You are on page 1of 38

HONG NHN

K c xun 23



K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 1

K C XUN 23
K c in Bin Ph

Ti sinh ngy 11 thng 4 nm 1931 n ma xun 1954, ti trn 23 tui,
l 1 chin binh cn b trung i trong i hnh tiu on 555 trung on
cng binh 151, i on cng pho 351, i chin dch Ty Bc, Thng Lo ri
in Bin Ph. Trong hai chin dch trc khng c g ng vit, ch trong
chin dch in Bin Ph mi c nhiu iu cn vit li.
Vit li cho cc th h sau ny bit c cha ng mnh nh th no,
lm g cho non sng, t nc, cho t quc Vit Nam, d l 1 ht ct trong bi
bin bao la ca s kin lch s chn ng a cu m dn tc Vit Nam lm
nn trong ma xun 1954 khi ti trn tui 23.
Ti vit tng ngi thn, bn b, lp tr v ngi quen bit.
K c ny gm 4 chng
Chng I Ra trn
Chng II Thay i cch nh Ta ton thng
Chng III Cuc hnh qun 600 km
Chng IV in Bin Ph sau 50 nm
Thng 01 nm 2014
Hong Nhn
in thoi: 01.666.894.272
------
Vo ng ngy 05/01/1950, Nhp ng 09/3/1950, tt nghip HBK H
Ni kho 5 ( 1960 1965). Qun hm cao nht: Trung t. Dn s V trng,
trng c quan Thng trc ca Tng cc cao su ti H Ni Nay l vn phng
i din tp on cng nghip cao su Vit Nam ti 56 Nguyn Du H Ni.

K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 2

CHNG I: RA TRN
O BN CHN

Thng 10 nm 1953. Ti l trung i ph quyn Trung i trng ca i
i 124, tiu on 555, trung on cng binh 151, i on cng pho 351. Tiu
on 555 lm nhim v m rng ng 13 t bn T Khoa - b hu hn Sng
ti ng ba C Ni ni gp nhau ca 2 con ng 13 v ng 41, cung
ng ny di khong gn 20 km trc y do tiu on 444 m nhim.
Ngy 20.11.1953 nhiu chic my bay vn ti hai thn B28 ca M ch
qun vin chinh Php nhy d xung in Bin Ph trong nhiu ngy. Mi
ngi phn on ch mun m rng vng chim ng Ty Bc chng?
Ngay sau trung on in xung tiu on: m bo giao thng cho xe
GAT 63 trn cung ng, bao gm c vic chng ph hoi ng ca my bay
ch. o Bn Chn l ni xung yu nht ca on ng ny.
ng c rt hp, nhiu on phi ph vch ni rng thm khong 1 m,
nhng ch ngot trn o mt ng phi m rng thm 1m50, vch ta tuy cao
n 9 - 10 mt l t mi l du hiu my bay ch nm bom ph hoi
ng cho nn phi ngu trang bng cnh cy, giy rng.

Bn tc chin trong hm ch huy ca tng De Castries. nh: Deano Photo World
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 3

Mt bui sng khong 9 gi, 1 tp ri 2, 3 tp my bay B26 t pha Nam
bay ti ln vng o Bn Chn mt lt ri lao xung nm bom, c qu n
ngay, c qu trng mt ng lm st l thu hp mt ng, c qu n chm
chui su xung mt t li l bom ri rt r. C qu bom khi ri xung gp
va cng li bn ngc ln nm ngay trn mt ng. Thng thng ch th
bom bm sau cng ri chun thng, mt s qu bom m t my bay ri xung,
khi ri na chng th t nhng qu bom m to ra nhiu chm en - l
nhng tri bom bm, thn bom hnh tr di khong 10 cm, to hn c tay, c 2
cnh bng st m ly thn bom. Khi chng ri xung t th 2 cnh xo ra, c
loi bom u c mt giy cp nh di khong gn 20 cm v bom t th
sn sng n. Nu ta chm vo cnh hoc thn bom th ch sau vi giy bom n
ngay.
ng ch Nguyn Ph Xuyn Khung Qu Gia Lm trc cch mng
thng 8/1945 l cng nhn nh my xe la Gia lm - i i bc ph, i trng
i ph bom ca trung on 151 hng dn cho cn b tiu i, trung i ca
tiu on cch i ph vi bom n chm v bom bm Trung i ti ln 2
qu bom n chm xung vc v ph c 3 qu khc, cch tt nht v m
bo an ton l nu thy qu bom khng su lm, c th theo l bom ri o ti
n trong khong 3 gi ( v ch tnh rng n ti xe ta mi qua th bom mi n)
th dng khong 4 5 kg thuc n p vo thn bom ri cho n gp trng hp
kh th in bo ln trung on i ph bom ca trung on x l.
C nc ra trn
Thng 12/1953 c tiu on 555 c lnh hnh qun n ng ba Tun
Gio trn ng 41 ri r tri v in Bin Ph Tiu on n Bn N Tu,
cch trung tm BP khong hn 10 km th dng li Tiu on trng Nguyn
nh Nm k s cu ng thi Php thuc giao nhim v cho c tiu on:
M rng v sa cha ng, tng cng cu c hoc lm cu mi, chng ly
nhng on ng xu, chng ph hoi ca ch m bo cho xe t ca ta
ko pho, ch v kh, lng thc cho hng vn ngi tham gia chin dch ny,
cung ng ca tiu on dm nhim khong trn 20 km, im cui l bn Na
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 4

Nham cch Mng Thanh khong 5 km. Tiu on trng ph bin mt danh
ca trn ny l Trn nh, chnh tr vin tiu on T Hon phn tch tnh hnh
ch ta, ng vin tiu on quyt tm hon thnh nhim v m bo an ton
cho mnh, khng mt ng ch no b thng vong v my bay ch, cng
binh phi gp phn nh thng trn ny theo ngh quyt ca B chnh tr TW
ng hp va qua v li dn ca Bc H. Chnh tr vin ng vin mi ngi
noi gng chin s B Vn n i on 316 hy sinh - ly thn mnh lm
gi sng trong trn gii phng th x Lai Chu thng 12 nm 1953 va qua.

Ngy 6/12/1953, ti Vit Bc, Ch tch H Ch Minh v cc ng ch lnh o ng
quyt nh m Chin dch in Bin Ph

Khi tiu on trin khai nhim v trn, ti nhn c quyt nh ca trung
on bt ln trung i trng, v tiu on b lm cn s tham mu 2, cn s
tham mu 1 ca tiu on l ng ch L Minh - i i bc ph.
Ban ch huy tiu on, ng ch L Minh v ti phi i thc a xem xt
c th tng on ng, n a phn i i no th ban ch huy i i cng
kho st v quyt nh ngay phng n m rng ng, gia c tng cng cu
c hoc lm cu mi, kiu cu g - chn tr hay chn gi hoc cho xe i ng
ngm.
Chng ph hoi ca ch l mt nhim v vt v, vch ta tuy c ch cao
trn 10 mt, t mi l ra l du hiu my bay nh ph cho nn lm n
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 5

u phi ngu trang ngay. Cng binh thng lm ban ngy, mi trung i phi
c ngi cnh gii, nu c ting my bay th nh kng anh em thu dn cng
trng, vo ni tr n di giao thng ho o sn hoc khe sui, vch ni.
Phong tro thi ua ca trung on cng binh si ni lm. Cn b chnh tr
ca trung on xung tng n v ph bin kinh nghim v thnh tch ca cc
n v bn, v c l mn ph ca tiu i trng To T Tiu on 333
chin s thi ua Trung on quai lin tc ti 1800 nht ba 5kg.
Cng nh nhng ngy trn o Bn Chn, c tiu on khng ai b
thng vong v bom n ca ch. Song tht ng tic, mt trng hp anh em
vo rng cht g lm cu, mt cy g khng lo lm, ng knh khong 15
cm ng vo 1 chin s chin s Nguyn Vn Bi, tn binh 18 tui, qu
Bc Giang b cht ngay. C tiu on v cng thng tic ng ch, mt thanh
nin p trai, c bng vn ho cp 2, li l con u ca mt gia nh vng ch
tm chim. M ng ch Bi c xp bng trn sn ni , c 1 bia g ghi
r h tn, ngy sinh, qu qun, ngy hy sinh, n v C tiu on rt ngay
kinh nghim v vic cht g, phn chia khu vc cho tng tiu i, c ngi ch
huy gim st, c hiu lnh khi c cy sp .
Thng 1 nm 1954 tiu on nhn lnh phi m bo tuyt i an ton
cho cc trung on pho vo ni tp kt.
Ln u tin cc chin s c trng thy nhng c pho 105 mm nng
di nhng con voi st- mt khi st thp ln nng vi tn t ln 2 bnh xe,
pha sau c 2 cng di. Anh em ni vi nhau Phen ny thng Ty s cht,
Hm boong ke ca chng my s tan Ri mt hm trung on in xung
Sp c on n hc sinh qua, phi m bo an ton, tuyt i b mt. ng
ch L Minh v ti khng hiu n hc sinh l g, khng phi l vn cng,
nhng l loi v kh mi no . Theo ch th trn, tiu on tng cng kim
tra cht lng cu ng my ngy sau vn cha thy g. Mt bui sng tham
mu trng Phm Cng v tiu on trng Nguyn nh Nm i kim tra, ti
nh bo hi N hc sinh bao gi qua, l loi v kh g. Tham mu trng
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 6

ni: Bt u t ti nay, pho cao x 37 ly, ri anh em s bit, bit u y,
tuyt i b mt.
Ti hm , khong 7 gi, trn Ty Bc vo ngy ny tri ti mt, xe
ko pho phi bt n pha v ng hp, nhiu dc quanh co, on n hc sinh
ti 1 xe ri 2, 3 xe c ni ui nhau. l xe GAT 63 ko pho cao x
37 ly, gi cnh l kn mt ln lt i qua Anh em thch qu ng ngy ngi
ra xem v kh mi. Khi on xe i qua, anh em bn tn, pho ny to v nng lm
v c nhng 4 bnh ., c cu khng nh thm: T khng thy ci mm pho
to my ngi ngi cng c. C ng ch t v bit hn ni T trng thy ci
nng pho tuy di nhng b, cha chc nng bng con voi trc y. Song
tt c u bit l pho cao x 37 ly v u ni ln ny my bay chng my tan
xc pho, rng nh sung.
Khi pho vo trn a, tiu on 555 nhn thm nhim v lm cc ti v
cng anh em pho binh ko pho ln mt s trn a. ng ko pho do tiu
on cng binh 333 v b binh lm ti nh mi c 1 dc cao lm, phi dng 7
ti tip sc nhau mi ko c c pho ln nh dc, anh em thng gi l
dc 7 ti, ng l Dc ni cao cao, nhng lng quyt tm cn cao hn ni, vc
su thm thm, vc no su bng ch cm th nh bi bt H ko pho
ca nhc s Hong Vn.
Trong t ko pho ny, dc Chui mt ln, mt c pho 37 ly b tut
giy ti, sp lao xung dc, chin s pho binh T Vnh Din dng cm hy
sinh ly thn mnh chn pho, cu c pho song ng ch khng cn na
Ngay ngy hm sau, ton tiu on cng binh 555 v c l tt c cc n v
tham gia chin dch ny u c hc tp tinh thn v nhn dn qun mnh ca
ng ch.
Nhng on qun m ngy ni tip nhau i v cnh ng Mng Thanh.
B i ta by gi trang b y lm trng lin, i lin, trung lin, c c sng
ci 60 ly, 81 ly na sn pho 75 ly trc y phi tho ra, khing vai nay
c t GAT cng. Mi ngi u bit l i on ny, i on kia Ti nh
li hai nm trc, sau khi tt nghip khoa cng binh Lc qun kho 6 c
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 7

hc thm lp cng tc tham mu Trung Quc. B tng tham mu cho cc hc
sinh mi tt nghip xung, cc n v chin u mt thi gian. Ti cp bc
trung i ph c iu ng v C38 D215 E98 F 316. Trong trn nh
mt tiu on Php Ngu chiu ngy 25 thng 01 nm 1952 (29 tt Nhm
Thn) t bn H Ni Thin Thai hnh qun theo ng 38 i Cm Ging
trn quc l 5, lng ng Ci, i i 38 ch c vi khu trung lin, mi tiu
i ch c 6 7 khu sng trng cn ton th pho, lu n. ng ch trung
i trng c 1 khu tiu lin, ti ch c 2 qu lu n m vt
(1)
.
Nhng on dn cng, xe th vn chuyn go cng nhm hng Mng
Thanh . Xe th do nam dt. Dn cng th c c nam v n, tr ch khong 18
20 tui, nhiu th 30 40 tui tr li, ngi qu Bc Giang, Vnh Phc, ngi
qu Yn Bi, Ph Th, Thi Nguyn, ngi qu cc tnh ng bng Bc B,
c vng tm chim, c ngi tn Thanh Ho na.

Phng tin vn chuyn th s nhng l s kt tinh ca khi on kt i dn tc
lm nn trn chin lch s in Bin Ph

Khi cc on dn cng i qua ni tiu on lm vic thng l i chm v
cc anh lnh tr cng binh c tnh lm chng ngi vt trn ng, cc c gi tr
cng mun chm bc chn ngm nhn cc anh. Trn cng trng vui nhn

1
ng ch on Chin, i i trng - /c Lc i i ph - ng ch Y, tiu on trng - /c Bi
Sinh, chnh y Trung on.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 8

hn ln C em no Bc Giang, Ph Th khng, Anh Thi Nguyn y
Trong m dn cng cng c c bo mm lm, ct ting h H i .con
trai li vng ngoi, cho con gi li nhoi vo trong h i h . C on
dn cng bit chng ti l cng binh h H i . cng binh li vng
ngoi, cho em gi i vo vng trong h i h, trong n v di ln nhng
ting i y, Anh i cho em y. Cc n dn cng p li Em ch i
u, Em ch dm, ri ting ci, ni Mt n dn cng ct ting h: Con
ngi qu nht ci g, anh no ni ng em th cho ngay h i h - Nguyn
Hong, tiu i trng i i 126, chc 30 tui, gio vin trng lng, Hong
bit nhiu cu ca dao, thuc nhiu cu trong truyn Kiu ca Nguyn Du ln
ting ngay. Cc anh qu nht ci ny, Em no ni ng cho ngay tc th - h
i h, mt s chin s ngay Cho ngay tc th ri d ci cuc, ci sng,
ci chong c ln, nhiu c la ln S lm, s lm, em ch ly u... Chnh
tr vin T Hon tm tm ci ri ni: Ln sau khng c h nh th na
Song tt c nhn nhau ph ln ci, dn cng cng ci, tht l vui. Mi ngi
nh c liu thuc tng lc. Tinh thn kh th, gn ct nh c nhn ln!
Nhng m ti tri, dn cng i m phi t uc, ln vng cc sn
ni trng rt p mt nh con rng la ang cun mnh ti t Mng Thanh
Xe t bt n pha i c an ton, dn cng tranh th nh n ca t thi
nhau chy trc xe, ln kn c ng ci khc khch. Xe t c bp ci lin
hi dn cng dn ra, xe th cng c vt ln, trng tht vui mt. Ri ting gi
nhau, ting h ht tru gho nhau ca nam n dn cng vi b i, li c ting la
tht to ca ngi ph trch i dn cng no v khng bit qun ca mnh
nh th no
ng l c nc ra trn!
2

Dn cng, xe th mi ngi mi ngy ch c 6 lng ri go, cm n ch
c mm kem, c kh, lc rang mn, cc loi rau rng, mng ti l rau xanh,

2
Theo ti liu c cng b th trong chin dch BP, ta huy ng trn 600 xe t vn ti, hn
11.800 chic thuyn ca nhn dn, hn 2 vn chic xe p th, 26 vn dn cng phc v hn ba triu
ngy cng vn chuyn v kh, lng thc. Nhn dn ng gp 27.400 tn go. Ta cng huy
ng 400 th ng ci xay la Min Xui ln Ty Bc ng ci xay la, huy ng mt phn go
ti ch.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 9

nc ung th ng trong cc ng bng. Tri rt ch ba manh o vi hoc c
thm ci o si .
B i th m nan, o trn th, qun ng tm, mi ngy 7 lng go, thc
n ch yu l mm kem, c kh, lc rang mui, tht heo hoc tht tru mi tun
ch vi ba, ly rau rng lm rau xanh cho st lng. Tt c b i, dn cng,
xe th chn th dp lp t m cuc b hng vi ba trm, bn trm km!
Gian kh, vt c nh vy m cn phi phng my bay ch nm bom,
bn ph na nhng tht l vui, tht l ho hc. Vui nh tt, vui nh try hi.
Ai ln ng trong trn ny, lc khi hnh tinh thn ch c nay
c nhn ln bi phn. Tin tng lc ra i bao nhiu th quyt tm, hy vng
n nay gn st chin tuyn li c vun p vng chc nh xy thnh p lu.
ng l c nc ra trn nh th ny th
Ta nht nh thng, ch nht nh thua.
Thng 10 nm 2013
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 10

