Dirpui~tj:-VIlt.,<' ... ' Artic~·'Vlt.

as',

~ !~~I(e~iJl~n.tia earUrri.proo4tittlr, vt ~~cepta<:A hirz.quia femper operatio Htriit:lfa ,&cr~3.~ In dhs;& confequentcr,\tt dependens a cauf<i':': ta.exi~ ab\jperayire, ipIl.unque (uPPoDir e~i~ rilatcriaifJquoddl contra raeionem cre.nio-·r· :.. flere, &"Hc debetab eo ditlirigui, &' operans nis, ve SIl:u'ez vrgetdifprj:I .i:rIeth.fecf; 8.00;);' r. !pfum' deb~t'e~e nititl:6ile denonJjperatidnc

. 3 ~ Sed rerp. Qtod taufa>tilaterialis o(lnrepug .. ;; ;. 10 opct~tionem, at de vn,l eperaeione.i n al i.i~

DJ t creatiom quando' ipfa . etiatn prodcc i tori: - Sed de.hoe itriplillsdice[urC"it.lOco. Exnoc

, & tenetfe ex parfet(rnlini ad quem/ed'qua;; , iiritemfequ.hUr, id.qlldddicit So Tho;o.in pr~

- do pr~rupponitur, ita quod ex ipfa aliqtlid .. : - fe-Rei artie: ~~qddd quzlibet;cl'eatura murabi.

- educitur, tunc repugnae creationi, fieu; edam - 'Us eft'penes atfecuticinem flii finis ,I .. fie enim

';c~ lum creltlJr,li~et forma eius fiatdepende:g;", .. per qperationc!l1 aliquam'obeiner]. debee , ~ a cauia mareriali , quia ipfa d:t·j~-m nla~e\'i<i':'-·;' .:c:on(eqUj!Dterveraliquam O1utatkiDc~, ftcUl: cili ell:'produtb, (ier ta:Jeln.g:4..iotl~m·, tkct ';B ·in,cre:aturis r.aciolJalibu.s obrinetur finis per

. pirte termini ad quem Ie tL!httlihn adip[unf" eJeai~nerri I ibera.p,quz v ertibil is en debo-

educendum pra:fl1PPQnitur." _d. . ." ': nd-illm:dum;vbdC:f&dmniscre:trUl"a: iatid.

,.' ' . Cir(~'aliam irttlta-bmtatemcr~~t~t~ non ·rialisdhapax peccati; de quo: djceaius~;jnfr~

folumcircafinnnetlesfed eeiam drca{ullrQ' ,en q;6.i~: .. ' ... ' .' ". " ,,' :::;,p

, operation'e~,&circa-aliaacddentia. ·vog.lti: -y",." ~/niqu, ell mtitabilis cireatdd fectitldtl 'cum circa quem efi mobiHstvel alia acdden-':i i: Jocurn,quia' nulla res edam fpidtua!is en im~

. tia,qil~ dfuperioricaufa poref] recipet¢· ;0;,' .. , :'. mobili~idequdiofr~q.5' i.agetiir.Porcli edit 'Thom,in'pl'zfenti artie. ~. fentiibrimE crea;.i,;;", recipere allquaaccidcntia ~t diuhi:i panicb 'turam efiemueabilem, vel quantum ad opera- '_ . pationc,quii omriiscreatura habet' po~ritii iionem. v e 1· q uan eumad acci deneia; cfe-quo, L. obedicotialerii :rcfpeCi:a De i I V t immuretur etiam v ideri poteil D.SantlXus opufcul. 6 9~" :-.; a6 ipfoficutciplacuerit, velquoad .nouarn ' vbi ofien4itquod nulla crearora potdl:habe.:~} perfc(ltonem;vcl quoad riOUam opcr3rione" ~ bonirarem ex: (ota: (ubllaotia .fine aFd~eri"<". non poffer aueem potentia iib obedientialis tibuSi."Et: l~coperag~,ap~'2 3' Docet nl111atfJo:',:f.c:'irirelligi fi'non eflet-capax accidend"am-;ftiH-.

fubflantiam effe incapacem accidentidlri~ riili·· flaritia ma;quz habet talem porenriam obe-

diuinaql •. ;. . ... '. . : ... '.. I,. dieotiale,*ttiquid,eIII per,illam capaxe{fedti-

" ~Od ;iJ~~d [r.edalitf~:~~' ()m~i rubnan't~a~er jmm'u~atidllllm ~e nouo 3~l~rii:ntjlHll ti~

debeat dlfilD,gul epersero ems, & vrrtus alh... 11 fub{lantlzJ qua;_cllqJque acclderalm:r fe de ..

ua, feu operatiil.(D., Thorn ~ dace t inh :l,C i.r ~ b enrhabere ad ipram~na m fi (uhUari.tia 1# mu-

q. 5' 4.ai:i:.J'.:1'[q~ 7:j;art. ucuili~ ranones mi~ tarent.foiueret rpeci#m.Vnde nulla eH crea-

DUS efficaces v'ifz~fu!1t.P.Sj)areidirp~t: 18. D' tnta;quzn9npo[sit'meliorari dDeo {ocun.~

triet~(ea.j-. num. f.6~: Eas ramen defendimus dum accident:)lc;:s p~rfectio'ne~,v~ tradit D~ .

in PhHic~ q: Ii; 1rt.i~& in librisde animaq. th~m.t 'Plq.2:1£rt.~lci:~ videriiporell. in I;

!i.are. i :'Et~ten:~m:itif:q ;14";~gendo de i~tel'; ad Anib .. diil. 44.q. i. Er lie paeet quod ddt·

led_u' i :lIiB~~ta;~i6t1e; .Al1gi:li~ipli,ablh11:S " . \. '. " nis crca:fur<re1.l:\.m'ur1biiis.:aHql1a:, -;'"

. rai:iories:D~Tha":j"oib~s.:PtbbabkirtcelIeafi. <';': '.'1ffiita~jol1C::a'cddeD\~ .. - ;

&: intetleffionem;diftirigui":ifCubfrantia Angc . tali ..

1i~~E.fide~ eftde quaCUmq, operatlone crea- .{i 'n~' - .: ~." . ,,::,C ;:J .' .

:-·:-·.~1:;~:,~·~£·,~.~!' ',' ~;,j;.-'~I .. _'.~ ~.,:~ ~,. c: ;1:_,,:' : ': ';. ,I~-"';'''::

a,' . __ ._ .... "'_' ~ •. j :'> '.~-~';i.~-lii· - .. ·-5'." ... ·- ... t ... • •• - .......... _

-~ ".~~~:"";-' ~,..'.,. ... -.- ......... -~.- .".6~ ~'j(,~,

. Q;v::ii:':i;1' to. ::]fi'it,'G,i.~f.,Ai~ .• :

-"1 n_., ~ .. :(1 ". : '-. 'J I ~n-.·.~· . 'h_:. "'~':;";:'·'L::: <:~r. '; L-~ .~ ..;/

.D,:E_:'. D .,p.' r::,:/E--:'X ~ ~:~-,'f:l.l'.cr~~'~'r B,

" ". ,':_~~~~_ "'.: ..' e~plttatiolittcr,,~plrrhom'A;->' "i < "<". ~ :

,. ,_ . \"q._' ~c.\ {_i~,:p:'. '~!"_;_-:.n"'i.,~I .. l:l.~ .. lLtl .

i~-_ ' . 'X J mmut,abili ta~te1}end~lqua:egit D. T_hotp.q.pr!~'ff¢quj~nr:rre~nitas,qJJ~'~mp()l'-: . ,~." .' .. nt-duratlOl1t:IJurumurabJlem.De ~r(:rnHat:t!~tlteffl.:OOQ c-Qoliderar D. Tbo. u,'1-p.r-s:". . '; /fenti.Primotoiitidchitkternitatem {e'tlnd_UJ~1fe •• Deinde comparariue lid darario~J nes're;;,tas.D.e'dJatccuhdUm(<5.c6n{id~tat~lPi~tibul' primi$ utkulis~ De;ipfa ver,Q,

coinparadU'e'~I)Ordine ad duraticnes 'cruaas. ioajl~.triQu.S.articu]Js~ ~,' . _.' -'. - "

,',' >.' ;:;.".'; J.' ..... i._: ., ":._';; ::,;"-;.;::; - ~I;!:'l._;" ""'~'.;~'" ._, Prj~o:

Primo ergo.etoliw D. Thom:l.s,diffinitionein~.wnir:1tj~ inprimo articulo Deinqe':itl.re'llI~; do o:t.;,1d i r c( mite ~ire.J).e() .• , & in tercio, ita effe:rito pi III Dei dl."e::et~rnUll1JqI?9d a 1 t,eri.,l!~n Eot t"U

~ conueni.r'e-Ioquendc prnpriide zreroirate.DiffinitioOCOl3':ternitJ,tis ~~xplica~ ex dllobllStqli~~.aQ il!amconCUrl'llEill,fdHccr,.inrermitJ'lbiliras,tiuratiorlls,qllia fine, & p~inc'pjo caret , ~ imml1f!,l~JIicas.raeione ·cuitlscaret'(llccersione.'&lic.de6nitrir·:~t\!rnir.a.s.quQde(T .. }r*,.m;nahilis f,#~··tot4

jirrJtd, & p~rfeliJ. pllfi~io.~am:diftinitjop.em infr~ Jati;lS e:x;pli(~bim~~.;,-.>~ '..' ., ":.

: ·e.\'30drm-pr'inclpio .. colhgie D.eumcfI'e a'termlm ,ql1la el] ltr.f!ltH3bll'~rl.t3, ,q110d;GCllP;1t,10 ternporj s confequitut.motum~ (eu ruutabrlitatem, ira a"r~rni.t;t s :iw.mutah.jlit~tm}~· Et-(imilit~r colhgir a,ri:ielit'-l.proprium eire Deie6'e a:ternurn,qui~propril1meius elt,~ffe imQ'1tltab'''elJl~li~~t . fccnodurnquOtl.aliqu:iipanicipailt·aliquo modo immutabilirarem "eriamflH) modo parth;jp~l1t

.I['rertritat"ein~ikqfiibll~omn'bus,agemus in d.i.fpu~1tjone Iequenrj •. ' ,':' '. f

, . Citi..a focnnd .. 1tJJconfid era cienem .. :rternit4tis ;Prjmo c cmpa r~~.p. rhp_.~t emit ~lt e-m ';~m tern··pore',dei ode cit III reuo~qllod cO:: menfm'a.: dora tionis crea tz- peqJl~p~'!1~js • J~.~ non fllCCefsiu~ ~ ~ ·randcm,confiderat ipfum zuurn tn fe ip(o an.fit vnum.vel plura> Differcmtiam,ergo z·t:c;rl"_liHti~jl ,ierilp:ore olIcindi r D.Thom~art-icl;l1. 4.:1CCI piendameffe pri mOl&: perfe ex: eo q'uad te Il1PP,sc,on r e-: quimr ad ITIOtUn1.& Iuccefsicnem.ateroieas vero ornm caret rllccersiQ~e,_&-en rora ~rr'!l.l -. :.,~ i . D!ff!rmtia?1. ur em ererniracis.ab zUl:fconfidera'tur aD. Thom.arr .,,;.qllja zuum rnenfurar ill~~ qt1a:tn rno ct1e'non habenr rransmuearionerrr.beue.ramen in operarionibusjvel accident ibus , fi.iCllt c'con tr a r empus m enfura tea, qu:r (UI)[ murabilia fecund urn efle ,& non Col urn fecund urn ope-ratinnern, AEterniras vero menfriratid~quqd neque in eITe ~ neqlll.:jpopcr.:l.rior,e I,ve.l in ali_qlJo ,nliocompa tin-it 1l111tationem;Delliqlle in arttcul, 6.,aJ}epdtt dari vnnm ran' llm a:tWlI!~ Gcpt datnr V!111[J} tantum tempus.ficur enirn moms fi~licifsi(n.4_S'''~ reglllarifsimus fi,llldat Vl1am,r:ltjone~1 tempor is menfuranris reliquosmorus.x durariones eorurn.ita prima fubHanda. ami,terna Ilabec

vnum euum [i,mplicills,& perfedius.quod men[uratalia. ."

'. '

-.

____ ---~.-~~,-.--~- ~-------~rr---- .. ~--------~~~~~--~ __ ---~~_.

A .deodum o~riem ;':~~io~em f~cc~ts'ioriis, &: mil t_abi.l·itatis{om~nfllrando;pa:in [uccefsi6 ,5& motus 1101.1 petf~,CtepQfside~;~eque 11mtil •. r~~ tr.:mllr. & conlequenrer ;lJiqui'i:.i;;lodl, &. ali: qulddeeil. l¥ lic;,nonp'q~:elhcirUQl.p'ofs~~~rr.;,

-""---~---:--~---:-'"''''-''~''''''''-''''''''--c-. ,_ Polfefsio erg~ in,I1Rn[uml: (tl~ce(s,j~n.~;o.p\,bn~

' .•. , ... ;"';':' .. ',,,~,~-,;.,(, , \ . tur.f¢l\milra.tjofli_J19q:(Q;b'm.,I1I,;tef~al,ir;et)"

A· g T l;CJM _L,Y,S . \ J.. ipla entita.te.rei~ :qu:t.,~a m~rlu~~~Ted ~tj~~.

:"."" ~'.'- ~.;, : .. Li~,~ .~.;-.i' . _ ~..'. formaliterjnra~jt;:me!JIj:~rt.1r·;t,.ita,"f'n(lnlile\l

Vtrum:~te.Ulita~~j1J"j1J"rLj"t;~atiJJntPJ ,d~ratio~ B furer per (tJc'er~~o·~~rfI,~r.epl~cati()ne~. (ppr.i

nis, &JrJ1tnjuElf;r..efpmfdDti? iil;qnoJmeon:r ur,a.tll't:tftl~t,vRi~~ &: i~ mutilJj 1 t

"- .. ~ modo id,6at ncill:tr~nre..:)ndq;re;t1',?rs,iJenJ~~

S Tctlt norauimus io expofirioneIlttere D. . Ex his. <;rg~\<;lr:i~~i~lH(a ~~~ep~;p. ~1~rp'i.,

Them.circa art iculum primurn, duo inc1u jaris aliquando eriim in fcriprura dicitural i-

dit'reteMft.1l~ -, al {' ernm-pertmen ~l'l=llla&ad~x: ,,~. ·'C. quid a:temu.n atteoMQ f 0: aim. ;t,dJppgil,ldi tenfionern illjns, fcilicer, quod carear omlll nem, & exrenlionem durationi s • aliquando termirY.?dn(<{ti~is,lpl00 e'{\: haJiJre ~rlfi!1ira- t":ureoden~o ad r:ai~m y,nifOt;~ta~js~{i imtell} £hi!" "fa dor·j_Hont., AMmn'<jood pc:rtinet <--AlJUr:ibilita.tis~·eiu,s~,·1?r'irr 0 modo ·~.i.~bmur

admodum ipfius durarionis, rei! ieee ~ quod CJ.6 a: terna al iqua vel propter lor.gif~ im'3 m dura-

ret omni (ITCtef'iipne.et !Il.ilt:lJ,il i\ate~,~t i(~O -.ctionem. rlcut~~f~S .d·ipmtur a:~ftni Pfa [m, dicirur if'Jt~rmiubiliivtf.d! rOla .Gmt!!:.&- 1"7" . », T'i. J llt~w!nn!1i ttl mfrabiliUr 'J.~, mantilms pCla pojJtflio.' Nam iy'l}ir~{it'l.rl!}iWilii!!l~.'-f ~~ft'''/!';'~~ Qf';tJS-[49. ·D()1fIU vmiret 'dt/id.:explicar durationerncarenrem omm rermrno rlUm·(Ollzum·tfternorllm;vel propter durario principi"~,(fi·nis. B;- ~kitif.'Vjiire:r.otiqs;q(lafn. L. J :mm;~neRl3e6rt1plic'iier.tficntrq!M 'ihfernidi d~r~tiOnrs ·ad·explicjndllfTI."~~~i~e'viril':tll-m:!', "~' ~dt:nr iterna Erai~:Jl.·~is b'abitabi~ex fJohil ~I~H~U?" effe , qil~,m,o'r~:r.at·10!1emt.V!t;Umqt1=: _. -tilm ar.dp~ibtlifi?IfittmiJ. E.t M~th~i.:2 5- emrIJ eluf,j em Jurarlon~ (!:fi"~:'&: :r'ql~.e·reptIg·· rJ! 1'.' 1btml 'bi.'1nfo ppl'CfUm ¢ f eN/'I1m. Sf'(or:ooroo nat Ill~.cer"ioni, ,'ll murahilirati; Dicitu£ ~\l-"'(!! t; ;:" do ~in.liolJ.I)r.:JJJ:r.nir:i~ U~iq~·r_(ph1matf im temtof.ajimul,& pufttJ&pnjfifsio,ad exclu- mutabilirateJD,vt Pfal, 101. T'Jautfm lJWJ

iPh

•. I,. ,,'

DIS P VTA''TJO' rx,

f J .' ~ .1. L.' ' .•.. '

Vt~tein~ate 1Jeift,~~'~dum fe,.

r, ' ~ ",'

, [)i(pu~tat~lX.

;pjiu,& a;ini lui non dtftdmt >,aut eriarn pet A quOd,ternita,s cOflliflii: in r.atione vnifornii ~ mOdtllU pofrersionisl~dlabirationis,vt .B[ai." ",(ati~, Ilt vnifol:mit:1s rarionem menfur£ hl~ 51.Hill dititlJr:ttl/tit:;'&: fobllmh 'habitant;", .', bet. Ventm quidelll dl,quod ,~pre Caier.inte;

, "'tf,.,,ittJttm, Vbi defignatur eternitas per mQ', . prerando dtCtum,D .. Thoniiquod ratio rr[er {}~ dU;nquietis,& po(fe[s1onis, vt i ntelligatur ab ra ti sc.:ooCtllic1in.3.prehenfionc v niformi tatisti olI1ni'ffl(')tu,Wflicce(sione fegregata.' ",' l?icie:none(f~ inteH~gendun1, quod C:011!if\:i~

.' LoqamdiJ'ergo de ztetnh:ate inhac feC,tin~ .li~aprehendl ~ ~e~ cQgn~fci ~it3.,quod~~erni~.:

da acceprioneproue nafcitur ex .omnimoda ~a$ 6c:c()mplefll:lc'ab,a~n.maiic,ut rempus.Ip-

immurabilirate, ad explicandam einsinerin» ,. fC,~amen':!lat'I~{c .• e~pt:lc:lteo:quod inquie

fecam qiliddit;ue m duo apudTbeologos CPQ \ ' ,!lml tas vmfor~:rutatlsa etuea:l,b f que aall an i

trouerra.funt~,p,.imum, an'~icmitas entitari- Wt;:.& fie ipfarrt vniformitlltem dixit non de-

ue,15(realiteldit durariodiuina t an al iquid. pelid~r'eab aau rarionis , fed clfe aliquid rea-

pr~tetdurltjOlteM .. St"u"ilum,:quomodorj:~ ~ '1.e1ipfam vera racionem.feu relationem men tio menlbir indudatur in, .izter~itate eo quod 11 flir~ non dixit e(f,deJ{em~,': ratio tne~filr~ 'confillidn reiatimic:,:rterni tas ;! rS i,,"~dA ftntlfjti~ (i!np lici tel' fa rerur ~tety:

aurem non poreftdicere relationem realem; hitarem addere aliquidrationis fupra reale~

cum non d iftingu3tura· natura d'iuiriaj" el du- raeionem dura,tiorii s permodum cliiurd.~ in,

ratlon'e.,gi'sut'cm eft relario rarionis non po- refpe~tl$ ra.tioriis.EtaJjqniexifi:imafl~hanc

teO: p'errin'eread conlli,tutionem ircernitatisj , relati6nem i',acio,ni&foh\m in oblique, & per

qu£ aliquid reale en. Et 6"000 habebie ratiQ .modUIli ccmplemenei pertinere ad ~ternjta;',

nein menrdr~.' " "',, "i tern, quiahocmodopertittetadipfiunrdi-

': C;,.c.Jj,,·imum aliqui ex.iRimarurlt: omnc:trl ,tio, menfu,rre .Alilve~o e:dl:imant ejiam ita

duearionem neceffano includere aliquamruc~rea:o calem refpet1:um raeionis includere, ed cefsionem.quia includit coneimiitatem , per ,quod, de eff"entia ~tcrri.itatis en. elfc men-

quam perfeuerat (hlratid, quod [code Aureol. furam~" '" ,

in I.d iltiti tt~ J 9 qll~ !lion. :i.art .1. Jn.argu m; , T e,.tia dtniqlil re"tend a exi£H mat' £tern~:

qua: qua.rto loco adducit. Vnde coHigit ~rer· . tat em addere fnpra realirarem durarionis no

nirarem non effi:dciratiaric::m • fco ipfam d iui~ e 'refpe,B:um rationis_, (e~ n~g.atio~em • 'Dit!i,,:,

hamnaturam quarenu] habet vim coexifteri- duntur autem , quiaaliqui ex Hbmant J quod

di H1finito'telTIpor~ iri)JgjnabiIl,fic~t irrimen- '~~ernicJ.s ,addit. fupra ,.dtiracione~ negario-

ficas eft qu~dam v rs.qua pOtefr a,rrmgerc om ncaHuccetsionis.' &defitionis.& dependen-

ne fpacilim imJlgiriabile , At veroMagill;cc tia: ab alio, q110~ explicatur iJlis parrjcul is,

B~n"z (!.icier lianc qu~tlidtl.llj. atticll!.~. no' 1r1le,.mtnahilis t tota jimul, & p~1cEla . Er

rabili v!dmd eie alia Idnge diuerfo fundameri ideo talis duracio porett coexiHereomnibus

to, eiilTimallit zteniicacem formaliter non atijs durationibuscrearis , non quia poficiue

effe d,jrieioricol,qilia forrrialirer importac vni ad Was fe exeendat, (icut fc ekrendit intelle-

br;ni catern Iljeri{ur~' , duraelo auce:n Dei eft ~us t 8:l voluntas • Ita SCOt. quod Iibr, 6., §~

res '11:::nlnnta per Warn.Vnde articul. r.dubi 7l!#ahsimc,Secundo P.w:r Suarez in Merh,

t:lt.2, e rplicarrationem ~ternitltis,q~odik ditpueaeion, 5d"feaibn.4.numct. r s , & r j.di

vn,f,}:-m:tas 'imnnicabilis nature ; que licec cit, quod in ratione formali aremitaris non

rn) iccr lIt rnenfiira durationis diuin~, ;amcd incliidittir aIiqbid rationis quaeenus pel1de~

c:'Op\mn~ id h;lbc~.ab i.nrell,e8;u,fictitdicit, D ex: aprehen~ol1e [Joari.intellet1:~s. AJ~it auD, I'ho-n.in prtrenttarticul. I _ quod apprre-: tern, quod In re ~tcrnttas neganonern .inclu-

h';onfio vniformitaris ell ratio ~ternitatis ~ irioi: dit , Iicut etism fi mplicita~ , & infiniras.non

tee O.:mn enirn menfuraeum, &' ~ternitaterri quidern negarionem tantuin detirionis, aut

rocn{uumc:m non eil relatio realis.fed Iolum fuccefionii;, hoc enim enam durationi AI}~

rariDl1';S. , 'gelQrum conuenireporefl.fed negarionern de

Cil'ta ftrun4um puntlllm tres pr~cipu~ pelidentiz ab alia, qua ilia duracio reddirur

feriteti,~¢ mueniuntur, p,.im~ exi fiimat a:te'r neeelfaria.~od dicit docuule D. Thorn.in t

nit'irein;lleq!Je clfc:nti.11icct.neqrie completi- dilliner. J 9q- l.art.,I. . . .,. c",

uc imporcare alsquid rarionis, fed cUe vnifor. , Vleima Pater Vazquez,hic dj[putat~6n, j I

micatem riatur~ immutabtlis pront habet ra capir. ).ingl1ir tcernitatcm coollate effenria-

tionem menfure.Ira Caier, in prefenci, Nee liter ex aliquo reali nempe durarione , & ex

ramen dixit imporrare ~::ernita[ern rationern aliquo rarionis non quidem relariuo.fed I},cga,

men[ur~tealis in ordinead Deum, fed dixit, tiuo,fcrlket,riugatione menfura: (t:(peClu ~p-

, m.s

.' ~

'", Artic.I.

l.60

.,QI1~ft, x.

iplins Dei. Rudoa~ltelIi men (urt ,qua~ha", A bet a:'rcrnit~s,tlort cfiper rnodum quanciraeis, " fed perrnodum perfeetionis rcfpeau duratid " . nurn crea rarum o'Ee hoc ideo-,quill. Deus non poteft in fe -ipfo menfurar.l'> per durationem fuam, cumpcrjus ratione, fut durationis fit men Iu rz b iIi s, non menfura ns, neque ref pc all lload pot ell a nobis.menfuraei per zternita'l tem,quia de rarione menfiire eft, quod fit: no': tior menfuraro, &: notificet illnd, Nos aurern non poffumus per erernieatem tanquam pet! roenfllr~m notificare menfueabilirarem Dei.

Et eandemfententiam de negarione menfu-

r;t Iequirur Pater Molrn, hie articulo. i. die .. putar.3.CQncll1fioll. 1. Exitlimn ramen non includere zt'crnitaremin. fua rarioneformiliB aliquod ens rationis J quo confhruarur , vel cornplearur, Heee [JOn pofs it i nobis intelli .. gi.nec explicari mfi per ahquam negationem fuccefs ionis, vel relatrenern menfure,

N ibilomirJul.V;'fJ P,.;01o. 1Bterniras rea-' liter,& potinue importat durationein,& non Iolam vniformitawIl iduutiooeabfiradam.:

Probaeur. prime authorirare , tum quia in Icriptura zterllitas ad modum annorum t &: dierurr- explicatur , quod fine conceptu durationis {tare non porefl , vr lob lo.Numquitl C Jimt dio bominiJ, din tai , & ann; tui jicut buman .. fii14t Icmpora? Er Pfalm. 101. I" gerJtratiotJem, & gtnel'ationem ann; tai , EI:

Michex 5'. EgrtjJul eill4 ab initio, Ii diebw Itt'1'4#atu. vnde S. Dronifi, capite decimo,

de diuinis nominibus dicit. ~r.ld Dew lau. J4tM tanqllam a",iqffllJ di'rum propt,,. hoc, quod om,.ium ipfo 'ft, &- te~m, & tempus,

(9. ante diet , & anit £uum , & t,mpw. ~od exponens D. Thorn. fuper ilium locum Dic:>n.ifij leaj?nefec~nda (inquit)~od V,W J"tIUI' a""fJuu1 dt,,.utrJ , quia ipfi 11'11 habtt omnium dU1'atiofJem , & ;fui , & lemporis • Hoc autem conftae , quod conri-

net ratione ~terniratis: I:rgo ztfmitas durario . Be Augufiin. I I. coofefsiou, capite D decimoquarro ; explicar zternitarem per durarionem , eumdicir ; p,.4jenJji dfit Pl'ttI~nl • n~qtu in pl',ttritum tl'tJrJji"t', iam non '.Iftt tempuJ ,foa ofUl'nit u , dfe: aurem pretens durarionem figni6cat. Denique Diuus Thomas, in przCenti articulo fecundo , ex eo explicat , quod Deus en fua ll:rernit3s, quia nulla alia res efi: fua durario • Ee in primo4ifdnEtione decimanooa ~ qll~fl:iooe fecnnda .ar ricu'o (ecuedo, Iciendum I inquir .f2!!..odtria prilrli8a fl,om;na,[ciJictt tlUrnita.t , ttmpU'J

0- tftlUmjignifi'."'t dz",ltionem quanJam •. ~

Pd me pa rnis,

RoJtio aueemconclufionis ell. :O!!.iaidpr;~r-: . tat eterni ras Dec ~ quod rem pus.rebus .~e~';'t poralibus , communisenimomnium i;()f}5~~ tus ell ~ternjtuem contraponi'tsOll?OT;J;I' fe, nomine :rternitatis deagn:ld ill', quod in no-, bis dcfignatur per tempus ~ fed tempus io-. trinfece ,&" effenrialirer ell durario , ergo & lEtcrnitas. Minor probatur ,quia pe.rreo:pus. menfuramps.dura r iones rerum re Dlporahum., dicimas enim ; quod sliquid dll~it vna.hora, vel vqp menfc, &c; E,goid JqllQ nlC.nflJ~an-: tur tales durationes debereffe e~iam:dur,@[i~. Nihil enim menfuraeur menfurapropria. &: adequara nitiper aliquid t quod en ·flli.geuc:,,; rise Vnde diflinguuntur diuerfe me.nf~r~ Ie-' cnndurndiuerra-gcnera , &, perfeCl:!fsJfI1um, feu magis indiuifibile in vnogenere efi~~n~ Iura carerorum eo quod quanto e£lma,gls JD~ diuifibile eft magis cerrum ,6quidem minos illi additur ~ \I'e1.aufertur,& fie quod eft fi1l1~ plicius in al iquo genere deferuit pm menfu- . ra, quia ad menfuram pertinet c:rtjfi~~re de fuo rneniurato, ':

1i[ec diti potefl, quod duratio folurn perti-' (Jet ad tempus. Vel t:ternitat~m materiali-' ter non v ero formal iter , & (:tfcntialiter,(e~. ipfa vniformitas , '" regulariras injnotu confhruie menfnram rempons.licer materia- - le eius fit durario ipfa rnotus • S ttl co,,,,'a efr,' quia vt dicit D. Thomas , in 'prime difhndione decimanona , qurefl:ione Iecunda i articulo prirno-, cum vnicuique rei refpondeae propria menfura ,' oportet , <l.!:od Iecundum condirionern saus menfurati accipiatur ellen rialis differentia ipfius menfure.Ergo ex con ditione ipfius rei menfurat~ fumirur non folum rnaterialis ratio I fed effentialis differen-' ria men[L1r~ , ergo cum res menfurara fit res Ipfa , vt durationi fubie8:a t oportet J quod cffentialis ratio talis menfuread durationcm perrineat . Ee huius ratio efl, quia. {dla vniformicas t feu regulari t3S furupta in abllraeto ell communis ad omnem menfuram , fiue in quantitate mows t & dur3tionis,fine in quan .. eieaee ponderls I Gue llumeri,&c. Ergo opor-' tet , quod dererminerurrario ralis menfure eflentialiter , & intrinfece per hoc J quod fit: vniformitas talissvel talis quaotiraris.vel ge neris.neque enim poffumusper menfuram pc, derum, v .g.per libras mefnrare id, quod dura tionisdl,v.g.dies,veI anuos.vel ecotra~ergo pereinet ad ipfam dfc:ntialE ratione mHurc no folu habere vniformirare, fed eria vnifor-' mitarem talis.vel talis c6ditionis, fell geoefis ratione, cuius fit apta,& habilis men( ura .

ad

·Dirpdta.t~lX~

~d Q1~~turan(_1l1;n ralia tnenfurai~. Olin' ergo' fA .~em~vnd·~ h~bet perfe~ione!'1 menrur.r,Ucec

,~~~r.rj:~as, pO~il.tut ill Deoad A~fig~ari.du~ ': h90 relanonem realem, ~ imperfedionem

y'ni fa,~~if ~tt:ml8,{ regtllatitatetri non in alid ~ep~rl~~~tia: ~ qua ine.n\uratum deperider j

lenc.r~,~:s~~ifiJWgen~re d'llrat'ionis, oporret ruenfura.licut tempus hcet fit menfara exrrin

~il~cf"iWe~lJ~ '~:(f~~ti~li cdi1~ep~u,includat~~ fees rdpeCtu nofiri;intrinrec~ ramen IDer'(u-

duratiq'l, Jt ii\f¢lrigafllr, 'quod efiaptl,& ha~l 'raH'Pfunl monnn ca:li t n.:que enitit he bet

qs ad aJ'61rurandu!it duratianetnpotiustquam iliud'tem'pin fupetius', qilomcnfutetur & in

vi~tu~lb~:quaDt~tatem .imme~fic~cis,vel fa- ivno qil~qrie geneeepetfeCtifsimul'n en ~enru,

pien~i~,v~[ 6'r;nrii'potenr~~t &c.· 'f " ' <, .rafl:ik &'citerortitn,'i fui'q'uldem inerinleca

, .• ~oj,."r!4,rJ~;':Auieb!ohoen(j.nconuin¢e .;a.liorumvero extriiifect. . »

r~"qLloA.!n:p'~a darario fiJrm~1.itert fedirir '!,:' ~ equ~da'etbdrier[endum, quod I ieee men ..

~u~ ritff;,6c:li,~ ¢it q'l1:ln ri tasy, i:tu~ l'Is~ E,o q?~-? :t"ur'a ~e Ie'ordine tnr ad hOtlficandam quanti til

'etfamdl:ml.t(.~ quandam continuirarem '~ feu'tem forfiialem vclVtttuali:m rei menfllrat~~ qLlant,i~jten:i defigrut.sld ,ontra db qiiiadu- 'ioQrI {amen en de iatione men(rira: t quod no.rati~ e~ ,~~ _ftii.p'~gp~ij t &. pr~cj(i coucepeus tl -fificei: nobis quandraremrei meilfl1rat:r mo~ non Im))ottat'fdtmahtetJl1ccefionem,& quad 41 'do irriperfeCtol feuiuxea fnodurn; quo proce-

~itlrem;,4uiii p6t'iu~ formalisfcccefio .dimi- ,tedir'tiollra cognirio de imperfedo ad per-

nllit perfeCtion em durationis ) dicieur enim .'tcd:rim t fed requiritur , quod ex ipCa radorie

aliquid,du'd.re qi.11ndili permaner in dfe,quari menfurandi notificec nobis menfuratun: mo~

do .-lutem amlctir efie, aWriljttir durationem: <do perfeao~ f~u procedendo a perfecHoi'i ad

ergo qumro minus amittit de dfe, tanto per- . minus; 'perft:8:um feu minus 'nobis 'notifica~

f<:a:,us darar, In fuccefsiollc aurem clauditur 'tum .,Vnce ad hoe quod eterniras (e habeae

ahqua amifsio effendi t quatenus nou eodem -per modem m~nrur~ (llffi.c~t. quod explicee

modo aiiquid perfeuerat.neque efi in afi:u,fed 'iii [uo conceptu vniformitarem, & regularica

tran\ic de potenria ad athim. ergo Juccefsio ~terri durationis diuine ; quod non dplic;tnc'

110n eil: de concepru duracidnis, fed porics'di- alia ai:tribut3i& lie dicirur not ificare per mo

tn.inuit,&Jm[>er.ficit ipfam ration,em durario- 'dum nienfura: quauriratem durationis djllil1~

nrs , . nan ranquamaliquid nodus ex: parte noflri

, CJ);co flcundo ~ rei:ernitas non conflitl1irur 0 r= nirid?:n elf.:tTus dacentis nos ad rognitio

form:.:liter pernegaeionem menfure, licet in- ,'"em Deiiuxta modum imperfedum cognof-

clud.ltneg.,do!lr;:ri1limir3r~ meafure . Ha:c cendi, fed taoqulnlaliquid,explicans t &: dif.

conclufio 'ell: contra V:tiquei. [upra citatum, 'tinguens ln fuo concep ru formalirarem vni~

Et 111 ea aperirur £cjuiuQ.;;atio,qua ille author Jormitatis. &: fimpliciraris in illo generc du-

Iaboraulr.quia aliud eft negate in Deo men- rationis, hoc enim modo menfLita notinear.

lilj'am, am imrin{ecam. quam excrinfecam, fcilicer, pet' modern per fe ttib'l1is ; &: 6mpli-

Ai iud ll.::gare menfuram lirbitatam , vel de-cioris t quia perfedifsimum in VI10 quoque pendenriarn a rnenfura exttirifeca: hoc enim ,genere ell mcoftira c~terorrim, vnde pet- 010 D::O.1l00 poteG conuenire, quia cum fit in6nidum perfeCtioois,& non via generanonis.fue

'tu' •• &: {il:nm~ perfedus, nee paten menfura- procefliis de imperfecto ad pcrfectum dtbt:t

ri, (eu adaiquari per menfuram aliquam Iimi- menfura notificare,

taram, nee porefl fllbijci menfure alieui ex- ' Ei hzi ergo' probarue coocluflo poGe:!,

trinfec~,quia nihil extra Deum datue flmpli~., quia non repngnae in Deo ratio menfure fe cius.vel vnforrnius illo, D mctis imperfectiouibus.Ied ~ternii,H habet

Vnde pro inrelligenria huius conclulionis condiridnes rbeilrur~ quanrum ad id quod

oporrec diflioguere menfural11 inrrinfecam, perfe¢ilOnis ell in rnenfura I ergo non en ne-

& e :(td~Jrecam. Extrinfeca ell, gu;t'menfurat . ganda illi.fed folum Iimitatiot&i01perfedid

aliquid extr:l fe , & ideo per applicationem, menfura maior conllat manifdle j quia n-en-

vel concinenriam illius dicitur menfurare.ti- 'fura imporear perfedionern t ,C(lm temper

cut durario t & rnotus cceli menfurae motus accipiarur pro menfura id quod 'perfc<iifsi ..

Iuferiores tanqnam extrinfeca menfura .illo- mumef] in vno quoque genere , nee reCio/d-

rum ,f,l ,,'Ina menfurat pannum ~ & libra pon- tur.quod {if notiticariuom rei rnenfurarz J V t

dus, Vode calis menfura rerminat relationern fundans Imperfedarn cognirionem , 'fed per

realem lui menfurati. Inrrinfeca menfura eltltJOdum alicuius magis Iirnplicis , & perfe-

illa,qu~ ineil rei mcorurat~,& ita non rnenfu 8i .quo res meofutara m:lgis ad vniratem,&

rat per applicOltionem J Ied per informatio. vniformitatem reducitur ~ ergo ex hac pane

rane

'Artie.I.

1'3ri:q. ro,eOrllrl!:,~pnl!erUg?:lt Deo.~cgp~e~;A ~o.rep D;;;!lar, (llll:lJl~pp<?ng menfurjltum,~q~ .impt:.ri'e~-H1rn.vr,po:~dc::pcn(kllS,,~ redncib]

le ad "'ai.forll1jq~('tll.ll1e."r~rf,quod' 'Plu.(c::qu~ ter-"_ld~rur fupponere ).1.1cn(ur;ltuQl h.~l?~r~ f11iq ui ?;! m pe ~[t:~lPoi s, ~ minus .v;nifo~~i~3.~ ~.is rel.l#Au .Il)epfur~. N3m contr"JioG.el!, ;qui.a. tal isimperf~a:~~, non e(1: de rat!~ne Oleo fU<f.& me.nfu.ratj,nift quando m.e~(ur~ extri,n.u feca cft.&.a tn'enfllrato,4Wingllitut:,}eJ ho~ modo non ;:!w··j~\l,illitiS men turam, ct<;tnjtati relpe,au.diuini effe,~uta:,ti~nis, . f~ne")h~b,e~ per ~wdu~nmenftll~f in,t;rinlecS'& l:1~n difiin,.

. a:~ a.fuo mcnforaro,,' fed, po.ri~s ~on{ljruif jllud in ratione mHurari habentis jl} Ie vnifor mitatemmen[ul're.~o·f?odo yer3 {e'p.p~hlm_,;

-conceprus lloGroS. (:hlhnguatur (QIlC~ptus ., menfure a coucepru menfurari fiatim..infra djcernus.: .'. " .", -!' <

, ~;nol'veroprobaturLqnia fte~nh'as i·m:~ 'port a e v nifcuni ~~r<e m '. dura_rionis,fimJ?,ii ci f- 6n,~ , qualis dldlulna, & Ita corr~rpof)det tempor t in rebus mutab ilibus •. & rempor:liibus ~ (~are ficut tempus habet condi nones,

&: rariouem menrufi' ita eriam ateruiras CjUt multo m<lgts irnporrar vniformitarem, & rc-

, gn[a:-ii:~i:e~n durarionisc quam rernpus.condi riones habebit menlure ~ rernotis ramen im- C ;perfe8:ionibus. Et conji?'7'fJd', quia lrcer in .Deo non diiiinguarur actus inrelligendi , &: . obieetl:m primarium, v ere ramen "in Deo inuenirur rado'obidti. & r:atioatlns,& ramen ohiectum habet rationem men(llr~'~Crpea:u adus, cum [e habeatper modum fpecificatiui eius. Licet: fe mods imperfe dionibus inueniarur in Deo, ergo 6militt:r non repll~nabil: .rario rnenfure relpedu ~terniratls fe mot] s

. ramen j mperfeftionibus; & ita potius habet .perfeHJonem merur~lquam relanonem eius,

vel dcnominaticnem, ql1~ Iupponir difiinaio nernmenfure d men{urato., & pc:rfedius effe,

qusm rllud, . .

Diet) t61'tio. A Eterniras realitert.&polit~m: - I? includi t perfedionem roel1(ur~fecundilm vni formirarem durationis ; neqce ilfa perfectio menfure requirir tormal her quo::dfui confli; rurionern, vel cornplernentum aliquid rationis, Iicee illud rUpPOllJt •. aut confequarur, In hac conclnficne fe~uilJ)uy Caiet, inprefenri COntra Ferra in r.contragent, capit -. I;.qui

:, e:ci(l:jmauit zrernitatem compleri per opera. tlOne~' inrellectus in ratione menfur~ ficut . tempus • Eft edam contra Scor.ze Soar, fllpra .citacos.quornrn fentenria reijcitur .vt dimiriu

ta,quia (olum per illas negationes dependen

~isr,.&:.·rilc~ef~ioqis".~c. ~y,RJiH~~ll~~i~~:e."! zterfll raps.!\dexp!l~anol.l~ ~:Uf:~fTl ~~~Sf.oq ,c;lueonemappc.~te allUdffT¢"gu!dr,~9,"1_It~f!J~ ad PC! t~8i,;ne~ ~e~r(Jr£.alip~'Ju.jd'r~~~1i-'a; tur ad relarionern ·eiiJS aa'1'riien'rl~atuni;ve1 ,n,en[urati ad'.ipf4'U:;: Er:eni'6:l.\fr'~~~fG~aHlIn~

,~ menTll!.:~.r.~)~~fpo~.m. ~~b~a~t;te~1~iki' ft:~'l~~

~I:;~ :~~~~~tur;:~~'~;ft:}~~~jjpH%3(~t~.

.ra , & adYni1o!mifatem,du.§~(it,fe:d~~ib,i1el ~Qi.l.od tciiumaJ;l efta DeQ,.I,A(iMci:rlp.Q~jxi~ ~mllsin.eo .elfe·. realieer rel;tno.PfJJfin~nrtirll'; Jed' perfedlone~".~enfur;';~. iii' 'ipfI' allt,em

B p~rfe~i~<~~m,~pfQ~re':ldu~rr!nduh:i-U1 ~"~~o~' ahgl1~m~I1[~JI:zn.lnf)9ua'! rn JPr,,;lr~~ cO,np,1tu=tiope,& perfe.Cl:jpri.~ .requiit.in~,al iquldrari()!; nis tanquam ~Oiiarri()I)e"1,.~cc.1JlpiemeQ.4 .tum.ficur.verbi gnd:iil ren)pus, ~Wi<1cp~.r1,l.ra~

leclllldllm prim:,& polleril1SJWIlc1Sl.1~ rt:!"',S,~ pofterills lore non dlfiniul. , «~,,~ fi~ (u{cef': flullmlopotter, qeod ytpo[s,i~'fd~go'<1:t~ men furarum accipiatur jJ)ud p'riv~ , ~·pofleril,.1s ,per modnm vnius , (}vod non P9i:~ll:' dkniU 'per ra rionem : qui,:! i,B re ron pcffl,lilt plilr~~ panel; ten-ports accipi.pcr ri~ornM vnius , & Ernul,quod [<1111('0 requirirur' vr mcnfuret 31i~

quem determinaturn.Sr d dignt tum morum, Si milirer vlna non poreftmenfurare aliquam msgnam quanrirarem ni(ipcr Iwmera rionem,

& replicationem.cua [u((;efsillf fir.&(l·o~n ~T" mul,& itaaclquandum illud rornmmenfuraWID requitfturaliqll~ adilnai:'io~ &~t-;~m(rati.o. facta pe~·jnt~lkchlf)1.Et eodern 0'000 ('"iOi~ .mauit Ferrarsccrnplen rariori('mmel\r~i're in ;nernir:ire per aliquid r:.tionis,'~cm in rem'pore .N0.8 auremeconrra diciq-!'v's, ftctnira~ ;tem fine aliquo ratioil~~ drf;:~t~r~m J):~:l1I ,~

hab ere' roram perfe CtlOrlem; &' conflitilri.o'~ .oem menfure.non rawer. Ie habere vt menru . ram exrricfecam n::fpettoDei, fed 1l1trinfed~

8£ fie nonpotef] per applicarionem.v el rt:·pli. carionem menfurare fu6. meofurarum, feci per jdentiratcm,vd informationem,

Probatul' ergo couclulio pofira ptimo ex D. Thorn.qui ill pt £(emi articul, 4. & ill I. d ift 19.Q ,~!;;rr .a.incuin Qf.:idji(uJ1!:JfJm ne. gatiormJ1 principii,&- fn:s r.on aftmdiftlf'if:

Jintitllil diuo .. jttMintt?' ,et,1'V1it tift. &t!'lmi~ tiones creatai,quia pojito, Qt10J. tm:pld nI:m. . qt!lim i,m;eptt-tt -, & fJumqul1mjf,daim" aJhri& , tempuJ'non erit IltefflittJ.J ,& foppoJfj~, ljuoJ Angeli ft~pt,. /uerirJt adhtli: itut."i d!ffentl ab 4,ernitau.Addir vetocifijna.l9. citata:

V-!.:od ji (ut prius, &- po/hf'iu s' #111/0 r11 P"01l1 intelligunttJt' rmmt,ata comp/mt ratif)nem

.' • • >. ,. " '~Iempo.

Difputat.Vllt .. ,

emporis , ita pCl'rflanmeia aE1uJ flcundrim A perfeaio meufurari, recuncu.dependentii,&:

'1tA(}d intellig'turin ri1tiom 'Imit~$!qlMci bab~t. diftindione a menfura.Ied porilI5 in hoc mag

rati()~lfm mi:nforte comp/a ratiol1~m ttui, .& 11a perfectio illius mel1furr relucer.quod men

IItttrnitatis.Igitur Iecundum D. Thorn, d.fft::.. Iuratumnon folurn adNuadibi, fed etiam idE

reneia per[e.&: propria inter itemitatem) &. tificat... . :

tempus eft.quod tempus menfurae Iecundnm , DimJloc ipfo foluitur rarin menrur:r;tunl

modurn numeracionis, idell Iecundum (iritIs. quia non diil:ingpitlir a mcnfmato,& fie [m'u,

& poflerius prout numerata t qua: nnmeraeio quodibjefl: habebit perfe8iOlle vniformj~a~

ab inrelle au fit .1E.ternitas vera menfurar no li.1$,[ed novim,& ratione menfui're,ficl1t enim

per.nunerarionem, qUCj;.fit ab inn:l1cCtu,. fed no porcH dari Pater nifi relatiue ad Filiu. ita

per vnitarem, idelt per permaneneiam aami~ quod ti Pater ideniificarur ,6 Filio ,11OC ipfo

vr habet raeionem vnius.Ieu rationern v nifor tollitur ratio Pitris,ita ii in ipfa rnenfura tol

mis , Et h~c vnitas ~ feu vniformiras dicit D. . Iirur ratio mentcran.hoc Ipfo rollirur ipfa ra

Tho.quo.l coplet rationern ~terniraris. v t hi B rio meilur~,qUal io.tdnrece reJatilla eft.Tum.

bet ratione meufurenov t habercarione nega etii, quia licet in Deo inueniatur perfe eeio

tlonu. Et fie excludit vwiqj fenreneifi ta Fer. vniformitatis no tam en inuenitur quaneuas

qua. SUlr.F~r.quide quarenus dicit erernira-, feduc,ilJilis ad menfuram, &. norificabiti» per

te effe permanentid per modii vnius ,tipus vc, iUa. Vnde (olii inuenierur rrienrura per modi!

ro per rnodu numerarionis , Vode non debet .. perfeaionis non per modfiquantiearis. Tum

copleri ~rernitas per aliquid rarionis Iicut te deniq, ,quia eIfe menluraru imporrat intrin-

pus, eft permanentia illa per modii vnius non fece imperfeft.iqi1e,ftquide.m~Rruranl, vt tale

dependear ab jutelledu.v t v na fitt & Iimul to. debet effe aliquid inferius.& minus.qul Olen

ta ficue panes teporis dependent ab ineelle-. fura alioquin fi en i:qiJal e ipfimcnrur~ no eric.

tlu,v t numerjitur, &. rub ratione: quidli vnius maior ratio. quod hoc fit men lura rum, quam

[imultatts accipiantnr. Sententia vero Suar: menfura; .

excludi r,ql~j3. permanerla illa per moduv niu!:r Rt/p. adi , quod quando menfura til perfenO. induit ratione ~ternitatis ex Iolis illis ne- &ifsima,& intrinfeca,ita hsberperfeetionem g:ttionibll~.nifi addaruripfa perfeCtio rnenfu- e incnfurre,quod ramen idencificar ilbi menfu- .

ra: PCi modern fil1JJ?licifsimr, & vniformifsi- ratii reddens illud perfe<itiJ no per applicatio

me durationis, he ad ipfllrn;quo illud uotificee tanqua , quid

Btf;' probatur fecnndo ratione, .quiatota perfeltius. fed per identiticatibne, aut infer-

ratio perfeEhonis nicnii1ta: inuenitur ante om. O1atlOne cfi ipfo.quo reddat Illud perfeEte iibi

ne opus intelledus in~re[n;[3te diuin:).,licet ~onion€tum .8.: confequenter perfcae men-

non relatio realis menfurati ad mtnfurit quia furarum. VoJefolum requiretur operatic in':'

hoc importat dependentia menfurari a men- t.el1,e~us non pro conflirurione, aut CO mple-

fura,& fLlbiea.ionis ad illarn ranquji ad perfe ~ent?,Ille[)[uri. Ied p~p esercenda relario-

aio'r€: .& v niformiore .ergo.Ameced.proba·' ne eius ad menluratum '" quod non ell de ra-

tor .quia perfe dio m~n[ur~ C~lill:it in vnifoi· ti~bej & complem~l~ro in~ri~r~comenfllrr,

mitltC,& fimplicicare.qua ali"qlJiu de Ie eO no. fed folum ad exercuium eiusperrtnee quan-

rificatiunrn alicuius quanritaris, hoc enimee . ~OIQ ad. relarionem , quam fundae , Iraque

iglcur ad ratione menfure ex parte fufperfe- ,iJ"Ienfuta formalirer non ell relarjo • fed fun:"

&ioni!;.eo quod perfecbfsimulD in aliquo ge- dameneum relationis , fimdantur enirn qui:

ncre ell: me:nfllr:tclterorum.SimHi;:~[-.requiri D damrelationes inrnenfura, v t dicitur in 5,nle~

tor tanql1a conditio ad menfurandfi, quod me. thaph.Iicut alia: fimdantur in aCtionc. & paf~

fa: adeqttct Inurn menfurarum.er Gmll! fit cum, 6rine, & ficl1~ attio, neque Forrnalirer , neque

illo.q\lod ineempore, & in alijs menfnris.que ~dmpletiu~ conlliruirur perrelanonem •. it~

pl!t numeratiqnem menfuratjnon reperirur ,ni ,neqrie menfnra .Iicee ill. m fundee, Sed Jittc-

fi per ratione .eo.qU(}d non polfunt partes me- reneia efl.quod de ipfa ratione aBionis eri, if;!

fur<t coniungi , &: numerari nifi per aetum in"' anreccdenter ad relatiouem efl difiinaio a

relledus.In ~ternita[e antern hoc nonrequi- fuo eermino produB:o, ita quod idem nonpo-

rirur.qnia nou mecfurarper numera,~ionem,& refl agere , & producere fe,. & ideo 6 Ft.ret

fuccefsionem, fed per po(fefsionem.~ penna 'identiticaretur cum 6110 tnlleretur ratio Pa-

nente iodiuifibilitare,qua ell tota Gmul: ergo trls nonfolum _ quantum ad ~cb.tionc;m, fed

tera perfedio menfllr~ inuenirur realiter in e~ia~.qll~ntl1m ad aliionc1!l1 ,qti~ eHfunda.

~terni[atetlicc:t no inueniat~r limitati91~im ffi~.~~~fl)lJip~,A:t.~ep) m~r~~, .:lnte.~ede!1f:J

J. '3 al4

Artic~t.

Primx parris.

ad rcla I ionem non imporrar al.quam aEtio- A formitJtem,gua iI1a permanentia, & perfeue

nero cmi fs lU:jin, & rroduttiu.lm menfurari, ran Ia durar.exol icar ratia.nem menfuritjs~&

(cd roJ:l;n j mporrar duo,::!. I rerum .quod (it per fie notrricat ip[~m ratione durarionis, quoad

feCtI i'slmnm, & vniforrmfs imum in fuo gene- flla quantir:lrcrn,& extenfioncm per Iua vni-

re.al rerum quod po(~it applicari.&coniungi formitatcm. Er v rrumq; Icil, tx[enfto qu~ ell:

vel idem ificari menfbraroadequando illud, menfl1!'abili~,& vnifol'miras gUt e!hatio me

De.nde (equirur relatio fll£1d:na ex parte men fnrandi explicarur indefinieione Boerij, cum

{mari ad menfuramquando eft inf~ripr,& de- Jicitur:lnt~l'minabiliJ 'l.lit.e peifeBa poJfeflio~

pendens a mefurato.Et pr imum, Icilicee effe oily inrerminab ilis dicit quannraremdura-

perfecHfs irnum. & vrnforrne omninorequiri - rionis,& fie ell menfurabilis.ar vero iy perfe-

tur ad ornnem rnenfiiram, Iecudumaurem, tci- cia poffefsio dicir rumma vniformiracem fine

ricee appl icatio , & coniunctio rnenfure ad fuccefsicne.Sr fie cit menfurans , Vnde patct

menlcratum non inueuirur eodem modo in quomodo eade durario Iecundii diuerfas for-

omnibus menfuris : narn qusedam rnenlurant malitares.S; cocepcus eft meufurans & rnenlu

per numerarionem.Se (uccefsionem, quedam Brat ii,vt expl icae quaorirareor (ell exttnfione

per lumrnam vnirarem.Se permanentiarn,qu~ qua perteuerat in durarione.efl meniurara, vt

darn per exrrinfecam applicarionem.qnedam explicar v niformiratem.eft menfura , licet in

rer inrrinfecam mformacionem, Et quanro re vtrurnque irienrificerur,

perfectior ell: menfura ramo perfe8:iu) COn· Ad 3 .feJP.quoJ men(liratu tunc eft irnper-

juugiwr fUG menfurato, illudque magis ad Ie fe(i;u,quando eLl fllbi~ttii>& dependens a me:

rrahir qtnnrurn pofsibile en. Er ita cum ete r fura,& ab illa difiillgui rur.eiq; Iubordinarura.

niras (h: m enfura pcrf:difsima fumme coniu q:nndo aucern idennficarur e6 ipfa menlura,

giwr [uo proprio menfurato , Ira quod habet tunc no includir i.nperfedionem.Ied ink per

icientit;uem cum illo , Non eO: anrem incon- ft:&iooern olenfiy~t habet ,nolunm vr perfe-

ul::n1en<; d.rri mcnfuram inrr infecam relpe Chl aibi li s ab iJl:l cofiderarur. haq; no repugnat

fuhicCl:i, in quo ell menfura , [u:n increacurrs in Deo vna rat ionern cotiderari, vt perfcB:i-,

[icut t ernpus non [olum ell menfura moruum . ,_uaal,etius,l)oqlliaalrerJ or perfetl:ibilis, &:

inf,riorunl9 fed eriam ipiius prirni mobi lis 111 C in potentia, fed quia hz c en perfeciiq illius.Ii

quo I':: It ,& ,!!ot1!n ell rncnfura durarionis furre cut int ell igieur v olunras regulari per [nrcll e-.

mi Angel i, in quo eft, & a liorum extra fe:riirn €tfi,& fapiemia,fcu prouidittja dirigere, & re

eti~lll j II Dco, qui ideo did tor iropeccabi] is, gulare ornniporecia.vt ex equeme.& obicttfl

quia [pre lib i dl regula (Ulrllm operarionum, intelligibite erfe perfctiione intelle dus.non

relique aurem creature , quia non runt (uz quia itla perficiiraliquid imperfeau,velpot~

regui ~ poflunt peccar~l& deficere. Qeare fo- rille in Deo.Ied gml explidr per fllfl cocep-

lum requir etur operatio inrelledus ad deer: ~U aliqua perfeCtJOne,qna alia non ex-plicae.

ceudarn relat ionem menfnre ad menruratillri~ fie (imiliter durario II't explicar quatir<lte, feu'

qoa:' con fequirur ad menfuram tiguam adfim e~re[]!lonc duraeionis en menfurabilis, vr an

damentum non aurern ad conftiruendam I vel te explicst vniformieate dicit perfeceionem

compl endarn Ipfarn rationem, & perfe8:ione l1len[ur~ idearificara ell illa,& ideo ilia quan~

menfur e fundatnenraliter,quod ramen requiri tiras nO. en impcrftda,qull ell icetificara illi

tut in tepore eo guod inregratur ex priori, a.e, perfedioninfi fineillajvniforrniras ramen ell

pofieriori in fncceEione.· '",.. perfetlio'iHius.

Ad{uundurrJ rtj'pondetut', non effe in Deo ,0 fJ.:!.odvero non expl icemr-fufficienter ra-

qU:llldtatem form.llem, fed v irrualem , daeur rio 'iternirads per illas negationes pel' quas:

cnirn permanenria durarionis in Deo carens explicarur a Scoto i & Suarez , ex eo patec;:

fine: ' Er orinc pio' , quod eft elfe'duratio" quia ilIa: negaciones dependentiz , & Iuccef-

neal infiniram in ptr~nanenJo , finirum au- fionis, &dc6tioois etiapoGllOt'cOLlenlrealijs:

rem ,& infininurrellpatsio qLl:lntiratis.H~c anriburis.na negatio de:ped€riiE no caueni!::

aut em quiti~as durationis 1 menfurabilis ell: formal iter ratione tterniratis,fed ex coquod

pervniforrbitJ.rCip0us.Ec !ieee non'difiIllgul habet cffe a [e~Et fi mi liter negario Iuccets io

rucvui Forrniras duranonis a quantitate eius, nis eOllenit irnmutabi lirari, qua: eria m caret

ramen in quautfi cxplicat pr~rCifrimconcep~ moru,&{l'l¢cefsione;ergbad ratIOne a:rer[il-

tU q-ianrirari s quanrurnadperrmnenrjd l feu cads aliquidamplius debet poni pi;t~ ifl~ ne

peneuerantiii durarlO_n~s [me terminoexpli- negariones diHi118fi auribfnu ct(ermtatis co'

CJ.t ractone.n ll'lHuriblhs;v t aucem dicit vni fiiul.it.Deinde Jquia lluml armbntu cofiitlil'

tUl'

DirpU'~at.1X~·

rirr per folas:neg.a:r:idnes ,rcd, per aliquid,p.n(i~ A rationiS;\lejildU:lr ~ai:i.o~m.fuentur~i&diil~!}, tiuum t &IW(;110n expl icarur ab ift,v(enu:n-,' . , guawr a fuo menfurato, : ,.,:_,.' , ~ ,.~.~: ri~'.l preferrim cum indiftinitiorte .Bq~tjf,pr-;e , ~ ':.fi e!p.D.. T?9'm~ J.()9ui Jt: vni!ofni!t~~,e.~~a ~~: ter'negati0rieriJ imei-01in.1bllirarispOIF,rur. h.qU;E,ri\!1q.~laobH:a:u i'pp,r~~ec:j.l po~efh 'oq.,

ebam poGi.ilb rar'io vniforrniraois ,& m~lAf\lT." bi5:~Vt CJie:t.e:xSli~~.;!npr~[e,B~i:, I{~qt)y In.,

re.dicendo.quod di tota fonul,& pnfrIta.p:of~" app1/eber;{iQn.e l.d.e~l\.,q nod In ratione ,v OJ fpr".,

fijio, ergoper-Iolas illas~negatiQJWs, J)OJl ~~~,mi,tati,s,.ft::ujo coric~pn~ illius .,Cum eQin~ IL

plicatur,'td quod f0n11:11iterpei:tirie.t adt<!tio. !ho~ i~\h9C i: ,;1,tt.eJnli!c,~~~t;~?{!t ,qLlD.£vg!;

ncm menf urre i il4tttrfl i ra te,~pofh:i lla;,,\,Ifl1fcit 1l.o(cpn:~~,.~,tet(JI t.~\tep~r ~~'I-~O~la,a~1 t.~ pu~oB

mi tj,;-'is,quod ita f ententia non explicat.. > tHlWd11'lt,quod l~a_ppl:~he~lIl,Qoet ft..ucooi1i;:

,- "J.,[l!il JiG;'potetl, quod eriarn ynifdlJil!ats, ti9,l)~ vJ~ifor~~tari~:~p'.filt'ir ~ 'i~e~ joteiligjtlll:'

inucnii:ur: in ll"lijsattributis';;,iicnt:'d~Wi.'N;ni,": ai:l~bi~1£9j:;ft~fe;[~ii tppr~p,~ditu~t ,Be in ilio,

formiras. ini p (0 e{fc,&, in i P~:f: i mrnuta bili La; (({:H.t~p.t.!-1j f~l;lAPpr~~ c;!,!~9P~ l'l[!J jforlJil.ta~i5 c q"

rate,31 Hl.volllntatef& GrnIlrbus.Na-mIl(il511o. tiJ~ic;:;:~Qtl;sni!').pm9;i;t .~jc~n~ D, TIl,D. qU0d

ponimusIolueavnifcrmitatem, ql:ilr,abHd:; c,o(l~i~~,t~,rpitas:iq':a,Rpre:h~,nf;~t!~; )9CQ:: i.n:

Ci:c lutnpr:l:t1l pro ratione rop,n~li ~terl1t~atis} B tl.liquo,r:a.riql)i~;, ita ~bf9J!l,( ~ l.ql\!u~ndcit cupJ

v c ""idet.ur'pofuitTdAlgil1:er Bafiez , rc~,I[oCLuf apuo:o<r~H;te~ c&Rl:~ .~r~rpirltt.ifl'leITe r~~.l.~~i:~,

mur deV!jlif~7mi,t'ate'dllra[jOJti~.;qL\~ e¥pli~a, ~ribui:fitlle.C potTe cQ6fi~rej!1,<).(~qi.l{) radQni~.

rur per poif;:(siooem perf(;8:am I.&(t~ta,m ii:-, . Ee ad a,\i~inrr.lbtia~. Rclp, ~if~dI11Jar~-m ~a._~'

mul,qliant:irasveroJ& eJite:ilti({e:i.I;l.(4~m.drira tl?n~m4,e:~cmp,bre!&:'~tern~ta,t~:.e~"jpfis)v_d

tionrs, qll~ expl iearur per inrerminahilita- his p~Tno.~edl!€t~~n~~l ~enlr!l~ ,dU:ltP)il,(~

tern vit;)!,., <IuJ:, cornprehendit vitam in ctf.;o-, zere in; op!D~ra.tiOn~;ppods, ~,.a(pofiepp_ris"

dof& operando.fe habet per modum meqfur~; imu~au~p1t & pofi-t;rills'r;~r ,po{runr~OltlQ~

oil IS,& it,l'{o~u'n!l irrual iter diainguirur men gi,& vnam.rr.enlurarn c6:Himere ; nifl, partes

fura,& menfnraturn in ~rernirate. Relariove ' Wz 1li.II;neraciOlle~.cQpiuLlg;tnt~r;&npfl1e.t.Hici

to inter ilia nonpcrefi effe realis " fed per ta~ ifu ab jprel)eB:u ~t.At v ero itenlira.~ ell dl-;-

tionem, quia non fUflPO[Jit diilint!:icmem !?ifi fifiil~ in;appr~hen(jQn~ feuc(x,eptu vnif{)Imi:-

per rarionem faa~m,. Hec ramen relidCi)vC ' '~at:js ,vniformiras aut~ri? (ri: tora iimpjil1 re,

].~ m ,ji8;,um etl n?tl cooflituit rari'o~it~ men- C nee per ~rills,~ p6aeri~s.il;te~l'(~yll:J confe-

flll"t, (edconfequttl1r; feu fundarur In db, , &,' quem:er ipfarario tne~l(ur~ n~noihtlll rm.r;e~

jrald quod ranonis etl non corifbruit, neque coplecur.in a:terlli~~te, per~aliguld rationi~)

compld ranonem menfurein ~~erni~ate,fed, (icue integra~io remporis in ratione men(qrxo

confequitur ~ Iicucin alijs mepfuris relaeio "tA.d fPifRJ;:{p.id£lSJeCU;1dii quod plUdi~_

non dl: ipfa menfura.fed fundatur in illa, titur oQdfe,attriblitai lie enim pdtilh ie ha-

, SaluU1litUl" argtjl11~f!:~4" bent vr e:l£e~plari~C9gnitajql1a: vt ratio cog

I) Rima ob.jcirur.quia D.Tl1oflJ.ii1pr~rel1~.·' ho(cendi.1Ererni~a,s aut em etia ve mefui'ans

ti arr.;I.dicit,rationem :tt,emi~atis contif vniformitcr efl: actrrbuni diuinu,&; ideo quan

rere in apprehenfione v niformicatis ' eius, , ttl ad per(eCl::ionctj'i,&c_9 fiituticmem tnenfu~~

quod en omnino extra morum, Gem ratio. te- n5: cople~ur .per.aliquid radolli~,6cut plurifi-

poris coujiflic InnumeratiOl~e priQrjs,;& poi1~ .eatic idearfi, Vnde D, Tho.q. ,idr; v erir •. arr,

rions in rnotu , ergo.feCllndUnl.p~ T,hgfIl' ad , ;2..ad :t.inqu.it,qnod am~buta'drcdtjalia 1100

:f:ernitatcru reqliiritL1r:,ali(pii~tratiQH~{.Gon , ,habet allquid de principal i inre] leau [uo'-pr$ fequencii parer.quia .apprehenfio'vnifcrmita. Dter effentiacreatoris.fcd idea de lilo prinCipi ri 5 non elt"rolJ vllifvrmiras,v'r eft in ~eJed vt' ,}i intelledu habet a!iqu,id.,fJrreteri ell'en'd~, in d~ apprehenfa,,&'; coofequenter ,: v r' am.~itur''Iuo,e,ti~ C ?pie,.ur f~rm:Jl ![el;,'r!i~~o .ide<l\~rilli?

aliquo confecaro per ranonem •. Et deinde, ,tJeClJJ~S dicunrur plUresIJc:a:.,£~ gua dottq-

't]_Uil ratio re~~?oris p~r aliquid rationi? ~;om. 11a colli?imusn?ulelle a~~un:!~mu ~ro,ooH~f

plemr.v:- ~X! ihs v.er? rs D. T~lOm.colhg!rur, , fellt~rltI3 ! fi erurn p!ures Idea! o.onjuu~, pl,U!~a;

.ergo Gmrl rcer aitenmas , qma eodem modo'llttrIbutaln Dec.quia copleotur peraliqucm

loquitur de illa.arque de telllpore"Con! Dam ,ctdpefturationis,qui eit extra ef~eriadilJj 11~:

jde<E,diuina:depeodenc in Iui complemento a. ,,~rgq,Rt~ilirer fi a:teruiras c6pI~rettlr per RJ i·

re[pefri:l rationis, fine quibus earum plurali- quidntionis .formalirer ne dIet eflenrisle ar-

tas;& dillin Ei:io nequid_Ofelligi~',vt doc~~ D. . tribmu.Scctmdo arguitur pro (cntet_ia V nljo

Thorn. tnf.q.l 5 .art~~. Ergo nrnil Iter ~terni-, 'ql.liaad ranonem menfure exignnrm du~ Con

las ad flli complemenrum exiget operation,e "diripnes:?quibus caretztern~~as: ergo non

, Y y ~ coilG£h~

'1.66

ConGfFr in r'lrioi1inie'nfnr~~ Antecedens'pro A lhtll( • ex D_ Thorn.in [d'd} rnCt.19 qu~It.,.I., ad-fvbi in~l\l;·:2.!~dJdiuina mag'1ituaa nullo rMi:, {/l mrnfiiTtlbdi$ ,~veJm,nJ1Ira1(l,ruqu~i4b (lli().>ri:1~li dFvtl quiammforatioponit terminat im~m . & ji'uina mtJgniUldo non bablt NptJt'fzum intfa,tlel-I!~tr~.s f!C undo; quia corn tnm!#ratia non.eft.'Jniu1 quantieati$ adfo,foll d~("'(.Im ~ & null:! /Ilia maguitudd pMefi effi ttqu~/is diJlin.t·.mag~itutJ: • .j. Ecce quomodo D.Tho'll .. pooitlpfa fundamehb. Vazqu('z~ fcilicer, iCtcrniratttn non eae rnenfuram, quia omnis rnenfura imporrac 'retminatioi1emfeu

, finitatem.Et (imiliter nulla mentura datur ret pechl [t.li , fed r'efpcau alter ius a fe , non datur aur em dlitindid inter zrcrniratertl, 8.: e{fe diuinum meniurarum per illa nlii pc;rt3.rione~ ergo rernoro opere inrellectus carerrarione,

& conl1:itutione rnenfurar erga menlueaturn,

Bt conjjy·mat.ac vrgerur arnplius, quia qua titU inherens fubieEt:o 001] poeefl effe men(ura eius, cui inheret r ergo neque lcernius refpe&u ipfius Del.Antecedeo~ probat.tu.n quia qnanr itas mherens rub'lanri ~ nonpor efk e{fe nor ificariua [ubib.nd~, cum firres aleerius generi s , & confequenrer non poeefleffe mcnfl1'~ eiU~j::Ul~ mcn'ura ~t ootificlr(llaflle'C furltl,tu1nq;.na m.:nlml vel ell homogenea,

vel exced ens , q'.J1nrir,i"s verov nec etl homogeot:l iubihn~i t,cmn fit accidens alrerius ge neri s ab ilia, & nlUlto minus excedeas , cum accidens fir lob-ius rub~tantja. ldenl argllme tum fit de 'irerni rate, quia nee notificat nobis Iubllancia m diuinarn , quia nofiro modo intel1igeodi non vtinlUt' ~tetnirate ad cognof(enduro, vel menfurandnrn Deem, neque a.d cognofeendum' dorariones creatas, Nee etia

. Dens vrirur ~teroirate tanquam medic noeificanre fibi Iuam fllb!l.antiam,fc.:d cognofcir fc. perfe iofum.ergo ~ternicas non ea menfura,

Conftrmitu7' ftcund~ I quia menfura alia cft perfe ceionis I qua dignofcimus perfedionem aliquarurn rerum.al ia quanrrtatis.qua pervni 0 qeanrirarerrr magis v niforrnem menfurarur alia.vr docerPhilofo.lO.merh.eapir. 2.,& J. liternitu rrgo inquir Vaaqucz.Iicet fie me· Iura perfeCtionis refpcB:u creaturarum, non ra tnen eft m~fura quantiratis, quia non Ie habet

. tanquam vnitas .vel numerus, quo intellectus

menfuret quantitates durationis rerti tepora. liii,nullus enim vtirur ~ternit'ate ad fie menfu randu, erernitas enim e(l indiuifibilis, 8£ nobis inco-goitl a.d menfur Idum res diuifibrles, Deo aucern omnia Iunt nora perfe, & rio media tternlt.lt~. Acdeniq. Deus Iloncadit Cub

aliqua meofuracfi fit primum.eassergo ~terni· ras non (e-haber, vr menlcra ilhus.fed vr omnino idt:nt'ificara cum ilIo •. '

ReJP.negando antec, Er ad probatio, ex D, Tho. Refp.ileg:1retquodD~llS.vel diuioa mag.

· nitudo uontir menfurabilis ab a liqua menfura extrinieca.B; per applicarionern rnenfuranrev quia vr c.li x imus idtqcod mHuratur ab aliquo. e:crrinfeco ell: inferius illo,&mil~ih vniforme, & imperfe dius til quanni menfurannn. Q:.:od: aute habet menfuram iofamfibi idtnrdicad:

. non etl: imperfedior ipfa men[tira,,& co(eql\e' ter non rcpugnat diuinx'maguitudini. Vode· in illo met loco infine Iolutionis \ inqnie, D9'

B Th(llTl. Q.!.'.Jddiuif14 magnitudininib.i1 ditm··,· . fum ab iff .. ,fJm~n.fijraiU" ; ergo loquitur de. menfura.qoe dl diuerfa, :fhl dHtinrta,& con-

queuterextrinfeca.menlurato I,quando illam

· [leg:lt Deo.· ',.

Ad Leonft Refp,O...::oaqulntiris inh~ren!i fubftauria ~l flt pe!'fecttfsiml)&tregnl'arilsim;& in iIIo genere quantiratis ell notificariua fui, & alioni.non quod ootificerfl!bl1anr"ia in ipfa ratione f llbfhnd:e,fed i nquanurcorporraett

, & radix quanritatis, & ordmahilis i~t:r ipfam

· dirnenfionern in fuis parribusjfirur lux, & color notificaue potent i;r v it1U3: fubitaotiii I api dis no ab(o[ure vt Iubtlanria ell in fer fed vr vi fibilis, & {ubit:.;tum coloris s Er CL1hl dicirur,

quod quanti tas <:0: res alrerius gcneris a (ubftairtia.Refp.Q!0d [icet enti tariue Qt res atterius geoeris,{~~me proporcicnaliter habene inter Ie conuenienridquatenus (ubftantis ell in potentiaJv'r ordinerur perquirirare, & fie inquanru ordinabilis notificar i potefl per ip fnm ordinem quanti taeis,& fie dicirur me Iura homogenea ill ius in rarioue rei corpore~, nO ratione [i;~ entitaris fub!Htialis, fql vt radix dimeL16oni~,& vt quantificabjlis ·eft. ~odv e ro dicitur de eternitare diuina.rlicimus reah . ter habere amne perfCalope mHur~, licer no

habear telatione,& reddirDeu mcnfur:ltu co fiitutndo Deli ~temu (ju:ltenus reddit illurn ornuino vnifJrme fuOf duraeioni, no pef :lppl i

carionem alicuius menfurf extrinfece, Ied pet' 'idenrificarione vciformirrris (6 tall dura rione Ee hoc modo en norificariua fu:£ durat io= nis diuine non guide denorninariue.S'per applicarioce cxtrinfeci notfidti~) red forwali • ter,&: intrinfece quatenus explicsr in (uo diceptu perfeCl:ifsimavniformitare durarionis, qua non explicar ipta dnrario fecnndum ratio nem quanti taris,& excenfionis.qna dura r, Iicer vetu fir ouod Ii velirnus vri illa menfura difbinguendo' intermenfura, & menfurlt ii, &:

,Dirputat~VIII.·, Artic~J. 267.-

relationern inter ip1a conltiruendo, id IlO fi:l.t·· A tate percipirur maior rti'g'Jiariras~ qui in elfe

nifi per noltros conceptus in adzquaros, & Ie diuino.Eq~O n(~n haber modurn menfurx ref-

cundun diflioEl:ionem rarionis , fl.r fie Deus' - peCtu diumi elfe,oifi accipiamus formJ.!D pro

non v rj tur t,~rnicare, vt norifieatiua ru~ dura' menfura.quod elt-contra comuoem modii con

rionis tanquam menfura exttinleca., & appli-: cipiendi, lmo potius hlC ratione eire diuinii

cabili adfe.Ied vritur ~ten;jrare vt con{Hwe dicernr menfura ~ teroiCltis)quia ex perfecrio'

te formal iter vniforrnitatern duraticio,is,& fie ne diuini effe .perfeetio ~,ermtads deducieur •.

rnauifeflanre ipfum Deum vc ~ternurri forma . Rift. £tc:rnitatern, eife,m,enruram tam refpe .

liter,tefpeetn vero creaturarum vtitur illa vt:' au crearurarum.quam D~II refpeCl:u quidern

menf ura ~xcedenL'et& fuprema, ..' creaturarum ell: menfura rn adrequata,& fuoer

J.L"J(m(f1.jam conjil'mat'iOf1,cm. Refp.<l,2od. cyeedecis,& ita eil infinira.Et licetcarear ~m

~ternitas'non (olum efi: .mcnfura per InO tum. 'oi qesncieaee formali, & Iuccefsiua non tame

exernplans.s; (ecfidum perfe&ionemt Iedpet' - virmali,& eminenti relpe au durarionis crea

modum quantita~is,notJ ramen eft menuraho B t~, De quo Iequenriarriculo ~ Refp'cetu vero .

mogenea.fed fuperexcedens.qug per modum Dei.durario ipfa fecundum diuerfos concep-

vrntat is,& indiuifibilitaris menturar.non qui tus haber rarionem meufiirat i, & menfure, vt .'

dem replicando, & mUltiplieando per Iuccef- iam diximus. menfurari quidem 10 quantu di

Iionern menfurarionis, fed irnmurabili , & in- cit quantitarem , feil. esrenfionem virrualern

diuifihili modo coex iftendo omnibus rebus; infinirarn.quia Iemperdurar: ratiouern aut ern

Ncque deferuit ererniras nollre cognitioni ' tt1enfml quarenns explicar fummam vnifor-

imperfe:tre .quia non ell- meufura interior • ~ rnitite:ln,& immutabiliratem indurando, En

homogenea, fed facer excedens, & ideo defer lion repugoat.effc· menfuram Cui (ecundurn di-

n.r cognreiooi rU?~r~tcedenri, &: alterius g~ uerfos concepeusificut eriarn tempus el] me':

neris a noitra ... Deus anrern v ti tur a:ternitate " fura.qua rr:Hurah1us iptum morurn primi mo-

ad noe.ficandum fe, v t iamdiximus non quafi "bilis ranquamper meofudi inrrinfecarn, que

not.ticanre extrinleco, & exrrinfecus apptica inform.1ludo edam rnenfurar , ocianon darur

to. vel v tprtbenre lumen.aut Ipeciem ad c'og aliud eernpus.a quo menfurerur, ,dpe8:u ve-

nofcendum.Ied v t nonficanre intrinleco qUl- C ro aliorum tnotuurn-inferioru m fe habet tan.

tenus formalirer reddit durationem diuinam q':1:1rIlll!edfura exrrinfeca , .& per applicatio-

vnihtmemJ& fie ceforrnicer cognofcibilern, bern (UI rnenfurans, -

Ad rd vera quod dicitur infiniru.n nonpofle Ad COf'Jji..I't./P-·b.::_od quando mHura en in-

menfurari. Refpoud.non poife rnenfurari ali.; trinfeca.ide quod e!tmerura~eit eciam forma;

ql,H men[\ltt fimra ,quia hac non adeouarur alioquiancn.efler rnHura inrrinfeca.idef! per .

inhnlto,qeq'Je per menfuram cxtrinfecd, qll~· informatione menfirrans.cfi tam en necefle fit

6, vniforrmor, &perfeCt\ortquia rerpeCtuD;:i ponere alrquasrnenfuras intrinfecas, quia id; c

nihil perfe8:iu~ effe poteft, bene ramen per' quod dbnHura,inaliquo fubie Cto eHedd)et,_,

. menfurarn jiminfecam,&oon minus infinita; ~ & '06 menfuratur per aliquid exrrinfecu.alio-

qlllm i~fe Deus, ticut dicirur Deus compre-. quin de illoinquiremus per quid menfuratur, .

h{:::l.-iert Ie ipflllTI perfuarn coguicionem infi- & (icveleritproceffus in Infioitfh vel deuenie,

nit:!rn."· ~ musad~!iql1a menrlirisqu~ refpeB:u fui !i..lbie-

T' e,otif) argftitul' ell. Suar" d:ifputatione illa .: 8i ffd~n:iJa,& niHura,re(pedu ve-ro aliorum >

P.l"Et'4 nam !J!ter(licaS',tlG(j eft menfura aCl:i . oextntre fi~ men fura ranr iL Nee ramen fub ea-:: 11 I, r"u menCL1f3.i1s,neqlle ref pea.u crearurarfi," . :de.formahtate ell forma, & mefura, fed eft for .;

nnl cc refpettll ipfius Dei.NOri refpedu crea >1 mavt conlliruit formal iter, en aut Ii menfllra,'

tl;.':.lmn,qllia nonhabet ptOportiollc·adilIas, v rrefpicitqua:ntitar,~ oil iql1a virnlale, vel for-

quia etl: i~fi!lit<ltl"" .quia caret omni quantira- - mail! vniformieace atrt8:a,& fie mcJurata. Er: :

re, Non refpe au Dei.quia'oon porelt afsiglll c.:u dici rur ; . quod non en maier reg ulari tas in

ri~qlliJ me,n[urer ~n Deo n._iri d?~atione,m.:ul ~:~et.oi~ate.qt1a. in dfe ?i~ino,Re~p_qu?d ~ide- ,

connnuanoaern 10 effe.:ucrnl~as aur e efhp.. tree Don dl malar ,fedlde.formaht-c! auie per:

fa.nee duratio; ergo non difl:inguitllrmenfura ~ ~ternirate. expli.chtur regulari~asduratio'ni~) -

Ii -nenfuraco.neque eriam per rarionem.Cea- , qurep:eraha astribura.vel per ipfum efre vtlic ~

jr,.m~quia per ll:reroitatem ~oncognofc~mus·, 11~>n'ex~licaturl~ed poti~s esplicarurquai iras

quantum durer Deus ranqua per rnenfura.Ied . vJ.rtual~sdtlrandl ,q.ure,-eH ~en~urata~ _per V 01.5 :

tJ nquam per formam.qua cbihtlll rur durans, formttatem autem duraricnis esplicarur .:,

CJ fie ipf .. fol'ma.li5 dura.iiio Dei,nr;:qjin it~lni ~pia ratio menfura:. ~". ,.' ,_" "

. y Y 1 }:.In 1~

Quail:. X.

P . ;,

rJ,t11~ parCls.

