You are on page 1of 7

1

CENTAR ZA GEINFORMACIONE
TEHNOLOGIJE I SISTEME
NOVI SAD
FAKULTET TEHNIČKIH NAUKA
KATEDRA ZA AUTOMATIKU
I UPRAVLJANJE SISTEMIMA
JEDAN PRISTUP U KORIŠĆENJU GPS
MREŽE ZA DETEKCIJU PODZEMNIH
INSTALACIJA
Aleksandar Ristić, Dušan Petrovački,
Miro Govedarica, Marko Radulović
Georadar (Ground Penetrating Radar)
neinvazivna detekcija podzemnih objekata
infrastrukture i karakteristika tla
Implementacija prikaza prostornog preseka zemljišta snimcima
visoke rezolucije sa lokacijom i oblikom objekata u podpovršinskom
sloju
Funkcionalne celine: sklop predajne i prijemne antene, upravljačke
jedinice sa Windows CE OS, baterijsko napajanje i transportno vozilo
Princip rada:
1. Predajna antena emituje polarizovane
elektromagnetne (EM) talase visoke frekvencije u zemljište
2. Postojanje nehomogenosti u zemljištu izaziva
refleksiju jednog dela EM talasa od graničnih površi, drugi
deo refrakcijom prolazi do narednih slojeva
3. Proces se nastavlja dok slabljenje emitovanog signala
ne bude isuviše veliko
Uzrok refleksije: promena dielektrične permitivnosti materijala na
graničnim slojevima infrastrukturnih objekata i zemljišta
2
Georadar (Ground Penetrating Radar)
funkcionalne celine
Uređaj merenjem vremena
dvostrukog puta reflektovanog
talasa određuje relativnu dubinu
temena cevi (kabla)
Stvarna dubina zavisi od
karakteristika tla - dielektrične
permitivnosti, određuje se
kalibracijom za konkretnu lokaciju
Antena emituje konusni snop EM
talasa širine β=35°÷45° - antena ne
mora da bude iznad samog objekta
Sumarni prikaz svih amplituda
signala i dubina na jedinstvenoj
trajektoriji čini geometrijsku figuru -
hiperbolu
Vrh hiperbole - teme cevi
Georadar (Ground Penetrating Radar)
preuzimanje podataka - tipovi skeniranja
Tehnike skeniranja:
2D - brzo lociranje parametara
3D - analiza složenih
infrastrukturnih celina
Parametri:
dubina cevovoda (kabla, tanka)
pravac trase cevovoda
lom trase cevovoda u horiz. i
vertikalnoj ravni
nagib cevi
koord. početka ili kraja cevi
dužina cevi
ispunjenost cevi
promena prečnika – redukcija
materijal cevi
detekcija curenja cevovoda
estimacija spoljašnjeg prečnika -
dodatni procesing
Akvizicija
Idealni sken
Hiperbola
3
Georadar (Ground Penetrating Radar)
procesing podataka + GPS
Softver za postprocesing skena: filtriranje, normalizacija i
transformacija sirovog signala, funkcije za automatizovanu detekciju
i markiranje linijskih objekata tipa cevi, te definisanje dubine, analizu
slojeva, kreiranje prostornog prikaza
Obrada i tumačenje podataka zahteva određenu pripremu i
iskustvo
Prostorne koordinate svih karakterističnih tačaka na površini
trase su definisane primenom GPS uređaja, podaci integrisani u CAD
projektu, trasa sa karakterističnim tačkama i atributima i
georeferenciranom podlogom
Primena GPS uređaja se definiše na osnovu:
- željene tačnosti prikaza trase
(Rover Trimble 5800 centimetarske tacnosti, Trimble
GeoXT (struktura:atributi za opis snimanih objekata decimetarske)
- tehnike snimanja: on line preuzimanje korekcija RTK režim
(GPRS ili radio veza *(), GSM)
off line korekcija PPK režim, VRS,
diferencijalna http://gpsweb.ns.ac.yu,
Izravnanje sa postojecim koo sistemom, merenjem tacaka drzavnog
Rezultati primene GPS + GPR
GPS premer:GeoXT, VRS korekcija
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
ZRENJANIN: Postojeći
kanalizacioni vod u centru grada,
prečnika 300mm i dužine 1000m,
betonske cevi, u funkciji, na
nepoznatoj dubini i trasi, nepoznat
raspored položaj i stanje šahtova
Određena u potpunosti trasa,
dubine, zatrpani šahtovi...
