Chuyên ñề

ðiểm cực trị của hàm số
Ebook ðược Download tại:
http://ebook.top1.vn hoặc http://maichoi.vuicaida.com
Biên son: Thy Bùi Anh Tun
Cng tác viên truongtructuyen.vn
Nội dung
Tóm tắt lý thuyết
Một số chú ý
Ví dụ minh hoạ
Bài tập tự giải
Tóm tắt lý thuyết
Cho hàm số y = f(x); Tìm ñiểm cực trị của hàm số.
• Cách 1:
- Tìm f’(x)
- Tìm các ñiểm tới hạn.
- Xét dấu f’(x) suy ra các ñiểm cực trị.
• Cách 2:
- Tìm f’(x); f’’(x)
- Tìm các ñiểm tới hạn, giả sử là x
0
.
là ñiểm cực tiểu.
là ñiểm cực ñại.
0
0
0
f '(x ) 0
x
f ''(x ) 0
=
¦

´
>
¹
0
0
0
f '(x ) 0
x
f ''(x ) 0
=
¦

´
<
¹
ðiểm cực trị của hàm số
Một số chú ý: ðối với cách 1
• Nếu tại x
0
mà từ trái qua phải ñạo hàm ñổi dấu từ dương sang âm
thì x
0
là ñiểm cực ñại.
• Nếu tại x
0
mà từ trái qua phải ñạo hàm ñổi dấu từ âm qua dương thì
x
0
là ñiểm cực tiểu.
• ðạo hàm y’ không ñổi dấu qua nghiệm kép
• Nếu x
0
là ñiểm cực trị của hàm số thì f(x
0
) là giá trị cực trị,
M(x
0
; f(x
0
)) là ñiểm cực trị của ñồ thị hàm số.
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa - Ví dụ 1
Tìm m ñể hàm số y = mx
3
+ 3mx
2
– (m - 1)x - 1 có cực trị.
Lời giải
y’ = 3mx
2
+ 6mx – (m – 1) = 0
m = 0 ⇒1 = 0 (Vô lý) ⇒Hàm số không có cực trị.
m ≠ 0. ðể hàm số có cực trị thì y’ = 0 có hai nghiệm phân biệt
Kết luận: Vậy thì hàm số có cực trị.
Chú ý: Một số học sinh thường mắc sai lầm chỉ có ñiều kiện ∆’ ≥ 0 vì:
• Hệ số a = 3m chứa tham số nên cần phải xét a = 0 hoặc a ≠ 0.
• Nếu a ≠ 0, khi tính ∆’≥ 0 là sai vì ∆ = 0 thì y’ = 0 có nghiệm kép mà
qua nghiệm kép thì y’ không ñổi dấu nên chỉ có ñiều kiện: ∆’ > 0.
( ) ( )
2
1
' 9m 3m m 1 0 3m 4m 1 0 m 0 ho c m
4
⇔ ∆ = + − > ⇔ − > ⇔ < > Æ
1
m 0 ho c m
4
< > Æ
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa (tt) - Ví dụ 2
Cho hàm số Giá trị nào của m ñể hàm số
ñạt cực ñại tại x = 0.
Lời giải
Hàm số ñạt cực ñại tại
Vậy m = 2 thì hàm số ñạt cực ñại tại x = 0.
( ) ( )
3 2
1 1
y x m 1 x 3 m 2 x .
3 3
= − − + − +
f '(0) 0
x 0
f ''(0) 0
=
¦
= ⇔
´
<
¹
( ) ( )
( )
( ) ( ) ( )
( )
( )
2
Ta có f '(x) x 2 m 1 x 3 m 2
f ''(x) 2x 2 m 1)
f '(0) 3 m 2 ; f " 0 2 m 1
3 m 2 0
m 2
Thay v o h
m 1
2 m 1 0
= − − + −
= − −
= − = − −
¦ − =
= ¦ ¦

´ ´
>
− − <
¹
¦
¹
µ Ö :
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa (tt) – Ví dụ 3
Tìm m ñể hàm số y = x
4
+ 4mx
3
+ 3(m + 1)x
2
+ 1 chỉ có một cực trị.
Lời giải
ðể hàm số chỉ có 1 cực trị ⇔(2) vô nghiệm hoặc có nghiệm kép hoặc có 2
nghiệm phân biệt trong ñó có một nghiệm bằng 0.
(2) vô nghiệm hoặc có nghiệm kép ⇔ ∆’ ≤ 0
( )
3 2
2
Ta có: y' 4x 12mx 6 m 1 x 0 (1)
x 0
2x 6mx 3(m 1) 0 (2)
= + + + =
=