A CLlrare illas.nonramen femper, fed quado ill~ exilluntjqnia requi rltur tanquam conditio ne ceiJal1ia,vr res aliqua coexiflar alted,&: menfurerur ab ilia, quod exith[ in Ie 0 Res, ergo crea!~ quando JUllt intra De~m menrllta~tut'

S Ieee p t~cedendarticul~ ~x nirnia iden~i";' ab ~terni.[ate, quia non diflinguntur ab tpfo

tate in ter.Deulll,& fuarn etermtatem dlf- Deo.5i autem fumantur i nproprio dTe exrr a,

ficultas erat in ineelligendo qboh)odo tternl- Deum bon poffullt menflirari,oifi in (e prius

ta~ fi r mcnfura iplius Dei.Ita ex .nimia dillan exillanr, Neque ex hocfequirut mutabilitas

ria ,& diftinfiione inter ~ternitatcm ; & res aliqna imrj~reca in d1eilfllr,atiom: ~te~llir~~

creaeas or irur difilcultas,quomodopofsit ef- tis.fed Iolum extrinfeca pet hoc quod ipfum

Ie menfura earum I prefert im WID videamus menfurarurn rnurerur in (e"fice~I>(tJ,s incip ir

creltllrasetfe Olutabiles,& aliquas earum rue, de nouo effe creator; vel Dominus crearune

.eefsiuas, & non exiflenres fernper, t~ei"njtas per mutarionetn ipfius creatUr~:It~ tenet Pa

vero immurabllis lir,& imrnutabili modo me ter Suarez.Iib, i .de abfoluta fCIentl2 fomro-

fll~3re de-beat,& permodum po«efsionJs,qu~ a ,rllmcbniingentitlth,cap. 7~ Vazquez l~rom.

rota eft f mul non per modum fuccefsionis Ii J .part.dilpurar, 6 i- capiro ?Valent. ibidem,

vel nurnera t ionis . Er non eft:difficultas jan. qLia:ftion. 14,pimEi:o: 5. Gillius lib. 2~ tra8:ar.

flternit3s habeae menfuram per modem per- , o. de aternitate Dei; capir. '7, & al.] plll~

fcfrianis, lSi exemplaris.Ied pet' modumquan l't's,& ex anriqnis Scot. Durand. in t. ~!l1i,'1.

riraris vniforrnioris ~ cllius.tph~ra fe exten- 3 8.qu:tft. 3 .GJbr .ibidern qu~{l. vnic, Greg.

dat edam ad crearnras • Nam per modurn t;uxtl.i.arric.2 .. C!.£,,:fententiaco~llenitcum

perfeCt ionis J & exemplaris ommaauribu-: Ieutentia D. Tho.&: Thomiflarum In eo.quod

ra [e habenc v~ menfurse refpedu perfe·- abfolure fareror zternitatcm dfe men(ur;l;fIl"

aionuln , qu~ ex eorum parriciparione de-. duranonum creatarum.licet in modo ,merura-

riuantur in crearnras , (icur Iapienria diui- di abillis diffenriae, d e quo (equenri arcicul,

nad1 rnenfura omnis fapieQri:J!' cre:irxi& iut: Dicendum yJergo ~retnitat(;m'l!;.'re.&pro

tiria diuina omnis ill!lirlf,.1" creare, &c. Et fiC; prie dfe rnenfurarn durarionurn d'eata~l1mJ

edam ererniras eft princfpium, ~ qt10 partido C irijJ~'1tiltam ramen, & excedentem. ~I e:¢·

patur omnis duraric creara, <l!l~fiioergo eft cdfllsarrenditurinduobus, pr.imoquamu ad

an duraciones creste non folum parckipa4 ~"tenfione .quia omnes durationes c6prehen .

rice lint j durarione diuina ~ [tU ~tetnitare, dit Iine principia &; fine.nee ad al iquod tar;tU

fed v trurn quanriras dUrarionis,crt'arre,& per, g~llUs earum refl drlgitm ; fecundo qnamf ad

manentia,fcu continuatio eius in etfe,vnifor- moo ii menfurandi.quia modo irnmutab ili n't:

mitati regularif~ima:diuiQt c;terniratis Iubij- (ural', nee per numerarione, fed p~r Iemrnarn '

ciarur per modum Il)enfllra:., ": ,: vUirate.& indiuiiibi1it'ari.lra rrneot ex men

T'riple», eO: Ienrenria in hacparee 0 Prima" re D. TI1d.tomutiiter e ius difcipuli ad, r.p.q, '

en Aureoliin l .. di!lilla,9',iqu~fijon.2:._artic:",·;; J 4.;trr.1 1.CJier.ibi.B~6,N:til~Zum.N;;.zar"

2.poll Iecundam propoticionem, '&difiinfi!'f' Gonz.Ferrar. r.conrrag.c.eo.Capre.in r.dif

- 36,qll~n.vnic.art. ,1. pr~pofitionepdmat &: tin. 36. q.vnic.arr, s.Cather. opnfc.de pr~f-

Iecunda.qui abfo'ure loquendo affirmatDefs. cientiaJ& prouidentie, Dei c. 14.Mo1 r.p.q,

11011 coexiflere al icui rei create fecundumde 14.art.ll.di(p. I t- &, inreromnes l;J,ti(sill:C,~

rationc:m~&con(equemern(\)n menrUrarc:ilHi,.,_D - Abul. fuper I 1.lorue a q.so.vfq] ad 54. fed

eo quod ~terni ras ita (j r eleuara ab omni dura ': przci pue rribuspri mi ",& tri bus v It i m.qutft.,

tione creata, vr.non pofs it - i11i cocxifiere-prr Hanc.veroe{fe menrem D. Th.ex pluribus

Iertimrebus remporahbus c. quia el] omn~no: ,eiu5 locis manifefle co!ligitur.,Na In nrirnis

indiuifibilissres aurcm rcmporalesfucce(siue' loc,dt3t.c6rr:lg;·c~66.n' 6.(uquin P1'opol'tfo

dLlrantSecundajintmtia) docer ~ternjtatem etemitatis ddtot1:t t'epol'isdupationc !It fiCiit

habere coexillenriarn CUm rebus creatiS,110D pro portio imiiuijibiliJ ad continuu:" non quid';

ramen ra rione merI ur're, red folum mate~iill i~, tiuJ indiuijibiljs, quod t t,.mtntd ,fGP1tirmi ejf,

!~r ~o.e~~lluI:'J Iicut dorado Angeli,qu~ dlin~ quod non arieJl f~i!!bet pap~ clJ~tinuitjiM pt';'

. diuifihil is cum noflro tempore, quod ramen -, lio/i._tmato coexi/ht. N Ii r:u tepuJmottJ1Ii no':

non rnenfurar.Ira a'trribl~itur SYlu.ea. jncol1~' ~xcedQt,4ternif.ar ,qUte extra motilm4/,rllb:1

fLtto.q .• 4·~rt, :z67 Tertt.afinttntt4.admirtic" t'/POl';$ ej1.Ru,.t tU 1fi 4tern; niJ'!t'lidifk~at"

~tern~tatcm coexiflere rebus 'l'eat15,& men' tuiJib:1 t'p(Jrj~!J.I{/i,yJ;;tit'lp(j,.iJprie/~figJitlf ,

~: ~ . . . aJ~./l

A R TI C V t, V S n. fuiuJ2t£ternitaJjit mmfora rerum ci'l1i· ttlru~? ,

Dirput,at.lX~

_rJijI ~t~rnita!. V nde conc!udir,quidquiJ ti.t A fentiaiitate in zternirate Dei ;. non loquirur lur inqUatUfl{que parte tempo~iJeji. ,oex!ftit~e pr:£ren.~ialitat~. ?b~e8:iu~ &: ~og!li ra ~~n-' -ettrrJO quaJi pT'iflnseidl/ffJ ~ etll ioifPtaulJ.tt_~·; , rum, fed de przfeotlal~rate duratiua ; & phlli~

pius p.Jrtif tcmpai'fsjit prdt~t'itUfJ1, t{jtlfutu~ caiuxra quo4'dicit in q. j. de verir, arr.], ad

, I'uro.ltem.qllodlibet. ).an.1·i[lquit:~i.-J id.' 8.Qy_Qd inrultiu4 vijio add;t aliquid'extl'a I'a

quod pe"rffin'iamdicitu"'tftmp~r dI mm[ui:ii. tio~e/'Ii cog"itionisi[,ilidt, Ixijimti4m phift·

Iltll ,quod dicitur pcit p;rticipdt ionem ~;piJteft. ,t4r1t.N ec 't£men negamus et iam res eile pra:. ~

J,ir;Jquod primp, tmrifhra omnium teuitel'l,orfi, " fences Deo J!ogrio(citille prout conrinentur

,fl i'pfa Dei tliterhitas., Coniungtt , ergo Din, .. ' in Id:cis.,&: in lege diuina ordmanre de illis; Thom, in :i:terilirare Dei~& rarionem menfu',' vi: doter: I). Thoro. i. ;',q.9f • .ahic.i. ad I. fed

re& pri~tlx}reu fupremre,& rat ionem coexiflen, "hrinfohuh·ho.cinodo. .' .'.

t,ia= ad omnia lJlenfurata~& fie habet qnidqu id . a l1.-:1ndem fenteririam de continentia reo;'

reqii-ifituf, ve per modum menfurarionis Ilia rum in a:ternitate,colligitur ex P.P. prefer-

contlhear. . . , ti.m Aug. Ifidor, Petro Damiari.Bernard. ~

. D,inde cdb.flat ex D. Thain. quod prd- ~lijS"i quos cornmodlos {equentl arriculo re-

bat Deum inruiriuevidere omnia.que in rent . fercrrhls.. ,-. . ", ' '. .' . ~

pore agunrur.vel in aliis durationibus crea- . 1 "1ttitlfJ huius conelnfionis poreff fnmi

tls,quia Iunt prefenria in ~ternitate; fed ad tihria priori, ~u[}L;i polleriori, A pofierior~

_ hoc requiritur pfrefentia phifice J' & realiter quidem quia rerernitascoexill:it realirer ran;

nienfudd'per reteriiitatem,ergo ererniras Ie quam diiratid (upedQr,& .vniformior,& aqua

, - cundum D. Thom.ef] vera~& propria menfu- - czterz dtihi:Hones dependent (altern ql1an~

ra.Mm.ltacim probabirur ex ipfa natura vi. do res ipr~ ioferiQreS¢xi[hmt in proprijs du·

fionis intllititie,qu<t refpicit re vifarn.vr rea.;.· tatioli,ibi.ts)&' menfuris; ergo ex Ie ererniras

] iter, & phifice prref~ntem in Ie J ergo Ii Diu. yo., Veroi:;& realis merifuta eft crearurarumjquidThom.probar intuitiue res videri iDeo nori \0;; qtiid fit; an de6~iebt propria. durarione crea~

quia hine pta:fentes in propria menfura ; fed tutredeonat menftirari ab a:tern\tare .non t:.c

quia fimt pro;fentes in :i:ternitate ,'& pra:ren' defeCl:ti (uo.fed ex defeEtu rei menfurate- An.

tia.,quao requititur in re vifa ad;intriii:ionerrl tee. conllar nam iriprimis Delis coexillit rei

eD: prii!(enHa.teatis.~ p,hilica,'& contenta [uli crearequarido resci:eata attu e;o,;ifiir in fe;

aliqua menfiirarione duradonis,ei'go non po.;' quia tunc fimul Deus eO: exiftens cO mal effi~

teft Ilare in Ieneentia D. Thorn. quod ;r~erni.;: tieter eoim:ilI;ic,Jurat~ & COnCe.l"llat,~tgo.~a.

.tas non lit menfura rerum creatarum eo P1d~ . bet: exiflentiam, Bo: dura,dofit::m fimulcum ,I-

do,cjuo requirjrur ad pr~~entiam rei vifi pei' la.~od veto hec duratici li( Ctip'eriorj: &vni'" .

intlljdonem •. M3.i.liero Cdt1llat mailifefle iu form ror, 8{ caiifa dLir:ttionis creata: manife-

D. 'Thom.vtvideri potdl iriq.z·.de verir.arrz {lumefricum fie diuatld;& iii isfinitumexce-

. u.&: q- I i.art.6. vbi 'inquk: Ex hoc tD~o ,0-" dens;&: fumrrt¢ irinillit:lbilis}& regularist& a:

jtti.tfutura;&tl'!jt~dtn~litel','lJlp?·,gfir.1tia Got qua depeude~t,: ~ d.tfiuanrur mu~to ro2,gi~

n(ifter~, qUia ettl~ mtUJtZl~ .ttte~riJ~ate rnenfo: .' ~ q~am, ru6t~S"t~ferlcites' ~ motu ca:h,cum omratur.) qU4ljl totajimtd , vY1de etUJ afpe8m D til urn durarioninn .a::t~t[lltas. fit caula , vrpore

'Iuhidctiit omnia tempol'a;& qutf,in thge~un'- pri.maomniUrridUbttion:G, & cui. ~!llnes rub-

ttt~.Et.a.lijsl(jcis,qua: poaderabimus arricul. ijc:illotm multo-magi s qU<l,m duratlones,tt',m;.

Iequent .. ,,!li.-oQenaimus. ~Qri potfi:irit.elligi pora:te'sipfioreloJergo:hagei: omt1esi:ondiC!o~

D. Thorn, de' prifel1ti.a.r:eru'm in~:i:ternitate, ' nes,'v,t fie tnefjfut'"a'noif Q'4ft!i:m homogeneas

CVlUl1)·obiediui,&iri fife co~riitoifed phj(i~,: .',' & eiufdem rationis C(itIl'durad.ol)ibus ~l'e~~ caj & reali fuppofito ;,quod in ipfa.erernirate - iis,fed fuperior, & eXcedens~Conftl'. hoc;qma

eainruitiu~.attingitjn{e., &non folumvt'in·· 1t1"rerernitate.vtdet pens illtuitil1e'res ?mne$

Iuis caufis. EcGgnanterdicitc D; Tbom. infr., Grear;1s; quas fciehtiA vifionis cogno[clU,an",

S' I ,f,art .1.Q..~Qd non fal IJm(unt Veo p,.li!m·; quam p_rz r enres, &~{j~xilh! nres !i.hre~~r~~,~~ ~

lia ea ratioru,qua huber rattrmtJ r.erum IIptul' tei¥t exD, Tp,om,vidlri_"Jus;fed vlfiq.ln~llm.

fi p"d!fmtti.fed,quiafi~tur'cirJS :intuitu'J fopt1':; . u<t~requiti t prafenriam r_hificam;~n 'I p(p o~-

tl vtfontinfuaJ1t'ii flntitJlit~rc·; f:d {e_cl~ndjj) i¢o ,ce!m,ina:nt~~ e rgo ~. I'll orr erm tare W>, Vl:

rationes·rerum runt prefenria .ObH;.8.lue.>·~ denrsr aDco ens anreqnarn Got in"tempor.e~

cognorcitiue~: Igirur fioon Iohim ~oc modo ergoczterliitas: .debet dfe rnenfura vera'; &"'

illquit tlfe prit[enti~)fed prout faac.m fua:pra;:~- t4~lisi'earum1t 'Sed de hoc ar~!ji11'entd'1 Qt104

YY4 pmc

Artic.lI~

Pri ma:partis.

perie e~ pli.c.!Hioncm vi{i(.mi S in,u!du_e age: A que Juratione creata ~ Be:: 6iniIiter inv~niufJt

mns infra ddp. J 9.m.lI!tlmo,&.·alJqLtld etta 'dependcnciam, &; confequenrerconnnenmt-

feqnenri an iculo ~tri~gi~ur.. :'. ::it:.- , {lib illa, quod non habenr 'refpe,CtIl a:m JtU

Rssio au r em a Prior! e ll, quul.;menfura. du . dura rioui s Ange Ii ~ a ·qua non dependec tcm-

dtioni s i ncreate menfurar ipfam·aClionem. pus in fua vniformitate, ergo en vel'e. menfu-

qua Deus produci [ re~cre.atas In/poeffe, 8l ra,

confr::ruat In fua durarione, &. fimI11ter refpe- . Sd inquires: In quo ~iTe etemlras mc:n~

ltD ip!otum effeCtuum, & du~ationiseorii eft Juras aaiop.t"m Dei menfurar eius dfc€ttifil?

vniformiol.", & rcgu!adQr, & coruinens ipfas narn crearure vel confideranrur mtra Deum

vuratiOlleS,ita vt pofsit fieri reductio dura- fecundum quod runt in ina:l'k8.u, vel poren-

tiollis Great a: adduraeionem. zternam, &ad ria diuina.vel In ipfa Dei fub(hntia.que con-

menfuram eius, ergo vere , 8£ proprie habet riner ornnes perfe&iones crearurarum ~'&fiC"

rarionem n1enfQr~ refpeetu durationis crea- non arringuntur ab aCtione Dei, neque men-

t:f.Copfequentia pltet,t11rIl quia non requi- . Iurantur ab :rternitate Iecnndumeffe reale

runt or plures conditiones ad-menfurandum, B crearum.fed vtftint crearrix etienria , vel vt

. qllatH itl:~. przfertim cum Hla menfura firin- Iimrobie 8"iue potsibiles , (eU'cognita: ,Q110

ad~qLla.ta t &: ex-cedens. nee requiritur quod pado non rnenfurantur reali durarione, Vel

adecuetur ipti menfurato, fic enim vix 'inue- inrelligunrur creature prout Iunt produda:

nietur menfura vna,gu.", [ol~ vni menfurato ad extra per aerionem , & fie fupponunt im-

ad:rquetur,& non pofsit menfurare pima. fi- muraricnem Cui de uo fife ad dfe,argllC: adeo

cut eriarn tempus menfirrar omnes rnorusin- non menfurantnr eremirare, qu~im(t;utabjH

ferioces quantumcumque Got djuefr~ Ipeciei, modo menfurar ~ fed menfura propria ,qu:£

vel geoeris,& menfura .fupremi Angeli om- immutabilitstem admittit. Vnde ipfe, nso-

nes duraciones infr;:riorum. T LIm eriam quia dus menfurandi a ternirat.is ' propter ornni-

nonftat mHura.riaCl:io[lcmprdciuaiuam. vel modam imrnurabilirarem cppouirur meufu-'

conferuatiuam alicuius rerrnini, & quod ip(e raricni duracionis create.

rerminus.vr tali aa.ioneatt<l. 8:us non menfu- :Adho~nfpond. ~6d quando afferimus

retur eadem menrura.cum terminus coniun- eternirarem effe menfurarn creamrarumncn

gatur adioni, ergo fi .:laio Dei menfuraruc: loquimur decrearuris prour inua:DeU!Tljideft

reternit:ate,eriam terminus, Arireced. antem C prout funr.Deusipfe.nec prout [alum [unt in

probarur ~ nam atiio Deisqua prodocic, & potentia obieaiua~<V.t:1 incoguirior.e Dei, fed··

ccnfemae crearuras aliqua menfura meniura- . prourfunr res.creara. extra Deom ~ & arrin-:

tur,& non alia, quam erernieaee , c1l111.6r gunrur per aCtiopcm diuinam, Sed in hac

aCtio i ncreata " e eism prout tang i t crea ruras aCt i6de potf ll~t confiderari dud,. fc i licer, v ek

aB:.ioe)ergO-'prout 6c menfurari debeteterni . ipfa..immuttlr!o p3;(siua terminh.qua:matbo

t3te,\icl;r quia relpicit rerminiJ,ita Iibere vC diuina infert in'. tempore ,.licee IecnudumIe.

nullomodo dependeat ab ipfo, Iedecontra no fjt ererna.quia iu initio rernporis'creauit om-,

produc i c ilIa a aio rerminum; nec illum mefu nia, Vel pard! c 6fiderari ex parte jp fins·a 8:i 0:"

rat eterniras, nif prout ipfi coniun8'6 ratio- nis diuin<E,'0; refpicir termiJiU ab reterno,noQ.

nedecrc:ti diuini. ~_od veto lic v niformior, folum in eife pofsibj)i)fed-in dfe'faciedQ,fup-

& regularior eeermtas, q?amduratio creaes, pofito decrero'dinino de produClione,cr:eam '

& fit continensil1am,& caufa illius perfeno-. rre.Siergo ccntideretur crcatura.vr irnmutata

tifsiolurn,eGJ 8: ex,diClis.:t;ppllat cum firdu-. pa[~iue in fe perdiuinarn produ.Ctionf, frcfunE

ratio {llaxime vna,.&,im.mlltabilis, &. fumme D dai:menfuram propriam.s, creararn;J ieee Iub.

perfe6:a j& .cOfequercJ".,reguJarior,& Iirnilirer ie~aaml& cautatam .. ab rerernitate., Secundo:

eft magis cauCa,dlJl:ativro ,crea.ta:., quam Ie-, vera modoipfa a dic Dei!.vtmenfu~a:ta'~ter-·,

pus t feumotus C~JI .• ' Et ·c_l:.hocyrobaulr,c niraH: eleuai refroinuffi]quem,re4'i(:it ad fua,

quod duratioc.n:;J:(a}fit::J~educibilHI ad reter-:-; menfuram.Ed.Oi; ideo efi,quia'adio.iuqu:m'"

niratern non folum tanquam-ad aliqnid p.er-: turtl;dbiia',&cauEdiras feu fieri ipfius effc:i.:

fd;lius; a quo pa-rticip~t'Dr,.Jed tanquam·at! Chrs:rn-eft1r:!:t·rem,felit"erminum. aetionJ"s eo~-'

vl\i for rniorem quanti ta rem dutarj.Qnis~ qUf~ dem motu ·.I!end!:nth:· ; &: ·fhjiPsJ,qui:t.,n6~ ell,'

eumque enim duratio creata inuenit jn.'tter~; aliud termitius-ipfe. a8ioni!;,lqll:lm l'C$VC in-:

nitate Jnperiorem, S( maiorem vl}ifoi'mita" tendentia,&1terf;Aaio 3ulew:Ddcatiritft- .-

tem., & r~,gulari[lt~.111)qu~[_Il ,jl;l alia quaci':II:n... ne V llo nrotu>fed\tt',qmnino~immutabiJis,: 'Ii- :

eel:

A ttic.lt.

l7-1-

. I

cer prOa,U~lt remIubieetarn fl'J~tllil& ~.l1.t~rtii ~.,; tlulllef.l:intentum. Prirnum ell contra -ratio" pore. VnJe achoo'es crcarz, quia runt ~n·YI.~;, •.•.. lleo:t. a::t8fuitatisjquf uonhabet f~cdJs'iQ~:

'& intel1cietia!.'&: in fli.l;'<u hab~r imperfe_i1iils . in menfurando, fed eft tora rtIriill pol1e(sii) rei,

. efle.quam ip[e terminus in faCto e(fe)· & ofdi~. l.nen[urat~.,SecuUdum verf, eG .. :eij(l.tr.a,rari6u6

nanrur ad illumJvt ad aliquid petf~~ius, at- . . .' t.f;:rnPoris, q~l:\~n9n paten Iimul 'co~xj(h:rc vero aCtio diuina efi perfe8:ioris elfe, qua tet '. . feqmqiJ.tq,priJnem;racce[sio·riem~8l.i1·arte~~'er~ mi nus eius, v nde non ordina [t!_r ad terminum,' '~pp(!'n,p~~~ntotUITI fill.luLa i:ri ng.:;.· .. . '.

fed porius ordinat terminumad fed<:' eleuat " ".$~~neque, ~ep~gl1are Ilu:nfura.tlOn~ni

.ad :fe, Etfic rer III inus ~'V; pr3!~ i Ie coni tinc)u~; ". i(\a,m. ~~ Pi\~t.eJ?~j,t;l-e.que, ex parre rei teriipd,

&. terp~ttus all ipfa aa:iooe ~ v,.ta~io ;:eterna.Jalis;AeilRrQbatiQ.n~~;;q.\arte D.e,i~ReJp.quod ell~e1euatur'ad me(l(uramta,lis.aaioAi~, qua!' ~:lj~et iI#njit~s.aI:Hliahit ab orrinlmotll~& 're· . efi:i:cernitasjv t autem iofe.p.a(shu; jri1.m1.!ta,~ ,(':porenori ramen a continentia em'ilientiali,& _tttr>~ fit in rempore.fic fundat pl'Opriaml}len~ B <Jliperiori ipfiu& t~~pq_r~~.&: ~~ ·~b'et .. fe' tanIuram crearam.de quo amplius (eq~art. ," . p .guammen(ura·.inadreqti<lta~ & non liomage-

SO DVV NTV~ v.J.RGVi.JJ1 E'}.[TA., . ilfla,~ £i: quahdo a~ditiil'~, quo4 np.triqUa:m veri-

P:':1ti»!~ arglli.ad probandum quod HO pqf·:,6catur ~quod .e(fecu:atijm in fe menfuratur ab IUllt coexitlere :iftemitasj &: tempus, qui~ ;'~,terl1i tate, fed vt el euatur ad al ~~d ~fk Rer p ~ repug\i~t ~~C coexiilenria [am 'c~ parte, ip7,qUOP non eflnecefse c:h:uad,~'<~rrah i ab, ef-

fius Dd.qi.i:im ex parte remporalium dura- le,cr~ato ex P;lrt~ rei o;ieo!iir~tz~& conrenre,

tionl1m,E~ partt; quidem Dei ,qtiia: abfrrahj~. fed e~parie mo~i.lQe.l)fll,randi~:& coritinendi •.

ab ornni tt:mpore.& motu, ergo.1l011Commu. '>:Guia mQ~Qjri:lmLjt~~ili ab l'tternitate rn·cnru.,

nicat cum,q1.oQo d{c9di rei temporalis., ergti ratut ,illqd W~~ tlfe~ quo&iil,ptljr~ia menfura

l1eque' pa.tel1 illammenfurare.nlf c:;!~rietllr[u ,jIllitabil e, efi:ficut anilrirt raticnalis,« t coexi-

pt'a effecemporale, ergo manente re tempo- .ftaqiartibuS(;~rpo.ris Pan eO; necefle I quod rali in rao eire non pot~fi coexillete a:tern~*.\,:~Xi::rahat illas ~fatione' corporis ,- fed quoq uti,& l~enfi,tirari ~b e:~ propter iniprop,~r;~,i9~. ,,~,;.~U.iS· C~mril.Li~j~~.~ .aCtLl~U tane,l11 ~ it<:: j & anine m v nius cum alia, ergo numquarn v en bca;:~ / tn~, SIC etram ~ termras conrrnet rescrearas tur;quod ~ce~l1.iqs ,~11riJenrurH.ei creaee.vel . "pon deHrUl:tid,li propr~um elTe iilarum, fed (ii-

teluporahsinpropdd rub e{fe~fed extraliitur ' period modd Qien(urandQ ranqnam merifiir3:.

_ ab.illo •. E" p~i're veto rerum eemporaliucon- tna~quatJ~~ fuperior, qUa! licer non habeat

fia~ ilia r~pilgnai1r.iafqui:i res te.mpo.rai es co... . proporeionern ~Qlnogehc::am ~ &: imm~diadi,

-{hot pt'<£tcrico, p~fenti, & futuro, ergo nori·. tamenhabee pi'q(lcirtiotJe m pr imi menruranpOiidnc cbexith;re fimui a:ternita~i,qu~dl: in" .·tis,~ conrinentis. ornnes alias.durationes di diui(iblhs, ficutinllans temporisnon pqre~ '. " .qUlm aliquid fecundatium t ~ 9criuatum art

coeiiilere_ partibus tempcris, Ne~ porefl di- . jpfa~terni_~~re quatenqs rnenru~~odo Deum,

dfqGoj ~ternitlse(l indiuifib ilisfcrmalirer, ~ eius attioneni+etiam, f~qlnqar'1~imen.rurac

feJ v rrrualiter eft ditiHlbilis ; &: lion Iicut ,(0-: terminum talis altionis ;nec arringit cream'!bn~;ve1 punctum, quod habet poG 'ionem in.tam folum,vte.Jt intra Deum, f.d vi: atdr.gi"

colUlnna. Narn.contradl:.qilia ex hoc Iequi ..:~tuplb.aCtion~ Dei.quod Iolum verificacur de t ur ,ql1dd~ c erni ras non menfurabit forma! i.·.· .~nte creatd~v' ~ creaeum eft, I ic~t fub r~l{ pe au t,er, red [,jIU~lJ v.h.ruaUter, qu~:i (olum "irtu:i." O~'~i(:mis ret~r~~~nonpafsi6n~~,j.& ImmntariolIter eft dlmfiblh~I&.coexl,ftltrebl1s [cmpp- 'Jlls .. remporalis, . . ,

n.libus;eI'go\oquendodeipra ~ternitatefor·· .' ,. Adali4m partenlsrgpfnent! d~'re-pugna -

rn lliter,s.c in Ie Don coexifrit rebus rempora- tia ex parte' reicreaee. .R,~~}oJ, folutione ib i

hbtis1nec menfurac illas, Nee vircu:dis)lla daea.que cn_~:rhqlIJ'l.~ootfag. cap.66, ~

menfuratio poteft intclligi, nifi vel [e habeat 'adrepli~am &efp.qIl9~ anima Iicer in Ie for-

.per modern .lgeutis, vel unprimentis aliqnid . ,.na!it¢t, (jt~O?il,\~flbilis. emin~l_lter ra~en (~.

in I uum rnenfura unn; &hoc. DOll etl habere ,f e riner remd lUI fibdem. ficur am rna. ra tiona 11 s

pe~ rnodum menfllf~tr(i d ,pdt mo_dom ag,enti !contlnct corpus, N equ~ ~oc Facie 'te~nira~

pert! ~etqlle ad attribueum omru potenne I no' .' 1'~r m?~um Cz.u(!'t' effiw~m lS r<? 1 un'I( aut 1 mpq

duration .. ,,_· . "c .. ·, ,1 .fl'lllllt!s m menfur:ittm11 (ed qUI.amenrurat lP-

Conftl'.Q2.ia ret'ernitas, vel prius .coex\'" . fum primuni ,efficieme,m, Be a8:ionem. eiu~p'

flit vui parti moms, & temporis,qulrn al·te- " ,··tnediate quoque,& fecundario mcnful'at ter ~

ri~ve1 totam fllccefsionem remporls (irn'ui at· minum tails atiioois a;-, crOll! , qui ,t:trtlen i!l

tingits v el nec !imu1,nec. (ui;ce(s iue. H'-lc ter,7 {ua. propria l,Il~flfuratemporal i tei ~ &: m~t~ b i .

hter

'. n. X

Qu.£u:~ » ,

J.ite~'E* ifti"t;itl616 bnle!~ iinmut:'lbili;&a:ferL A~~;T b:d.id .onere rpiclror~'&coritiiietut', yf tig~Cllti<fit~.tbic'-declarJhXtiltl.c,,~ .." • ',~

" " .Ad CQtifl?· H.efj)ond; '<l.£0d_ ~tf'rmrU non fuccelsiue'Jed fimul ex'partefui menfurafullll1C tel:npllS, \I t-feqll't:rid'artltuio'.dlcF IllUS. N eC ptoptereUiernirasefi dioW_pilis" olliici;lexilHC: rel dluifibiH" quia'n(jtfcoexiflied pc;;rn1~aonl_a.d~q~atiooJs ~,fcdperm6'~ domv irtutis j'&-cOlltintintla':'emil)Cnrla'lis,' R·

em tridtn anima indiuiilbtihier cdexi'fi'iicar B r~r!;& A~lgel,t~H{loc_o~-' '- - .. ' -': "::

.' ", §t't:!'1td~i1"gUttM''prorecunda fentenba' Guia fict:tr~~habet imriie~fitas 'adIocurn fit-a' a!rerni'cflsad''temprts,ftd J mmeofiras nonje..' toti.lt:~reacu.r:i.s" uec cO'rimruiteas' prltfe'nref.\, it1a'J[gu(jlo'c6propriri~vel!alierlo~fed fnppoi. llh elf e i'nfL,ol rico;&: fie ~al1git ill as, 'ergofi~' milirrr ;ttefnirasoon:coexiHit rebus 'men/if..! rando illss J~d folurn coexitlir il lis i quando'

~Lim,co',Jirma't. ~Ia res creatanon c'oli[H~l ruirur formal i rer durans per'~~~rnitatdn ;et.;.

fa neqtie menfurarur real iter ab :Eternirare.; A:1[w::d.c[)zil1:a r, quia nullum sttr iburum di-' uiri(lrtl:pi}(ett formal iter communi care 'funni' C efrecttlil1 crearurse.Iicut non ~otd1: r eddi creii . lura im cHige ns per intdkEiionem diuinam, , n~~<J'cie i!l[la per iultiriam diuinarn.ergo seque dUI':r'ns per dllr~t ionern diuinarn. Confequen-

tia v ero P1.tec}<Juia fi non redditur durans per, ;rcrnirati;m, ergo anrecedenrer ad propriam dl)rir;6n~lri;& rnenfcram OM poflune fllbijtif ~

& coex:iitei-e;a:rernit':Hi dicine, & fie h[tb"ebit-

Ie a'cernit:rs sd 'res temporales, ficnr infians . An%dicum~q'u'od eri:!.nfco'exifih Illis qua'odb efttllOn:tJ:rnen liitn[l1rai:-iHa,s.--:" , -,~'

, R~/p.ejfc~di[p:.uem rarionem inter im-. menGta~em> & :E_cernii:-ateni. Primo quidem

quia iffioieoliras non eftmen'fllra refpefrti rei D creatre$neque refpectu Dei, quiairnrnentitaa nonTehabci*t'iocllS',qul ell: menfura .rei lo~ car~Jed fe habet vr quanritas ,,:irtualisDei,:

qua tai1git)rifi~hlloctlm~"8(rcisj'n·i.:as locaras,

Gcut: ani rna iangi r'corpusdando jl Ii flTe, licer animaformatirer , Del1s<luttm'effettiue. De Ieruit eruoirnrnenfitasad hahtndllmcollt31~ (tlim cum rebu:;~inq!!~C~~!llque'fp~cio ponam tor;alia eft aut ern ratio bln!!:Mii'di.~;idi.:t me'n[n~ t:l'"di,mi.rn eriarn _in tfifis' m~fJfurisqu~ntita'ri.. • uis aliud ~{l-,qllod v Ina',' t./ .g, 'tangat aliudcoo-

pus conrithi qua nti rariuo.aliud quod menfu •.

ret r~dl1ccndo ad vniforttritatem;& regnlario nemali:nl ~'.lantj rarem, 'liter nonfine conta- .. '

'8:uidn'H:,£t!rniras verb impcrrae vniforrni tat.en'iJurationis l"al;ioile:£iliusrC!~ubre po:

Prim~ parris,

tell: Cjnfdquid ell minus v,nifonne inalih re-: gulanombus, Sccundoefi differemiil1q\lia'im. rm;n!jti!~_ compararur: adres , quas tangir im-: mutaudo ill as .'qU.iii ell.contadus Dei ad res. prout extra Ie.quas Deus .. nonrangir, nifi Ga.' do ill is proprium elfe,q(]od non hr. m(j mud., do illas de no!].c,ife'ad e£fe, & co_nfEtuendo il-. las in'propria Ti1en(ura.Aprero a:tert~irascoparaturaddurariones crearas ranquam ali-. quid limp!icius,&vniformiils in.iHo.generc;; & ficmenfurat',jl1aiSno!1oimOHlt:tncio menrU·' ratum.hoc enirn~~lon' perrinee ad menr[lr;Hn~.; fed ad (!.lam ~niformitatem reducendo ;hoG' enim modo fir omnrs menfurario , (dcIlice~~, per re_dlld:iortemmenfl'lradad illelifdri q,uarenusper.ill.ius vniformiraeem ,;&,firlJplido~ rem darationern, feu quanriratel'!J:omificawr, minus "vniformis quanriras rei~nrllrata:J vndeporius reternitas reducit r,es:_ffiuJauiles; ad \'n; formem modurn immurabiliraris , .im-, . mentiraseero conftiruir illas in tlatl1- m!li:a'~:: bilirilt:isltangendo illas .. conradu: immurari[iO,& J&iuo in fuo proprio ,dfe,& meniu-

ra.

tAdconjil'. Refpond. £r.erilitatemnon contliruere res creatas foi'm<lii~e, in Iua duratione ;vt 'probat argwnentum t red porius c:hir.ttlOl)eS crearas conrinet rnenfurando non for-maliter confhruendo , vceriim forrnali rer redderct rem d~lrall tern non' deberer [uppo-, nere ill ilh durarionem , & ric.uon menfura'ret,& conrineree durationern crearam tar-qui inferi orem, fed orimo confiimeret illarn. Et cum dicirur quod hocmodo uon.porer ir a:ter . niras menfurare res antecedenrer ,ad propr.ia rnenluram, & durarionem, diftingllO ~ antece .. denrer ad propriam >duracionem, vt. pafsiuo 'produdam in propria. menlnra , &. f obmodo 1;alismcnfur:<e coocedo.unrecedemer ad pro,priamdurarionemnon.fub modo propria;.nle fm~/ed fob.modo aliena'! menfure, ad cuius Vl1.rformitatem rrahitur & eleuatur. nego. Aliud efi: enim meofnrare durarionem propri i &. creatarn.ranquam rem menfuratam, .11itl<! Iub quo modo illarn menfurer, & if] quo nan] :jllam iupponar.vc menfurer.Res quidem mefurata ell: duracio creara.que petit menfuram propr~am,prout,paJsiuenm;awr '. ~J po~ir'lJ{ It1 fuo;elfe;mocius aurern mefurandi eft v·m~.ul 'I [sconti neneia a rernitatis modo immurahill rrahens ad fe rarionem illam crearam ,·q~i~

~nanimmedi3.!e meniurar i\lam,JeCl mEnrura~ . do,cliuinam-adiontm menfurar rerminti eins nonfo!nm vt pafsiue in (e nonirur extra callfas, (cd edam prout conrinetur in adio.ne fu!:,l

- preci-

Difnut.IXc

1

prec iro refpecru <lei ionis retcrn~~, qut;: ab erer no rdpicirremtemporalem, & duracionern creararn in propria menfura ponendo,

T~l"tio,11'gtJitlW,qllh res vr fubfum propri ~ mcnru. a: Ioquendo rcdupricariue coexiHllIlt ~ternita~i Iiouidem habent fimulrarem cum il!a ineltinen~!o non minus quam Cll alijs durarionibus.e; tame rilb ilia reduplicatioue pvopriz menfure 110n menfurantur ab tternitat e.qnia modus propria: menfore eO: modus Tnccefs ionis; & mutab ilitatis s·& ira fub il10 modo non coexiflunt ab :!'terno ipfi 2:tcrrii ~ rar i.alias in C~ piflene elfe in propria meiura ab rererno,quad ell Contra fidem, modus aure menfurandi ·reterniraris eft omnino irnrnurabilis,ergo prout menfuranrur propria rnenfn ra .non menfuranrur zteruitare , -Et potea c6· firrnari argumetjs fadis in ,prrectdemi arricu load probandum eremirarern non effe menfursmDei, quia formalieer caret quantitate; & non dlnocific:ltiua durarionis diuine, Simi Iiter eriarn eerernitas non notificat nobis durationes creatas neque habet quantirarerrt refpe au illarurn , fed modo indiuitibili Ie hab cr, & potlUS eft indifferens ad iltam tV el ilJam durar ionern creararn ( vtpote inadequate fe habens ad ornnes ) quam 'Ot determinas tales durariones, Iicut requiritur ad rarionem menfnre.

"1teJpondetur. ~od res in propria men' {ura lloncoeXltluolc ..::ternitati, nili vt fubie{ix ill !,& menfurare ab ilia. Et ita licer mo·rillS rnenfurandi proprius.ts creams, v t eH rado menfurandi rnutabili -modo res menfuret , &. oppofiro modo ad :tterniratem, ra .. men non repugnat , quod ifta propria rnenfu'ra non vr ratio men furandi; fed VI: res menfurats bbfit modo irnmutabili menfurandi <rtel;' niraus. Et ira cum dicitu'r,qu6d res vt ill -propfla . rnenfnra reduplicatiue non coex i , ·fhwc ~tcrtlitati ab ztemo ,'co~tifhmt aurern ·it"f.cempdFe- d'Htioguendum ell" lily prout i" propri-am'ijhra reduplfcariue'reduplicet pro prrarn menfuram, v e rem cddfei'ftam negatur quod ab ererno non coexitlat :itetni tatJ;,a.u"t quod inci piar coexiitere in tempore. Si a"U~em Iy in propria menjura redLlplicet, madill & r:a~ tionern menlurandi, fie verurn dl,quod Cub 11,. 10 modo preprie menfure qui' rnutabilitarern imporrae, neqlle coexiilit reterni_tati., nequ_e menfurarur ab ilia; fed fub alj iori ratione, & rnodomenfurandi , &11C ptout ih zterniraee -nonrnenfurantur res propria menfura.fed me [1:r1,qua meniuratur actio Dei ~terria , cu.us terminus Iunr, ricer ipfa rnenfura' propria I vC

A res quedam me nfurata fub ~ternitate conrineatur,

Ad cory1r~autem iam refpon'bm eO pra: cedenri iniculo,ql1od haber zr ernitas quantitarem virtuale,& quod €'it notlfi_;atiua alia. rum duradonum~tanquam aliqurd magis vniforme indurandc, fed quia eft men-era cxcedens alterius ordinis non hoc ncr.ficar noftro modo imperfedo cognofcendl, fed modo perfeEtocogoitlonis,qualis en in illo, qui "idee iplarn tternicatelri,fici.Jt eriam e{f.:l1tll diuina altiori.& perfcdiori modo rnaoifellar creatu ras non confufe.fed dlil:ioCl:e y identl,& pene-

a tranri ipfam diuinam eflenriam,

. Vltimo argu! potell pro tertia Ientenria 'ad- probandum res noli men furari ab zte;rnita 'te diuina aneequa res exiil:ant in propria me· Iura.vel quia ip(re creature (unt inca paces me. 'furari,& coexifiere alteri durarioni amequam 1irtin Ie, velquia ztemiras non extrahrt res a proprio elTe ad elfe diuinum t fed porius eO; id aqua participator durario.S; effe crearum; _&'Gc continer Was, eanquam cauia rribuens Illis effe non vt intra fe conrinens~& fie men" furans.ficut immentiras tangjr res crearas, 8t,

C-' anima corp'us,qllod continet, Sed de hoc a.ge~ dum dl: fequenei articulo.

Ex. dil1iJ colligitur quod res non [unt in reternirare immediate rarionefui.aur per ali:quam el euarionern psfsruam , qua .i proprio ·cife eleuenrur ad aliud efle, & durarione eleuaciorem.Ied rnenfuranrur mediate quatenus 'retermtas meuforando adionern diuioam.cofequenrer meniurat termim)tnf}U"em refpicir; vtfiat fub refpedu ad:ionis. & non fub refpe. ~u pafsionis .qua immutatur in Ie res creara, ~rubjjcj[Ur menfure murabili , cue eft propria rnenfura non eleuatur autem per imprcffionern aliquam pofitam in pfa re , qua d pro· pria' menfura rraharur ad ~ternltatem. De irn menfitate aurem iarndixtrnus non pertinere

D -a1 ipfam mebfurareres locatas, fed immurare fuo conradu, & fie aliquid illis imprirnere, Ee fimilirer anima i mrnurat corpw. informando ipfum;& inoi.lcndo :ytern.rms aurern non irnprimir.aur immutat aliquid indurationescrea {as, red menfurarido adione zterna. n-en.urac

edam terminos.quos producir in tempo-

.. re , & tefpicit ab rererl)o modo

etiam menlurationis

eterne, "_-.

ARTI~

ART 1 C V LV 5 IIr~

'VIrum res pbificlt contineantnr, &mef1fo,.m~ turab .stern-itate, ttiam tmteguam

fine info?

QVoJ menfurari debeant res ab reternjt1_~ re in Iuo eire reali,& phifico, & non folii in elfe cogniro, vel in effe pofsib il i cannat-ex did:is paecede ci art.& ex (uppofirionc,quod r;erernJtas ell; menfura tea-lis quantUm ad durarionem, V nd e (i menfllrlt,vriq-t1c tpfas re~ ]es,& pbificas duranones menfurare debet no durationes v t cogniras, veil! t pofsibiles I fie enirn men(urari non po(fuot per duraeionem realem.Ergo di fheul rns eO: ex par.re ip!lus~: _ternitatis quornodn menfuret Immuubl.h modo, i ta v t '"1 r rota Grnul in menfurando, mit etiam n~s i ofas rnurabiles, & Iuccefsiuas arnple&aalr immutab!lirer) & confeqoerer etia anrequam (inr, vel eriam pollquarn tranfiennt in (e. Ex parte autem rei menfurare ell valde dlfii.cih: intclligerc, quomodo res- aotequ~m Iic vere,& ptoprie extr:lCallf;lS pu[sitphlhce rneofurari, & coexiflere durarioni • qu:r ertrererniras cum non dum in Ie fi.t produda l red [olum detur decretum liberum de rerum pro. dudione.qeod nihil panic in rebus .nif denominarionem ex er infecarnantequarn exequa. tor prodnctio. ~omodo e;:rgo res po[sibil es 110nmenrmall1t erernirate I & fola votuorare piuira fine v Ila produCl:iooe :td extra reddentUr phifice menfurare.Hoc ell ergo maxin-tu, &. obfcorifsimum milterium huius atrributi, & in guo humanus intell ectus omnino cali:gJt.fc ilicer, ex vna parte ponere modu Iumme immurab ilem in menfurando • ita quod;l1o incipiat,& definat menfurare, nee per mulriplicarionem,& replicarionern menfuret.ficut [nenfura; creat e , & murabiles I led per fumma indini!ihilirate < & ex alia parte ponere quod res rnenfurata ante f~1Um efle murabile.se fuc,cfsluum coex l fiat a: cerni tati ..

Circa- be» ergo dup] ex orra ail: fencenria, :llreraoUlIltum fcreThomiO;atllm,& vtoIH~~' demus etiam D. Tho.qui conflanrer af5rmat, res O[Jl[]CS crearas dfe pr:efeotes realizer ipfi ::cr~rnitati , ira indiuifibllrter ~ quod tori refer Si:,~ri c.oe"i(\ar,P" lrcet inter fe Iecundf proprias rn~"runs Iirnul non (int , ratione raPlC;O rnenfuue Iuperioris.que eft eterniras fi-

Prim~ partis.

A mul efle in ipfa, ita quod cum ad cocxifientiii duorum i ndifpe nlabil iter re 'IU iratur v triufq; uillcntia dicitur tempus coexiflere atemirati non in Ie ipfo, fed in ir(;:: ;trernitate ratio ne cuius realirer ei coexiftit 110n [olii incogllitior.t, & per modurn obiecei , fed edam indurarione • ._,.11iafentmtia ljt Scori in I. difi~ 3 9·DllrJud. difi. ]S.q. 3. Allreo)i ibidem art. 1.& aliorum recenriorurn preferrim ex facie eare.quos vno fpiritu adductos huic lententiz rubfcribere nullo dernpro ~mrmat Pate£' Alarcon intraCt.2. de fcienria Dei difput. z. cap.8,num.9. qui fimilirer affirmar primum hanc Ient entiam inueniffe Caiet, r.p, q. 14-

B art. 3.C~tert1m in vrroque valdedeceprus cfl: iG:e aurhor.N am qllod attiner ad Caiet.quod non fuerit primus author huius Ienrenrie ip{ernet Molina refponder 1. p.q. T +artk. I 1- di(pur,! j.vbi inquit: tY"t1 iror Caiet anum bo," Jocojibi vt prima inumto"i tribWrI t'4tion~ han» difmdendidoCirinam Ir.Tbom. fum an· te fum eodem modo eam defenderit Capreal; t'!aJ.dtmqfJf inm!ant Richard quodlibet; .q. J. o- (11# Cai-et-.-tH'JtiquiortJ. Vbi non fuie come .tus Molina dicere hanc [entenriarn docuifle Capreol, & anriquiores, fed eodem modo.atque Caiet. blfum eLt eria m ornnes Doctores focieraris hanc fenrenria docuilfe, na exprel-

C fe fcnrenriam Caier, C;_:_pl eo]. &: FerrarienL docent Molin.loco cirato, Granad, I.p.traEr. 4.di[p. 3. (e d. z .FOf.6.meth.cap.2 ,q . .,..ft:C!:.

1. & ~lrJ eriam.qnos drat idem met Alarcon. &. in fuam feuteneiam COllator explicare.Iicee illis flomacherur.quia cum mhi] magis hor .. ream quam hanc PIa: Ientiam realern rerum in rererI1ltare~in modo ramen loquendi cum Ca- 3et. conueniunr, Cererurr, Molina exprefse rlifl:inguir de tHe ~xiRemia: rerum, qua: in Ie· pore fiunt,& de eff~obieftillo. &. cogniro , & dicir: Rey:imdi fonr Sylu~fter inc0rifl;to. H~ruet4J il~ ~ •. dfft. 38• atque HiJpalmj. eadem d!flinl1icne q. I. qui contmat.mt D. T bo; nOH iffi intdligmdtlm dt 1ft exijlmti¢, quod

D I"fI I qtlIR in flrnporejiunt.focCffliut, ex et ernifate b.J-bcant In d!Urnitaufid detj1e obitlliltc, -& cogrtito,quo c()g_no/cantur' quoad illP.d idem dfe f~'C!flmtidi, qtloJ df_t'Ul'fo t1poriI babebUt. l.uamen A!arc.ma:O:IIT>(;Vtltmj]ji!'. su.horibus Sylueflro, Harueo, & Hi(pal_enr.;,d probandl1mnon eire:: ex mente D.Thom. res ex ifiere in ;rrernitarefcClmdum efle ex iflenrie, fed fecundrlm tfle_ ciJicdiuull1 ,_ ~ cognirum, Videncus eft Molina in loco citato prrefer.; tim in Ioluticnibus argumenror, vb i ira clan: docer hanc Ieutemiam Caier.quod nullarn

po

Difputac.IX:

porefl admirtere explicarione.Neq;enim eiSl scfiu efr,qnod res poil:qua attn ft1l1t in rna dn ratione teporali,fint pr eseres ccternitati abfo Jute,& ad~quate,& quia c;ternitas eH indiuif bills tori c;:ternitati (lnt pq:setes,anteql1a ve-. ro lint a.5l:u in Iua durarione elle futuras refpe du 4iterni raris.licee obie8:iue pr efentes diui n~ rneri, vt Author ille conatur Molina expli care,JuCtl1S ex coquodMol.difp"r 4.fcq.cocl. 2.videtur ponere.quod res futu~~ nfiexiilunr rcali prtsetia.ln fternitate anteql1a fir1tin fei C::eterll Molina Iatis Ie explicatjquod no debeat did res exiflere in ~ternita.te' per anricipad pr~fentii ~ feu diitiricta produccione in a'ternitat~ ab ea qua producitur res in. repore & quod jIh przfentia rerfi in ~ternitate nihil c6ducit ad diuine prccfcietiz certitudine.quz no Iiunitur a reb=.Verii de hoc vlt.inf.dif, 19. dicernus oflendendo qnomod~ illa preseriz ad intuitiui futuroni ylfione conducar.Primfi vero nodl: contra l1os,qui nodicimus. eKe res in a:ternitate per aliqua anticipaei productio ne dill:iflcti ab ea, qua intepore res produciirur, fed eade que eft intempore,efr edam in erernitate vt poflea oU:edetur. Sed quidquid in illa difp. I 4-voluerit Mol.certe in clifp. I 3 diaa, nullo.modo ifill fcnrum admittir.Et videri poreft Iecfidum argumentti, quod ibi ponit Molina.ns eH: ipramet explicario P. Alar ,0,& illud argumenni foluir Mol. vr pofiturn cotta fe~Et videri eti5, potell folut.ad J. Eadem modo loquitur Granados, qui cum alijs ciraris videri poffunt. Ex Thomiitis ergo ifti fenr.rencc Cap.in I .dift- 36..q. I .arvz , coc, I. & '2 2 • Fen. r.ccrrag.c.o'e. Hiipalenf.in diH:i 3 8.q.vnic.ar. 3 .notabili 2.pOlt !Re~jll.qlle f~l fo pro oppofita Ienteria allegan ~tla adu~rhe P. Gil.lib. 2. tract. 10. de ztenutate Del, -ct I 6.Abnl.in caput. I I .IofU:E.q. 20,2 I. &; 22. Cath, opufc, de de prxfc. & p_r~llid.~ Dei, c; 3.& 4.Caiet. I.p,q. I 4.ar. IJ·tb~ 1?,an',Zmn. N au.corr. 52. Alll. lib. 2. d.e :l.I1Xll1J s difp, 8. MJ1.Gra.na.d,. Ponf.citati- & comuniter omnes Thomifbe huius ieporis.G&~. I .p.dif.4 ~ fee, 3.Car.Theolog-i rra.de [cietia.Dei~& alij,

D. THoatV£·t5M ENS.

DE ~e~te n, Th.etii dubita.tio dl pro qua fenteti2 Ileterit-na aliqui przfertirn ex re c~tiorib9 exifhirnfit D .Th. ntlqua seGffe,quod res fecundu reale durations etia fub menfura fuperiori coexifl:llnt,zte~'nitati;fe~ fO,lll obiec cine prout runt cognlt:f: a Deo,&: in ell~s p~;;efeientia,quia fie intelIexerll.tI? -:rh .. lhqlll. ex antiqi.lis eius difcipulis,vtJ£gld.lllS III cafhga torio corruptoriJ in l.p.D.Th.ar.3· ~ ~}'luefter inconflato q. 14.ar.! liS" .§. 1. ql1lClta,t

A rtic. III~

A Herueii in r .difr. 3 8.E t monentur ex aliqni-' bus locis D.Th.quia no aliter vi letur P )n~re pra:[entia rerii ill xternitate~quam yt cogn't:e fL~nt ~ Deo.Na. in hac r , p.q.r e , =-t- d,;-cet: no al1te~ ~es eKe erernas.nif quia funt in inte lleEl:udll!1no,& in caufa sepiterna.Et.q.a oar, z.:td 2. docet, Qi{oa n~~t ereatur~ ah eterno no jz.ftrint,niji in DCQ Jtarpe per hoc', quod ab eterno inDcofutrint, ab .eterno Deus rognouit res in proprijs naturis.Bt I .2.Q.9i .ar. r .ad. I inquit:QEod cal qu~ info ipjis nonfunt, apuJ. Deff. exfflut inquantu funt ab ipJa r;ognita, & pr..eordinata.Et firnilirer q. 12.. de verir.ar. > ai t futu1"a continge tia a ntequa. fi nf r r ~ e xijl cre in duobus,.~mmpe inp1'.efcietia disina , &- in (aujis crt'l#is.Ergo fentit D. Th. no aliter res

B elfe przfentes Deo, qua obieEtiue, prout fimt , cognire in prefcietia zterna. A.c deniq ; abfo . Iutenegar.quod ante mundii non fuit aliquod tempus exiH.ens.in rerum natura ~ vt docet in

z.diil:.I.q.i.art.S.adj. . ,.

C.eUru .induhitare dicedll ell: D.Th. [enar.. [e res n6 Colfi. habere pl-~[cntii obie8:iuam,& per modi I rei c09"nit~ reipedu prtrcieci~ ~ter ne, fed etta. induere prr[enw'i refpecru ipfius tternitatis,&: aaionis ttern~ inqu5.ttub ipfa tternitate menfuratur immutabili mefura t· ternitatis.nn'aure vt mefuranttlr mefura pr,lpria teporali fuccet"siua,remota aure prjefenria obieCl:iua,&per modii cogniri refpeEl upr~

C fcienrie, & ponedo prrefel1ti1i reipectu zrerni tatis.ur ereruitas eft rnefiira durationis,& eft attribntu condiitinctu i przfcientia rrahente res ad Ie.in ratione cogniti.no rellar alia prJ;;.,. Ientia.nif per modii coexi{h~ti;J::,&dl1rationis non quia. res qux nondii Iunt in fe,fub propria. mefura & durarione effeCt:!: coexillant Deo, fed vt affeCi:.x,& eleuatz ad altiore menfura 3:'terniratismodo infra explicado & arr.pnec.in finnato.Ttaq, ipfa duratio & mefura reporis Iiib quo res voluutur,& Iuccefsiue trafeunt in fuamenfura propria & hornogenea.in iterni,. tate ql1ide inuenitur ,{leut res corenta, no rame,vt ratio mcnfurans.nec rub modo proprio' exerces menfurarione reru.Ied fub modo im- - rnurahili eeterniratis contenta & menfiirara,

D ~od ergo prt~erobie~~i~l .. m prefentiam, quam res haQe~1t~n pr~fcle.na,iternaj.D.T~. .aznofcat p~:~:fent1am durationia.zc exiflenri e . r~alis in ~tcrnitat~; probatur prirno ex ilIa ,on£equemiaj ql]am [~pe facit D. Tho. quod Deus inruetur flltura cotingetia in [e ipfis ex eo quod Iunr illi pr~[entia in ~ ternitate , non vero ex eO quod lint. ~liquand.o pn;fentia in tempore J ha:c euim pr~fentia in tempore: eft fml1Il tempori non pr;::(ens1folum vera obicd

Zz: din;

Q ua::fl:. X.

(til1~ attada d cognitlone xteyp3.. Erso Pl'O'~ A b1t prxsetia obi~~'l:iu~ in rrorfcieria e~lliqua

alia pr;:r:c,ia, quz onleam:! n6 fit > alioquin probar re~ cffe przsetes obieti:iue,quia prx~Ct~5 SLit ob ie ctiue ,!Jquid€ pr~setia quih~bet

in erernira re, v t dicur iftianthon~:s 110 eft alia,

qui 1 ip{a. prxsetia,qna habebfir in fe ipiis ~ extra callas intepore,fit obiect iue in pra:setia ;;rt('rna l{) effet cornirrere f1:uldi battoloziam,

Pi"it er.tjc~cia huius argume ti cirar- a~;thor in diCta difp , 2. c. 8 .n.j . & inqnit niiqlla eli xif fe Diu. Th.e x eo res fururas a Deo cognofci quia pr::esctc s runt, fcd ex co prefenres dre. quia cogno{cl1::ur, fie enim dicit I. p.q. I4. zrr. I 3.Q!.t_dd oni;1.,qu;tfut;nt'lp~rtfimt 'Deo

ftb sterno pr.e sYti,l,qtlia eius intz!itttsfirtur ab B eterno flop,.,,, omnia prot~t jimt info,1 Pf'teSftia litsu, qnod de pr;eseria obiecciua oprime int~lligitllr,i de o enirn res eft prx(ens obicd iue inrelleciui, quia fertl1r inrellectus in illi per cognitionc,per qda ficur per r1tione fOl'maJe tfficitlll' prx[ens resobieEtiua.:imo fi Iermo dlctJe prx{entia reaJi,:tffewifE:t Diu.Th. ill tl1itll Dei ferri in res fmur~s)qui.1 ;:,ut prxfcn

res ab ~terno,oppofitll autern a{E~rit D. Th, cum dicit ideo res ef!~ przfenres Deo ab tter no.ouia eins intuitllS Iertur ab oererno in illa,

C~uru hie author co ad pauca refpnerit: facile par al ogi zanir, n5. ex vno t antii loco D. Th.quem p6derat)infert nunqufi D. Th. feci-

1fe illi confl:'gllhiJ,cwTI tame in mulris lo cis C iJla feceritD. Th .gut etiii adduciimr a Gillio

~ Granad.vbi fupra.Et inprimis fit ifl:a co[e(juentjl i D. Th, I .conrrag.cap, 66 .n.6.& 7 narn locuens de ipfa eternitate fecundul11 re~

~ fine rdpetl:u ad inrelligere ) inquir : QEod. Ijftidquid ((tJnquttcuqut pa1't~ t'eporis rotx!flit </tttrno q#ajl pr efens eidem, et fi r~lPdlualtc,.ius partiJ temp oris fit p,<(:[teritu vel JtitffrUo dtm?,o sute»: non pOfFlf a!iquitl pr£fintilli iten'Otxijiere niji toti)qtiia fim:eflionis dUf'atilJnem non babet ; '/ uidquitl igitup per totten d iji'UP JumtemporiJ agitur diu/rats irJ.ttil eBus in tota;

foa eternltat« intuetu» qu(/jiprteflns. Er pof,

tea fubd: ii R (rum, q1J£ a.fJud nos nondam funt, JJtt!$ vide! non folurn t!fe quod b abent il2fuis D c,1UjiS Jed etL-lm illud quod bahent hzJe ipjis, inquantu eiu! i£!(,.n~tas dl prteflm flo, indi"!ijibi litateomm ttporl.Probat ergo D.,Th.vlder~ Deuresinfc: ipfrs quode,{te1fc illIpr~fentc$ obiefi:itle~e,; eo <Juod in fna ~ternjtate prltfen

tes fut1t,« ipf~ ~terl1it~s eft pr~[em; omni te p{)r!,:tt~rnit;ts aut': non dt pra:fcns cognofcedo,quia nO dl: attributll cognitionis,fcd <in l'Jtionis. E t Gin te11igetetm de pr~fentia obieEtiui folll in a:tcrnit __ tt ~ probar~t quod vi::

Prime p'artil;

d~t D~u~ res in (c ipfis in ;'et~rnjt;tte>quod d1: dfe rrx[~ntes obiectiue , quia fimt pr:l.:fe!1tes obiectiue a:ternirati. Eande confequentia fJ.cit in j .contrag.c. 1 'i 4.vbi inquir: Q!1.odfutu ",I (ontin,gentia.fob diuin£ cognitIoni/ulifimt q;,:i.1 e.1 info ipfis oide«, cumfint ti pr.efintii1. 1'4- tionejiu eternitatis ; fed (ub cfle cognitioni in fe ipfis cit eKe pq;:fentescognitioni obiectiue , ergo lj id probat, quia funt pr~fentes in ttcrnrtare.uon probar ex pr~(enti:l obiettiua,fed ex rCLli,alil.s probaret pr2:fcntii obieaju~m ex obie ctiu a , Et OpU[C.2.C.I 33 .facit tandem cOll(equentia :~Od Dms pep certitt!dinffl1 ,"og n,r;fcit omnia, qutl!r:umq; pertemp aris dttlWfiJ1Jt t1J[tmtur infuo eterno; 1Mm t£tenlitas[ua p1'4-

finti,liit.1.tt totli teporis decur/um Mtingit, &> v/tl'atranfiendit.Probat ergo D.Th. res futllras)!{ qU~CUJ11qlle in tempore agunrur cog nord a Dec .quia pra:fentes runt in a-:ternitatc)no vcro prx[entes el1e,quia. cogncfcunrur, Eade cofeqcetia videri poref] zpud D, TIJ.q. z.de vcrit .ar , 12. vbi dicit:QEM cit v!Jlod;utlllfljcienti e Iltemitat~ mejuNtUf' ,qu.e efi t!Jta

.fitrNlI, &- td,m'{ tott; tempUJ induelit, nee a/hut pnrti ffporis daft fcquitur J vt quidqttid in tep() r: seritur ,no vt futu1'i1. fed 'vt P r,s: finJ v id eat" ie-~ vid.eri vt prxses eft habere illud vr pr~s€s obiectiue, ergo probat pr?=fentil obiee1:iua c:'( menfiiratio ne ererni taris, qua: incl ud ir rorii tepns, J::ternitas .lute mcnfurar vi{1one,~ in-

cllldi~ tepus n6 cognofcitiue, & vr obiccium cogllltu ,fed fecundii reale duratione )er~o de illa loquitur D. Th. ali oquin prebarer qtlOd vidcret diuina [cihia aliquid vt prrefens .quia eit in a:tcrnitate prefens cognofcitillc , quod e~ probare prf{entii cognofcitiui ex prf[en tra cognofciriua. Deeode videarur S. Th.o, 12 .deverir.a- .6.& I .p.g. 57 .ar, j .vhi probar Dell cognofCcre omnia in Ie ipfis , quia videt omnia injitadJternitatf ,qUd! cujit jimplex ,toti t'1pori adifl & psu ddudit, s: referr Ie ad id <tuoddittft eft cii de Icienria Dei 1geretur. Ergo probar Deii vidcr i infe ipfis res futuras quia £ternita.s inqna illos videradeli ornni te P?[JJ~ cocludir iJlud,ergo h~c pr~fil'ltia 4,;ter I~H~tlS ,c~}ludetis tepus,e~t uria illius pq'(ell b~ 111 vl{;Otle ,ergo no efl: Ipfa. pr:rfemia \,16'0- ll~s,red alia [cilicetpr~setia realis)&: duratio HIs.It itA intelligi debet quod dixit D. Th. I p.q. I 4.~t. I ;; .{\gnide in hoc loco q. 57. flc fe llltellexiffe dieir,& ad illii locG fe refc.-rt,.nimi rll '}IDeo in ~[ternitate omnia flIllt prx{enri J~ l]uia tius lnt111tus fcrtur ab ao:terno fuper,omnia proL1t in fila prxfenti:tli tate, qni.1, icilic(:t ilk intnitl1s fllpponit talc prxfCmtlm in ;ncr !litate,& nOll CollI facitipfalll pr.:rfcnti.'i. obic-

lo"t j \cJlll

Di r putat. IX~

A rtic. III~

tlUam in cognitione, hanc enim prefentiarn . A r:Deniq; in r.dif]. 3 8.g. vnica at. 5" cxpreffe probar per illam.vr diCta.q. 57 .manifeftat,&· .' diftin~llit has d uas prx[elltias tQgaitionif>,t'lL

ipia intuiriua vifio requirir.que eil: de reprse- Z'ternitatis,dum dicit in cOlf) .art. Cum DN!l

fenri in realidurarione, non [alum obiectiue , fit eternus.opportet qt!r,{ coo mtio eizls motlum

feu cognofciriue przfenti. .tterni~.'ltiJ hah'(I.,t, C'1,;i eft fifo .toturrfiWtJ/ir.c

Bt (X hoc reijcirur alia minus accomodata ff(cif'stone. Vr;dejill.Jt quarml1s tempus.fi;-fliC-

retponfio ad mentcm S.T. DiCunt enim qui- cefiil!um:ta.me (£t#/nitM eius dl } r tffi I.' I omni-

darn.quando D.Th.probat Deum cognofcere hUJ tdnponbuI 'I717a, & e cdem, 0- indi;·ijiWiJ~

res ftlturas ranquam prafente s, quia in Ie jp- 'lit ;mncj!cnt ,ita & ';"Jgnitio fu,~ intt. tt"l' om-

fis [unr prefences ztemitati, loqni de przfen 'nia temporali« qliilmusjibi!ucccdcnti.1, trt 1"1-£

ria fututoru in tepore pro quo erunt.eo quod Jmtiajibi,nec aliqt.id eorum (_jif futurum rtfp(~

cognocir illas no in [uis cadis indiffereribus , tu ip/izlI.Ecce quomodo comparat D .Th.pr~

fed in (c ipfis pro repore quo ernnt,& hoi: te- fentiarn cognirionis cum pr rfcntia Fcrnitl':-

pus adell pr;;efens (litlin~ cognitioni obiecti- tis, dicens > quod ficur ~ternita> eft pt£fens

ue , ficut inruenti ex: alta Ipecula res i lange omnibus ttporibns indil1ifibil.it-~r, ita &'ccg-

. manifcflanrur. Sed hi non pondcrant vim 10- ni tio Dei intuerur ea.vt pr~fenda fibi & non

. corurn D. Th.N 6 dicit D .Th.Deum cognof B vt fL:turar.I nrueri vt prtses fibi,-:D: effe pr~ses

cere res vt prffentes, quia in prefentia tern- obiectiue , & vt cogniru, dicit aute ita cogni-

.poris a fe Ipeculata videt illas ; fed quia fimr bone intuer i res pr esetes Iibi, ficLlt 't~crnit!ls

prefentes iternitlti, & quia eternitas pri([en eius eltpr efens omnibus.ergo dilting-tilt inter

tell1 fibi facir 0l11'1em difterentiam temporis , prt[enti:i ccgnitionis,& £temirltis,dices ita

ergo impenlhelitcr ad explicandarn mentern i llam dari.ficut hanc. PrItCr pr.efentiamau-

D. Th. adducimr pr a:fentia in tempore obie- te cognitionis obicctiua ,no reilar alia 1-.1 rctcr

t(iue prefentara diuinx cognitioni , & nega- nl rat~,niG prxsEtia duration is, qui ind: uitibi

tur prxfentia durariua in aternitate, cum D. 'liter)G:fine Iuccefsione dicitDv'Tbo.effc in e-

Th. ex pr xlentia rerum non in tempore emil rernirare.ergo hac. ncgare in1). T .eft e l~ mire

extra ta.u(as producuntur in propria menfura .Ad Ioca in contrarium allara Refp. facile,

fed in menfura arnbiente ornne tempus pro- quod D. Th. ponir prxfcntiam cognii:ionif.

bet videri a diuina cognirione. Menfura au- 'noll ramen negar prxfcl1tiam durarior i s rerii

tem a~l1biens orne. templ1~ non eft tempus.fed C' in zternitate ratione io(;ns z tcrnizar is . I taq;

trtcrl1lta"fi erzo In erermtate Iolum runt ob- . in I • loco ex q. 16. [ofnrn docez vcricatc ef1c;

iectiuc, & in t~mpore dtlratitle,& D .Th.pro zternam in inrelle du diuino , Ioquendo de ve

bat ex prxfcntia. in <rternitate-; non ex prefcn ritare formali, qUI repcritur in enuntiatione

ria in tempore Deurn vidcre res pr.efenres., feu iudici o inrellectus. nnilum enim tale ind.i

ergo probaz ex prxfcntia obiediua prz[entii cium inuenitur xternu!1l)lliG. in mente diuir a,

obiectiuam, quo nihil abfirrdius, Nee pdtc:1l: de ipfa autem veritate cntitatiua non loqui-

dicr.quod quia mediante a ternitate DCllS co tur qnomodo:llt,vel non fit prx(ens xternit:1.-

exiftet tempori quando res in tempore po- ti.Iu 2.10co ex g. 20. affirmat creatures non

nuntur , ideo per elm vider Dens res przfen- fniIfe ab tterno,nill in Dco , ::'...: hoc fl1f!icerr:~

tes , iddl: in [c ipfis pro tempore fuo, N am vr cognoicat cas in prnprij s naturis ;feJ quo-

contra eft, quiJ. [ecundurn hoc res non [ut:lt: modo fuerine in Dea ab xterno, an {alllm ill

pr efenres in z temitare, fed vere Futur a: quia rnrione cogniri, an edam in continelltia dura

follllTI ex parte z.ternitatis ell durario, qu z rionis menfuranti s , ibi hon cxpl ic at , is fie ex

coexifter eras arr.b111ationi mea: , non ramen affirma tione exif1:endi (;J!UI11 in D C<"', non in-

cll- lam illi pra:[ens anibulatio mea, ficut An- d ferrur quod folu vnornodo Iinr in Deo , licct gelus habet entitatern, qua: errt pnef~ns co- ' intcnto"D.Th.ibi fLlfiicC'rer e xiflcntia in Deo gitatio~li craH:in~ ,& e.go. habeo entItatem,per modurn ccgniri.In 3' loco nen expiicar ,

. qux er tt pr~fens l~cntlOnl cr~{hl1;;e, nee ta- ncque ne3at res cffe ill eteruitatc rub dur.irio

men drcor habere illarn locutlOnem prafen- ne z rerniratis, fed {Glum explicat quomodo'

tern me~ en'titati, fed fumram.D. Th, au.tem l1nt in lcgc,& ordinatiouc diuina.inqna vtic;;'

dicit efle pr~rel1tcs r~5 Iuturas x ter,nltat1 , & res continen tur ab ztcrno .vr pr z ordinat r ,t'x::

jude probat cogno Ici vt pr;efentes a D eo, &: ~ognit:.:e,hoc enirn [uo p-opofi;o [Crllie bat ,n0

n0 vt fnttltas,quiain retemitate ~a, inruetur, tarncn nezat ctiam ill mcnfur.i x;:cmitati<;

vt patet in hoc anie. t 3' & leCls [uprJ. Cl ta- prxsetes ene, no [liX propri a: n~e:fm:lticni., c~

tis. At vera ilio modo explicate, er0.t res fl1tH {'xilh~ria,[ed ipfius xtcmiu.,:is. 111 4. loco D.

r.:e)pG ~ternitati) & [ohi ptxsc:t:i obicEtiue; Tho. affimiat c:-.:iii:;.;rc fntura in iBi.s duobil\

'. Zz 2. urn

/

Quztt,X:

non ~am~t1.'tlegat eli~e~e .Cltii !n !t~rr:iut~; A vt all j s lOClS affirmaUlt,lpl ante no dixit.quia

proporiro Iuo ~o c~ndi~.c~bat,(edfoJi:~ QL1o.d efftnt ill prsefcientia diuina ; vt indeimprimanrnr in mente propl~V~ eorurn reuelatio-

nes , non irnprimnnmr ait<~em abeternirate,

fed a fcienria Dei; & ideo de hac tantum fe-

cit rnenrionern, In vlrv loco dicit ante mun-

. dum non fuifie aliquod tempus exiflens in rerum natura [ecundum propriam menfuram & durati onern, nOI1 ramen Iecundum eleuatiorern menfuram £ternitatis~ de quo ibi non sgir,

E'x hh relinquitur exclufa ilIa folutio de exif tentia rerum in zternitate Iolum obiectiue

& in ratione cogniti.qnam edam docet Suar, B lib. t .de ab[olura fcientia Dei "7 .n.18.& P. Arrubal 1. tem. r .p.difp'4 I 'C'4.& 8.

Vttamm perfecrius mens D .Th.penetrerur aducrtendurn eft coexiflentiam rerum tempo t.11iuID cum se ternitare non vno modo Inrelli

gi poRe, na vel porell facere hue fenfum qnod

res rernpora lis ijlfua propria menfura, & mo

do temporali exiilens coexiilar ztemitati, & ficnegarur a D.Th. & ab omnibus negari de-

bet quod exiftat aliquid ah ::eternO ill ~ternieate scum fit _fides Carholica omnia inccepi-

fle in tempore ,fciJicet in meufhra temporali, Vel porcfl facere hunc [en[um, quod non ratione propria- menfure, fed ratione ipfius durationis a:tern~ res gilt habebunt fuam pro- C priam meufuram iam exillant in eternirare ccexiflendo ei non propria fed aliena ipfius zterniraris dnrarione, affe8:z. Er hoc adhuc dupliciter ~ vel quia ~ad;;l':quare toti zternitari

& totalirer coexiih~nt,fci1icet pro omni COr..: refpondentiaySc refpedu ererniratis.vel quia inadaquare , idefl quia Iicet tori , & indiuifi,

bili ~ternitatj imrnurabiliter coexiitant, fed non pro omni modo &: pre.omni re(peCtu~

red {olulIl coexifiunt zternitati prout correfponder virtualirer huic durationi rernporis,

in quo ranqnam in propria menfura exifient D·' non prout virrualirer correfpondet alteri duration! temporis in quo teporaliret non exif. tenndicunrur ergo res remporales coexifle ,

re ll:temitati~jnditlifibiJitet quidern &. immu, r .. bilirer rori zternitari , fed non toralirer & ada::quate :) idefi non Iub ornni refpe8u & habitudine qua correlpodet virtualirer a:ternitas omni durationi temporis ~ quia nulla res creara contenta Inb :rternitate adequat ill am induratio ne Iua. Res auternvr cognire ?bie (l:ille ,denominantllr cognitz ab zrerno rra a~a-(jtlate [reut & ipfa cognirio a qna de:

nomniantur ~::eterna eft arueqlla,xe. .

. ~

f

Pri mzpa rtis,

:F Nnaammta huim finttl1tjs

NOn ejllftliuJ,fed pr:r omnibus pondero. fins inrnaterijs Theologicis fundamen. tum alicuins fentenrise.que Ie conforrnar mo. do loqucndi P atrum.Et ideo in hac parte D:

Th. [ententia pracipue Fundatur in fenfu rar lttorum P atrum qui ftc loq untur, Sed quia P 11~ res folenr afferri authoritates, & non vrgen: aduerfarios-quia explicantur de pr~fent-ia ob, ieciiua , & in ratione cogniti , ideo omirte, mus ill as, & Iolum adnotabimus, que in hot: fcn1il explicari non poflimt, Er prrmo vider{ porefl Aug.I 1. confer.c.lo. vbi fic Ioqnitur; !JEis tmehit &01,& jigtt U/ud,'Vt paululumfid & paululum r~piat Jplmdorem jimp~r ;tanti} eternitatis, c- c"ompant Gum Umporibt!s monquamjiqn#buJ ,& vitf;tat dfi-incpmpf11'ahiltm~ me pr~tcrirequid'1uilm in ~t~r"#fJltt,ftdtoij1 ; tJfi prtefim?V bi Aug. aparte.lcquimr de.zter nitare in ordine ad creatnras , quas dicit non prererire in :rterni"tate,[ed eKe pr~[entes ,nee loquitur de illis vt cognitis, & r~{pctttlvif.cnis , fed re(peetn reteroitatis , fendurationis tanrumvEr fuper P[1.1m. 10I4 exponens iU.i verba: Ingmerationtm,& gtm:rtttiOntmanr4 tai, fie Inquir eternita: ipfa Dei fol?JlantiJt. YJ 'JUte nibil hah.ff mutabilt, nibil Ihi eji pr1.f!tri .. tum 'luaji non fit, nihil di futurum tjlltlji nn'IJ ium fit Jed quidquid ibi tjt, non nifi¢ .Vbi edam Ioquitur Agufrin. de ;rternitate ipfa , vt eft attriburum diflindum ab intelleciu, & fie conriner res rion fub pr~fentia obie8:itla, &; {lib ratione cogniri, fed fub ratione durationis. Et omitro alia Ioca A Ugllll:. qua': vel 10- quntur de przfenria rerum incognitione dini na.vel d; il~a explicari p.offunt:nec nes negarnus dan enam hanc przfemiam obieCtiuam

&. cognirionis rerum in Deo, fed dicirnus e: riam dari aliam ~ternitatis} & hanc explicari

a Patribus quando de ::rternii:a.te tanrurn 10- quntur, qllZ eft dnrario.s; non de [cientia,fell cogni tione qnidquam exprimunr,

Setlmdd D. Ifidorus Jib.z. de filmmo bono cap. 6 . Omnia, inOllit,ttmpora prAudit iiuin'A. eternitns , n.tl ~n 7)t~pYleterituT1'!, p1'~fi11S, & /utUl'U~ altqutd C~{dttUl',fii omma pr;efititia In to dtcuntU'l',tjuta dttl'')1itate foa ronfia complcCiitu~, alioql1in mutabiliJ eft Deus crtd~fI;

dus,ji tifoutJiionts Umpo'l'umadfiribuntur. Et Beat.Perr.Damian, Epift'4' de ornniporentia cap. S.Illudhodie, inquir, 4ternitaJ elf incommutabiliJ, indefiCliua, inna}1ibilis, lui videlicet nibil addi, nibil valet minui) & omnia '1#& (lplld nos t/(l-brnR{J difoul'T'unt, & PfP

temp(;-

, Djfputat.IX.

Artie. IIf.

Umpoium 'V1ti{situdine$ fl vl1riant,apud iIlud A re!nporalis non poref] mutabiliter coexiflere

bodie j!m1t, & immohilit(r perfeaeran», In il- res_ernitati; ita quod aliquando coexiflar, ali.:.

10 bodie,dir:s iI!~ adhu( immobjfis di)in quo rnu 'quando non; fed femper ab illa rnenfurarur;

dus ijiefitmpjit originem:in illo tam &- ilh ni: illiQue coe-eiflit,

hiiominuujl,in quo iudicandul ~fi ptr .etrrnJ T'ot a diffttultas huius di[cnrfus COilfiO:it In

iudicij 4fjuitatem.Et [anCt;us Bern. fer. So. in pyobaticn.; iIl,ius minoris, fcilicet.qnod reter

Cantic.Tt'mpor4,inqnitJub itt tranfiunt,non rutas debet carere ornni Inccefsione tam in

ti,futul'a non rxpeClat,prtetrrita n'O l'Uogitaf~ trinfeca, quam exrrinfeca in menfurando. III

pr.efintia non expedit. Qgibus 106s ,& alij s hoc cnirn oppofsi ri auihores faci'u'nt vim, &:

limilibus non loquntur IJP. de prxfentia re- purar nos in zquiuocarione raborate~C]l!ando

ruin in e{fe cogniro, & refpectu inrellectus , ex fumma irnmurabilitate reternitltis;. & in-

cu-n de 1110 mentionem non faciant, fed ref~rliuifibiIitate probamns res {uccefsiuas illi itl

pedu xternitatis, &. explicanr modum, quo :cliuifibiliter coexifiere. Dicunt enirn irterniti

ipfaerernieas przfens ell: rebus temporalibus eern eHe quidem indiuifibilem, & immurabi-

... ~ conriner illas, lBternitas antem, vt eft dif- Iern entitaiiue in fe, "& inrrinfece , fed ramen

tinctturi atttibiltl1m ab intellerru non conti-. Teb. Us fuccefiuis BDi extrinfecis non poile co- .

net res cognofcendo, fed (ecllndllm indiuifibi Bexdl:ere, indiuifibilirer non ex parte Iui.aut de

Iiraeem- & Iummam vniforrnira tern durandi, fe0:u [m,fed ex defeat! ipfarum rerum fucce-

quod ad prefeneiam. realem durationis perti fS1l1arum,qure tranfeiir Iiib zrernitare , & tran

--flct-N ec [olum Ioqrruntur de negatione prre.. feundo illi coexiilunr fine vlla mdta.bilita.te

teriti,& futnri,[eu de immutabilirate intrinfe zternitatis, fedfoltim cum mutabjlitate fili,

ca zrerniratis.quaf velint dicere.quod ipfa re.:. ct fie xternitas eO: variabilis extrinlece no in ..

ternitas in [e intrinfece no habet; Iuccefsione trinfece, &rnultiplex virtualiter, formitii:er

pr:rterid, &. fumri, nO. ramen e;::trlnfece,quia,' vnica,fieutfi aliqua rnenlura elfet fixa, &. men

poteH afsif!:ere rebus pratereuntibns, & Iuc- :furarernus quantirarern aliquam appiicando,

cedenribus.Narn contra eft,qllia non (oJ6 di- & tranfinirtendo per talern menfuram " qui'

cunr :e rernirarem effe immurabilern in Ie , fed non muraretur in fej licet res rnutabiliter illi

eriam ea,qt1:E apud nos Iuccefsiue rranfeune applicarenrur, & ( cut arbor fixa in fluuio im-

'in zterhitate frate,&' non tranfire, ergo inte-' mobilis exiilens tangir aquas trarfeuntes per

'l'ligunt,<jtiod etiarnrefpectu extririfece dura- -, rnurarionern illarum extrinlecam (ibi,noll per rionis [uceefsl0ne carer xterriiras,ficl1t eriam C rnutarionern arboris, & {lent imrnenfitas rota

inqult Boetius Jib. 5 .de confolation.profa- 6. exiflit, & coexifiit mecum hie, non ramen fj-

t;..&ttrnu/uirompils nuijle dfpr'.efinsfibi..fem cit InC coexiftere ubi vhicfiqrefl Imrnenfiias,

1(1' 4flifhre, & injin!tattm m:ob#is t~11!poris S rd~ontra,qilia ±ternitas non folurn indi-

habere prttflnttm ,vbl non [olum loquitur de Iibilis eil end t:itiue,& in Ie, quia caret parri-

~terriitate' comparatione ad fe lpfami & quail bus,ficut ipfa Ihbllahtia Dei,fed etia in 111en-

turn ad iiltrinfec.l; fed edam rcfpe3:u tempo- furando, & in modo conrineudi & nienfuridi

tis .quorl ell mcnfttratum ex~rin[ectmr: rna rnenfhrata, Iiue extrinfeca ; fine inrrinfe C2.

. 'Jt.atio vero huius fentehtl:e ~x hoc ipfo de indiuifibilis, & immutabilis d1:,ergo non 10-

'nlrnitur,quia xternitis effrea.l1s,& vedra men Ium repugnar reternitad flltcefsio,& diuifibi-

,ftlt<! durationis create, (.lItem' quan 0 tales Iiras irirrinfeca.fed etiit estrinfeca, & per cQ~

res exifrunt in Iiia propria dura'tiohc,& men- paratione ad ea,;ql1a: extra fe Iunr, Anr.prob,

[lira vt oil:enlu eft art. preced. & non negant quia vt dicitur in difinirione reternitatis eft

:.iuthore's oppofiti, alioquin reternita-s 111111o- totajimUl & per/eaa pcJ!efiio, ergo qbidquid

modo corineret durationem creatam, fi neq; j) menfurar, & continer Iicet fit fibi exrrinfecfi,

menfnrat rllarn quando exiitit ~n .fna propria pofsidendo fmnl,&perfede menfurar.no per

dl1rltione,neqi.ie :t'ntequaln fit In 111a, & IicIo applicatione-Ieu replicatione fuccefsionis in

'1rnn cOllCbm'itanter,& peraccidensf ficu~ In: mCfudido,nec enim dicitur xternitas eife pof

dil1ilibilis duratio Angeh)co~x1itet duranon~ fefsio nif refpeCtu [ui mefurati , hoc enim eft

rei tempotalis. Siergo reterll1ta.~ menfiirat all quod pofsider n6 fe;& ita fiue ipfa ererniratis

quando duratio~es crearas (G~ut m~do fup- menfura fuceefsiue applicerur mHinato, fine

'ponimus) &. non potefl ~te~ll1tas rneulurare ipfa a:ternitate fixa fiante ; res menfirrara fire-

penes fuccefsionern, fine u~tr1nfeca.m, {iue .ex- - cefsiue fibi applicenrur, non menfurabit pof-

trinfecam : ergo ntceIfe ~il quod xterOltas fidendd fimul,{ed tranfeunter attingedo; {;cut

tam intrinfece, quam' extrfn[ece excludat 0!ll arbor. nxa in fluuio; etiainil in fe fi:xa [It', tame

nem (uccefs~onein, & fi!;; qU"!!lI~q~ 4~w!t1~ , ~,1! t~nge.AA.o~~n1!~.Efan~o p~nes fe 32lli, E~-

~~ 3: Ul}i

utj,:1n fimuJ roram aquam Ruu:) pofsidet.nee A pofsillc!1do men/hur,(ed per fiiccefsionc.no

fni, red rnenfurati. Itaq; e. quaclTmq; parte fnccer~io detur, (cue ex parte men(uratl quod applicarur ~ fiue ex parte menfuranris , ceCfat p·offrfsio;ficut ego dieor non pofsidere ) flue

ex r1efrCi:u rei poffefs:r,quia. ad me non venit,

fiue ex defectu mei, quia illa non aprehendoj

erg 1 {j tterni tas in menfurando habet Iucceffione exrrinfecam, ita quod no coexiflunr iJ1i

res teporales nifi fecundil fuccefsioneril filX exifr~ntire,non porerit per modum poflefsio-

nis perfecbr eas continere, & menfirrare, fed

per modji numerarionis , ita quod non pote-

rit exhaurire per medii vnitaris,& immurabi Iitaris totarn durarione rernporalem ; fed per

· modii rccpl icationis,& nurnerationis fecundu quod res i p("C teporaJes ingrediuntl1r ~ternitatem,& fubijciuntur illi, ficur etia arbor in{llllllo fixa non mefiirar tota aquam fluuij vni-

ca menfirrat ione.qua toti fluuio coexiHat,fed {ccundll Iuccefsiuam applicationem aqua: Iabeuris ad iptam arborern.Qgod vero adduci,

tur de irnmenfitate om nino fri uolii eil:)nii imlnenfltas vt iam diximus non coexifiir rebus trahendo i llas ad fe,feu mcnfurado.rnodo im lnutabili,[ed folll imrnutando iIlasper conta-

. (hi. a.d extra in Iiio proprio Ioco,& menfitra,

& fie [)lutn coexiftir illis iuxta imrnutarione,

qua ill illis ponit per contactum fllU.A t verb C a'ternitas non menfiirat res per immuratione Illarum.hrec enirn coexiflentia rei in propria menhlra ad zternitatem, non efl: coexilientia

· menhlrati, & c6tenti ab ~ternitate rub vnifor mirare illa fimul pofsidendi rem mefura.tam,

· qni de [e habet xtemitas,fed eft coexillenria concomirarer fe habens, & materialiter cum eternitare.non formaliter rub ratione menfii rati,"& redutti ad vniformitatern zternitatis

per modum poffefsionis fimultanca:.H;:ec au-

tern reductio, & menfhratio vniformiraris fit modo immurabili ab ipla zrernitate ., & confeqtlellter pofsidendo Iemper ipfam rem~qua D menfllrat., non antem expeCl:ando tranfitnm,

& [uccefs-ionem ipfius rei rernporalis.vr fter nirarem tangat,& ab ea. menfuretur,

ltaq; rota inrelligentia huius fenrentiz in hoc ptrefcife confiflit.quod ererniras non potell: efTe menfura rerum creararfi coesillendo illis per multas nnrnerationes Iiiccedetes.Ied vnica me nfirratione exhauri- tora quantitate ruUmati, eo quod per modfi poffefs.ionis per feB:re menfurat.non per modu nameraeionis, & replicarionis , feu diuerfe applicationis ad quantiratem menfnrati.Ec in hoc eleuatur eminentia. huius menlura fuper omnes al~as

Primz p artjs,

ereatas,qtlod alia: n0!1 po ffl1 nr :V~1ica ,mcYnra..i tione,& per modum irnmutabifis vnltatj~,& poffefsionis totarn quantitate fui menfurati exhaurire,ficllt v.g.vlns non potfIl: mHl1rare iotu pannfi, quia habet multas vlnas , nift replicando, & numerando Cui menfurationem, Ii applicationern ad ilium, Er ad hoc per accidens eft,qtlod ipfa vlna moueatur in appli-, catione ad rnenfuratum, vel fit fixa in aliquo loco, &. menfuraefi illi appliccmr, & per illi rranfear, femper enim quanriras panni no ex hauritur vnica menfiiratione , fed pluribus, ficuf edam arbor influuio licer fit immobilis Iocaliter, ramen pluribus contaCtibuf~& non vnico roram quantitate decnrrenris aqua! tii

B giro Si autemelletarbor,qu:e vnico conradu rotam quantitatem ~qu~ tangeret , deberer coexiilere roti aqua! a principio Huuij vfq;hl

finem,lE.ternitas frgo, quia non [olii eft EX~a & imrnutabilis in fe, fed edam in menforan-, do) &. vnica menfiiratione totarn quantitatl luorum men fntatortre xhaurir.quia per modii poffefsionis perfeCt.x,& integra: menfirrar no per modum numerationis,& replicationis :fiIi ad menfuratnm-vel menfurari ad fe~ ideo non expeciar coexifl:entiam,~ durarionem marabilem rei create v.t fibi coexiflar, fedfi femd menfirrar, irnrnutabiliter pofsidendo fempe~

menfurar, nee pluribus mefirratioriibusreplicarur fiipra rnenfiiramm, vel ipfirm menlhratii ad fe admittit mntabilircr-Sc fuccefsiue,

Vnde ceffat aliquorii obiertio in hac parte, quia menfiira Iuperior non poteft cotinere re Inferiorern, nif firpponendo illam in faa pro .. pria menfura, eique adaquara, ficut non poffum eife in hac aula nif exiftens in menfiira mihi propria.nee rub ceelo.nif fapponedo Ole fiiram mihi ada-qua tam, nee filb seuo quod dt Indiuifibile coexifto.nif fupponendo mea pro priam menfiirarn.non ante illam, ergo nee in ~ternitate. Sedhtfl() obietl:io procedir ex igno

ranria propria rarionis formalis.qua a-terni- . us habet in menfurando diuerfimode ab alijs menfirris creatis quanrumcumque Inperiori-

bus.1E.ternitas enim menfurar tanquam poffefsio fimultanea omnis rei mHuratre a fe, VB de repugnat modo eius rnenliirandi, quod expettet tranfirum, & fuccefsionem rei temporalis,& tranfeuntis, vt mi%ret illam.fic enirn non pofsidendo menfurarer, fed replicando menfhrationes. Menfune ante crearz non me furant pofsidendo,fed prxcife coexilledo rei, aut immutando, vel applicando illi Iuam mefud & ita in potentia fe habenr refpetiu mefiirationis rei, poflhntq, expectare ipfarn.vt ei appl~''1nt\lr q\lad~ iu f~ ~:4ft!t, ficque eins

pre.·

Difpurar, X.

propriam exii1:€tiam fupponunr •. '!f Stdquo' A. modo, & fub quo efle a:ternitas pofsideat re, qUI: in fe non habet eiTe,fed [Oltl e£l: in potentia, & intra caufas fecundfi fua propria. men[ura, difficile inrelligimr, & per qua. aaioneres pOnatllf in c;:ternitate Iecundti elfe reale,:

eli defe nohabeant eil'e,niG produdfi.nec pofGnt tranfire de {btu pofsibilitatis ad fiatr} actualis, & realis exifiel1ti~ nifi per aliquam ac tione , & murarione Cui, in a:ternitate aute no ingreditur aliquid per aliqua. mutatione,& ac tione.prodl18:iuamJed immurabilirer. Sed de hoc commodius dicetur foluendo difficulta~ tes,ql1~ coera nofhi fenrenria opponfitur, .

soluuntur .1rgumenta.. _

PRimo arguitur contra fiindametum noflre Iententie.quod in hoc vnice confiilit.quia ~ternitas eft toea firnul, & perfeda poffefsio in men[l1rido,& fie no poteft c6tinere,& mefurare Ieciidum fuccefsione edam exrrinfeca, fed hoc eft falru!U: ergo. Minor probatur J n1 res teporales,quando exiflunt in propria meIura, & Iecundfi quod immutanrnr in proprio el1e,& ponunrur extra caufas etia proutfic co exiil:unt ztemitati, & coexiltunt vr mEfurata! ab illa, vt pod: inferiores ad reternitate,& mi nus vniformes in illa propria menfiira.qua 4Eterniras in fua,& tame fub propria mEfura no ccexiihmr etemirari immutabilirer, & ab f-' ternosfiquide res produciitur in tepore in: pro pria.meiura: ergo non eft corra immutabilirz te, & indiuifibiliratem fteI'nitaris; quod aliquod eius menfiiratfi Iiiccefsiue earn ingredia tur, eique coexiflat.Ad quid ergo necefle eft ponere, quod res ante qua fint in propria, me..fura coexiflant a:ternitati ab eeternc fi in fna propria menfura admittimus ~ quod coexifrunt iIIi mutahilirer, & Iuccefs iue Iuccefsione extrinieca ? Et f(inji,imat. OQia edam res fuccefsiue coexifhme durationi Angelicre, & ramen incipiunt de nouo illi coexillere quado remporaliter immutitur, & non ante qua fint in propria. menfirra.ergo bene fiat res coexiftere alieni me[ur~ iQdiuifibili modo Iuccefsiuo,& temporali; & confequenter idem poterit concipi refpeCi:u ~termtat1s fine vlla ipfius zternitatis mutarione.

Rljp.negado minor. Ad pr?bati6!1c dicirur quod ql1ado re.s teporales :X:l~Lln~ ~n propna menfura.coexiflunr a:tetmtatI, diihngllo ,coexilteutia fundata in ipfa propria. menfura, ~ Immuratione rei rernporalis nego, fundata In imrnutabilitate reternitatis, qUa! reducit ad fui vniformitate res temporales per ilia menfurationem fuperiorems 'IlIa: eO: poffefsio, & non nnmeraeio.concedo, vade illa., coexillen-

A rric, III.

I

~iarei in propria menfura ad ~ternitate,Ec ~ inueniann in xternicate no tame {hb illo mo., do.quo res incipirefle per {iti immlltarionem in propria menfura, fed per illum modfi quo exiflir in. a:ternitate fine vlla murarione Qnod !i r.eduphcetur res temporalis filb modo propn~ menfure rernouendo modii.quo a:rerni~a~ ipfam cornplectitur, an tunc inrellizarur llh coexifiere> Refp.<l.!:.od fub hac pra:fcifione intelligitur coexiflere folum c6comita ter, & non per modii menfitrati ad fuam menfuram, ad cuius vniforrnirate reducitur.quia ad hanc menlhra no nif immurabiliter pertinet,& reducitur, Iicur {i per irnpofsibile intelligerc_ mus aJ1cIL1od ens eOe modo de nouo in rerum natura, fine hoc quod procederet a Deo,nec

B contineretur in attione Dei, ralis res coexifteret concomitanrer aremitati, 110n vero vt menfurarum ab ilia, & contenrum in illa, nee ranquarn inferius & inadzquatrm ) quia i10 defcenderer.nec procederer ab illa,nec vt

reql1ale,quia non effet ipfe Dens.. ,

~d conftt'mation.relpondet.Q!lod durario Angeli coexiflit tempori noflro, vel edam te pori Angelico dilcreto, non tanqua menfura fuperior,a qua dependeat.zv deriuetur tepus , fed vt c6comitas ipfum tempus, &. ei coexiftens ficut aliquid indiuifibile porefl coexifl:ere virtualiter rei dinifibili vt Angelll~,veJ ani-

e ma forpori,&: talis menfura non ccexill it tepon ante quam fit in fe, fed expecrar irfiJ1n vr coexiflar illi, neque enim oponet, quod coexHr.it Wi rnenfuraudo ipfum immutabili mo do, & per modum poflefsionis. fimll! & perfeEte ipfhm continedo.fed per modii rei permanenris, cui res fuccefsine tran[ell11r;& rnutabiliter coexiilnnt. V nde non dicitur anum menfura excedens, quia contineat teporales mefi1ras per medii cau[a:,&aliquid vltra illas, fed dicirur excedens .quia nobiEor,& vniformior,& quia minus murabilior in rnenfurfido , no ramen quia caufa temporaliii.sz Iicer eflet caufa, non tame qua: menfuraret pofsidendo firnul omnia, Iicut xternitas, fed per applica-

D ti onern.Se coexiflentia fui ad exifteriam alterius, & ira expectat exiflentia rernporalifi.vr ilIis coexiflat.no verofimnl pofsidet, ideoque Iicer indinifibilirer cuilibet tepori afsHl:at qui do exiHit, no tame furnrnm pofsidendo C011- tinet,& menfiirat.neque caufar. -

Secundo at'guitul'. Qgia impofsibile eil:; quod aternitas coexiflat rei teporali nif res ipfa temporal is exillentiam habear, & durationern.nihil enim coexiflir alteri • nif exifiat in fe, fed no poretl exiflere res remporalis per finun eife propriu realiter produdum in pro. '!-z 1 pria

"ria mcn(tir:l., eu 0t fides C~[~O l,i~:t nihil crea nim ab :.:crcrno exd1:ere/ed In,m.ulD temporis eRe proctU&i"l. N,e(H1,e potdl: exiflere per ipfU' etTe £ternulTl 1? e 1 Jibl cOIH_nwmca tft ab t tert1o,qnia £terhltas eft attributum abfoh.ltLln'l,' quod nouporeft alicui creature communica-' ri per inforrnari onem.ergo f<.)l\.lm exiilunr intra cau(as,qllod ell: habere e{[e in potentia, & non in (e ipfis real iter, vel folt"r effe in ~terni .. tate ranquarn res cognirain cognofcenre.

Nee pottft dicicquod res exiflunt rea'iter in r~terni,ta,teper ef'fe proprium.nonrarnen vt in propriamenfura.fed vt tractllll1, & eleuarnm ad menfirram fuperiorern xternitatis. Narn contra efl:,quia. illud eife proprium, &'ereatu no men(hratl1r ab zeternitat- [alum prout e{l: intra Denrri, [1.,: ell: ipfa creatrix eflentia, Gc enirn eit idernquod meuiurare ipfum Deurn, &; fie conuenirer illi a:tern.itas per effenriam, & non per parricipationern , & inada'quate, Men(L1rlt ergo dIe proprium.Sz creatfi prom: ell extra Deurn in proprio e{fe,ergo fupponir elfe propriarn, & durationern propriam extra. aCtionem Dci,& extra cauiam Iuam, vt fie pof fit ip(llm eleuare,& trahere all Ie, neque enun eleuari pnteO: ad ;eternitatem] nifi intrinfece h abear efle,& durationern.hec enim non poteit cOlJenire per denominationem extrin{eci fed per inrrinfecam conueuientia , & informa tionem, ergo prtter durationern ~tetl1itatis <jll:!': ell rnenjiira altior, & filperior ,oponet in rebus creatis.quse ad ipfam a!ternitatem eleuantnr ponere eife proprium eis Intrinfecum, quod ad ip[al11 , :::eternitate rrahatur , & de illo r-fle currit difficultas pofira, quia. tale effe non habemr nif per produdionem, nulla aurem produdio fa6:a ell: nif in initio teporis, quia non potefr intelligi produCrl1m nif per rnura tiouem.alioqnin f non mutatur de 110n eff~d e{fe,mallet intra caufas, nee eft produttuni,& fie non in Ie ipfo menfuratur.

Refp. cornmunirer dici, quod res exifhmt in xrernitate fecundii [num proprium eire, no ramen in propria menfura, fed in aliena, & al riori, ita. quod non efi: diH:inCl:a e:xifl:enria rei in tempore, & ill a::ternitate, fed eadem, rub diuerfa ramen menfura,& Iimiliter prodndio qua produci tur in tempore feruir vt fit in xternirate , quia non minus productio menfuratur xternita~e,qt1am res producta, Iicer n6 prodncamr ibi rub propria menfiira, Iedfub rl iena, & ita eil: in nunc eternitaris, non in tillC temporis, De quo videamr Caier. r.par. lju~fl:io'14:artie. I ~.§ .His pr.elibatil,Na.uar. '~Ot1trO\letlla. 5 2.§ 2.& 3' & Magifrer Gonz. :4 .par,t.difput.43' ieftion.3 .11wn.s~. & alij

Prlmspartls.

A it\tetpret~~ D., Thom.vr Bafiez, Zum.Naza': rim ,& all) ad illum locum I. parr.qucfl. 1+ artie. I ~.

N ibiiominul oportet hoc amplius explica,' re propter argumentum adductum.qnornodo ilIlld effe rei create fit in [e ipfo extra caufas ad zterniratem e1cuatum, ft non fit imnnttati't de non e!fe ad e{fe,& vere productum. Refpo detur ergo quod reternitas non menfiirat res creatas immediate, & fupponendo illas iarn in (c pafsiue produaas,& immutatas,fed prte cire prout cotinentur in actione diuina, a qua attinguntur,& refpiciunnrr res creatse.vr terminus eius, Iraque eKe creatum nee confide rari debet prout eil: virtualiter intra Defi, & eft ipfe Deus.nee prout folum eIl: in omnrpo_

B tentia, & in caufis creatis vt por~ibiJe; feel prout artingitur per actionem Dei.Actio :1utern Dei in'fe eft -a:terna, &. ramen habet effe. 8:um remporalem.narn Vt dicit D. Thorn, queilion, ! • de 1,otent. art. I . ad 8. PoUnti,;l. Dei fimpel' e(t loiu~Cfa o!,~rationi fi'd ejfifluJ fiquntur flmndum tmpertUm vo/untalis, Vcd;, nan oport~t,quudflmpt'r fit conjuncta rffiuui,

.fieut nee quod creature fuerint ab etrrna, E t I ~ part.qll~fI:. 46.art. I.3.'i I o.dicir: Qz~od ex aetione Dei a;t~rna non fiquitur dfir1us ~t~rntt~ ftdquatem'Dru.r votuit. In alijs autern caufis poi Ita aB:ione ftatim fcquitur effecius, Vnde (peciale eft ill actione Dei.quod a8:io menfi.l

C retur eternitate, & effectus pafsine immtltetur in teI_n:pore. Et hinc ~11 quod eifel..9::11s po-' ten dupliciter confiderari. Vno modo vt imrnutatus in fe pafsine, & fie fllndat propriam ,menfnr~tionem,~. fie non eft ab reterno, quia: non eft imrnurabiliter ~ fed fubefl mutationi. Alio modo vt precise eIl: rerminus cormora tus,& refpectus ab actionc ztcma, & rub hac confide ratione dicimr trahi ad altiorem men -fi1ram, quia menfuratur menfura qua ipfa actio, cuius eIl: terminus, Iicer non vt irnmura-, tUS ab illa.Ied vt connotarus ab illa, _ , Etjiinjln,nam res prour in actione, & no

D durn in fe imrnutatse.fc pafsiue productse, no dum inrelliguntur ha~ere efle in fe.ipfis, fed adhnc intra caufas,& In fieri, quod manifcfie parer, quia in aaione diuina nondum habenr aliquod efle crearum, fed vel i plum effe talis adionis, & hoc eire ell in crcaturn, & cfi ipfe Deus,vel effeproducibile per ill am accionem fed nondum productum, & tale effe nondum eft extra. ca.ufas,& in fe ipfo, fed adhuc intra, & fic non menfiirarur abterernirate Ieorfum ab effe cau[z.Rd.jJ.quod res quandiu in fe' im. mutau non eli & pafsiue produd:a extra cau [as) nondwn eft in fe)pfa fecu.ndum propriam

meo*

'~

me.n!i.tr.1m, &. durationem fibi adxqL1atam~ fi2 A enrm adhuc intra canfas eft, & in tempore produeitur de non effe ad eITe. Intelligitur ramen habere em~ extra caufas, ita quod non

fit in a8:u prirno, fed in aB:llJectuido; hoc ip-

(0 .qnod.in.telligitur vr terminus aaion~s iam e:nfl:entls 1U rerum natura, ·eo quod aeho non

efl: aCtus primus, fed a(l:us Iecundus, & fie in a.ttu Ieciido . id eft in fe ipfis vr.terminus acrio

nis ac;tu exiflentis.dicunrureffe. Sed quia ac·tio diuina.non eIt femper coniuncta immura-' tioni pafsiu3!.effeCl:us ficut aaio creata, fed in fe immurabilis & zterna exiflens.immutat

-in tempore creaturas iuxra .liberum decretum volunearis.ideo locum dat duplicimen{urre rei, que eft terminus huuis aEl:ionis, {ei-Iicer men{Ut;n.rternt, & irnmurabili , quare- B nus menfurat ·aaionem eternam in aCl:u exiftentem ,& confequenrer terrninum eius , vt pr~ci[e refpicitur ab atl:ione,&vt efltermin> eil1s,& menfiire ternporali quarenns fuo remporeimmuramr ab aCl:ione, &. in eua menfiira propt'iaponinrr, Ad probar, Refp. quod res

in accione diuina habenrefle creatum terrninatiue.tanquarefpecte abactione, no VI: irnmutate in fe;& habedo eKe in propria mefura vtpafsiue fa&£, licet aCtiO in fe fit diuina, &. tterna forrnalirer, & norifolum flint inactio

ne tanqnamres pofsibiles , & creabiles • fie enim refpiciuntur non ab actione rub concep " tu at'1:ionis, fedab omnipotentia {ub" concep- C ttl porenrie. Refpiciunmr ergo ab aaione~ ranquam terminus £'1C(:llS ab ea,& creams. fie enim fe habenr, vt terminus ;:lEi:ionis, quia in .aEi:L1 fecllndo,& non per rriodmn potentie tan tum refpiciunrur ab attione,& confequenter non Iblum conllderarullr; vr fimr ipfa aCtIO Dei, & habenr eKe dininnm, quia. Iecundum

eKe dininurn non fimt terminus a8:ioiiis; qu~ non refpidt pro termino , nifi elfe crearum, Sed hoc effe crearum , & hie terminus beet remporalirer irnmutetur in proprio effe & menfiira, ramen ab ~terno refpi cirur i & con,' notatursSc fie immutabili & ~terno modo dli menfuratur attio, menfurarur terminus, Iicut eriam volitio libera Dei non Iolnm efl: tterna inqua.ntum entitas dinina, & neceffaria , {ed edam inquantum Iibere artingit rem ponendam non ab~terno,{~d in tempore •...

T iytJo arguituy)qma non apparet p~r quam a.Ctionem, vel rarionem res create phifice, & realiter ineredianrur ~rernitatem ab £terno. Nam conitat, quod £ternitas non menfurar crea.turas necelfario, fed lihere, fcilicet qua.s Deus Villt Jibere habere eife, alia.s menfllraret omnes pofsibHes,ergo non[nfficlt £tet:n~·

Artic~ lIr~~

i~s fecu!).di.lm fe,[ed":r.equiritu~ decretum P~i

Iberum, ~t res, fint in tterUltate_le'~nduhl effe propnutn,Sed decremm liberum antece- 4ente~a4J~xec~ltiQtl(;;m, qua res ponu~ur,ad extra in proprra menfura Iolurn ponir.denominarionem . extrinfecam in re ;.cre#a: qua reddir illarn volirerna pea ~.ergo ex vi talis decreri Iiberi.vt eft pure actus iminanens nO. p6nitur aliquidfecundum etfephifieum , & reale in ~ternitate.:Nec !1ici,pote0:,quod de-

\ ~retU!n iUud fe habet vt. conditio requifita, vr ~ternitas.po{i~o taliqeer~top,~r.(~ ipfam qu:t tenus eft infinita menfiira fubijciat fibi, & to. tinear res decreraras fine aliaaajonq>rodu ... cenre, Nam coutra.eft.quia ralis conditio, vel

folii applicat res crearas ad Il:ternitatem, vel aliquid ponitin Illis, ratione cuius Gnt menfurabiles ab fternitate~cfl antea in ftatnpof-

fibilitatis non eflent , .Neutrum aurern dici poteft.quia decretum liberum.vt eft actus im martens nihil relinqiiir.in obiecto creato, nif denominationem extrinfecam, qu'i non pateR: elfe applicario , nee ratio menfiirahilis phifice , Si autern aliquod eire reale phificum res create Iortinntur, quod e1euetut ad tt.erniraeern.hoc ipfo prl:fupponitllr in cis aliquid prodnthun,& faCl:um,'luod ad ~ ternieararem eleuabile fit, & fie .tternitas non menfurar;nifi

fapporiend» res prius faa:as , hoc autern habent in tempore, & non ab ~temo; ergo non

funr ab eterno in fternitate. . .. .

ReJP. ex dUris, quod res non Iimr in erer-' ' nitate quaf prius producanrur in !i1O pr;prio afe,& fie pafsiue eleuetur ad :r:ternitatem;fed per hoc; quod ab eterna Dei aEl:ione refpiciii tur;& connorantur, vt terminus temporalirsquidern immutandus, Ied ab ererno connora, tus, & re[pechis. Itaque per ipfammer aaio nem Dei, qua immutantur in tern pore, con tineutur in: :l:ternirate,quia aaio zterna eft, licet requirat decretum liberum non vt app1icans.vel poiiens aliquid in re creata, red vr de rerrninans ipfam attionem, qua: defe potefb producere omnes res, determinatlll' enim ad

jj iiram,vel Illam in particulari iuxta fapienria, vel volunrarern diuinarn, cuius ad.io Dei eft: executio, Et Jicetvolitio Dei Iibera non ponat in obieceo , nif denominationern extrin"': fecarn voliti.tamen ad io executiua refpieit rerrninum exequendum rion fecundum folam denominationem extrinfecam, fed fecundum realiearem fiiam, fie enirn eil: terminus aCl:ionis, Iicet in tempore ponedus in propria me flrra, ramen ab eterno connoratus, & refpetl:us;&" fie fub iito refpedu immutabilis actionis- !liuinK ~b' :l:tefUQ roellfura.tus. V nde non

.. --..... - _.. - - .

requ~-:

Ql1zrt,X:

rcqnifimr qrrod pra:fupponatur eKe parshte ;l.ccel'tnTI,& i mmutatum, vt eleuetur,ad a',ter nirarem- r~pllf'rt:lt erum quod {db ranone ~11 tad an imrnutabili menf,'urethr' J fed ahteqila.. frqliatu~'iinmut<tti? paf's.~J\,a e~·eo . [oH19~o~ dl: rerrnmus an afl:1onednu)l'a Immurabiti co notltLls , & r~fpeaus·,' menfuratur ztemitate.

N!e oalet dicere , quod' lies non continen ttlr, nee Iubfiint actioni diuinse nif in quantum dependent ab illa,dependentia alltemefi: c:otine6ti:i pafsiua. ergo timenfurantt1r prout continenrur in aCl:idnej &. ab .ina dependent, menfuranrur prout paC~il1e [ubfullt a8:ion'i, &. imrnutantur ab ilia. Std rWondet. Q,£od depend ere ab aCl:ione dupliciter confideratur, vel iuxra modurn aCi:ionis, & prout preeife ell terminus eius in ipfa ratione aetionis vel prout ctia.m immntatur pafsiue in fe ,& juxta rnodurn immutationis pafsiue. Depen- . dcntia ergo prout pafsine imrnurara Iolum eft in tl::mpore, & fundat menfiiram ternporis qUf ell: rnurati oni s, prout aurem precife refpicit rnodum aa:ionis~& intelligirur terrnina re, aut ~ulG Ipecificare Warn antecedenrer ad pa(,inncm confecntam ~ fie coexillir ipfi

menfure aaionis, vr adio eft. ~

Ex quo pat~t differentia inter alias men": ftmts crcaras e ciam Iuperiores, & iplam fter niratern, quod alia:: mcnfure Iuperiores, qUa! {ub Ie continent alias inferiores menfuras, ficut locus fuperior locum inferiorem, & men{LIra cceli alios rnotus inferior es , & duratio Angeli dura tiones inferiores, non menfurant res meuiuraras a meniuris inferioribus antequam cocxifcanr ipfis menfurls inferioribus, CO quod non menfurant fub omnimoda irnmu ta1?ilitate, fed Cum aliqua mutarione , & imperfettione ,nee menfurant aliguam aCtio· nem.quc relpiciar terrninum ~ntequ2,m inferat pa(sionem, & ideo debent fupponere prius res ipfas, qnas menfurant, attactas ab acdone irnmuratiua J quam ab ipfis menfuris {uperioribtls att ingantur • .lE.ternitas vcii» me {mat modo ornnino irnmutahjl.i , non [olum quia in flla_entitate intrinfeca irnmurari 1'1011 poteil, fed edam quia in ipfo modo menfuran eli non porefb admittere variationern extrin ... {team; quia non numeraudo , fed pofsidendo res men{uratas;mcn[urat~ & fimiliter menfiirat aCtionem, qua:: in ratione aCl:ionis efr ~ter na,& non fc:mpcr coniuncca irnmurationi te.;. porali, & ita potelt menfurare terrninum a tao Ii a~iolle refpecrnm ante quam res menfiirate lillt In propria immutatione,

f2Efl.rtrJ {lr'guitUl' ab ~Rc6ueni,ent~b_~ls~ l'l.i\1Jl

Priniz pirtis.

.A in primi.s fi res cont~n~ntlu' illd~uifibili mo~.: in :rtermtate firnul In llla,.coeXlfiunt u.me 11) ter [c .quarn cum illa, nee enim ibi. eft aliqua fuccefsio,ergo cum res rerriporales incipia.nt & definant, limuJ in zrernirate incipient) &. de(,nent,emnt,: & non erunt. Er pra:fenilll itt ip[omet temp(}~e ,hocvrgetut ,quia effentia' remporis confifht 10 hoc, quod habear partes fuccefsiuas,& muterur devna ad aliam, ergo fi in arernitate omnia [unt irnmutabili modo, tempus arnittetIuam e1fenriam( per coexifl:en dam in ~t'ernitate, quia ibi carere debet firecefsione. Secondo Iequitur .quod 6. res conri; . nentur 111 ~te.rnitate Iecundum efle phifictlm:. erso quando producuntur in tempore , non pr~dtlCl1ntl1r fimpliciter ex nihilo , fiquidern

B iam Iuppounntur .exiflere pbyfice in a!ternitate tanquam aliquid extra. Deum : ergo non' producuntur pure ex nihilo , fed Iecundum; quid qnarennsproducuntur ex nihilo in pro_' pria menfnra,non abfolure, ex negatione exif renriz, Similiter quando ponnntur res in pro pria menfnra non incipient de nouo ccexillere eternitati diuine, fiquidem folurn coexif-. tunt illi imrnurabilirer, & fie non poffunr per murationem de -noho cocxiltere tternitati. Hoc autem effe falfhrn conllar ; quia quando fhlllt in rempore.incipiunt habereexiflential1l in propria menfura.quam ante non:habebanr" ergo vere prx illam coexiflunt de nouo ~ter-

C nirari, & fund ant relationem coexii1el).ti:e ad ill.1m. Er Ipecialiterin rebus liberis, & con-' tingentibus fit argumenrurn, quia 6 iam funt exiflentes in a!ternitate non pofiimt non fieri in tempore, &: fie libere non fiunt. T ertio, quia ~ternit:l.s przcedit durationem rerum rernporaliurn.vt colligitur ex Scriprura Pfa) .. 89. Prius qudm.mo!1tcJ jierent; Aut [ormare: tur' terra & orbis, afd!Cu/o, &- vfqueinfdicu; fum tUti DIUJ. Nee potdl: dici quod prcccdit ateruitas res tempor alcs in propria. men :filra non in fua <rternitate coexiflentes. Na.m contra hoc factum verba. Auguftin. r s , de

D Trinir, caprr. 2. '). infine, vhi.inqnit : Q!!;.Odfi potent lam fuam filbri,atoriam rebus 7JePJ fob trabat , ita non erunt ji Gut ante quam jifl'ent non fuerunt ;jed ante dico tet!rnititte non tempore, fed remote influxu diuino res nihil om-

nino remanebunt.ergo f manebunr Iicur ante fuerunt in {ternitate~ vt dicit Al.lguil:iullS, in ~ternitate nihil funr,

.J!.d primu~ inconueniens Refpond. Non effe mconuernens , quod in xternitate conrj., nearur fecundnm diuerfos refpettus rei corruptio & generatio,inceptio & defitio.effe & non ~.!e~~e~.!e!149 negatiom:m effendi, & 11111

.' . tatio-

Difput'at'.IX.-

tat iones iflas non ad ipfiim nunc <lternita': risvin qno irnmurabili modo omnia Iunr fed re(pea~l inferiori s dnrationis contenne in £ternitate , in ordine ad quam verificantur

. omnia' illa. vt contenta , &. inad~quate fe habenria ad :rteri11tatem,no tefpeEtu ipfius a:"~ernitatis in fe in ql,a folum Iunr. Et ratio q1,quil eadem a8:io Dei in fe immutabilis exillens irnmutar omnia, vnde ex ipfa. aCi:ionc Dei prouenit,& cued res zencren-

. "

tur;& incipianr, &. quod corrumpanmr, &

definanr, & qnod aliquando lint, aliquando non Iint ! vrrde (icut omnia ifb in ~Cl:ione Dei inueuiuntur refpcdu dinerfomrn ternporum & rnutationum , ita in rercruitate menfuranre actionem Dei omnia ifta conti ned debent fecuadurn jqnod conuotar , & refpicit dinerfas durationes, & rempors fibi in.ad~qtlata. ~ &; virtual iter eft multiplex ipfa ~ternit~s, quarenus coexiitit mulris &. menfurar illa.Ihb modo tamenvniraris , & imrnutabilitatis & exifientie ex parte Iiii, Ad id vera quod dicirur de tempore, cuius etfenria confiftit in [llccefsione,& murarione, & fie repLlgnat conrinentize irnmnrabili, & [nmm£ vnirati qUIl: habetur in tteniitate Refpondetnr repngnare teporis. modum.jc fucce(sionem fi confidererur per modum menfurantis. non vera repuguare.f confide retur per modum rei meniurate, &. conrentt'&: deriuate ab ipfa ~ternitate:ficut enirn -non repugnat , quod tempus ipfum , &. res remporales producanrur ab acrione ~terna; ~ ab ea deriuentur,& dcfcendanr, licer repugnet quod tempus menfiuet aCtionem di .uinam Iormalircr, ira non·repugnat', quod tempus deriuetur, & defcendarzb ~ternitJ. te ranquam res in eo contenra ;·qlliaab ez deriuawr menfura inferior , licetrepugner quod modus menf~lrandi remporis fit ficut modus menfiirandi xternlt3.tls.ltaque rter nitas-continer tempus vr rerrr menfnratam & deriuatarn i fe, non vt exercentem ibi modnm fila: menfurationis.Ied vt petentern exercere illam in fiia menfura propria, non in menlura Iuperiori ;eternitatis ,& tic efl: . ibi effentia rernporis, tx natura ; Iicer non -exercit;iutnfubmodo ex~citiy,ld.eftilOn vc l11en[ur~ns,[ed vt menfnratum.: ..

Be /i inJf.eJ, quia Dens non . Iolurri vider res prout ceniunguntur rLlre:t~ioni,& ad iI~ lam habent reipectum, fed etiarn pro_u~ Iimt pOl[sim! ill feipGs, & in Iua rnurahilitate. erzo non fufficit .conrinerj in attione dilli~ na~vc: inCllitiue videantur a DCQ.~ReJpor;d.

'Aitic. III:

"

A quod ex parre rei vi[x tota illa mutahiEris pafsiua a Deo viderur in [c &: ex parte rei', content~:ex parte autem modi contineu.li & modi attlnge.ndi immmabilitercantlne-"· tur .quia ipfa actio, & aterniras imrnurabi .. : lis eft: Non eil: a,lItem inconueniens , quod res alio modo Ie habear ex parte rei coani ta:-, li ce t totii o nod continemr in re cooni r:.r.

.' ;:,

artmgarur ex p.trte cognofcenri», Et Iimi-

liter ,quod ex parte modi menfurandi menfur ~ Iuperioris indiuifibili modo res atti l1~. gantm, & refpicianuir vSz ramen ex parre: rei corenre omnis mutabiriras,« dil1:flbiiitaseius attingarur, rub modo tame altiori. . AdficUl1dttm inconuenicns relpondetur,'

B quod res Iicet conrinearur in ~ternita:te ab ftcrno ; ~ immutabiliter tanqusm res: conreura, tameriIimplicirer fit ex l1ih110 quando fit in rernporc, fiquidcm non fit: ex: exiflenria in ttemitate tanquarn ex rermino a quo.fed femper terminus a quo ell: ni,' hil tarn re[pectl1 ~teri1it:.1tis, quam refpectu . temporis, in quo prodncirur, Iiquidern ipfa aEl:io £ternaDei, qua; imrnutabili modo ex: parte Iui relpici r rem mutabilem, ex parte termini produd i l'cfpicit illarn vt rem pro~ ductarn , & qtlX fe habet vt terminus ad quem,& eandem refpicir.vr ex nihilo facicndam, tanquarn ex rermino a quo. Er Gc

C quandointernpore res pafsiue producitnr in propria; meniura, ex nihilo producirur tanquam ex zermino'a quo.recipiendo in [e pafsine ipfm:n eITe, non autern ex ipf" exi f.;. rentia.quarn habet in z ternirare tanquam ex tcrrnino a quo producirur in tepore , fed ficue a.Ct,io aterna refpiciebat rem ab ttcrno vt rerrninii ad que,& ex nihilo tanqua ex certnino a quo.ita ciires ipf a in tempore 2.C cipit eife in fe ipfa}cx·C'oM rerrnino a quo, quod eft-nihil , accipit effe pafsiue, (icur ey,;· eoderna gua refpiciebatur actiue ab attio": ne rei:erno.Dices, 'tepugnat incipere ti'iam ihfe efi,etia f no intipiatabilIo vra rerrni.,

D.'o.o a qno,:!!rgo repugnat incipere in tepaI'd 11 ii.iri eit in xternitite,cjuil inceprio effati:i lit~1'·rlidt n~gationE'e1.::iil'!di in re incipidre Rcfp. difriligrejo a:rlteccd·:{l~odiameJl: in mif\.1ta fux attionrs.,&.fure irnmut.ationis,& pofitionis in effc~c6t~d!:>;' Ii eil:[olii in mea[nra fi!.peri ori, & ex parte ·acti ani s, ri.Oih11' te iproin propria mUtilia;& exparteftl£inl1mi rarionis, nego. in ha-c -enim incipii-immntad denon elle ad eIre pafslue; in Wa'eft irri mutahiliter per rnodnm rermini-actionis' imrl1tlta.bilis,&n?dl!m pafslue ~mmllOta.ttlS".'

Ex

, 86

2 '

Et ex bo« eriam (oluitur alia difiicultas dc' fO'ltin'¥cntia (eu liberrate aCtus faciendi t:ris;;i ~nim iam voluntas habet illum in ztcrnitate , non dl: ribera , vr ponat. illurn

in tempore .Re[pon~etur enim t quod :l:te:-

niras non connnet III urn Vt factum Iimpli-

citer , & i arn in propria menfura pofimm,

nee vt faciendum neceflario ; fed vt facien-

dum cum in differentia, &- eo modo quo in tempore, fie enim deriuatur ab ipla aaione diuina ~ & confeqncnrer ab zternirate gUJ!

eO: menlura ralis adionis. Q£are ficut non renuenat ab aCt-ione diuina conrineri & derh;ari rem murabilem, & contingenrem, & libcram J ne c ob hoc amitri i libertaterrr, fed habet,&, fimu[ 'l' illa i?ei aB:!o fit a:tern~;fimilirer non repL1gna~l~ qUOCl res fa..aa h~et in fe libera~&;: ml1tab1l1s,fit ramen lam Ol:ter

na ratione actionis ererne a qua deriuatur,

non ratione fna: pafsionis , &. propria men filr:r in qua fit. {]Jlare non magis repugnat imrnntab il itas illa mutabilirati , & liberra-

ri noilr i actus J quam ererna actio Dei effec

tui rernporali , & libero,& mutabili •

..Ad t~rtium inconueniens, Refponderur quod ;rternitas pracedit tempus inpropria ouratlone,& meufura, non aurern precedir tempus {ecllnclnm modum menfiirandi ~ quem habet'in :rternirate,& in aCl:ione Dei,

hoc enirn e{fet przcedere Ie ipfam Et Iecnn dUl11hunc modum exiflendi in menfura [u- C periori non affirmatur in Icriprnra , qnod prxcedit :eterniras res temporales , ita vt aliquando eas non conrine at. Ad AllguiH-

num autern Refpondetur, verifsimmn elfe~ quod res ddi lent in nihilum , f Deus rub rrahat actionem fuam,& quod rernanebunt {inn ante fuerunt non tempore, fed eternitate! quia ante non fnit tempus in fe, fed in ~ternitate,in zternitate autem erant Iolum

Iub menfiira fuperiori ) & inadzquata , non 3,nte111 rub propria, in hac enirn nihil erunr,

&. fie remanebnnt , fiDeus anihilet illas, QEod autcm alij adducnnt ex Augntlino. D fermon. J I .de verbis Apofboli. Qgod'Deul babrt ele80f ruos apud.{emetipjif,m, non in natut'4 [u'tl fid in prtF fcimtia fua. D icimus veri[~imum dfeJ quod non funt in natura, fn:l~fecundt1ln propriam men[uram~.Jul1t au tem in pra:fcientia Dei,& Iimnl in zternirate,qL13: menfurat ipfam prefcientiam.Vnde non negat eire in ipfa zternitate fecundum modum fupcrioris rnenfuree , imo .hoc ipfo quod dicit efle in pr~fcientia ~ implicire dicit eUe in zternitate, quia non ftat.effe ill

P ri me p2 rtis,

A tnitine in prefcientia nifi fit edam in ipfa mcnfura raiis prefcientie.que eft a:ternita5.

!2!!.od aliqui difficultarem inueniunr quo modo peeca.ta., & defe ChIS exiftant ill a:ternirate , Dicimns hoc difficulrate vacare, femper enim videndum ell: quid de iflis defettibus exiitat in tempore, id enim etiam exillct in etetnitaee.Icilicer id quod pofitiuum &: mareriale in ipfis I::ft ) &. in fumma, quidquid . ex aEtione Dei eft. _Qgod autem eft priuatJO, au~ negatlo, ,am ~undlmenttU!! eius feb formalirare dcnc]endl, &ffundandt defetl:nm,ficu~ non efl: a Deo, quia in [c nihil eil: vt pate priuario, ita nee en in eeterni tate pofitiuc, fed defectiue, idefl deficit an

B ipfa, Nee mirum , quia nee in tempore eft cffeaille~red defectiue,

QZOMODO L0Rt:ENdum .fit ;npr()po{ilionib14s,quA formantur de rebus in ceUrnttate?

Ex liicNI colligitur , quod in propof tionibus , quz formanrur per copulam ell de rebus ternporalibns po;tefl fignificari dllplex'mcllfura)fctl du ratio,& eKe. V no modo ita.quod vnianr ex trerna fignificando, & exercendo propriam durationem fecundum propriam menfiiram. Alia modo fignificanda per copulam, durarionem ipfam zternitatis prout complectirur inferiores menfuras modo indiuifibili, Terrio'modo abflrahendo ab vtroqne~ & fol 111R explicando connexionem errenti~ Iern extrernorum. Contingit autern variari Ienfinn vnius copule ad aliarn, & fie paralo gizari, Si copula eft vniar extrema propofitionum refpectu propria menfure tempera lis ,non eft aliqua difficulras in przf~nti~ fiunr enim propofiriones conrradiftorie refpectu eiufdem inflantis rernporalis, qllz nullo modo-concederidz [unto Nee relpectu eius [pofliint. firnul coexiflere ;. qUt in fe fiiccefsiua funt,&: murabilia, fen folnrn que illi inilanti, feu menfirre temporali prafenri coexiflunt,

Similiter ft {alum explicetur effentialis co nexio exrrernorum per copula eli, ita quod abilrahat ab ornni durarione .Sc tempore fie fiiir propofitiones a:terne veriratis, idell: ne ceflariz conexionis ,in qlla fiunt corradiccio riot nonrefpectu alicuius inflantis, vel dura

noms

Di fputat. IX.

ration.i~Jed re(pCftu eiufdem conocxioni 5; A f'.lra~. Nam in :rternitate,&, ell: ipfa du.:,,:nio

&: conuenientie predicari cum (ubietl:o,iicm; indi.~ifibilis formalirer t & habet re{pettum

jfl:~ runt contradidorie, omnis homo ell ani. ad dlue.rras menfuras inferiores , quas conri-,

ma] aliquis homo non en animal, quia oega~ net emmenter, Ecquanrum ad derarionem in

tur connexio. illa elfcntialls inter hominem; di.l1i(jbilc~ n~Cef{~ efii quod quidquid coexi-.

&anrma:t independenrer ab ornni tempore,a;· fin a:termratl;totr coeJeinat. & fimul inrerfe,

durarione i quia nontir vnio ratione alicuius, fed n~m fecundum:om~e :efpe8:llm J ficue om ~

duraeiouis, fell exi (tentire , que Iemper acci·· nea hne~,q.ua: dllcUpmr,a. centro ad circunfe-

denralis eft, fed raricneinrrinfece conuenie- rCl1tr<tm indiuifibili pilhti;6 centtt coexifhmr,

ti3:. Vade alrud d1 propofitio verieatis ~ter· Ied non (ub omni refpettu t quia fub refpe·a:u~

ne, aliud c,fl: exitlentia veritatis ererna , &: {ub quo correfpondee ·vnilioe;t £101'1 corref-

aliud eil habere Ccxill:eiltiain in :itemitate~ pondec alreri; 'Et~'t1ia bl,li~ diuerfitas folum,

011 iud habere conncxionem xternam in veri ~ eft di,uerllr~s re(pt:acium ~~6 durarionum nul-

tare.Connexio enim ~cernl& veritatis au !lra.~Jani faeit fiiccefslonern In lI:rernfrate, quia bit ab omui exifl:em:ia~& doratioue non [olii ,~ Iuccefsio non t:x.r:.e:fpeBiQus componirur.ied in tempore. fed etiarn ill rerernit:at"e.lBtemi-. B ,e); darationibus, N eque obflaequod res aliras enim non menfiirac aliquidrarione veri- ·qu~ fuccefsionem ppftullint. elfentiali··

eans ,&:. connexionis extremorani ·elfentia-·· ,rer ; quia polluIant ilIatrl_ efre'ntiali't'er in.

lis, fed ratione exifl:enti~ !&durariBnis~ quai {ua, propria menfura j dependenter ramen i..

in tempore conl1enitrei.perJui immufarid- . ~ut?:i1'Qa illlmutabilitate, ad q1,latl} v e ad fupre-;

nem,& ab ereruo ta.ogitnr~&· connctatur ati mam menfuram reducibiles fune ~ & fub hac

aCtione Dei ~tern:t,vtterminuseirist & fie ta _!~duB:johe induunr, &- participant ,mo·dii im-,

lis menfiirstiondn funda!urirltieceifada ali- rmut;ibilis menfurarionis. & 1)011 fub exerci-.

~lU connexione extremorum.Ted in liber~, tjoruccefsionis~cdueuntur, & procedunt all'

Dei vnluntare, Veritas aurern a! rerna ratione Wo principia immutabili 3 licer eorum effen-.

idrinexidnls exrremormn non fUhdatur Inali Inia Iuccefsionem illam pofluler ,vt exercen-"

9tt1 e,:illel'lti:iici ~tetn{t~t.eJne~diCit~r :d:er- O"'klarn in propria menfura ~ non vr exercendam na,qUJa rnenfurarur pofsltJue a duratione re~ . in ~ternirateilicet ibi Ilt,vt menfurara ~ vt ii

reruitatis, fed abltrahic ab ornni e"ill:clldajfi.l,pt:~ diximU$~. I.;.. .

fed dicitur zeerilan_egatiue ~ quia non fcnda- . . 7(tquiobfbi.tr quod ref pedu al iqtilirum

tar in rempore.sc mom, vel potjusdicirur a:- rerum mdiuifibilium aliqua coexifhmr Illis

terna illa veritas ratione neceifli'ire conne- ,. han eamencoexiftune inrerfe , t'kmanimaiti-' y.ionis.qu~ eH i~mutabilis. Ipfa tamea veri-· . lhuilibiIiter coexitiit pareibus corporis,& 6;.

Cas formal is,qu:E efl: ioa8:u iudicij non did - "militer Angellls,& 91ltatio Angeli durarioni-

fur elf e recerna,ni!l prout efl: in mente diuma: bus remporalibus, &' immentirasDei omni- .

Atv:r8 in propofirionibus ~ in quibus !J bus lads, &: ramen iRa IDea ~ durationes , Be'

qft vnit pro dura tione ~ternirari$ non pro file partes non coesifiunt Iirnul inrerfe, ergo Iimi

Iiira propria.fie res ih [e· filcCefsiul:,& murabi liter edt de teternitaie.Rljp.enhn>quod qua-

Ies tine exercitio Iuccefsionis inneniunrur in do aliquodindiuitibile coexifhc rei diuifibili

menfura fUyeriori,& fimul coexifhmr, qu~ i111mmutando illud, & ponendo in propria diui- . terre diftantes Iuuc. Similiter etiarn contra- fibilitate,& menfcra.runc manifdHi eft.quod dittoria hab ent Iuarn oppofitionem affirmi- n res illas diuifibiles non exrrahie a propria do, &: neganJo rc-tpeCi:u eocius ~ternitatis,flo c; menfnratione.Sr modo eziflend: ,& fie non 6:-

vero refpedu propri] remporis , & menfure, mul 0 mnibus neceffario coexifiir,atqueadeo

qnre inadequate coexiflit ~ternitati. Explidi nee inrerfe (imul runt ~ red porell fuccefsiue

rurfingulajnam quodfimu; coexillant eeremi faltemfuccefsionc extriofeca il las tangere, .

tad ea;qure in fe , & in propria menfura Iirnul &: non limitl polsidere • .i£rei'flirJs aurem Lon

non funt,& quod Iemper zteroitati coexiftit Iolun enrieariue eft aliquid indiuifibile , fed

ex eo parer, quid. coexilhmr :;eternitati taqui edam menfuratine , quia. menfurae omnia 6-

menfurs indiuiGbili formal iter , equiualenter mul pofsideDdo~ $£ rangit illa non vt [untin

ante, & erninenter diuitibili , quia vnica exi- propria menfnra immurara , fed vt in a8:ione

fiens propter fuam in.llnitatem ;.:equiualet plu. reterna eoonotata,& conrenra. Ange1u~ Jiute

ribus.& fie coex ifl:unt tori ~tcrni[ati,fed L10(l Iicet amo indiuifibili menfnretur in Iua [ubaa

rotaliter, idea non fecundum omnern ref pe- ria eil ramen capax murarionis , &. remporis

6I:u,qtlem a:ternitashabet ad ioferiores men:. di[,re~i in menfu1:anclo fuas aCtiones j qtli~

. hall. trari";

. A.rtic. III.'

rranfir ex vna a.da~iam&inult6I?agis inc,oe: . A

. :;:i(teodD mucarionibus ternpora libus exrrin{ecis,nec e ni rn menfura fuic·ootillet in men(UI'.:lndo rnen'urasinfericres te~poris) quia 110n dl: caufa earurn, ficue reter'tllrat; omnium durlltiollum ~ 3: menfurarum inferiorum; nee po(sik[)doi llas umul)& indiuilibilil1lodo c6 tinet,vt a8us purus, fed eXpc:~abdo, vt fine, & tranfeundo de oorencia ad aCl:uiil.

. f2.!I,oad propofinones vero contradido-

t"las illud obferu andum eft,quod vt fiant refpe eua:i:ernicatis debet Iemper copula teneri eodem modo, & in ordine ad eandem men[llri eodem modo contideratd, vt Ii dicatur Adam 13 dl in ~ternitatetcotradidoriaillius erit;Adi non etl in ~ternirate,& nonpbffrint fimul veri6cari,fed negariua eft(alfa~ fcilicee, Ada nO efr,quia facie hunc fen{um~ Adam nullo.modo

eiliol}ternitat(',qllodfllfum eft, quia Ad:lin zrerllitace efl per refpectl.loi ad tempuspreteritnm • quod en: coutentum in a:t~riiitate. Qnate fi negario fertur in copularn ljt, & illa figni6cet.non menfuram ternnoris j fed re'tel'riitaris fiunt v ere cenrradidorie.quia tunc ne gario excludit a: rora eternirate, & fie reddi-

tur falfa propofitic.Si vero copula in vna pro QV A T vo R funt feqceoti:r: in hac

PQltci6ne vniar pro rempore I & in alia pro ~~ parte. Primaeji, Patris V~12:qoez hie

ternitate non fun. i:ofltl"adietoriz,qilia non tC C'· ~_i[purat. _36.~ap. z. qui ?jj]:i~gujt interdura-

nerur eodern modo copula. Ceterum ft nega- tionem intrinfecam vl(ionls bear.fice , &

rio non Ferarur in copulam.ff:d mprzdicatnm menforam ralis durarionis iu ordine ad

licet fit repngnansaltet'iptredicato; porerune nos. Et quJdem duranonem dicit dr~ indi-

prcpofielones repugoantes verificari refpe-: uifibiletn~\& fuperiorem ad durarionern

au ottcrnitari!?;qnia virtualirer concinet plu~' C Angeli: rationem veromenfura in ordine

res dutationestrefpeftu quarum illi repugna..;· ad oOS (i finnaturmenfura eo modo, quo

tes eermini v erificantur. Ec fie in lEternirare: 3. P hilofopho definicur s e<fe nofl:rum rem ..

fimul runt verse iflt propoiitiones,PetrllS ha-. pus, quia per ordinem ad illud notificatur

bet effe, Petrus habet non efle, Petrus nafci-. Dobis. .

tUl)?etrus morirur.quia h~c omnia procedfit SmHtJda [enttntiaeft Scoti in .... difl:in8'.

sb a&ione Dei eteraa pro diuerfis rempori- 49. qUill. 6. quod propria menfura vifionis

bus, qUidn reternirate continentur.Nec ta- b eate ell! seuum t quam edam IequiturSuar,

menvalet, Petrus habet non effe in eternira- in meth. difputat. 50. [eaion. 6, numer,

re.ergo Petrus non habet effe, a propolirione ' J 1. quia non apparet rnaior immucabilitas,

oererl1lino infinite ad propofitionem nega .. D & indiuuibilitas ill vifione beara , quam in

gatiuarri. Hxc enirn regula Iolum tenet, vbi Iubflantia Angeli. . .

copula ftat in ordine ad iolla'os cernporis, T8rtia fintmtia ell: vifionem bearifi-

1100 ad inllans a:tel'nitatis , vc bene notal: cam ntenfuran quadarn peculiari menfurs,

Ferear, h contragent. cap. 66. §. patd qu~ vocarur reternit:is parricipata , qua: di-

etiam. Cuius rario efl , quia inllans £terni~ Itinguitur ab lUo, & rnenfurat res ordinis

ratis licer Iormaliter fie diuifibile , virrua- diuini habentes I & parricipanres imrnuta-

liter eft mulriplex , quia a:quiualet: mulris bilirstern , Ee Iicet Diu. Thorn. quodlib,

duratiooibus , qua:; conrinet J vnde verificari poteft pradicatum infiniratum rcfpeau v» nius durarionis, & non alterius, inde vero in .. fc:rre negationem abfolurarn copuls.qoeretletu~ in ordine ad town iternitatem, eft a['''

. - ..

Quad1.X.

Primx parris,

'guere a non diilributo ad diflribumm ex parte ipfius copule , que vniuerfalirer negatur in propofieione negariua , &: particulariter verificarur in affirmariua de rerminoin- 6lliro. Vide:twl' M. Baii. I. 'p~rt. quellion, 14' articul, 13' dub. J •. & Nazarius ibi controuerfia 3.

DIS P V TAT lOX.

1Je mcnfor;i crudis· durA· tionum.

A RTI C V L VS . I~

12!!..e na", fit men) ura vijionrs biatijic;e?

~. artie, 7' edam ~uum vocer a:tef'llitatem parricipatam, loquitur generali ratione qua ornnis menfura duratiohum participata dicitur ab zreruitate , &, pr~fertjm f fit non fucce[s~ua ,. tamcn fpr-ciali modo vocae men-

furarn

D-r; . X

Lputat. 9

Ioram vi(ionis 'beare oarricipationem 3O'ter_' A nirar is , & non zuum opufculo, 36. capite quarto ~ hi c articulo tertia ad prirnum , & articulo quinto, ad primurn -vbi illam diftin. guit ab euo , & 'tenia CO~Lra genres, capite 61. & locis atijs infra citandis . HdOC Ieqnitur Crpreolus in Iecundo , ui(l:lnEtione [ecunda ,qua:llionc Iecunda , articulo pr irno, cunc\uflm1e quiura , & in quarto diflinctione, qu:tdnge(simailoll1 , qmdl:ione prima, arriculo primo , conclulione fecunda-, Clier.:wus

in prJ: [enci articulo qninto , & vt probabi ~

.lem admittit Ferrar, tertio, conrra g entes, cl.plre fcrcage[simoprimo t N azar. hie articulo quinto • conrrouerlia tertia, ~1 ~giH:er Gon<;.llius , hie dlfputatione. 'lige[slUl:pri. B rna feB:iOl'le quarta. Molina 10 pra-:(entl articulo q ui o to. d i f pura rione f ec?n~~. .... ..

[).yartfl fof'1terlti~ ell: menrurar~ vHI?ne bea: rificam ipla :l':~ernttlte tffeotl:lh DCI, VOCJ.r1 autem hanc reterniratetn patticipatarn, noll

ex parte ipfius menr,l~·;e. quafi (it difl:incbt ..

ab ztcrnitace, fed ex. pane rei menfurare ~ quia viiio , qtl~ e.t:t r~s m.e~r~rJ.ta eftparticiratio quredam or~tnlS diuini '0 & qUi;! mel;' I furl.tul" ab x.ternu:atc non pnmano , fed IeCLllld:mo. Ira.Ferrar. loco cirato , Magiflcr BJ.uc:z hie articulo quinto, duhio quarto, &; Nauarr. controuerfia, 120 §. prime, & Bief- C cas t hie articulo quinto.dubio v ndecimo , &

13.& 13. .

. Pro hutM inrelligeoeia aduertendum en: colligiex (ccipcura t &. PP. v ifionern beararn habere [ummam immueabil'iratem inter omnes res crcaras , hoc enim Ienfu vocatur in fcriptnra ilia vifio vita arerna Ioann. 1 J. Hdlr; eft sutem vita £tel'na. 'lJt cogrJ,D[catJt ti De!!m verurn , &: ad Rornanus [ex ro : Gra· tia. Dei vita "dterna , dicimr euim z terna non folum , quia durabir (ine fine: narn hoc modo eriam v ita darnnatorum edt .... itaercr-

na • fed quia inrelledus non habet per illam, . vifioncm mutahilern virarn ~ fed eternam, D Vode Augl1li:inns decimoqtiinto ,de Trinitate, capite decimofexroe Fortaffi j inquit; Non erun: do/ubi/es c(Jgitationes uo_flrd! alii alyJ in aNa ett1ljt~s' , &- rde!}nm , fed om-, nern Icientiarn nolham .. no fimul con[peB;u videbimus , Et Bernardus qsinro de confideratinne circa finem : N etille mim irzqu# •. tunc f .. agili't ~ciej .mmtif "ofi?,ti qUcOntun:-: tunque v:;bemente~· mtcndens a~ltjuatmul di_f

fi liet, l'~Jiliet'Ue in.fuam plm'alt tatern , col II· getfemagii J adunahit, conformabifque vni;_

I

'Artic~ I.

ttJti illlus , vel pGtius vnitdti W; • Videndus eil: Diuus Gregorius, homilia fecund" ill Eze chid. circa finem , vbi id colligir ~:t iUs verbis primo Io:t.nnis rerrio : Similes ei eri 0 muS',' qfl~a oidebim«: tUm ficuti eft • &. Am. 'brofius, libro de bono mortis capite vlrimo, Dinus Thomas , rerrio conrragenres, capite 61. &: 10 qu_arto diO:indione 49. qutlliooe' Iecunda ii articulo Iecundo ~ qU<Efriuocula tertia • Et optime.id colligirur ex his. quit. docet prima fecunde , queflione quima, arri~ 1;;010 qu:mo, in Iecunda ratione corp otis , & ad prirnam , &. Caieranus ibidem, quia cum bearieudo fit v ltima ; & furnma perfeoio

intdleCtua lis nature , oporter , quod ,fir indefeEtibtlis in emirate, aiioquin 6 pofiet deficere.poflee habere miferiarn, & non exclu-

deret ornnem defedum , fimiliter oporrer, quod id , quod videt de Deo J ita .. perfee.e videat., quod non refler ei aliqnid v Irerius acquirendum ; quia G reflarer in hoc e(fct homo minus perf~aus t & b eatus , fi· quidem proficerec , am deficerer in bead. tudine • Er fie quia eO: v I rirnus terminus ,&

. perfe dio Iumrna inreiledus creati oporterp quodil:a perfe de videar id quod vidcr, quod flrouJ tatum videar ? & non per parres t & (uccefsiones • N eqoe etiarn intelleflus poteft fufpendere illarn vj(j'onem, aut ab ina diuertere I quia cum at 'If iGo Iumrni boni ad impler omnem capaciratem intelledus. & volunraris , & confequencer , ira rapit ip(as porenrias ; vt neceflario , & non libere feranrur in.ipfum • league a nulla canfa intrinfeca , vel exrrinfeea poreft illa vifio ceffare I aut deficere, vel corrumpi • Sotum autem a Deo , :i quo primo habet cite pateft etiam auferri ,·Beut in fenrenria eO. tum I qui tenent ali quos in hac vita vidnle diuinarn eflentiarn ~ -conflae fie [uiKe illis da tam.quod defaClo amiferunr illam,

$uurJdo conllat iuxta do drinam Diui Tbomt in pr:J!.[enti ; areiculo quarto, & quinto f menforas durarionum dil'lerG.neari, fe-· curidum quod durario irfa magis i vel minuSl recedit ab immurabilitatejfic enim magis re ceditur ab vnitare ad multiplicitatem ,(Ix fie menfurs ipfa eft dinerfz vniformitaris, Vb i aUte en murabiliras ~ & fucccfsio ibi en rninor v nital> , Iuceefslo enim mulriplicitarem petit, &: nllmerum • Menfurare aut em per numerum,vel per vnitacem magis vari:lt men flJra~, quam apuduos menfurat.io per ponde~ t~, vel pet vinas ..

Ht'J fi:ppqjitiI, dico rertiam Ienren- A riarn ede c~t~ns probabrl iore.m, lbe conduii"lltlC: dubio enD.Thom. Er miror val-

de Bi&;lS dub, 13, cit, ita rnordicus ad he-

file fu.:r: (enrcmia:'j vr necprobabilem admir-

tar In via D. Thom, hanc noflram. Erenim D.Tho. 3.C?ntrag.c.6 I .dicitt Ditli~am fob,,:

.J!lirJti4m tffi in £'Urnitale ) vel magiJ eJft .pJ;l1?J tftel'nitaUm vi}ion,m .. t.mm beatam

effi in p(J"ticipdtione tetcrnitiltiJ I fed .cit in

lila ranone m'etifuratiQojs , ficut fubfiantia diuilllin reterhir3te • ergo condillinguit I?iu. Thorn •. menfirrarn parricipace a rer- n "_ltatiS ab ipfa zrernirate ; Et in quod ... lib. ro, articulo i' & ill 4- dillihft. 49' qUtLt. J. ar ricul, z. ql.J:rfh 3. ad tertium;

&. alijs foci s fupra citato Iemper dicit vi .. fionembearam cITe. aut perfici arernita-

ti.s parriciparione , fed non porell intelli-

gl parcrcipario ~terliit:Iris nif fit dura rid parricipara t & creata , Gent &: enritas , &: de, ergO eriam , nif tit menfura parncipa-

ra , Nt:c valet dicere. ouod Diu. Thorn. lolum poffuit bearos p-l~icipare _:Eternita-

tern , q,lJod verineari poref] de ipfa ~terni'"

tate effentia I i fibi cornmunicarn intrjnfe~

ce bon autern di:tit habere :tternit:lteni C parricipararn t qua: ell menfura creata. Sed contra elb , tum q uia vitio beata non parA ticiplt rerernitatem; Hill ratione alicuius exiflentie , & durarionis fib) proprie , ilL hornogenee ; &: confequenrer edam men-

funt , qu~ tali durationi correfpondeats

turn quia Diuus Thorn. exprdre dicit in prima difiin8:. 8. queflion, fecund. arric, fecund. ad fecunddfl1; !J.Eod £tel'1;;taieJ par-

tie; pat;8 in heath n'unf pluJ'cs ficundum 1luNJ beatos • ergo -fentit non ,ife vnarn ~ternitatem parcicipararn effenrialem bea-

tis extrinfecam , fed multiplicart in bes-

tis. arque ad eo efle quid crearum • quod 0 etiam affirmat hie arricul. tertia adprimurn dicens : In heath rffi plare) ..sfcrnitafci. quateaus font multi participanln ,itemifat~m I vbi ly quarenus dicit rationem qua-

re erunr plures reternitates .. fdlicet I quia erunr plures parricipantes , non vero acci-

pit eterniranes pro concreto, fie enirn inepram redderee rarionem t {ciUcer: effe plures habentes eteraitatem participaram quatentls runt plures pardcipames, elTer e-

nim idem per idem.

Et probarur prime contra Vazquez. quia G duratio Intrinfeca vifionis beatifi ..

Prime pards.

C.'r eft: Iuperior , & irnmurabilior , quam durario Angeli; & aliorum 1f1l1[ernOrUm, vt Iarerur Vazquez. Ergo etiam menfura ilB connatural is j & propria debet effe Iupebar. c:t.!..od enim nos non in tel ligamus illam I mil per ordinem ad nofirum tempus non Ficir quod tempus fie menfura illius duraricnis , quia nos [Ian cognofeimus it· 'lam durarionem per redu&ionem ad nofirum tempus ranquam ad aliquid perfeaius; & fimpJicills , fed ranquarn per aliquid imperfe Etills , & noflro modo inrelligendi accomrnodatius ; ficut etiam ea, qU:11 Dei [unt cognofcirnus per ordinem , &. coonorartonem ad creaturas , non tarnen creature ftimuntut ~ vt meutura Dei ; quia. menlura [emper fe habet , vt aliquid vniformiLis, & perfedius , Ii fit menfura extrinfeca , vel Ialrern , v t a-que perfecrum Ii fit menlura inrrinfeca , neutro modo cresture fe habenr rtifpechi Dd; vel v ifionis beaee, Vnde dicit Diuus Thomas opufcul. 36. cap. 6. QY,od _Ii aliquo modo di4 ceretrr _AngeltH m~/i{'rari tempore t quod. Yl mmfora motus • mcejJrio id farn pro. contommitanti«, &- hOI: cO'JUmimter poJfet did, ji Umpul non hab:ret }inem. vt ~fl opinio ?hiloJopbi , tunt mim tempus indejicimter flqutrltul' iuum ,fed quia tempus non femper durabit ; non tjl concomitantia tcmporil , & .eui 1 niji vt nunc. Bt ita conclucit , quod tempus non menfUi'dt duf'atiinwn Angeli I niji vt concomitanj, quod eO: non efle menfura (impliciter , fed id, ad cnius connotarionem , & analogiarn cognofcitur duratio Ang~li. Eadem aurem ratio en de vi Iione bes ra, qUOt v ni formior eil du-

ratione Angeli. , .,

Contra Scotum autem , & Suarez pro. barur conclufio t quia zuum , quod etl duratio menfurans eiTe Angeli eft mulrum infedus.& minus vnifcrme I guam vifio.bearifica , ergo non potefl rife eius menfura, figLlidem menfura fempet ell vniforrnior menfurato , Alitecedens conflar , quia vi. fio beata eleuat ipfum Angdum ad altiorem rnodum operandi, &; eflendi , guam fie in fuo ciTe naturali , reddirque ilium Dei formem, & modo dinino , & Iuperioris ordinis operanrern , ergoiramutabiliori, & fimplicicri modo operator t quam eusm menIuret . Et confirrnarur , quia vifio bearifica nullam adrnirtir vatiationern eriam accidentalem in ipfa ratione vifionis quantum

. ell

I

I

·Di (putat~ x,

eft ex natura fua , quia Iemel pcfita in filh-- Ii fuperiorem non vera homogehearnfieu!"

ie·eto non' poreft crefcere } aut rninui > ne- dem non obflance hac parricipatione ' ba- ,

que quantum ad exren'ionem j beque quan- bet fuamprnpriam enrirarem , & durat io-,

tum ad inrenfionern , alias non poncl"ct in ncm I fieut ali! creat!lr~, & totum quod in

v Itirno rermino , nee beatifioarer-Iufficien- ea itminfecum eft,· creatum ea , ergo -de-

ter fi aliquid po(fcc arnittere de eo , quod. bet illi conuenire aliqua homogenea.men-

habet ,vel adrnittere , quod non habee, fura , ficut alijs crearuris , Nee dici potellj .

-JEuum autem admitrit aliqnas variaciones quod quia illa vifio habet diuinarn efien-

accidentales in Angelo, fiue quoad mara- tiarn- v ice (peciei inreliigibilis , debet men-:

[jones locales, Clue quoad diuerfos aCtus., furad in rarione vifionis pet_ a!ternit3tem

~od vera vifiobeaea admittat nouas re-, diirinam j ficut &: ipfumobieaum t & fpe.,.

uerariones extra verbum, hoc non perrinet des .,' a qua pariflil1, .' quod ea fundamen-

ad ipfarnratiouem vifionis, fed adaliud ge. mm Biefcas . Nam contra eft , quia Ipe-

nus cogninoois, , . B cies eO extrinfeca j,pfi viGoni , vrpote cau-.

C(}ntr~ quartarn vero Ientenriam pro- fa eius, aut terminus fi elt Ipecies expref-

batur conclufio, quia vifio bearifica tam ,.: \ fa , nee conilituir eius durarionem, Et Ii-

in genere enrirariuo , &: inquanrum acci- cct . ip[a eflenria.diuina in Ie- menluretur ~~

dens durans ; quam iugeneremrelligtbili; ternitate; ramen concurfirs eius ad v ifio-

&: inquanrum v ilia admirrere porefr a!i~ tlem·'~ ratione cnius. vifio menfurari debet,

quam mutabilitarem , quam nullo modo po,;. eemporalis efl , &::mutabilitati (ubie8:usi

tea admitrere 3ei:crnitas etlenrialis, &·diui" quia aliquando iacipie ) & potefl define ..

na , ergo propria I & homogenea menfu- re I &: potefl: ad maiorem \ vel minorem'

ra ipfius vifionis non potell effe ~tcrnita9 vi(ldnenl concurrere , quod totum rnura-

Dei in Ie J fed aliquid parciciparum ab ·z· bilicatem fupponit , &:. fie talis concu.Ius

termrare • qure fit menfora ordinis ·diuioi menlurari debet ~ternitate parricipata non

creati, Confcquentia pater t quia iuxra di- effenriali , & (altern vilio t qU:I: ea efft!C!:us

uerfirarem imrnueabilitaris •. & vniformi- huius concurfus eO aliquid .. crearum in fe,

raris vatiatur menfura I feu modus menfu- C ergo ruam menfuram creatam habere debet randi durarioncm, ergo fi durario v ifionis . ficut, & ·duradonem ;dlcutetiam Verbum

bea.tifiq~ dinat abo vniformirate , & immu- diuinum fupplee racionem perfone inhuma-

rabilirate cttemitatis in irfinirum J cor non nirare Chtifli , & ramen vnio nyrofiatica,

poflulabi t diuerfam menfuram Iibi propriam, 110il menluratur ipfa .ret emirate effentiali,

& hornogeoearn , ficut edam habenr alia: Iedmenfuraaliqua creara , quia in tempo-

res, qua:: fum iaferioris participadonis.a.· re fatl:l eft , vt infra ponderabimus , licet

Deo? Ancecedens probarur, narn quantum hilmanitati cornmunicetur exillentia diui-

ad effe eneirariuum illa vifio incipit de no- na , fed non vt propria, & homogenea ip-

uo quando prirno , aliquis fit bcarus t &: fi, fed vt (upplens propriam , & multo emi-

fie accipit effe poll non effe , & fimiliter nendor.· .

porell definere fi Deus Iafpeudac concur- .. S~cl inquires primo. an (jC~lt .tern«

fum, & de f.iC~to delijt in aliquibus , qui in pus Iubiectiue dt in primo .lIloblli tao-

hac v ita v iderunt Deum I & cdfauit ilia vi- tum, licet menfuratiue arnngae. om?~s

fio • lit in Paulo t &. May reo Similiter in ef- 0 motus inferiores I ita ererniras part-er-

fe inrelligibil] dk ill ratione vifionis potdt . pata tlc in vno fubiedo , & quod 113m

effe maior I &:: minor edam in eadem Iub- illud fit. Videtur enirn , quod ornnes

ietio de potentia abfoluta t ficut de fa6.o vifiones beata , licee fim diuerfe irnper-

, in diuerfis fubiettis vaa ell maim, quam fettione. cogoitioais ) ~n r~tiolle ra->

atrera , ergo Iecundum fe vifio haber diuer- men durationis ) & exillentia film a-

(am immutabilitatem , {litem refpectu po- que immutabiles , quia non poi'funt cr~[.

tentil'C: Dei • quam habeat arernitas eflen- cere, nee minui ; ergo. non ~Olea afsig-

rialis, &: confequenrer pollulat diuerfam nari vna '. que fit omnmm aha rum men-.

menfuram • Neque eO: ratio 'cur ei nege- furl Jecundnm maiorem vniformirarem , &

mus propriam aliquam menferam J & fo- in ordine ad poreatiam abfolutam omnes

lum demus illi mcnfuram inada;quaull1 I & reque mmari po{{unt.

: Artie.I~

Aaa 3

Ni·

Quaft~ X.

. /Vihilomimli refpond.faris prcbabile elfe A quod fternir:ls pl.rti.cipata f~bi.e~i~~ e~ in intdle d"u perfett,fslml bean.Icilic, In aminil ChriOi,vt fentit Nazarius vbi fupra. Ad hoc cnim rufficit ~ quod in eodem genere v ifionis

fie perfeB:i[siml,& umplici[simai{icilt in ge-

nere rnoruum rnntns primi mobilis dl: menfu

ra cererorurn.quia Ii mplicior, .& vniforrnior,

& ornnes durat iones Angelorum fune eque immutab iles quantum ad inca ptionem,& de fitionem,8t. ta men meofuranmr per duratio-

nem Supre mi Angeli, quia dl vnifQrmior,.&: fimplidor.Addcndum aurem ell pro folutio~

ne rationis dubirandi.quod villa anima Chrif

d etiam immurabilloreli ceteris ~ &: vniformior. in quantum vnicaexiflens coitlpteai~ B rur omnia, que diuerfis vifionibus aliotum hearorum v identur,& vlrra, illam n3 en alia.

que plura cornpledarur, & fimpliciori modo, Vnde~dam in ordinead porentlam abfolu-

tam Dei.exrrinfecus immuraneem , mutabiliores Iunt al iao: v iliones I quam v ilIa aohnz Cbrifli.non quidem quantum ad ccnferuario nern in efle , vel anihilatinnern , fed quantum

ad aceingenriam obiedorum ~ qUI,U1ia: vi. (jones inferiores poflenr de porenria abfolu-

u magis inrendi , & crefcere ad videndarn quidquid vider anima Chrifii j fed hoc 6eret per rnurarionern, vifio aurern anime C Chri!H fine v Ila fui mutatione omnia ilia oj 1~

det ,& fie ell: fimplicior, & perfeCl:ior C3!reris , & vniformior • Ee licet eriam ipfa 1160 Chri(l:i pofsie crefcere , tam en in ordine ad iltas inferiores libi non indiger ad .. cere v[ illas continear & perfectior ill is fit~

Si autem fieret -alia perfetHor quam ipfa, tunc non effer prima menfura ficue modo, fi~

cut etiarn fi fierce alius rnotus reguiarior~ quam primi mobilis ille effc:e menlura , &:

Don mows primi mobilis, fed nosIoquimut'

d.e hac menf ura , vr eft de faao • N ec requitl.tur vt fit rnenfura , quod fie caufa cererarum v~6onum , &:::ab illa partidpentur • fed [uf- 0 cit , quod fit fimplicior , & perfedior cere-

ris , vt docer Diuus Thomas, in pr:t(enti;artlc~lo Iexro , ad quarturn., Et mauifdt!! pa-

tet 'n nofiris menfuris , vr in libra, vel vi. na,qU! non runt eaura: menfuratorum, fed Iim pliciores iIIis •.

Inquiriesfi,ul1io, \fcrum etiam aliz forme fupern:uurales menfurenrur men[ura aliq~a partkulati " ficut viilo beata, fiquidem cu,.n fiot forma: fupernaturales videnrut elClgc:re fpecialem men[uram , fciUeet or-;

Prima! parris.

dinis [upernatbralis babenrem maiorem, immutabllitatem, & Iirnplicieaeem • quam formz natur3les , fiquidemipfarum dfe, lSi doratio firnplidor ell,& vniformior, . '

Rifpa~deIMt.., bane menfuram :r[ ernirauris part iciparz peculiarern effe vifionis beatificz propter Ipecialem modum imrnutabilit:a.tis ; quem habet. inter ornnes operationes, Jell formas fupernarurales ex eo enim quod. bearifica ert immueab ill esrem Illam haber., 'It non pofsie variarf . fecundum diuerfas cognitiones , ailt fecu ndum aliquod augmenrl.lm ~ . vel decremenrum , quod Ipecialirer conuenit illi , tu~qt1ja' conlliruit inrellectualem creaturam in vlrirna rermino , & fine, &rumma bearirudine , gure non poteli arnplius proficere ~ nee deficere ~ tum quia videt res in verbo , &; mediante effentia diuina tanquam fpecie, &, (ie ex hac parte Immediate coniungirur :r~.er~ nitati s earnque altiori modo parricipar. Reliqua: aurem forma: Iupernatnrales eriam (i dentur pet' modum habitus I & permanentire, [ubiech [unt maiori mutabilit.ti, turn in etfendo , tum in operando , Conti ~ derari enirn poflune in duplici . fiatu , fcili. cee in flatu imperfedo , 8£ viz Iecunddm quem trahuntur ad rnodum imperfedum ipfius [ubieai , & amifsfbilher (une in eo, &, fie menfurantur menfura o rnnino murabili , & cemporali • Nam vt dicit DiuU5 Thomas, Iecunda fecund~ , qull1iam:: vigefsimaquarra • articulo Ieprimo : Di ration« CharitatiJ 'ViII !fl , vi pofsit (Jugl~ ri J & fonfitjttintel' mufa,.i) & arti~uJo I I. inquic : Q!I.Qd de ratione jormtf eft ' qua~ fit in(ubietio amipibilite1' qua"jdd non repItt totam pofty!tialitlStlm fobieS; • Chariess autem vi% non repler rotam potentia'; Iitatem fubieBi , quia non temper aCtu fertur in Deurn , fieut in Patria I &- fie in flatu via: habet amifsibilitaeem ; & mutabilitatern ratione ralis flatus ~ & ira inmen furando deprimirur admodum mutabilitatis ip .. fius fubieCti • Neque ea inconueniens, quod aliqua forma de fe petar menfuram ali .. quam Iuperiorem t lk ramen ex aliquo imperfe ao natu, in quo inuenirur mCfmetur menfura inferiori , ficuc anima rarionalis , &: operationes eius [piyi~uale.s. defe menfnrari poflune menfura Ipirieuali 10 !\atu feparatiooii.tIt tamen in flatu informatioflis CQrpo ris men(utantur tempore, quia ipfa informa~ tio anima: habet cauCas omriino mutabiles, Be

fubie·

Di(putat. X.

fubieB:1s rempori. In m enforando aurem aliquam formam, & operariones'erus non [olurn aetendirur ipfa Iubflantia forme in fe,fed e[ii informatio eius,& caule durarionis.ac opera tionis eius lquz (j nnit:tbiles fum; & dcpenderes a motu rernporalijfub hoc flatu menfuran

tun empore,' '.

_ .' 'C~tfrum forma: fopemaeurales in O:aq:i perfeCto, & Iecundurn Ie redduntur independentes a tempore, & h-benr durationem, ~ menfuram ad modurri ami. & a mulris vocatur fpecialirer illa men fura non ~ull[n.[ed modus ami, idef] zuum fupernaturale.cuius irnmutabitieas fe habet ad modum :lui, eo quod importit immneabilieatem in effe.cum murabiIirare in operari.quod efi propnum eui.N am gfltia.&: vir cutes habiruales extra viam immurabil irer perleueranr in [uo etle, fed tami in fill operarione admietunr diuerfos adus ex parte quid em inrelle8;us I quit cognirio exrra'verbu m eciamf fit fuperuaeoralis fit Cecundum diuerfas illuminaeiories, & reuelariones.ex paree aurem volmltatis eliciuntur diuerfi a(}uub ipfis v irtuubll!k Sola charieas mlgis cOform:mir vinoni beate.quia dl. ~tltl necelfarill~.& irnmurabilis, fed hoc Iolum ha bet re[pearl obied] prirnrri] • quod efl: Deus clare virus ,refpettuautem obieCti fecundari;. idefi: creaturarurn libere ferrer non minus qui ipfe Deus Iibere amat creaturas. Vnde ex hac pane admittit mutabiliratem, quam non admini! vifio bears, etiam re[peau creaturarti quas videt: in verbo. Er ita ornnes in~ operationes virtutum rnenfuraneur tempore difer':

to,ficut in {tatu vie tempore communi, .

'D~ .unioru hjpojl~ti&4 maier poffet eife clifficlllra~ an rnemuretur iltior1 menfura, qui ali r forme fupernarurales.vel ficut villo beaea.eo quod immediate tangit ipfam diuinam perfonam, cui vnitue , & fiC magis appropinquat ad zternitatis n:en[uran1.R#.qtl~d gra tia vnionis ex fua ranone en permanent lor,&;: imtnutabilior,quam gratia.& forme fupernatural es, v'nM: viderur menfurari eadem menfura reternitatis parricipate.ficut v ifio beaea,

/SLlmicur hoc ex D:Tho~. ~ .p.q, )o.ar. 2. ~~i inquire ~odgl'iJtM 'l)l'JtonlJ,p',. quam dlul,.;itAs vnitujf (at'ni ex Jui ,.~tidnr e~ m4gii P,,o mIJ1'J.eni, quilJ ~ ,.dinat"." ~d v"ionem_ ptrfo ,ultm,qu.smg";tltl adopt/oms • quit ordZNtJttl1' "d vniorJeriJ affdlualem.Et i~.3. d!lt:J I. q .. I. art.l, ioquin Q!!.od imrJ'iutabtletal buw! vmo.i nif (umi#u,o,x plj,.te Dei.qUl wm fit immutahilis Ii quod perfoCie jibi ,oni~1~Eiu~ ,ft ;rJ c~· mutabilit~tern prltjlat, vtjc,lzm ;mmutabl:

.'

. Artic.f.. . 29.3

A !itl1'tLidh.t't~I.'Etrai:io efl:~ quia i a a v IjO, ita eLl imrnedian, d. Deo.quod a nullo agtn.ti: create fieri POCdta4Ut tolli, magis edam jl),h .m~diate.c~:miunli!i[pCo, qu.am quelibet ah~ vnio ., & tra alwmsordlUls eft i & confequenrer aCt:mi.lior',& fimplicior,& Jete immu~ tabiHor)e:rgo petit menfuram magis coniunaam ipfi Ow) & tcenlirati,qualis ell: ~terni~ rasparricipata, vrpote fuper omnem mutabifiratem crearurarum eleuaram,

B" N t& tame~ rerernitare elfentiali immediate menfuratur, licee duratio illius humaiiitatis Gdpfa durario Dei.ficur ex ifienda hu

rnaniraris dl:.exifientia diuina, & non creara in Ieceeneia D.Thom.e:idftenda autern & durarioidem funt. Sed refl'. quod ipfaduratio & cltifientia in fc: non eft propriaiplhis huma i:litatis,fcd fupplens propriam, & cum fii: di ui na,o.on miru~lqu9d,menrUretur eflentiali 2* .eernitare in {e,f~d vi communicara in tempo teJPorerat ~olli a Deo ab hurnanirate , & . in ceepie c:(fe defc:a:o, & hz.c en ipfa vriio , (iUer hanc cornmunicatioriern in tempore ponir,&:

c talis vnio,(c:uda[ado;vt cornmmunlcata tn~·

\;J Iuratur menfura creata, .

NiGobj,tJquQd iRa vnio poreO: fub eIre

mutationi exrrinfece, rQiTI ex pam: agcntis; . quia porefl a DeQ PQni,& toll! If; rempore.ni -ex parte fubk&~,quia poreft ddlrlli, vel anihilari iri na.tUra aflompra, & confequenrer poteil: definere ipfa vnio, qua: a [ali fubieBo dependee, Tum denique , quia compatitur ina "ilia ell mutabilirare operarionum.que exer~ .cennir in natura aflumpra, ergo menfurabieur euo •. velad modem zui Ii quod rnenfurar rem ! immurabilem in fubfiamia, ~ mueabrtem in :opt:r3tiooe.Rifp.~od proprer hfc vnio by. poflatica non menlu rarur ipCa ztc:rnitare H~

D Ientiali immediate" ficur diximus de vifione beata.qcia compatirur aliquam murarioncm falrem extrinfecam, &per accidens, ql1i nOR

'(:omparirur zrernitas eLfenjalis, 8loporrHD quod tali durarioni.vt crc:tta',& mutabili.ho mogenea aliqua menfura creata correfpondear, Non ramen to llitur, quod menfurcrur zrcrnitat~ parrlcipata.ficur vifio. peata;;&_lil. men gl()riE~qtlja etiarn illa pOITunf ~arts 'tliti· tottionesextrinfecJ.s habere,.veLex fiJfpenfio ne concurfus diuini.ve! es defifie'ori:t Iubie •. ai, fi anihilarerur a Deo • & ideo mClnfura~.

-mr arernirate participara, quz foIu iUaB murationes extrinfecas comparitur. ~od yero dicitur de murabilitare operarionum. R~fp. vnionem bypollaticam non dre .rad1ccm, & principiumra.lillm opeqdbnil~,id e~i~ pe,~-

Aaa ~ 'u:

QuxCt.X.

ti!lc:tad naruramvque e'fhddi;tt&~tinci.; A dium operandi, non ad-hypoftafiro ~ qua: f6-

lum cit terminus natur£,' 'lE.uumautem men[ur;tr Iubflancanciam immucabilern,qu;e el] principimn, & radisoperationum murabilni,

vtnatura. .

'ObjjcifJContradi8a. N am Din.Them, in 4.diH. 4- 9. q .1. art.s , queftione 3. in corpore probar.quod vifio'beaea ,neque menfuratur tempore.neque inllanri-remporis, neque ;ruo,& inquir quod propria menfura eius eft ipfa zterniras, ergo £11fo 005 dicimus menIurari erernirare panicipara, Rarione etiam probatur non poffe menfurari aliqua menfu-

ra [upra retlum: rum quia vifio gloria: non ell: B vnifortnior.quam fublbntia Angeli, quia. non immurab ilior, alioquiu'deberet effe omnino indefeetibilis, &: carere potentia ad non effe,

vt cUe! irnmurabilior.quarnIubftanrla Ange-

l i, tum eriam quia vifio beaea en accidens, &:

ex natura fua imperfe ctior , quam fubGalUia Augen,cui inherer, &: defe Illa villa dl: mueabilis ab inrrinfeco.com lit creatura.Sifolurn permanurenentiarn Dei conferuarur in effe.

Bt ronfttmat. quia v ifio Pauli in via fuie eiufdern [peciei curnea , quam modo habet,

& tamen H la fait [ubi::cb murarioni.quia de.

(ijt dI'e.ergo ex fua Ipecie v itio beata non pe ..

tit Iurnmam illarn immutab ilitatem Iupra C a::uutn)quia [altern per ace idens fubefl: mutatiani, fubftantia autem Angeli, qu~ n'len(U" ratur :EUO, nee per accidens poreft immutari,

· 7{_e(pGnaetur, Ad auehoritatem DiuCl Thorn. <t_od loquitur de reternittte particip3ta, "i t conftat ex eadem loco lolutibi1e .ad terrium , vbi inquit : Qgod 4tern#aJ noneJI communic~bilii homi,.,) ita quod fit ,jut UUnfof~ ad.equ(Jt4 , till ali,uh~J, quod jntpfa ~~ • patejl '(amen homin; ,"omrmmiCllri ftGunl-urn qu~ndam participation,m, rot jiGUe

· homo ftt p"rtieeps diuintt operation;! in videndo Deum J lta}it partinps Ifttrnitatis~ qua tliuin{l. li-pmztio menji,,.alu'I'. Vbi clare Diu. Thoro. docet , vifionem bearam non menfurari ipfa ~temic~ltc efienriali, fed ;ftetnitate participata , Ad raciouem refponde-

tur, quodvifiobeara eft immucabilior, quam dutati"q fub(tanti~ Angeli) qu~ menfuratut :il!uo~quia li<;etcol1ueniat cum ilia, quia vera ..

que caret potentia phifica ad non effe , Heel:

· non careat potentia logica , feu obicdiua; quia pateil anihilari a Deo ; Inperar eamen vilio beaea fllb!l:antialem. 'dl1ratianem Aoge .... 11 t quia V'i~~ ,beara efr ramus capax a,dden:;

Primeparris.

talis mueationis, &. immediate coniungit ill~. telleB:um ipf Deo , quod non. facie ,quratio.

Angell. E~ licet-vifio bearafir accidens, & in ratione entisdicatur inferior i pfa (ubft~nria Angeli) ramen in rnenfuratioue " & vqifor~., mirate ell: (implicior , quam Iubflantia 4Dge. li , inquanrum eft accidens ordinis diuini irnmediate coniungens Deo,.& Id_eoj~j~l,llUta"'hiluare, &: vnifonnirare magi~feqll!turf~l1m principium, iqll.o_particip!l~u~, &. ~c<riu.a~ur,. quam Iui fubteCtl;tn ql!P re'lp~~\lr. yn~f'pon rleprimiturad condiriones [Ul fuble8:h fed magis eleuat 111ud adR)p,dum oper;;tndi/upr;l.

fe.Et Iicet ex natura fU;l,tjr mutabilis logice, &: refpe8uDd porenris anihilar~A~~.Gcuc quelibet aliacreatll~aj tamenfuperioei m~d?

prre cereris crearuns parttcrpat irnmutabilitattm Dei, & coninugit intelledurn illi , & lie Ipecialem prre ~reteris rnenfuram peri~ . c. . ~

.u tonfir~tiofmn re/pon4etl!'" Q.E0ca 'Vifio Pauli licet quantum ad Ipeciem fllf:nt eiufdem rationis cum vifioue beara , quam modo haber.non ramen quantum ad Ilatum, :& modum durationis ; quia non f\,lit· data p~r modum flatlls perfecti , & permanenris , fed per modutn tralifeuo~is, Of non rollentis ft~

tum via, Etfic ratione Ilatus fuble8:a furt mutabilitati-Nos aurern locuri fumus de viIioue beata iofuoilatuconnaturali ~ & perfeao. Vel Iecundo ilia vifio Paull mnrara

fuit per diuinam potentiam, Iicut eriam rnutare pac eft modo ~ & deftruere vifiones, qua:

Ium in parria, Sed ramen. Diu .. Them, priori folunoni v idetur ad herere, quia illam vifionem numerat inter prophetias , & ad modum ptopheria dicit fuifl'e daram , quatenus fuit per modem rranfeuncis, vt docer ~. 2. qurlt. 17;. articulo 3. ad Iecundum. Itaque villa berra ex fuo connaturali genere , & flatu immutabilior eft quam Iubllanria Angeli, que ex genere foo, & connaturali flatU accidentales mutationes admittir , non aut em vi.

D 60 beata, licet extra (uum connaturalem fia-: torn definat, 8£ tranfeat , Gcut eriam fub-

fl:antia Angeli porell definerefi '

Deus voluecit illam ani-

hilare,

ARTI·

Difput.X.1

__ ~~-----~--~--.. A c I.art.l.quodlih, ro.cieaeo, sdnprrefel1ti art.

s.Atgue ita dicendum ell, quod euurn intrin Ieee, & formalirer nullam habet Iaccefsione prioris·,&pofierioris bene ramen virtuallrer, &: :J:quiualetltet; imo & exrrinfece porefl ha-, bere fiiccefsionem Iecundum afsiflenriam ad . ~esfuccefsjtias.Pr? c~iu: .inteliigen.ti3, nodidum cfi;quod nomine zUllDtelliginJUs tnpta; r~n.t~ menfuram d.ura~ionis r~r~m incorrupjibilium.ficut nomine tempons intelligirur me Iura inOtuS,& reruin mutabllium , & nomine ~ternitatis menfura Iummi 1& incommutabl.

1 is eire. In rebus ergo incorrupeibilibiis non datiir quantiras dnraricnis penes variatiore

H partium,& Iuccelsionem durarionis prereri.Q ~z, &- furure , fed folum inuenitur quaneitas

virtualis.que ellidem, quod perrnanentia in

A Liqnorum fen_tentia fuit, re_u?tn Formali- ,kffe perrnanentia enim in eadem fimplici , Be

ret habere: aliquam fuccefsionem, Ad. vnica duratione equiualet rnulns parribus

quod explicandum dill:inguebaot d~pl~cetD tranfeuntibus.qinbus extehditur duratio rno

fuccefsionem. Vnam qua:; ell cum varrartone, tus, &. rei murabilis, Atquc ira D. Tho.af sig-

& rnurarione parrium fuccedeneium & Iicue vi- nat pro materia menforabili induraricrnbus

demus in aqua flllUij,& in partibus morns co~ Angelicis ipfarn permanentiarn, 'Ii tin i. fen-

tiaui.Adam fine mutatione partium , fed per tent, citato Iolutione ad 5. & in I. dill.! 9. q.

continuam emanarionem vnius , & eiufdc rei ) .art. Wn fine corporis. Er ratio ell.quia vbi

ab alia, (icut lux continue emanat a fole, fine datur permanenria darationis non rranlir illa

rnuraeiorie parrium. Cum ergo aiuum perti- .. durati<l quaatumcumque vnica,& [implex tra neat ad menfuram rerum incorruptib1lium, 6 a . [eunre inltanei.vel tempore, ergo dural: vltra

cut funt [ubftarlti:E" Angehce, & corpora cce- inltans temporis , nee celT at durare ceffante

lell:ia,& corpora gloriofa dicunt, quod inclu-: inllaneisvel ternpore.ergo habet latirudinern

dit ruccefsionem non ptimo modo.fed fecnn- durandi, nee contlringirur ad indiuifibilira-

do. quarenns e{fc ) teu durario iflarum rerum tern inflanris remperis , fiqiiiqem traofeunte

continue e.nanar a Deo.Hanc feneenriam re- inflanti.non tranfit ilia duracio, Et: licet hoc

fert S. Thorn.in pr~fenti ar, 5. & quodlib. JO. habear elf'eailie3. Deo conferuanre rem in ef'-

art.4. & in :1 .clift. s.q, r, are, t. eamqne fccu- fetformaliter tame id habet ex intrinfeca fim

[Us ell: D.Booau.in 2. .dill. ".art.! ,q.l. [~prd plicate~Sl iodiuifibilitate proprie forme, ficuj

habilem repurari a Scoro, & Rich. doces Sua etiam tempus habet continuarionem, &: qua~

rez in meeh.difp. )0. fett.6 .Er precipuumfun ritatern Iuccefsiuam durarionis a Deo con.

dainemurn videtur effe, quia non poteft a no- [eruante eff'e8:iueJed ramen formal iter ex ip-

his imellig.i;qrtomodo aliqua durano creata, fa natura mOIDS habet fucce Isionc m, & exre

quz fie :i Deo ill rempore.B; ~on~eru,a~ur ~u.x. fionem inquantum pars tranfiens coniungi-

ta iprius vol i.lOcatcm fi~ O'!lltHOO l.odl~lr:blhsi tur enol pane futura, & fie fie exrenfio partiii

itl quod non habeat l~lquam l~tH~dlOe quan 0 fuccedeotillijl,& rranfeunrium, Cererum qui

nraeis, & aliquam ranonern pnons1& pofle- to durario aliqua magis en fimplex , & diuiil

rioris fine laritudme aurem quanritatis 06 di bilis)fiJndiuifibtJitas itla non (it tdGensa fed

tur aliquid menfurab ile.neque aliqua menfu- permanens, tanto magis per Ie , & inrrinfece

ra.quia in prefenti Iolum agimus de menfura habet ladtuditJem~ &; quanrirarem proprjj ITt

quanritaris.non pe~fedi~t1~s, ~~antitas ~ut.e dnrarionis,v t duratio eft.Erenim Iarirudo, &

non porefl inrelhgifine d iuifibiliea ret nee di- exeenlio ,dpl'ationis perfe prime faluarnr in

uifib-i1icls duraeionis fine aliqua ratione prio- hoc,quod duratio non trafear, fed permanear

ris, & pofi.eridris;feu flitdrl,& pr:rtericl. vlrra ihfialls mornenraneum, nam hoc iprb nil

N ibilominu.r dicendum ell ~ quod euum en indiuifibilirer durans, Ied vlrra indinifibi-

nihil includit Formalieer de fuccefsione, licet ie,& confequenrer habet latitudinem I & C'X'

mcludat quanrirarem virrualem ratione per- eenfionern in non tranf eundo, fed continuan.

manentie- Ita [emit D. Thorn. in z..difi, 3 .q~ do permaneritiam, Quado aurem duratio ipfa

dl

'A rtic.I J.

ART I C V L V S I I. 2E_odfit ;tuum &- in quo fit?

T Res difficuleares circa 2t1Um fe o£fert1~t~ Prima vrrum excludat ornnem Iuccefsionem rntrinfecam, 80: quomodo habear Iarirudinem,& quantitarerri rnenfurabilerri.cum fit indiuifihilis, Secunda.an illi conueniat ratio menlure, Tertia an fiivnum i:urim tamu~ & in quo fubieB::o fit.

PRIMA DIFFICVLT AS.

eft liny,ie ~,&" vnica,&lic permaner fine p:trti b~:~ Ill~v.:dt:IH j bHsjm:agis.propr,i~)&<1b inrrin few w;"j r,U3 t pcrmalletlria_mtquia magis eft clJe:'n,r<.:mpl1s anremporius habet dcficientiam;i dnrar ione, quia noneadem duratio per maner, r,d de vna pam tranfit ad aliam. perenure v OJ, & Iuccedenre alia, ~areminus habet c::xtcnfionis I.jmlntum ad p~rmarbialll dorationi s,ii cer plus habear quantum ad diui fibi,liutem.Et ira dixit D. Thorn.in 2.fer.te[o cjtaclls:Qsod QJimisdiuifit1 dtlrationis accidit ex motu,pcr quem jit/uccefiio priori! 1& po. fttrio I'i s, q n i a m~dia;/j~( fuccc}J i,?r..e p~l'tiu}n in tl:np()r~ GOI'lfiH-g;t lattrudo diuitibrlis duratiu 015.

Ex hi s ; ergo manifefle dt:dl~citur menfllr.lm dtlrationi5"AngeJk:.;t'~ qua:: eft zuum ill fe intrinfecc non cornponi ex pane prsrenta aL1~ fu,urj,qclOd eft intrinfece habere fucceffiOlle!ll, bene ramen extrinfece polfe futuro, &: pratcri to coex i Ilerc. Ereuim permanencia in duracione eO: Iirnplex , & v ni ca in Angelo pan :.n:,Cem per numerationem conrinuarur, quia non dacur v na pars eranfiens ~ & alia ad'ilen:~os,Gquid~m ell: incorrupribilis, & caret partibcs.nec perfc::tl:ioncm fU3macCjuirirpau Jatim,llcut res connpribiles, & generabiks. ergo opor r et , q nod permanentic eins in eire tit mdiuiiib il is, &: flmplcA: quantum ad idcntiWeill rei dur.intis in cllc, Ergo identitas durarionis non componirur ex alrqua fuccefsiouc,& nurneracione, itJ CJuod fir idcnritas per coni inuat ioncrn, & nmnerarionem partium, ex quibus C OflttaL)f ed p.;r iimpliciratem.eiuf .. ciem(iur:nion;s., . ,

~Gd verc pofsir habere e:ttrinfeca fue·· ,efsilJ!l~m,decbrarur delign:ll1do rnodos.qui bll~ id pateH: inrelligi. Ec primo porcft inrelligi Iucc cfsi 0 priuatiua in Angelo inter effe, & non erfe" & ecomra/nlm hoc ipfo quod crea ri funt a Deo in tempore, iutelligirur pr~cef. fi{fe nnnefie illorum , & poHca habuifle eire' poa non eife. atC)ue adeo fuit prius, & poflerius Iecundum clfc,& non effc. Et idem ell 6 Angelns anihilareeur, & Ioccederer non erfe poll de, Secundo potdl inueniri ordo priori5,& pollerimis inter tttlUHionem vnius An' g~H, &::d cerius, (iWt Ii Deus creaffet modo v' nurn AngeJIld1, ill'i qui creati funt ab i nitro priorcs elfent indurarione, quam Uti ~ oem de fJao contingir in animabus.quse druerfis rern paribus creantur~&vna pr~cedi~ alreramduratione.Sed hec pracedentia non efl refpedu Imius.&- eiurJem durationis , fed refpeEtll diuer[arun1),1 je()que llon eO:' fucccfslO inl:rinre~

Pri.m~'p~rtfs~

.

A,

ca inqualibet duratione , fed r alum exrrinfeca,& rcipetliua, Similiter 6 Angelus, qUI nile efl anih itarerur a Deo , & iterurn reproducererur idem numero, diceretur ilia duraeio in~ rerrupra, & de nouo conrinuara per rnurarionern a Deo faCtalll~non ah ipfa Iebflantia Angeii inrr infece poflulatarn. Terrie darur in Aoge1.o fuccefsio extrinfeca penes af5iHE riam ad res Iuccefs iuas,& cemporales.licet enim Angelus in fua ennea te , ,lit permanentia fir limp I ex, & indiuifibil is, taml: ineo exine-.

B do rebus temporalirer tranfeuntibus necetlario debet ex pedare pofirione m ralium rerfi in fe, v t pofsi t illis coc x iflere , in quo lange differt ab ~ternitate, quia ererni ras , ita eO: ftmplex,' &indillifibili S J quod eO iofinica in menfurando non per numerationern , red rim· plici modo .continendo ornnes diffaeorias durariouum, &; eft caufa illarum Im.nurabili, & indiuifibili modo ex pane Iiii , cum immediate menfuret aaionem diui nam immurabilern a qua omnes caufantur, i£Dum autem nihit horum haberrefpedu rerum temporal iii. vnd~ ad eo ex Lfh:ndum ihis debet expedare

C earum tranutum,& aduenrum, & fie in coexi!tendo extrinfece illis aliquam diuifibilirare. & fucccfsionem habet, non ex parte Iui , fed ex p:lrte alterius exrrerni.cui coexifiit,& applicarionis ad iliad.

V rJd; [oluirur fundamentum oppofirum fupra allatum, Dicimus enim ~ quod durario bene paten effe 6mplext& indiurfibi) is, & to ta (imul quantum adidenrirarem , ita quod (it ornnino eadem non per numeraricnem.Sefuccefsioncrn parrinm , fed per ornnimodam entiratem,& ramen dicirur habere quancira i em v irtual iter rum ratione permanenrie.quia no permane;: tanrum per vnum in!Hs ternporis,

D fed perrnaner floe numeratione, & mutatione tantum quantum tempus permancr per nome rarionern.ze fuccefsionem.aur eriarn vI tnt: tu edam. quia potef] coexiflere rebus diuifibilibus,& in Ie fimpl ex, & vnica exiflens mul tis [J1!ltationibus zquiualer. ~od vera conferuetur :i Deo continuo. non arg~lit murabiliratern Iecundum prius , & poflerius in re conferuara , fed omnimodam identiratern, (let1t eadem lux poteft confcruari a luminofo immobiliter perfeuerante Deus aurern conferuat Angelom immobi li modo.

Ad/;uc ramen obijciesr quia induratione Angeli vere,& proprie potel} inueniri preteriwm,.& prefeus in ordine ad Deum creante, &: conferuanrern, crgo,&c .. A[}teceden~ proq bat·"r.Tumquialimodocr.~aJ'etur vnus Ao~

gelus

Difput, x.~.

Artit.IJ~

gelus de nouo ille minus duraffer.quarn Ange A ternam. Ad.'f!ctlnd.iln pl'oht#. fimllirerdici-,

li.qui ab initio creari Iunr , Iiquidem Wi plus . tur t quod creario 'pra:tcrira,,& conferuario

durauerunr.quia multo anre quam Ute create- 'pr~(ens non ponunr aliquarrii intrinfecarn mu

tur de nouo.erat verum dicere, quod ill i Ad· tanonem '.'& variationem {in ipfe- daraeione

geli habebanr effe, & non ine , fed illud plus, 'Atlgeli/ed folum aliqtiarnexrrinfecam deno-

quod illi ~An'gdi duraucrunt non eft modo h1inadonem,velcoexiilentiam ad alia r eo

prefens iI1i Angelo t fed prCitedtum ref pectuquddh'ceteadem prorfus diiratio lit, qu:r- rue

illius,ergn-d;\i:tir prercrirum refpectu durarid : creata e!l,& qu~' modo conferUltur ~ tamed

nis Aogdi.Tum eriarn.qnia modo ell venm . "tti\1'c'habl1it deneminseionem tranfeundide

dicere, quod prima creatio Angeli efl: prre'teri <Mn' drdd efle,qua'm modo non habet •. Erfi-

ra.& conferuatio e1t prefens, & ltlihiJatlo,:{i tinHitet.ariihilatitldidtur futura !JOo quia ex.

daretur, efHotura ~ & rotum hoc 'verificafar·"pefterl1t'·aliquadllTatio,· vel pars durarionis, refpedueiufdem durarionis i ergo induracio- rio que anihilanda fit, fed quia ifb, gUt modo eft ne Angeli datur prrefensrprretcrirum; & futh" n poteit a Deo tolli quado voluerit, & per coerum. Anreced.conflal\ quia modo non ell crea ;; xilleririam ad tempus lin quo tollerur , dicirur

tio Aogelifiquidem nunc nontranfit de non futura fecundum exrrinlecam coexifreu-

efle ad dfc, & ramende fideefl:~quodfiTjt crea ,tiam •..

tus ab iriicio.Q.:.:od etiam de prefenri confer- '. '. Ad pl'imam fIJnftl'rlJ4tioPlem rdp0rJ!k;'

uerur manifefl:um eft. quia nunc exillit Ange- . IU,;I, ~odfJaa auihilariane dura do' Angeli

Ius.Similiter fi etler anihilandus, id eflet futd . dicirur prererita prareritione negariua, quia

rum.quia modo 110 <lnthilawr,& poflea anihi-: . tolHt eIfel quod erar prefens , non autem qui"

larerur. . , .. '. " '. durati6 ipfa varietur per Iuccefsionem de vna

CM/iPp1st. prima- ~il G modo fieree parte in aliam.Er ipfa anihilatio tollendo du

anihilatio Angeli cora durarlo eins reddere- rarionem prefeneern, rollir eandemmet dura-

tur prererira '. quia verurn.efler dicere nunc rionern.que modo era.t~& qu~ eadem erat ab

non elf Angelus,& aliquando fuir.ergo etiam <=>' iniriri (u~crearjonis, vnde illa prima duratio modo aliquid de duratione 4ngeli ell pr ate- C Angeli defe (ufficiens erat exiftere eriam mic

rirum.fiquide-n anihilatio f rnodofierer, nod Iectmdum eandem identirarem inrrinfecam,

tollcret id, quod Iiucufque durauit Angelus, . fed quia hoc habet dependenter a Deo, ideo

fed Iolurn durarionem pta: Ientem , ergo tam ex fufpenfione concurfus diuini poeetl illa du

prejerirum en id,quod hucufque durauu An- raric quaf ab exerinfeco rolli , & confequeu-

geln5 modo dum exil1it,qu1m t1 anihilarerut'.ter eius coexiflencia ad alias duraciones , qtl~.

C1n(il'mJt..jet:ando <e_ta Angelus quando remanerent ip(o anihilaro, .

prime acarus eli.non haouie rune durarione, Ad fictludam t:onjir.matiorUt'lJ refpondei

quam habet modo, alioquin prefens illi eifel! ttll', ~od duracio Angeli eo ipfo quod crea-: t

tunc omnis eius duratio , quam femper habi- tus efl: habet totarn durarionern pr efenris, 8(

turus elta Deo, 5: fie rieur tunc fuppofira eius fururi quantumad idenritarem inrrinf ecam

exifteneia de pr~[eoti. neceffe erar exiflere, "ex parte (ui.fed quia hoc habet dependenrer

nee poterat Iimul noo-etle .its non pcterat no a Deo I ideo potell ani hilari quandocumque

fucu [Us effe.quia ia m habebar prefenrem fll-;/ Deus volueric, & licet ex Iuppofiricne , quod turirionem,ergo ex Iuppoficione.quod e[l:. nol jj darur concurfus diuinus non pofsir auihilari,

porefl non futllrus elf;:, & fie dfet in anihila- feu non effe.ramen i Ita fuppofirio poteft rolli

bilis. , per Iufpenfionem diuini concurfus , ideo non

ReJPondetup negando anrecedens. Ad pri fequirur.quod non fit anihilabilis ex eo quod

mamprobar.refp, <l.£od in ilia cafu Angeius dunldo eius lit indiuilihilis, & fimplex quan·

modo crearus minus duraffer, quam alij dura. tum ad idenrirarem inrrinfecam refpecu pra:

rione ex~rinreea,& quaf negariua non Iorma-. fentis,& fLHuri,& cuiufctunque al rerius dura-

liter ,& potiriue.idef quantum ad idenritat e, tionis.cui pofsit coexiflere.Vnde ex Iuppofi-

tam eadem ,& tam recens eft durario A[}~eli done huius identitatis,& fimpliciraris inrrin

creati ab initio.Iicuc Angdi modo creatt;red -fece non fequimr , quod habear a principio

quanmm ad coexillentiam ad alias duratio- omnem coexiflenriam ad futuram duraelooe,

nes,& res non coextirit ta rnultis, quam An - fed quod habeat eandem fimplicem durario-

gelus anriquus , & in hoc adrnirrirur fuccef- nem qua; defe omnibus durarionibus ccexi ..

{io.fd ell: exrrinfeca, & [e~llt1dt1m coexiflen- [lere oorett in eadem idenritare manedo, Sed

tum ad alia, non feclidum .immucarionem in~ quod de fa Ctoj& applicate iam habeas ipr:l~Il

COCXl~

c 0 "fII ,'!>~ 6! :;f 'v .$ .

·(ot''{ifhnr.izn1 adonllPi.1 fadwl",::I, nondffql1itiJr, .A CI~li3hoc r.~nla!cmu(:,pft e cab r entirar e,

'& I1tnplicit.,.·te dtlratiO'nisc/t;da'COl~(Ur(ll diui

'1)0 extdnH:l(,o, 1!<'11 rofidqne alterius extre-

rul cui deb:e_~ coexiflere, ~~.' fuppofitiones (l1m(inr :extrjn[ec~ififi.dllra.ti.ofli Argeli pof-

[tlot illl a beffe ,&'re_fr·c;~B..u eorum smitt ere,

aut acquirer·eCOIl.xilh;.ntiam il lap' pro re furu

'fa, & anibitari qu~nd,o''I.l,~GJ.l~ Deus volue ..

f tirl·.8i be il la durario pr,ttf~ns Angcii ab f:;(," trinleco.poreft nanfirt!-r& non ftare,q~od'liOn habeu,~,te;rnitas. qllit neque ab exrrinfeco, nequeab intrinfeco cranfire porefl,

iv'Eutim J mm/ur{LJ~

N Pg;me hocP. Vnq. hie di(p. -34. &- Ho & p.Sn.ar.inmerb.difp. 5o.[€Ct.6.n+& f~~1.lentil:ns, licer ex diuertis fundam~nti~Q V~z.q, emm conr~ql1ente~ adea , q\!~ cocuie de rerernira re DeI}[\! de v ifione bearifica duo a~jerit,Prirntlm qumior,em, Argeli non effe

, menfura m, neque reip c au Angeli. in Fl1be0:~ ncque refp cciu alrei ius. Secundum, rernpus

. noltru.n dTe menfursm durationis Angeli perfe, & col1genc~~ ipfi , & non {~lurn aJ~e. rius ra t [001 S > v t dIXit Dor.ueque Iolurn ex lin perfcetione-noftfa intellecr~~t VI; dicit Din. Tbo!p.guodllb. r o.arr.a. ad fecundurn.Lrcee non pofs it dfe membra Angeli quantum ad omnia.quia Iicec aparre anre pofsirnus men .. Iurare per tempus quamum durauit Angelus. quia inc ep ir in tempore. non ramen aparte pol1:,qnb a:uum durabit fine fine', tempus ve-

• ro habcbit onemo AtHro P. Suar, exiilimat ;rllum C onfifrcre Iolurn in rar ione dllra·tior!ls pcrmancnris, & quantum ad Iubflantiam immnrabilis , car ere vc ro menfurs , quia caret qnanrirate.que [olnm efi rnenfurahilis.Srquia ratio rnenfura confiftir in relatione, duratio aurem rclatin 110n ell.

F undammtum P. Vazq. fumitur ex eo, quia duplex ell meofura, alrera perfeaiol1is~ alters quanriraris Prima conf [lit in eo quod aliquid {it perfe ~'3:irsimum i 0 rUO generel'~ de hue rnodomenfnrse non loquimur in prafenti.meruura v era ouan: iraris iuxra Philofoph. lo.melb.confill:i't in eo quod aliquid fit notins menfurato.ad hoc euirn ornnes menfura ordinmtur.vr per eas norificetur nobis quantiras men(llrati. E~ fie de ratione menfure quandtatiu;I: non e(1:, quod (it nobilior.rebus rnen'uracis Jed notior t& rnanifeftatiua qnantical!s COnfllLe. E" hoc autem formnur argu. mentum) quia :tuum non eft mll1ifefiatiuum

Prime partis.

qt1ar.titati~ dura tionis }lnge!i, ncqu~ refpe-, tll\ intt:lieolls dilli!li~neCJt1e Af,gt:1icknsque in n-arn.ergo re(petiu nullius, Anreced, pl'o~

bar.Non [efpetlu diuini.quia Deus non ir.di.gee aliC]o(lcxtrinfcco libi notrficanre rnen(~rabiliraremalretius. Nonre(pcctu Angelic!, quia relrfthl ft'~ durarionis inelius cognofcirills m perk ir{;:W, quia tib i m"sis intima

, ell qU3m per applicar ione m duraucnis-a Ite· rius, Ad cogr.ofce r~um ve ro ,ali.ou.:mcura-

. riones non vti: ur (va. vel aJ tnills'.,d.uratim:e, ranquam flo.ti():rj,rql1iJ.tmc.p:,l}e~ ,Argeli fimul flmt crea ri , & fie ranrum cur;tuit v nus .qoantum al rer, anima v ero dj~tl fis trn.por i-

B .bns creanrur, & ira non potef rr.anife Ilar j per ,tuum qusmcm qua:hbt:t anima dllttt. Non . rerpech.!. inrcll eth:s n(1£1 ri : quia nobis rota .non d1 durario Angdi in fe ipfa ~ It'd forum to gnofcitur adrr cal.: h) trrr. poris p~r concer-

; tus r.oflros irnperfe efos , fl go rot1iJs. ipfum t€rr:PtlS dl: notificatiuum rdpt:tlu nollri iplim dur arionis Allgeli, quantum fcilicet du-

rauerir, .'. . ..

FtlndIlYl2tnj~·m ver~ P. 30a1'(2. ex eo (u" mitur, qui a a uum dl durario indiuifibilis ~ &; ~;t eo quod eft: durario cit bet confillere in ali quo abfolcrc, & intrinfeco irfi duranri , nihil enirn durat , vel exilht per ordinern ad alteru,

C fed per ordinrrn ad Ie, menfura autern non eft aliquid a bfolurum, fed relariuum, er~o dnrario non dt meufura .Ex eo vero quod cO ii:ditlifibili5 cur<lt!O}caret Gm:.nrjrare, ergo, & n e fora q uantirat iua.Ichan enirr: quar.[ iii vr qt:iHIm menfurabile 'eft a rr.enfura de GIla lcquimur in prefent i, & de qua loqnirur Phil.l(j~ meraph, Con], quia int er do_as duratfones indiuifibiles nO rot(dl: cognofci quiiritas.\I nius p::r alterarn per modum menfure, fed ad fummum per modum ccexiflenrie. Narn fivtraq; dura tio ~qualiter durauerit.quia fimul en pro du5a,non cognofcernr quantum vna durauerit per hoc quod alia fit altior & fimplicior, Jed per hoc quod vtrsque firnul fit produda,

D-Si autern vna prius fueri r produ6ta qU:l~ alia, non conllab it quantum prius exriterir quam alia per ipfam indiuifibilern durariouem, quia indiuifibilis eft, f ed per hoc quod aliquid temporis ttli fcearur, quo ilia quanritas , & interuallurn notificatur,

Nibilominus oppofira Ienrenria, [cWeft quod anum ht menfura durarionis incorrup. .ribilis in fubflantia, licer variabilis in operadone,&: fie ell: menfura durationis Angelic~, dl: exprefl'a S.Thom.in 2. difiinCl.l.q.l. art. 1.& 2..& inopufc.36.cap.4.vbi inqllit:~od

per

Di(put3t:~,,~

pt,. p"itlf inumittrr ratio' mmf1rli .in .tUO qU4, A iiM tempore. Er inf.includir !,quod t~m_pUJ na-p,.um wnipetul' ipfi inttlligire Aii$tl/~~, tllnquam prop,.i" mmfo,.a eius ,fod I.I'Ylqu.m( quid c4m"oruomittlnt,& adhuc r~motiru '{tiit' 4uum. Conrraponirurergo (enrenriaDui. ; Thorn, (~melltire Vazquez; rum in eo quod: affirm at a:un IU cite menf uram I rum in eo \luQd . negt,t mdo(ur;tri duration em _ Angeli. t~r1\.t~·'

r e, Diu. Thorn. [equuntur eius dlfcipn! i, Nr'Z,1riu~ hie art, 5. conrrou. 2. Nati:irr~tf conrrou- j.:qui, citanr Capreol, Cater, :F errar, t:; - al ids. Et Iumirur fl1mlamentum P: (lt1ohn-s~ o?:9~,ds principijs ad fundarnenra P :S~;jrd>

& V;tz,=!uet. N3m V'C diximus pr~ced. Jifp. aliud efl ratio men(urx,alilld relario, Ratio B m::n'ftJt;z non'ell ~iiquid r,e1~dlll1m, (~J~~!o., Jururh, ni q,I,IO relano ilia fundatur.namfecun-: dump'hi!of.l • .pet; v num genus rcl~tilJnllm,

~n: quod fll~d.ltllt iii mertrtlra" [uppnnitiir ergo

pro fundaruento nltid rrienlhre , ki,-l !petitur", fundamentalirer , t.tfuper iil:itn relatio corifurgit. VndtHdquod ad ~enrdh:lndum adhibemus non ¢ft rslario , fed alicj,rid~ ,pontlu'l;

'vel quant itas •. vc;) rnotus, v .g, v In1, .veliibr~; vell:e;mpl1!itq~l:t hah,enda maio(cl1).V.tii forrnititcro nciti~c~t1t'09bis coptu![oneql quantit~, A tis.g'uit ,~O: in)uenruf~ro.Hoc hlpponi rnus co ~, traSuaret.,C:onti'a Vatqud aurem iarri ru~ ) tir:i 2J,ouerdmQsi qliqd menlura qiianri-dtiu-l, deb~tJ1Q~ificarectui*itat~::n ili~~(lI5~,~( "?'ri tamt!in~ccrre tn· qUqd_ nor ificet !lOPIS, nOm' rerfeEt~on;s, &_'generitidnis; &,r.focedendd'

de imper,feth:i .adperfeCtl,lnl iuxra. nci!lrfi mo-' dUrri»fe? Ylt:if~!~~ftid~ii~:¥.rJ?c_ed,eA~do, ~~. eo, qtloct (jmpllclu~ j ~ -R~rfeS:l,l1)i_ ~n: ,ad Iq quod rnirtus, De rat!oneeiHiiimeriuiii'pe'i' co p~rado!le!11,.iI:<4t;i~,lJfllqtPW. _~,O:,.$1~d fit vniform i~r I &ip.£ifetlior iUo.t r~ qnod, ~O~},f9.fiQ· ne~ >1' iGt :',1 [ i~q,~J\ I tf~t~~ ; m$=ltJflJ~~i~i " p4fs ft tp!l~r.e·,per lli~1h,',r.ri,i fQiq{'t_~.i:!efP" ~ i~<i~~,ln,~1

tern :~i~d,(e,'lfi_r; ~6'?; ill. ff.9lJ~-ri,1~~}~a,: fe }V~.';~mc.1~~P9~!"9.-P1pd~ ~!,1!RnjS;~.t;J;a~ J~d;~~lfic~~~ :0

dum menfilra.tum. none-it. de:: ratione ,menfu-

r~,[~ltQrA~~tqiiod ~X'q~'t4r:((if~;~~(~~ m.0d:a i,ri~~or1s:f'~j(9,~'~itati~ fll:r',rrr,.'~?f,i,~~N~u~~~, f ~u,'ez,p 11:~tlU~1 m, cOnf\'f19~~~ lQU¢P~;;r:,~,I1,qtl~ ~ tl~q.t~ .. r.el w.e.QfpratSt.;~,am,clJ~ ';li~~r~~~~!11' eo, q iiQd_mcof~[.a p~ff~a.j,?r _ ~fJ~len fl1~a:~! non ppt,e~ :,:t, n }1~e!l~\lPF,'n~~9~r;._,og~t,~~g:~, tl~% &~o~1~CatlOncll;1~~~[!l~~~,L~1.~9o '-J,rft~ p¢rfe,~pt,tpl;v;~~ remorionis' pro~~de.nq9 l f!~~f cum a crearuris procedimlJs ad Deum; :t Cor~

po'ial1~.'u's~4 (~lrituatia'~'_h,zc e4i~. pOQ r~,o.~

I

.... \ "J: .

<" Aftl~ .. /t~ ,,%$) 9

mel~~(~::t. il'r.~t~ R~~: i:i rl:lr (;~l-go per're id m~n Iura no tlfiC;'it:!~.!tleh!u" Itt _ per rnodum rli!1fb. tl~,~:I~ifoj_:~~ _~,tkl~ ii{l-_lpJ~~~tads-. '~bd Ii jJ 9t1pd mre,,~,·) ~_rm~h;e!l"le"Ja ~t,norl~is ~uo~d nos.vrrpmquc ,~C\~ld~.CO~)cu~m III re !J)3,qb!i:

f' (l ijl~nr~lr~J (c,:. 4 fOf~,aht!'?t non " C~hlHHlitur ;~,:itiQrie men!l., ,l~i\'m~G ret t'rimllnl; (cillcer. pet rri::t'forem V,ri~I'_ -1Jf.tlH~'lCe~, Traqt!'t' a liud t(l

cO:i)9j5rar~,~~n·~~,:::rf ~Ia: ~e,nf~ir~,t~l~~~ rar t~ ,r~!, cognt!,yrillflR ,\~},!l,~i:lol~.eX' pane (~g nof~~n.'tTS ~E£pAYr~ ,lWdem ret cognir:r fr.rnrer'ro~rirllta,e Il_p~l'{t _cbbt Ol~nfi]r,3\o,~ DOt ificl tAli ifilus ,:a'tqlJ e,e:~p I!tilt'lllj:" C(jr,f,;r~oni S ~ius'~'jri 'pe'rfect;o~V\,~~ GmrHcih~i~ :Ati,rt'~o ex mQdoc'Qg,nafcerii:\~ \~hremper:met1S or)n~a?rORtet:flli'h;nl'C: f~~ttj{)nel'J.l; .i~~io£idi.:n , pl,~<:,it~,rem,& ~n,iforn iH~,~emjr!,! ~en,fural)tis furra menfuratllm,ho( '~raO'l~ non fol!it ratioriemme'n~urre'ii p~r[e,{£fi,t1~ reJ c~:g~it~ ) Ii~t p~et a_c.c.ide,[is,~b :def( :aficognoke~tis non p'O(SI,f VTl Ilia l11~Ort}:l 3,',icot:;t1ofcen('u per i J. lil.in ~in:qiia per'medlii !'e'n& t;Je fura ra .. ~re do; csrina elicirur C'dJ.Tl-i.o 'pofe, 36 .cit, c.3. &

4 & quodlih, ro.ar.a.ad 2,; , , .. ' "

. ExqUQ derurtJitur'fune:f.1~h'HU hofir:r lcr.re tj~. Pri[po~qll'ii.le,_cofra $0."\, ". quia reuunotfe1t 4i.1~:},tio, quomodocfiq, ((Imp! :1,fe~'p,ropth:1 bet ~aior~e vrii('ornl!~ar~".~ .~mrfr,'J.~~rE ;ficut d· I\Ll~.nQd eH fqJaAurar,l? ~?to ,'~ cp1()!llodoc,Liq;' (.u,mpd~red~i~~a.t~o f119ti.lS vni {fj~mi9r·<:,&r.m Bl1:j~~L~ i.n~,~ydi<?~·:,R~~~.~Btr )~il~~i-A'ngelo~ ~.£):,t9!l.ratlo[1efimphqore. ~,~ w~lfortnlOrem q~la:i)ja,e" eoconfl-at~qtiia vr&Jeit D. Th.in' ~.Tj::,9t;.!=it~ar.~~jri fin. vnus A.ngeli.~s dt(impli; dpr~li,Pine{fenJo}crgd eiiaindbriicio,na r,tif' i'adi{Jn c'o'ri'mliiio'ex 1!1~ir~~Gmrti(i'6ri:, 1\, , (J~{}iYi~ ~td~hi,t:n~~pl_iCiot', &(p~~f5~ior c ~i ~_([.t!aeg?, ~,~,n l_forn:' ~o_r ,feu fil_n~h fi,qr' c~, ~ tlot&: c 6-reqtl~ tcr im'rntWilb'i 1 i\)i"p ntlg i ~_ \rii ,e'p~r1naMs~~hde pore'llme't\lrared:i(.;L:~)l~~ al'las'iriin'lls tHnpliciores~lit'et 'tat'll r)uret iTn'~ tw~al ia~lilil!~ $'ofl,t)n)nsp~r rnotur;i1.l'liriiob't ri.s;~~i1a __ v ii;l~d.r~i~t iniilJ~Ja r.c~rif:8J~ti__a rn~,:" (~r'iir{L"~~rij~·a,t_\9r'(! i)d.,J a~ q!~r iLjl;l1fvotfq~; ~4 (u~t';liie(QWr.ef jni:::e'p~iiilt ilfeQJe, pf\'; 40;.t~mpqris.1~ ~~tu.in~_(hTr'~('-:i1:lIStq~a'ntA.ar:.:

H\~ :~c~,~Wc~(!1c~f o,rt\~s, ~~_g~~~ c;?Je~ ~ij\~

fl:a~~,~_i ;~~~iJ~l"Ot;l-~ J & [3.m~~q}_()QJ:_!!ll~,qt ~ 11t!~~ c&~tl~h inilt1r\'.,~ qm~~~ 'tii)'t . i'~~pihlpf1bi~ r~'S' : '~~.eril~~~):( r~ r!fja i~~iql ti~ - ~ ~,i~s' • i~ :uM; . ~'~~~t~~~u~~,~,,~~~Wpl~S!9r:lg\,;,~~,.~!~i~~~',R~~

~~~~u~~~1f~~~}t:$f~~!~f~,I~~di~~;ifc;~~~~;

n~ut.at,)om:s;Ie!B~fo\t [u~! ~_ ,bP.r.r~tI9Qq, aHii:

., ,U n', ., ~ , ~ ~ c~ ~ -', "~ '~ll<I:.~'", -",em -.J~ i

L1I.)U -- '-1&1

;. __ ._-'

-]00

'.,

<iureft:Xe

f

dicirur h.1b~refimpliif~re perU?lnent~a, qt,1!a ( A cedirnus I quod aaum ell duracio iridiurfibj.

ad fubtlantJam nonlillunt pel'tII\~.,exdlell~l<l_ lis. fed non quomodocnmque , fed v nifor- ,

ab rolma. in ordine adfe,Jed'eiam in.ratio- , mior , & (implicior alijs , Et' ideo licee iil~ .

ne principi] operatiui.quia tOtJ~hocell,mli- rrinfeca rei duranri , ramen comparatiue ad::

nus (ubfla.ntla:,& ideo illa d\11lCioeft vnifor- alias durationes potefl furidare relaeionem .

mior I & Gmplicim' , qure, v!Jformiori ~odQ" menfure -, imo hoc efl: commune omnibus

men[tir.atfQbOanriamnonvlum 1 vt ell 10 fe, menfuris , quod in fe fubiediue lint aliquid .

. : & ad f~~f~d vt eft radi~ ap:~3tldie . " ~ abfolucum,"& comparatiue ad alia refpectll

Contpar azquez.at~em (lll~llrur fun~a~ quorum ~abet' ~'aiorCni vni,rormjtare,w~ &:

meneum • .qmade rati6re rnenfure en" quod. fie fundat relationem menfure , ~od v e-

fit norinc3eiul quant-iratis fllenfurat£ r~~io b ro dicitur zunm eUe indiuifibile , Refpon-

ne maioris vniformimis fU!f:' quia fcilIcet, detur t formalirer effe indiuifibile , habere

quanrieas menfurad cDofuGo r, vel i,n a:qua.~. ramen virtualern diuifibtlirarern , quatenns

lior '~f1: , & redu8:a./c:u ,co,mpa.ra,.ta ad.vni~" B perrnanentia vnius porefr eflerninus vnifor~

formlOrem , & fimpliClorenl.q~atlt!tare~ no- mis , & Cirrtplcx quam alterius eriam in fub- .

tificarur ,& c:rcp\icatl:r .eius cOllfufio. fi9"'.. frantiaJnonquidcril'quateDUs fubll'aritia AnA

autern modo non pO[UTIUS 'per tempus uo-: geli eonfid"erHtirptir.;ife in ordine ad (e, fed'

fhum menlurare .,& rognofcer~:clt!,orn.C?dd d~~. quatenus eflrsdixoperariomrm, qua: in: vno

ratio v nius Allgeliiitrnagis, jV¢.l rrnn'Us V111· -fune minus'vniformes , quaminalio'p8/coQ~'

formis quam alia I .urn tempus nafir,u.m, fit;' fequenreripfa eriam fubflantia, &'e'ius 'duraa'-

menlura diuerf ge~r,is. intfqdeiqftr~c?,t, ~_~ ~ tio minus eil vniforrnis radicaliter, flcut ope

Cer pofs imus v ri noRm tempore ranquarn ratio forrnaliren ' " ..

durariohe coexillente duratiorti' Angeti'~ &' . Adc6n6rinit~done~ r~rponA~t~~: Qgod

.cosno(cl:re,quodroti lUi tempori, coext ire-" inter duas dnrariones indiuifibiles non po-

ri.i:;J(edqulotilv;IIYo~rn(r,:~te,J.yeldiffQrn;.aita. tell cognofd quannras vniusper aliam, Ii'

te duracionis AngeJ ic,; id fa:'¢i;iunfit, tempos nullam habeane larirudinem r nedotmaltm" '

noriticar e non pore(t.S,irriil.ite~ !icetcjuilibet nee v irtualen , fi aucemnabeatlt 'aji~~ ~

Angelud~a!lldQra~iqn~m .eQti~adue; &" 'ab:: C quam [ahem virtualem , & pr~(€;rtimfi vna

folure meIius inrellig~t per, fe.ipfa,m, [~me~, fir minusvniformisquam alia ~ 'bene poteft

compa,r.l~ iue Iecundiim vlli~r'Pitimm ~ :v:e~ vna effe menfora aite"riu$ 'edam' exttinfeca.'

dilformi.rarem (u.amliJ·eliri'~ ,intelligitper non obftanre-. quod VDa, tqu:alitefdunitiit:

applicarionem vni(ol'll'l,ioris durarionis fuf cum alia qu'antum ad exrenlionem "dura-tio-

comparata fua durario 'apparet quantum 'a~ nls,quia £imuIilii res produ8:ai (untl'ficur ii~~

ilia deficiar , velill] confortnetur inquantum cet omnes motu~ca:'li timliUne'epeFlnt, ta ..

.ell: rad~.1C .,operatioqutn n'liD~us y~ifoPl1iu~;;' men vnus ell menfura a:ltetri1s~,'"~ia ·inifor.'

".Et 6.ml,ht.\r Deus. ,li.cet". ex.:'na.rte cqgfJ'gC .. ,'. mior alrero' vi di~imus' :, :'.'f;': ! "1 "', ':

[" - .. 'I W,l fj i . ~] .. ?i . ~.

C.,.entl~,.n?n vtlt,Ur, dl1ra.J.l.o.,J,I_,ef,vn.i.l~~ !f .. , p,',ge::-;

~ll ranquam medic ad c~gp.q(e~IiJilfn .:t!(a'~; . .; 'q.A:fuurh ijltA,#uPii ~iim~ ,_.'" "

~~!Uen ex, pa.rr~. rei ~~gnitz.· CtJgnC!f£;it', v,n~# QVi,'e .. ~.H~r~}~r.',;t,·~,JUn1.,n'ffiihl~~d eCfe qu.·!,

';~~, li~phcl.ore£? ~l~a , .&Ill7P.~~~~i~i,~~:~ . . ~·u~~,tt?~e,~'a.~\~lll~t~ Iiimpram n~I1'p'pf<

lUlt;f. 'I; . -, .',' . ,~,.,.,,,, '< , .. , (1,'I~1~ p~l'Ie~~ v_num tamurotlii\ttlpro omnrbuS'

~~'>quo manet' :folutu:~JQ~d~!fiel;l.tRtf!,~ I:)' A.ri,g~lis~&rebu~incQt'rnptibiiibus.necelfdrro'

yaz.'1i.ie'~ conllat ,e~,i~,~_q~%~';~ei)(u~Wq.M:(i: epiro fql1rt~t'dur:a~io.ri,es~ quor'hiaeridii,&:'

t~t~t1S ~~bet :elfe ,n~tl~cat,~~ fl~~~t:I.U~, nOll. tQte;~m,~:Qtt~'q~rit'(obnan6f~Q£aetiam.r3-

v'lar~,n?~do,ryis)& imR~rfe~i.oQis)fe~,vla p~t~ t~OQe', jr{ r,ep~l\Js ~!lt~bilibus.; 'q~'a: lDe.ifurari~

fea1Dt:I~~ ~ ~ redl:l'~i"1do f!i~nfu~~t:l; ii:~,~~if9t~ !urteii1ii6.rf6_'tdDplis~cci piatur' folum 'p'ra

mirarem" menfuri; (annat 'aurem 'ex' diais dlirat:ionea.brolut~' ttiio'(cumqu'e morus non'

ttue~i~d~~f~~fU~~rneei1e<ttU~Jtl~:pli~j?,~:i dp~~~ D.9, ',fe. ,.fl. ,c{f<_ e.',:. ~Pli.fm_,' "r.".·.a~~.~m.:·' 't .. e,m. pU,s_ ~'.C,e,a'.ro.'t,.

f " 'A""T ".," - f1: . ri1' 'd' ,., :"!..f' .,) ~' .. fI lfidt d r:"'-Ii !J . d

" ,Iff,f}e"f \le.~,l.~ .. 9.U3!,c. e ,£)It.}, ,,~Lcog'l!¥c~~i qJ;l~t .. \!ot, ... P~;u,_~J~s.,9~a. ~:i,t\on.~·. lXlt'

~ftJ _;(i~i.\lJir,atiorles"t11Jnli,~·'-v,nrfbim~ .. ~ ~?~9~~: ~,r'~~:~~f.~si{f1:it;p. * 3/t{J!A'd:.~u~d~

Jl~~n{e's~~'&on'quj'd~'B'_~i'aGror4fe~ &,eol;l~ jJ.e(ZI s~n~rppo,.e loJtle, SD!JltI'h_ti~J!4l!IU!

1a'fj6·¢lo,'. ~.' noi~4nt,ur ~.t~~~~orj,~araHue'r~(peT; ib# ~ q«i~·'tempor~'·tObfea_:i l.e.G' iQ(p~g_ria;

~(:j'vMfnrmioris"dur:di6IhIS'/"'; - '" "",' ,H I U:ithJ~.titW'm,tell1p6~:]1:trge pro'q~#:u'in'gp'~jd~~'

"".;~;',; AjfJ'u~~inlurd ~ ergo P: Suarez c~ri; ratione motU$)nO'prb durarione ritot'tistegu •

...... ~ j. \ , .. ~ J

Iaris, \,

Difputat.X'.

laris.qui eft ill hri In,) mob il i, E.: h inc (ei'1~ei1~' A tiam fquitm' P.S!J.lr.d,fpnr, ,5), mcch fe~_6. Dum. 1(,& r 3. fecuruaEancnm "ql1od.ib,}.

qu~!l.q. " ' ,

C <tterttmrllmel1Jo reuum non pro c;nilli&

bet dur tti one rei inrerruptib: lis, fed pro dura' tiorj<:! rn ~ 'time rC!:\,ul:1d)& vnifortni .Ienrenria'

eH D. Thoi11.da.rlllnnm zuum, quod inter bill" nes d~l-ationes, .\nge\ica:s fir vniforrnius '&:, 6,nf' icius.Iicue tenet ini ,dift, ~ .g. 2.2n.:i &

in tJ";rf"ni'i irtic.6. &quodlih. 'ii:mic. 7.d'icit Aliqll'l <if/ll'iYJ:J"~ cjtNfd-quo'dlibet £Hitf!,rium~" B h,t1ut(i"t4m sJUum.S ea Hi,:inqitit,propriam 'va

eeo« ig~ I,..me,_/i, mimeffit V~l'm'n.quod dicl1rJt fOr/mill .euiterl101 ejflnf iz'iualia. Er cornrnup'itd'fequllotur Th0m!1J~;Ca~Feol~'ineadem dHt2,C:!iet. B,Hl'N IZ (r.r1ri:tJfifenti :m,~.:

SW' .• aurernin eademdillinetione2;". q, j. hi earn {ente,bam viderur inctinare quod'i-ri o-nnibus AC\~elis prerer fMiinufti tH'aJi'qu'l~ tatio";iui,quia ell duratjo vOiformior, & Ihri'" plicior.qoarn hi ruis,inf,!t'ioribus '&,lta compuarur ad illa.vt rnenfnra, AAue ira in [upre

rno Angelo-ell .%uu;!ipua: rrlehtbrati.~; &: noli f; rnenuratum ab a! io Iuperiori , in infirno An-. ..... ~elo I!.'t duracio menfurata,& lJo/1merifrir;lns~,

t n io erm-;d'js autem eO: z uum mehfUrans;&:, riiehfuratllm, menfurans quid em re(pechi i-i-. fcriori s, menfcrarum 3 Lih'ID re fpeCtu fuperio-

ris. 0 UTLO opinioncrn DLlrand, in 2. Jill:. j~ q.5' &.1Iiorum Nortliilaiiumguj negant duraeioni Angeli randnem menfure , quia nod habet ratlolwn quanrirari s, rnf probr concipirur :ldmo,lum ndl1rJ temporis t quia hoc ia fupra imDugnlCtlm ell.

Sent entia ergoDs'Tlrorn, induobus f..:i!l~

c hmr. Primo, qUla.pnHurrdOit non omnes A~lgekH elfexQllales iii perfe aiune fua: (ub· 0'.0 ibm le.& confequenter neque in irnmutabi-

Ii c:lte: & lImplicirate doratioriis ; neque dati duos po.iriue ;r:qli'lles, & fuprertJos, & lie non polfe reduci modnm dnrationis ad duo zquCi vnifcirmll, fed Iolurn ad vriilm.Me furaautem· alid.tius rei debet etT~) id quod perfe Cl:i(simii ert;&! maxirne vniforme 11 fimpliciter,& abfO' Iute lit menlura, al11S folum eric menfura fecunjutn qtlid£uiu5 rarionern reddir Philof. lo.merh.texr, 1.&D. Thorn, ibi kd, 2. quia mcnfura debet eife om nino certa in ilia gene re.inquoeHmenfura, 6 enim accipiatur pro men(uT:1 id,quod DoreH admittere aliqnam in certitud;nem enr menfarl f<illax,tlon poteririms in illa fiil-ere, led o~)orrebit rt"cur~ere ad a1ia.m fuperiorem men[ura.m, q[ (ertlficcmur.

",

,< a-,

~

l ,

E~ it:l'itfa eric fimplicirer mer,rur3~ vbi fimpli' cirer cerri ficamur in illo genere t illa aurcm <ilia' rl~11 d'it tuen(lIra,oifi Iectidum quid: Ihut: etialH·videmlls iotet)orq quod quia en" nus motus (jmplici:er vuiformior reliquis , fdj~ Cermozus diurnas pr imi mobilis , i21tod:HL1[ vnum tantum tempus fimpl icirer ad cuius ~~ niforrnirarem reliquas duranones moruurn retlacimus,'

Secundum in q:.to'ifht fenrentia fondatilr efhn afsigI11tFioqllJ.ntirai:em indu'a.tIO!1ibn s' Ar.gelicis.Q'j~ vt fupra faris diau ell non dl quantiras for.natis.fed vlrtuahs, {'Ju<£ iumimt' vel ratione perrnanentie , & col1tlnUltiunis in e!f:::,gnia non rranfit duratio Angeli rranfCllare te npore, vel inltami remporrs • & fie ,~l'liu ilet qumtirar], & rUC~d5IOnrten~p(!r.~. V.;I actenditur i III quancrzas v irtuatis 1)tne~ maiorem.vel minorern timpl icitarern , '& irnmurabilirarem in dur3.tione A ngeli, NJfl1 Iicec dmnes eodem inltann fuerint prod"I1Cti. &: tanrum durauerir vnus .quantum al ius, ra n,d tfario rnenfure don conuiruicur pe,-,c~ hnc, quod vn1J m durauerit ampl ius quam Jl1uJ, fr:d quia vtllformiosj& fimpiicius • (icut In W(;tl' DO'; ((21eA:ibus apparc:t, quod licer Drones in eo lem punCta inceperinr , ramen quia VBUS tfttJoiformior ,& firnplicior 31 ijs.dicitur men Iura illorum, In quo autern contitiar ilh OHIor vrnformieas inquannrare v irruali durarjo ':Iis,vniusAngeli pra:alioexfupra dichs explicari deber.quia in rubllar.ria Angeli duo confiderari debenr fcilicer, id quod habet for malicer,& id quod habet radicalirer, Fo~ma· liter ell: [ublhmi" quada.n carens 01.':01 diui. Ilbilitace &: parte,r1111tabilrs quidem ab ext rin Ieco a genreJc i lice t, Dco, v el pet creano nem.vel per lnihIltlt:lone , nequIC]llam ramen in fe corruptibilis, &: in hoc conucninnt omnia entia incorruptibrlia. Radics 1 rrer natura Angelica eft pnncipium diuerfarum onerat io Jlum.& quia operariones ilt~ poiTilnt effe rnagis'vel minus fimp) ices , aut imn.utsb ilcs, edam [ubliant ill feu natura in quanrum I" it1- cjpium,& radix illarum , cOnilHlg! rur dmcrii,e rn~[abilltari, vel (implicuas i, 8; llc;;.dmittit maiorem, vel minorem vniformat em > & nl3. dllratio,qllz dl: vmforrmor t Idefl: lirr.plidhr,. & imn1llC;Jbilibr in mcnforando duraricncrn talis uaturz, & radicrs.efl menfura aliaru rmnus IT niformium, quia Iernper in fuperiorihls magisITnita fllnt,quI? in inferioribllsdifperf.l. major :lUI e v oitas, &: v!llformiras, mHl:r;:, r{~ eoru,qu ~ plura.lit'He, aut d Iformitate 11:< t1h.

Bbb20 Pe!;,4

QuaAt,X.

Perrinere aur ern ad vniformitatem, & rario- A uem il:ui r ad i calern rJ[iQn~m operationi~ int o.lendemu s rradando in qUQ fubieaofic ~uii

& flunifelle arleritur a D. Thorn. quodlib, 5- arr'7.in fine corp. .,.

Ex quibus colligitur dari in Angeli! (ufficiensfund:ullel'lfum. vr derur voum ~uu. fie Ut in rebus mobilibus.& moribus vt derur vnum rempusseo quod in Ang::lorumduratjo; nibus darur maior & minor vniforrniras, aut fimpl1ci eas ratione explid~a,& in his non en: procedere in infinitum. di Angelorurn nume-

rus finieus ll(.necpotlumus deUeDireadduos, vel pi ures omnino {Equal es, fed omnes in ::e ..

o qual es iunc, & vnus alio.perfc tlior,ergo opor tcr iiilere in v uo (uPi"emo. v irra quemnon{ii: ali1j~,& ilk erjr{irnj)iici(~imuSi& vnifotmif-. fi~u,,·~ confequeurer dllririoi:ius hab~bjt.· rariouem nrenfurefimplicirer in i110 genere

. duracionurn euireruarumuicut [i.nplicilsunus & vniformifsirnus moms in ceelo qui efl: dlllrnus. men Iurat omnes,

S~:J. obij cies.elfe magnarn diffcr~nt;am inter <tllum,& re.npus.quia leuum in omnibus pirrroi'; eft eiufdemrarionis qi:iatU!iladllm~ plicirarc m • tv. immueabilitarern , qllii nihil. ccrtump itur , vel alreratur de Illa fub[l:ln~i-;l,

rei :EU;t'EWa:,& quintu.n ad quiitit3.tetn,q.uia C VIlUS Angelus non ell: anriqui or alia, nee cau-

[a alrerius , rnorus aurem eteli ell: anriquiot' alijs moribus.sz cauia eorum,& fie nonmini, quod lie mc:ol:]!"'J ; in fupremo mobili ,imo Ii recie per pemiamurjternpus DOn eO: vnum tan ~ tum.Ied plura.nam etiam morns Solis, & Lu

ne ddlgn:mt nobis tempera, & menfes,&aonoS'.Vnde dicitur PfalHoJ' Fecit LU~Jamin temp01'",RcCp.ex. diCtis. quod omnia euiter-

ua h~bent imrnurabilirarem quantum ad ca-:renriam morns in Iua Iubflanria, no tame qui

[Urn ad radic em iJ lius in furs operationibus,

& ita non habent eandern ftmplicitatem,& '1- niforrnirarern in duratione, fedqmedam fonf 0 alijsperfcEtiora,& fimpliciora .quia hoc-iplurn.quod ell: fuadare , & radicare Ilm:Jlicio·

res, feu vniformioressfc minus mulriplicaras oper n ioties.maioris imrnutab ilitaris.S; vOL' formiraris eft;& cce! i qui er iarn menfuraotllr ZUQ)&; corpora glorior a mulco minus fimpliciora, & v niformiora Iunc Angelis , licet io· corruptlb ilia. ~od vera in quant itare duratiouis Gar ~qtl:lle~1 elt per accidens ,n1m etia ornnes rnotus cceli ~qt\ales Iunt indl1ratione. quia in cceperunr eo-tern infl:anti,&" ramen ab vniformiori mom primi mobilis men[uratur.

Pri n1X, pa rris;

~()d vero dicirur non dTe vnG.t.~ru~., B.'.:[p.· nullum morurn etiarn Solis & Luna-eife, ita. , regularenl & vniforjJlelD , Item motum prirni mobilis1tiquld'eil1diuniUm morurn quem habent Sol & Mun non a (e ipfishabent, r~d fapiuomr in iDOl prime rnobili -. Propri] au, rem eoru.n motus indigentregulari per dies, ex quibusconficiuncur menfes &200i, moms aurem dieril1l1 & horarum ell a prime rnobih.; Dicunrur ramen Sol 3.: Luna eire intigna &JE~ . pora.quantum ad manifefta: ionem fecundum dHhnBionem 11I~lS,,&. renebrarumrveris.vet hyemis quam faciunrnon quoad regularita .•

B rem morus diurni. . ,

Sed re~~t piffi~pltas in a!~lgnapd0.rPRie 80 derer l1JIMt'O ,({' I:IJ.,quod na [1t .• <l.H.~ At fficul las oritur flJp.pofi;:;()1 quod.fupremus omnium Aogelorum fUlt.Lucifer,qlli cecidir,$£magnu' videtur inconuenieus, quod In fP(o tlmqua in fubieCto tir menfbra, qua ornnes Angeli.men-., furaorur,&'Cll1afi ei fubijciuntur. E!t ali~y~ro 'parte Angeius:per peccarum nibil de naturalibus arnitir, fed [Of a perfedionem , qua ante habebat retirmir.ergo GClltantea hlbe~ar,{1rri plici6reth durationem pr~ ceteris, ita1& poO: peccatum.Erat aurern ante peccatum in illo

tanqu .rn iii rlibieClo xuum; ergo eriam pof] peccarum, Iiquidenirarione immurabiliratis [nduratione, &. rnaioris vniformiratis ~uuni

conueuit Angeld~ .. , . . ,.. ,

, Propter hoc diuif fnnr authores iriafsigna., dd[lJbieC!o a:ui.Et omiflt eorf fen te1i rial qui potluerunt a:uum fubiettiue elle h}De~ ~ (leut: tempus non ell (ubieal\l,e inaliqtia re corrnpribili.Icdin ipfoc~lo:c6Ilat~Qitn ~uumelfe menfuram creatam.Se confequentet .rribiea:i~ ue debereponi inaliquo crearo.Omifla inqu3 hac [entencia, aliqul exillimaruat amum firnpliciter.& omnibus coliderat,is efle in anima Chrliti. Quam fentendam denfendir Nazar ..

in prt'fenti ar.6 .corrou. r. eo quod exiiti mat rarione ~lli inchoariue rantu conflitni penes perfc.:Ei:ionert1 natnralem.cornpleri aurem per

grariam)qu:rreddic'oarura magis eleuaram, &; vniformem,& propinquiorem 'atemitati, 10. hoc aurem genere grati t excedit anima Chri Ilicmnes Angelos. Pro qua eriam fenrenria cieanrur aliqui Thomifla fuppre[fo nomine a Pereir.lib.13. de principijs rerum naturaliu, c. I 4. Ali; exiflirnant nullf effe inconuenies, quod euti Iubiediuefit inLudfero obratione fa8am,quia naturalia omnia manferune inregra in D~monious,~:r feneenria arridet.Da rando in a.dill, ~.q. 5.n.16'.& earn clarefequi

. tl.l!

Difputat.X.

tur M n ·.11 hie :lL6_dllb.l.ad (ccundum.S; Zu A m:::l.t.lpereUiElcln arricu'u III ,

Gaf:NNJ neutra fenrenria couformis en:

D. ThomNcmprim].,guia·::mima Chrilti ex' edit in hili, fu,lcrrumralibus omnes Auge· Ios.Ied i-maruratibu- minorarus ei] paulominus llb'bgd i~; Ii nde operariones Chritti e x-

tra v ifionem beitificam etiamf Inpernarura-

Ies !1m ,in mojo ramen operandi J quia confor m"f.ltur modo narurali I mmus v niuerfJ.1 iori mojo proceduor, quam operationes Angeli. ficuc de fpeci<':hl1' rcienti~ infl"lfa- anim.l: Chri

Ih docer D.Tho·n. {.?q.fl. arr.e , &!i~mi-

nus red Igll'lWr ,·d v mrarem, ~ vciforrnirure, q.u m lpecies Ange!OrtHll, ergo ex. exceflu at dorns Iupernaturvhbus non variarur rncnfura B n:Hurlllum .lurarionu n prx lertim ip'ius [ub[lmt iz, q.lt ·\00 rcdhrur lim,,!irior fub~hnri.uirec e c -::1 euarione ill" [u;>e:mwra!i , qU}?

ace idcnral is e 1:. In pra:fenti au-em iO·1L1i rnur

(L: rnernura Pl"Ot'ria, & ho-nogenc i Olturaliu d·Jr~Hionu·n rerum mcor-upnb il ium. quibus O,)ll etl dubiurn correfpo idercfuam )I'opr iarn mcn'urarn.ticut dlrerilr In A Ig~li3 [1 e!ren~

in purls n:H\.lr;!llbus. H1':c aurern non porel]

to :li 'J;::, lu!",erlHtllr alem eteuationern gl'lci.:!!! nacura erum DcdLinlt· per grariam, fed non ' .1dlruieur,ergQ neq;tllefora naruralis deilrui. G dcbet.H:rc aurem menfura naturalis vocatur :WUffi, neqL1e euim alto no nine no.ninarur,

N ec valet drcere.qucd ani rna CWili non fo lu-n h.,bd: grlr.i<i.m, & dO!1:! (upern atural il

ace Idel1tcti ia, fed etiarn [ub fi.il1tlZie erfe diui-

nz e x:il"h:!lt ;~,quorl. in Ientennu D. Tho.cornmun;c-Hur n.Lrurl{ a{f~lm;Jtre, & confequenrer durar io druim.cue non thllingnitut" ab exJ!l:e ria.ergo tails dclr.'l.tio oorerir eire fubieB:l1ffi

~ui ref·.1e·::l:tl aliaru n dl1fJ.tionum fubtbmialiun. R.~i·p.cnlm qurd I ieee exiileneia diuina commllll1Cctur an!m~Cl1ri [\:i, nOI1 ramen com mtln,c.1tll~ mojo infi:litQ i &: omnino irnrnunbilt,flcm cl] ipla durario druina in re,&ideo

ex narre com n.micat ionis, Ieu v nionis rub!j. D Ctt~lr menfure crcae.r.que eft ;tlfernitas particip3.~:l,v( in~ra drximus art. t , NUll ramen elk fnbie8:um .eui.quia ~uum efl: menfura natura-

lis ordinis.& conuenit rebus incorrul1tiblF~ btl" imle~1{:nJenter an v nione hy?olbcic2J qua: [upernatllra.lis ordinis dr., .

Secunda vera [enrencia dt expreffe contra D. Thvm.opu[cul. ~6. cap 5. &, quodl ib, ) .arcic.j vbi expreffe negar euurn fublcEtiue elf.;: in· L\lcifero t ,eo quod per peccltum o:)erat!ones illius l ira runt aue.rl<J: :i fine '1 ltimo, quo1 a,(m1Icruat fimplicitarem ~ &

vniformitarem ('\11m, & magis mu1tiplicaca:fu!1t,& minus I'nitre,eu quod ab vni~ rare ill ius fio.s indiu:Gbi!ts ad mulciru incm conuerfe rum. In cuius (lgnllm didrut Ezechiel. :1.3. de Iupremo A'1geio: In. multitudine rJfgotiatil)n;s tue rcpl!ta.font interiora fua iTJ'quitate & ptHafh. Cum ergo zuumfie mentura Iub d .. neue A..,gelrcre non: quomodocumque , fed 'it ell radix operarionum ~ vt S:lOtl:. Thorn. doc e c quodlib, 5· cirac, articulo 7, quanto rna iori rr-utab iliuri operationum ccniungi rur , tanto magi S recedir ab vniforrnirate eui , & confequmrer non eft aptulTI rubiectL1"l pro fundanda rauone menfure, D,ciwr aueern .neniura re duratiouern Iubliannalem I quatenus eft radix ouerar ionum, quia z uum , v e conltat ex eius definirione tradira a Caier, hie arricnl, 6. Eft 'v1itaJ oit« immut.'1bi/iJ mutabilitati coniun8a •. Nornme autern Vlt~ non intelligirur fall Iub.lanna viuen . , ft::d eriarn operario vrtalis • leu natura , Itt ell radix operationum virahum , fie enirn rnurab ilitari coniuilth ell in v iuendo , idett in Ie moueado , Vnde quando A 19e1US per peccarum deficic a (implicitare , &. '1niformirate , ~ reducitur ad multrrndinern I & confequenter ad minorern vniL'~miratell1, &: prapterea ex peccaro non fol urn arnitir Lucifer g~atia:m. fed etiarn multiplicior, tic de form;or el1: redditus • quam fi non pecealfct • in Iuis operarionibus , vel etiarn Ii inanliffe[ in purrs naruralibus t nam fi In illis manerer, & non reccarTtr, eriarn ii al ij elf;::nt in gratia adhuc e!fer Iubie dum :£ui, qo ia non ceCidifTec a maion ad rninorem vmf::Jrmiratem in operando I ficur de faCto cecidic Lucifer recedendo a fine'lltimo vera, qui d1: magis ind.uifib-ilis I & vnitus in moueudo , & trahendo ornnia ad fe, &: opcrariones petit magis vniformes.Ntqueobf1:ar, quod inIpcculabjl ibus manferir ~ Iicut antea :tque perfcCtusll:t"i1cit enim j quod in prJchcis. ita fit mutarus J quod maio rem .mutab ilirarem , & difforrnirarem in operationibus incorrerie ,fie enrm efl coniund us maiori mutabrhrati, & dnfotrnitari ex ilia parte, kilicet ex pan~ pracrica, & operat innurn liberarummon enirn reqcirirur.quod ex ornni pane r~dd.Hur murabrlior.

'f2!!_apl"opteh:um D.Th. eiraris locisnt1t<lt dicendum.quod zuum prout en naruralis mefurad'urationiim Iubie ctiue tit in fllprtHio. b·onomm Angelorum,ql1i Gmpliciterr-ct-inuit maiorem vmforrnitatcm in iuis operatio!li-

Bbb j but

Qua[\:. X.

b~lS vitalibu~)nec cecidie ab ea quam h rbeb3.t;~(ltJ!TI autcm ell: menfura v ita:: irnmutab ijis curn al iqua murabilitare ceniunitz. Vb i crno coniunzirur minori mnt abilitari.Ib] eft

~. ,

vo-iformior durario, Nee ell inconueniens,

quod renum pofsit mutare fubie8-um mate. rialiter loquendo.nam fol'fnalicer bon mutate Dicitur enirn fubie8:unl iui formalirer ills vita immurabilisvquz minori murabiliraei coniunCta efl:,vbicumcjuc hoc inuenistur , li~ CUt locus dicirur fuperficie s ambiens io tal i ditl:anti:t quecornque fuperficies illa fir materialirer & in indiuiduo,& fie fi ilk, qui efl: [ripremus' Angelus,&. mir.o_ri mlltabi~irari C?niunfius reddarur !J)urabIl!Or,quamllle, qUI (j. bi eft inferior, amittetilla durario {uperioris Aocreli rar ionernsui, feu menfilr~, que petit roai'orem vnifortilitatem, & dura do infetio- 1';5 Angeli I quia manet .vnifotmior Jdicetur zuum ranquam menfura,;

ART I C V L V S I II.

!kid dt temp(n'e diflreto?

T EMPVS difaetumvocatur ilia men(urs , qu~ conllat ex pluribus indiuifibili~ bus opera rionibus, quarum vna fucccdir alted fine motu fluente inrerrnedio, Geut cnim fi p\~res moms inter_rump~~~ur' in rebu~ corporalibus ~ confllrglt ex IIIIS tempus rnrerrupt um ,feu difer.etum inCCJn~rapor.t!onem ternporis continni I quod petit durationem moms non inrerruptam , fed continuatarrxira in fpirimalibus fubfia ntijs cum demur plures operaciones fibi fuccedences quarum q~tlibet indiuifibilis ell, vtpore carens pareibus

'fuccefsiuis, ideo ex: itta pluralitare operarionum fine continuirate fuccedemimrt) dicirur nafci tempus difcn::tul1l ,quod quidem VOC1~ tur tempus non ratione continuationis , fed quia habet plura n!lnC! ,iddl plura.indiuifibilia.Ieu plures indiul!ibtles operauone s • difcrerurn autem J quia il\a plura indiuifibilia non coneinuantur , neque conrinaant partes morus , fed vna indiuiflbilis operatioIequitot poll a ltarn,& ideo difcreta [unto Dad autern huiufroolli operariones in Allgelis confiat. narn quedam operarionesfunr in- ;Angelis ornni no 11 t turales ,& COa:U<E illis (:1oqui\O! mur de operationibus natural is ordinis) u-;

Prima parris,

A cut irnel le Etio, 8.: amor fui• Et tales operatioues.quia numquarn interrurnpuntur in A ngclotnec variantur , eodem :Eua menfurantur quo [U.1 fl1bIhtltia, cui runt' coaue , (iCU[ alia accidencia.vr porentie. Alia: [unc opera.!~ones irnrmnenres ,ql1:E pro 11 bertare Angeli variautur , ficur Iunt intellediones aliarurn rerum.Se 3.tfed;ones,opc:rariones eriarn trail Ieunres Jiue dilhngi1antur ab irnmanenribus, fiue non, conftat ernrn in his operarionibus recipere Angelos rnurabilirarern, & var iar io

B nem cum pofsinc de nouo atiqua intelligere, aut yelle; vel ab eo ceflare. Sum autern iudiinlib iles iftl operationes , quia fpitiruales. & pard bus carcnte s , & confcquenrer ~nde4 pendenres a tempore ~ Be motu corporali, Non tamen dicuntur mdiuifihiles.quia (alum durene per vnum inftans noHri ternpor isj auz illi Iolum correlpondcant i fed porefl habere operaciouem.que corte (poodeat lr.(l:anti nofiri t emporis , & qua: corrtfpondeat rnultis [unibus noflri ternporis , prout .Allgel1l5 VGIuer it in !iu operarione rnrncre , vel ;:-,0 ea Cd[i'C~ Iicet ink fo,m:!litcr operatio (it in-

c diuifihilis , & vnica.feu carens parnDus. Et hoc ell tempus, de quo (he; t Augu{):. 8,de Ge ndlad !irceraLll tap. ;,l:). ~od DWJ mom: treattlramfpiritualt:m peT' ttmpuJ, non quidern per tempus nollrum , cui non fubia('t:l1t operatiooes Aogeli)kd per illud tempos difcrerum quod cxpluralirareoperariounro Angeii conlurgir , & Diu, TllOO1. hie articul, S.ad primurn dicittquod creature ~)iriwJ.les quancum ad inrelligentias t &. affcdio· nes in gllibus ell wcce!sio .menturantur renr pore, & ramen infr.quzR. 53. arricul, 3' in fine, corp. &ad prirnum dicit, hoc tempus Angeli non effe idem cum noltro , quia non

D pendetamotl1(ceH.

Ex quo colligimus contra Scorum in fecund. difiina. 1. queftion, 4. dan in Angelis tale tempus difcretum , & contra Vazquez hie dilputat, 36. cap. I. hoc tempus eife veram mcn(uram diHin-t':tam i noftro ternpore , & ab a:uo. Ab OCllO quidern di!lingulwr , quia rempus difcrecum integraTOr ex diuerfis operarionibus hab enribus inrerie formalern fllccefslonem, & OlU· tationem I auurn autcn» rl':e..'1furar.'rem 'carenrem fuccefs ioue } &. 'muta..tione IubItantiali t feu (orm3li t qua: conueniat ip- 6 dllrationi Iubfianrie ; qua. meniurar , A tempore aotem oofho diltioguitllr, quia operariooes ilIe! Angelorllm funt fupr" nofiturn c>:lnpU$" nee habent conrinui-

t1l':I,1,

Difputat.X.

tarern .' & fuccefsionem quanti tat inam ; fed difcretarn • nee djrcrt:ram difcrctione quantitatis formal is , Gem numerus, qui eft: Ipecies qaanritaris.in quo Scotus irnpugnauit hoc tempus difcretum, cum ramen nOS non ponJ.mus ipfum die difcrecum rieur dua: quantirates.quz ,gftiruunt nurnerum.Icd difcrecione difiinCiarum operarionum , quarum queliber eft indiuifibil is ,& fupra noflrum tempus, ergo non paten. menlurari tempore' nollrd,cu,n!i( extra genus eius,& fie non poC fumus reducere illud tempus angel icum ad tempus noflrum tll1quam ad meufura.n, & ad aliquid ." niformius ; fed tanquarn ad at iquid jmperfe a:ius.

DiffiGultas ergo reducitur ad hoc v t videa- B mus.an hoc tempus dilcrernm fit vnum , vel plura, Vldetur enim nullo modopofle dari vnum tempus dilcre rum, Iicut datur apud nos vnum conti nuurn , Ec prime quidern Ii datu!' vnnm tempus difcrerum id eire debet.quia 1'6 duci poffunr omnes durationes operatiouum Ipiricnatium aj alrquarn Iurnmam v niforrnita tern in operando • Hoc autern explicari non poreft io quo conllltar , preferrim quia cum jfl::e aCtiones finiibere I nihil habent fixurn, veHhbile quantum ad v ruforrnitarem, (iquidern L)ordl ;lllgdus fnperior habere modo plu res. modo pacciores ,dum inferior habet tao- c tum v nam.vel econtra.non ergopo:e!l ibi fmi dari aliqua ratio menfure magis 11i vna.quam

in altern. Suundo,quia aCtiones libert Ange

li ftlperioris non Iuut cognitz ioferiori.neque

e co.uierfo nif quantum Angelu:> I) oluerit rna mfdtare.ergo non (eruiunt pro rnenfura, que debet elTe nocior menfuraro , Si autern :laio libera manifetletur in aliquoeffectu, talis cffeallS non fundar menfuramrcrnporis di fcre-'

fi ; quia al iquando Iolet menfurari tempore noflro, Gent moe-us cali.eft effe dus operatjo. nis Angdi,& ramen perriner ad noflrpm rem

pus riO~1 ad di (crerum • T'erti«, quia Angelus inferior ill (uis adionibus liberis nullo mo- n do Iubdimr fuperiori: ergo nullo modo menIurarnr ab illo quoad I[l:as operationes, >

. N ibilominus refponde tur cum Caierano in pra:remi arric, 5. dari vnurri tempus dilcrctii formalirer.quod [ubieCl:iue eft in Iupremo An gelo OlJ gis ordinate,& reglllarirer opera me, Iicut noitrurn tempus ell in m oru ceeli. Fundilmentum e!1:,quia in ifris operationibus allqll;E lunr ex natura Iua , & modo procedeudi f1.m~1Iiciores alijs.ergo Dooner, quod ifhva·. riera ~.&d:formitls fit reducibih sad aiiquam vrnformitacern, &: (impliciorem modum h".

Artice III.

10)'

A bendi iilas,&. durandiin eis , Conflat aurern Angelos quanto fuperiores .tanro fimpliciores)& vniformiores effe in operando.quia rna gis vnite & paucioribus operarionibus galldent.quam in feriores ; quanta aurern alique operationes magis reducuntur ad vnifm mica tell_! ; & firnplicirarem poffnntmagis habere rarronern menfurre.SlmHiteroperariones ift~ conltituunt aliquam qnanritatem, feu fuccel-

"fionern di[cr('ram,& habenr [uum modum per manentie dependenrem quidern d voluntare Angeli , quia .libere fiunt ~ fed ramen iui d. modurn procedendi a fubieB:o. &modum attingendi obie dum circa quod v erfanrur .ha-

,bent etiarn fimpliciori modo) & magis V!11l0 procedere, vet ecodcra,ergo habent quidquid requiritur ad rarionem menlure , & menfura-

ti , Icilicet qoantiear em aliquam per modum Iuccefsionis \,hfcret::e,& firnilirer maicrern.sc ininorem vniformitarern. Nee potcll ina vni forrniras ioueniri eque perfeae 111 pluribus, quia Iupponimus non dari plures Angelos a:qoaJes, & eiufdern Ipeciei ) fed ornncs ctle diuerfe Cpeciei,& confequeneer vnum perfc- 8:ioi'enlllio ~ vr infra qllreltion, $0. oflendetllr.~od magis ex folurione argumenrorum conftaoir.Er hec (ententia Caietani, proba-

bilior v iderur.quam aliornrn, qui neganr hoc ~~!npl1S dijcretum , inter quos II ideri potell Magifler B]n~i.,ad qlla::llio 0.5 j.r, part.,

Adprim·am ,."tiol'Jcm in contrarium rcfp~n derur operaciones Angeli. Iuperiorrs ex iplo modo procedendi erff; v niformiores , & (impliciores eriam Ii liber e fiane , quia magis vniverfaliter.Sc vnite.oroceduut, fi connaturali modo procedanr,& non fecundum auerfio hem peccati:tpet quod operationes fiune irregulares,&ridn conf6rme~ nature, Et pref ertim hzrc maier vni formitas at tenditur in ope

-rationibusintelledus l."t bene aduerrit hie

Caiet.rum quia flln1;'priores, quam operaticnes voluncatis.rum qUia manifettiores, & rna gis cornmunicabil e s ioferioribus per illuminationem.Hia au rem maier regolaritas atre·

ditur in operatiouibus Iuperioris ArJgeii. tum quia minus multlplicantur operationes Angel! Iuperioris , & queliber earum porell plus noftri ternporis confumere, & ei correfpondere , vbi aurem efl minor mureiplicitas en maier vniiormitas , quia difformitas, Be confnfio nafcirur ex malritudine minus ordinata. Td.netiam atrenditur reguiariraspenes ordinern in procedendo de v na operar ione adaliarn.B' devno obiecio ad alit:ld,cum enun Angelus fl1periorplures rationes percipiat in

Bbb 4 quail:

quolibct ob ie do, minus confufe in eo proce- A dir I & cum rnaiori ordine,& vniformira re

de iofo rranfir ad aliad, Angel us aurern inferiorcum minori ordine , & v niforrnirare procedit, quia confutius inteUigit circa illa obie

tta! & rnulnJ magis Angeli mali, qui minus ordinate procedunt in his.quee fune ad finem. Vnde Dv'Thom. in 2· difiincr. 9. qnaflion. I. artie. s , docet ex Dionyfi, fJ.!!.odjuperiotw j/nt~li purgant ir;flriores a confitjiom.& fUr ,imtia qUtJtmuJ ptl'lumm [upet'iUj illumina

lUI' ad i~~t e It igendum p lura , ad CJ llX franc in porenria .. 8£ confequenrer Iecundum quandarneonfufionern. Iraque connarurali modo pcocedeodo (Gent Iemper procedunr Angeli boni ) (eml)er vniformiori modo procedunt [npenotes Angell. Et licet dum ipf babenr B vnam opera rio nern ioferiores A ngeli habefit plures t quia ramen sruca operatio perriner

all menturarn remporis cifcretl t!qUi\m pars illius , ric rarrone illius cum ordine ad aliam rnerilurat ~ Iicut in nofiro tempore partes eius

non runt pr~ femes nif ratione inflantis , ~~ fIe

ill;;; menfuranr in ordine ad ill as.

Ad(et.'lf'Jdum refpondet. quod operationes libere A:lflcli fuperioris ,Iicet !11 qu,mturn l rb era Ii nr occulre, ficut eria:n ooerario r.es liberct .t\,lgdi infC:rlom; fum ramen rnal1!fdbb Iiet> , & c!.Jad:o manifd1antur multse p,;r iilllmi[l:lrioncs,loclltiom:s. & alias actio 11CS hierarc hica s, quibus manifeflann modus ipfe proce.Iendi A'lgeli Iuperiorts magis vni

tus ; &fimplcx. Ec quia numquam deef ali- C

Pri rna:! partis~

quis influxus a fllrcrioribu~ in ioferiores i.n ccelell:i p.a ria. quia f1um mis impetus lztiticar ciuit at ern Dei.ideo nurnquarn dedi opeM ratio,qu[f cognofcaror in influxu fuperiorum ad inferiores, y bi relucet rario ren.pcris difcreti,

Adteriim» refponderur quod Iicet Ange]u~ in luis operationibus liberis nOD.fubl!atur fuperiori Aogeli dfdtiu~) [ubditur ramen exemplarir er qU3.tt"i1US ad eius modum timplitiorem, & vmformiorcrn poreH [e conformare, Iicet c( iam efle vnius non dependet ab alio dfettiucJ& ramen menfurarur pe.! du rarionem al tenus ranqllJ m per !1mpl iciorern non, requiritur aurern ad rat ionem mr(lfur3:, vt preciie menlura en, quod fie cauf;j effc d iua refpectu menfurari , fed fufficir ) quod !ie Iimplicior iUo In codern genere J vr inqnit D. Thorn.in prefenti.arric.o.ad 4.Licetaii~ qua mcnfura v r perfedi!\ irno modo conrinear menfurara , & v t rrahat ill a ad Ie (icut a:reroi ras caufa df<:: debet illorum , v t Iupra explicarum en. In nob is aurem operariones intcll ecrus pro hac vita dependent a _pbanrafmaribus, & fCl1(lbus , a quibus accipiune [pecies, & Iecuudnrn connorarionem, !I( ordinem ad illorurn ccgninouern , inrelligimus, Operationes aure-n (enfuum , lice r elrci pof'finc in inilanti , continuari ramen pDIl"unt in

tempore ,IX a mom dependent; & ratione huius peraccidens notltrum inrelligcre in hac vita, t~mpore. men(mawr.

.... __ ... .. '" - 041041·,'... ' __ 0 ~!III ..... , ,_ __ ._ ... _..... dJ!II' pir.""':_--oQ

Q VAE""S DE 17 N l.'T ATE D B I.

T I

o

XI.

SVMMA LITERA3 QV AESTIONIS.

. . -....

~'I G lTD. Thom.hic de vnitare Dei ea ratione,&" ordine.quem explicauimus incon~~~lJ'.:;~'?' Ill; X '?lle gl.::J:fiio<Jll,? huius prima: parris iuxra diuifionern principaliumattributotum,

f{~ qll~ 111,Jlllltl:1 ellent ia con(jder~ta t~md p. Th?iT1.. ' . r • • •

~~. AclJrJt!~hgmtlam autem vrutans Del pr~mlttltCor,(lderatlonemde.vmtate entrs In communi duobus arcicul IS,& al ijs duoboSii.pfam vni rarern Dei explicat. Circa vniratern if) commuoi explicat ':l1id (it v niras commonirer (umpra,tum rcfpe6:u fubie8;itin QUO etl Icilicet refpeatlenri~}nlm refpeau mult imdinis.cui opponitur.se cuius negationem vnitas includit • Ec ita in I.art!culo.oltcndie t quod vnitas tranfcendenralis qUa! efr pafsio entis conuerritur quidem cUrt) ent.e, & lll11eni,turin ornni enre.nouautem vnitas quantitatiua , quit" eit principium nume-j, & inuerutur rolum in rebus corporalibus, Non ramen addit fupra ens rem aliquam pofitiuarn diftin8::un ab ence.Ied folum negationemdiui{ionis.includit eamen ipfumens.cum quo conuert itur,

Ex:

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful