You are on page 1of 27

LITAR

LITAR AKHIR
AKHIR
• Litar akhir lampu
• Litar akhir kuasa
• Litar akhir khas
Litar Akhir Lampu
• Peraturan IEE- satu litar yang dikawal oleh satu
alat pelindung mestilah tidak melebihi 1000 Watt.
• Pada amnya satu lampu berkadar 100 Watt
• Setiap satu litar lampu tidak melebihi 10 poin.
• Kabel yang digunakan ialah kabel jenis kuprum bersalut PVK.
• Saiz minima kabel yang digunakan mestilah tidak kurang
1.5mm2.
• Kadaran alat pelindung yang digunakan mestilah tidak melebihi
6 Amp. ( sama ada fius atau MCB )
• Pemasangan litar lampu menggunakan lebih dari satu litar akhir
kerana sekiranya salah satu litar mengalami kerosakan litar
ianya tidak menggangu litar yang lain.
Sambungan
• Industri biasanya kuasa sesebuah
lampu mungkin berbeza, contohnya 300
Watt, 500 Watt atau 1000 Watt, dengan
itu litar ini boleh dikawal oleh fius
berkadar 15 Amp. dan saiz kabel yang
digunakan mestilah tidak kurang dari
2.5mm2.
Pendawaian lampu
kawalan satu hala
Pemegang lampu
jenis batten

N
L
E

Suis satu hala


C

L1
Pendawaian lampu
kawalan dua hala

S1 ( Suis Dua Hala ) S2 ( Suis Dua Hala )


Gambarajah Sebenar
Sambungan Suis
Dua Hala
Keluar ke lampu
Masuk

C C

L1 L2 L1 L2
Pendawaian lampu
kawalan tiga hala

N
L
E
Gambarajah sebenar
kawalan Tiga Hala

Masuk Keluar ke lampu

L1 C
C L3

L1 L2
L2
L2 L4
Kedudukan Sesentuh
Suis Perantaraan

L1 L1

L2 L2

OFF ON
Litar kawalan Kipas
Siling
Kipas
Siling

N
L
E

Alatur
Kipas

Suis
Litar kawalan
Pemalap Lampu
Lampu

N
L
E

Pemalap
Lampu

Suis
Pendawaian Loceng
Elektrik
Loceng
Elektrik

12 Alat ubah
V (240V – 12V)

E
L
N

Suis loceng
LITAR AKHIR KUASA

• Litar Soket Alir Keluar ( BS


1363 )
Litar Soket Alir Keluar BS 1363
terdiri daripada dua jenis litar
iaitu :
a ) Litar Jejari
b ) Litar Gelang
Litar Jejari
• Peraturan IEE ke 16 menetapkan
bilangan soket alir keluar bergantung
kepada keluasan lantai bilik saiz
pengalir dan kadaran perlindungan.
• Litar ini mestilah dikawal oleh alat
pelindungan sama ada fius atau MCB

• Kabel yang digunakan ialah kabel


jenis tembaga bersalut PVC dan saiz
kabel mestilah tidak kurang
daripada 2.5mm2.
Gambarajah
Pendawaian Litar
Jejari.
S/K 1 S/K 2

E
N
L
Litar Jejari Jenis A2
Kadaran arus kabel
ditentukan oleh kadaran
arus perlindungan
( iaitu 30A atau 32A –
Fius atau MCB ).
Kabel jenis tembaga
tidak kurang dari
Luas lantai maksimum 50
meter persegi 4 mm2 boleh digunakan
dan luas maksimum lantai
untuk pemasangan
4mm
jenis ini ialah 50 meter
persegi.

30A
Litar Jejari Jenis A3
Kadaran arus kabel
ditentukan oleh kadaran
arus perlindungan iaitu
20A. Kabel jenis tembaga
tidak kurang daripada
2.5 mm2 boleh digunakan
Luas lantai
maksimum 20
dan luas maksimum lantai
meter persegi untuk pemasangan jenis
ini ialah 20 meter persegi.

2.5mm

20A
Litar Gelang Jenis
A1
• Peraturan IEE telah menetapkan Litar
Gelang hanya boleh di pasang pada
kawasan yang tidak melebihi 100 meter
persegi.
• Jumlah bilangan soket yang boleh di pasang
pada satu Litar Gelang tidak terhad.
• Walau bagaimanapun jumlah arus yang
digunakan mestilah tidak melebihi kadaran
arus fius yang mengawal litar berkenaan.
• Jumlah 'spur' atau sulur bagi satu Litar
Gelang tidak melebihi bilangan soket.
•Sambungan
• Kadaran alat perlindungan arus lebih
ialah 30 Amp. / 32 Amp.
• Saiz kabel yang digunakan mestilah
tidak kurang daripada 2.5mm2.
• Konduktor litar membentuk suatu
gelang berterusan bermula dari
punca bekalan ( litar akhir ) ke
beberapa poin soket alir keluar dan
balik semula ke punca bekalan.
'Spur' disambung dengan
Menggunakan kotak sambungan

E
N
L

“Spur” disambung
pada terminal
soket

* 'Spur' boleh disambung pada :


a ) terminal soket dalam litar
b ) menggunakan kotak sambungan
diantara poin soket.
c ) di tempat asal gelang itu.
Litar akhir kuasa
peralatan
• Litar yang mengambil bekalan terus dari
sumber bekalan
• Menggunakan peralatan kawalan
tertentu bagi mengawal bekalan seperti
pemula,unit kawalan pemasak dan suis
dwi kutub
• Menggunakan saiz kabel tidak kurang
dari 4mm
20A

Unit Pemanas air

20A
SPN Suis
PLAB
Utama
Unit Pendingin udara
Punca
20A
Bekalan

Pam air

40 Amp 40A 32A


100mA

Unit Pemasak

Kabel 2 x 4mm2 pvk


Litar akhir Khas
Terdapat juga litar yang dipasang secara
berasingan dalam litar akhir lampu dan kuasa
disebabkan pengunaan arus yang rendah dan
perlu

Pengiraan arus beban beban ini tidak termasuk


dalam jadual peraturan Faktur Pelbagaian.

Tiga jenis litar yang perlu pengasingan ialah :


i. Litar loceng dan Penggera elektrik
ii. Litar lampu kecemasan
iii Litar soket pencukur
Pendawaian Loceng
&Penggera Elektrik
Loceng elektrik
dan penggera.
1
2 Alat Ubah (240V –
V 12V)

E
L
N

Suis Loceng
Litar Lampu
Kecemasan
• Litar lampu kecemasan biasanya tidak
mempunyai suis kawalan
• Bekalan biasa digunakan untok mengecas
bateri lampu secara automatik apabila
dalam keadaan normal
• Saiz kabel yang digunakan ialah 1.5 mm
dan dilindongi oleh pemutus litar 6Amp
• Biasanya di katogerikan kepada jenis
Senggara dan Tak senggara
•Sambungan
• Dalam sistem senggara lampu kecemasan
akan sentiasa dihidupkan melalui pengubah
langkah turun dan jika berlaku kegagalan
bekalan ianya akan terus menyala melalui
bekalan bateri
• Dalam system Tak senggara pula lampu
kecemasan akan hanya menyala apabila
berlaku kegagalan bekalan utama
Litar Pencukur

• Satu litar yang di pasang didalam bilik


air bagi kemudahan alat pencukur
• Menggunakan unit pencukur dwi voltan
• Saiz kabel yang digunakan ialah 1.5mm
dan kadar alat perlindongan ialah 6 amp