+ + + =

2
1 7 1 7
9m 6(m 1) 0 m
3 3
− +
⇔ − + ≤ ⇔ ≤ ≤
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa (tt) – Ví dụ 3
(2) có 2 nghiệm phân biệt trong ñó có một nghiệm bằng 0.
Vậy với thì hàm số chỉ có một ñiểm cực trị.
1 7 1 7
' 0
m m
m 1
3 3
3(m 1) 0
m 1
¦
− +
∆ >
¦
< ∪ > ¦
⇔ ⇔ ⇔ = −
´ ´
+ =
¹
¦
= −
¹
{ }
1 7 1 7
m ; 1
3 3

− +
∈ ∪ −



ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa (tt) – Ví dụ 4
Cho hàm số . Tìm m ñể hàm số ñạt cực ñại, cực tiểu tại x
1
;
x
2
thỏa mãn x
1
+ x
2
= 4x
1
.x
2
Lời giải
ðể hàm số có cực ñại, cực tiểu tại
2
x 2mx 2
y
mx 1
+ −
=
+
2
2
2
mx 2x 4m
Ta có: y' 0 f(x) mx 2x 4m 0
(mx 1)
− +
= = ⇔ = − + =
+
2
1 2
2
m 0
m 0
x ; x ' 0 1 4m 0
1 4m 3
f 0
0
m m
¦
¦
¦
¦


¦
¦
¦
⇔ ∆ > ⇔ − >
´ ´
¦ ¦
− + | |
¦ ¦


|
¹ ¦
\ ¹
¹
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa – Ví dụ 4 (tt)
Vậy thì hàm số ñạt cực ñại, cực tiểu tại x
1
; x
2
thỏa mãn
x
1
+ x
2
= 4x
1
.x
2
{ }
1 2
1 2 1 2
1 2
m 0
1 1 1 1
m m ; \ 0 (*)
2 2 2 2
m
2
x x
2 1
Theo Vi-ét ta có: x x 4x .x 16 m
m
m 8
x .x 4
Tho mãn (*)

¦
¦
¦ | |
− < < ⇔ ∈ −
´
|
\ ¹
¦
∀ ¦
¹
¦
+ =
¦
⇒ + = ⇔ = ⇔ =
´
¦
=
¹

1
m
8
=
ðiểm cực trị của hàm số
Ví dụ minh họa (tt) – Ví dụ 5
Cho hàm số . Tìm m ñể hàm số có cực ñại, cực tiểu nằm về 2
phía ñối với Oy
Lời giải
ñể hàm số có cực
ñại, cực tiểu nằm về 2 phía ñối với Oy.
f(x) = 0 có 2 nghiệm phân biệt x
1
; x
2
thỏa mãn
2
x x m
y
x 1
+ +
=
+
2
2
2
x 2x 1 m
Ta có y' 0 f(x) x 2x 1 m 0
(x 1)
+ + −
= = ⇔ = + + − =
+
1 2
1
x 0 x
x 1
< <
¦
´
≠ −
¹
af(0) 0 1 m 0
m 1
f( 1) 0 1 m 0
< − <
¦ ¦
⇔ ⇔ ⇔ >
´ ´
− ≠ − ≠
¹ ¹
ðiểm cực trị của hàm số
Bài tập tự giải
Bài 1: Tìm các ñiểm cực trị (nếu có) của các hàm số sau:
Bài 2: (ðH Huế Khối A - 98) Tìm m ñể hàm số y = x
3
– 3mx
2
+ (m - 1)x +2
ñạt cực tiểu tại x = 2.
3 3 2
4 3 2 4 2
2 2
2
3 2
2
a. y 2x 3x 1 b. y x x 3x 1
c. y x 4x 3x 2 d. y x 2x 1
x 1 x 1
e. y f. y
x 3 3 x
x x 1 x 3x 2
g. y h. y
x 1 2x x 1
x 1 x x 2x 4
i. y j. y
x 1 x
= − + = − + + +
= − + + = − + −
+ −
= =
− −
− + − +
= =
− + −
− + − +
= =
+
ðiểm cực trị của hàm số
Bài tập tự giải (tt)
Bài 3: Tìm m ñể hàm số ñạt cực ñại, cực tiểu tại x
1
;
x
2
thỏa mãn: x
1
+ 2x
2
= 1
Bài 4: Cho hàm số xác ñịnh m ñể
a) Hàm số không có cực trị
b) Hàm số có cực trị
c) Hàm số có 2 ñiểm cực trị có hoành ñộ dương
d) Hàm số có 2 ñiểm cực trị nằm về 2 phía của oy
e) Hàm số có 2 ñiểm cực trị có hoành ñộ thỏa mãn
f) Hàm số có ñiểm cực tiểu thuộc khoảng (0; m) với m > 0
3 2
1
y x mx 4x 1
3
= − + − +
2
x 2mx m
y
x m
+ −
=
+
2 2
1 2
x x 3 + =
ðiểm cực trị của hàm số

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful