDt *yaaMcyaakDUna
maaihtI imaLto pNa %yaa maaihtIcaa ]pyaaoga ksaa krayacaa ho kovaL AnauBavaI gau$kDUna kLto. EaIgau$
Aapalyaalaa P`a%yaxa AacarNa iSakvatat va cauklao tr du$st krtat pNa gau$ P`aaiPt va gau$ ÌposaazI
maa}laI AapNa kaya kravao to saaMgatat. saaQakanao tp kravao mhNajao [Mid`ya saMyama va Aacaar saMyama kravaa.
doNao mhNajao dana kravao. dana mhNajao %yaaga. Qanaacaa %yaagaÊ vastucaa %yaaga ha sqaUla %yaaga Aaho. gau$laa
Aaplao mana Ap-Na krNao mhNajao gau$cyaa mataXaI sahmat AsaNao ha Kra AiBaP`aot %yaaga Aaho. %yaaca baraobar
gau$var snaoh jaDvaNao va gau$caa snaoh P`aaPt krNao garjaocao Aaho karNa gaujaovaINaÊ mhNajao P`aoma AsalyaaiSavaaya
AapulakI ]%pnna JaalyaaiXavaaya kaoNaI kahI iht saaMgat naahI.
maha%mao mhNatat saaQau saMgatI iSavaaya dusara ]paya naahI. saaQaucaI madt GaoNao va %yaasaazI %yaaMcyaa puZo laIna haoNao
ho A%yaMt mah<vaacao Aaho. sad\gau$ca kovaL Aaplyaalaa &ana P`aaPt krNyaasaazI madt k$ Saktat.
ÈÈ 6 ÈÈ
saaQaubaaoQa Jaalaa tao nauraoinayaaM zolaa È zayaIMca mauralaa AnauBava È
kapuracyaa vaatI ]jaLlaI jyaaotI È zayaIMca samaaPtI JaalaI jaOsaI È
maaoxaroKo Aalaa BaagyaMo ivanaTlaa È saaQaUMcaa, AMiklaa hirBa> È
&anadovaa gaaoDI saMgatI sajjanaIM È hir idsao janaIM vanaIM Aa%mat<vaIM È
5

saaQauÊ saMtjana va gau$cyaa saMgaacao maha%mya &anadova puZo caalaU zovatat. jaao saMt saMgaat Asatao %yaacao Baagya maaozo
Asato %yaalaa *yaaca janmaat maaoxa P`aaPt haotao. gau$ saaQanaa k$na GaotatÊ &ana dotat. caukIcao inavaarNa
krtat va svatÁcyaa isaiQdcaa ]pyaaoga iSaYyaacyaa ]QdarasaazI krtat. iSaYyaanao f@t %yaaMcyaa saMgatIt
rhayacao Asato va to saaMgatIla tsao vaagaayacao Asato. baakI sava- jabaabadarI gau$McaI Asato.
maa}laI ]dahrNa dotatÊ kapur jaLalaa kI tao naaihsaa haotao. %yaacaI raK doiKla iSallak rhat naahI.
]rtao tao f@t sauvaasa. saaQau saMgaamauLo saaQakatIla daoYa ta%kaL jaLtat va %yaacaa Ahma\Ê mama Baava naYT
hao}na tao [-ñr t<vaalaa paohaocatao.%yaalaa KTaTaop krayalaa laagat naahI. v`atÊ tIqa-Ê yaaogaÊ yaaga [%yaaid
kYTdayak saaQanaa na krta tao jaagaovarca Aa%ma&anaI haotao. saaQau saMgaacaI gaaoDI ikMvaa maihmaa [tka maaoza
Aaho kI kovaL sahvaasaanao saaQakalaa [-ñr t<va sava-~ Aaho yaacaa saaxaa%kar haotao.
ÈÈ7ÈÈ
pva-taP`amaaNao patk krNao È vaja`laop haoNaoM ABa>aMsaI È
naahIM jyaasaI Bai> tao pitt ABa> È hirsaI na Bajat dOvaht È
AnaMt vaacaaL barLtI barL È %yaaM kOsaoina gaaopaL pavao hrI È
&anadovaa P`amaaNa Aa%maa ha inaQaana È savaa-M GaTIM pUNa- ek naaMdo È
maanavaI janmaasa yao}na hirBai@t kravaI ABa@t hao} nayao. jaao ABa@t [-ñr na maanata kovaL sauK Baaogaat
magna Asatao tao patkI AsataoÊ dOvaihna Asatao. %yaalaa Anaok duÁKo sahna kravaI laagatat. %yaatUna %yaaMcaI
sauTka nasato. %yaaMcaI duÁKo vaja`laopasaarKI Ga+ va kayamacaI haotat. krtat. maa}laIcao saaMgaNao Asao Aaho
kI kovaL pustkI &anaavar baDbaD krNao ]pyaaogaacao naahI %yaaMnaa [-ñrt<va samajat naahI. dRZ Baava
mah<vaacaa Aaho. ho [-ñrt<va savaa-MmaQyao mhNajao sajaIva va inaija-va saRYTImaQyao AaotP`aaot AahoÊ ha Baava ]%pnna
haoNao mah<vaacao va ho kovaL gau$Bai@tmauLo va naamasmarNaanao GaDU Sakto Asaa maa]laIMcaa raoK Aaho va ha ivacaar
puZcyaa ABaMgaat spYT kolaa Aaho.
ÈÈ 8 ÈÈ
saMtaMcao saMgatI manaaomaaga-- gatI È AakLavaa EaIptI yaoNaoM pMqaMo È
ramaÌYNa vaacaa Baava ha jaIvaacaa È Aa%maa jaao iSavaacaa rama jap È
ekt<vanaama saaiQatI saaQana È WOtacao baMQana na baaMiQajao È
naamaamaRtgaaoDI vaOYNavaaM laaQalaI È yaaoigayaaM saaQalaI jaIvanakLa È
sa<var ]ccaar P`alhadIM ibaMbalaa È ]wvaa laaQalaa ÌYNadata È
&anadova mhNao naama hoM saulaBa È sava-~ dula-Ba ivarLa jaaNao È
maa}laI Aata naamasmarNa ksao saaopo va P`aBaavaI saaQana Aaho ho saaMgatat. saMt saMgat AsaNao P`aqama mah<vaacao
Aaho. sa%saMgaamauLo mana sanmaagaa-var rahUna naamasmarNa kravao. naamasmarNa P`aBaavaI saaQana Aaho ho Kroca Aaho PaNa
%yaa jaaoDIlaa duja-na saMgatIcaa %yaaga va saMt janaaMcyaa sahvaasaacaa svaIkar haoNao garjaocao Aaho. maa}laI mhNatat
sa%saMga va naamasmarNaanao A%yaMt tIv`a gatInaoÊ far qaaoDyaa kaLat EaIpit t<va kLto.
6

maa}laI naamasmarNaacaI pQdt saaMgatat. [-ñracao naava GaotaMnaa to vaacaonao Gyaavao pNa %yaavaoLI mana [tr izkaNaI
nasaavao. rama ÌYNa hir ha AMtÁkrNaacaa Baava Asaavaa. saaxaat iXava Bagavaana ramanaamaacao ]ccaarNa krtat.
rama ha SaMkracaa Aa%maa Aaho. P`a%yaok jaIva ramat<va Aaho. iXavat<va doKIla ramat<va AahoÊ ASaa Baavanaonao
naama smarNa kravao. jarI saaoyaI saazI ek ivaiXaYT naama mhNajao EaIgaNaoSaÊ EaIramaÊ EaId<a Asao Gaotlao trI *yaa
sava- dovataMcyaa izkaNaI ekca t<va Aaho Asaa dRZ Baava Asaavaa. PaNa jar Anaok<vaacaI Baavanaa manaat
AsalaI tr maa~ baMQana pDto. *yaa jagaat Anaok naama $po Aahot va tI vaogavaogaLI samajalyaanao piriCnnatocaI
Baavanaa yaoto. maI vaogaLaÊ tao vaogaLaÊ [-ñr vaogaLa ASaa Baavanaonao manaat Asaurxaa yau@t Baya ]%pnna haoto va
hoca baMQana Aaho. pNa jar sava-~ ekca [-Xat<va Aaho ho Qyaanaat Aalao va kaoNatohI naama japasaazI Gaotlao tr
mana %yaa ekt<vaa pya-Mt paohcato. maa}laI mhNatat yaaogaacyaa saa*yaanao jaI P`aaiPt haoto tIca P`aaiPt ASaa
P`akarcyaa naama japanao haoto va hI gaaoDI vaOYNavajanaaMnaaÊ hirBa@taMnaa kLlaI haotI. Anaok hirBa@taMpOkI
P`alhadanao vaasaudovaacao kovaL smarNa kolaoÊ ]Qdvaanao EaIÌYNaacao smarNa kolao daoGaaMnaahI P`a%yaxa BagavaMtacaI P`aaiPt
saulaBatonao JaalaI.
maa}laI mhNatat naama ho Asao saulaBa saaQana AahoÊ [tr saaQanao jarI caaMgalaI AsalaI trI kizNa Aahot mhNaUna
%yaakDo dula-xa k$na kovaL naama smarNa kravao.
naama smarNa ho kovaL yaaMi~k kma- naahI Aaho %yaasaazI laagaNaarI jaaNa va gau$Bai@t *yaacao mah<va punha puZIla
AaovaI maQao maa}laI saaMgatat.
ÈÈ 9 ÈÈ
ivaYNauvaINa jap vyaqa- %yaacaoM &ana È ramaÌYNaIM mana naahIM jyaacao È
]pjaaoina krMTa naoNao AWOtvaaTa È ramaÌYNaIM pOza kOsaoina haoya È
WOtacaI JaaDNaI gau$vaINa &ana È tyaa kOsaoM kIt-na GaDola naamaIM È
&anadova mhNao sagauNa hMo Qyaana È naamapaz maaOna P`apMcaacao È
maa}laI Aata kovaL Sabd&anaÊ pustkI &anaacaI inaMda krtat. kovaL pustkI paMiD%ya AahoÊ Anaok ga`Mqaacao
vaacana kolaoÊ Anaok ivaWtaPaUNa- va AByaasapUNa- ga`Mqa ilaihlaoÊ vyaa#yaanao idlaI pNa ramaÌYNa caraNaI mana laavalao
naahIÊ naamasmarNa kolao naahI tr %yaacao &ana inarqa-k Aaho. dusaro Asao kI jaao P`a%yaok dovatot ikMvaa ivaivaQatot
Baod dRYTI zovataoÊ jyaalaa rama vaogaLa ÌYNa vaogaLa [tkaca kaya sava- jaIvamaa~ va saRiYT vaogavaogaLI vaaTto tao
krMTa mhNajao A&anaIca Aaho. Anaoktot dRiYT yaavaI yaasaazI kovaL gau$ kRpa hvaI. gau$ P`asaadamauLo &ana
imaLto va gau$ kDUna imaLalaolao &ana AWOt dRiYT doto va maga naamasmarNaamauLo ikt-na GaDtoÊ mhNajao tillanata
haoto va tillanatonao AanaMd haotao va rama t<va imaLto.
maa}laI mhNatatÊ ekda AWOt dRiYT imaLalaIÊ Anaok<vaat ek<va idsaU laagalao ik sagauNa saakar P`aitmaocao
dSa-na doiKla Qyaanaca haoto va naamasmarNaaMt mana laagalao kI P`apMca maaOna haotao. P`apMcaatIla AaQaI vyaaiQaÊ sauK
duÁKoÊ AaSaa inaraSaa *yaa savaa-tUna saaQak AilaPt haotao. ihca maaOnaI Avasqaa. duusaro Asao laaok Asatat to
kovaL vaacaaL AsatatÊ mhNajao kovaL taoMDanao baDbaD krtat.

7

Bajana Á ramaÌYNahir − jaya jaya ramaÌYNahir
ÈÈ 10 ÈÈ
i~vaoNaI saMgamaIM naanaa tIqao- Ba`maI È ica<a naahIM naamaIM trI toM vyaqa- È
naamaasaI ivanmauK tao nar paipyaa È hirvaINa QaaMvayaa napvao kaoNaI È
puraNaP`aisaQd baaoilalao vaailmak È naamaMo itnhI laaok ]QdrtI È
&anadova mhNao naama japa hrIcaMo È prMpra %yaacaMo kuL SauQd È
naamaat jar ica<a nasaola tr P`ayaagaaid tIqaa-cao snaana va Ba`maNa kolao trI vyaqa- Aaho. piva~ tIqao- manaanao saovana
krayacaI Asatat. tIqa- xao`~asa gaolao va toqao kovaL gadI- baiGatlaI va mana kavalao ikMvaa gaOrsaaoya JaalaI mhNaUna
]iWgna Jaalao tr fL imaLt naahI. maa}laI tIqa- yaa~a krNyaavar iTka krt naaiht pNa yaa~a hI Baava
zo}na kravaI. satt %yaa [-ñracaa Aazva mania Asaavaa va maga P`ayaaga, )iYakoSa, kaSaI, ramaoñr ASaa izkaNaI
kolaolaa P`avaasa pavatao pNa manI naamasmarNaacaa p@ka Aazva Asaavaa.
jaao )dyaat naamasmarNaacaa Baava zovat naahI tao nar papI ikMvaa dOvaht Aaho. maa}laI vaailmakI mauinacaa
daKlaa dotatÊ jarI rama naama ]laTo japlao trI vaailmakIcaa ]Qdar Jaalaa. jaIBaovar ksaohI k$na naama Aalao
PaaihjaoÊ hLU hLU to )dyaat ]trto. naamasmarNaanao svatÁcaa ]Qdar tr haotaoca pNa sava- kUL SauQd haoto ha
naama maihmaa Aaho.
ÈÈ 11 ÈÈ
hir ]ccaarNaIM AnaMt papraSaI È jaatIla layaasaI xaNamaa~oM È
tRNa AignamaoLoM samarasa JaalaoM È tOsaoM naamaoM kolaMo japtaM hir È
hir ]ccaarNa maM~ ha AgaaQa È pLo BaUtbaaQaa BaoNaMo toqaMo È
&anadova mhNao hir maaJaa samaqa- È na krvao Aqa- ]pinaYadaM È
kovaL hir hir Asao manaanao mhTlao tr papacyaa raSaI jaLUna jaatat. Aignacyaa sahvaasaat jao yaoto to jaLUna
jaatoÊ SauQd haoto. hir t<va pUNa- SauQd t<va Aaho. %yaacaa jaovha spSa- haotao tovha kaihhI SauQd haoto.
maa}laI mhNatat ik hir naama japanao xaNaaMt papo jaLtat ih AitSayaaoi@t naahI. jyaavaoLI naama Gaotlao jaato
%yaa xaNaI pUvaI-caI papo naYT haotat. naamaaSaI ek$p Jaalaolao mana %yaa xaNaI sava- ivakarapasaUna mau@t Asato pNa
puZcyaa xaNaI Baana na raihlyaanao naamasmarNa saaoDtaca mana punha papakDo P`avaR<a haoto.
hirnaamaamauLo BaUt baaQaa va Baya naYT haoto. BaUt baaQaa haoNao mhNajao mana Ba`imaYT AsaNao. mana Ba`imaYT kamaÊ
ËaoQa va sauKacyaa AitrokI tRYNaomauLo haoto. kamaÊ ËaoQa va BaaogaocCa maaNasaalaa vaoDyaa krtat. naamasmarNaanao
kamavaoga va ËaoQaavaoga kmaI haotao. naamaat mana rmalao tr manaalaa vastuBaaogaacaI garja rhat naahI. BaaogaaivaNaa
%yaalaa AanaMdacaI AnauBaUit imaLto. hI AnauBavaacaI gaaoYT Aaho. svatÁ yaacaa AnauBava Gyaavaa Asaa maa}laIMcaa
raoK Aaho. hir naama svatÁ evaZo samaqa- Aaho kI saaQakalaa kahIca kYT kravao laagat naahI. tao svayaMisaQd
Aaho. ]pinaYado va b`a*masaU~o gaIta iSakNyaacaI tSaI garja naahI f@t naamaavar ivañasa va EaQda hvaI.

8

ÈÈ 12 ÈÈ
tIqa- v`at naoma BaavaoMvaINa isaiQd È vaayaaMisa ]paiQa kirsaI janaa È
BaavabaLoM AakLo yaoáhvaIM naakLo È krtLIM AavaLo tOsaa hir È
Pairyaacaa rvaa GaotaM BaUmaIvarI È ya%na praoprI saaQana tOsaMo È
&anadova mhNao inavaRi<a inagau-Na È idQalaMo saMpUNa- maaJyaa hatIM È
maa}laI punha punha saaMgatat baa*ya]paiQa *yaa far mah<vaacyaa naahIt. puvaI- maa}laIMnaI saaMigatlyaa P`amaaNao tao
sava- dMBaQama- haotao jar %yaacyaa maQao Baava nasaola tr tIqaa-TnaÊ v`atvaOklyaÊ naomaÊ yaaoga va [tr sava- kmao- jarI
sa%kmao- AsalaI trI %yaacyaa maagao BaaogaP`aaiPtcaI P`aorNaa Asaola ikMvaa [-ñr Baava nasaola tr %yaacaa ]pyaaoga naahI.
Baava ha A%yaMt mah<vaacaa AahoÊ dova Baavaanaoca samajatao. Baava nasaola tr tIqa-xao~I gaolyaavar gadI- idsatoÊ dova
idsat naahI. v`at krtaMnaa SarIracaa ~asa jaaNavataoÊ kiQa ekda v`at saMpola Asao haoto. yaaogaaByaasa kovaL
yaaMi~k iËyaa haoto. vaastivak baa*ya iËyaa maga to tIqaa-Tna Asaao vaa sa%kma- AsaaoÊ dana Asaao vaa v`at naoma
Asaao %yaamaagao P`aqama saMsaairk kamaatUna Sairralaa va manaalaa maaokLo krNao jaoNao k$na [-ñr AaraQanaolaa savaD
imaLola ha hotU Asatao ]dahrNaaqa- raoja AapNa GarI mhNajao dumajalaI maaDIt va tIna tIna maaoTargaaDIt rmatlaolao
AsataoÊ daona maaDyaa saaf krNaoÊ paNaI BarNaoÊ ivaja gaolaI, ga^sa saMplaa tr tDfD krNaoÊ gaaDI du$st krNaoÊ
maaoDlaI tr manastap krNao [%yaaid kamao krtao. naIT ivacaar kolaa tr AapNa inaija-va GarÊ gaaDIÊ maatIcaI
saovaacaakrI krtao. gaaDIcaI naaokrI krtao ho Qyaanaat Aalao tr tIqaa-cyaa zIkaNaI gaolyaavar saaoya gaOrsaaoyaIkDo
dula-xa ka kravao ho kLola. maha%mao mhNatat raojaca tumhI GaracaI caakrI krta Aata *yaa tIqa-xao~I *yaatUna
mau@t vha. f@t SaaMt jagaa va hir naama Gyaa. *yaa b`a*maaD naayakacaI saRYTI baGaaÊ %yaacao vaOBava baGaaÊ %yaacao
eoñya- baGaa. Baava Baava mhNajao ha tao Baava. [-ñracao eoñya-Ê sa<aaÊ savaD kaZUna baGaNao *yaasaazI sava- saaQanaa
Aahot. hI Baava dRYTI nasaola tr kahI P`aaPt haoNaar naahI va ho na kLNao ikMvaa Asaa Baava nasaNao mhNajao
maanava dohat yao}na krMTopNaa krNao haoya.
maa}laI mhNatat Baava Asaola tr prmaoñr [tka javaL Aaho kI jasaa hatavar AavaLa. pNa AaplaI bauiQd
maaDI va gaaDIcyaa caakrIt gauMtlyaamauLo tao idsat naahI. jaimanaIvar saaMDlaolaa para ]calaNao AvaGaD Aaho
tsaoca yaaoga yaagaaid saaQanao kizNa Aahot.
maa}laI mhNatat sad\gau$ inavaRi<anaaqaaMnaI malaa ih AvaGaD saaQanao iSakvalaI mhNaUnaca tI AvaGaD AsaUna malaa
P`aaPt JaalaI. maa}laIMcaa raoK Asaa Aaho ik inavaRi<aÊ inagau-Na idlao maaJyaa hatI mhNajao inavaRi<a va inagau-Na<va
jamalao paihjao.
inavaRi<a *yaacaa Aqa- ivaYayasauKasaazI kolaolyaa kmaa-caa %yaagaÊ kamya kmaa-caa %yaaga va inagau-Na<va mhNajao savasagauNa saRYTI maQao ekca
inagau-Na inarakar t<vaacaI satt AnauBauit GaoNao mhNajao sahja ivaragata P`aaPt haoNaoÊ yaamauLo savaa-ivaYayaI samaBaava
haotao. fajaIla P`aoma ikMvaa WoXa Baavanaa naYT haoto.
[-ñrBaava AsaNao *yaamaQao *yaa sava- gaaoYTI yaotat. maa}laI mhNatat ha Baava kovaL gau$cyaa saMgatIt P`aaPt
haotao.
9

ÈÈ 13 ÈÈ
samaaQaI hrIcaI samasauKMovaINa È na saaQaola jaaNa WOtbauQdI È
bauQdIcaoM vaOBava Anya naahIM dujaMo È eka koSaIrajao sakL isaQdI È
?iQdisaiQdinaQaI AvaGaIca ]paiQa È jaMva %yaa prmaanaMdIM mana naahIM È
&anadovaI rmya rmalaMo samaaQaana È hircaMo icaMtna sava-kaL È
maa}laI punha naamasmarNa ho AWOt smarNa Aaho ho zsavatat. Parmat<va ho samat<va Aaho. to gauNarihthI naahI
va gauNasaihthI naahI. to duÁKih naahI va sauKhI naahI to AsaNaohI naahI va nasaNaohI naahI. prmaoñrt<vaÊ
hirt<va hI samaocaI Avasqaa AahoÊ ho jyaa bauiQdlaa kLto tIca bauiQd vaOBava yau@t AahoÊ tIca KrI bauiQd
Aaho. jyaa bauiQdlaa ho kLt naahI tI dirid` bauiQd Aaho. dusaáyaa SabdaMt saaMgaayacao tr jyaa bauiQdlaa P`a%yaok
jaIvaatÊ P`a%yaok vastut vaogavaogaLa Baava vaaTtao tI bauiQd maaohanao A&anaanao ga`sqa Asato %yaalaaca maa}laI
vaOBavariht bauiQd ikMvaa dirid` bauiQd mhNatat. jaao pya-Mt Anaoktot ek<va jaaNavat naahI tao pya-t *yaa
bauiQdlaa hircaI jaaNa yaoNaar naahI. Anaoktot rmaNaarI bauiQd kdaicat maaozyaa isaiQd P`aaPt k$ Sakola pNa
itlaa “samaocao sauK” imaLNaar naahI. tao prmaanaMd kLNaar naahI. maa}laI mhNatat *yaa bauiQdnao satt hircao
icaMtna kravaoÊ naamasmarNa kravao. hLU hLU gau$kRponao hI bauiQd WOt Baavanaa saaoDUna AWOt Baavanaot jaa[-la va
prmaanaMd P`aaPt krIla.
ÈÈ 14 ÈÈ
ina%ya sa%yaaimat hirpaz jyaasaI È kiLkaL %yaasaI na paho dRYTI È
ramakRYNa ]ccaar AnaMtraSaI tp È papacao kLp pLtI pUZMo È
hir hir hir maM~ ha iSavaacaa È mhNatI jao vaacaa tyaaM maaoxa È
&anadovaa paz naarayaNa naama È paivajao ]<ama inajasqaana È
hirpaz mhNajao hir smarNaacao mah<va saaMgatat. jaao ina%ya hir smarNa krtao %yaalaa maR%yaucao Baya naahI. %yaalaa
pap baaQat naahI. Kro tr %yaacyaa hatUna pap GaDt naahI. pUvaI-cao pap jaLUna jaato. &anaacaa saagarÊ dovaacaa
dova mahadova doKIla hir hirÊ rama rama ha maM~ japtat. Paava-tI maatonao ivacaarlao naaqa AapNa ivaYa P`aaSana kolao
pNa %yaacaa pirNaama ksaa Jaalaa naahI. dova mhNaalaoÊ iP`ayaoÊ maI ivaYaa baraobar rama jaaoDlao va maga ivaYa P`aaXana
kolao. rama naamaa baraobar jao jaaoDlao jaato %yaacaa ivaEaama haotao. maa}laIpNa saaMgatatÊ hir hir mhNaa maaoxa
P`aaiPt hao[-laÊ Aaplao mauLsqaana hir laaok imaLola. Asao naamasmarNaacao maha%mya Aaho.
ÈÈ 15 ÈÈ
eknaama hir WOtnaama durI È AWOtkusarI ivarLa jaaNaMo È
samabauiQd Gaota samaana EaIhrI È Samadmaa vaOrI hrI Jaalaa È
savaa-MGaTIM rama dohadohIMM ek È saUya- P`akaSak sahs~rSmaIM È
&anadovaa ica<aI hirpaz naomaa È maaigailayaa janmaa mau> JaalaaMo È
maa}laIcaa spYT raoK Aaho kIÊ hirt<va sava-~ samaana va ekmaova Aaho. to caraMt Acarat AaotP`aaot Aaho.
punha manaaMt SaMka rahU nayao mhNaUna maa}laI AiQak spYT krtatÊ EaIhir va EaIrama GaTa GaTat mhNajao P`a%yaok
vastumaanaatÊ pdaqa- $pat va P`a%yaok dohat caOtnya $pat ekca Aaho. EaIramaÊ EaIhirÊ EaIsaItaÊ EaIlaxmaI sava10

]paiQa AahotÊ kovaL Aaplyaalaa ]pasanaa saulaBa vhavaI mhNaUna Aahot. hirt<vaacaI AsaM#ya $po va naamao hI
%yaacaI AiBavyai@t AahoÊ vaOBava Aaho. maa}laI mhNatat P`a%yaok naamaat t<va baGaNao ho AWOt Aaho ho Kro
&ana Aaho. pNa naamaa naamaat vaogaLopNaa baGaNao ha duravaa Aaho. BaodbauiQd Aaho. A&ana Aaho. Anaoktot
ek<va baGaNao ho far qaaoDyaa maha%myaaMnaa jamato Asao maha%myao ivarLca. saUya- ek Aaho pNa %yaacao AsaM#ya
ikrNa mhNajao kovaL saUya-ca Aaho. tao P`akaSaca Aaho tsaoca sava- ivañ mhNajaoca EaIhirt<va Aaho ho kovaL
&anaI maha%mao jaaNatat.
maa}laI saaMgatat ASaa QaarNaonao jar hirnaama Gaotlao tr pUva- janmaIcao sava- saMskarÊ vaasanaaÊ va kma-fLo naYT
haotat. samabauiQdnao EaIhir naama Gaotlao tr Sama dma Aaid KTaTaop kravaa laagat naahI. A%yaMt saulaBatonao va
pirEama riht maagaa-nao ho AMtÁkrNa SauQd haoto.
ÈÈ 16 ÈÈ
hir bauiQd japo tao nar dula-Ba È vaacaoisa saulaBa ramaÌYNa È
ramaÌYNanaamaIM ]nmanaI saaiQalaI È tyaasaI laaQalaI sakL isaiQd È
isaiQd bauiQd Qama- hirpazIM Aalao È P`apMcaI inavaalao saaQausaMgaoM È
&anadovaI naama ramaÌYNa zsaa È yaoNaoM dSaidSaa Aa%maarama È
maa}laI mhNatat bauiQdnao mhNajao ica<aanao naamasmarNa krNao ho kzINa Aaho. yaacaa Aqa- ijaBaonao jaovha naama
Gaotlao jaato tovha manaacyaa Baavanaa va bauiQdcaa ivacaar ha hirivacaar Asaavaa. P`aaqaimak saaQakacyaa baabatIt
kaya haotÑ hir hir hir Asao vaacaonao mhNaNao GaDto pNa mana maa~ dusaáyaa ivacaaraMt gauMtto ikMvaa jara P`aya%naanao
mana doKIla Baavanaonao hirnaamaat rmalao trI bauiQd SaMka Gaoto kI Asa naama Gao}na kaya haoNaarÆ bauiQdlaa
hirt<va Aaho hoca pTlao nasato. kovaL maha%myaaMnaa bauiQd mana va [Mid`yao yaaMcaI ekvaa@yata saaQato karNa
%yaacyaa bauiQdlaa p@ko pTlao Asato kI hirt<va Aaho va to naama $pat ek samaana Aaho. tsaoca %yaaMcyaa
manaalaa B`aamak jagatat $caI raihlaI nasato %yaamauLo mana bauiQdSaI saMlagna Asato tsaoca sahaijak [Mid`yaaMcyaa kmaaMcao inayaM~Na bauiQdnao haoto. %yaamauLo ijaBaonao rama naama GaotaMnaaÊ hatÊ paya [%yaaid kmao-id`yaaMnaI kma- krtaMnaa manaaMt
va bauiQdt kovaL hirt<va ivacaarÊ Baava Asatao pNa Asao maha%mao dula-Ba jyaaMnaI saaQanaoWaro evaZI P`agalBata
saaQalaI Aaho.
maa}laI sava- saaQaarNa saaQakaMnaa maaga-dSa-na krtat ik naamasmarNa P`aqama vaacaonao kravao. maaozyaanao naava GyaavaoÊ
jap kravaa hLU hLU %yaacaI P`agatI hao[-la va mana va bauiQd doKIla %yaa Baavaat rmatIla va SaovaTI mana ho Amana
mhNajao maI AahoÊ maI vaogaLa Aaho ha Baava naYT hao}na maI mhNajao hirca Aaho ha Baava ]%pnna hao[-la. naamaacaa
zsaa ]maTlaa mhNajao %yaacaa P`aBaava vaaZlaa kI laxaat yao[-la kI dXaidSaIÊ caracarat hirt<va Aaho.
maa}laI spYT krtat hirpazatÊ hirsmarNaat isaiQdÊ bauiQd va Qama- ekvaTlaa Aaho. naamasmarNa krNaaáyaalaa
dusaro kahI kravao laagat naahI. [tr kaoNatahI KTaTaop kravaa laagat naahI. maa}laI ivaSaoYa gaaoYT
saaMgatatÊ jaao naamasmarNa krtao va saaQau saMgatIt rhatao tao *yaa P`aPaMcaat inavaaMt haotao. jaao jagatacao mhNajao
vastuÊ vyai@t va Baaogaacao smarNa krtao va vaasanaayau@t maaNasaat rhatao %yaalaa *yaa P`aPaMcaacaa ~asa haotaoÊ tao
P`aPaMcaat ka]na jaataoÊ icaMtaga`sqa haotaoÊ Saaok krtao. naamasmarNa va saaQausaMga *yaatca prmaanaMd Aaho Asao
maa}laI svaanauBavaanao saaMgatat.
11

ÈÈ 17 ÈÈ
hirpaz kIit- mauKo jarI gaaya È piva~ica haoya doh %yaacaa È
tpacao saamaqyao- tipnnalaa AmaUp È icarMjaIva klp vaOkMuzIM naaMdo È
maa~R ip~R Ba`ata sagaao~ Apar È catuBa-uja nar hao}ina zolao È
&anagaUZ gamya &anadovaa laaQalaMo È inavaR<aInaMo idQalao maaJyaahatIM È
hir smarNa jarI mauKanao kolao trI %yaacaa doh SauQd haotao. maa}laI saaMgatat tpacao saamaqya- maaozo Aaho ho Kro
pNa tp krNaara kovaL svatÁ far tr ek klpapya-Mt vaOkuzaMt rhatao pNa naamasmarNaacao saamaqya- %yaahUna maaozo
Aaho. tao tr kovaL vaOkuzaMt rhat naahI tr %yaalaa ivaYNaUcao sva$p P`aaPt haoto. [tkoca kaya tr %yaacao
maatR va gaao~ sava- paiva~ haoto.
maa}laI sad\gau$Mnaa *yaacao Eaoya dotat va mhNatat ho gauZ va mah<vaacao &ana malaa sad\gau$ inavaRi<anaaqaacyaa kRponao
imaLalao.
ÈÈ 18 ÈÈ
hirvaMSapuraNa hirnaamasaMkIt-na È hirvaINa saaOjanya naoNao kaMhIM È
tyaa nara laaQalaoM vaOkuMz jaaoDlaMo È sakLhI GaDlao tIqaa-Tna È
manaaomaagao- gaolaa tao toqao mauklaa È hirpazIM isqaravalaa taooica Qanya È
&anadovaa gaaoDI hirnaamaacaI jaaoDI È ramakRYNaIM AavaDI sava-kaL È

Bajana jaya ivazaobaa rKumaa[- − jaya jaya ivazaobaa rKumaa[hirkqaa ekNao va saaMgaNaoÊ hirnaamaacao ikt-na krNao va hirvaacauna dusaro kaihhI na jaaNaNao mhNajao kovaL hirlaa
samaip-t haoNao Asao jaao krtao %yaalaa vaOkuMz P``aaiPt haoto. maa}laI spYT krtat ik naamasmarNa krNaaáyaalaa
tIqaa-Tnaacao puNya laaBato [tr saaQanaaMcyaa maagaa-nao jaatao tao kdaicat toqao ADktao pNa hir smarNaat saaQak
isqar haotao %yaacaI BaTkMtI vaacato. maa}laI saaMgatat hirnaamaacaI gaaoDI laavaUna GyaavaI. ramaÌYNaacao smarNa
kravao.
ÈÈ 19 ÈÈ
vaodSaas~P`amaaNa EautIcaoM vacana È ek naarayaNa saar japa È
jap tp kma- hirvaINa Qama- È vaa]gaaica Eama vyaqa- jaaya È
hirpazIM gaolao to inavaaMtica zolao È Ba`mar gauMtlao saumanakiLko È
&anadovaIM maM~ hirnaamaacaoM Xas~ È yamao kuLgaao~ vaija-yaolaMo È
maa}laI svatÁ AiQakarI maha%mao Aahot pNa %yaaMcaa ivanaya maaoza Aaho. maa}laI vaodaMcao P`amaaNa dotat. vaodÊ
]pinaYado va puraNa va [tr sava- Qama- ga`Mqaat kovaL naarayaNaÊ hirt<vaacaoca kovaL vaNa-na Aaho. sava- Saas~aMcao
saar kovaL naarayaNat<va Aaho. hirsmarNaÊ hirnaamaacao saaQana kravao. tpÊ kma-yaaogaÊ yaaogaaByaasa sava- saaQanao
Eama GaDvaNaarI Aahot. naamasmarNa saaopo va P`aBaavaI Aaho. jasaa Ba`mar kmaLat fsatao %yaaP`amaaNao [tr
saaQanaaMcyaa jaMjaaLat saaQak ADkU Saktao pNa naamasmarNa kolao tr ivanaasaayaasa [-ñrapya-Mt paohaocatao.
12

maa}laI saaMgatat hirmaM~acaa P`aBaava [tka maaoza Aaho ik yama ASaa saaQakakDo va %yaacyaa kuLakDo AvaoLI
baGat naahI. %yaacyaasakT %yaacao sava- kuL dIGaa-yauYaI haoto.
ÈÈ 20 ÈÈ
naamasaMkIt-na vaOYNavaaMcaI jaaoDI È papo AnaMt kaoDI gaolaI %yaaMcaI È
AnaMt janmaaMcao tp ek naama È sava-maaga- saugama hirpaz È
yaaogayaaga iËyaa Qamaa-Qama- maayaa È gaolao to ivalayaa hirpazIM È
&anadovaIM ya& yaaga iËyaa Qama- È hirvaINa naoma naahIM dujaa È
punha punha naamaacao mah<va maa}laI zsavatat. naamasmarNa krNaoÊ hirikt-na krNao va hirBa@taMcaI saMgat zovaNao
evaZoca AnaMt janmaacaI papo saMpNyaasa purosao Aaho. yaaogaÊ ya&Ê kma- [tr v`at vaOklyao ho sava- kahI maaoh maayao
saarKo AahoÊ AvaGaD Aaho. to [tko ikcakT Aaho ik saaQak Ba`matao. maa}laI Aavajau-na saaMgatat kovaL
hirnaoma kravaa taoca ya& yaaga iËyaa [%yaaidcao fL doNyaasa samaqa- Aaho. hirnaama saMkIt-na ha ekmaova maagaAaho.
ÈÈ 21 ÈÈ
kaLvaoL naama ]ccaairtaM naahIM È daonhI pxa pahIM ]QdrtI È
ramaÌYNanaama sava- daoYaaMhrNa È jaDjaIvaaM tarNa hir ek È
hirnaama saar ijavha yaa naamaacaI È ]pmaa %yaa dOvaacaI kaoNa vaanaI È
&anadovaa saaMga Jaalaa hirpaz È pUva-jaa vaOkuMz maaga- saaopa È
naamasmarNaalaa kaLÊ vaoLÊ XaaOcaÊ AXaaOcaacao baMQana Aaho kaÆ maa}laI spYT krtat naava kiQahI Gyaavao.
idvasaacao caaovaIsa tasaÊ vaYaa-caa kaoNatahI maihnaaÊ AazvaDyaacaa kaoNatahI idvasa namaskaralaa vaja- naahI.
kahI ]pasanaa ivaiSaYz vaoLI krayacyaa Asatat. gaaya~I ]pasanaa kovaL saUya-naarayaNa AsataMnaa mhNajao
idvasaaca krtat tr ya& yaagaalaa mauhut- baGaavaa laagatao pNa naamasmarNaacao tsao naahI. iXavaaya [tr savasaaQanaamaQao Anaok baMQanaoÊ ATIÊ inayama Asatat. Xairracao XaaOca ivaSaoYa mhNajao s~I Qamaa-cao baMQanaÊ [tr Anaok
inayama paLavao laagatat pNa naama kiQahI Gyaavao. kma- krt AsatanaaÊ kma- krt nasatanaaÊ sauKat duÁ KatÊ
Sairr svacC AsataMnaa ikMvaa AsvacC AsataMnaaÊ KatanaaÊ iptanaaÊ malamau~ ivasaja-na krtanaa doKIla naamaacao
smarNa kravao. ‘sattma\ ikt-nama\’ ho sau~ Aaho. naamasmarNaanao sava- daoYa naYT haotat. vastuÊ vyai@tÊ kaLÊ
doSa [%yaaid iktIhI daoYa yau@t Asalaa trI %yaalaa ramaÊ ÌYNaÊ hir jaaoDlaa kI piva~ haotao. jaD jaIva
mhNajao eKada maMdbauiQd Asalaa trI naamasmarNaanao tao ]nnat haotao pNa [tr saaQanaasaazI baáyaapOkI bauiQd
laagato. jaD bauiQd maaNasaalaa jar naama tart Asaola tr bauiQdvaana maaNasaanao jaaNaIvapUva-k va pUNa- ekaga`tonaoÊ
EaQdonao naamasmarNa kolao tr %yaalaa far <varIt fL imaLto. naamasmarNa krNaaáyaacaa ]Qdar tr haotaoca pNa
%yaacyaa kuTuMbaacaa va %yaacyaa sahavaasaat yaoNaaáyaa savaa-Mvar %yaacaa saupirNaama haotao. jyaa ijaBaovar satt hirnaama
Asato %yaacyaa Baagyaacao vaNa-na kaoNa krNaarÆ maa}laI saaMgatat naamasmaNa ha maaga- pUvaI- saMt maha%myaaMnaI
AnauBavalaolaa Aaho va tao saaopa Aaho Asao %yaaMcao svaanauBavaacao mat Aaho.

13

ÈÈ 22 ÈÈ
ina%yanaoma naamaIM to P`aaNaI dula-Ba È laxmaIvallaBa tyaa javaLI È
naarayaNahir naarayaNahir È Baui> maui> caarI GarIM %yaaMcyaa È
hirvaINa janma tao nak-ica pO jaaNaa È yamaacaa pahuNaa P`aaNaI haoya È
&anadova pusao inavaRi<asaI caaD È gaganaahuina vaaD naama Aaho È
naamasmarNa GaDNao ho pNa [tko sahja naahI. ijaBaovar naava yaayalaa pUva- saukRt mhNajao jaIvaakDUna sa%kma- GaDavao
laagato va %yaalaa satsaMga GaDavaa laagatao va [tko Jaalao va %yaanao inaScaya kolaa trca satt naamasmarNa haoto
Anyaqaa naahI. Asaa maha%maa Kicat ivarLa Asatao. pNa satt naamasmarNa krNaaáyaa saaQakacyaa saaobat
EaIhir satt Asatao. jyaacyaa jaIBaovar naarayaNahirÊ naarayaNahir ha maM~ satt Asatao tao sada mau@t Asatao.
maa}laI A%yaMt spYT saaMgatat jaao kovaL KaNao ipNao va caOna krNao yaacyaa saazI jagatao %yaacao jaIvana narka
saarKo xaud` Aaho. maa}laIcaa raoK Asaa Aaho ikÊ maaNausa saUiXaixat AahoÊ Barpur saMp<aI AahoÊ Gar dar vaahna
AahoÊ maulao naatvaMDo ima~ pirvaar Aaho kovaL KaNao ipNao *yaatca rmalaa Asaola tr nar dohat yao}na tao narkat
rhatao. %yaalaa kLt naahI kI tao yamaacaa pahuNaa AahoÊ %yaacao sauK Ba`amak Asato. %yaalaa kLt naahI ik
%yaalaa duÁK ka haoto. pNa BaaOitk vaOBava nasalao trIÊ jyaacyaa manaat satt
[-ñrnaamaacaa vaasa Aaho tao sada sauKI Asatao. maa}laIMcao ho AnauBavaacao baaola Aahot. pNa maa}laI ivanayapuvak va svagau$ inavaRi<amaharajaaMcao naava Gao}na saaMgatat ikÊ hirnaama ho AakaSaapoxaa ivaSaala Aaho.
ÈÈ 23 ÈÈ
saat paMca tIna dSakaMcaa maoLa È ekt<vaIM kLa davaI hrI È
tOsaoM navho naama sava- maagaa-M vairYz È yaoqao kaMhIM kYT na lagatI È
Ajapa japNaoM ]laT P`aaNaacaa È yaoqaoMhI manaacaa inaQaa-$ Asaoo È
&anadovaa ijaNaoM naamaMovaINa vyaqa- È ramaÌYNaIM pMqa ËmaIyaolaa È
EaIhir ikMvaa hirt<va ekmaova AiWtIya Asao Aaho. to naama$p kaLacyaa AtIt Aaho pNa *yaa hirt<vaacaI
ikmayaa mhNaa ikMvaa laIlaa mhNaa ik ekt<vaamaQao ivaivaQa naama $pacaa pasaara idsatao.
saat laaok
Á
BaUÁ BavaÁ svaÁ mahÁ janaÁ tpÁ sa%yaÁ
paca mahaBaUto Á
pRqvaI Aap toja vaayau AakaSa.
tIna SarIro
Á
sqaUla SarIrÊ saUxma SarIrÊ karNa SarIr.
dha [Mid`yao
Á
gaMQa EavaNa nao~ rsanaa spSa- Á &anaoid`yao
naak kana DaoLo jaIBa <vacaa Á kmao-id`yao
ASaa pMcaivaSa t<vaacaa ha sajaIva va inaija-va saRYTIcaa psaara naarayaNaanao inamaa-Na kolaa. maa}laI mhNatat ho
samaga`&ana haoNyaasaazI Anaok saaQanao Aahot. Ajapa jap krNaoÊ yaaogaaByaasa krNao Asao Anaok maaga-Ê jyaat
manaacaa inaQaa-r laagatao. *yaa maagaa-t manaalaa va SarIralaa kYT haotat va evaZo k$na purosaa inaQaa-r va takd
nasaola tr ApyaSa yaoto. pNa naamasmarNaat f@t inaíya hvaa [tr kaihhI kYT laagat naahIt.

14

kaihhI Asaao pNa jyaanao naamasmarNa kolao naahIÊ ramaÌYNaacyaa vaaTova$na caalalaa naahI %yaacao jaIvana vyaqa- gaolao.
maa}laIcaa raoK Asaa Aaho ik naamasmarNaacaa saaopa maaga- svaIkaravaa va [tr kzINa maagaa-nao jaa}na kYTI
hao} nayao.
ÈÈ 24 ÈÈ
jap tp kma- iËyaa naoma Qama- È savaaM-GaTIM rama BaavaSauQd È
na saaoDI ro Baavaao TakI ro saMdohao È ramaÌYNaIM Tahao ina%ya faoDI È
jaat iva<a gaaot kuL SaIL maat È Bajao kaM <vairt Baavanaayau> È
&anadovaa QyaanaIM ramaÌYNa manaIM È vaOkuMzBauvanaIM Gar kolaoM È
maa}laI A%yaMt kLkLInao saaMgatat ………………
GaTaGaTat, kNakNaat ramat<vaÊ hirt<va AaotP`aaot Aaho. baabaaro sava- SaMka TakUna do. japÊ tpÊ kma-Ê
ya&yaagaÊ naomaÊ v`at Asao Anaok saaQanao Aahot pNa naamasmarNa ho saaopo P`aBaavaI va BaravaSaacao saaQana Aaho.
jaatÊ patÊ kuLÊ gaao~ kaoNatohI AsaaoÊ garIba EaImaMtÊ SaIlavaana papI kaoNaIhI Asaao savaa-Mnaa naamasmarNaacaa
AiQakar Aaho. [-ñrt<vaalaa kovaL BaavaacaI AavaSyakta Aaho. P`a%yaok izkaNaI hir Aaho ha ivañasa
Qa$na A%yaMt P`aomaBaavaanao tU %yaa ramacaoÊ ÌYNaacao satt naava Gao. tuJyaa QyaanaI manaI ramaÌYNaacaa Aazva zova.
tulaa vaOkuMz P`aaiPt hao[-la.
ÈÈ 25 ÈÈ
jaaNaIva naoNaIva BagavaMtIM naahIM È hir ]ccaarNaIM pahI maaoxa sada È
naarayaNahir ]ccaar naamaacaa È toqaoM kiLkaLacaa rIGa naahIM È
toqaIla P`amaaNa naoNavao vaodaMsaI È toM jaIvajaMtuMsaI kMoiva kLo È
&anadovaa fL naarayaNa paz È sava-~ vaOkuMz kolaoM Asao È
hirt<va ikMvaa naarayaNat<va mhNajaoca Bagavaana. hirt<vaacyaa izkaNaI jaaNaIva ikMvaa naoNaIva naahI. jaaNaIva
mhNajao pMca&anaoid`Myaanaa jao jaaNavatÊ jao kLt ikMvaa jao samajat. tsaoca naoNaIva mhNajao &anaoMid`yaaMnaa jao kLt
naahI to. vaastivak ho kLNao kzINa Aaho. jaaNaIva ivarhIt AsaNao pNa &anamaya AsaNao hI Avasqaa mhNajao
kaya ho Sabdat maaMDta yaot naahI. naarayaNat<va icanmaya mhNajao caotanaayau@t Aaho pNa sajaIvata va inaija-vata
*yaa poxaa iBanna Aaho. ho t<va &anamaya Aaho va caotnaamaya Aaho pNa to jaIva naahI va jaIvaasaarKo jaaNathI
naahI. maa}laI spYT krtat kI to ksao Aaho ho vaodanaaMhI saaMgata yaot naahIÊ maga jaIvajaMtunaa ksao kLavao Æ
toqao kaL hI saMklpnaa naahI. maa}laIMcaa raoK Asaa Aaho ik saaQakanao *yaacaa ]hapaoh krNyaat AaplaI
bauiQd SaINavaU nayao. maa}laIMnaa kovaL sad\gau$ inavaRi<anaaqaaMcyaa kRponao ho samajalao pNa to SabdaMcyaa AtIt
Asalyaanao saaMgata yaot naahI. sad\gau$ P`asaadanao to jaaNata yaoto. maa}laI sarL saaopa maaga- saaMgatat kI
saaQakanao naarayaNahir naarayaNa hir Asao naamasmarNa kravao AapaoAap naarayaNa Ìponao &ana P`aaPt hao[-la. vaOkuMz
mhNajao vayaM kuMzit mhNajao jaoqao vaya nasato mhNajao kaL nasatao AXaI Avasqaa P`aaPt hao[-la.

15

ÈÈ 26 ÈÈ
ekt<va naama dRZ QarIM manaa È hrIsaI k$Naa yao[-la tuJaI È
toM naama saaopo roM ramaÌYNa gaaoivaMd È vaacaosaI sad\gad japo AaQaIM È
naamaaprtoM t<va naahIM ro Anyaqaa È vaayaaM AaiNak pMqaa jaaXaI JaNaI È
&anadovaa maaOna japmaaL AMtrIM È QaraonaI EaIhir japo sada È
maa}laI kLkLInao saaMgatat ………………
baabaaro naamasmarNa haca ekmaova va A%yaMt saulaBa saaopa maaga- Aaho. A%yaMt Baavayau@tÊ P`aomaanao sad\gad\ hao}na tU
naamasmarNa kr. tuJaI hirlaa dyaa yao[-la. svatÁ hir tulaa &ana P`aaPt k$na do[-la. naamasmarNaahUna dusara
kaoNatahI maaga- AvalaMbaU nakaosa %yaa maagaa-t ADcaNaI Aahot. tU vaayaa jaaSaIlaÊ Ba`maSaIla.
maa}laI saaMgatat manaaMt naarayaNahirÊ naarayaNahir Asao naamasmarNa satt kravao.sadasava-kaL kravao. satt
naarayaNaacaaca Aazva zovaNao hoca maaOna Aaho. hIca savaao-ÌYz saaQanaa Aaho. hoca tp Aaho. hIca samaaQaI
Aaho. naamasaaQanaovaacauna dusaro kaoNatohI EaoYz saaQana naahI.
ÈÈ 27 ÈÈ
sava-sauK gaaoDI sava-Saas~oM inavaDI È irkamaa AQa-GaDI rahUM nakao È
laiTka vyavahar sava- ha saMsaar È vaayaa yaorJaar hirvaINa È
naama maM~ jap kaoTI jaa[-la pap È ÌYNanaamaIM saMklp Qa$ina rahoM È
inajavaRi<a kaZI sava- maayaa taoDI È [Mid`yaaM savaDI lapao nakao È
tIqa-v`atIM Baava QarI ro k$Naa È XaaMtIdyaa pahuNaa hir krI È
&anadovaa P`amaaNa inavaRi<a do[- &ana È samaaiQa saMjaIvana hirpaz È
maa}laI saaraMSaanao saaMgatat ………………
baabaaro ha saMsaar Ba`amak Aaho. %yaatIla sava- vyavahar ha laiTka mhNajao naaTkasaarKa KaoTaÊ naTvaaÊ fsavaaÊ
Ba`amak Aaho. kovaL hir sa%ya Aaho. mhNaUna hirlaa jaaNaNyaacaa P`aya%na kr. satt saaQanaa kr. xaNaBarhI
irkamaa rahU nakaosa. yaacaa Aqa- jagaacyaa vyavaharat ]gaacaca ADkU nakaosa. satt [-ñr smarNaat rha.
inajavaRi<a kaZ mhNajao AhMkartUna baahor pD. maI va maaJao *yaa vaRi<atUna baahor pD. [Mid`ya sauKacyaa maagao
laagau nakaosa.
Saas~aByaasa kr. tIqaa-Tna kr. v`at saaQanaaih kr. *yaa sava- saaQanaa maI tulaa pUvaI- saaMgaItlao tao Baava Qa$na
kr. kovaL hirt<va sa%ya Aaho va to naamasmarNaanao P`aaPt haoto ho sa%ya samajaUna Gao va ho Qyaanaat zo}na magaca
kaoNatIhI saaQanaa naamasmarNayau@t kr. Asao kolyaacao fL kaya Æ tulaa SaaMtI P`aaPt hao[-la. tuJyaa manaaMt
dyaa ]%pnna hao[-la. tuJyaa manaat k$Naa ]%pnna hao[-la. tulaa samaaQaI Avasqaa P`aaPt hao[-la. tU *yaa dohatca
Amar haoSaIla.
EaIramaÊ EaIÌYNa ha naamaacaa saMklp mhNajao kovaL malaa hirt<vaca jaaNaayacao Aaho ha saMklp tu kr.
jagaatIla kaoNa%yaaih gaaoYTIMcaI tu vaasanaaÊ [cCa Qa$ nakaosa kovaL naava GaoÊ naava Gao va naavaca GaoÑ
maa}laI AKorIsa mhNatat sad\gau$ inavaRi<anaaqaacao ho saaMgaNao Aaho ik sad\gau$ hoca P`amaaNa AahoÊ naamasmarNa haca
yaaogya maaga- Aaho.
16