4
Rezultati primene GPS + GPR
GPS premer: GeoXT, VRS korekcija
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
KIKINDA: Postojeći atmosferski kanalizacioni vod na 2 lokacije,
prečnika 600, 900 i 1100mm i dužine 2,5km, betonske cevi, u funkciji,
na nepoznatoj dubini i trasi, nepoznat raspored položaj i stanje
šahtova
Određena u potpunosti trasa, dubine, zatrpani šahtovi...
Rezultati primene GPS + GPR
akvizicija i procesing podataka
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
KIKINDA: Postojeći atmosferski kanalizacioni vod na 2 lokacije,
prečnika 600, 900 i 1100mm i dužine 2,5km, betonske cevi, u funkciji,
na nepoznatoj dubini i trasi, nepoznat raspored položaj i stanje
šahtova
Određena u potpunosti trasa, dubine, zatrpani šahtovi...
5
Rezultati primene GPS + GPR
GPS premer: Rover 5800 i GeoXT, VRS korekcija,
RTK korekcija
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
APATIN: regionalni
cevovod 12km, različiti
tipovi materijala (PVC,
poliester, metalni
segmenti u šahtovima i na
prilazima šahtu), prečnici
(od φ125mm do φ350mm),
relativne dubine temena
cevi (od 1m do 2.5m),
manjim delom kroz
urbanizovanu sredinu,
RTK režim, lokalna
transformaciona ravan,
proces akvizicije završen
za 3 dana
Rezultati primene GPS + GPR
GPS premer> Rover 5800, RTK
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
NOVI SAD: skeniranje buduće trase kraka glavnog kanalizacionog
kolektora, dužine 650m, širine 10m: detektovano je 25 novih podzemnih
objekata uključujući i postojećih 47 objekata (cevi, kablova) koliko ih je
postojalo na podlozi, akvizicija je izvršena za 1 dan
6
Rezultati primene GPS + GPR
akvizicija i procesing podataka
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
NOVI SAD: skeniranje buduće trase vodovoda 500mm, dužine
600m, širine 10m: detektovano je 20 novih podzemnih objekata
uključujući i postojećih 24 objekata (cevi, kablova) koliko ih je
postojalo na podlozi, akvizicija je izvršena za 1 dan
određen je nivo
podzemnih voda
prepoznati su neki
od objekata
donet zaključak o
mogućnosti
realizacije trase
Rezultati primene GPS + GPR
akvizicija i procesing podataka
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
BAČKI PETROVAC, MAGLIĆ:
GPS snimanje buduće kanalizacione trase u dužini 60km
RTK režim
Preuzimanje korekcije za RTK GPRS vezom
Akvizicija podataka izvršena za 8 dana
ZVORNIK, RS:
GPS snimanje postojeće TT trase u dužini 40km
RTK i PPK režim
rad sa lokalnom baznom stanicom
preuzimanje korekcije za RTK radio vezom
1 bazna stanica Trimble 5800, 2 rovera Trimble 4800, 2 rovera
Trimble 4800
7
Rezultati primene GPS + GPR
3D akvizicija i procesing podataka
detekcija i mapiranje postojećeg cevovoda
6a
6b
GPR+GPS primena:
neinvazivna detekcija podzemnih objekata
infrastrukture i karakteristika tla
Detekcija podzemnih cevi (metalne, plastične,
azbest-betonske, keramičke – vodovodne, gasovodne,
toplovodne, drenažne, kanalizacione)
Detekcija podzemnih kablova (telekomunikacioni,
energetski)
Analiza stanja puteva (stanja asfalta i podloge)
Detekcija podzemnih rezervoara i curenja cevi
Detekcija podzemnih podpovršinskih voda
Analiza betonskih konstrukcija (položaj armature,
pukotine, određivanje mogućeg mesta bušenja)
Detekcija oblasti kontaminacije zemljišta nekom
supstancom (npr. naftom)
Geološka istraživanja tla