CHNG II: THAY I CCH NH TA TON THNG
Thay i cch nh
Vo mt ngy cui thng 12 nm 1953, tiu on nhn in Hm nay c
th trng n kim tra. Chng ti on ngay l cp ch huy B Quc Phng.
Qu nhin, mt on 4 chic xe Jeep b ch huy tin phng n - ng ch
Hong Vn Thi tng tham mu trng cng l tham mu trng mt trn,
ng ch L Lim - ph ch nhim tng cc chnh tr ch nhim chnh tr mt
trn, ng ch ng Kim Giang ph ch nhim tng cc hu cn ch nhim
hu cn mt trn v c vn Trung Quc Thiu tng Vi Quc Thanh.
Sau khong 3 tun l, tiu on li nhn in Ti nay c th trng cp
cao n chng ti phng on ngay l i tng V Nguyn Gip. ng tht,
i tng cng c vn Trung Quc - i tng Trn Canh.
Ta sp n sng ri.
Tiu on 555 vn lm nhim v vng ngoi, cc n v b binh v
tr xut pht tn cng, cc trn a pho sn sng. Cc on dn cng ho
tuyn c chn lc t nhng thnh phn ct cn v tr quy nh vn
chuyn v kh, lng thc cho b i khi trn nh bt u. Phng chm tc
chin lc ny l nh nhanh gii quyt nhanh .Tt c sn sng
Chng ti i nhng lot n pho 105 mm m mn ri ngy qua ngy
vn cha thy g. Chiu ngy 27 thng 01 nm 1954 t trung on in xung
ngn gn: Ch nhim v mi, tuyt i tin tng trn, chng ta nht nh
thng.
Ngy hm sau 28 thng 01 nm 1954 cc cn b t cp trung i tr ln
c tp trung nghe BCH trung on giao nhim v mi.
Cch nh mi
Trung on trng Phm Hong kin trc s thi Php ni i : nh
nhanh gii quyt nhanh khng m bo chc thng, khng th tip cn ch m
phi o trn mt t, di l ln n ca ch Pho phi c cng s chng
ch phn pho, t trn cc sn ni cao bao quanh tp on c im. Trn a
pho do B tham mu mt trn xc nh thay th cc trn a c l thin, tp
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 11

trung ch yu hng Bc, ng Bc. Cng binh phi lm thm 6 ng ko
pho, khong 68 km. C b binh cng lm ng, pho binh cng lm cng s
cho pho. D cng binh 333 lm nng ct cng b binh v pho binh lm 68 km
ng ko pho v cng s cho pho 105 mm, cng s pho phi chng c 1
qu n pho 155 mm n chm hoc 3 qu 105 mm n ngay.
D cng binh 555 dn rng ra, thm mt phn on ng ca D 444 trc
y. D cng binh 444 chuyn ra hng Tun Gio.
Lc ny nhim v chng ph hoi v chng ly u bc xc. Vng Ty
Bc nm y ma nhiu lm. Khi lng v kh v lng thc cho b i v dn
cng rt ln. Mt xe GAT ch bng 100 dn cng gnh b li nhanh hn nhiu
ln. Cho nn yu cu thng xe l rt quan trng.
Ngy 29 thng 1 nm 1954 tiu on 555 bt u trin khai nhim v mi
th ngy hm sau 30 thng 01 nm 1954, ng ch L Lim ch nhim chnh
tr mt trn ni chuyn vi cc cn b t cp i i tr ln ca E 151 v cc
n v B binh Pho binh Cng binh - Thng tin - Hu cn Qun y
quanh khu vc Bn N Tu v phng chm tc chin mi. ng ch L Lim
ni r: Ti s ch huy mt trn, ngy 25 thng 01 nm 1954 c cuc hp rt
quan trng do ng ch Vn (mt danh ca i tng V Nguyn Gip) ch tr,
c y b ch huy tin phng, b ch huy cc i on v hai c vn Trung
Quc. ng ch Vn nu cu hi : Nu nh nhanh gii quyt nhanh c chc
thng khng? ng ch Vn nhc li Ngh quyt ca B chnh tr TW ng v
li dn ca Bc H trc lc ln ng: nh l phi thng, khng chc
thng khng nh C hi ngh im lng hi lu, khng ai tr li c cu hi
trn. ng ch Vn tuyn b. Hi ngh tm ngh.
Khi ta d kin ko pho vo trn a l 2 ngy nhng sau mt tun m
pho vn cha vo c ht v ng ko pho c nhiu dc cao ta cha lng
ht c.
ng ch L Lim ni tip Ngy hm sau 26 thng 01 nm 1954 trc
hi ngh ng ch Vn ni - m bo chc thng, ti quyt nh chuyn
phng chm tc chin, nh nhanh gii quyt nhanh sang phng chm tc
chin mi l: nh chc tin chc. Ta phi bao vy p st ch trong giao thng
ho, cng s. Pho phi t trong cc hm trn cc sn ni cao bao quanh tp
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 12

on c im ny. Ly vic chun v xong cho pho lm c s nh thi gian
n sng. D kin n trung tun thng 3 nm 1954 phi xong.


ng ch L Lim ng vin cn b tin tng vo phng chm tc chin
mi, dnh thng li trn ny, ph tan k hoch Na Va
(1)
ca ch li dng tp
on c im in Bin Ph tiu dit cc i on ch lc ca ta.
Cc n v b binh v dn cng ho tuyn tr v v tr tp kt, pho li
phi ko ra.
Mi i i ca tiu on 555 u c phi thuc 3 i dn cng, ch
yu l ng bo dn tc t ngi quanh khu vc Tun gio Mng Thanh.
Mi i dn cng 120 ngi c nam v n tui t 17, 18 n 30, 40 c mt cn
b trung i v 3 cn b tiu i hng dn dn cng lm nhim v chng ly
nh gom nht lng sui xp hoc ln ng, ri xp vo ch ng ly
theo ng k thut hoc cht g lt mt ng.
Vo 1 ngy ti r ng ch L Minh i xem n v bn lm hm cho pho,
Tiu on trng ng v ni c kinh nghim.
B tham mu mt trn quyt nh khu vc trn a pho, cn v tr c th
th tu theo a hnh, a vt sao cho tt nht Hm pho 105 mm k cng lm,
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 13

thng b tr chn mt qu i, ni c dc ln v pha ch, cy ci um
tm, trc mt c mt qu i hoc cy ci che nh la. Ta vt mt mt
phng ng c chiu cao 5,6 mt, khot 1 ci hm su 4 mt, cao 2 mt, rng
khong 3 mt, ni ny gi l hu cung. Khi ngh khng bn, pho c y vo
an ton. Bn ngoi l hm cho pho lc bn. Hm c 4 dc theo
pho, mi c 4 ct chng. g c 35 cm, ct c 25 cm, lin kt
vi ct chng bng nh 2 m do X49 cng binh sn xut rt tt, hm rt vng
chc. Cc ct chng ca 2 gia phi lm sao khng vng khi pho dang
cng ra bn, khng vng ng tc ca pho th. Hai 2 bn st mp hm.
Trn 4 cy ri 1 lp g c 15 cm nm ngang theo chiu di ca hm. Trn lp
g l 3 lp na hoc bng, vu di dc theo hm (hoc ri 2 lp dc 1 lp
ngang). Trn cng l t nn cht dy khong 2 mt. Pha trc hm xp nhiu
st t c chiu dy tng chn khong 2 mt, cao hn ca hm chng 1 mt.
Tng chn ch cha l chu mai va cho pho hot ng khi bn. Anh em
thng gi l hm i Th.
My bay ch nhm vo nhng ch ng ngot, c vch ta luy cao bn
vc su, nhng cu di vi ba nhp ph hoi. C ngy anh em phi lm vic
ti 13,14 gi lm mi v sa cha 4,5 chic cu, san lp hng trm m
3
t
hoc bt ni su vo vi mt nhng u khng thy mt mi, mi ngi rt hng
hi, vui v.
My bay ch bn ph nhng v tr chng nghi ng c b i, dn cng,
trn a pho v kho tng, xe t ca ta. C nhng ngy t 8 gi sng n 5 gi
chiu hu nh khng ngt ting my bay trinh st v oanh tc. Chng nm bom
bn ph ba bi. B i v dn cng u cng c hm tr n. Cc kho v kh,
qun nhu cng phi ct gi trong hm, trn c np bng g cy, b na, bng
vu ri ph t y, t nht 1 mt trnh bom n, bom napan ca ch.
Mt hm tiu on trng Nguyn nh Nm giao cho ti v 1 chin s
lin lc tm sn 2 v tr d b ca tiu on b. Mi ngi mang theo 1 tiu lin.
Sau khi tm c 1 v tr chng ti n 1 khu rng lau rt tt, cy lau cao n 4
mt, chng ti thy nhiu du chn nh chn mo nhng rt to, on ngay l th
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 14

d. Ri nhng ting ng . hai chng ti chun b i ph vi th d
nhng sau 7, 8 pht c 2 ngi n ng dn tc mang theo dao rng v sng kp
r lau i ti. H ni Ch ny c nhiu h bo nhng t khi b i v nhiu v
li c ting sng na nn chng i xa ri. Hai ngi va i khi, my chic
my bay n th bom napan thiu chy c vng i lau ny. Chng ti nhanh
chn vt qua nhng m lau ang chy quanh mnh t pha. Ni y st tuyn
ng ko pho s 6 mi lm t Bn Xin a pho 105mm vo pha ty ca
lng cho Mng Thanh.
Tin chin thng
Khong 5 gi chiu ngy 13 thng 3 nm 1954 hng lot n pho ca ta
n ti tp trong khong 45 pht ri nhng ting n nh v chng ti xa, li b
ni cao che khut. Mi ngi bit ngay l trn nh m mn. m hm , c
nhiu ngi khng ng c hoc ng chp chn nghe ting sng.
Chiu ngy 14 thng 3 nm 1954 cn b chnh tr ca trung on xung
cc n v ph bin tin nh thng c im Him Lam, mt c im mnh, vng
chc ng Bc, xo b tiu on L ng s 3, 300 tn cht ti trn, 200 tn
b bt - ng vin mi ngi hc tp lit s tiu i trng Phan nh Git - i
on 312 ly thn mnh bt l chu mai ti Him Lam, khi sng ht n.
Anh em v cng phn khi v ng thanh h: Ta nht nh thng! Chin
thng! Chin thng!
V ln n cm ti v ng, mi ngi bn tn mi v chin thng trn u
v ng ngon t lc no khng bit.
Rng sng ngy 15 thng 3 nm 1954 li nghe ting pho v nhng ting
n b hn. Mi ngi phn on ta tip tc tn cng nhng khng bit nh cao
im no, song mi ngi u tin l ta s thng.
Chiu ngy 17 thng 3 nm 1954 cn b chnh tr ca trung on li
xung tng n v thng bo tin xo s i c lp v qun ch Bn Ko
ra hng. Nh vy sau 5 ngy ta dnh li hon ton cm c im pha Bc ca tp
on c im ny.
m ny 15 thng 3 nm 1954 Perrot - i t ch huy pho binh ca Tp
on c im lng l vo 1 gc hm nm ln qu lu n t st. Perrot
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 15

l 1 ch huy pho binh c nhiu
chin tch trong th chin th 2,
li cnh tay phi ca mnh
chin trng . Perrot t st v cay
c v h thn v l, trc ngy ta n
sng, Perrot ni vi Na Va khi
ln th st tp on c im ny:
Tha ng i tng, ti s tiu dit
c trn a pho ca Vit Minh,
khng chng bn qu 3 pht sau
khi xc nh v tr bn ca n (Theo
bo ch Php sau ngy 07/5/1954).
ch ra sc nh ph nhng
con ng t hu phng n in
Bin Ph nh ng 13 t Yn Bi
n ng ba C Ni, ng 41 t C
Ni n Tun Gio v c bit con ng huyt mch Tun Gio - in Bin
Ph ngn chn ngun cung cp ca ta.
Trong chin dch ny, bp khng khi Hong Cm c pht huy tc
dng rt ln, khng ch ring b i m dn cng, xe th cng lm rt tho v
nhanh kiu bp ny che mt my bay ch.
Hong Cm tn 1 chin s nu n thng gi l anh nui ca mt n v
c sng kin lm kiu bp khng khi. Khi un nu, khi ch tn nh trn
ng ht khi, khng bc ln cao.
Tu theo ni cho to hay b ta o mt l nu va dng c , ca l m rng
a ci vo. Sau l nu l ng ht khi c tit din hnh ch nht, tit din
ng ht khi to hay b v chiu di ca n ph thuc vo l nu tc dng c
nu to hay b. Trn ng ht khi t 1 lp cy que, cnh l ri ph t ln dy
khong 10 cm Khi lng t o lp trn ng ht khi.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 16

ch nm bt c cch nh ca ta nn chng ra sc o giao thng
ho, cng c cng s ni lin cc cao im vi nhau, cc cht trong cng mt
cao im hng trnh thng vong v tng sc khng.
Chng cng t chc nhiu t phn kch, nh ph nhng giao thng ho,
cng s ang ngy m ln ti p st chng.
xe thng sut m ngy cng binh v dn cng phi c i trc chin
nhng ni xung yu. Trc m th cng binh v dn cng cng nu cm, cho
c mi rt thm ngon hoc c ni ln luc, sn nng cng n cho i
lng. Cng binh v dn cng ng chung, nam 1 ln, n mt ln, tht l qun dn
nh c vi nc, ng l qun i ca nhn dn, t nhn dn m ra, v nhn dn.
C nhiu chuyn vui, cc anh lnh c H dy cc c gi, chng trai ngi dn
tc ni ting kinh v ch vit, cc c gi chng trai min ni dy cc anh b i
c H ni ting Thi, Ting ci, ni Kinh, Thi cng reo ln ln ln.
Theo phng chm nh mi, cc n v b binh trong trn ny o ti
400 km giao thng ho, cng s, hm cu thng, kho v kh, lng thc,
p st cc cao im bao quanh lng cho Mng Thanh.

Cch o hm trong Chin dch in Bin ph
T trn a xut pht tn cng ba rng, sn ni, ven i cc chin
binh phi o giao thng ho c c ng tip cn vy ln st cc c
im ca ch. cc chin binh lng l di t di l n bn thng v n pho,
ci ca ch nh nhng con d mn khng l cn c nhn li, dng cm, chu
ng v gan l - nhng bi mn ca ch gi li di mt t, nay phi g i,
cc chin binh cng trn lng chic nn rm hoc c rng to bng ci mm
trnh n, phi nghing ngi khot tng nm t, nghing bn n o bi bn
kia nh tay g tng qu mn mt.
17 gi ngy 30 thng 3 nm 1954 pho ca ta li bn dn dp ri
nhng ting n nh .. t th 2 ca qun ta bt u. Sng hm sau ra cng
trng va lm va ngng trng tin chin thng. Ban ch huy trung on kim
tra nghim ngt cht lng con ng vn chuyn chin lc ny.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 17

Ri nhng on xe GAT, dn cng chuyn thng binh t chin tuyn ra,
hng v Tun Gio.
Nhng on t binh trong t tn cng u tin c p ti cng i v
Tun Gio. Mt bui chiu tri nng, ngi p ti cho t binh ngh chn ng
ba ng r vo Mng Phng cc t binh chuyn nhau bi ng nc ung,
ti trng thy nhiu bi ng ht nc, ti bo my chin s ly nc thng
nc ca n v vo bi ng cho h Mt t binh ng ln ni bng ting
Php Cm n ng. Ti dang rng 2 tay ra hiu cho h li ch ti ti ni
ting Php: Cn c chnh sch nhn o v khoan hng ca chnh ph Vit
Nam v ca ch tch H Ch Minh, tt c nhng t binh Php c n ung v
cha bnh y n khi h c trao tr cho nc Php. Trong t binh c
ting n o mt ngi ng ln ch vo mnh v ni ting Php: Ti, Gin,
bc s, quan ba cm n ng nhiu ri trong h lc c c ting v tay v ni
ting Php Cm n H Ch Minh Vit Minh
Quyt lit lm, gian kh lm m cng nh ngy, ta vi ch u sng
cht trong giy pht. Cc chin binh kin cng, dng cm nm cm b na,
iu thuc chuyn tay, chung vui nhng mu tin nh dnh dt nhau tng cng
s, tng mt giao thng ho nh th ca T Hu
Nm mi lm ngy m
u nung la st
Ma dm cm vt
Mu trn bn non
V Chnh Hu vit:
Khi bn ta ly thn mnh o bc
Chin ho i
Ta mi hiu gi tng thc t
Cc n v c hc tp chnh tr, khc phc t tng hu khuynh, ngi
gian kh hy sinh, nng cao quyt tm hon thnh trch nhim trc nhn dn,
trc ng dnh thng li cui cng. Tinh thn ch cc n v cng binh
c nng ln th hin r trong nhim v m bo thng xe cho t.
Chng ti tuyn ngoi cng c bit, theo lnh ca B ch huy mt
trn, ng ch Nguyn Ph Xuyn Khung i trng i ph bom ca trung
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 18

on ang ch huy o mt ng hm i A1, mt cao im li hi ca khu
trung tm nh 1 qu bc ph ln.
n nay ti cn nh r tra ngy 01 thng 5 nm 1954 - Ngy quc t lao
ng, pho cc c ca ta li n dn dp, t tn cng th 3 ny c thm c my
dn ho tin 122 mm ca Lin X mi tip vin cho ta.
Mi ngi ch i 1 ting n ln ca cng binh, ch tin chim i A1
ch i tin ton thng.
Song v 1040 kg thuc n c t su di mt t 20 m nn ting n
khng to nhng sc cng ph th rt ln.
Qu thc ci g phi n n. Ta ton thng
Ta ton thng, Tng Ct b bt lm t binh
L c quyt thng bay php phi trn nc hm ca Ct
Hoan h c nc ra trn
Hoan h cc chin s in Bin
Hoan h i tng V Nguyn Gip
Sut my ngy sau anh em tuy c ra cng trng nhng hu nh ch lm
ly l v vui sng qu, ch 10 15 ngi, ch 7, 8 ngi, xm quanh nhng
ngi trong y ra hi thm cho h lng. Dn cng cng rt vui sng, dn
cc anh lnh tr vo bn mua ru g v ch v lin hoan. m n nhng ngn
la tri bc chy n hn 10 gi, nam n b i dn cng cng ca ht nhy ma
mi m khng chn.
Thnh tch ca cng binh trong chin thng in Bin Ph nh li i
tng ni Cng binh em tr v lc ca mnh thc hin c nhng
iu kh khn nht v Bc H tng cho binh chng l c mang bn ch
M ng thng li.
V gc m bo cng trnh c th trong chin dch in Bin Ph c
th kt lun:
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 19

1. m bo ng s l
nhim v quan trng s mt
ca m bo cng trnh cung
cp v kh, lng thc
cho gn 10 vn ngi t hu
phng n chin trng di
my trm cy s. Nhim v
c cng binh, thanh nin
xung phong, dn cng v h
thng giao thng cng chnh
ca cc a phng cng ng
gp.
2. H thng giao thng
ho, cng s chin u bao
quanh tp on c im di
hn 400 km. i vi ta l con ng vy ln tip cn ch an ton. i vi ch
l si giy thng lng thp tht c chng ngy cng cht. y l cng sc ca
hng my vn b binh sut 55 ngy m khng ngh. ng v gc chin
lc, chin thut, phng chm tc chin th y l then cht l iu quyt nh
nht chin thng.
3. Cc cng s cho pho 105 mm gp phn quan trng trong nhim v
ca pho binh tiu dit ho lc ca ch, ym tr c lc cho b binh, m bo
an ton cho mnh.
4. Cng binh o c 1 ng hm, nh 1 qu bc ph 1040 kg gp
phn tiu dit c im A1, im mnh v cng nht ca tp on c im ny.
V pha bn kia nhng ngi Php tin b, yu chung ho bnh tay
cm biu ng. in Bin Ph H Ch Minh V Nguyn Gip i do trn
cc ng ph ln Pa ri v mt s thnh ph h in Bin Ph H Ch
Minh Gip Gip Gip! Hu ht cc t bo ca nc Php u a tin in
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 20

Bin Ph tht th, tin khng khip ny trn trang nht! C nc Php bng bng
hong, sng s v khng khip.
Ngy 11 thng 5 Th tng Php Laniel mc trng tang in Bin
Ph tht th, tr li Mit T Rng (Mitterand) thay mt Quc hi Php cht
vn chnh ph v tht bi in Bin Ph.
B ch huy qun vin chinh Php ng Dng Vit Nam cng trng
thi nh c nc Php ang sng s v khng khip. Tht vy, sau tht bi ca
Napoleng trc hn mt triu qun lin minh chu u chng Php ln th 7 ti
trn Wa tec l nm 1815, chm dt cuc i binh nghip ca Napolong c
nc Php ch n o nhng nay th khc hn.
V s tht o ngc, in Bin Ph khng phi l ci xay tht
nghin nt cc i on ch lc ca Vit Minh m n li nghin nt my ngn
qun tinh nhu Php. Cng ti ci tp on c im ny m phng ty tin
tng hunh hoang buc gn 12000 qun vin chinh Php phi cm c trng!
Tht tr tru, lch s qun vin chinh Php u c th! Qun vin chinh
Php t chn ln hu ht tt c chu u, n tn vng Trung cn ng, n
tn nc Nga xa xi gi rt. T Rng s v ca Charlman th k th 5, t
Brdin ca Napoleng nm 1812 cho n nay c bao gi qun vin chinh Php
li khn kh nh thng 5 nm 1954 trn di t hnh ch S vng nhit i
ny! C hai trn trn bit khng th thng, Char l man v Napoleng phi lui
qun v nc
(2)
nhng nay li l t binh ca nhng ngi lnh nh b, u m
nan, qun ng tm, chn dp lp t! Li l t binh ca nhng ngi cch y
ng 1 thp nin h l dn n l x ng Dng thuc Php! (Indochine Fran
caisse)
Chnh v th cho nn qun dn ta t chin trng tr v hu phng trong
nim hn hoan n mng ca c nc, xe pho i ban ngy hin ngang thoi
mi m chng c chic my bay no dm ng bn ph. C ngi ni: Nu nh
ng v ca Vit Minh th chng may Gy ng li p lng ng v l gn
12.000 t binh ang ng hnh vi ngi chin thng h ni nh vy cng
c l ng. Song v c 2 iu trn mi tht y .
T sau ngy in Bin Ph tht th, nhiu nh chnh tr, qun s, nghin
cu lch s phng Ty vit hng trm ngn trang sch bo v s kin chn
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 21

ng a cu ny! ng th v n l du chm ht ca ch ngha thc dn trn
ton th gii. N l bc ngot ca lch s Th gii!
i vi ngi chin thng, chin thng in Bin Ph ngang tm
vi chin thng ca Thc Phn An Dng Vng nh ui hng chc vn qun
ca Doanh Chnh Tn Thu Hong nm 218TCN, tng gic Th T trn;
chin thng Bch ng, mu gic nhum c mt khc sng nm 938 ca Ng
Quyn; hai ln chin thng qun Nguyn Mng nm 1258 1287 ca Trn
Hng o; chin thng Chi Lng nm 1427 ca L Li. Chin thng Ngc Hi -
ng a nm 1789 ca Quang Trung. H xng danh l con rng chu tin,
dng ging Lc Hng.

i A1 nm phng Mng Thanh, l c im quan trng bc nht trong tp on c
im ca thc dn Php in Bin Ph

t Mng Thanh, ting Thi l Mng Then - t ca tri lch s
lp li nm 1754, tng Hong Cng Thnh (Tn hu Hong Cng Cht)
ngi con ca va la Thi Bnh dp tan gic C en, em li cuc sng yn
lnh cho b con t . (3)
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 22

V h nhng ngi chin thng y lm nn cch mng thng 8 nm
1945 c tn Vit Nam trn bn th gii.
Chin thng in Bin Ph lm cho t nc Vit Nam bng ln sng
ngi vi nm chu.
Chin thng in Bin Ph l tm H chiu ngi Vit Nam i ra
nc ngoi, ngng cao u vi bn b trn th gii.
Gia nim vui ca c nc, ti c mt nim vui ring na, gia thng 5
ti nhn c quyt nh ca chnh u i on 351 bt ln i i ph cng
20 cn b ca E 151 do tham mu trng Phm Cng dn u ln Nc Hai
Cao Bng thnh lp l on cng binh c gii cu thuyn 249
(*)

Ln ng ti ch bn khon mt iu, mang danh chin s in Bin m
ch vng ngoi, cha c t chn n Mng Thanh, cha c bit Him
Lam, c Lp, i A1 hm Ct nh th no.
Qu thc dn tc Vit Nam ta :
Sng vng tri bn ngn nm lch s
Lng eo gm m nhn i chan ho.
Nh nh th Huy Cn vit.
Thng 10 nm 2013, vit b xung thng 12 nm 2013
(1): Henry Navare - i tng tham mu trng Lc qun khi qun s Bc i Ty Dng
(2): Th k 5: Vua Php Char l man em qun i chinh chin Ty Ban Nha phi lui qun
v nc qua o Rng s v bin gii Ty Nam. Php Ty Ban Nha Nm 1812
Napolng em qun nh Nga, sau trn u pho v c chin vi tng Cutudop BriN
trn t Nga, Napolng lui qun v nc.
(3):Nhiu s sch ch vit gic c en, qun lnh mc trang phc en, c hiu mu en, c
th t Trung Quc hoc t Myanmar.
T lnh v chnh u cc i on trong CZ BP.
i on 308 Vng Tha V Song Ho
i on 312 L Trng Tn Trn
i on 316 L Qung Ba Chu Huy Mn
i on 351 Phan Phc Phm Ngc Mu
i on 304 ch c Trung on 57
Tng qun s:
Tuyn 1 : 40.000 ngi
C tuyn 2 : 55.000 ngi
Trong chin dch ny ta hy sinh 4.020 chin s, mt tch 792 chin s. Ring i A1 ta
hy sinh 2.516 chin s. B thng 9.118 chin s.

(*)
Lin X vin tr trang thit b cho ta qua Trung Quc, c chuyn gia Trung Quc.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 23

CHNG III
CUC HNH QUN 600 KM
Vui vng phn khi c lm cn b nng ct ca 1 l on cng binh
cu thuyn c gii hin i cho nn c on ton cn b cp i i coi cuc
hnh qun b 600 km l bnh thng. Mi ngi 1 ba l, 1 s ct, 1 bao go v 1
sng ngn, khng c dng c nu n, khi n ba th gh vo 1 bn lng hoc
n v b i, dn cng trn dc ng mn dng.
Mt ba n no c - mt c gi n nay cn nh mi
Hai ngy sau, on n con ng tt t gn ng ba tun gio xung
chn o Pha in trn ng 41, khng phi leo o Pha in, ng ny ch cho
ngi i b.

o Pha in (dc Pha in), c di 32 km, thuc quc l s 6, l ca ng vo tnh in Bin

Mt bui chiu khong 4 gi on ngh chn bn con sui, ti i dc theo
sui su vo rmg khong 300 m c 1 vng nc rng n 1 so bc b, c
nhiu tm c, c nhng con c to ln gn b. Ti quay v lng l ly 2 bnh
thuc n TNT cng on giy chy chm trong ballot, tip theo m s ct ly
my ci kp bc ngoi bng cun bng, ti n on trng ni: Xin cho nh c
ci thin ba n. on trng ni: Cu ny v k lut, dm mang thuc n
theo ngi Nhiu ngi xn sao, mi ngi mt , cui cng on trng
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 24

cng ng cho i nh c - Khong 10 ngi theo ti n vng nc kia, tt
c sn sng xung nc bt c Ri 1 ting n my pht sau, c bt u
nhoi ln mt nc, cng v sau, c cng to Tt c o xung bt c nm ln b
Nhng con b khng bt hu ht l loi c nh c chp nhng vy ca n
cng v c mu sc hn - c khong 40 kg c.

Cc chin s in Bin nm xa ly thn mnh ko pho - nh: t liu

on tip tc cuc hnh trnh gn 1 gi sau bn ng c 1 bn ng
bo Thi kh ng c - on ngh chn, nh thng l on trng phn chia
thnh tng t cc nh trong bn. Ba cm ti hm tp trung nu n 1 nh
to rng nht My c gi quanh n nu cm lm c, ng ch nh mang ra
1 v ru Mt c gi c l tr v xinh nht hi on trng v c gi
quan st cng nm bt ngi ny l ch huy: Cc anh b i lm th no m bt
c nhiu c th? . on trng ch tay vo ti c gi n dt tay ti ni:
Cng nng c vi em. Ti theo c gi, ti ni c ci nhng hn than ang
rc v cm on giang ti xin dc theo con c kh lt v ln t t trn than
hng c gi ni: Khi no thy mi thm, nhn c vng l n c. Hai ngi
cm 2 xin c, thnh thong c li nm tay ti v ln nh ci xin c anh em
khc trong on thy hai chng ti st bn nhau nng c, thnh thong c gi
li ly c a ln mm cho ti nm th qu thc rt th v, tru mn c gi
C ni em tn l Hoa Ri nhng ting a vui trong on vi ngi trong bn,
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 25

vi nhng c gi v cc anh b i. Ti c l tr nht on, gng mt trn, mt
1 m, lng my rm, tai to, ch c chiu cao l khim tn cn thua c gi, c
ngoi hnh, gng mt p, ln da rt trng, tui mi 18 20
Ba ti hm , c c tht g ca dn bn na. on chng ti v dn bn
ngi n xen k, c gi ngi cnh ti, ko di mi chc mng chin thng
in Bin Ph, chc mng Ty Bc sch bng gic, chc mng i tng V
Nguyn Gip n hn 10 gi mi i ng.
Sng hm sau mi ngi thc dy th thy 2 ni cho c ln ang bc
mi thm. ng ch nh v my c gi n tng ngi mi n sng.
Lc chia tay tin on mt on ng kh xa, c gi i bn ti, cm
tay ti, ti a tay em ln hn, em m ti, ti m li em ri c hai ngi bung
nhau ra em bng mt i mt long lanh. Hai ngi nhn nhau luyn tic
on trng Phm Cng mm ci ni. Cu Nhn mun li y khng, ti
ngh ln trn cho cu v y lm x i trng. Nhiu ngi trong on ni
Hay, hay y, mt sng kin .

Mt m, mt mnh ng gia rng bao la
Hai ngy sau k t sng hm chia tay ng nh, on trn ng 41 gn
n ng ba C Ni, mt bui chiu gn ti, on ngh chn, ti i v sinh. Tr
li ch ngh chn ti thy c my cy nh qut hng b mng qu. Ti leo ln
hi c khong 5 kg, tm c 1 si dy buc cht li. Ti ni ngh chn th
on i, ng quanh co nhiu ch ngot. V ba trc xung sui bt c b
trt trn chn ng au u gi nn i chm, dn dn bng on mt hn.
m xung nhanh, ngy h tun, khng trng ch c sao. Chn au ngi
mt, mt mnh gia ng gia rng bao la bt ngt. Ti nhn t pha khng 1
nh n no, khng ngi qua li. Ti khong na gi xem c on no
hoc ngi no th nhp bn nhng chng c ai m mi lc mt khuya 8
gi ti v 8h30, 9 gi . chng c ai qua li lc ny Ti nh liu tm ch
ng. i mt on chng 50 mt c 1 ng g trn chng ly xp bn ng. Ti
tm cy dng 4 cc mc mn ng mt mnh ven ng gia rng ni bt ngn.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 26

Ti ngh th ph th chc khng c, cn th gi th c th c, c th
khng. Song sc mt, m khuya, hai mt c nhu li ti nh liu nm
ng!
Lc tnh dy, nhn ng h 6 gi sng, hnh trang vn y nguyn, b
qut hng b vn bn sn phi.
Ti ngi n t xin i nh, khong na gi sau my chic xe GAT i
ti, ti vy tay chic xe u dng li, ngi li xe ng ngay. Ti tro ln
thng xe, ton qun nhu xe i khong 7, 8 km th gp on. Ti x 1 phn
qut hng b tng hai ngi li xe ri nhp on. on trng hi: Ti qua cu
ng u?. Ti bo co s tht. Trong on c nhiu ngi ni Cu Nhn
trng hin lnh, thc th, nhng ng mt mnh gia ng rng ny th khng
tin c, chc c em no r vo bn ri, ni tht i, khng k lut u m s

Cng t ti lun bm st i hnh ca on n ngy cui cng.
Sau khong 1 thng hnh qun b, v phi qua Yn Bi ln Tuyn Quang
qua o Kh, sang i T Thi Nguyn n B Ga trn quc l 3 i Bc Cn
Cao Bng, i 4 hoc 5 ngy c ngh 1 ngy. Chng ti n Nc Hai Cao
Bng vo khong gia thng 6 nm 1954.
Th trn Nc Hai, go trng nc trong c sng Bng Giang trong xanh
vt. Ti nh mi th trn ny c 1 qun ph nh sn ng ngi n. Nc ph
rt ngon, cn mun n tht b, tht g hoc lng g, lng vt th gi. Mt bt
ph 1 c lng g tht tuyt vi! Mi khi i cng tc qua , khng th no li
b qua qun ph ny c.
Thm thot 60 nm, tri t 60 ln trn qu o quanh mt tri, nay
nhiu khi ngh li ci m Gia tin mnh u l nhng ngi n hin lnh
nn khng xy ra iu d. V sau ny nhng ngy cng binh Hi Qun, i trn
tu r ph thu li MK 52 vng bin Ca Nam Triu, ri nhng ngy thng
bn b bin t Ca L Ngh An n Sng Gianh Qung Bnh y bom n
ca my bay v chin hm M bn ph.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 27

Ngc li 62 nm v trc xa xa chiu ngy 29 tt Nhm Thn
(29/12/Tn Mo), khi i i trng on Chin h xung phong, bn mnh ch
c 2 qu lu n, ti cng ng i t lu tre lng ng Ci chy ln ng 38
m ch b thng nh, nh c si giy v hnh no co chn li, nhn xung
hai chn mu chy dng dng!
Ta thng ni: hin gp lnh, c gi c bo, Quy lut nhn qu
Qu l ng khng sai.
c tri t v gia tin ph h, n ma xun th 83 ri m ti vn
mnh kho, c c thng cu trn 8 tui ni di theo tp qun ca dn ta.
Ti vn lun ch vo kim c, tinh thn ch vn minh mn, vn c th gii
c nhng bi ton lp 12, nh c phng php gii nhng bi ton tch
phn 2, 3 lp, cn ngoi ng, khng dng n, khng c sch th qun nhiu.
Ti vit li k c ny ng s tht, khng thm bt.
Thng 01 nm 2014

K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 28

CHNG IV: IN BIN PH SAU 50 NM
Nm 2004 Tng cc hng khng dn dng Vit Nam u i cho cc chin
s in Bin ln thm chin trng c c 1 v my bay H Ni - in Bin
Ph i v khng mt tin. c thng tin trn ti rt vui mng v mang danh l
chin s in Bin nhng c t chn n t Mng Thanh u.
Ti ng k vi Hng khng ngy 10 thng 5 i v ngy 14 thng 5 tr v
H Ni. Ti lng trc, nu i ng ngy 7 thng 5 th chc chn ch c ngi
xem ngi, u c xem c g, va mt li khng t yu cu.
Ti rt vui sng, hi hp ch i , ngy 10 thng 5 nm 2004 n.
Khong 9 gi sng ti ln mt chic my bay ca hng Air bus (Xe bus trn
khng) ca lin minh Chu u ch to li Php sn bay Gia Lm H Ni.
Sau khong 1/2 gi bay ti n sn bay in Bin Ph. D tnh ca ti
rt ng. n ngy 10 thng 5 m ch mt chuyn khong 80 hnh khch c
ti gn 10 ngi da trng v da mu, hu ht l ng bo Nam b, khu 5, min
trung Hu - Nng.

Cc ng ch cu chin binh in Bin Ph tham quan Chin trng xa

ng Nguyn Hu Th, t sn bay v Trung tm Thnh ph con
ng rng, p nht ca Thnh ph in Bin c gii phn cch xanh; cc
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 29

ng 3, ng 4 c n tn hiu cho xe trn ng km thi gian trong khi cc
ng ph H Ni cn cha c.
Chiu ngy 10 thng 5 nm 2004 ti n thm i D1 ni t tng i
chin thng in Bin Ph. Tng i tht hng v, cao hn 10 mt, nng 220
tn.
ng trn i D1, nhn c gn ht cnh ng Mng Thanh Ting
Thi l Mng Then vng t ca tri tht tuyt vi, bao la, c chiu di trung
bnh 14 km, ch di nht 18 km, chiu rng trung bnh 6- 8 km, din tch 15.000
ha, mu m tt ti, la go rt thm ngon! Qun vin chinh Php xy dng
y thnh mt tp on c im mnh, bin 50 cao im chung quanh lng
cho Mng Thanh thnh mt dinh lu thp nghin nt cc i on ch lc
ca Vit Minh Song s tht o ngc! T i D1 nhn xung Thnh ph
in Bin nh nhng cm hoa ti p mu sc xen nhng ging cy xanh
vi dng sng Nm Rm du hin!
Bao quanh cnh ng l ni non hng v ni lin ni chp trng - in
Bin hng v qu! Ngy , con ng t chn i D1 ln tng i cn ang
giai on hon cng, ngi ln, ngi xung tp lp nh try hi.
Sau khi thm i D1 ti n thm i A1 cao im c lit nht ca tp
on c im. Trn ng i t chn i n vt ca qu bc ph 1040 kg c
bia m ca my lit s, ghi y h tn, qu qun, n v. My m ch trn ch
l tng trng cho bit bao chin s hy sinh y. Ch mt on giao thng
ho mi khi phc c 33 chin s y trang b v kh t th sn sng
chin u b vi lp 50 nm khi qu bc ph ngn cn kia n tung v phng
tin thng tin khi cn qu yu km nn cha rt c ra ngoi vng uy lc
ca khi thuc n. Trn sn i cn xc my chic xe tng ca ch Du vt
qu bc ph ngn cn khng ln,..v t su trong lng t, ng knh
khong 20 mt, su khong 10 mt. Ngi tham quan i A1 tht ng vui, vui
nh tt, ngi ln, k xung, ngi ngm nhn xc my chic xe tng, ngi i
vng quanh sn cao im m mu ca bit bao chin s thm xung trn
tng thc t, nh th ca Chnh Hu trong bi: Gi tng thc t
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 30

Bn ta
Cht trn dy thp ba tng
Mt bn tay cha ri bng sng
Chn lng chng na bc xung phong
i nhng con ngi mi khi nm xung
Vn nm trong t th tn cng
Mt na th k tri qua, i A1 u tr tri v cn mu en xm, mu
t nung xen ln mu ca bom n sut 55 ngy m!
Ngy th 2 ngy 11 thng 5 nm 2004 bui sng ti n thm i Him
Lam, i c Lp v 2 ngha trang lit s .
Him Lam, mt cao im mnh thuc khu trung tm nhng li n ng
Pha Bc. Ti c ngh i Tng V Nguyn Gip nh m mn vo Him
Lam, tiu dit gn trong m ngy 13 thng 3 nm 1954 cng nh nh Ban M
Thut ngy 10 thng 3 nm 1975 trong chin dch gii phng min Nam nm
1975.
Him Lam, c Lp do hai tiu on v 2 i i tinh nhu b tiu dit
gn. Qu thc hai n ny lm cho c tp on chong vng, tinh thn sa st
v u cn hunh hoang thch Vit Minh na!
Hai ngha trang Him Lam, c lp rt trang nghim, hng v. M cc
lit s ghi r h tn, ngy sinh, qu qun, n v, ngy hy sinh c p en
mi m c 1 bt hng. Ton ngha trang c 1 l hng to lm bng .
Chiu ngy 11 thng 5 nm 2004 ti c 1 ng ch n v cng bnh
o i thm S ch huy ca i tng V Nguyn Gip. Lt i chng ti theo
ng in Bin Ph Tun Gio, ri r vo Mng Phng.
Cnh ng Mng Phng cng tng t nh Mng Thanh hnh qu xoi
nhng b hn, chiu di khong 4 km, chiu rng khong hn 1 cy s, gia
cnh ng cng c 1 con sui chy dc theo chiu di ca thung lng, c mt
vi bn v mt s nh lc c trn cnh ng. Cnh ng Mng Phng th
mng lm, b con dn bn y cng bnh trai, p gi. Trn ng i ti S
ch huy ca i tng c 1 nh khch c l mi hon cng Dc ng c
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 31

nhiu hng qun bn lu nim, qu bnh, ung Cch S ch huy
khong 1 km c trung tm thng tin. Trn ng i ti gp nhiu on ng bo
min nam, min trung ngc eo nhiu hun, huy chng t S ch huy tr ra.
S ch huy l my ci ln mi c phc ch li bng st thp sn gi
mu tre na, pha sau my ln c mt hm hnh ch o bn sn ni. ng
S ch huy dng ng nhm nhn c kh r cnh ng Mng Thanh, quan
st c cc cao im Him Lam, c Lp, i D1, i A1 ng chim bay
ch khong hn 3 km. Qu l c quan tham mu mt trn v D 333 E cng
binh 151 tm c v tr S ch huy tuyt vi, p ng c yu cu cao nht
ca ngi ch huy v li th mng na. i tng rt ng S ch huy ny.
Ti t Mng Phng, ti thao lc cm qun ca i tng to nn
cch nh tuyt vi lm cho c nc Php phi sng s khng khip, c phng
Ty, c th gii phi khm phc, ngng m! buc tp on c im thp
ca i qun vin chinh tinh nhu ca mt quc c tn tui c trang b
nhng v kh hin i nht phi cm c trng.
Ri S ch huy ca i tng chng ti i theo con ng t Mng
Phng thng ti Mng Thanh con ng ny l ng i b nay ang c
m rng cho xe t.
Trn ng v ni ngh chng ti c dng li Thnh Bn Ph, tham quan
ni th tng Hong Cng Thnh (tn hu Hong Cng Cht), ngi con ca
va la Thi Bnh nm 1754 ngc dng lch s 2 th k nh ui gic
C en, em li cuc sng yn vui cho dn lnh t . Nh nc k nim 50
nm chin thng in Bin Ph th cc i sau ca tng Hong Cng Thnh
ng gp c trn 3 t ng tn to di tch lch s ny.
n Bn Ph tn to trn mt bng c, c din tch khong gn 1 ha, xung
quanh c tng bao quanh nh tng Thnh nhng th k trc Mt tin
ca n c mt cng trnh ta nh Ca Bc ca C Thng Long trn ng
Phan nh Phng H Ni ngy nay.
Trong n c nhiu cy a, c l tui ca n cng 2 th k ri.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 32

Tham quan Thnh Bn Ph ti c ngh t Mng Thanh ting Thi l
Mng Then - t ca tri! Ti y dn ta c nhng anh hng dn tc c
ghi tn mi mi trong lch s ca dng ging Lc Hng.


Ngy th ba 12 thng 5 nm 2004
Sng ngy 12 thng 5 nm 2004 ti tham quan hm ch huy ca tng
Ct Decastries Sau 50 nm, nhng khung st nh hnh mang t Php mc
nt nay c thay th bng vt liu mi y nh trc, nc hm cong vng ln,
hnh parabol; cc ng ho, phng lm vic, in di, phng ngh, kho lng
thc cng c phc ch nh xa.
Cch S ch huy ca Ct hn cy s l m qun vin chinh Php.
Ni y trc l mt vng t trng, din tch khong gn 1 ha xung
quanh c tng gch, qut vi mu vng. T khi ta n sng ngy 13 thng 3
nm 1954 xc qun ch t trn c ng trong ti nylon chn ti . T chiu
ngy 7 thng 5 nm 1954 ta thu gom cc binh lnh t trn cng chn ti ni ny.
Trong bi bng trng c c ng i ngang dc, 1 thp cao hn 3 mt p
ch ni : Qun vin chinh Php, di chn thp l bc tam cp p Gramit
mu en.
Ti y ti gp 2 ngi da trng tui khong 60, ti ni 1 cu bng ting
Php: Ngy nay nc Vit Nam v nc Php l nhng ngi bn Hai
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 33

ngi ng ngc khng hiu ti ni g, ngi n ng tin li ti my bc, ch
vo bn thn v ni ting Anh: Nam Phi. Ti ni li cu trn bng ting Anh
Hai ngi ng thanh ni ng, ngi n ng ch vo ngi n b ni tip
V ti ri ch vo thp kia ni: Anh ti.
Nh vy sau 1/2 th k hai v chng ngi em i 1/3 vng tri t
tham quan chin trng xa m ngi anh mnh t trn! Tht l xc ng.
Sau khi 2 ngi ngoi quc i khi, ti li bc tam cp xem th y
c rt nhiu b hoa nh, gii c ca cc nc, cc gii c c kch thc ging
nhau di khong 60 cm, rng khong 8 cm nhiu nht l c Php, c Ba Lan,
c c, C Nam Phi, C Al g ri, Maroc

Ti ng suy ngm v nhng ngi khng mang quc tch Php m phi
li nm xng ca mnh mt t nc xa xi nh th ny; cho nn Brc
xen Th nc B gip ng Bc nc Php cng c mt phng trang trng
v in Bin Ph ti Vin Bo Tng lch s th gii.
C hai qun nhn 1 thiu u v 1 thng s n hi ti: Bc chc l
chin s in Bin nm xa, ti y chn bao nhiu qun ch? Mt cu hi
tht bt ng, ti cha c c ti liu no v iu Nm 1974, nhn dp k
nim 20 nm chin thng in Bin Ph, khi ti l th k ring ca i
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 34

Tng Hong Vn Thi, c i ln sang hi vi ng ch C51, C52 (cc tc
chin, cc qun bo B TTM) v s qun ch b cht in Bin nm trc,
u khng c s liu chnh xc. Ti tr li hai ng ch trn: Tng qun ch l
16.200 tn, s thng binh c ta cho my bay ch v H Ni sau ngy 7
thng 5 nm 1954 khong 500 tn, s t binh l gn 12.000 nh vy s qun
ch b cht v chn ti y khong trn 3.700 tn. Ti hi li Nhng ngy
ny anh em mi y phi khng hai ngi p. Vng, ngy no cng c
hng chc ngi ngoi quc n thm.

Chiu ngy 12 thng 5 nm 2004 ti n thm Bo tng in Bin Ph v
X Bn in Bin Ph Ti y lu tr rt nhiu hnh nh, trch dn cc
ngh quyt ca B chnh tr TW ng, ca B Tng t lnh, B ch huy mt
trn, ca i Tng nhiu hnh nh, ca b i ta, ca cc binh chng, b
i hu cn, cc anh hng lit s nh T Vnh Din, Phan nh Git, Trn Cu
v cc thanh nin xung phong, dn cng ho tuyn, c c nhng chic xe p
th th ti trn 3 t go na.
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 35

Ngy th t 13 thng 5 nm 2004, bui sng ti n thm 2 ngha trang ln ca
in Bin Ph. Cng nh cc ngha trang Him Lam v c lp, rt trang
nghim v hng v Nhng m ch c xy rt p, chau chut, thng hng
ngang, dc c i t quc ghi cng y c i bo v m ngy, c
phng khch tip dn v bn th cng, hng nn Ti ngha trang ti lt
qua mt s hng, c c 1 bia khc Anh hng qun i. Trn Cu. Ti nh li
1 cu chuyn v cng xc ng sau khi l c quyt chin quyt thng ca ta bay
trn s ch huy ca Ct.

Trong t tn cng ton thng, i trng Trn Cu ( E57 F 304) b
thng nng, bit khng qua khi a tm nh 1 c gi, mt sau c ghi dng
ch: Ngi cm tm nh ny s ly Em thay Anh cho 1 ng i tm n 1
c gi cng qu i dn cng ho tuyn m hai ngi gp nhau t trc
ngy trn nh m mn; cng c hn sau ngy chin thng s v xin php
b m nn ngha v chng.
Ngi ng i ca Trn Cu tm n c c gi theo ch dn ca
Trn Cu Ngi con gi cm tm nh trn, sau khi c nhng dng ch .
m a nc mt v l ngi con gi cng hy sinh trong t tn cng
ton thng ri!
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 36

Ti ng trc m Trn Cu suy ngm Mong cho linh hn ca hai
ngi tht hnh phc ci vnh hng!
Gn 5000 cn b chin s ta ng xung v non sng t nc, v c
lp t do ca dn tc! (*)
Ri hai ngha trang ti i thm phn khu Nam Hng Cm Bom n
y t hn Khu trung tm, nhng du vt ca 55 ngy m vn cn nh sn
bay.
Bui chiu ngy 13 thng 5 nm 2004 ti i b do quanh khu trung tm
hnh chnh ca tnh in Bin, sn vn ng, bnh vin i chi ch v khu
thng mi ca Thnh ph, mua mt s lu nim trong c 2 m hnh S
ch huy ca i Tng v Thnh Bn Ph, 6 chic o phng in dng ch 50
nm chin thng in Bin Ph v mt b qun o ca c gi Thi.
Sng ngy th 5 ngy 14 thng 5 nm 2004 ti ra sn bay tr v H
Ni Trong khi ch i ln my bay ti do xem cc quy hng lu nim thy
c bn nhiu di quc k m ti thy sng ngy 12 thng 5 nm 2004 m
qun Vin Chinh Php ti hi 1 c gi bn hng mc Thi, c bit nhng
ngi phc v y a phn l th h th hai, th ba ca cc chin s in
Bin nm xa nh c y, m qu gc cc tnh ng Bng Bc B v
Thanh Ho, Ngh An, H Tnh.
in nh Php c lm 1 b phim in Bin Ph v tng cho truyn hnh
Vit Nam trong dp k nim 50 nm in Bin Ph, THVN c pht sng rng
ri b phim ny. Ti nh r 1 hnh nh ngi o din b phim trn v my
ngi Php cng i tng V Nguyn Gip i trn 1 sn ni ngi o din
b phim ni n nay, nhiu ngi Php vn khng hiu ni ti sao Php li
tht bi in Bin Ph. i tng ni ting Php: Nhng tng lnh m
Php a sang ng Dng Vit Nam u c tn tui l nhng tng
gii. Nhng h khng lng c cch nh ca chng ti, h khng tnh c
chng ti a c nhng c pho ln ln cc sn ni cao, hn th na li
t trong nhng hm kin c
K c xun 23
Hong Nhn T: 01666.894.272 Email: HoangNhan1931@gmail.com 37

ng l Dc ni cao cao nhng lng quyt tm cn cao hn ni, vc su
thm thm vc no su bng ch cm th nh li bi ht H Ko Pho ca
nhc s Hong Vn.
Ch th m nc Php 2 ln hi tho v in Bin Ph trong nm
2004 Ln hi tho th hai, ngy 07 thng 5 nm 2004 Th tng Php Gic
Xia rc c (Jacque Chiracque) phi ni: Chng ta knh cn nghing mnh
trc vong linh nhng s quan, binh s Php hy sinh v nc Php, bin
tht bi ca nc Php in Bin Ph thnh vinh quang ca nc Php, in
Bin Ph i vo lch s nc Php. Th tng Php truy tng 1 s hun
chng cho nhng ngi mt trong c c hun chng Bc u Bi tinh
l hun chng cao qu nht ca nc Php.
Chin thng in Bin Ph l nim t ho v m vang mi mi cho ngi
thng trn nhng n li l ni au thng, day dt mi mi khng ngui ca
ngi thua trn. Lch s vit nh th v s cn vit nhiu na v s kin chn
ng a cu ny.
Thng 10 nm 2013

Ti liu tham kho:
Lch s nc Php Bn ting Php cc triu i Vit Nam, nh xut
bn Thanh nin 2006 108 danh nhn th gii, Nh xut bn Vn Ho thng
tin 2008 Lch s binh chng cng binh, BTL cng binh.