ÈÈ 28 ÈÈ
naamasaMkIt-na saaQana pOM saaopMo È jaLtIla papoM janmaaMtrIMcaI È
nalagatI saayaasa jaavaoM vanaaMtra È sauKoM yaotao Gara naarayaNa È
zayaIMca baOsaaoina kra ekica<a È AavaDI AnaMt AaLvaavaa È
ramaÌYNahir iva{la koSavaa È maM~ ha japavaa sava-kaL È
yaavaINa AsataM AaNaIk saaQana È vaahatsaMo AaNa ivazaobaacaI È
tuka mhNao saaopoM Aaho savaa-MhUina È SahaNaa tao QaNaI Gaotao yaoqaoM È
sad\gau$cao mah<va Apar Aaho. hirpazacaI saurvaat sad\gau$ tukarama maharajaaMcyaa ABaMgaanao JaalaI. maharajaaMnaI
P`aqama saaMgaItlao “tuka mhNao maaJao hoica sava- sauK È pahIna EaImauK AavaDInao È” [-ñracao EaIiva{laacao EaImauK
satt baGaavao hoca sauK AahoÊ %yaacao naava GaoNao *yaatca jaIvaalaa SaaMtI va sauK imaLtoÊ Anyaqaa naahI.
saMpUNa- hirpazat hiricaMtna va jagaaSaI AilaPtta ho sau~ saaMgaItlao Aaho.
sad\gau$ punha saaraMSaanao saaMgatat navho tr maaga-dSa-na krtat naama saMikt-na ho saaQana A%yaMt saaopo Aaho.
tumhalaa kaozohI jaayacaI garja naahI. kaihhI saaoDayacaI garja naahI. Aatacyaa garjaaÊ [cCaÊ vaasanaaÊ sagao
saaoyaáyaaMcaa doKIla %yaaga krNyaacaI garja naahI. f@t evaZoca krayacao kI “zayaIca baOsaaonaI kra ek ica<a”
mhNajao tumhI jaoqao AsaalaÊ jasao Asaala toqao svasqa basaaÊ mana SaaMt kra va A%yaMt P`aomaanao “AnaMtalaa”
AaLvaavao. tuumacyaa AavaDIcaa ramaÊ ÌYNaÊ hirÊ iva{laÊ koSavaa kaoNatahI naama maM~ japavaa.
&anaoñr maa}laIMnaI naamasmarNa EaoYz Aaho ho gau$ inavaRi<anaaqa va vaodaMcaa AaQaar Gao}na saaMigatlao. pNa jagad\gau$
tukarama maharaja tr sarL iva{laacaI gvaahI dotat. iva{laacaI Xapt Gao}na saaMgatat naamasmarNaahUna jar dusaro
kaoNato saaQana Asaola tr maI iva{laacaI AaNa Gao}na saaMgatao savaa-hUna naamasmarNaca saaopo va P`aBaavaI saaQana Aaho.
Aata tumhI KraoKr SahaNaoÊ catur Asaala tr tabaDtaoba naamasmarNaacyaa maagaa-laa laagaa.
vaarkrIpMqaat mhTlyaa jaaNaaáyaa hirpazat A{avaIsaavaa ABaMga ha EaI tukarama maharajaaMcaa Aaho. pNa
“saMpUNa- caatu-maasa” *yaa pustkat Aamhalaa puZIla daona ABaMga saapDlao to &anaoñr maharajaaMnaI rcalao Aahot.
Kra hirpaz kaoNata ha ivaYaya [ithasa saMSaaoQakaMcaa Aaho. pNa AapNa saaQak Aahaot %yaamauLo Asalyaa
vaadat na pDta AapNa ]plabQa Asalaolyaa *yaa daona ABaMgaacaahI ivacaar k$ yaa.
ÈÈ 28 ÈÈ
ABaMga hirpazI AsatI A{avaIsa È ricalao ivañasao &anadovao È
ina%yapaz krI [Md`yaNaItIrI È haoya AiQakarI sava-qaa tao È
Asaavao ekaga` samaica<a mana È ]lhasao k$naI smarNa jaIvaI È
AMtkaLI tOsao saMkTacao vaoLI È hir %yaa saaMBaaLI AMt-baa*ya È
saMt sajjanaaMnaI GaotlaI P`aicatI È AaLSaI maMdmatI kovaI tro È
EaI gau$inavaRi<a vacana P`aomaL È taoYalaa ta%kaL &anadova È
maa}laI ]psaMharasaazI ha va puZIla ek Asaa daona ABaMga rcattat. maa}laI mhNatat kI hirpaz
[Md`ayaNaIcyaa tIravar basaUna kovaL vaacaonao mhTlaa trI %yaalaa sava- isaiQd va eoñya- P`aaPt haoto. pNa ha hirpaz
ksaa mhNaavaaÆ maa}laI puZo saaMgatat……
17

mana samaica<a va ekaga` Asaavao mhNajao P`aqama manaatUna ragaWoXaacyaa Baavanaa kaZUna Takavyaat. ragaWoSaacaa maL
kaZlaa kI mana ]lhasaIt va AanaMdI haoto va ASaa samaica<a ]lhasaIt manaanao ekaga`tonao [-ñracao smarNa
kravao. ASaa irtInao satt AByaasa kolaa tr hir svatÁ ASaa Ba@tacaa saaMBaaL krtao. sava- jaIvana yaa~ot
P`a%yaok saMkTacao inavaarNa krtao va AMtkaLI sad\gatI dotao. maa}laI saMtÊ sajjana va maha%myaaMcaI gvaahI do}na
saaMgatat ih P`aicatI pUvaI- Anaok Ba@taMnaI GaotlaI Aaho. pNa AaLsa ]pyaaogaacaa naahI va maMtmatI AsaUna
caalaNaar naahI. yaoqao maMd matI yaacaa Aqa- jyaacaa saMt sajjanaaMcyaa saaMgaNyaavar EaQda zovaNyaacaI doKIla kuvat
naaih Asa inabau-Qd maaNaUsa. maa}laI Aapalyaa sad\gau$cao inavaRi<anaaqaacao smarNa krtat. maa}laI mhNatat ho
sava- malaa svatÁ sad\gau$naI iSakvalao va %yaanausaar maI AacarNa kolao va malaa AanaMdacaI P`aaiPt JaalaI. maa}laIMcaI
hI kLkLIcaI P`aaqa-naa Aaho ik svaanauBava va [tr mahamyaaMcyaa AnauBavaavar ivaÑasa zo}na trI saaQakaMnaI
naamasmarNa saaQanaa kravaI %yaatca hIt Aaho.
ÈÈ 29 ÈÈ
kaoNaacao ho Gar ha doh kaoNaacaa È Aa%maarama %yaacaa taoica jaaNao È
maI tU ha ivacaar ivavaoko SaaoQaNao È gaaoivaMda maaQavaa Jaalaa dohI È
dohI Qyaata Qyaana i~puTI vaogaLa È sahs~ dLI ]gavalaa saUya- jaOsaa È
&anadova mhNao nayanaaMcyaa jyaaotI È yaa naavao $po tI tumhI jaaNaa È
hirpaz krNao mhNajao kovaL vaacaonao pzNa krNao kaÆ maa}laI saaMgatat ivavaok kra. Saas~ AByaasa kra.
maha%myaaMnaa XarNa jaa}na %yaaMnaa P`asanna k$na %yaaMcyaa kDUna Aa%maivaVa iSaka ha maa}laIcyaa saaMgaNyaacaa
maittaqa- Aaho. doh ha dovaacao maMdIr Aaho va jaIva svatÁ Aa%maarama$pI dova Aaho. maI va tU Baava ha Ba`ma
Aaho ho jaaNaNao mhNajao ivavaok krNao.
KrM dohÊ Qyaana krNaara va Qyaana ikMvaa ivañÊ ivañinamaa-ta va AnauBava *yaacyaa plaIkDo Asao t<va Aaho kI
jao kovaL Aaho. to sat\ AahoÊ icat Aaho va AanaMdsva$p Aaho. maa}laI daKlaa dotatÊ *yaa ivaÑat jasa
saUya- ]gavatao tsaa ha hir tao P`akaSak Aaho tao P`akaSa Aaho nayanaamaQaIla toja hI taoca Aaho. *yaa ivañat
%yaacaIca iBanna iBanna $po idsatat. sava- ivañ mhNajao taoca Aaho ho jaaNaNao mhNajao ivavaok.

]psaMhar … navho punaí …. rama ÌYNa hir
hirpazacaI saurvaat EaQdonao haoto. Saas~ mhNato “EaQda AadaO” EaQda hI kaoNa%yaahI ]pËmaacaI saurvaat
Asato. pNa kovaL EaQda mhNajao ]plabQaI (Achievement of goal) navho. laxa ho vaogaLo Asato.
kaoNatohI laxa P`aaPt krayalaa EaQda hvaI. naaistkamaQao doKIla EaQda Asato pNa it %yaaMcyaa laxaacyaa P`ait
Asato. vastuÊ vyai@tÊ saMpi<aÊ yaaOvanaÊ saaOdya-Ê P`aisaiQd *yaacyaa P`aaiPt mauLo malaa sauK P`aaPt hao[-la hI pNa
EaQdaca Aaho. qaaoD@yaat jyaamauLo malaa sauK imaLola Asaa ivañasa vaaTtao %yaalaa %yaa baabatcaI EaQda
mhNatat.
18

vastu vyai@t va [tr BaaOitk sauKacyaa P`aaiPtnao sauK imaLt naahI kovaL hirP`aaiPtnao AanaMdacaI va sauKacaI
P`aaiPt haoto hI maa}laIMcaI EaQda Aaho va *yaa EaQdovar AaQaairt dIGa- saaQanaa k$na %yaacaI “saMjaIvana samaaiQa”
mhNajao *yaaca dohat sauK duÁKcyaa plaIkDcaa Xaañt AanaMd P`aaPt kolaa va ha AanaMd mhNajaoca hirP`aaiPtÊ
EaIhircao &anaÊ EaIhircao P`aoma. maa}laI mhNatat EaQda ih saurvaat Aaho tr Bai@t ih ]plabQaI Aaho.
EaIhircao P`aoma ih ivaEaaMit Aaho. “maaJao sava- sauKÊ pahIna EaIhircao mauK” hI Avasqaa hoca svaasqya Aaho.
KrM tr Acauk maaga- na kLlyaamauLo saaQak Anaok maagaa-var QaavaNyaatÊ Anaok pMqaat jaaNyaat Aaplyaa
Sai@tcaa vyaya krtao. Saas~aByaasaÊ kma-Ê Qama-Ê naomaÊ v`atÊ yaaoga *yaa sava- saaQanaa AalaTUna palaTUna k$na
qakUna jaatao. yaacaa Aqa- Asaa naahI kI ih sava- saaQanao caukIcaI AahotÊ pNa hI saaQanao AahotÊ h%yaaro AahotÊ
rsto Aahot. ho kahI saaQya navho. saaQya kovaL hirBai@t Aaho. hirBai@t ho saaQya Aaho ho p@ko laxaat
Aalao tr kaoNa%yaahI saaQanaaMcaa ]pyaaoga ksaa kravaa ho kLola %yaa yaaogao Bai@t P`aaiPt ho laxa gaazta yao[-la.
jyaacao pUva- sauÌt ]<ama Aaho %yaalaaca AgadI lahana vayaatca Bai@tcao mah<va kLto va tao sarL vaaTovar caalaU
laagatao. pNa jyaacyaa kDUna sauÌt kmaI pDlao Aaho Asaa maaNausa jarI sausvaBaavaI va bauiQdvaana Asalaa trI
%yaacyaa AMtÁkrNaat maaoh AsalyaamauLo %yaalaa hirt<vaacaI jaaNa nasatoÊ %yaamauLo tao jarI Aaistk Asalaa trI
*yaa maagaa-t Barktao. karNa tao svatÁcyaa bauiQdlaa P`aamaaNya maanatao tI bauiQd Aa%mat<vaacyaa baabat A&anaI
Asato. ASaa vaoLIsa jar yaaogaayaaogaanao sad\gau$ ikMvaa yaaogya maha%maa P`aaPt Jaalaa va %yaaMcyaa var *yaa saaQakanao
“EaQda” zovalaI tr %yaalaa yaaogya maaga-dSa-na imaLto va %yaacyaa yaaogyatocaI saaQanaa sad\gau$ saaMgatat va AMtIma
Bai@tP`at AaNaUna zovatat.
Bai@t ho &ana Aaho. [-ñralaa jaaNaNyaacaI Avasqaa va %yaacyaa P`aomaaMt pDNyaacaI Avasqaa *yaa ekaca
naaNyaacyaa daona baajaU Aahot. jyaalaa Bai@t P`aaPt JaalaI Aaho %yaalaa &ana AapaoAap imaLto.
&anaoñr maa}laI hirpazat saaQakacyaa dRYTInao kolaolyaa maaga-dSa-naacaa saaraMSa Asaa
AapNa manauYya janmaalaa yao}na kaya kravaoÊ na kravaoÊ kaya jaaNaavao
A − 1. P`apMca mhNajao saMsaar ha ivaica~ va ~asadayak
Aaho. saMsaar mhNajao saaMsaarIk vaasanaa maaNasaalaa
baMQanaat Taktat va duÁKI krtat ho naIT samajaUna
Gyaavao.
2.manauYya sauK imaLvaNyaasaazI A%yaMt saayaasa krtao pNa
sauK imaLt naahI

ba − jaao hirBai@t ikMvaa [-ñralaa jaaNaNyaacaa P`aya%na krt
naahI %yaacao jaIvana ksao Asato to maa}laI saaMgatat.
1. jaao hirsa Bajat naahI tao dOvaht Asatao. %yaacyaakDo jarI sava- vaOBavao AsalaI trI manaanao
yaacak Asatao.
2. jaao sava-~ hir ek t<vaanao Aaho ho jaaNat naahI tao krMTa AsataoÊ %yaacao mana Anaokto maQao
Ba`mato %yaamauLo tao Ba`imaYT haotaoÊ duÁKI haotao.
19

k − hirBai@t kravaIÊ hirsa jaaNaavao pNa Bai@tmaaga- saaoDUna [tr saaQanaaMcaa maaga- AvalaMbalyaamauLo kaya
haoto va Bai@t
ka EaoYz to maa}laI saaMgatat.
1. Anaok saaQak tIqa-sqaanaasa jaatat %yaalaa maa}laI Ba`maNa mhNatat. pNa tIqaa-sa jaa}nahI hirmaQao
mana nasalyaanao tIqaa-cao saovana na haota Ba`maNa mhNajao Ba`imaYzpNao BaTkNao haoto.
2. yaaogaÊ yaagaÊ kma-Ê [%yaaid maaga- A%yaMt kzINa Aahot. *yaa maagaa-cao inayama va pQdit Asatat.
%yaamauLo saamaanya saaQak qakUna jaatao.
3. naamasmarNa A%yaMt saaopo Aaho. %yaalaa f@t inaScaya laagatao. [tr kaoNatIhI AT naahI. jaat pat
Qama- eoñya- kahIhI naamasmarNaacyaa AaD yaot naahI.
4. naamasmarNaalaa SaaOca ASaaOcaÊ kaL vaoL laagat naahI to kiQahI kravao.
maa]laI naamasmarNa va hirBai@t kSaI kravaI to saaMgatat
• P`aqama naohmaI saMtsaMgaamaQao rahNyaacaa va duja-naaMcaa saMga saaoDNyaacaa P`aya%na kravaa. pNa ho jamalao naahI trI
naamasmarNa lagaoca kravao.
• maa}laI mhNatatÊ Aahat %yaa payarIvar lagaoca naamasmarNa sau$ kra. naamaacaI gaaoDI AapaoAap
laagaola.
• %yaa jaaoDIlaa Saas~acao vaacana kravao. %yaacaa Aqa- saMtaMkDUna samajaUna Gyaavaa.
• [Mid`ya sauKapasaUna dUr rhaNyaacaa P`aya%na kravaa ho lagaoca jamalao naahI trI naamasmarNa saaoDU nayao. Aazva
yao[-la tovha Asaola %yaa isqaitt va Asaola toqao savaD kaZUna svasqa basaavao A%yaMt P`aomaanao naamasmarNa
kravao.
sad\gau$ icanmayaanaMdaMcyaa Ìponao hirpazacaa AByaasa krNyaacaI [cCa JaalaI va maa}laIMcaI saovaa GaDlaI hoca
mahd\Baagya va haca mahaP`asaad Aaho.
[dM na mama
Ainala saaohaonaI
icanmaya imaXana saaQak
inagaDI P`aaiQakrNaÊ puNao 44
idnaaMkÁ 14 naaovhobar 2005

20

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful