It.

o

V AE S,T I 0

DEC I MAT E R T I A.

'-,

i,

DE NOMINIBVS DEI.

Wi.i!li~~~~ E R TIN" E T fpecialiter uta queflio ad rnodum cognofcendi Deum in hac vita per eff'e~ aus J ~ no~lnandi iprum, Iicut a yiatoribus no minarur , Er ide ° r raaal D. Th. quomodo a llobl~pofIit Deus nomman J & quomodo HOO1'-11 aliquod ei conueniar , & quomodo. conu~n~ant qna: dicuntur dcDco cnrn hrs qua dicurr ur de "cam; is. DC' uominibus etlan: dlcbs de Deo ex; rernpore , ~ quod U, crcaror, Dominus, $I; fimijia. De qsibus ?mmpus L~lculcnter tradar D, Th, 1D hac queflion, & Caiet. ibi & aliqua notanr rc~ .... - _ ctnt!ores al.qui a~ hanc qu~~on- [c:~ quia fa6iJio.a. (unr, & malta de pis pernnenc ad t c a-

dar. de Analcgianomimirn , de quibus egunus III Logica , ideo rranfcamus , .

DE SC1ENTJA DEI .

. 'i~ N ipfo initio quxfl:ionis aduerrenda fimr verba D· Thom. cum inquit;. O!iM fmfl-"n:1tderdtiQn!~ ~t:y~~~ er"um, v= ad dlUlnam jJlbfl_{l~!I~. ~mm~t , reRal (~nftd('t'lZfe d~ b~s qu£ ref'lme'lt~d (I~4t,tOlle~ tpfi~s.,1.' Vb)anttU5 Doaorn'm dixicfe huc vlque egflede natura dinina , feddr'hls.q.ull! penmenr ad. <.~.~ fUDflamiam Der, nee dixir , modo contidera: e ranrum de operarionibus diuuus, fed de his, q\Ji ~~~··t~c,_ pe rtinenr ad ope-arionem Dei; vbi .aris irninuar fe non agcre lolum de operanone , (Ii'd edam

d~' his gux ad opera.ionern perrin ·nt.lnter qu~ primun1t& principale eft tpia naturafub conce-, _ptu natllrEt, !defi VI radix. princrp.umque cper-ndr , Q.larc .agcn~o de intelligere Vii) fim~J agl- de ip ... fa liar ura DCIWb conceptu narure , qUa! vtpo(tca videbimus diip, Ieq, art. 2. conihnutur per lp:um aatla~

le intelligere . _ ." _ _.,. . -

Qg,ItUOI ante rn prectpua funt que D. Th. confiderst In hac quxfhone de (clenna Del, Pnmum, an fit & quid ii, inteJ1iger"~ i,l"! Deo. Sectmdtm:. quod fie obiecturn ppmariLl.m ~iuina: fcientll!., fcilic.et ipfe r:.eus; &:: ,? <J uouvodo lrri_nglt illud ; quod totum pr~l~at quaruor pnmls ar~Jc~hs. -r:cr/itl~l, ~IWI obJeau~ l~cl~nd~-:,

'riurn , quod lullt res creare , & non enna JIlts oppofira, & (peciaiirer agn de !Ills In quibus elllpeClahs al", 'GIla difticultas 'tit circa fingll1aria, furura contingent-a, infimta. priuanones, mala, &c. Et quomodo can;itntud. lcicl)tia, vetnon caujentur , quod romm przflat ab articulo s. vfque ad lJ. QUilJ'tHl)j I'fl, circa znodurn procedcudi ipfius fcienue an fi~ enunnariua , ya,riabilis. Ipeculauua , vel praB:!ca) &c. vfque

ad a.rt. ~ 6" _

s V M M .A.._ L 1 T l' E R LA!.

I'N a.1'f. I. iaquirit D. Thatn. an i~ Dec fit Icien-iaqnod pertinet ad qua:llion~m an ~A:J & co.ncludit in DeC) efle tcienriam. Ratio '!ero qua id probat , qui} yalde profunda elt , & VOl uerfaliter r angtt omae m na-

turamepgnorciti.!l.ampoflea'x:aminan~a~ft. " '" . . . \ '"

IJl Kf. J. .inciplr p. TI~o" ag~re ~e glll~dltate 1i:~c:ntJ~ diuinz , feu de qu::tfbone <Juld eft .. Et p,nmo merpit~ obkct.o fpecrfi~a.ollo f~lentli; diuine feu pnmano , quod dbp(e Deus , vt inde explicet lpf~m ~em

. Z Z2 fpe,a~

tJ. 1,0

Prime Parris .

rp!ciJi(,~:alt:l. 'l!r icainqOirit ~,trilJil ~~ W~,cpig~t {e, ,~ ((l~clu.~t jnteJJig<'re. ~~ ipfQ~ri ~r fejjilnm. ~pj ~)(p1ica.r:~ & .rern in,t€lle,Ctam, _.& ~dl,4.P', tt,tU'ar)~b{'J1llll,el1ige~di> ,\'ttumql,.e eniruef] JPCeJ:>:eus,' _,\ '111 «rt, l~ o,fle!lIO G,lm,cro [pe,~ihC,~:i'!l0' rt"~atde modo parnculari , & pr.optl?, ql~O lk~lS att;ng1t'~tltJ.!j ,dluerCo J:l1qdo .a.qr:'aJ'b~tcre,.~r~r~J, 1~dl{er s_r1~um ,CO[U_pre.h.:,n~t [~. -I!t rC[oJUlt~rmanu~, id emm m,anl~ fc fle d ,ducitur,ex 1Il6l}itatcd~ Uln) mrt:,Ue,a:,lIS..

'Inart. 4.~xplicato obledo JpeCl/iql.ti)Jodiujnz jnteIli!epd~,4 ((denti" e~;plic~t rem ipr~rnfpecificat~ & itWtJirit .vtrilm m,teJjig:re Dei fir: ei,u,S fuptla.mia. .Quod in {eofu idenuco caret difIicultare, quia con~iLC I1ibiJeifc in DeQ; "qlloc;l'diUeraL ~p. ei U$ fU,bfl:atltia. ' 'An ve r,o in fenfll formali verificerur ~ idell: quod ipfum In-

'tdligerc D!!i fit form,ale~onllit.utiuumdi,tlin:t"n~tur~, [~queJlti difrl_lt~jone e~amitl<tbirur. ,

I'n ~rt, $', poi} explicatum ebiett:u,m pritl1;lrium t,ientix diuine incipir inquirere de ~bjed:.o Iecundario, & ~noqofJuo rcienri.adjuin~Je haber erga il)ud r ~l pr,mo rract,JI:in cornmcni de ~0&n,U:lone crearurarum ill 1,0;', ~.Ieqllc-r:'ti ~rt~~l1Io, peillde de modo '0J'l0!,ccrdi ip~.i,n a1Jjs duobus {equcnubl~s., Ft demde de ali ..

. qur_bus III p;lrCtCuJ~tI;lb articulo nono , In ~Q:C ergo .mqumt vrrurn Deus cognorcat alia a [e. Et rC"iolu.JC noa {?I~ quo.~D~u$ ~og,n?lfir illa , fed et~am fJ"O:<i medium ~O~l1o(ce~di J & mociuum non (UIll,it Deus ab jp~ .

Iis Crcol{I(rJ$, fed 10 Ie 1pto ~jS ~ognof~ .. r tJ!]qU4ffi ~n ranone formali- '. '

. /1J,lrt,.6. in,quititan ~W~o(cac Oe':ls~lia ~ fe PoI:opria -,=?gnitjolle., ;Et re(ol,uit~~rm;tjllC. Ex_rlj,at:iI~"': eemmcdum cogno(cendJJJJas proprie , ~ ramen in eflentia (ira , qwa eilentia diuina ell: propria rano i qua p~~cicip~tur omnis crearura , ~ ~optiuef' eas perfe¢luliUle 1ic~ numerus maier conzinet minoce rn , ve

fenarius ternarturrt ~ . .

. inafl.). & S'. e,.pJiC3t D; Th . modurn ~odiuina Icienria fe habet ergs crearuras , & prirno e~i,Jj~at 411 {chab~;lr rilkurfiu.;. lit t~Colwr in Deo nu!lum ~!f.:: qi,(curfijffi, neque (ecundum caufalirarcm qua vnurn in .. ferrurexalio , neque (~!=ungum fU~l;etlion~1ll 9ti;l vnum .cogllo[cltur poll al£~d, rttulllque enj!ll requiri: ii~ miraram cognitipne!n ~ E"pli~~t feCl,indo an Jdenti<!. Dei fir cauI~ reram , E t reroluir .atfirlllariw::) qui. rHumintclJjgen~ d! (ULlin elfe, & Iira virtns,' debet ramen l)~.ere adiunctam voluntacem qliJ. JucIinetQral ~au~dum, &ira tcienria cau[3tiu~ ell l~i~l1ri. probarionis , . , .

.Ablfrt. ,. incipir D.1h, ilgere de qu.ibu{~m opic::tbs iti parricnla-i , 1]L!3: exrra Deum Ie habenr guO;-ol modo cognofcat ill a . Et primo inqui rj~ quomodo coguofcat non entia. 1;.[ .retoluir quod omnia quz conrinenrur in potentia Dei , VrlJ crearure , vel ejus imagmanone , eriamf nou t;:xjfiam co~nol~untur;i Deo; fed curn hac diffe renria , qurd ea , qu~ aliqu~l).do [UCfUnt, vel erunr , licer de pr\t'lenti non fint, cognofconrur ~ Deo pr~ eO,tialitef,in. fll;:!. z-tcrnitate re~ [cie~ti~m. vi~opis. Qus YC!9 ue'illc; film, ncque fuerunc,

p.tljue etVnq;(,gno~qtpa{pentJ;un ~ (tmpbcJSlotc;:lhgentJZ' ~ .

~11 ~rt·l,o. iJlquiri,r: an Deus cosno[~at mala, &reloluit 9uoqc;:oC'llofcjt ilia per hoc quod co~o(cit bona. gull) ns prruant , quia malum rauone iJJ.l non ~n cognofcibile ,

in ;;1'1. J 1. inquirir an cognorcae Iingulana , Et retoluir aftirtIl~iu~ etiam quoad finsylaria materialia , quia e: Jarrtlingu Iariratis eorurn Deus en cauf a.

1/1 art. n, reloluit quod Deus cognolcit infinira tam per Icienriam vilionis, quam Pi:( kiemiam flmpli~

(:isil'ltell,genrio;e-" , , .

lt1 4ft, j 3,j~quir~t D. Thqm. ~ in Deo (it Icienria fururornm comingeneium , Er ref oluir tanquarn cer-t tum Deurn illacognofcere, De modo vero cogno/cendi docec non coguofcereilla [olum in luis caufis , fed etiam in (c ipfis irifalhjliliterq~atenus f!Jbflulltuqiiuino ~Qn(pedlli per Iuam prefennalirarem quam haben; in 'icr:rnl'~' Vn~? quando dicirur (iDeijS ~it hoc fUt1lrllm, illud erir, contequens ell: nccetlariurn Iicuranreced-ns , non ablo/uta It1 Ie , fed 'Vt IUl>ell cliuinz {cieqtje, iX in quantum eft rcirurn ~ Deo ,

It I art. H· incipic explicate P Th. modwn Ptui~ f~ielltiz. Et prime inquirir an cognoicar enunriahilia, &for!p~t~Duntiii!.rioliles. Et rcJPon~etCogAo{l:C!repcpm en~iab~li;J., ~ enum!;ltjones '" parr~ rei co.

gnitll: l non ramen modo entitariuo ex p~fte cognofcencis , . '.

. ~1l arl. J 5 .. inquirir an Icicnria Dei ~ir inua_:iab!1is. ~t refppnd~t j1ffirm~ue, eft eniQl ip{j fubflantia Dei. a. It~ no!! nUhUS l1l~rIablllS ~ 'lU4Wllp[a) ~ue In eQ.Ut~e ~ liuc ~ rcfpe.;;t!>Ui ~d ~re~tQras qaoi fundat aa

~erno. . .

'. Tn nt. ~ 8, inqui ~i~ an, Deus pabeat fcienrian1 fpeculatiu.lm ~ vel prawcam de rebfls. Be reJPondet de f~ ~p(ohab~reDellm IpePtJaQ1{pe~u~~tll1a.m t~t~m, de 'rearur~s ~em~ ~ praCti'am~ &[pecu1~tiua,!U.

, .

() R pop l S P P' T .A. N D 1~

A leao primario illius• Tertia~ .~~ _r~ie\ltia {irnpIi .. cisiutcW?entiz. Qll~rt:a) de fden~a vi{jrmis ~jr-o ca rcs e~lftentes) ,~futuras 0 QUlQta~' ~ l~~e",~ ;Ja .mcdiaa ~ ~on4itlon~ca • ,. . .. , . .

TOf:tt1l hane j11:ueriam quinque difputaoonjbUs cornpte:henc1emus. Prima, erit de ir-. foillteUi~etePd[e,undum fe. S~CWlda, de o~

Difp.XVI.

'-------~-------- ....

DIS P V TAT I C) X v I.

DE INTELLIGERE diuina fiwnduw fo .

ART 1 C V L V S I.

Y T R V lt1 R E C TEA Sfignauent D. Thomas tadicem cognitlOnis - in Dco ,

DEmi'J efle intelligentem, & (cicntem abfolura fides efl, dicirur enim lob 9. de Deo : Sa. ti.eus cordeeft, & fOTlIJf9bore' Er cap. r c- .Aplld ip-fom en fonillllio ~ & fapienti.i _ it in PfaJm. q8.Mj. r.biiisfa8a en fileIJrid tU4 ex me. Et Rom, I I. 0 abtfldij diuitiafwn Japietlti.f, &- fcjem~ Dei.

prmer fidem. ipfo lumine naturali vcriras ifia. noraett, irno vt inquir D. Thorn. 1. contra Gentiles.

- up. 46. in fine. flllanwm apuJ hominer lIerttM iji.s in-ualuit J w ab imelligendo mmctt imponerent txo , flam vt dirit D.2nu]C. lib. I. de _fide ca~. II. Thens quad ft,"MUm Gt Mas Deflffl jigmjicaf, diemtr a thun~ tjucd efo colljiderlltc, vel vidm .

RaIiones veto qnibus jib. ,.eritas oflenditur v.rias afferr ibidem D. Thorn, videlicet a prdt8w ... ne .urnrna Dei, agubernatione, &: prim:! ratione mouendi, qua: non poreft elTt: nifi modo eognoici .. tiuo-cuia debet efle modo dir.ctiuo , non directo ab aho, qU% ibidem videri poifunt Ex illis ramen elcgic D. Tn. ranquam profundrorern illarn, Cjuam., ill prs:renri l!Juxfhonc lrticul()~ r~ll~o adducir, quot ' r;xplg;atiuaeI1 gr adus c"IgnolcItluJ, &: qUIa com .. rnurus eit ad ommacognotccnua , idA) dligcnrer - ;i nobis expi icanda dl: .

, Reduar' ,go O. Thorn. rarionem, &principium

(:og!1inonis ad immarcrialirarern form~, v: iude concJudat Deum efle turnrne inrellecnuum , quia feI11me imrnarerialis elt vtpore aCtus purus carens non {olum ornni mar-ria, led etiam ornm potenrialirare: Quod autern immarerialiras (it principlu jn~eUigendi probat Sandus Doc1:t)[ alfumendo dupllcem propofitioncrn Prrma ell, quod natura cognolCens in hoc eleua-sr Iupra non cogao.cernern quod natura, guz non cognctcir [aurum nata efl: habere formam Iuam, cognolCemiaautem habent; formam rei alte rius , quia ipecies rei cegnit% en: in cagncli:lmte. Ex quo inferr S. Th. quod natura. ,ognoti;ens eO: rninus.Iimitata, &coar8::Jta,quam 110n cognor,ens.S~cunda pr?pafirio eft~quod coarCtario f(,)t'!I1z 6Jtper materiam , mater.a auoem cum fit potentia receptiua [OffiCE, iHius aCiualitatern umltat iuxra Iuum modum recipiendi, Vnde s. Thom.fUpra qua::ft. 7. ex {eparatione fornt.r a tnateri~prob2.uit eiusinfinitatetn in ratione for .. tllZ ~ fi~rgo cogno(cencia po ll-ulant fnf.mam ~ni. rius cbarCtatam, quam non cognofcentla, c:rlam ~oaulant [epararionem amateriaj qU;J: efi: tati~

. , '

~, - ~ . "

Artie. I.

A minoris coaxaationis in Forma. '-

lnhac t'ittmne, pnmapropoficio qui SanCtus no-:. ' ' aor affumit magnam connnere viderur d!tficulra- , tern, ve.l euidernern pennonem principij. ~ando ennn dicit quod non cognoicenna ranrum nabent forma.m fuam, cognorcencia aut;!m eriarn halxnt ' formam rei alrerius, vel loq uirur <k modo haben-

di forraarn Iuam , & altenus modo communi per receptione.Sc inlcrmationem entitatiuam, vel 010-

do [peciali.idef] inteationaliter, & cogno.cibilirer '

Si P rirno.siodo propofirio eft falla" cum conrret ":tla res non cognefcentes recipere plures forrnas

l":l:cer Iuam.ficur lapis recipit frigus. Iiccitarern ... c~orem, &c.lmo 11' las ipecies iutenrioaales reci ...

II pIt o.er,& ramen non cognofcir, In Iecundo modo perirunnauifefie principiurn.quiaefl idem ac dicere, quod cognofceuria eleuanrur Iupra ao cogno [centia in hoc quod. rccipiunt formam rei alrerius, 0011 10lLI entirauue, & 1\1 efTe rei, tc:dmodo intentiOll~l~,& ~o~lofclblli, hoc au.e drquod inquirir!J-r. tcli.q\llG nt rccipere formam modo cognicibi- 11, & Iolurn ponicur dlifo;:r<!,ja..i no cognol-Ct:nnbus in hoc qlJOd recipiam f:mnas modo ("ogno(ciciuo) . quod ett Iupponere s quodluUlCI)gnolCentra, &.' quod differunc a non cognol~ndbi..l~JPc( hoc quod cogno.ccuna tint cognorccnoa ,

Cuc« coniequennam IlIa.aln.a D. Th.efl eadem dirticultas, \/CIllCet quod naruracognotcens lit rni" nus coarctara , quatJl non cognoicens ex eo enira Gquod vna natura (ani UUl habea; fuam formam.aria vero IUalJ1, & alcerius iolurn requuur quod vna plu , res formas recipiar quam <lila: ex quo lolum pOldl: , ,I iaferri.quod lit magis recepriua, nun vero magis il , :_ JiillltJU,& a8:uahs, polfe enim plures recipere [0. : bm arguit maiorem porennaliratem.rauone cuius

..' fit reccptie , Si anrem loquitur D. Th. d~iilio me-

, do habendi formam, quam per recepnoncrn rna .. nee duninums non expncando modurn ita. particu.1J.rem.& incognitum, qui eft habere: formam, &: noll recipere.Scpentur principium.cum de hoc ip- 10 {it drrhculcas, an derur talis modus habendi for .. rnam, qui non fit p.:r reptionem .

~ec;jfl~ ell duticulras in hac ratione D- Th. m co quod immarerialicare:ro accipir pro radice cogni ... ucnis.Narn in hocneque redditur adequara radix

D inrelledualnans.fencognoiobrlirans, n~quc ?fOpria, Et in prirnis irnoratenaliras In p.-zie:m:i non potel] Iumi , pro D:'lla negarioae mareriz, vel aCc14 denriu marerialiu, & elernem alium a quoruur e lcuarione , & indepeudcnria natnra red.lirur cogno (ciciua, qUia al.quo modo immat..nalis. Na.n lib negario marerie, & marerialiu conditiouu \:q,lali ... ter rcuenirur in Deo,& A 19t1is,&: in ornn. (plrituali nazura.omnes .0, carenr materia, & ularenaJibcs accideribus.Sctame diuerto modo iim:: cogn(}.o tcitiw,&: Iecundii diueriam pert<-dione, &: taUl-Cll "nUs nonperfectins alio exdudi~ matenam cor~ poreall1} vd corporalia ;leO de ntia , qUja on1llCS pnuantur illa per priuariom:m III f. Eto etrc, qu:e nOll eft maior in "no, quam III aho lUX[a D. Tho. dottrir:aml, 3. qua:fi. 73- an. 2.Si autem i mma.-

l zz z teria-

Qyreff .. XIV,

terla!itas (urnarnr pro aiio quam pro ncg;uione A .JnateTi~, .& m,lteriaJi~.lT). c~ndirjuIlLJm, vi,';. POlI::,fr (XpllCan quid ii(,~ut .Jl :xphcctu r non eH .lIlyuld (j.!ltin<iulll~· &prluS rplamce)ledu,allLfl.[(' ~ & '0"

giJol~ibilh:lr~ ." . ....' '.

Sed .Id/lil( explica!}do Imn~Jatctla·h tarern per ali-

.quid poiiriuuilJ.,& non per lolam negauoncm m~~ teri~,non reddH':LJrcaufa a9x~·Flata; neque propn·,a. jmt"llcCl:Llalita:is. NOll. reddicur caura adequa.a ~

'quia rnulta lime rpacenaha,qllL'!! (unr coguoicmua, vdeniils 'll~j pcm1entaborganu corporeo, m.u~ca. etism runt immarerialia, & non Iunr cognofcitius

neqs ratio cogno(cendi,.v~ vQJunt~s, ,S,atia, cha·J.-

tas,& alire quaIitates lP!l'ltu~les: l:n0 non app,l'et ",liqt.la impllcatio)l1~que facIle.alilgnabltUr1 quod lit ptOdUClbdi s allqua lubtlaaria Ipwci>l4llIs esrcns jm,Udtu ergo. wllllarcnalI,as 'l.on ~Jt ,ld~quata rat.:1() intell eCtualiratls. NOll dt eu;all~ proprla.\:a.~~ [a.quia in Dco inreJkCtualiras dt pnmum ~onlh .. rutiuum n3.rurz.& radIX: arrnbutorum.vr dicemus aniculo jequcmi , .frgo non h~e[ alram pnorem radic'm ,!]i.lic crum I tlaconttircerct naturam, & jllrc1Jeallali~as eii~t paffio .. Er q':l1~quid {it III Deo jllcrc;!turis v;gccur t{tar3Clo,qUlaJulllla,tOOl.iJtaS, . y~ldl aliquidprius mtelleCtualit::;ue d:quaOl quid. genericu;n,j.{ Iuperius vd (~n.q(;am aqu<iJ.t.,& pro prilJllI( 51 P nrnum non rtCie_lilr~'rI:ur ex .runnare .. rialitare in:cJJetTuailtas, Iicut ex ranone g.;'. nenca 'ie.bi g;-,lua, ex ra.ioue viucncis , HOIl recre jl1f~rq:, rJ.jc·na;j, as, Sl i( cunduur.tequrrur, quod intelb1u:liitas non fi. ~radus COnltlCUIluUS uaruTr, fed {ohl ill pallio1!iquidem imrnaceriahcas dt p~jor in ip;a rai rcnc ~raJ~ali,~ in "':'4-LkllJtinr~ in Gua JIHdlt¢t",a~:L3.S couemr , ergo lj.Ilill~ttrlahLas

" ctT!)lriwt, na,U;alU,& non rutellecrualicas. Ntc illci poten qund In"dl..:Ct<1alic;l~ J & lliallateri,ill~as

[I ncurrat 'x xqno ad conlbtu.t'lH.l4ill llat:.nam rntel!etl.ua!t:m.t.]Lli~ curie non magi~ JOlf'err! pl)cdl ex immatcr14ljq,e ~mdh;ttllalli J.s,(laaL11 e contra.S;

fie probatio D: ru. 'Ilia: ex ilIl!~larerid.li~au:: oftendj(lOtelleEtuajJtat~m, non eft nrrna •

De1!iq; fir algumeornm centra rarionem D. TIl.

Q0a ex eo probar D. Th, quod immateriaiiras d~ tadl): intelledualitau9 , quia imrnarerrahras ell cJul'Umplitudjois, ficut materia dl cauia coardario[}is& lirni 'adonis forme.Hec autem comequentia non lilbliilit, quia Iicct materia lit ,aura. lirnrarionis Forme.non ramen iequrrur quod ne~

gatio O1ateri~ (it caula ncgandi omnem liOlitarionem,l.1a non probarur quud materia fIt ,aura ad;:e~ '1uar;l.limiracionis form;l, fed pordl pr:I:[er illam d3ti ~!ia ,aUla, & lit,: ex negatione folius ll1!tl:'rix non fc.quiwr ad~quara nrgatio Iimirationis, Et con!1:at eliam <lFud ThoroiLh .. ,> non [un1! ex mat'" rialitnilatiopern fpeclflcam. fed ioJum inaiuidua-

lem. \'r btne norat hrrar. prinlo Contra Gentiles

cap. 4t.ergo (;:x ne gati one. marc.riz r~lum ;Ilfertur maior l!llllllraLIO.& amplItudo Ind(UlduaJis, fit

ab aluta, & fimpliciter; h~c al.ltem nop conducit

;l.t1 fUfld.ndam cugno(cibiJitatem, quia ad cognofctndui'l\ t,.:quimur polfe recipere a~as fo[ruas,

. Primae Part is,

ttiam dilJer(~ rpccici)& non {alum diuar[a: indiui- .

duariouis, .

C01pr. quia edam mill, x res rnareriales recipi~l:t /ormas imentioll<l)t:s; '\:. ramen oon iunt cogt};)ld .. riuxJlicllt aer r~cipi;: ipecies,qua! deKrllOtUl ad se .. Ius. Nee poteti dicr quod aer recrpir illas in elle rei.non in dTe iurennonali . Nam contra ell: rum quia recipere in etfi: inrcureutionali ell recipere

-cum virrure produccndifenfarionem & recipere in efle rei eitcec1f't:r!;: fine tali vi rture.ergo ratro lea .. tiendiJ& cognotceudi non fumitur EX marerialir ate vel imrnarerialirare recipicdi, .cd I.:X virtute pro duccndi {en[ationem,atg; adco imuiarerialiras ill recipiendo mrentionalitcr, non efl: aliq'l:d prias ,

B' dtibntl:um ab ipfaratioue, & virture cognolcendi .. l"angaam fundamcntum illius.Turn etiam quia :PC4 cics mforrnant aere Iecundurn rota LlI"llI virnue '1l

nonminus q.;.1.:u1l !cfllum,fiquldt:minf )flU'me mo .. do oarut'.1li,& neceflario.ergo non ell: diilitldi, in acre, & in [en(lI qUl11tum~J modum recipi: ali. fed Iolum quia (t:nius habet virrutern cognofci.iuam operac-w.r cum J.i11s cvgnidooem,oon vero a.:r.

. Explicltwr mens Diui ybo,"it.

N IlJilllmintls ratio D.Th0J11 efiicax eft & valde proiunde attingie radicem naru: X cngal.)(" cenris . Quam ratione !.;rius tradic quad!. 2. do' veritare arnc.a.ec .;xi:Jis'qu..:e lb) Jucer venrt hie ex"",

. ponendus , Igitur nomine rrnma te ria.i caris jll hac

C .~!'i?ne D. Thom·imcl.hglClil~ OvO olu.n t'uri~cati() . " ~ .uatcrra pro vtpr:ECJse JI~l[ nega,lO'lcll1 leu ca" , ren.iam Jllius J led pro Vi: dicit ereuacionem tupra

, . ,moJJlm·!l~[t:ri.r quantum adhoc gu')J dl re':lpe -.

. pere alia J.:"i;:. Hoc eturn quod , [1 rccipere f,)tmas coruponendarn cum illis rcaliccr & el1~itati.ie,Gue vt rcrulrct compofiturn .ubftantisle j Iicut ex .nareria & rorrna tublhntlail ~ Iiue vt refulret cornpof .. rum accidentalc , iic:ut relultar ex fubiecro $.: accideuce, calls inquam modus r::cipienJ.i non COIUtll jnueniOIr ill rebus corporalibus, f~d ctiam m (piri" . tualibus , ficut parer quod Iubllantia anime reci .. PIc potentias ,- & porentie recipiunr habitus in eo -. dern gvnere cau(oe- marerialis & rec~pdLl;r,quo res

D c:oi'porcx recipiunr rua accidenria ~ j'uas fotmas • '

. Vlrr~jnum modurn recipiendi debereleuan res co gno.cens flue fie cotporca, & Ieruinua ji,l~ fie {pi"; rirualis &il1corpor~a, & inuuere atiu.n rnodurn recipieudi quo poffi~ fibi "nire & cJ1li .. mgerc:: etialll res a.liasql'~ (unt extra. ie, manentibasiUis extra fc ~nrica[iue, quod vtique 1")00 por:e11 fieri in ipfoeJfe!

· entit~riuo $C m~eriali quo res fum in I:: ipfis, feci ill quodam eire fo~ali, idefl: imentionali feu re .. pra:!cmatiuo, quod vocatur efre iminaterialt: ad d.tfiinClionem i pfius eire quo res exifli t in [e entita .. riue. Er quia c.:ognoti.:en6a debent habClre ifturn

· modum pcculiarem recipl..:ndi [eu eficndi alia extra fe , ideo dic1tUr quod ~mtnaterjali;as~Q quali

· radix cognofi:endi , qll;l~ dica.rur ql.loP. h;\bercifti condition!ln & mc.dum recipieodi alia extra [c . eleuatllffi IupramodulH reciplendi C9mmllne quo Cubicdull1 vel materia redpit for~lilS entitariue.

:;;.. eft

Difp. XVI.

efl.habere codit:iOl~e reqliifiti zdhoc \'t fir ceguof- . A cens ,.fi.~ut Ii probare~u., aliqL:id efle viuens , quia, habet vrrtutem & a6bUltatem non Iolurn rnouendi

ali .. cur", [~, . fed ctiarn rnouendi [cipfum; fie ex

eo quod a bq.Ul~ habet ~attonem recipiendi non Io-

.Jnm ell. qua: hbl cenueruunr & informant enritari-

~e, fed etiam eaqull' exrrafe runt l quia non Iolum 11!fQrm~[ Fe, (e~ edam reprefentanr ribi & Iic di-

cuur fi~rt leu informari ab alia inrennonalirer ~ I.epr.el enrariue, coni tituirur natura cogno fcens •

: Hanc retionem & differentiam inter res cognof .. cen~e~, & non cognolceuces ex modo itlo rccIpi~

~~dl ie!l r~prdenratiua: informandi idel1 reprr:ien ..

t~ abcUI)& 110n foILt inhzrendi fibi)exprefiic egrc

gle D. rho q. c.de verirace, art. 2. vbi Iic dilcur rir , },ClwJum quod res aliqH~ mueniwy pelfe8:iI duptumr , lJlJQ B mOdofoC!l1ldu perfeCliouem [u i eftc quod ei competit fll.lid'ltJ prnpnam Jpccim:ji:d quia tffe fPecificu vn~us t~i eft diflmflij ,#bcffc J?eci/iro slseriu: rei ~ IdeO j~ q"alibet re creata hutuJ ..

m~d! p~fedwliI habitd: in rnaqH>1q;n~1 tantfi. /keR de paJeifIVtPjl11Jp/Hitcr q[Jamllm pnfeCiionis il1 ~/yi Jpuiebrts in~ ~ellJ'llr. vJtde ,I buic imper(ef6n1z; aliquod reil'J€diwm eief JtJHc/Hi.'IT ailUS mod'l5 p~feRtQ/lis in rebus crealis fiCuudwn

qflo~ re1j,,1io ) qU4 ~(f pfopria: Vl1iU5 rei ill allfTd ve iuueni ..

M o b~c 0. rerfechQ cogl1ojCfmtlf in qUI1fJtumeflcognofi~~.

'1~i;1 jcnmdurn h~f 4 cOlllifccnte alJqlJUl cogl11.lJcitur) quoo.

ipfl1t/. crg1/i!um altqlJO modo e.ft apud cngl10jCcmem ~ & idc~

in teru« de anima di,iu,Y IJUJmam eJe qlloddam()do D,,!nid 7

,lJuill tuu« efl Qmnj,f CQgfM Jeae, & JeclltldllJ1l bliT1'~rJm po[{rbi!e tfi) VI in vna re tMitl.r Tll1itl~fi p'~fdha eKift4t, lEt;' C infra: perfeRi~ vlIms rei in alter;t ele n!l" potefl fe~u!7w ~tlf(mjtlRtuYII cft quoa h4~ebal in re iUiS ~ & ,tid IJd ~ .

. quod nat~ fit cffe til re altali opormwlI uJfJjid£t'i1$e .;hfiluf bu qU41W~ fum eem determin4Te. Et quia form4 & pcrfediotlcsrtrmn per mareriam determinlttnur ) indc fji. ~uod ft,~t1drl1" hoc IIliqua res cognofoibiUs e.ft Jecud#m fjUol tt mater", feparalur ; vnde oporm quod ctmm iii m quo Jiy:. , (ipitur telis prrjefiin fitimmateri4ie, fi ellim efitt mater;tf .. ie pelfeHio rec~ta e§et ill eo feCtmduN1 aliquod ejle ~ttrmi .. n(ftllm & ita 1/9:! effet iN eo ftCffHtltl1t1 qHPd eft cognifcibilss I fcilicet ~l'O tit eXlslws perfefticr Vlli!1S Vi 'nata tje in alma" .

Hue vfque D. Thorn.' .

Ex quo difcurfu deducirur narurarn cognofcen ...

tern eieuari (upra non cogno(cenrem in p~culiari J]Jodo recipiendi :tlia i [e fen perfetti ones aliQrum , qui efl: modus recipiendi immareria.. D ltter, iEleH: repr:demando ubi & non folum iuformanuo (C. ~od in fiis vl~imjs verbis expreffit ·D,)Ct8r ~ana:us. ~J lillIe aIlljlJtd e.ft In aiiquo f~cUl1~

OUi'! qr~od eft coglWjcdlilts pro vt cxiften5 pcr(effiJl 'JIII/.Hs 6ft

'/rita elf m alhi"o. Ea enim qua communi modo re~ cipiunrur. & eatitatiue in aliqu.o fubiecSl:o fum,fiue·

'fit [uhieaum fpiriruale fine coqJOl'eu , hoc ipfo (04

lLun eyiftuot l(l eo in quo recipilIDtureo quod re~ cipmnrur adhabend~mjbie~e) &emitatem.fui

& fie coaretantur ad tlIud fublecrnm (ell m arenamnCl.l.tad illuddfe) &:hoc vocat D. Thorn. habere elfedetermi.".amm,iddl tantum ad illud !'ubie&:iml· recipieh~<;o .. rs.atmc) & jpre m~dus recipiendi en...; ~tatiu~ea C03r&atiuus forma: 111 eITe quod habet ~

f;~'f' ... ;! ~roP'i"""~'m ",gno[",nW vt <ogno[,e., ,ell

~.' - ,,' !;~~ f. .Y. I.' ,'.

'S _

Artie. I.

413

q,uod ,re.s f~u perfedio exifbens in ~fjo extra re,por .. ~. nr etlc In [C; quod non pozetl fieri recipiendo rem ipfam quz dlm alrero.marerrah &; ennrariuo 010 6U recipiendi, fed eleuariori modo ideR irnmareriali & intention ali feu reprafenrariuo.ita quod fit exiflcns in vno cntirariue & in alio incentionalrrer feu rcprzfe uatiue: vnde Iignanter D. Thorn.in hac Qn.eft. artie I. non dixie quod cognofcenua 'ele~ ~antur fupra 00n cognotcentia per hoc quod reciplant formam akeram , Jed per hoc quod habeanr formam rei alrerius , & non elt idem habere forma rei alcerius & formam alcerarn , narn forma alcera efl idern quod forma ab exrrinfeco prouerneas .& non ex proprijs, fed h~c ipia forma hoc iplo quod informatiue Sc eatitatiue coniungicur iubJt,;t,) fit forma Ilia, hoc ell poflefla ab eo in quo dl, & ab ipfo habita cnritariue-Sed forma alrenus.et] idem quod forma que res alteras ill Iua diflinctione rna·l1ent~s trahar & coniugai ipfi cognofcenri , quod non potefl: fieri realiter & entiratiue, fie enirn corrumperetur ant rnuraretur res ilia) fed reprafenracine & inrentionaliter.quod in fummanilul aliud ell dicere quam quod lila natura. eric cognofcens qu;t: ell: capax. 'it Iibi reprefenrecur aliquid , &:ita non Iolum per inforrnariouem enriratiua.n.Ied per repreteurarionern recipiat ~ Iiar a.iud a fe, QlLO~ "crilfimum ef] ) cum uulli na'UI"a! non cognotcenn poilit fieri reprefenrario ahcuius obiecti • lien ab aliqua forma fibi aduenien.e porlir infJrman encitariue- S,d vlterrus dicit D. I'ho. quod vc ali quid reprefentarur ;l,lteti,~ repra:knfa(i'H~ fiia, iliud re-quiritur aliqua imrnarerialuas , ide Ii aliqua ~ lcuanio fupta modum recipiendi rnarerialiter &. .;llti~a~ ·tiue tantua) quod eriam v..:rilfim?m dl:, .I'l~c eurm .cognofcentia fiunt ~huq extra te materialiccr ~ -enntatiue quando fib! repratentantur- Et hac ld,;o

. quia materil\{um~nd.<) mareriam ~ non pro vr re ..

firingitur [autum ad rnateriam corl'oceam,(cQ pro vt dicit medum caufz rnareriahs recepciue rti &I forma: enrirariue fiue in rebus corporeis , flue in [piriruaJibus efh principium reflringendr & c~araandi formam ~ non quidem quaarum ad (peciern [flam &indiuidllaUoncm( de hoc enrrn m pre.enci non agitt).r)ted terrninando & reddendo ][1COll10lU' nic~biJem extra te entita;;illf:;ne informet aliud iu~ biectum , quod eft coarttare & refhingere f~rmi faciendo Ctiam rautnm, & non permittelldo. quoe! exiitens in aJtcro fir Clla .. E[ i.ra purificatia ab i.n.G modo materia,lttatis & ekuatlo [upcr ilium, diCItut Olodt:ls immarerialitatis, qui conducit ad: hm:n forma exifi~do in aitera entitadu~,potfit d [e [ua reprli(entatiue,& hoc dl: propl'iii cognofcen .. tiU. V nd~\ex tali modo immaterialic,ds optimepro. biltllrcognorcibilitas [anqua ~x rarione quadam & cundicion= ncc;elfario reql1i.ll[a ad cognolcedu.El1 & diftmgue~,e cognofceOLia:i non cogtiOfCcotlbllS. Quod lic.t poilie inueniri tam in corporaJi~u~)t)ui: in Ipirimalious , ramen quamo res magis !pmLUa~ les lum &; carent mareri4. corpore a, tanto habl!iO .. res (ime ad recipiendulIl modo inten[ionali & te~ pr<J;;[cmatiuo non prE,ise, quia carellL ma~eria:

., - COfP~

QIlrell.XIIII.,,

Prime Parris.

cerperea, red quia carendo illa , quanzo rnagrs res i'piritualcs fiuflt. r anro magis elonganrur a modo recipiendi enriraciuc, & m:treri:llircr ran tum &~rriores reddunrur vt recipianr inrel'ltionalirer, hoc r:n vt f[)rDlltl exi(l-ent's in altem fianr etiam ru~ no (onlmunic ~ti 0 ne enri ariH2 , {'cd e p tre' (en ·atiua. '

E" Its manet jiJuftrat1 rsno D. Thorn. & quam imime &proflmde'ex i~~~t~rJah ate modo ex-' plica 0 ,inferar cogno(clbdml.rcm & narurs-n Cognnfcrenrem ,a.tIquam ex 9uoddatn per (e,& necef{arioreqlri{i;o #d cog-iocendum & diHinguentc t:0gI10(cenlla a nOn cognofcennbus Ouod tatum melills erpticabilitur ex folwiolle diffi2nltatum ill (0 n~rar.itltn ~

soillumur tlIfficulwe$ Jpril1Cipio.

AD primtfm difficulrarem Re(p_ quod D. Thoi iniflaprimapropoJitionein qua ponit differerrism inter cegnofcenria.S; non cognofcenna nee petit principiurn , nee affllmit aliquid falfum, ft:d {olum docet cognofcentia debere habere formam alterins > hoc eR formam reprzfenranrern & erahenrem ad (e intentionalitcr id quod ell in altero en-irariue , nnlli enim natura- nifi cognorcenti. h" ri portfl rep ra;(enrario, lictt enim is tabula po-rl!turifllae;'1 vel inaere (pecies , non. ei reprefentar, licet illud fubieetum informer. Et hoc non fnpponit D. Thorn. fed probarex eo qumlfpecie~ co~ gniri eft in(O~o(cente- Supponir aurern D.Th!>.' ranquarn pede norurn ~::tipri natura tpeciei mten-: , tion;dis(liclltexpH,auimasfllpradl(ol1ta q. art.' 1. ,) quod tpecies Iecundum id quod formate & ef .. ~ (emiale ~ftin ipfa non (olum debet inforrnare ra .. none lui inherendo t fed vice obieB:i repr:tfentan-o: do & cOtlj~.uenter peculuri modo informari de~' ben; cogl1o,cel1ti~ ab obieClis, qnam res non cogllo{Ce11tes a ruis farmis • qlli.a cognofcenria debet habere fortn~ rer alrerius,id(:'1i: formam l'Jure tra-: b3r ad Ie feprr:enra iue , id quod entita'iue til in altero , cum ramen res noncognorcen-es non iH~ f(}f mcnrur ab eo quod dl in alrero obieCi:jue, (cd f olnm om eo quod ef] in fe inh~fiue . In hoc ergo, non cornn-irtic Diu. Thorn, petirioncm principlj f1e'-ltl~ ifhrm peculiare modnrn inforrnationis fUP?vnir. red orobar ex ip{.a uarura & intima eITeR", tra reicognorcnns ~ quod latiuse=<plicauit in q. ~. ' de vema t citata.

vlUldll~a~lria:' allara foluunmr, quia {ubj~aail-' la qU:'i' rectrlUntfnrtna6 alienas Cell alreras, hoc ipfc quod recipiuar per innerennam faciunr fuas hoc ~ft. ad (c entitatiue peFtin',ntes, vtpote encitariue Intor_!h'htes fe, non t~men reci piunt formam a1te .. rlUS l1cut cop;no(centJa.q~recjpillnr formam mo-o do intentionali & tepr~(el1tJ;:iuo, iddl non [olum vt fit JU fc: , red eciam vt repra:fe'1l[l!t fibi, &fic re. pr3:Jenrariue !tum aliudafe quod Qulli rei non CQ"l Sf10fCe?ti c()nuenirepotel1; quia nihil guod eft no ,qgno1cens potel!' fibi aliquid rcpr~fentari & fieri tic a1iud.l ~e. Et ipfe aer quando [u(cirit fpeci:s {~A.hbJlts)tnforroatur ab jllis tanquam-w accideil~

A . tibus ent~tatiue Gbi inl1:Erentiblls non tam en vt fibi reprztentantibus, ita quod info rmerur per ilias ab ?blettis ~ quorum vices: gerunt reprefeneaciue &I mirnatcnahcer . '

.Ad id q uod obijcitur contra confequentiam ilJ Iaram a D, Tho. ReJP. S. Tho. non ioferre maiorera amplitudinern & iliimj'tationem in natura ex e~ quod recipiae plures Iorrnas.fed ex co quod rec~iat: feu tnformemr ab illis druerfo m.xlo, [clli4!et no (o..; Iurn recipicndo forrnas enriratiue & illh<l:ltue , feel eriam obied a re przfenrariue ) qui ell altus modus inforrnacionis & receptionis , vc diCtum eft. Qui modus non eft incognirus neque ... D. Thorn. prz ... rermiflas dum dicit quod ell licut Ipecies cogniti in cogoofcenre, fie enim non Iolum informarur at.

B elltitlt€ (pecierum , fed all obieceis in rllis repr~~ Ienratis inrenrionalirer Sc obieclillc, vt latins diCta quefl.a.de verirare explicauir . Er quia hie modus: informJ.tionis reprefentariue & obi,.:d;iux cleua ... rur fupra cornrnnnem modum quo forme recipiurur enriratiue &: rnarerialker.imrnarer ialis dJCHU~ feu intentional is , & oprime inferr naturam 1113,gis amplarn minnlquecoarctaram , quia mmu s habvt de illo cornmuai modo recipienh , quo cauia rnarcrialis recipir, & hoc [pirituali uarue magis conuenie, quia quanro -ninus habet de macena , tanto. habilioref] ad informarienem illarn mug;s imma .. eerialem & inrentionaleai , Iicez verurn tit quod 11\' corporali natura pol1i~-etiam inueniri modus ille,

C immltenaiis &intel'ltionalis recepnonis.ics prove eleuarur 1 modo recipren di marerie , quod {brim amplius declarabirur , Non ergo f'cciL D_ Tnorn.. principium iupponendo modern iltum habend; for .. · mam non (olum en.naciue .ed etiarn rCprfl!lCuca.d ... ue & intentional fer, cum hoc fie mao.fertum nc ipto modo narurz cog-io.cerms . requmrur enrrn obie&um It concurrar cum potentia ad p ariena am n')t't1am, & non patdi: obiedum enrirariue & wa .. terialirer-rfe m porencia vt lapis in oculo.ergo debet efle in alio ciIe fegreg.t;:o ab iHa. rnarerralicare; & hoc vocamus c;lfc intencionale (eu imrnaceriale, , ideA: repreienraciuum •

Dices. non probarrquod requiratur vnio obie- 8:i cum potentia, Ied fuificiet obiecturn terminate & excra.pom.Sc fie ad ipfirmrendere cognicionem ..

D Sed hoc ell de ftruere pofitionem fpederu CO~lO[ ..... cibiliurn quam, rora l)hiloiopbia pouit ex eo quod noriria parirur ab obiedo & potentia. Qpd iJ p""

rirur , habet ipfurn pro principio J non ,,)IUill pm' . rerrnino.Sc fi intra porenriam parirur.incra poecndam d~bctcffc obieihtm,fion per [uamenri,a;:~L1l~ , ergo per fuam repr:l'f~ntadonem ; has llltem i~~' cies dad {upponit hie Diu. Thomas ex: p[lI!o(ophla & nos fupra expIicallimul>, di(pu~:\tione I,. ar~.l .. & in libro de ani. qu~(l. 5.

Dices ilerum. Efto ita requirannlr fpeeie, & voig. obie8:i per modum princip; j. ramen vnde jnti:r."l! quod Tl1:Ura fie recipims & mfonJ1at~ intention.t-hter minllS efl coal ft:at:J, & magj~ a01pla. Jibtr~q;

a materia? Re(p. conl1:ate ex diais quomodO 1He mo~us inform.mdi ioferatmipore.mooat¢l:i()n~z:t1 .

"_ inn~

. ,_J~

.~ •• :_ ~ ", I

Difp.XVI.

In ~u·.qul: ~c, Uta. dl rel;ll'Me formas.eo quod A. n~ Iolurn re'lplt formas propriasJe~undum enti~ tanuam, & materialem eat.'Ull'lillfotIUati1)netU (ed ~~cipir formas in. elfe reprzfenraciuo quad eft :OJ.:"

&~S el~uat_U~ & fegreI?a~um ab 111;0 modo recipien-

ill esuranue ~.ma.t£r~ahter. Quare Iicur res jp(~

& forme rcoplUucur In eiTe magis immateriali.& lPa~:i: 1egrega.to a. mate riali modo recipiendi entirauue, coufequenrer ipfa natura. ftc recrpiensopor

ter quod enarn fit eleuarior a mareriahbusccndi .. ~io"l).Jbus , femper enirn proporuonarur recipiens

~ph reet![?H> & infor-manti .Idem ergs eft naruram lll~ el:le ampliorem leu mmus coarctararn a.tquc

efle llberatn & eleuararn a modo l$t; condirionibus recipiendi ranrum marerialirer &el1titatiu~. Non B efi atltt'_IT1 dubium maceriam.aliquam c02..rB;ado ... nern a.lfetre forme , &. modura. materialem red. ~iendi m~js dr, 'o~rCtatum &. Iimitaturn quam Ip!mat.etiakm ~ cum mated,.!<, modus recipiendi ma.renalis (alum ordinetur ad recipiendum aliqua formam cum iacomunicabilirare eius ad aliud tub!eEt.um.~quodcn· fac;cre warn tantum, M,od4S ve-

toe t1tClplmdi inrcnnonalirer elt modus rcciprendi (Ol,1l;l~TIl a.Jrerius etiam vt alterius idelt qUIl exilten ...

eJp entiraciae in alrero C;OIDU1UUlcetur rejJ.<r;Ii:nlati-.

qe itu'~n.tio.naliter Iibi , ita quod fiat alrerum ;i. fc repr:tfentatitl~. Ell ergo natura. fie recipieus mi· nus !iOlitata & coarctara , non quia caret uUelltia ..

If hmit~tlone cum habeat [UUtIl genus & !peciem.

fed quia ab illo modo imperfecto recipicndi 101001. C cnd~adue & incomrnunicabilirer vt mareria.Iibe ..

ra eft &. e len at a, vt di ximus &. fie facit vt intelhgea

'fit ipfa res intellecta inrentionalirer . Q!:1.cm mo«tum informandi Iicet aliqur reijciant contra Ca. ina. in pr3:(~nri, ponirnr ramen i D. Thorn. 3·COD"I

rra Genr, cap .• p .... bi inquir , Qu_6tl DtuHIOf) pwjl tfo fmra all"il~S jewtJdum ej' natura/iter, Jet!. Jrcrwdum ,ffe, iiUeUi&b,fe, qILia fP~Ctes VlhI ,,·imelle8.uium c~nfiituif ali ... · q~ti11JJ U(1 I f#rll'" I /ed (>{rfiejt .ul imeUigetl._. Et idem babel: in +diJ1inct.49.<j1la:fb,.art. r.in fine) q.! de verirar.art.r.Se tupra di(p.lj .explicauimus,

.Ad ft,uvda1Jl dlffimiJaiem Rei.D'Th - ex ir n materialirare propriam & adzquaram ranonem reddere f..ogooldbilii:atis.f:t ad id quod dicituran imrnarerialitas in pnt'emi Iiimarur.pro. (01a negarione rna. terire vel pro a1iql,J,o ali~ PQ{~tillO. Ketp. q~Od"fll- D mitur pro aliquo: P?6tluo ~~dante negarronem lnateri~ & rnarenalJ\,ulleondlttonum, (clllc~t pro

eo q·uod poteR re(iper¢ aliud non (alum vt propria formam, red fecllndum quod eft form3.;lltc;rius, vt explicarloo1e{r, Et hoc principalius conl,!enic re~

\:Ius qoanto magis (pintua.[e~ funt, eo quod fpin· tu;litas re.ddjm~tluam h~blliore~ ad recipie:-d~ aliquam perte?:.lon,cm &.mfo~ru.;.ltl~n~m ~ne 1m· ~rfeais cen(hncP"1bus marena:. Spmcuahta.s au* te,Oll\on con.Hitin iOia.nega.tione mat~ri~ COIpora.

jj~ ,ft:4inOl.liquo pofi';1uQ quod per dIan: ~ega.~joJte1il- e_~licatU~, qt::z.confht q~lld (pmtu:;I.[It3.,S pt;rfeaior reall~ eft, ~.mulr.o m:uor.q_uam,eor~()oo . n:ita~, Et licettn ommbu£ rebus fptntuahbus In· V:~nianlr negaUQ& cxdufio materiot corporati~~,

~ .

"

r

tt···.:.'.···.·.··

, '

~ " I

:? i<

:;_!' c:

Artic. I . .f

4rr

abfolure & ill fad;o effe & ex hac pane vicleattfto·· aon [ufdpere ~g!S & rniaus ~ ramen ex aha parte Ctt diueria graduacio·& Iacitudo in excludendo ,6~ ditiolles marene feu marenalis receptioms qua: eft potemialicas. Et h~c tanto perfcebus excleditur in aliqua natura quanto magis accedir &:. partici~t.dc aCtu PUI"O, qui toraliter opponirur potentia- . lit;n:i & contequenrer tanto magis fLindat perfc8io [ern cognol~ibl!ttateIl'l) quia maiorern habet imwatc:na1itatem.

.. .Ad~d ergo quod dicitur quod non eft adequatz (;;t.\lr", immacerialiras cognorcibiliraus, quia Ienfus Iunt materiales & cognolcitiui. Relpond,tur,quod Iicec (enlus runt corporei , eleuantur ramen aliquo modo fupra couditioncs mseerie , & modurn reci ... pieudi maserialiter & entiraciue, qua.(enus polfunt r~cipere formam alcerius , [ell rem alteram repreftmat~ue & non Iolurn propriam enritatiue , fed ramen q4ia hoc fal."iunt impe rfede & cum dependl:lltia ab organa '~rpon:o ,ideo eci~n: ~orum immaterialiras & cotequenter cognofcibilicas & mo(jus coguotcendi iruperh:Ctior en: •

Si JUH''Il inqulras , quomodo po1Iit virtus j(l;& fen(iciua. efi(; dependens &; vnira macerie & ramen non eire immena in ill a, fed eleuata a modo & E;Oditionibus marerie . ReJ~udetuTbeoe polfe aliquid erle vmturn maceriz comunicando We lieU( anima rarionalis, aut eriarn dependendo in elfe Iicur aniQU, ra.ionalis, aur etiarn dependendo in CiTe ficut anima icoliw~}, & rarncnin mcdo operandi eleuari (upra rnareriam in hoc Ienfu J quia non d_epcndec in operando a folJs qualiratibus , qua: runt ditpofiti one s mate ri~ ad formam fubftant ialem,.li cet depCI1QeatU iHa: a. materia quan.tum ad inheremiam •. ~ocl ekganti ditcurfu pra{equitur D:{b.2. cont, Gene.cap, Q8.vbi docee ulas efle infimas (orm3:S'&; tocalirer imrnerras, marerie, quz non Iolurn vruun ... tur mO\teri~ & habenc dfe ill illa,lr4 in nullam op~ .. rarionern PQJfunt nili ~d quam te extendunc 9uah .. rates > qut; func dirpofitiones marerie, yt calidum ~> frigidu, ~c. & tales Iunt forma: elemenrorum • Sll~ per has Iunc for!U.:t mixtorum, q~ intc;r~um.ope .. rantur alciori virtute , quam caloris &; frigoris, ~ .. cut magnes arcrahicferrum cx.impreJlione ceelefti, . Super has IUnt forma: vegetariua::. quibus licee de .. Ieruiant qualirates ilI~ elemenrales, ramen vlrra il .. , las operantur motus virz . Adhuc timen magi1; elc .. ~a.ntLlr [uper illas form:!: fen,iciuT.. quarom ope~ rationes Vt vtderr. vel audire J &0.:. n'm, tx.ercentu[' (:a.lefa.ciendv vel infngidado,licllC aCtiones 'ltgeca .. tiuz,licet oq;ana [enruum in quibus ex;::;rcentur dil ponantllr debi~e per rales qUOI.lttatcs,& caLes formt - po[funr ~ogno(c<;re h_bentque i.8.lmacerialitacel1l nOD per d¢purarion~ 1 materiaiJl drendo "led. per . eleu~tiQne1ir\ fupra qualita.tes difpo!itill~ materia: in opc-rando, & lupra moduOl rec:ipiendi eDtir~riue &; matcrialirer fotlflas. {~d etjam'repr~{entatiue 'ftc explic:a.tulU cit. Dc:niq,ue :,loima..raaonalis, nequc, etiamjn'eiTendodop~ndct;1 ma.:~ria.

.AJ"lj"m p..rrem argumc:ntide <lliquibus-rebus., ,!!lZ fuqt immatcriales & non cogn.ol~itiuJ! .ReCp, G,ttQJ

QEreft~ XlIII,

~L10d ticet non lint cogtJoldriua: forrnalirer & pri';'. mauo.ainr ti;l.men comequtnre vel r a dicaurer, quia radicaorur vel contequuruur vel 01 dmJntuf ad co ...

, gnil]()!)tlU, vorunras euim & chariras Iicemon ant·· fOrIU.1 C{lb'1101CH:.iu~,{PHtralllcn inclinaciones con-. !e!fur:I ad mreliectionem . Et grana eJt forma ele· uacn.a ad riipernaruralirvr cog.iotcend.rsr. D. Th, anrcrn oJrl.l.<1ignauit pro fa:lilll~ cognorcib.liuns' i~llmattrj.adt~t("HI quarncumq, Jed prrrnarn & ra~ ~k·a"lIJ uon conre curam & fecundariam; ticurvo-' JUdl¥ I~ habet r-erpcclu inrelkEtus. Neq, adhoc e It rw~~{fc di II}U r arc. au de porenzra ab .olura poffir dln nam.ra. ~piritualis non cognotcniua. (~d_i quid eruru nr de hoc.rirticicnobis in prerenn.qcod mula fit ilJ1a!,6 mabr lis nacrra cap.1 x lJIius modi recipieIJdinotl,oJ.l,l) form.lSprop"las, fed Formas altnius, ql!:;f:' cogll()/bCllla non fit.

..Ad td 'lew q:'lOd diclj:urin Deo Immaterialitare

.. nonefle ra.}!ce rn cognitionis > ney; caulam • R.el~ •.

D. Tho, aduerrenrcr non dixrfle H1 hoc art. I. immarerialirarern <.:lIC radicem cognirionis, fed efle rationc:rn quod aliqurd fir wgllo(c;tiuum. Et Iic: non ell' necelfc id ince1liger~ de caufa , & radice in tore rigare,(ed de eo quod (e habet vt rario vel c& dirioad cogilitionel!l.inrrinece requitira ftCl.J~ Ii eJf.' potentla mouendi Ie iprinn prQUaretll1' alrquid effc' vrueus , & Ul.:ut fi. ex humanirare probaretur aliquid erre rationa1e>tanqu~m incl~dl"ns&inclllt1.lm

. fie irnmaterialitas in actu purono n fe habet ad acre. In:elJig~ndi .... principiumdlilin&um. fed ve includens ipCU1l1 .t Iequenu arricul. pleuius dicerur.

.AJld "er~)quod In eadem probatione vrgerurex sreamris , R..c:[p. imrnaterialrrarernin eis explicari r._er mecum caula:.& radicis cognoicendi.non qui~, Iit pradicaium ahquod IIIpt:nus a.d rotam ratione "o~oi'lbil,~atjs. v:1 qua: tir preuicarum gen,~d- . cum ad lolarn lntelkt.l:ualltacc . Ex ratone euim imrnsrerialirans vt ti..: 101llOO infermr g.adus ('0- gll()lc:tjUU~ v.; i1CJlnt-!lhS:uak as vero non infcrrur c ~ i;)la ilwna;erl.llI:.a;c:l quomodocurn.j. , red ex' pnl11C. r.alirace tali, n;:mpe perfc8:a • & at> ornni 'mfJOl~i:a;;';- puri.ica.a ).dtiue Iuma ur imna.eriall'~S [pec:a.ic~r> 61..12 g~nt;t'lc~, non dicitur radix g,a-dllS cogLlolri'IUi & ~f1~cjJediJalis in eo {~nrl\ quo natura d.citur radlxpaHionlilm,cum confier gradu ipio intclk 'h .. i, ~d 1;n!ici~iprilno & [)eri~ confh[Ul na.uram non L1.TIlhJ.(etlahtatc, ex q.lll equarur grades ille v( paffio , fed dicItur radix largo modo tiCllt ra.unqLl;.edam reqw!irl & effemialircr imbibHain omm gradu coglw:ciriuo teCUl1dLltn quod t: kuatur In 111odo ('-\; I f'!(;ndl formas lupra non (0- gnO!Ctntla,{icut f1 dH;t:rt;:lllus,quod :la.mitlS agena.t &: IllDuen~h ~Oll io!um alia. iC:d lc ipfum eil: radi~ "1~~,JlOn qUl.l 11 raWl( ¥l\,:r rnodum nar;ur.,; , & vita per nlodum propria: p:t.l1ionis , feddicirur radix hrgQ lllGdo pro radonc requiii~a elfeocj.alirer ad vldtnQum, IiI' i01rna.tenaliras ad cognorcendllm,

....-i,d "llimQV"i obiectionem Rdp- D Thorn. ex nt." .. gatlot1c mattri;r non Itlfcrrc negationC"fl] omnis Ii ... 011tJliot"1l5 niam mctaphyfi(;z ioforma, fed inf, r~ " ut:ga.ti0nemlimitatiolUs ad [~cirjt'nd<lm fOtm~3

Prj.m~· Parris.

Arildtatiue: & marerisliter t]ure (olum ~ habetJrrt , forme propr~~ ei.ns in quo ree~iunrur, & come .. quenter arnplitndinem ad recipiendumfsrmarn alrerius , qU% repratencaaue &; nott compofiriue oU' .. velar iel in quo recipimr.neq; enim recipiendo fpecietn lapidis compoRo in me naruram lapidis ~ lee)" reprefenro , Ad hune aucern modern recipiendf requirirur natura amplior idei] eleuata [upr:;1 mOo-: dum recipieudi rolum eildratit.ie &; rnarerialiter • Vndc nee D. Too. procedicex tola negarione ma-' re r if carpor.a lis ad P robandum naru ram co gn ofci, riuain vt fie, id enim marufeHt_ intlatur in natura.

B fenfiriua.fed procedit ex negarione modi recipien .... di marcrralirer & enritarlUC ranrum, ... t di8:um eft.

Ad conf. Refp. formas intennonales recipi in ae .. re, vel in alijs rebus Inanimans non reprefenrariue nee torma.J iter vt runt vice obieeta & formz aItc": rius,ied put'; t:ntiratiue vr runt quedam accidenria inh~reotia,quiajta informant aerern ilJi iri[;irendwj quod obiecta repretencara per ill as Ron informant: aerern in efle irnmareriali J idea non reprelenraatlJ.r"iCrl .

.Ad wimnrn replicam contra h':1(i Refp. quod rc..l eipere in efTe inrenrionali obiecta dl recipere CUIIl, virtute producendi Ientationern radicaliter non fonnaJiter,n.;c enim receprio ti. ratione vircutis vt

C aCtilu:, licernon rc:cipiar Iic, idell rep rrefe nta,jue .. nui porenria habensvirrurern producendi cogninonem , Ec ric ben~ puedI: inferri vtr.us produ .. cendi [en~a.riol1cm ex modo recipicndi im.nareria .. hter , ideo enim alrcur natura: cunuerur virtus pro ..

.. ducendi (enationcm , quia cancer Ie habet vt non (olum pailit recipere modo enciranuo , ted I:tUlU mod +imma.eoali ~ rcrr~ienra't1Uo f,mnas alta ... rbs,!icllC quando lnfen4r ra':i) potenriz virahs ex; as;Juitate 0 ·gamca non {alum agendi III ~lIa, {cd etiarn III re •

Ad (ecrm.1.11t1 replicam dicitur , Ipecies inforrnare a~rt:m modo necerlario &- ['ccundum rorarn virturern qua.iru.u iubredun apax ell> aer aurern eft. capax rccip iendi fpe~ie~ v ,ti[)lles c:n~raCl:J.~ qtlia; dla.t'h:ll1lIS etl:, non repr$kllca,ril)e qui a IlJ:1 I ~lIm~. terialis)ddl Oi)11 eku:ttus i"lJpq modum cornmu ... ·

D nern reciprendi ennranue •

ART I C V L Y S I I.

, VtrKIn a{full/is illlelleai~ fit {arm ale cQI1[fitutiuum

"aIUT& dmin& • .

N O.nine diuin~ nacr.}~ non (alu'n inte1ligi~ . I1lU!; COil i hturillu U cll~rtaris d,ui'l~ vt rr~- .. elSe t:mita.~ :ucrcacaell,quod magis f'xp1icarut' 11(}Dli:l~ elfcnjd! vd lubllanria!, (ell en tis iocreari, fed· imclJigilUu!> conceptWTI diuiniratlS, vr eft radiJt . operanonum & eorum qure cocipiuurur vtpropri~ pa'iiones Dd. RatIO huius ell J 'luia natura lub I;JnCepCu natura; concipirur tanqllam i~ quod ell principillm primum motus & quierisill [c. Vade maltime ex operatiol1ibus fpecitica.tionem natura~:

. rum .

'Difp.XVI.

- ,

'r'ti vcuamur, Et ita crcptus narure non debet dfe ! A

'communis ipfis arrriburis Ieu pocenrijs , & radici ~~.trlU~, fed debet c.Ol:.dlllin~ui ~b iHis tanquain confliruens gradum Ipl Wl1 e\lendi.At ver® id quod ~ntJt;ltllWm dl,potelicffe commune narura!,& attribute, & coniequenter non explicar conceprum nature vc natura . Conflat aurem quod encitas til. .c.rr.::;m, c~mll1unis en __ a~tribu,('is, ~ l1~rura', opera'nom dWJll;c,& 0pclatl.Vnde pOW1::; Ie habet vt co..::eprus rranfcendenralis ille, qui conflituie effe diuinum in rlcione incrcari ( Iicut conceptus cntis -creati pro .:;re-aruris)qlla conceptus namn; vt natu-

'ra , Vnde criarn illa artribura feu conditiones qua: -confequumur ensiucreatum lab ratione increaci ,

v . g. infinitas , boniras , aterniras, &c. magis fe B 'habent vt arrribura enriratiua , & rranfcenden-ralia, quam ope ratiua,& propria: natura: vr natura.

ell. '

, Ergo nonef!: queftio inp~renti per quid confli-tuatur nollro modo inte1figenw diuina c{fentia,& fubfbi.tia vtentitas incrcata eft vt fic,& a creaturis "ditbn8:a iri ratione increari , & coaflitucnris conceprnm e«entia: diuine Jub ratione. & conctpttt rranlcendentali ad id quod natura e11. & ad id , CJ:' 'arrributum, vel operano.f cut eriam in rebus crea-

'tis non Ielum ens vt tic.ted etiam ens crearurn , & 1imitatmn fe habet tranrcendcurakrer ad omnem crcaruram, & non vt formate conJlitlltiwunl natu-

'T~', 'S1milirer ens increaturn vt primocolltraponitur-t& d,thtlguirur ah ente crcaco, per modii tran- , C {u~r.:deRrakm concipitur, & communiter Ic habet 'tam ad couceptum Hatura: in J)eo,quam arrnbuto-rum vel operarionum, & perfonarum. Er ideo non

~1l- pisefcns q_Ua:l1lO de conftirurino huius entiraris "&''(ubibntJa<: fub CG'lcepru ifto rran fcendenralnfed ~GlliJ lit formale conlbruriuum illius lpecialiscon-' dpws in quo natura diuina, vt natura iecernjwr a conce ptll arrrrburorum.Sc pertonarum, & Iumirur

'Yt ab jl lis eoddl:inCta nofrro modo intelligedi Q:'t dill:inCl:io rnaxime pr~ oeuJis elr habenda, quia. ex :eiHs defctiu conrirrgic grauirer zquiu0ca ri in hac 'parte mulros Aurborcs, licer .n. omnia in Deo (0- 't:ell';l;r 1t1 tn.·jone ends increari, & (ubIranri;E diui-

'!1X, quzpro vt fie conttituitur per conceptu aCtus puri) ramen ficurhoc non obfranre inquirirnus per .qt1idfor~la.ljte!" conliiruarur perJona ill ratione _p- D 'j'on'I~ v(:1 per quid coftiruarur hoc, vel illud arrributilJi~a :eri.a inquirimus perquid conkimarur Datu-:ratlltafione:oarurx in Deo. Et explicare opo r~~n:Juid fit hoc t'()rmaJe co~tittltiufl n3tt1r~ Jiuin~ •

L :.ftiha(l(;rgodi!fu:ulrateeir dtlpJex ordo ielUtnriarulU, N~mqllidamclluerse imer,[e {(lIrit/nt Cir-

ca con[titlllitllUD nJtl1r:e diuinx, an debeat cf)ufci--

tui per ip1ul1l L~e,& illbrtantiaH~a j~, an per rationem, & conc~ptLlm iotclleti:uahtatls. In fecundo

,' ... ·eroordine;jJJl qui fentiuntconltitui rinuram4tui riamqual1cum ad COfl(~PtlJm n,1tuta:' per inte Ii,e~p: :alica~em.,dJgladiantur UltCr fe, :lIldeueat conitltUl per jn1ellettualira;,~m. v~ ;iidt ra~n~m, a0i:u~ p~i~ Jl1j~a()_t*ir.ruaJis prmClpl) , &. n:.dicls·mtellechonls: :a.il '(.cro per tpfam imeWgtrc vt dicit:.admu vlcimii

•• '!:._

..

.Artic. II...

1& fi;cundum.'Atql.C ira aliqui voluatante ornnern ,il1t~l1eC:i:llalh-ateUt dari naruram diuina+, &ipf:l,ffi "pot{;;lliall1 inre llcctiuarnIolumefle anriburum , &

'fpfurl1 intelJjge.re~operarione ita quod omma, qUr In nobis [nnt circa naruram.porenriam, &, inrelli-' gere, transferunr in hewn rolum remora imperfe. ttiolle,& diH:indione,Alij vero iolum ipium achim vltimumqllicCtintdligerc ponuet in Deo, rernoro omni alio.quod te habet vr actus prirnus ,'-ltiia -Iolum .ho~ inrelligere P?telc ~tle ,:lctUSPUiUS, & fola Ilia rmellcetuahras rnuerurur In Dco ~ '€jf.lX eft

aft us PUf!JS • " .. "

tn primo ardmc runt multi Aurhores , quidjuinarn naturarn dicunr conl1irui per jrlu[ll'dh~!eu Iub !Htiam a. (e,ira quod nCEjltc actus prnnus inreJJigtndiy nequx Iec undus efl:- pr;J;;dlca,tum elL uti ale J vel con'ftirudmml illius natura: , Ced conk ql1itur adillam. vt arrriburum ex Thomll1is aliqui in l1la;ii teureutiam inclinanr vt Capreolus ill i.dilt, g;q(j~QA.a.n:. 1.10 inirio.Bafies 1. par. qll~ll"} ,arq. dLb, 3.in ex-

plicatione r: conciufiouis , & qua:fL J + an. 8. ill fine , fed ramen arr, 4. dicit quod dl~nt(a diuina pe~[inet ad gehus enos, & ad g"nLIS in!:elljgib!li" erie ramen entirariunm forrnalircr j.nclu~:4i :'psil intelligere.Er Idem IcnrirMagiiter Ledefilla:fract.l ttl de perfecnone Dc:i)qu<t1l:. 12. an. f3. conclUr 3 &6, dicens, quod etie, vr diciz naturarn enris VILXmo complerncnro perfectam.importarforrnarn.Sc pertCCtionelll totalern natura diuirire ~ qt:re'efkntialiter.Sc forrnaliter compledimr inte!hgere diiIinurn, viuen:,.& reliquas perfcctiorielf~& fie com"; parar mtelligere ad effe diuinum vr petfetl:ione pat ricularem ad vniuerfaliorem in qua irldudirur.Sed abfolure faretur £J1 intelledualiras habet in Deo ra tionem quafi vlrime differentia. EtCaiet .. I.p. ql!. 13, art. I I. §. ad b.Jcbr-eu'ter. dicit quod hoc nomen, qui eft, nan folurn ell proprium Dei coinparatiue ad creaturas.ledetiam copal:a.tille ad I'eJiqtll nom! na leu attributa Dei, vt iapiens, viuensj- &c.);jtque adeo videtur iH i atrribuere prop riam ration em I' a 'turZ vt diHibguitur ab artriburis Sed Caier Iolum dicit quod deiras magis propria eft Di-'o;qnam e[.. fe , quoniarn deiras imporrar illarn narurarn '-Juan fecnnduru differennsm rpccificarJI) (<:9 hoc nOI11:!n qui ell rmporrat eandem, qnali [ccuriJUnl g~nus • trg::' in alia conlhruir Caict- vlr.rncrn, & dirfercnrralern concepturn nature ql1am in d]e'~;" ,,'~ :/'

0!:!re hanc (enremiSffi:e'xpt:eft:b0fo?J!'!!imUr mul ri ex recenrioribus extra Icholam D:,'rH. qlli toram eff endam Dei afflrmantconHirui:iii"'fc~ denter ad inre Ilcallalin;tcrn ,& iie iritclkCl: iuihajfji] ;1':1'«iI1. quam :I .fO)llll1 Ie habere vtattrjbt~t-tiili" 9d.fra do~ 'eet Molina L part, C)~fl.~. ar'iic. '~/dr.i:i'firlem, §.ftnmda via In candem'ltlcllilit P~~Vaz:cJ1R~" l'icet obirer tetigerit hane d:tticult:atem<YiU:et>i t1.n,cn "porefi in hac·~. par, di~put. 5. 9. cap;'3 ~~.:'$lIiJifolrlrw. '& diip. 119' cap, ~. Eandt'ffi fcqffitHtGranadas -hie di/p. 3; lee. 2. &docer dfe (~8i:~~ttitlni p, Th. '& Torres 2, 2. dirp.~. de obitBofl<WAubio 1.:&

:alij . ' r,) '" ,

Om/Ita aliquQrum fentcntiam, qt1i~;excutant(S.

A a a. a. fc

Q!l~A.XIIIlr '

Prima; Partis.

~ potin~ quam attingenres pun (tUJTI d:flicult,at!,s 1\ .fl a,mi,4 J'ifi11ilfjm. ~trerp~Hld, .ql/oabo, rlo,,:~ ~ qui t.fl

;~ixchlnt naturam diuinam confiflere ill collcctio- ,dIe)! ~.ce <'l~r~lt1tt~17I JJ/dermn~n4tum ~ & id,eodJClt Dama ...

ne cmruurn pe rfcalo,n[j~ di,tl.ipar.l~:n>& anriburo- jrmlis, q!'L'(!1tnIJ figt;iJi{J1' qllid eft /Jeus, fed figttificl1~

Pl,I)1.Ali i ve r p q uod confifhr lD: r~a I ce _oml1rullq,r~ , .t]110~~"!n ?e~.:igw [rtlJf<l,tltt& infi11iwmquiifi t1rm aettrltti11a ..

"~rib~rorurn;{ep p-irni fimt nimis ,amph~:& feFundt Jllm, Q~OQ enam jncorpore articuli .dixerat ,

~is dirninuri. Naill pdm~ exrendunr !=,onceptlll~ 'quatlJCi~icetbo" 11ame,n qui eft fi:s.1J~ficat ,c/e intl.ettrmina-

nacurretriam ad ip{~s propnttf\tes naturz , cum tmn , &no,11 qtiid eft, & ,quia in j/illtl l'i.~ hoc Il1ntU$

~alllen in pr ~ (eDti inqlliramu~ de .c~)Oceptu ll,~tu r~ cr,&t)~rcjm.us d eipfn qUIJ1 C fl ~ ,&nou qtlid efl,rJifi ptY ne- (

:diuin~ yt ,ditlillguirpr sbartriburis, feu prppneta.,:, gfltioaem, & 1I0t) poj[u1JI1lS}10mi1Jlfre 14ft /camaum quai.

r)bus,S~cund~ vero nor explicanr id quod inquiri- 'cogllojdmtH > ideo proprijffime ]f01TlI114t1lr a nobrs.ql!i .. eft ~

'TiUs. aempe Cju~ Il~m fititla radix proprietatulTI; Vbi S, Th.aperre declarar quod conceptus jP.fiLlS

nullus enim dubirat quod natura cuiulcumque rei ,clfr; a (c ( quod dl pelagus quoddam eflendi ) in

,r; onfiftat in radice Iuarum P rap ric tatum, fed quid Deo uos ,con.!tituhipf urn quid en Deidetermina ..

pam fit illa radix, hoc rellat inquirendum r . re, fed Iclum pertinerap ipfurn an et~ [e,u qui~ ell,

HI Je"ltIdo_ Drdipe duplex qeoque ~ft: fcptcptia,nam n ,& ita iignificar jndererminarum pcJfgUS [u,b~an .. exbis qui Ientiunr naruram diuinam non ~ollfin~,,: .f1 ti<E,iddl:aliquid JndilfereusJ &qu~G.t,rOl,fl(cen4em;

reillelf~>(e4il~ intelleftualirate, quidame:cifiimat jo ordine increato , .& commune ipU.I;l.~tur~~ &

conJ.1{h:re ininrcllectualirarc pro radice ten actu ,~trr~butis l in pra:lel)7i autern ~nqufrj~~s i quid ~t

primo. Ita Pate r Armbal hie ~rput~tiOi'ie :2 8.q~ rllud quod vtclerc,l:I1ll.n.a.tUi:n f;Qp1ijt).lF ,pf;uu quid

pite tertia, & quarro , & fauere viqetur Caieta- fli[arem rep nfLtur;,a.mjq.peo yt~iO:Wguitur'J ~[e, ..

uus prima parte qn:dlioqe quinquagefima arti~~,,: cernitur ab at~iPutis. Item in hac~.p;\rt. qu~n.

10 gu~tto dicens , quod perfettllIifIlus gradus 1U l3. artie, 1 ~. ad primnrn , .inquin ~ hoc tJomm

.. cresturis , & qUi pcrfe,Ctifsioiapl a.[siq:Jil~tiolle11l ,qui es1, eft magis proptiunJ Dei qt!(nm~m f1iliAd quo im-.

facir i!4Deum ~tl: grildus intellecrualis , Alij , ~ pOlJitUT ~ [ciltce: ab,Ej]'e,quaf,l Jo/u111.dl efienriale Dell ~ Jed

I-luidl:P1 frequentiores exiilimanr conflirui per ip~Jjuamium a/l id HIloa Iltlpol1jtuf nomen eft tn,r~i5 ff.aprillm

[urn ;),ttllm Iecundum qui ~ll intellrgere proutdi- hoc nomet: DetlS quotltmpOIlitul' ail ji~nijicalldllltJ natUfam

¢itaCl:um vltim~lm){k pUl11m ipfius inrelledualita- ,djtljl1am. Vn,de fit validurn ,argum~l1tum, nam D.

tis.Hanc feptC:,otiam Iequatur comrnunirer Thorni- s . negar hoc nomen qui eJf ngnjfiq, re naturam .di-

fi;,r ho~ te m por~, & earn docet Magifle.r Gonz;ucz uinam, liccr lit p rQP nurn Dei quantum ad id,a ~uo

tuc4i(put.;6.'ton~luf, ~ .Nazariushic anic.s. con- Q, parnen imponimr.quia e(fe Ioli Pea ~il dlentiak,

rrouerf 1.Z1.Ullel r. part. qu:;efl:."n .arric.a. qut;;ll. ~ arrribuit huic nomini Deus 'It dillinguitur ab il-

~. Carmelirani 3 .traClaru defcientia Dc::j,dlfput·4· 10, quod figgiijce,t uaruram. diuin,am,ergo,in alio,

dobio a. Eandem fequirur Pater Suarez difpur.j o, .quam iniplQ _dfe coniliruir [ormalem conceptum,

, ~etap~iC [ediot'!.. H. pU-14. vbi citat ferr~rien-~Sdigoificatum nature djum;e, vt natura eO:: Nee

fem. 1, contra gentes, capir. 5 o, Sequitur etiam reflar aliud quam inrelligere qllQq, in przfenti ar ...

:Aerie" hie tracrat I. difplltation. 3' capir.g.qui t.a~ ric. 4. dicit em: fubfiantiam Dei, alijfque locis ill"

p1en diifon;mr.i~ ;lrguitip[urn Suarez dum aflaruic 'fra citandis, & fie if) illo confhtuetur Formalis co ...

1D Dco faluari ;L6tU{11 p~ilnum t:e[p~al1 inrelleciio- ceptus narurz diujn~. .

nis vr df .,.Ci:us fccundus, cum hoc enim flare non Ratio aurern conclufion is vnic3., ~ etficax ell: 1111

rotdl: Ql104 conilituamr ipfa .effenria per aCtUll?- quam in in~~ip.arcicqli inunuauimus, quia. efle i Ie

{ecundu!Ufiqllidem [uPl"onitattufll primum , con- feu fubftat)tia. a Ie'vt dicit rarionem <l,ttus puri ill-

ftitlltiuUD1 aurem efic!lti<t nihil puns fupponir ~l!eni~ur in omni atrriburo, & perlOQ~ t &il1 ornni

_ .t:oquo diuinnm eJl, non minus quam ens creaturn feu ens ab ;1I10 inomni eo qucd Cl'ea[UITl eft; erw:> P(!)D potell: ifle conceptus enris i (e di(~ernere m p .Deo id quoq !latura, eft ~b eo qnod ~rtdbllt\Jn1 dl:

, yel perfon:l,.veI opcra!io~ fe4 folum c4r~,ernirid 't diuinum ~fi in gcnerc, ab ~o q40d eftctCilt;Q.ITl;& .ita diO:ingJ.lit illt~'[ tran[tendellS, & ~r~lOr<:end<ins, fcilicet inter: ens ere-arum;, & cns tDcrc:atuql vt ~c , oon imcr'natul'am diuIl'l.am, vr l\3tllr3, &; propri~~ ~ates, qU0d f?lLun In pra:Cenci in,;uirimus_

RtfolUtio.exm~lIe D. ThOi11&.

SIt prim,z, (rmclu.!fio• NQ,.n potei.} natura. diuina fe~ qmaupJ cpnceptIlJll'nitl,l,ra: nofiro modo io~eJligcI:ldi .j.:on,.flitui Pc:f iplinn eIre quantumcum,:" {jue {up1amr in~bfirMl:g, [~d per ip[nm dfc a fe, fell [ubfi;lllt~;un ~ fe ~.QWlit!1itur formaliter r;1tio eentis incr~.atj feu j:liujnifup ~onceptu communi, ~ ,qupi tlan(~epdel]tali ~d naturilm!amibuta, & per [op~)non [u~ conceptu p.r,opt~o>~ forp1ali natur~ vt diftiqg9!tpr ~~ illis attriburis3 & p<:rfon.is ~ &c. 1111jlls.q:mfh~(Jpp.is expli~atio fumitur ex notati,s jll initio .arr.j~illb f,r iUi fauet S. Tho in primo" di .. Uina. S I ,q~Jl-.'l,arri,~.~I. dr'!l._quartu[l] argua. '1"" l.llUlinqlloprpp.ofuerat D~uus Thoma~; autho~ , ritatem D:unafc dice ntis " ~~d boc namen '1f1i eIJ

. pg-fl JitnjP'ltt qUid d-,J)nu, fed qucddilm pc1pgus Juh

swm4a coudtljio.

S .. f.t fe'mlM cot1dufiQ, int~!ljgere iff Il~. u fecundo ' ,(qu.o(Hnnobi!iformalit~r;it operatio P[~i:, lupponens priUcipjuTl1 ~ quo CfU~n<\t~nam..r~lcalc; quod l!.fina~ura, Cju"m p.ro~Qlllltl quod eft potelt~, .tia ) lnDe,Q pettinet i4i ccn:lljnltionem·n~tu.,. ,f;!:, .qu~e.Qij$;dlpurus) ~ v~dmusaS:us, atqu"

• ". • ." > • ;ldcQ .•

,Difp.XVI.

adeoper rr1od~m fub!1antil! fe habens, &: non per modum egrelIlools, vel accld;;[1t1s : has enim duas impetfea'ot"l~S, tcilicer egrediendi ab alio a.ttu pnori , vel inharcndr vr accidens exuir > a&us Ie ... ' ClIlH]US intelligmdi in Dec. ha.que Iicut relario in ~p.l..ll:um in Deo purihCil.i:!l[ a ratione accidentis , &; iuduir rarioaern termini correlatiue oppollrl, & [ubliftentis, fonualifsime conftituit rarionem per[o'n:r, ita operatic exura j rauone accidenris , & egrcfsionis , & Iolum confiderara in ratione actus v Inmi ftJ;.flamia!is, forrnalitcr conltirnir gradum n,aru[<l': ) qui eft aCtus purus , & iummus gradus nt~.

Sic illtelldla c(t#(l«fio probatur , primo ex D, Th, :in hac J. part. qll:;:lt, IS' arr, 3. vbi probat Deurn obtinere furnmum gradum vita; ,quIa illud, cuius Iua nazura dl: ipfum etuS intdligere, & cui id quod naturalirer habernoa dererminacur ab alio.hoc e1l: qsod'obuaecfummum gradurn vitz, Cuius conlequentie Tis fiat in hoc, quod fi aliquis.gradus vitre tit in quo intelligere lit operatic egrediens ab alio prioripriacipio , hoc ipto illudprincipium minus' habet de gradu vite, quia minushaber de adu , fi... quidern operano actus eius-efl , ergo iI,k gradus, vt antecedens attum inrcHigitW' vt vita pc rfedibilis, & decerminaailis per operarionern , ergo hoc habet minus defummo gradu vit~,quiaille efl: fum mu&g.radus vita , qui non imelligitur amplius determinabilis-fed ex; re inreltigirur in vltimo adu de termiuarionis. Cum ergo ex mo formaii concepru conltituarur vita ioteik8:tua in Deo per formalii .. {imam rarionern [umrni gradus vita: , !lllld dicerar formate coofiituriuun1 talis vire vt Iiunmus grades eRquoa forrnaurer ccnttituir vitam vt non ampli-. us dete rrninabiiem ab auc ccnceptu, fed ex vi fur conceptus fonaalitsimr in vinn.a.cc Iumma derer .. minatione ell: hoc amen'! h~[,et ex eo.qnod fua na rura eft Cumn inrclligere, vr inqu;t D. Th. ergo ipfum inrclliaere vr efl: aEtus vlrirnus , & formalirer (:on[tiClL:t 'vitam incetlectiuam vcnon determinabilcm ab alio, formalirer con !limit earn in rarione fummi grad us, & n<;,C:UiJ: diuinz ,

Nee eleuatu« ilia P on a er ,',[10 ,jicendo,quodD. Th, , nOi: conreudebar yitBm 4,j'I:!!em rertinere:od for .. ,w:tlirarem na.tur2,kd 0;:0 conuznire viuere perfe)d:ilsime., & hoc oprune probar, quia. eius intelii".sere en eius eHe, Ceierum hzc reipoufio valde Iu'~perficiaiiter (angit menrcm D.Santli,oam cum ibi

os\conftituat formalem rationem vbe in eoquod ali~ jlqnid Ie mOlle.1t, & reducat in aaUU1, & quod ranAjlotit perfettiar vita,ltancio intra formales termj;.

":no!;,& conceptnm Vltx, quaota mmus determ:naC;'tur ab alia. & magis en in aEi:u tleterminato ~x (e~' }oporret quod probatio D. Th. vt formalis fit, til"'

"{naturex illa ratione fOtmali,Cllius bcneticio con .. :' fiiruimr cpuccptus virx minus determinabilis ab

alia, & rnagis in attu i le~qual11 ex eo quod Jggre~ : get fibi plures perfe'8:iol1esl& ldmtiflcetur clIm it ...

I lis) vt quod intelliger,e fit fnU[,1 elfr., aut fit idem CUfQ attribucis, (ed ma.gis ex co, quod imelligere ,fit !UJ natllra~:&. non pra:iupponat alium conc~'ptu

,.L' ,

."._;

-+r_ r. r;.

, ; .. ~ .- _'.' .

: '

A priorem, quod per inrelligere tanquamper opera-.' rioncm dercrminetur in aa.ll,(e4 quod ipfiirnintel-

. Jig-ere ralirer fit eius natura.quod ex vi formalifsi .. ,mi (ui conceptus.non Iit dererminabilis ab alia res' neque ab alio conceptu, int):!a. formalemcouceptUOl \'1[$, & ideo confliruar Iumroum gradurn vi;:<e) ,c_rgo. ad ilium conceptum formalirer peru", nebit conftiruerc Iummum gradum vire , adquem Iorrnalifsime porriner reddere om nino indererminabilern ab alio concepru ;.feu formalitare in ra[Ionevluendi, & hoc eric inrelligere , non radicalis intellectualitas ~ quia hec determinabilis concipitur p;cr inrelligere .'

Nee m-IUII1 inltari pme(lin ipfo adu volunratis ~ qui epamdla.ttusJllbGltens, & actus purns, & ran men intelligieur pcrmoduu1 operatlonis in Deo.Se non per modum conl1ituemis vitam volitiuam.aut principrum volendi, ergo etiam iurcllectiohcerfic , laus p urus, Clloii[ttIls mgenere imelleCtillo pore; rit.concipi per rnodum operarionis.uon per modu 'pnmoconlhmetltlS.lplam vrram iurellecliuam ~ & ,gradumeius. Sed Rfjp. quod volirio ex fuofanna·

11 conceptu, & linea voliuon.s non poreti conitieuere-gradum vita:,i, jed coufeqni ad ill a m ; .appeti .. ti.uum enirn in viuenubus .. noucouttiruir.gradum ~ tlcutjmdlecliuum ,aut Icnfitiuum, eo quod OHIIUS. appenn1S [e habet per modum pendens ~ &; inclinarionis,& omnis Inclinario fupponit formam, aJ quam confequamr Iiue naturalem ~ , Ii fit apperitus.

C iunatus, Gut: apprehenfam ti fit elicitus , non c rgGi' inclinatio , & apperirus potel] effe forma prime ~. & per Ie conflituens in aliquo gradu vitz , fed ittP"". ponens gradum cofiftitutiuam. V nde licet fit (ulJ".;. iiftells)qUla in Deo nu1I6 potei] eire accidens, t arne: ex fuo forrnali conceptu.non p0te~ efle fubGfrens), vc confi:itutil.lUUl nature , Be gradus vit:r: ~ Jed vt fubiiftens confecurum , Et pre hac parte ; conceptUS eius magis admitritde formalitate operaticnis.quam conceptus imelle8:ionis, quia inrelledio ex ipia linea intelledualirarishabet pertinere ad ieJ tlllOd confliruie gradurn vitz. Vnde 6 ralis gradus fit in f umrno actualiraris , &1 ipfum imciligere fit fubiil1ens, magis perrinebir ad rariouem con-: , Ihruentis gradurn cahs vire , quam coniecuri ad illam.

Secunda pro lfb conclufione vrderi porcf] S, Th.

D infra, qu~a. 2 T. art- ;to vbi probat quod procelsio verbi di' generario fubl1antlzils; quia procedit vt i'irnilitudo rei intdle6:~,& ill J;:acicm natura exi(1:c~s Guia in Dco idem eft inrcJJjgere • & cile, \·c fupra. o!lenfum cll,fcilicer in hac qua:fi· art. 4~ er'go D. Th. eodem modo lOqutlE ~ftibi> & hie, & conk .. queater li probauenmus, q(,oJ ibi loquirt'r III len .. , [u tormali,& noD id1:mic.:;o, ctiam p Wb.:l.Clln1 maoebi[qllod in pr:tt'enti, quando dicit qllDd inreJJige~ rc ell: eius etTc)Ioguiwr in lentu ~0rmaJi, Q~odai.l.. tcm ibi loqu<lrur inltnCu fonnalj probarur,quia ti~ ]illS in quantum filius non prcqdit >:t {[milis tuo generati [alu idetice, fed fQrmaliter l n~c procedir vt ftmilis Patri in .Jlpne[are charactenibca ratris, , in hac cnlm di!;inulis ei efr,& oppdirus r:laciua J

A.aaa. 4 tCtl

. f{d in. narura; &.iie cum ex forrnali ratione proceffionis debear exprimere elfe {imilemgeneralltl iIlPanlra,&: non {ohi per idcmit3.telllJahasoon {~l

. uatrirrario generai:iollis,vt manif~.fie pater in, SPI:. l'itlJ Sjl.nEto~ qlll;foima:lir,p proce dir vt arnot, qui ' jdencifi,atn~ cum nawt;l.diuina, &; ramen no pro,. , cedit '\Ot Filius, nee ptr generarionem, qaia p-rQcc.." die [oiuJ]! {ecunaum cornmunicar ione iOlpttt[US,.& amoris forrnalite.r, id.enti'ce autemaccipir'cfiran- , nicatiol1cmnatuf\:. Erg6:lllpilitet fi intelligere feu intelleCl:ualitas Ie habet vt proprieras , S:; alrquid ;llltecedens ip{~m v~ natura, a Filius ex vifli:!: pm-' ,

, cdlion.is Iorrnalircr procedit [ecuodmn inrelliger~' 'lion procedir formali~etvt fi.milis in natura} fed ideocic~, formal iter aurern Vi: Iimilis in intelFgere quod ell confecururn ad naruram, Ergo vr.D, Th.: probet efficaciter quod proccifio verbi efr'gcnet~"..

. tie [ubfiantiali s ~& in eadem natura exilleas ~ quIa, in Dec idem eft mte11igere, & eile , oportet quo d. ipluJl1 intelligere fumarpro elTe ~ quod formatiter tit en'e nattlrd:;& non IclurrridenticeParee confe quenria , quia fi inrelhgere {alum en ide!1ricec:if~, narnre, proceifio qua: ex vi Iua formali Jttingildp-, fum jntdligcre, io lura ex vi Iuaformali ;ltti~git id, quodformaliter eft confecceum ad nauram, &; fo- ' lurn idenrice eft natura .. f;rg.o- nonprobar efficacicer q: hac ratione proce£fiol'lemverbi efle genera., rionem.qnia eriam efle amoris.identice ell eae natiJrreoQ!l formalirer ~' & ramen p roceflio amoris

pon dl gel1~ratio. . 1 ': • .,

, ReJp. aliqui jl1am rarionem non eIfe eflicacern ~ , an earn veriratern probandam ;, riif accedat l'ati() , im~gi[lis,qtJx uullaceauscocuenitSpiruui Sancto.. Secunda aute m perfcnain dinmis hoc [peciale habet, (luod ex vi procerfionis comuuicatur illi inrel-

, ligerc;quop, efl: ipfum verbum.idefl eire imaginem eius aquo procedi~q1\Od non habet Spiritus Sanetus. Vnde cum addit D: Trw. quod inrclligere ef1: ~rfe Dei.ranuim hoc addidirvt rlgnificaretintdle(tioucm Dei.non efle aliquod accidens Iicuc in nobis, fed ipsa fubflanriarn Dei inrelligenris, & ideo Verbum dl Filius,' quia habet a. Patre eandem ua, tnrall1 qux eft radicaJiterinteilc8iua, & ipfum intelligl;re.,qLlod non difi:inguirur i rllbfUiti~ Dei rnaterial1tcl',guod non Iufficir ad coufhtuendum Eiliii nif addatur ratio irnaainis.vcl certe S. Th, Iolum probat Filium efie eiufclem natura: cum Patre.quia procedir per intelledum , ~ inrelligere Parris eft ~iu5ejfe ad qt10d [ufijcit idcntit.as matcrialis.

C<<.:terllln hxc [Qlutio, $.: deficit in explicandJ. me te D.Th. & in ip[a ratiope fi;:cundulll {C, .pefic.it quidem in mente D' Tb. quia cum g:eneratio fub~anti;llis poftulet duo, fcilicet , quod procedat in fimili~udinem fui principij, & qupd h~c {imilitudo fir[ubfl:;lnti a.lis: & in e adem natura non inprop rie .. tatibLls tanrum, & vtrumque pebet habere ex vi farmalis procefiionis vt gemratio.fubib.ntialis fir: prinmm quit:ie m Ceil ieer p rocedere, vr ii militudinelll bene probad de~e~ ex r&ripne imaginis, qua D. Thom. hie non excludit fcd fuppnni[. Quan.,. tnfi1 auten1 ad [ccundUIll fcihcet quod procl;dati~

{ . '

PrinlreP artis,

: 4S:. eadem natura, ita quucd 11;z:, fimilitudo itnaginis fubfiantialis fit, non probar 0 Th, ex ipfa ratione j013gmis~t(:d ex eo quod jntelligcre Dei fit eius efie ~ facie h,a,nc; prcbanonern.quod procedic vr Iirnilirudoin e;.dem narura exiflcns , co quod in Deo ,idem dl intejiigere, &. ciTe •. Si autem intelligerc non eft etle fJanll'x,kd alicuius proprieratis.iolum autem identice eft namravnon pro5,ar~t~qtlodh~c imago eft (ubfiautiotlisformaiiter, fcd [alum idcnticc, quia .. inrelligerc formaIitec Iolum efiet tunc e[.. fe, proprieearis.natursrautem folum idcnrice.ima go autern requijira , & inuenra in generarione de ... )Dec effe formalirer 1 & non identicefobflanrialis , ,qlliad~bCt eire Jl,'fl.lgo vr a([iDli~atiua J &:pmpaga-

, ,13 .. , ljuanatura: , vtipJ,a definitio generarionis dicit !I it) jimilillltiimfri111tUT4 • .Ergo D0l). probar D_ Tho. id quod requirirur.adformalem ratienern generacionis.nifi l1ecdfarioJ~pponat ,quodjtltelllger~ non folum efl dIe p.l;opritlal:i,s ~ fed formaliter ipfius }1atllra:, quia per ipfum propagaturfeu.ailimilatur ~n narura . .Efl etiarn contra rarionem , quia non

lutJicir adiungere illi procetfioni rarionem imagi. uis nifj. adiungatur , quod iI la irnago . Iu,bQ;Jocialis pt, alinquin non erit in Iimilirudinem narare , vt namraiubtbntia.Jisdt: & requiritur quod Gt ralis formalicer.quiaex ,i proceifionis, ideS! ex vi ter .. mini forrnaiitlirni , prout terminat genc:riltlp,llem debet efie in jimilitlldio{'[1) nann; .. 1:,: & conf~_ql.l.en. ter oporrer quod ex vi Iil~ proceifiours artiaga; eb

C Ie Iubflanriale, S; non [o!ll1U rnateeialiter, &'iden ... rice.quia uatnra.vr aatura forrnalirer Iubtlanria eft & ?o.n proprietasl cum fit rrincipium motus ~ &;

.qUletlS. '

sect:lldQtiices procefllonern voluntatis non eire ge nerarionern, non quia voluntas non pertineat ena

. -ad conflirutionem aarurse , ted quia non pcrriner principalirer.Sc.primario.fed folurn lecundario.ad generationcm aurern requi rizu r,gl1Jd ric p rocellio nature (ecundurn.id quod en prrruarium , & prin~jpale non fecund),!mici quod ell recundarium ~ & minus principale. Sed [011114 cit, quia gLner<l.tio \Irq; ad (pecificam, & toralem d.iffc renriam i,pfius ge,. niti atringir, & roram narurarn exhaurit f~ La ple-

pna,& perfetta fi rnilitudo.qualis debet die 6 genew rarioperfccta ell, quia drtntialiter gcnerano en proceffio in fimilitudincm narurar. Volle It eftpe r{eaa generano debet el1e ptrf,ae afhmilariua, In .diuinis aurern gcnetuio perfeEtiflima en eriaruin ratione generaiionis, ergo. oponC![ quod terminus elus formalis fit tOlU01 iQ quod (.onfhtuirll:uuram t informali, & fpccifica ratione natur:t. Jgitur vd "oIuntas pertInet 2.d ipfufll codhtutiuum n~turre

jn ratione formali, & fpccifica, vel (alum idemice ~ aut con[ecutiut. Si hoc lecllJli,el1 id quod nos did lllUs,fcil·quod forma!e conHimrillum natura: eUfa

hi intelJeS:blalitas in as:u puro,qua: eO:ipfupl inte1~ ligen:, non autcm volunras per fe,~ fotm~irer 10 qllendo. 5i dic:lmr ptitnupI)ergo verbii \"rfom}a~ ; lis terminus eft ge!1erarionis,llon (olfl eft Filius vt' I Verbum ell) & iulillca inrelligibili,(cdetiam ratio" ,r. ~lC voluntatis aditln~la' J \,l' ornnino falfum dl.1 ;quiOl ,;

;. I '

".

Difp.XVI.

Artie, II. '

421

in ratioue i V~rbi forma.Ii1T:mc habet perfdl.e & . 'A iritllU, nonjnrelligitur principium pro vt ordinat[l~'

;;.Jx.quare ranonem nnaguus lnbfl:aLlti~ljs & ad in... 'ad aCtum (eC110dUHl, Jed prv vt cO: ipte met afrlls,

rra ergo& fjjij'. fecut1dus,ideilprin~jpjl1m in.adupuro.Ieu in achr

TentZ· inllabis.Pilio ex vi [ue oroceifionis no c6- 'vltimo) in quo idem eft forrnalifsirne pnneipium."

municarur inrclirgcre actiue, lcd iutelligi paisiue ~ & terminus, primum & tltimum ; alpha & O. An

de ratione enim verbi -vc verbum iolum eft quod tir: vero poisic ibi inrelligr ratio principij, refpc&u jp~ :

inrellcceunucu terminus inrcllectionis , non prin- fins intelligere non pro vt inrelligero dicir aCi:llm '

..:ipium e licitmum iliius, ergo ex yi itl;}! formaliisi-. vltimnrn precise , fed pro vt patcH concipi i~b r.a.-,

rnz proccrsionis Iclum cornmuuicarur illi iplurn rione operaricnis ytegredicmis,qu'E Ialtem virrua-

iJlrcWgi per modum termini ,h~ guo Icilicet repra- lirer etsiinemer He in Dco ) iarn cxplicamns .

Ienrarur obicdum vt intellechl,l) non Intdligere

per modurn prin{itij & ;\.·:tus ) ergo £i rlli forniali- CoroHarimn fx ditlis +

r er communicarur narura , non confifncnatur a in iutelligerc.ted in i:1t!::lligi. R1~. nacnram di~li[jara

non conhil:ere io itjtt:)1Jgerc aCtino 'it prefcindic ab on intelJigi palsiuo kd v; cornprehendit vtrumque in, Ji.1 fila forn.ali ra.ioue , tIquidcm intelligere vt efl: actus pll rus Hahn Iumrnam & rctam p:; r fed ion em

in genere illtelligendi~& fic eft incelligcrc ~ inrel-

Iigi , & fiIlliliter inrelligi in attu puro "'ef!:eciam ip-

fum iueeiligere , quia' eft Iarrrmanaznaterialitas

per rnodum fubflanue , ergo eft ratio imelligq1di etiam aniuc per locum inrrinlecum ~& hoc modo communicarur Verba ex vi ru~ fQrmalis procefsio-

nis , quia cornmunicarur illi inrelligi vt dlin adu ,Puro. Oprirne ergo probauir D. Thorn. quod Verbumproredit vtfimilitudo in eadem natura} quia inrclligere eft: tire ~ Iumendo intelligerc vt eriam

inc ludit i p fum inte1! i g i re rrm natiue, quia. eO: aaus;

purus in genere inreiligibrli. C

~.rre ~OtUlH fundarncnturn huius conclufionis refumitur in hoc, quod illud debet elTe forrnale co .. (tjeutiuu natura diuinse, quod eft primulD & per Ie principium operarionis proprie & per Ie primo 'c,;0ouel1ientis Deo, id euim e Ildefinitio nata re , f ed propria operatic diuina eft intelligere , quia ifla (1pcratio t:11 maxrme Ipirimalis, & fegregata aporentialitare & imperfed ione , &. cl] prirna , quia operatic volunratis tupponie ipfinn inrelligerc fiqnidcrn ab <:(l regulatur &- dirigitur , ergo oportet quod natura diuma conttituatur forrnalirer per id

-quod tormahrer ell principium ralis opcr arionis ~ '. ergo nullus i..OI1CeptLls ante cedens intellcctualirate . -& adillam Iincarn formalirer non perrine ns , non ,poreH "ift: formalc conthcuricurn natura vt natura

efi , qUIa ideol efh;oncep[[]s [)atur~ Q1wd priJ1ci..., D piLlm opcr<).t1onis. Rl,lrru.s in natura diliio3. nOll pO-

tell iutdligi, quod natHra i1t priw;:ipiwfI per mo-

.. dumadns prim! refpt"ttu op~ra\jonis, co quod eft ;princiriumtJnqu,l.m aatus PU~IlS,.& con[c.:q~len~cr :j,tanqu;un attus iLl lllmnw,ergo:~ lp~a COl1n~n~tI?.,:ne ll:i.tl.r~ vt natura ~jl: aCtlls pun. lra caLlCJpl ue-

bet ratio prin,ipij, quod formalilsime fir etiam

, aCtus vltimus reu tecundus, fine quo non porefl- l!l~ telligi a8:usin lummo & actus pllm~) er~o nO.n pot-en: conihtuen-:inamram a.ans plln, allquamcd ... lettualitlS pn nwd,um aCtu5 pdmi, fed ipll:m in. relligere quod;;:ft 3.a:us ~lrimus,ir":l quod ~l) il.1:1 na~

!IJra principiu.& opera.tlo formalIt!;r comc!d~nt, licut In pedOna ciJuina, fuppofttum & rdatIo:VJ?-p~ qlp.!lcio dic-imus quqd!p Dco natllra dl pnnq:

C oUign ex. diCtis, in Deo nullo modo pofle cti~

. ranone noflra concipi inrellectualiratern per modurn actus priaJicomparariue ad inrelligerc per rnodurn ;lCtus Iecundi , Sub concepru aurein operationis vt cperano dicrrcgrefsicnem ab operaate , tolurn cuunenreroperatio ell in Deo . E~ plicatnr hoc.uam operano-dicit duo.fciliccc egreflianem ab operanre, & rarionern actus vI tim: feu iccundi , ratione cuius dicirur npcrans in aEtu & perfcetione vlrirna in genere operanili,& Ii (it ope rans vitale confliruitur in vlrimo <tau yita: ) c;uarcnus dicitur operans, non vt momm Icd vt mouens . fe, Dicimus ergo, quodii in ipfa intellect ione ,~~ fi deremus id quod habet de ..cruahta.:c, nn po Isibile~fi diflinguere in Deo rarionern actus prirni ad jntelligc::ndum& rationem potcnrie non Iolum formaliter , fed neque radicalirerfeu virrualirer , nOD [OIUD;l per modum principij proximi, feu.po.re.:

, riz fuperaddire , red neque per modum prnlc1pl J radicalis & virtualis, quod. aliqui Iaciunr deneganres quidemDeo conceptum intellectus per m~dn?l potentieproxima & Iormalis , quia imperfectio cit, non ramen conceptum nature difhnEl,= ab aftu [ecundo i[ltelle8:ionis per mcdnm potentize feu principij radicalis vel virtualis . Ceterum Ii conlidcrerur in ipfa operarione non id quod efl aCtu5 .vlrimi & fecundi ) (ed id quod egre[sionis cit :i I?oncipio operance abJtrahend0 ab hoc, qu?d. !l1ud principium [e habear per mo.dum actus prJ~lU,;[!rn aliqua imperfcdione vel mmorj~a.~c (r:mo cuim I,:grdsionj~ vt fie ab aliquo prillClpl? non conrr~dicir aaui puro , YL patet in per[oms proccdenribus ad intra)t1c non rotell iuucniri in. Deo icrmaJilcr principium op~rJt1s i quo t'gr~JiJ.n:r 0PC:;ltn, illuenitur tamm eminitcr & vnw:\!w:r,qUldq.lid in creatis habetur de perfdti{Jno; opertl.tionis

cgredimtis;i fiJO principiJ. .

R.~lin vrriHlgue parris few,lin; r ex co guod IDDeo exc1uditnr omnis rario, & vmb~J, J.Ctus primi re[~ peCtu a8:11s icclmdl propttr radoneul :tctus pLIi'l > & exclllliol1.J!m omcis pot~nti";\,li(<l.cis. l\.a,io vero &.conceptns egrefslOllis in ipCa oper.ldone CXc!i.ldirur i Dec propter racionem juaJliv:= "niLatis,qll~ nOn compatinlr aliqu;lm dIi1inCt:ionE 1n hi~_ll~:a.: ~{~ c abfolut3, & vbi non oblliat relae:ua OPPOhClO, 11- ,CUt inter perfonam procedcnt~m , & eAm ,i qua procedir,n enim egrccico!"Ctur opcra.tio ~!Deo Opot ~i!~ct dlfl:ingni a i!.!o pjuC'ipio·:i quo e.g:-eci1LUr ~

h egrd-

Qprefi.XIVi

t·-

r.

.. fi egrcfsto rea.lis ell, CJua ratione D. 11lOffi. docec ll;fra J Cjl:a:l1ion. 25 .arric, J. ad; . Q-t!l·d ill Dtoptuaw· IlJr pOI4'lltia quamml! .1d boc ql!Qd es1.pri.1U~Pillnl rJJe..'llls 3 Jlon~lI;em qwnutlIn i1JhQC ql;od efi},nnc!.F1J 1ft11?1l1J., q!l& ett alliina eJJemilt, 11ljl !orte/ttllflau .wodu 111I1e!lrgtnah p~'o vt rlilljllil ejJenrj,:l ( qll& ill fejimphetteY pr~ba,bel qUlli'fld puje{1iCJr.iJ (:11 ill relnu maw )p~teJt mt!~ 11:;'10- fib fa/j01Jt1 sCliouis 6 Jitb r,rtiam p~lCIltl,tl 11 wt en« tUtelllgttur & ftt b 1a1i~ti.C JUPPftJlti babelJtis 1I111lf am & fit b I" i1llor.e nJlrlY,d ta p. Th. ~a; authoriras manifdie explicat hoc no:' t1rii corollariu, N:1.m in Dco inueniri potef poren , ria, fccundum quod potentia [e habet ad c!TeCtum, Ieu ad terminum ) ficut etiam in nononalibus darut potentia generaziua rerpettu perfone non refpc:8:u aa-ionis geuerarine . Et ramen inuenir D. Thorn. pont: reperiri iecundnmnoflrum modurn intt:lligendi ratione principij refpcdu aCtioni&,p:o ptct eminentia diuine eflenrise habentis in fe quid quid perfectionis eft in rebus c reatis , & fie poreft concipi & [lib perfcctione aftioni6~& lub perfecrio ne pot€ti([. ~od ego explico de perfedione actio .. nis &po~enti~ iubccceptu principij & aa-ionis, vt 'gre!Iio non tub conceptu a8.us primi ad Iecundfi 110<: enirnnec formaliter nee 'firtua.!iter pateil in-

ueniri ill Deo • . .

, hilque ratio aCtus puri in Deo non compatirur aliquarn rarionem aCtus prirni , neque virrualirer ~ neque formalirer , R41ia eft) quia non potefl con-

, fhtuiconceprus aliquisin Deo , qnanmmcumque p~tcirllS, & in co ill quo vn(i arrriburum diilinguirur ab alio , nift ineaprzcifione ingrediarur ratio a8:lls puri , ergo ille primus conceptus intellcctualiraus l Iiue radicalis & remorse pro fubflanria, fiue formalis & proxima pro potentia inrellcdiua non poretl concipi in Ireo, nili rub cO'liceptu aaus pud 10 linea & 01 dine intelligendi , fed incipiendo ab a8upuro( Iicur incipit ornnis conceptus cuiulcurnqLlI;: artriburi vel lei diuine ) repugnat non incipc .. re abipia adu vlrirno , qui en inte lhgere fed ab ali .. quo ancecedenre > & dicente ordinern ad iplum vt &£1 vltirnurn feu (ccundurn in genere aCtus·, ergo irnpliczt inte Iligerl: aliqnid in Deo per rnodum intelkB:ualic;>.[is in aau prime etiam virtuali , quia. hoc ipfo non erit conceprus aCtus puri in linea intClligibili. Minor probatur , quia aCtus purus for .. u1ali1Ii1Il2 eft aCtus [ummus, & vlt ra quem. non eft ;trtualit;lS imaginabilis, ergo incipit ab attu vltiIUo, in eo genere & linea in quo aaus purlls efi)ergo fi eft adus purus ill genere mtelligibili, oporter ql.:ou in. illa linea in ordine intelJigcnd; incipiat ~b aan vlttmo illius illLmlque formaliter in ilia co C~ptu explice t & indudat, boc autcrm eft intelli~ g~re qui elt aCtus fccnndm; . Confequenti:t vero pater, quia fi in lineaintelligendi diuiciimus virtna .. Ii dil1inttione duos conceprus , vl1um qui antece~ ~at inteIligere vt db.ailS ii:cundns, alium qui fit. lp.Cum intelligere, de illo prima fie pr:rcifo ~ di .... f:hntto inqwro an intdliga.rur vt a8:us pUrH!:. in ge ... nere intelligendi, vel nOD· Si non ~ notldum intel .. ligimr vt confhtuens naruram diuinam qu:e [olum eH afius rurus. Si prirnllrn , ergo iam ibi rducet

Prime Parris ..

. jtJllltn intc11ig.erc in aCtn Iccunde , & flc imp()1Iibi~' le dl:etiam per rarionem noltram concipere ali .. quid in Lieo in linea inrelligibili, vt radicaliter & fondamcnrallrerfe habcus ad iplum inte Iligcre.ci) prima eius radicatio &.conftitutio, Ii diuina efl , fund etur & incipiat ab il1tdlig~rc vt eft actus (c" cundus J hoc jpJO quod incil.'ir J ratione aCtu's

puri , _' ~

C..rtcnmi fi ill ipfa iIJtdkl'1:ionc confideremns nO. id quod dt vltimz a8u3.litatis in genere inrelligibill, led id quod opcrationis dl per modum egrcf:" fionis a ruo principio, hoc dicimus non reperiri in intclleotione leu ope ratione Dei formalitcr, reperiri ramen virtualirer &. crniucnrcr iuxtaaurhori-

B taremS. Thom. Iupra iud:.tCtam, quia hoc non eft. aliud quam Deum propter cnllnemia,n ~us pu .. ri inlinca inrelligibili , habere in vnirare quod in crearuris ell: pet Fh.Halitatc::rn & diH:iu6..ionem 0-perationis egrediernis a. (\10 principio l operario aurern Dei fi egrcdererur realiter a fiiopnncipio 1 diltingueretUr ab illo quod in abloluris Ita re ncn J?Otefl-. Hie e.rgo modus habendi vi~rualiter ~ erni ... neuter In vnitare quod diuilnm en: ill cre atuns, [0" lum ad [twit vnicatern in ))00, & dcitruit pluralirarem & diui Iionem inter aOLolmas pCl Fe B:iones:l qualis ell: in creaturis , At "~ro virtualitas adus prirni & (ecundi , (ecundum quod ratione noflra difl:ingumur1aliquid minuunt de iutelligentia adus

C pnri, quia hoc ipfo quod difrin~ltendo arrribuimus Deo aliquidanre attum [ccundulTI ~ pro tunc nondum in ilIa intelligimus rationern puri a.au~) quia

hie non ell: fine vlrimo aau 111 ea linea in qua debet: concipi v t aCtus purus • ..

sed dim, intelligere in Deo dicit ad.ualem ten ... denriarn in obiedum , fed poflumus in Deo diCI:inguere ratione nolbra aliquod principilim virmale & radicale r~(pe8lJ a&ualis tendentie in obieB:um ergo darur in Deo aliquod principium virtuale inrcllectionis aateccdeater (e habens ad ipllllll intel ... ligerc . Maior eft cerra, quia Ii imelligere fumamr pro aliquo antecedente actualem rendenriam in o biectum , i llud non dicetu r intelli gne in aCl:u Ie .. cundo ~ quia non adu (ecundo aringic obrectam J fed eft at<aCl:iunfil illius , ergo per modum principij & actus prirni , cq;:o vt fit ip(um inrelligere

D oportet quod fit aB:u actingens obiechtm. Minor· veto ptobatur ,nam in ip:a actuali lttingelltia obiew ai intellectiodinina paten: compari ahqua contlll04 genda·ialcem quantum ad denominationem ort" ex. obieB:is attingendis, Cjtua rlmlra ex his.qu~ lflOdo vlder[cienria vifionis polfer non vid~rc) in iplo aUteIl1 confhctltiuo diuinx efirntia: no poteH: com~ pati a.ligna contingentia etiam quol_d dcnomin a .. tiOllefl1, ergo oportetbtl!ri quod cfl: juilicicns flln~' damelltUD1 ad difiinguendllt11 hoHro modo intelli ... gendi inter con Hiruriuum diu ina: natura: , &intel" ligere in aEtu [ccundo J vt dicit ati:u"!leIIl tcmdcn.oi dam in obieetuOl. ~otiefcu01q; €tum veri~can. tl:r aliqua cOllttadiCtoriajndiuinis, ctlfimd.a.tnen~ tum ad di1tingnenduffi flOilra r<\tiOf\e jnter tah pra: dica ta; £lell C qui a c lleri:9~ c onu~riit comUlu.ni.;.

'~" . ca r~ ... :·;~

Difp~XVI,

~3.ri dl f.llffi~icus fUI.damelltLltn ad d..iftinguendUlIl .urer eticntiarn & p.;.nonam ratione noflra.

C01pr. quia .. k rarione viuenris eO: vt in actuali . yi[a JiC:i.:ll.r Ie iplilm rnouere & re perficerY'~ Deus »utcm vnnr :liti!- Perfe8.iluma inteHe¢liij3 ~ ergo jil ea {)1O[.('.t te I fed hoc non, facit producendeaum vitalern torrnalirer , ergo virtuahre- > ergq aJllliw:nd::r, dl iQ Deo dinin~io vinua1is principij

j e mouenris & ipfius atl:us vitalis, quo fernouet ~ pc rficir Jl~l1t adminirur dtflintl:io virrualis immu, rab~liLati.J & ~cemitatis,quia imrnurabiliras 1:f1 r~.,.

rro Ill1118 • .

. aup· negando minorern . Er ad probarionem if", lrus Jicitur quod in aquaJi attingentia 0bka~ {ecuudarij pote)l; iuuenin aliqua denominatio ex:.,. r riIil.L~I.:a. (:omingentia: om. ex obiedo ipfo ~n tal~ vel rali t1~t~ cOQting-entia: pefiro ) in quo non habet net;:c{]q_nam cormexionrm cum O[l!o;!qo p!ln1a~ rio t~li~ cognitiofli:s W uin~ J . fed dependennam a de~rl;to 1igerp Dei. In a,t~inge{1tia autern obicct] pnruq_rij ~ &. eQl1lII1 qua: nec~ffi\riam connexioncm habent CI1!ll ~Uo , non aqatirtic ~p{um ~tl:ual~ inte • .,. llgen;: Pe,i aliquam ~enomil1arial1~ ,.ol\t1n.g~I1:'" n.e , VQd~ non ;equirur quod co~tUquu~ diui, nz ~l~tJ.lr<!; ) anrecedar ip{lIm . intell~ere. Dei ab(<;,Iute & fq:[J~~urn ~ttin.genel~m Oblcch p~lmanJ~. fed' q~od ~ntecedat inrelligere Dei fu9 aliqua conot~tioue vel refpecm parriculari ad'[fat~ras_,(~~ cunQUOl quem non confliruir fed [e habet vt strnborum , V~de etiam , ve infra dic,:emu5, dantur in. DeQ ali9ll~ arrribura pertinentia a~ intellectualira-. te!l~ DC1, vr Iapienria, prouidentla, prudenna ~ ~ hfTlllia, & idem ttl de viRont: lnruiriua crearurarum. Er hoec runt vere arrributa & non conlhru~illUm, quia non dicunr ipftunin~lli.gere ~.b[olutc iecllndum [u~rn a.aualit~tem &: vnluerrahffimam pc; ~fe&ionem ~JC'd vt exp Heat parriculares . con~o~, tJ.(l~)tj"es vel re[peCtus ad creaturas ~ rub q~bus intc::!hgere vr relped.iuum > 1.'11 attribu~um (10)1 ~.et vt ab(o~mum in ad:u pura meelligendi . Nc~ dicitur , ContHl£entI~ conuenire vel det\Qnunan;tp(am In~ td.l~.aioncm J quia ita oritur a Deo vt potfer non oqn. > n::!ce{l:it~s vero ex eo qued ira oriatur v~ non

_ . pO(SI~ 0911 oriri : narn vt oflendernus qua:.111one [~,~ 19· agenres {ie achdibero Dei t non ell in Deali-. ·~'I' bcrt~s, neque contingenti;! per hoc quod ~aus :;. PGf~lt vel no~ poisitoriri,quiain pocnoo eft lIbel.,

:1' t;l.S 111 Deo,cum in eo aCtus nOM oril:ltur,nec p~f)ce-o: ',i;! da~(ed tIt ipfa fubftantia Dei: ~ed io hoc. fiat 11 be r ... . ; tas quod (ubijciat rU<B voluntarl rem vohtam crea~ ",iqgtactin~endo ilfau1 (en. imu:mtando., ~e! r~l11~-· , ,'qw;~do. Vnde non fequItur, quod llltell~tb~ 10

:;.l?l~~.penominetur contingenter vidct~ p~r refp:.

~ Old tuum principium a qno pofsltDon arm.]

. rconotarZonem ad obie¢tii qupdPOtef1_Offilt

: rc rub excn::irio c:~f!:endi .

'. , .Ad:cilrrfir. Rr:fp. CjnQciin Deo vita dicitur (e m~.,. rtmotis Itnper;:fettiolliPUS) & (ine motu all .. ,v.e! egrefsione aliqm;d. [l,lO pr~ncipio quod ~,t Us prirnus. Quando autem ~nfert_ur: .Ergo f~ ijl0\lCt J diftingu()~ V!rtu<\.hle+ Vl[tu~o.

Artie. II.

.::J>J+#iN

t ,

A litate diflinguenre principiurn mouendi & terminumteuadum {ecundam ad qll~rn Ie mouet.negoi H0C enim nee per rarionem ill DeC) poflumus difiinguere,nili ip{[l1Jl principi um concipiamus ranquam non pururn acturn , Ii przfcindiraus ilIU? a,~ vltimo a6u; Virtualirare non diflinguente pnncr- ., . pium manendi ab actu (ecundo, red forrnalirer in! cludente illum , concedo , Et tic dicirur Ie mouere

in hoc fenfu , quia per fe ipfum temper ell in aa:u Jecundo, ad qU~[]1 pemenit viuens creatum [e mo- .

uendo de aftu primo ad (ecuudum , .

$olmwlur argrmICFIt.1 _

H P Rim6 ;1rguitu. r ex qUjblJ~.alUl aurhoritatibus D,

, Thorn, attirrnat enirn quod in Deo intellige-

re , & etle Ieu ellentia qiQingulltur ratione> Iicut; & iptum velle.ergo Ienrit non elfe fo rmalirer idem fed folum idenricc, alias nee ratione diftinguereutur curn fundamcnro in rc . Anteced. couitar ex primo ad Anibald. diilinct. 3 ). quaft. I. art. l, ad ~. vbi inquir. Quod. > s= illtciligere'ejt idcm~e, (11m efo Jellli<l, Jed dijfemJS raliolle J itll &- velle , Et III hac ~ 0 pa.rt. queft. ;lG.art.~. inquir , QIlM.ill Deo e.le & iuulligere cfi idem jfcupdwlI rem, (cd 1101% fer;llldllin i1el~lligem~ rsuenem, ergo folum rdenrice & non t~rmali~ rer funt idem mielligere & eflentia , &0 conlcqllen'-' ter non eftformalC:l;onllitutiuum etfentire, Er ex

C proceffu h.UiUSqll~fl:iollis Inmirur ~tiam ;t.rgumen., rum, quia Dill. Thorn. -di4ic in eius principio : . Se hucufilue egiJf de jiMtfllitiA JJ~i ~ nanc alJ.lem illcipere de

. opewione > ergo Ientit q~04 intelligere non confbimit [Ubfratlti~ql, fed poft I;onfl:ttl,lt~m) imporcat operationem , Similiter in articulo primo proba~. cit Deum effe inrelligentem quia.eft irnmaterialis, ergQ int.dligere fupponit aliquid qUQ.d Iir radix ad quam contequitur , & fie ip[u~ lQ~e1.1Igere non e~ prima radix, & primum CQnfilt~nUll nature • C~tt.,. .fr. quia S. Tho. fzpe docet ~ .quod-effentia Dei d:t iplurn eius efle > vt [upra.q.3·a,rt. 4· &qLU::lhon. 7-' arricul.r.Sc fimiliter a.fqrmat quod nomen maxirne proprium Dei eft cjlefeuquidl, vr conllar ex primararce, qu:dtion. I3 •. articul.l,I e , ;~prilllo .coq .. , rra geures J cap it. z 3' vbi expre[se dicIt! ~d :pJum diuil1um effi-rfl f~HjJent.i.t ~e~'qlW1Jiw > wopnum au'"

P rem nomen eft quod iigruficac p.t:op.-rIu.!ll concep .. tum rei; c:rgo forll1aJis, &proprlt1S' Del conc~prns.

ell ip(llnl e1T~ , .'.. .

ReJpQrnkt. ad.primaloca qUQ~ mpnmls:p. Tho.

Donexprimit:ib.i formalem utlQoe.m. ~att.ll,;£ vt na· tnra dr,fed.t ran r ce ndcnti am cJrco,tJa: L~u 1 p.fius I!: If c increati eiTe ~utemincre::.tu.tn vt.tranlcendent~r [e habet ·a.d nata~4l!l! & operariones.~ attributa,llOll ell inconueniens, quod nofi.m ,marto imelligendi'

. diflin~arur ab intcUigere, 8; ivclle >. faltem quia ille concel'tlls e[[enti~ tranCce!1dcma.ht~r [e hah.it ' l'Ion autem ~Qncept1ls v'Oiendi 1 aUt i~telligendi • Loqllendo a.llt:!m de conceptu na.tura; non vt tr.J.n(~ _ ceudentaliter [e habet, fed Ct:cundum:gradu.m dc--t. ferminatum confl:i~ciuum rub fpecificatiooll ope~ tandi;vt .dithuP"llitur ab atuibl:1tis.,,&pet[oai~~ &C.,

. ~- £,

r~c numquarn dixit D. Thorn. [OfllOl i£lendd: elf~, A diftinCl:mnfic;n communi, ~hl<:onfuf<> feu tranf.

j£k11l cum inre Higere J & rarionc rar!u'i~ata dl~.·. . cendenrer : tumendo rarioaern diuln[ enris '. quod

fiioguiSee undo diei potel1 qUQa. D'.1 ho. rn ~uo.· . . dicit effendi pelages immenrum iDcJude~lclo for-

bus prirnis loci5 loquitur de d111m8lOne ratlonI~ 'l'llillitatem nature , &. artriburorurn, & omnium .

" ratiocinantis > qu~ re tm:t_folum ex part~ modiqu9!in Deo fuat , non aurernexpacarformale ~ ac

\ fignificandi"oon ex pa:!c tel figm fi~a~z,& intcllc- dererminaromconftineiuue: naw,i Jue concepru fb:. Er f,1l1darnr hac ll11J' Th?m.lOtra qU.a:fiwll,·nanm:t) &. Jiftin8:e.conciplt-ur zb acrribucis , &.

41. artlC:.+ a.d .:ertwm vbi mqult. Q14otl. reJ/?i!cll1 m.,. operanonibusyvt Iapra iall)~xp1kaui lI1uS - Er per

uU,gr.>r&, & vcllc nonJ:luMfIY "Jlu~potcnm~ nifi (cculldtl'~ hoc Ioluuntur OllineS rationes ~U~ aHen..f poflunt

tM,sHlIl nne! bgettdt , f.Y jigllijicalltll t,1tItltm prollt dwer J'~ a d proba ndum naturam dj l!,j nan i conlli ru i pe r ·elk:

r);adejiSIJificl1if,r:n Dco ime~le{fum & #mlligere cum t a« ~ fe , vel per liibllanriam infinilam ,pmbaHt:wim

wry /Ii; c[ftg 0" Dei fit fi(if effm:il t:~n b!Jefts pmuipwnI • de confhturione dfcnria: Dei Iub ratione comauini

leaD. ThO'. vnde colligitur quod aCtus inceJligen- cans increazi , lu;1ti'ub detenuinaeo coaceptu ~ &;

di, &. volendi non habent dilhnEtionem ab intellc- gradl! nature •

. [til, & volunrare nifi exmod., iigniilcJndi qure eft B Secumlo Mguil. Q~ia.illteHca:fode ruo drentiali,

tlH1illdio rationis rariocinancis , led quia adlls vo- & foraialnfirno conceptu dl operatic , &: eft a8:us

jendiiniportat 3qurn coufecururn ad ipfum inrelli- vitalis, ergo repugnar quodconltiraat narurarn 0-

gere noridicit primam rationem conflitutiuam na- perariuarn & v-illt:fttcm, led quodlupponat con(l:i-

rurz ficut ipfum mrelligere quod non coafequitur tutam . Anceced, cerritlimum videtur , quia 'inte l-

ad aliquid p rius . !echo formahter reddic aau intelligente m, intel ..

Nee rrgel id quod ex primo ad Anibald, cirarur . !igens autern vtiatel1igens eft operans , quia non

quod Iicur differr imelligere ab effenria J ita & vel- dt in otio , & quiefcens , (ed Yigilal)s~& agens in

le ;comparat e nirn iote11igcre, & velle quantum Q(·IaJ.mlll1 intelligens ell, & liOlilirer viuir adu ill-

I1dg-cnus difiincrionis" (ejJlcet quod noo difl:iogua- td.Jigenqo, ergo intellectro & eft aCtus viralis , &

rur realirer , tc;d ratione, non quantum ad modu:m operatic ex p'roerio coucepzu , COI,lcYllC'f1t. v~-

dilliACtionis,kd illtdligere diftinguitur .. irione ra rocoaiiar , quia. operario latd)i:;l non pntell IllJi.

rieciaanre ~ & fecundummodum figI'aificaodit.tn~. vr aliquid ab alio , non cairn (min~ls dr~'lltlalis ell

tum, quia conffiruir ipfam naturam madu pure &: C ratio abopC'r:ltloni~ quarn ratio ad rdJ.til)ni 1 e~go &. vltimo, velle autem [en voluntas ratione rario-tiIpponit aliquid prius i quo fir. ~i'11ili!:r.:r actus

cinaca ~ quia confequitur ad ipfum inrelligere , & viralis (upponu ipium viuens quod tal! adU'iCCIHl-

eonfequenter ad naruram iam conflirutam , earn- . do viuar , ell: enim de ratione viueutis 1 quod mo-

que Cupponit • neat fe, ergo oporrer , quod.anre ipiumattum qui

.Adid quod adduclrur ex initiohnlus qml:fHo- eft ficut morns viuentis , detur ahquid conltituens

pis refponderur, quod vt aduerrimus in explica- 'jp(lJffi viuens vt (it mourns (e , [olus en;m 3.CtusTwn

rionerextus huius qUillf1iollisllon dixie S. DoB:orJ apparel: quomodo rnoucat Ie, nif aliquid ialtem

fehucu(gu~ egilTl: JI! natura druina , fed de his qUa! virrualirerdirbnctum prziupponat prills.Cor:,fi'nr.'·

pertinent ad Li.lbfl:antiiDei,nec dscirfe modo cofi~ quia penone ideo nan contl:~(l.j_ulltur oll!i;lne, Ied

derare de Or?erationibllsdiuinis~!cddc hisqll~ per- relatione vt docet s. Thorn. Intra quxfilOO. 4o.ar-

rinetlt ad operarionern Dei. Egir ergo hucutque . ricul. z .'I."}lli:a_ origo vcerig» Jici[ e;:'TdTione III Ieu

de his qua:: pe rtincnt adfubtlarruarn, idel] ad enti- proceifionema l'erh)na,';;:' ira (llpponi!; cam, non'

rarern increararn D~i ~ [cc;:undllffi conceptum enri- I conrtimit, fcd edam operatic vr npcratio {uPPQnic

utiuum feu enns in crean qui eft communis; &: operans vr ab illo fit; ergo non cOllfHw.itiHud •

qll3fi rranfcendens in Deo ad naru ram , & artribu- Deniqueconceptus natura; ell conceptus principij

ra, & perfonas 1 & operac.iooes . Ex hoc aute.m & radicis.operandi I quia. natura efl P 1~llClpirl pri-

Iozc incipir agere dc hisqua: pertinent ad opera- mum morus &quie[is, ergooiii inaertarnus defi-

tiLlne~l Dei, perdnet aurern adoperationem eriarn 0 niriones , non pOi1utnus conceprurn naturre rranf-

idquod Ie habet per medum nature , quia ex ope- ferre in . Deurn nill ibi conHiluan1Lls rarione orin·,

ratione vena.mur prQpria.m rationem na.tllrz &: ill., dpij fah:el11 vinuaJis re:pc:chl. intillc.:tiO'_'!is ;"t ;1-

creatisnaturaefl radix & printipium op-eratioois, 8:l1svltil1'lUS eft ~ dcbecenim iI, a.tl:u;o; ~He princi.

in Deoanrem eft jp(e actus vltimus; qui a.pud· 1109, prams. .

d\:operar:io, eo-quoci narura conllituitur per mo~ R~Jp. quod de ratione operation is qux dl: acci-

durn aCtus puri ~ &. confequenrer vJtimi. dens & fupe radic:Cta operami ell q\l()deg rediamr .

. .Ad (O~if. refp· efl'entialn ~ei eAe filUID eWe & na~ ab ip(o operamc, dO' ra(in{1c, amt:Bl operationis

tur.m Dei ciTe [U1.!lll eJfe > {c:d hoc etiam habent fllblifkntts nOll eIt quodegredi:l.:Llr, kd quod fi~'

pet[ona: & attributa,& operationes Dei, quia om- aa.tlS v Jdmns id~m exii1cns (11n1 optta,mc; & fi ell:

Ilia [uut (uum efi"e & a.Cl:uspurus. Vnde ex. hoc no idem, nee opponirur ei re1atiuelicurperii!Jn:r, n.on

dikemitllr.quodeife fit fot'maJe c.onl1itutiuum na- patdi concipi vi:<'grediefls for.Inalr~er:;·Et' vltert~S

tut~ > fed pocius quod traolcendenter fc habcar • fi ilIa openitio fie iubllJlens !irprifl1.1 & propria

Dicit.ur autern quod lyq"i efi , maxime en propnu jptius na[lIr~ (eclllldufil gr.'dllm nam,ra:' ~.qu~ eft:

nomtn Dei, f~ul1duffi rationepl in ereata: entita-- actus purus etiam in ratione nawra::,. confbtucre .

Us ~ [ec;:und4m idquod diuinum tit & 01 I::rr;;aturis ipfalll debet in proprlodk& fOIllla1irat<: tOllis na-: ..

. . tunt .:"

";'.r'_:

Difp.XVI.

fll~~()ddico~ddi{l;~naionem volitionis ; qu~ e~.La:ID dl: operano rubhfi:~ns & Iubftanria ipfa. Dei tl~Oml?US non conti:.itUlt natura, quia Iuppcnic _3ham prrorem operanonern l velle enim (upponit cegnofcere.S; appesiriuu non fe habet vt gradus,&

formale confhruriuum in naturis ~ fed vtconlecutum ad gradum cognofciriuurn . Non ergo ell: de ratione operationisegrcili.o ab operante raoquam ab aJiquo diflinCto fi furnatur operatio femotis om nibus imperfcdionibus in ratione adns puri ) fie enim impoflibile eft quod diflinguatur ab operate. 501ft ergo ratio operacionis (ecundum C€lllceptuLU egreflionis ell in Deo eminenter & virtualiter ~ vt explicaturn ef1:,quatenus In Deo eadem enrira, s e .. minesrerfacir torum quodin rebus creansfacu operatic. egrediens & principium a quo egredirur. In ratione ramen adus (ecundi.neque etiam virtua licer,& e rninenrer di£l:ingui potell a fUD principio taaquarn ab a8:u primo.eo quod vtdiximus ea qu~ diHinguntur in Dee nofho modo concipiendi ita de bent dillingui , quod vtrumque maneat aCtus

.purus in concepru nollro non manet antem actus purus iJlud extremum quod concipirur V! ihflin~ cwrn ab aR:u vltirno ,. & Cub ratione actus prirni ; <J.uia altus pnrus omnern rationem a&ualicacis in iua linea includir , q!!i a ad nihil (ua: linea: maner in potentia: ergo ab aau vltimo fecerRi non poteIl:. Et eodem modo dicimus dad in Deo ranouera viuenus, & vita: perfc8:itf:mz non quia fe moueat de afru prime ad Iecundum eriam per dillin8:ionem

. virtualem nottri conceptus, fed quia fe ipfo can .. tbtui,ur in aau vltirne fine motione ab alio rt Cu. pra explicauimus, & iie habet vitam remota omni porentialitare.Sc omni motu egrediente de paten": 0<1. ad adu, vetde aCiu r.ad 2.Ad CGtlfi. ref.quod 0-0 rigo non confhruir perfonam rub concepru Qrigi ... nis • quia non importat rationem incomunicabili .. rans formalizer UCI:lt' relatio ipfa qua: ex fuo forma. li concepru oppofirienern relatiuam facir & confequeurcr incomunicabilirarern & diflinctione. Yo ... ·de ad conitituendam incommunicabilitare & ration em di fh ncb onis non ita conducir Iormalis con ceptus origmis Iicut relationis; perfona aurern in(:{)o1unicabilitatem irnporrar , At vero inrelledio non HJ formalitcr Jrnport3t ex vi Cui conceptus e.. grdIionctn operarionis ab alio quando purificarnr

ab ornni lmrerfewone & reddirur actus pUnI!, ficur r acionem vltime aCtualitaris in linea ilitelligi .. )bili, & hzc forma-liter conducit ad conftituendum ~adLm nar.:ra: quod eft I'larurain aB:upuro &in ffiunmo gtadu vjrrr \,f diB:lllll eil .

~ oAr v!rit}'l11r. pari em huius argumencirefpondeWIr ) quoJ iila definitio ,& c(iceprus formaUs natu!re nnn debeteodem modo inrcl1igi in omnibus na. ~turis,icd pr0percionali modo. In illis enim in qui· 'bus (per aria accidentalis cfl,natu~a aotem non ell

. at: us purus, oport~t quod oper.atl? .[uppOi~at .n~: turanr conffitutam per mod~m radlcls & prlnclpl J, qtwd fit yittus & actus pfltnllS. In Deo ~l1tem .cuilrs nauw~ efl:aaus purus , & operatlO eft ; [ubfifiens , pertintt adualita.s opera.tiorus ad

"r.- _-'"

Artie. 11.-

Aeon fl-ituendtlm gradum illius nature ia ratione fummi gradus vit~ in adu puro, Vnde cum non dicac operationern quantum ad modurn egret!ionis formaliter ) ncqne dicit narurarn pur 010-0 dum principij J nifi tanntID eminenrer vt ex .... , plicaurmus , non autern difhnguitur ab ope-ratione edam virtual! di£hnB.ione ranquam actus prirnus a Iecundo propter rarionem di<!tam.

. r1timo arguitut ex P, ArrubaI. vbi Iunra ill/put'.

2 S. Deus clt primurn inrelligibile tanquarn obie. aum, cum fit pritnum ens; ergouon potelt elfcn~ .. tialiter contiflere in ipfa intelleccione • Confeq, · probatur, twn quia intellectio non porefl dre priB musi intelligibile Iicut nee v( ilrzio prirnum apperibile vt docer S.Tho. 1.2, quefliou. I. articul. r.ad fecundem, turn quia ifla inrelledio dato quod non

· prefupponarfubiectuei cui conueniar , quia Iubfi,.fiens efbdebet ramen habere obiedum circa quod verlerur, & a. quo (pecit1cetur) fed non aliud quam

· eflenriadiuina, Beque enirn ab aliquo extra It; :p.::cificarur, ergo differ< ratione iucellectio ab etseria Iicut ab obie8:o figuidem obiectum , &;; intdLEtio diuerfas habent difiinirioues.S; ratlOllts,[JJ.m mtel lectio vr inte HecHo explicat rariouern actus yiwlis non autern obiedum vt obiecrum > & intelledio dicit ordinem tranfcendenta1em ad obiedum ergo ifla duo explicant aliquam di flinctio[Jem .

CM{i7mamf, quia {i inrelledio confhruir natu ...

C ram, eonueniet illi ranquarn principio operari, operationes voluoraris & aaion~s ad extra, &

. fie ifla propofitio erit forrnalis.Sc non (alum identica. i ntelle8:io vult vel creat, Iicut natura ipfa vult. Similirer omnes proprietates feu attribnta conue-: nient ratione intelleftionis, ficut immenfitas.arerrutas,& fimilia de quibus ramen S. Thorn. eglt an te intelleB:ionem, quia videlicet ad earn non can. fcquunrul' ,

DfPiq;conlir. quiafcientia & [apieotia) &pro .. uidenria diuina fimt atrribura Deir. & [Jon ipfa. natura Jllquidem habenrfe vr virtutcr quedam inrelklItuales. V ride dicit ChryfoQ. homil. I. de j9COp rehentibif Dei natura: Q!.!}d fapienti:l ill Deo ex jidJJiawia eft. Et Niflenus in Iibro quod non Iiinr rres dij exprefle ~icit;Q!1ud en qlliulls Deum nommamus tl~n

.B fum Dei ejentitt,fed ql/l1 ji lirclJln_lftt1Jt ipsu vt imellig ere & v:derc:ergo nO. porcfl c6fhtui natura per ipsu inrel .. Iigere.quia hoc circunfla; iplum ,& fapienria quz eft quoddam anribntum e(1: quoddarn inrelligere,

Rcf/'lll1dcttlr quod Deus ell primum imeUigibi1tt per modum aB:us puri ) & ideo per locum intrinfecum> &. formaliter ell: fua intelleCtie, qUt efl duma perfeeHo & actus iplius intelligibilis) & fie in linea intclligib;li qua.ndo eft aB:us purus coincidnnt forma!iter obidium, &- adus imelligendi, vtdoc-etS. Thorn. hie art+ad fecundum $(.

· tertium,quanc_io autem in prima fecund!! diCIt quod aCl:us.voluntatis non pordl: effeprimum appetibL .le~loquitl1r de volitione creara qu~ efi accidens]&, in~l.Jget Cpecificari ab .alio extra fe) volido aurem~ ill crcata hoc nOn indiget, Licet, qui;;t voIicio iam-

B bbb fuppo~

.'

~>J' /i,~J

~~')t6 Qyre£tXIV~

, ,'~ , a: m sd'liJ.inmJe 'A' tu,&lioeai1U:eJligeodi,fc:dmedianteritioneadus:

~;:, '/ f4nponlt itlteUeCl:ionem rnagIS)0I0!lU nu I' to't~ ,

.-.;" r ' n. I & pfiumaB: 1, .puri , qua ccnfhruirur ens incn:atllmrubranone,

, " re Hl Deo inter obleuum vo ltl'.)r:~S, r , '

(dsndo ill! pro obie&o valito r,ar~o?eI!1 natu1'E.qu,!: h!b{bntir, & enris in creari Iicur efie ioanirum.ef",!,

eJ1~on{lirur~ pe; i.nt~lJettio,neJ1~) In 1.mellecbone , fe immut~bile,xternu~ , !Sec, &idco cgit D. Tho,'

autern quia non rl"ZrupponJt ;JJIU? prius Jic~.t y~~ . de jH:is anre qllam age ret de inrelledione, Sicut ill

Iitio quod cO(lHJr~la.t gr~dtlm mrelledualiratis homine proprictates qUf film horninis vt ht;'mo e.tl

vel obie«um il1tt.:Jlrglbde In aB;1l puro pro vt ~'"! fcquuturad ipfiun ratiohe pradus rationalis : ah~

:a&u pum, ~onporclt 1lltejlIglb~le , v~ ta~e [e~erm vero qux fequuntllf ad ie1um vt efl ~orpus, 'Vela ...

abinrdh'bonc 9u~ eil adus vlt1.mus In lin~", l?,cl nimal, vel viueos,feguunrur.ad ~p(unJ mediante il-

]igiltiltcans, & corequenrer pernnec ad ratione JP- . Io gradu communi .

{am actus puri IIi tali linea. V nde pater ad 2. p:obat. ,.Ad {£cl!1Id (tm t:onfirm!tlionem rifPoJfduur , quod fa .. '

~noJ inrtJhger:, diu!nll h.abet?bieCtii Ipecihcans; pi entia $t Icienria, !X fimilia arrribura aliquan-

fed non dlltJnct u ab ipfo inrelligere Ipecrficaro, eo do [[l[liLlntur pro ipfo intelligere in rota lua Iatiru-

quodio[eHigere in acrupuro foq:n41illiD1e mclodir dme, & Iic idern ell fapfentia , quod mcelhgere &:

omllcll1IJerFeaion~ in linea inrelligibinsaris.Vnde l3 tlfe Dei.vr ex Augufiino affert D. no. in qU:lilio.

rcpugnathabcre fpecificarione qtlre ~t1 perfectio articuLA-.in argumento , Sed CoII/f4. Aliquando iu ..

obicallla ab ali o , quama Ie & Io lum di~liuaiQ in- .mullwr pro Ipe¢iali modo inrelligendi Cecundum

ter ()blCCmrn,~ inrelledionern fundarar in ~is qu~ quod Iapienria dicit cognirione per ;lltiiliJl}~ cau-

impt:rfcCtionem aliquam dicunt in genere intelle- Cas/cientia Per inferiorcs, prudenria cogrnnonem

~llW) vr dicit D. Th. in pr:e{emi q.ar'::l. Cum PcuF ,.subernatill~t1), Be lie difhngeururranqua.» yjm~~

( inqui~ ) nihil poumialitillis babcat ~ fit! fit i1Rus puruf , 'j:CS qua:di intdle(l:uales, & atttibuta diuina vt yI-

IJPo!1el, quod in fa inrellctiUJ, & il1telle{turn fmtidcm om- dere dl in D. Th. in ~ .di1tin'39-qllxl1.~ .ar, l.& fie

Jlibusmodis. Vbi ly omnibus modis excludere vide- diflioguf).tur l~q ex diuerfa ratione formali c~~nof.

tur oOlnem di {b nctionem.ita vt non poijit p rZ[lIp~ cendi, ~c enirn eft vo;t, &. eade m 1fl co gnl none

poni ~ffe!lti~ Dei yt o~ie¢t6 ~on~itlltti ante ipfum diuiD~,[ed iecundurn quod irnportarnr ct!;J~rl a con

inreJhgere, Neque ex hoc (equirur quod habendo noratio ~ rcfpcdus ad opit¢til. cognira rernuuati-

fdp{urn pro ,obie¢=i:o fit adus reflexus , quis efi a- ue . Et lie ipfurn met jn~ellige~e Iecundum Ie acce-

Gtl<lS rni~us ~a:us autem reflexus prout tic {uppolliprum, ~ in rota (U;J vniuerralicare comliruit pa~u .. ,priQr~111 ~ire.aUHl. . '~al1l ;vt autem iaduit talem vel ralern connctatro-

, Deniq~e non conuenir jlli inrellectioni relatio C nern.vel refpe8:ii particulari modo r:rga obiecrura . vanCcendentalis rr;:(pcCtll (iii obieB:i Ipecificarfui ,hoc vdillu4, ftc induit rariouern arrributi , ticue

. fed 1;I~H\1a & forrnalis idenciras.Definitiones verol'atIiones ~i1~is verurn ~ bonum .non funt alia ~nt!~ . pbieEi.r & acrus inteJligendi, tunc runt .diflinttzils)quam iplum ens vt fllbdt tali refpe¢l:w~ vel ~()oo

quando (ul'p0t11lt diuerlas formalirares feu perfe- notatiQni,ucut verum ell: ens per t¢lrltEtllffi ad m-

~iOll(':S in obie6:o, ~in aB:u,quo4' Iolurn concin- teUedunl, & bonum dl ens per re:fpcQU1l1 ad. vo"

< g It quando inre ruenit aiiq uaporentialiras j nre r . lunrarern ~ ens autem ab Iol ut¢ fum ptu m eft id cui

'aauill & obie ~U!l1l & non til purus , qUa! lola di- ,on~~iljunrillx paifiones : fie iutelligere abivlur~

fiinguit intellcccioneai ab obiecto inrelligibili, v~ [um?[ll conltituir narurarn d~c~ina,m i~lfntJtLll_ll alit':

'dicirD, Tho. hie artie z. ' rub aliqua connotacione , vel retpectu p;lruCula:l

, .Ad prifflam ~onfinndlinnem refpon. quodmrellcdio ad hoc vel illud obi~aum explicaz racionern arm ..

fubiHhns, ~ conihruens naruram , form alite r eft ~uti, Et de jfiis (ub hoc concepru artr.bun loqui ..

narura ipla qLlX vult, &, gu~ crear, fed nQP eft for- tur C~ri[or.& Ni[(enLls,& ~!lj SS. pa~res} ~ua.l1d()

mah.e r ratio volirionis, vel cre ationisjirno volirio dii1ingmit ilia 3. [Ubl1~1tia pei.

[e h;1.bc.t 'I t quid confequrum , & per modum ami.

j:>utl tctpeCtu ipfius intelligere , Licer enirn vnum an~il!lutumdf~r~~I.ire~ pr~qi.cctll~. de alrero ~C\lt ;0 4iclcur)quo , lualtJa en mllEqcorl"la propter lllmmam idenciratem,oon tamen eoncedimus attribu-

~um iun{ci~~ cit an:riputii. mi(!:ricordi~ propter prtE ci{ion~l1: conc<;,'ptuum quit inuoluiwr in Iy 3t~ribu~ pIal. ~c IUte!lc'cbo eft ';oheio, & intclieCtio diuina ,ult. Led non ,~ft: artrioumm voli~i()nis; neque attnblltum vohtlOnis, rub hac pr;Ecifione eft cont1i~ tlltiL.lllTl aaturc:.~omodo au,cm imelli!!;ere fit ra

di.!: omnillUl atrnburorum? Rcfpondetur~quod a1i~ qllorum,nemp~ I! 0 ruffi qUI(; pertinent ;W operatio-:-

DeS proptias Dei 4eduttas exinrdligere, eGper""

& imlllediate r;uiix,{lcu( yoluntjuis, & omnipote:~ia:)&:c.eorum·yero qua: non exph~antr:ttioI)em t;l ~JlJln 0perationu, fe:d a1iquid pure entitarillum, eft radix non ratione ipfius intelle€tionis fub'OQ~l'~

Prima; Partis ~

,.....--...---.------,._,...-. -,...__.~---

.t\RTICYlVS JII~

"In peo !ormaliter eif fcietJltii •

'DV plex huius di6icultatis {corus ~lfe P?tefl. '

himus fupponcndo quodnoullne i(,:l~~tl~ jntelligimns cognirionern per(eCta, & (imphc1tt:r fimplicem,itavt fttidem qllodip(urn il1telh5dfC)&i , ~Uj;lC t!l.ubit;itio folum eiljuillo verboIorrJJaimt ) ~ .

fit concedeJ;J.dii ,I}' talis cogritt{O f~!l jnrellig~r~ ht . formaliter jn D~o',an {olfl emjflenter~~z: ~htticul

tas eft generalis cir,a omnia ;tmibutil& perfeCt!o nes,quas .l.:)eo Oltmpuimus ;:tIl fit ih ipfo forl!Ja1iter

vel [oILun emiflenter. Sel;undus fenf!Js dlintelligenda nominet:ien~i:J; non tPrum i_W~Uigere. m . ,~c; ,Oti f!la. ~[fJp1itudil~e t.{~4'· rt:lltlCl<; p~o lIla, ':

, ". co~~~" ,;:o~-I1<e

- f, _'};' ~~f:~- :' IJ_I~IJ

... ~:_f,i :~~--. \ .i,~· . _

Difp.XVI.

itogn.itiotle que rem per caufas cogno{dt,& in no': bis edam p~r difcurfurn fit & ex caufis . De tali co~ gnitione porefl courrouerri ,an [it in Deo forma.

liter vel folum e~it.Le~1ter.Cir'lt priwfjm Icnfum.qnia

non folL1m tangir diuinam cognitiQnem fen fcienriarn, (ed etiarn reliqua atrributa, vt iufliriarn , rni(cricordiam , arnorern, omnipotenriam , &c. an in

Deo forrnaliter Iint vel Iolum erninenrer , breuiter

110S expediernus. Legendus eil: S. Tho.fiipra quell,

~ 3·att.~. & 3.vbidererrninat, quod nomina qure Iignificant perfecriones aliquas non imporranres ex

1e irnperfeclione.vt boniras, vita &c. fumt proprie

ill Dco, & magis propric,qua in crearuris.Que ve,

ro important in fila fignific¢one ipsu modf quo tales perfectiones (unt in crearnra fcilicet limitate, materiaiiter,mutabiliter &c.talia no sur iuDea ex parte modi.fed excellentiori.Scerninetiori modo.

Dijfingudmu. ergo iuxra ea quz fupra dipur.e .rradidimus triplex genus perfe8:.ionii. Primum eft • ~uod explicar pei'fc8:ioncs qure ranrurn funt diuint idef] ita in Deo.quod n6 in creaturis, vt hoc nome f)cus,aCl:us purus, irnmenfiras.infiairas, rniflerium Trinitatis , & firnilia . De quibus Ambrofi.jib.z. de fide. SImI qu.tdam nomin« qll& C!llllemer ditliuitatis proprietacem ofiendrmt , & qrl& per}rimam ditlin~ maiefltttis exprimum ~eriiaum. Secundum eft quod explicat per~caione$ Iimplicirer firnplices , idefl explicac perfectiones que in Deo inueniuntur priucipan-

rer, & in crcarura participariue.fed ipfiim rnodum, C quo funr in Deo , vel creacuris non explicant J fed

ab illis abflrahunr , vt boniras , via, intelligere,

eflc , am are , &c. Tertium eft quod explicar perfcuiones cum modo quo Iuut in crearuris , & lie explicar perfetl:ionem,non ramen dcnudado,& ab lhahenao ab imperfectione , fed cum illa , modus (him habendi perfetl:ionem in creatura Iempsr im ptrfe8:ionem ad rnixtam habet. puta limjt.ltioois. lIlui:ab:.!iratis, peretialitaris, &c. De hoc rertio ge .. nere non eft dubium in prafenri.id enim expedmi« 1l11.1S (upra di1ll.5 .art. 2, Videarur Ibid.

_ Circ,1 pnW1!ffl genus perfe8:iOIlHm , nullus nifi inIaaus porcfl negare quod Iint Forrnaliter in Deo & non [olli eminenier teu virtualiter, Parer hoc.quia fi Deus non eft Deus formalirer.Ied erninenter, nihil cIl: formalirer, & cum nihil fit emiaentius Deo ,

& pcrfectione actus puri .nihil eria er it eminentcr, D &' fie abiolure nihil erit. Qgis aure nifi infanus po-

ten diccre,t;p Deus formalltClr no ea Deus formJli~

ter UD efl: actus rUl.'Us feu ens ,in creatii. formalirer

flaB ell: crea.tor feu omnipotens)formalitcr non ell:

en Triuus in perfonis.& vnusin eifClltia) ha:c cnim

hmt ipil diuinitatis myfleria , & propriul11 ac forrnalem modu,quo Deus difcernitnr an enre creato c:xprimetia. Q!la: ii forOlaliter Deo cOllllcnire ne ... ~a.[l)us,formalirer negaoim'us ciTe Deli & diuinita-

tem haber~. Quid ergo formaliter in Deo edt, Ii diuioitas formaliter iUi non conuenit, neg; ~a qu::e proprijffimadiuiniratis fum,& fine quibus Ron fiat formalis coceptus Dei?Formaliter ergo oiml edt,

vel creatU_1~1 ens CfJ::~t, cum inter crcaturam & De ..

tun nihil ill' mediUlii~~l eJninentius.Qaod tot~un

_r'

",- :',_'

'.

Artie. III.

A . P lenurn in r anie ell. Cired fitmldum, genus perfeaionnm, non dcfune (et1arn ex recemioribus) qui exiflirncnr non effe formaliter in Deo ) fed Iolum erninenter . Iraque dicunr quod in Deo non cft' Icientia , neque inrelligentia , neque milericordia, fed Cuper Icientia & [nper mifericordia , ideft aliqnid erninentius, & altius, quam Icieneia.Scc, Vn .. de & uominarur l Dianifio Ii.lper fapicntla, lupt!r, cxiflentia.Scc.imo in c. 1. coeleflis hierarchic drcir, vcrius rernoueri: quam predicari de Dec quod fir; bonns,fapic:ns,&c. Et Caie.iup.q.r 3. art. ). § • .Ad euidcmiam in fine, dicit quod rario fapientix 18. Dco en: ipfa & aha: ] idefl iuftiria & mifericordi a , &c. imo nec ipla, nec alia:, fed alrior quxdi ratio.quod

BeH folum cmiuenrer eire in Deo. Nihiiominus de hac re vix pot ell efle diffenfio , fi .-equiuocatio rol-: larur, Iicur fccit S. Til, vbiiup.q. 13. ar.a , Dc 3. quia. in nominibus iignifical1nbus mas per fecriC'fl(s, vel paten arreudi perfectio ip(a fignificata.ve] modus quo talis perfetl:io exifhr in nobis.S; iutelligitur in nobis. V nde quando inquirirur an i[l:::r perfecticnes formalirer lim in Deo, Iy formaliter vel potdt cadere rupia. perfectione Ip[;>.D1 v .g. i"aplen::iit,bonita; te}&c.vd fupra modu qno b::'lllras,rapiemia& aiilt perfecriones in Dobis {um. Primo modo tacit huuc {(;:D[um, an perfectio Iapienria & boni,a.tis in Dco fir,an vero oppofitum eius.ita qnod rc::rnQ~c~rur.t

Deo.Secundo modo facit hunc lenlum,an (apientia , fit in Deo co modo quo in nobis ) an 6ppofito modo, idel] altieri & eminenriori.Sz non rub hac formali tate modi Iirnitari.Sc imperfeth.De b0C (cam; "co,ao porefl cdfe dubiu quod Iapientia rub ~ac form alirate i rope r fe Cl;a in Deo non fit) fe d Cln1l1e~ucr ri modo vrpote diuino & infinito , Et hac ratione dicitur a.' Dyonifio fuper [apietia,& Luper bonit~~

. &. remouerur i Deo.quod fit (apies & bonus.Icilicer.eo modo quo ill nobis.vr inrerpretatur.Sc iequi rur DvIh.q.illa q .ar.j.ad 2.& ide eft sEfus Caier.

, Ceteruprimo modo no potefl negari de Deo quod fit formalirerfapiens, & intelligens & habens alras perfectiones Iimplicirer fJ mplices vt e~e, viuer~ ~ fimilia.que in {no fo rmali & proprio co~eptu n~d imperfedionis exprirnunr. Ratio eft, qura Deo 111- hil perfeceioais deen:e potdr (tlb con(e~tH [orma:

1j perfeCtionis fed folu quod Imperfcthorus eitel denegatur,cua~ fit aCi:us purus,& perfcaio~is ~nfi",,: nitx:Ii aurem {lIb formal! concepcLl perfedionis er

non conuenirer.oppolitii ~cbere~ ei .co~uenj t~ {ciJicet Ilcgatio illius formalis pertcttiorus, & ita ii fortna.liter non cOUl.:nit {cicntia vel vita {ub ipfo co ceptu perfe8:ionis vitll! \lel fcienti~> oppofitum ergo comreniet (ciIi,er negat:lo fd;;nrill! feu De fcieli~ til, aut I1cgario \'!t~ [ormaiitcr. Tunc 3.utem non . poterit conuenire eminel1ter Icientia, quo mod::. cairn eft etninfs [cihia,clli aliqua ncfcictia forma. liter CDollcnit? cum ndciemia formali5 de aliquo imperfeCtio allqualit melius enim eft: fomlalirer [cire qua.m forroaliter nefd,e. Deinde,quia ii ill~ perfdiiones formalitet denegantur Dca ~ [cquitur. de nc~andas e~~ pe!feB:iones pr~ris genens quz littlt propr1Jffime, & formalitcr

}) b b b z ipGus

..

~reft.XIV.

. ipC.us diuinitat is , vt myn~duI).1 Trinir;ltis , ratio adus pJ.lri} en tis incrcati , &(;._ Scqllel<1o pater. nam ii. Deus formaliccr non ef!: inteIligcns, honus,

. &1;, trgo ncque formalirer eft ~fle_ feu c~s 1 negu.e ;l.tl:us neque puriras , cum onml_a -Jft~ etJalJ~ part1~ cipariue inueniamuf ill CrC,.Hlms, liccr a!lo modo quam in Deo , non mmus qt;~m bO~lras vel Icientia &c.G aurem Deus non eft fo rrualiter adus negjcns: ergo non edt forJllalit~r actus Pl:ruS, ens IncreatUll1,&c. (irnihrer non errt formalirer Pater

'Vel Filius, nee in eo erit formaliter perjona ve! rc.:latio,neqjVcrbu01 aut amor notionalis, & rwcctlio,cum omnia ilia ni5 Hl crcaeurrs inucnianrur.licer alia modo quii in Deo.Si aucern fonnalirer non t'fl:per[onaJneque relario in Deo , nOD Verbum, flail smer.non Pater aurl'ilius.ergo formaIirer no fun: rres perforise, ergo formaliter nc d1 fllyH:cnu Trinitaris in Deo.quod ell error IJ1*t1!fdqJs. NOll ergo negari potefi etTe in Dew forrnalircr ifias per fcdiones inre Hi gendijyolendi j &c'''duas Scripqlr" ccrnmunirer fine vlla rneraphora Deo attribuit.

Circa }wmdr.m p!mtimn.Anin Deo flt tcienria Ilria:~ dia.l vt efl: cogn'lio.pcr caufas.Iupponimus r~~ rnoueri debere 0 mn~mll11perfeCl:IQ)]e-JU'potenClaJIraris vel diicurfus vt Deo artribuarur.Vnde prppric Deus noa cognofcir ex ,aufis/eq per caufas l& ill caJiis, quia ly ex dicir vel cognici .. onern defumptarn a rebus, vel vnam (:0gnitionem deduciam ex alia aut fuq:eqeBre poft ~ia quad pIuraIitate cognitionii it?p,:rc;t!;~prout traditS.Th.in hac 'lllxfl art.y, prselerrim ad Iecundum, &: tertium. Remota ergo

. in pomint: fciencie imperfedione qu~ ex pluralirate cogllitlOuu01 0 ritur .aut e am ell ppouir.alias em rn [~leua Deo rrj~ui nOQ p?rel1,~ (ume~ldo {ci(m~i~m Fro ~:t perktte mueurn porefl in VTIlCa· cogrunone lllcrt cum pluralirare obiecti feu rei cognite ~ , aut rarronum fcrmanum in quibus videri potefb , quod VnlH11 lit ratio aut cauia alterius ex parte ret

(Otpltx. .

Dicendum eft in Deo dati Icicnriam prol"rie & .flrid~ rqmpta"n, qua: r.x parte quidell1 coguofccntis (olum 'iwporra.r vnicam & fimplicilIimam co:" gnitjoIi~m;ex parte autern rei cognire vert & pro· pric per cauiarn cognorcar.Icilicer vnurn eilc cansa; velraciouem :dterius.Ratio e (}, quia III ratione e{[en~ia1i)& de finirione f{:ienria: non ponirur quod fir: r-;;r plures cogniciones ex parte hlfi1JS coglwfccnris id enirnporius ad imperfectioncm ex pam fcientis pt:mriel,fjliam ad ipraQ1 rationem forrnale fcienti£ (eMalurn dicicur) quodfiir~ ejl cO,J,niJjcm Ct1It{am ok ljIJaW tel eft illius (,wjam cp, ergo hoc ipfo quod co£ooic:uur res pn ~:Ul(am, (rue vna, flue pluribl{S cognitionibus, faluatur detlnitio & dlentia fcit:~tia:: fi cmm ynica cognitio fila eminenria ~ per!tdi[Jne impletguodplures imperfdta;, qua:rcob hoc arnittet·r;l.tion~mfcientire tSt non potius allge~it? imo tanto perCpicacius eft lumen fcicntie quSt=ltO paucionbus a!5tibus r~m l:Ot;im ~o01prche~ ~t, Et fon f. gu i a. [cientia in 1;:0 quod e fi demonHra .. tlUa ,& cognoft:itiua rei in fuis caufis velper cau:f~s~ luaxima perfea-io dl~ tun, cuim maxime Eli! .

PriU1X P artis.

A I cirur ouis inrelligcre quando intus penerrae & qua fi legit, & vide; propler quid vnii quodque fit~!i::d quod hoc fiat per plurcs cogniuones l non eaper .. f("dio, Ct'd porius impert~cho illbieCi:i, eo f£ prop <. ic r lili limuarionem non pot efl vt1icu Iimphci adu rerum illud penctr;m: & cornprehendcre, fed indiget pluribus (llccurrUicut In cornpofirione & (raj tione quibus forrnatur propofirio , ex imperfectione lubleCti en quod plur-ibus cocepribus indigeat flue prcefi.~ppo:Gtis vt ex illis eliciar vnarn IP'=Otffi & conct'ptum , (iue formalirer concurrentibus ad forrnandam t)[opofitionem;vl1d<t.Angeli qll1 perfe, dum lumen habcnr.intclligunr propofitioncm tine

. -compofirione . Ergo Ialuanda dl perfrctio Icien-

B tire Eqt j£ta irnperfcdione pluru.n, ;l(_f~lum Iicut iuaenitur hi nobis ,_&: ita pt;rfe8:e POLen .nuenir! in Dco ,

. NOI;",d.!1m rarnen , quod cu m ';n' pea Icientia fit vnicus actus, quo principia &, conclufiones viaer , eriarn cit vnicurn lumens& no ahud quod pertincat ad habi tum principiorum, & {it ai.ius lcic:ncia,;; :iud ad conclufiones , (ed vnicurn tau.nn eft omnia iJtl eminenter prxi1ans. Similiter fi J(;Jcnda (umatur prout dicit fcicDtiiiper interiores c:w!~o;.coildi .. ftintl:am contra fapif;[1ti;un, qua: efl «SDJtio per cautas uipremas.tic non dacur in Deo rcicucia kDr~ finn:i {apietia, red ira ccgnoki~ Deus cauf:J,'; inferiores qucd e u a tuprcrnan., &. per fllprl.'.ma cognof cir ornnia.imocreaturas per Itl;:,1!l diuinam effentii vt per caafam cognofcit H leqt:<!llti (.i]il:tit2tione di

C cemllu~, &la_m4L~gidmn~{ilp .. difp:15.art.3.vnde nu a imperfcciio In iuina icienna pU!1Hllr.

Sed inquires; R.cfpeP':l! quorum obit'~i()ttlU1 Deus habet fcienriarn ilranii? Rcjrclldet. in gsnerali vnico . :verbq,:refpe8:a omnium de quibus dari pore (;:- pro .. ptcr quid, fine illud propter quid {it vere & pro" prie caufa relpeEtn fui cautati , (iuefic ranrum ra .. rio alteritlS, & non caefa.In particulari aurern did. mushabere Deurn (cicnrificam cognirienem , HIm refpcdu crearurarum poilibiJiu01,[11D1 refpectu fururarum, tLull te(pe;:iu propriorum a'hrib~torum. Ita Iurn irur ex D.Thorn -CJui in hac qll<i:fiion. artie. 16.docec quod Dens relpcctu Iui haber Icieuria tan -e turn fpeculariuarn refpt$:u crearurarnm tam Ipecu lariuam qua pra8:jcam,$i; refptClll creaturaru qua$ de facto racrr , habet (cienriarn p rafticam in aa_ll • It quidern relpetl:u creaturarum conllat in eis in .. ucniri ~onnexionern & ratiolleOl & ,auum prop ... ter Ql10d vllumguodquc ett (ale) vCl'bi gratia,quod

p lit homo rilibiliso qu~a. rjltionalis,quod fit di (g[ega~ tiuu virus,quia album;ergoD~lls cognokit iilas C04 nqione~ & ~aLllas j l1am cog:noi~ibiliaJLJBt, habet ergo de illis iCientiaUl; imo &: cogllOidt Cc elfe i!~ lorum omniuw fupremam callj~unJ & ex participatione fui, oml1i:th~c ~mia.crt:ara ha.bere quidqllid habent,iX: el:: id6s diuinis parriclpari & cauiari,er'" goper reduCl:ionem ad fe plenifiimade his omnibus fdentiam habet .. Qgod vberius fcqucoc,dirp-tl-tat.ofiendeI1lus, vbi e]{plic~bimr .quomodo ~us cognofc.n: c~e:JturJs in !~ vi: jl1:~ti~(~ priiJ!i COgnlta, r, ~rgo fClenpficc: .Q!od vHq.'t~mll~T -ad f~tura'

. "'~" 'COl1tlll",

.. \-,.1"1"

• " Pi-..s ~ '~~'~.:~I(vt

. ,~~~~~ .. ;~?~:., ~ " - ~~ ..

Difp. XVII.

,C-dntingcntia,& libera, conllar ill as edam a Deo 'JCient~fi!;Ccogoorci. Vndedici~rP{aL93. Do;ni~ tillS JW W,gltatw/Jes bomimon , Sapien. 8. ',:,~multittJdi- ' .16m j.ieJj;i&defidertft, q!lis,fiit pt'J£lerita) & de JUWTH BjfiiTlllt ,jiglla, & fflJJ1Jfira Jelt antcquam flam) 6- euenws tcmporum ~ & J.~clliorum) q~~ omD~a coatingenrra

funt, & Iibera, Conflat deinde quia omnia quanmmcurnqne libera , &contingel'ltia fuas occulras caufas habenr, tum proximas invelnntare creata ,

& cauiis contingenribus 1 tum prim am in Dei voIuntate, a qua omnia entia quantumcfrq, Iibera, &

vt talia dependent, & caufanmr- cum enim lint res creare , vrique [not, & cau[at~.) ergo canfas ha-: bent; ergo qui ornnes illas comprehendic ficuc Deus , Icientiarn de illis habet. Nee obftar q; B 'fint res comingenres , fcientia autem folumefb de neceflarijs 5 Refpopdeturc:nifI] quod omnia con-

tingemia, reducuntur in Dei prouidenriam cue in fai dl!pofitione falli non poreft , &; fie habc.t cau .. film iofaUibilem in Deo, quodfufticit: ad veram ra .. cionem kientu.·

. C;tlettU1J retpedu ipfius Dei aliqui herenr, & ne-

~at Dnl~ habere fCienua de atrributis, & de his

qua:: penmellt ad te , vr Ferr. I. cont. gent, cap.a 5

& alij QLl1a. inter artributa diuina 110D inuenicur ratio cauie, & cauiati , cum nihil in Deo fit cauIatum , imouequc inuenitur nifi diflincrio ratio .. nis.quarn ramen Deus non format, vt modo [up. ponimus: vbi aurern nulla eft difiinc{io edam rariouis ,nOn eft fcicnria qu::e de vno fit per aliud , C vel in alio : fi aucem eH: omnino vnurn, &idelllfi~

ne ali qua diflinctione , eft: fimplex inruitus , non Icieruifica cognirio , vt patet in Ienfibus exrernis,

-Ad hue ramen de [eodi POt en ve ra ratio fcienrifica

in Deo de fuis artriburis , de quibus reddi poteft ratio p ropter quid, vt quod eft Deus zternus, quia immutabilis, licer enim non G t vera c~ufa,& cau Iaturn, en tamen vnum ratio alrerius ranquam faciens propter quid, & hocfufiicir ad rationern Iciennz , Iicur parliones ends demonflrantur de ip-

(6) nee tamen dil1inguntur ab ipfo , nee habent

ver am rationem caulati ab cote, & ftc non reoui-

I j~li[ ad dcmonjirationcrn , & (cienriam caufahcas

ii: toto rigorc ~ fed {ul'heir ratio talis , gU:E poteft reudere propter quid, flue [it caufalitas fiuenon ,

iiG~ fir dli~;l1a!o aa~~, lice n,?n. ~t hoc .iurerue- . D rut in attributi s dl!.llnlS, vere emm nos demon- ' firamus vnurn per aliud> & ramen fcjmus inter vnum , &:tJ iud non cfie caufali rarern In rigore .

Er ad id quod Jieitm de: diilinctione , diciuiuj, l'

licet Deus non forl1ltt illam actu > videt ramen in, :!uaefientia efle cl1linel~tial~m) & virtu:llem difl:inB.ioncnl, hcct nOll aCtualem , Jed foJumi nobis

:iaU fOl'mari. Suiticitautem fundam::nta lis, & virwalis diil.'l1Ciiu ad jciemiam, quia [ufticit cogno{cere ratirlllcm p!Optcr (jEid. Et fie licer DeliS intuenda Ie vt in Ie ipFo en abiolu:e, iimplici intnird,..'& n<m (cientltlCl) ,'iJcar .lttdbuta; vt t;tmen "ide!: ib fe dari cf)1inentialem, & fllndamcntalem

Ii diflillttiol'l("m, q~:jfi ordine a~t no.{h~11ll illtcJJ:~

,. tt~ ~crr.·i;n?wr~ '-.a~1O fir diflllilC'ho lIla aau~ he

i';~~'i~:f~~' )~;!t;·· i

Artie. I.

'A, non repugnat Iiib hac confideratione (quam-edam

. Deus cognotcir ) verarn Icientiam aau habere ~

, , quia adu fie cogno[cit [lib illa fundamenrali difl:in ibone. Videarur M. Gonealez in prre[enti difpur. , '34. fectio[}. 1.

DIS P V TAT I 0 XVII.

De obicfto prim.1rio ~ & motit!o diutu (ogultiollis •

ARTICVLVS

I.

Qrl9d fit ovicHlim prim.u-imn, & [puijicflfiuwr. diuill.c cog!lilidtli; ?

, S Vpponit illa qli~f1:io dari in Deo rationem ab, iecti formahs.ce Ipecificatiui licet non diflinCt.i ab ipfo iotelligere. Quodexpreffit S.Thom. hie arric.e .ad 3. vbi inquit: 0E_iJd '/peric! principalis intelle{fi ill Deo cfl ji{11 eifelltltt 111 qua einnes fpccics rerum (am-prelmuillntut. V1td~ non oportet quod di~imlm imelligere, jpaijicetuf prr aligJ quam per ejJ!:1Itwtl fU!lm. Vbi S. Do a_or dicendo quod (pecificarur per eflenriam fuam admirtir efsentiarn habere munus Ipecificancis.Sc coatequenrer obieCii formalis. Et Iinulia habet prime contra Gent. capir. 48. ratione quinta. Ec ratio efl-rnanifefla, quia. enarn fi Deus fit Iuum jnrelligere, ramen vere, & proprie eft inrelligibi, lis, & inteHeCl:us ife Iicet in ao:u puro: ergo. ha-

bet verarn rationern obiecti , quia nihil aliud ell:: etle cbiecturn alicuius potentia: ~ quam ciTe id ; (,It acringirur ab illa , ficut Deus dl obiectumfue 'IV-

Iunraris , quia eO: vetitum i fe . ,

Quare male Herice , 'hie tractatu I. difpur. 4.ca~ rir. I. &di[put' ,. capit, .,... negat diuinarn ellendam feu primam veriratem habere ratienem obie ai lpecificantis diuinara inteUetl:ioncm eo quod intelleCtio iuDea non diflinguirur ab eius et1emia~· &in Ienrentia a nobis acceprats, neque etiam virrualirer : ergo non potell realiter (pecificare ef[enria ipfam inrellectionem , quia idem non dar fibirealiter perfeB:ionem. C~llfo'ma/t!r) quia objecrum Ipecificatiuum exercet aliqua munera.quz filnt incornpoflibia inter elfeotiam dillinarnJ&_i~~ rellecrionern , negue enarn noflro modo concipiendi. Prirnum el1, quodobiectam [pecificatiuum datln "'enerc: cat!r~formalis) & dererminar perfectio;em [pecifica~ difl:jngue?~o illarn ab aliis JjJeciebns : iutel1~ctI~ aurem diuina CU_ffi ex ~e .flt actuS pums) & mnmtns non habet qmd acerplat ex obi~ctn, nee poccft rcfpicere ilIud, vt caUlam fofmalem. Secundo, obicc~tlm fpeeific.1tiuunl habet motlere intellectum ad elickndum actlllTl: hoc autem nullo moda contltnir elIcntlX diuinx ~ quia r .. alIter identifica tnr emu intelkctioue: ergo non marine fe habet ad illa01. Terrio, habet terminare cQgnitiouem, & hoc eadem modo re~ J:lllgnat Dell: mO~le~, ~t1ia nihil rotdi: termi~are fe ipfinn, lcd at:qll1d illUd quod inpPQnlt: e~lcn-

tla

,i

tia autern diuina non filpponitiI1tc1leCtiopem, fcd. A conflituit vel porius p~r illarn confiituirur: e!goc" nonrerminae . ~rto poreJ1 D~il!alolm (pe'i~q.

tiuum cITe ratio cogrl~Jnndi obiecrurn mat,~nal~) .

red hoc llmn us non co!]Jtituir rarr oncrn I pecificati-

Ul om {uppouat prio~flj!a muneca , eo quod pr~us. etHpj:ciRi:areQcwmm te, quam ordll1are,ad aliud

!ergo per bOG {o]'!al ,quod ~t t~t1(,. cogJlo~i;e!1dl ere

aturss non confrlnlltrlr ratio {pccdicanc!l .

. Vndc dre author diflinguit inter .elfe cognitum ?

& e/le obie:::~ntll, dicitgue in De o reperiri ratio. nerncogrun , Dens enirn perfectiifime eft cogni-

rus are: {(d n01"1 habet rarionem obiecii eo quod jntelJettio cnet z ranfcendenrali ordine ad efleurism, qtJireql!irimr adrationern ob iecti ,

caeen Ieui fundalllenw motus eft hie audor , & non rnodice , raxatur in hac parte J P. Alarcon traBatU2,de [ci<:ntiaDtidi!fJlIi:at. z.capip. Er torta;qllil!oc3.tio fiarin vne verbo j quia non di~ fiinxit inter rationcm ebidb fper.;ificantis Ie rna--

tis impcrfettioujbus , aut cum iIlls. IQ DeQ

, reperirur ratio obieqti purificara ab ornni in:pe~fedione 1 & eo modo j quo porefr reperm 10 li-

nea inrelligibili quando eft a.dus purus. Con Ilat

enim q[1Cl~ ~d line~m in.teJJjgibil~m perrinet inte~:::! Jigere ~Ci:Jue, & mtelhgl paffiue, & vtrumque db,

cit petfe~ioneO? ~_ '-]I.liadic!t :.l,aualj~atem Jell i_p~

fum dfe tntelligIblle quo aliquid eft inrelledurn 11:\ adu, Senotl rolum intelligellS, & hoc dicit rnaanam pcrfeB-ioI1em, quia cenfhruit p rimam ve- C rttatem vt cognofcibilem in aGb..! Iecundo , perti-

net enirn veriras ad ratione cognolcibiliraris paf,

Iiuz . Et in hac ratione debet efle cogno[cibilras, . non in a.ctu prirno 3 &in potentia, Ied in adu vb·, tirno , idd! vt cognica , non vt [(I1UlU cognofcibi-

lis. Et ira vbi innenitur ordo intelligibilis in [urn ..

rna perfl."8:ione) inueniri debet ratio obiedi.quod

ell inrelligi , & ratio iatellcdionis , quod eft inrelligere, Vr aurem aduerrir S. Tho. infra qt;;ell.

"7. artic~ I. ad (ecuudum , quanro obiecturn , & imelJe[tus magis vnum fiunr, tanto eft perfccticr intcllc6io, il1telligere enirn ad hoc nititur vt rra-

hat a.d (e ob;<:Ct:um ~ & vnurn f.atcum illo. VnM Formalis ratio obieCl:i non petit diflinctionem ab D imdJe8:I!, fed magis vnrtatern , & idenuracem .i diflintl:jo aurern , & diuifio inter obiecturn , & in~ telle8um nafcitur ex Iimiratione , & imperfedio-

ne iAteJligibilitaris, vt docet D. Th. in hac quxft. arric.l.Qlare nnn ell de ratione obiea:i ex vi fure perfedionis) & formalitaris, quod inter. ijlll!ll. e<: inrellettionern detur ordo tranlcendentalis vel ra"

tio caufadQrmalis , aUf mouentis , iedhoeColum lnuenitur in obiedo habcnte aliquam imperfe- 18;ionem, & potentialitatcm [eu diHinCtionem ab ipfaintelJecl:ione, quamfpecificat. (.a:tettlIN pl'~~

dfa ratio QbieCti [~cundllrn id quod perfedionis

~ft faluaturin hoc quod fit res iutellettapa.ffiue, & vnum cum ipfo intel1igere illudque difiingllat fiue

ab a)ijs aC!ibus ~ qui ngll funt inteUigere, fiue ah ' alijs obiectis qllZ non runt vnUn1 cum iplo ime1li .. ~-ete ~ fed extr~illud manent}&; mediante ho(; lPy,,!

Prima; Parris.

cificatiuo ;: & forOlOtiiintelJig!1lltur, vt conrenra.. in illo , Er hoc modo clfentia diuina vc intdleCbt [ell ipfamer intc1Jedio vtintelleda, & ma£ta, difiillgtlit.i volitione qua: relpicii ipfiun eflenriam di"1. uinarn vt bouain, ~ Iimilirer dlil:inguitllr a crea .. turis , que tum obieduzn rnareriale , & mediante prima rio, & forrnali coguofcunrur ,

Vide patet ad fundamt:ntum oppofitum , did .. ' JTlUS enim non dfede ratione obieCti illum ordine trantcendeucalem , nifi quando ell difiinctum, &; JiuiCutn ab ipia inteUe~ione, quod vero (itdillirl clllm, non conuenit obiecto ex conceptn formaIi . obiccri gllam.um ad f uam perfecrionem, fed Iecun-

dum id quod imperfecdouis dicir; 1ft oflendimus

B ex D. Thoma.

44 confirmatlonem ,eftrl171dctM ~ .quod illa rnuners pra:fertim tria priorano eff: neceile.quod conueni ... allt obiecro formaliter, fed [utficit,quod ernineuter 1 obiecram enirn quando purificatum eft ab ornni imperfectione fit ornnino vnum cum inrelle .. , diane j quam fpeejficat, & ita nonoporrer, quod realiter mouear, ~ut caufet , aut limiter. aut terminer, quia h::ec omnia fupponunr QiHinaionem& ruppotira ill a , exercet ifl~ rnunera . Multo mi-, ' , nus Jimirar ~ aut determinat perfecrionem fpecifi .. , cad J nifi quandc iliud Iirnitarum ell: futtiflt ergo. ad formalern rarionern obiecri fecundurn conce .. prurn perfecturn olsiecri, quod conllituat rem ali ..

quam in efle il1telligihi!i (eu inrcliecra pet Jllodum veritaris , & quod dJtingu<1t :i quaclimqq.;; alia ratione Iormali (F'~ non fit artingenria yc:do.a.tis,

i &: a quocurnque obicczc mareriali ~'gu!)d {blum rationcillius formalis inteJljgitur~ Er fie fotd! aliquid fp::cificare (e ip!llo:n non ipedficJtio!1:: cau .. {ante, & limirante (pecitlcaru:n, fed i(:emitica.n~: te illud fibi Iumma vnitace Icrmali , ';,t cxpllc.l" tum ell.

Hoc Jilppnfil# difficultas l[] prefenti efl in allig-nath do obiccrurn p rimarium ~ & forrnale dilun;;e co .. gnirionis . Er non agiams lnc de rarione formali, in quavel fub qua D<:us cognoLi:ic, de hoceni~n attingem(ls f~ quentl articuio, red loquimur JoJum

de ipfo obiecro J quod cognoicirur , & iaquiri .. rnus quod narn afsignandum fi~ pro obiecto pri .. mario ex parte ipfius rei cognire , A quo obiecto

pnrnario exclndenda firnr creature Iecundum ~1' liircc,e, & in (e cognofcunrur . Et ratio ell: mauifelia , quia Deus cognofcicfe pedi:cti;:Sime, na vt dicitur I. Coriuth. z. Spjri~11$ jertJl<Ili!r nir.m pro~ fll1!dil Dti, & Math ,I I. Nemo muit Fllium u~[: Pater ~ 11(que Pt1;l'cm l1iji Filius, ergo cognofcit Ce Deus plu[ .. 'lll~m creatura: repre(enta,c pofruncde Deo, qllia illx Jimitate Denm repra:[entant > Deus ~cro ill [c .infinitus en, ergo Itltellectus dillinu5 non lnci?it cogoltionem (ui a creatUi"is, jed fe immedi~re co.. snoiCit, ergo obicccum principalillS, &. imme ... diarius a [e cogniturn efl ip!i:tllet non creatur~ • er .. go & primarillm, quia jllud cftobitctum frimarium quod priflcipa!:ius.J & immedi:uius _ Ueiu- .

, de ~nia iorcl!ec,rio di~ina !lOC iRfo, quod ~inina e't~~.

efl: lIumatenahraus Ulfulit~.:&'1D aWl puro, c:tgo·, .j;

. ":, :'.; , Ofo.r .. _ ',::-J~

Difp.XVII.

6pbrtet quod inrelligibile primariurn ei corref ..

, pendens tit eiufdem immaterialiraris , fiquidem prim ariu m obiedum alicuius intellectionis illud d1: quod prime, & per Ie correlponder.Sc coapratur ipfi inrellectioni , & eft eiufdem rationis cum .j'p (:1, Iiquidern Ipecificar illam , &-!'\On fuppon.it aliud magis prirnariurn ,quodilli corretpondeat contlar autern quod inrelligibilitss crearure , vt fundanrnr in ip[a enritate creata ell; Iimitata, & fi .. nita; ergo non porell immediate ~ & per Ie correfpondcr e intelledioni infinite imrnaterialitaris, & pertecrionis qualis efl diuina,

ExcluJa ergo creatura a rarioll~ obieCli prirnarij in cognitione diuina , &. redad a ill ordinem obieai tecundarij , reflat intra ipfum Deum difqui~ere t Ill} totnm quod in ipfo eft pertinear ad obleCtum primarium , Et efttriplex difficultas , Pri~.f,~~ qua rarione.habear eflentia diuina rarionern obiefu primarij , an ratione ipfiu() effenci:t preci~e fumptre, (k. quead abfoluta , an etiarn vt in ... cludit att:rib~ta, & relariones , Se'lmJa: an artributafalteru ml. nobis conciprunrnr dillintl:a, ~ per inadequaros conceptus habeant aliquam rarionern o0ied.I Iecundar ij, Tertia lpecialitcr aIiqui . inueniunr difriculrarem in ipfa Dei cognitione qu:t . tenus Deus cognoicit Ie cognofcere: an quantum ad hoc: habear rationem cognirionis n:fl.exa:, & fie non poftit habere pro Ob;(00 primario tOtOID ~ in Deo eft: etiam cognirionern {oj; quia non return habet pro obiccto directo, led etiarn aliquid proreflexo,

. prima· dij/iculw •

ClfC¢ prim4m diHieuhatem erimr diuerfiras apl' nandi ex dmerlis condirionibus rcquifitis , & uu.enns in obiecto prirnario diuine cogninonis ('unH nim diuina cognino fit inruiriua. & quidduanua, & comprehenfiua ;ui,iuxta jllas diuerras concinones atl.gnaruur al.qui diltin&a.s rationes form ales In obi~~o: flam quidarn attend€n~e~ ad ranoncm 111tUltIUl quarenus Deus videt ie Ip(um CD modo quo eft In ie, dixenmt obrectnm primarium diuinz cognitionis efle Deum vt Trinum, fie enim atringnnr vt exiflens , &; lubfillcns in (e qu~ funt condirione s requifil<l!' iu obiecio c0gnirjonis mtuiriuse rr videarur in (e. Alij arrendenre s ad ra· tionern forrnalem cogninonis vr quiddirariue , dixerunt primariurs obiectum eire ipfam diiuinarn effemiam feCHlldl-lm conceptum pr:rcilum effelltire remoUl;ndv attribut:lJic enim remanet radix: am. ·nium a[[~lblltor~,eo q~TOd. ab v~jt~te elTenti;1,! ha bet togmtlO vnltatem fpeClfieat100Is. & omnia

, attributa vnitatem intelligibilitatis. Deniqne alij . attenddntes ad ra' iODeIJl compn:henGui per quod diuiua. cognitio ddLng[lirur ab omni alia cognitio ne etiam vidence J)eum in fe, dixerunt primari1loo obie&1m dil..lin;e cogoitionis eife diuinam ell"cntiamldQltabtolutc, fed vtfundat refpetham ration is a.d c&-a.tu:ras, quia nUlC cOl?prehendirur diu ina eU~~ntIa) ,qua.n~o ~~rr~tur lecu~dum omnem ra~

~~::; ... tiO~em part1Clpa~~~a creatuns •

t ..•..... ,_ 't;Yi' ." ,-,. -,' C,' •

I 4~c:~.;~_i .~,_rc:j::~\:c"

Artic. I.

"0:)I)iij

.r r

A N,hilominlJHliclJ primo, obie8:um prirnarium , & Ipecificariuurn diuini imel1ettus ex pa.r[e rei co- . gnj,z:l & atcaCtz per rarionem forrnalem cogno- . iceudi ell ens dicinum vt eft in fe in toea. fu a lati .. - rudine ~ \t eriam iacludit artributa, & relationes &quidquidform.;1literd1:iu Deo . Iraque creatu·' r~ [olum relinquuntnr pro obie8:o Iecundario ~i. Ull;~ intelle d.ionis, Dixi in conclufione > rei {O~l7It" quia non di!1inguimus in pretenn ob1eitum prima rium , & Iecundaricm quafi primarium fit (pecies qua res cognor.;:itur, & Iecundariurn ipCa res re ~ I?ra:~enta~a pe r Ipeciem, & cognica , qua. fa: ione tumitu r primanum J & fecundarium apud D. Th, in 1. dill. 35. qux[t. 1. artic.s. Si enirn hoc modo fn~atur, conn~t , quod ratio fpecb dici~ ali-

B quid abiolurum ~11 Deo non relarjuum formallter ~ fiquidem ipta etlentia diuina ell qua: fa.:cunda.: intdleEtu_m Parris ad generarioncm Verbi ; conilat autem ta:cundari perid quod habet ranonern (pe~ ciei I id ernrn exprimirur in verbo , & eft ratio afnmilandi iplurn iuo gtncrami) non aurcm relaIario Parris eft rario ailiniilandi fibi Filium , quin 1" orius in relarione ell: ddT! rnilis , quia efl rclario oppolua, ergo reiario v( relario non potel1 habere Iormaliter ranonem ip,'eiei i01preiTx _ Vudc Ii obiecl:um primariurn Jumarur in hac acteptione

. pro eo quod exphcat rationem fpeciej , fie conila; quod non includrt formalirer rclanones , imo neque: aztribuca, quia ha:c non eonlliruunr ra. ionern

C im_diJgitulilali:s, jed CiJpponunt; inrellrgrbilitas enim iequirur enrirarem immediate ~ non propri ... erares J ieu attributa ralis entitaris , vnurn quod •. que c_nim ell intelligibile in quantum ens. Efli! aurem rpeciern fml:i'rdf;tm conuenit Deo ratione in. telligibilnacis , Sumimus ergo obiectum primari ... uru non pro lpccie I ltd pro re primario , & per [c reprefenrata, & a.ttaaa per Ipeciern, & ex par .. te rei cognire Ie tenente , Et fie dicimus non tile Iolarn etlerniarn , led etiam atrribura, & relario .. nes . Hzc ergo conclufio efl communis inter diIcipulos D. Th. vt videri pordl apud Nazarium r, part. qu<ell. H. artie. 3- conrrouertia prima, circa primam part em conrroLlerftre,& Ma.g1fhum GOD ..... zalez , hie dirputar- ~ ') .Ferranenf.r, conera gent. uP·48.

FlJl1Jd.memum eft, quia tam diuina e rrenti a quam

D artribura J &relariones, &quidquidformalitet ell in Deo habenr vnicam , & eandem inte11igibili~ ratem , Iicur $c;immatt;:rialiratem, & vnicam fun~ dam verit;J.rem; babenr enim inteUigibilitatem increacam, &dil1inam fundatarn in ra:-uone aCtus puri; ergo eodem modo l'ertincnt h~e omniaad rarioncm obietti prima.rij. Antecedens eft: cer4 tum, quia iotelligibiliras attributorll.m, & per~ [onarum non.porefrdfe<:reara, ficurneq~le eoritas, adentitatern tnim ieguirvr intelligib:tas: ergo eO: inereata. ConCequentia probltuf; qda in tanmm aliquid confl:ituirur in dfe obieCti in qua tum confiituitur in elfe intelligibilis; obiecnuri eDim Vt obiedw;n in linea intClligibili efl; ergo vbf fuerit primaria intdligibilitas 2 'dnIlituerur pri..:

marium

432

I'tWi~ro obiea urn ~ fed inteHigi bilkas anriburo ... rum I &'per[onaruIllin [e eitprimarianon nu~Y_S 'guam effeurise , 1iguidem ~{l; vna > l3t eid~m, fsUI'"

. ~etintelligibi1ita5i~cre;l.ta, \ &: .ach~s PUr,!, {X c~.dem.immaterialirarls: ergo oeceLL~ eft. ~l,I04~ft_a omnia confti ruanrur il) Iin,el, _& .or~me ?ble.di prJ. ...... msrij, (icot &: im.e1Jigib.U~tatlS pr~~:j.p~, neque enirn fundant: imeIligibllitat,eq:l. niii fi'n~ ~a.bel!t im!U3tcrialicatcm, ~c ~u~e~ Immaten~li[as I~ ;.Utribuus, & p erfonis ~nn~<1.n~ ell: vtP,otc eadem ,!UJ1 i!l1!l1aterialitate eflen9-a: ~ 4 tam JJl~r~at~,& :tdllSpttri forrnaliter ficu[1J1~ •. Quare diuina cr. fen cia 'it habec rariouemfpeciei repr~rentant1s.in.tcileCi:l<i diuino , I'lcccde ~Ll quod habear pro nnmediat(}, & primario reprelenrato q~idqu~d c!l' a8.us purus, & per modum aAus puri mtc~lglb~.

le ; &hoc eft [pccificarimltu noftro modo IGtelh ..

. gClidi diuinze int.elleebonis ~cL~ql1ate,. &: rorali. ter, quia tora ratio actus pun h<e~ omniaadequate iocludit ~

Djds; atrribura , & relationes habenr hanc in" relligibilitaterri mediaot: c:jfenti~: ergoprimario & per fe conuenit ~tfenrJ", ~~di<U?-te autern ~tt~l~ burls &. relationibus , qwa mediante eJf~QtIa II"" lis co~uc:nit, ficut dIe increarum non conueui; illisnif mediante ~jfentia. Vnde formalizer non iimificabunt intelleaione~ diui~am armbnta, ~ relazienes , fed fola eflenria , quia hec habet pn~ mario) & per Ie inrelJigibitira.tem aChIs puri, sed ,Olltr4, quia. quidquid utan habeant jntelligibili ... rarem mediante effenria, tsmen illa quamhabenr non eft- alia quam ipfa intelligibiiliras effen~j:tJ fed eftindiuifibiliter eademficut eft eadem, &: vnica ' immater1alitas,&: veriras: ergo ficut Intelligibiliras e(smti~ ell primaria.ita itltel.llgibilicas artnbu torn, & perfonarum debet eire prirnaria, quia etl: vnica 1 &; eadem. Et ita cum dicitur quodprirna, rio conuenit eflentie , & mediante illa attribLl(is~ ly prirnario , &.ly mediante non conrrapouunni(ecundario. fed explicaturratio formalis haGen .. d!inrellIgibijitl'!.[em) qua: in atrriburis efl elfen ... cia, ieu enriras increaia , Vnde quia formaliccr per ipfaJIl. ~fft: atiam n:d~u~tl~: jm~ ace rialia _, &:; intdliglblha, hQC non diuiinuir aliquid de ranone prirnarij, & tpecificanui, fiquidem eadernmer in ... ,eiligibilit~ manet , qu~ ramen conuenit medi .. ame ctren~1l ranquam forraa confhrueute ipfa at"! mbuca in fua intelljgibi1i~te primaria, non lecundar~Ul (;au~te ,

D reo fi,unik attributa,& relatioues euam pro":

LIt Ii nobis concipiu3tur cum dilJinCtione ra.,. tion.!s ab e[sclltia, adRu~ ex p am [ua [eu ex parte rei cognint non pofrunt habere rationem obiedi fecllndari,j,licet ex partemodi (.Qgnofcendiex par .. te tloRra conotatlonem dkal1t aGicreaturas FI.~ orclinem ad quasconcipiunrur, qu~ creatura:: (une: pbic{tum [eeund'ariuJll dinin~ cognitiollis. R4ti.o . h~~dt quia qu~tuln,umqlle pl'~[,jndatnu~ ~~

Primre Parris,

v Ii .: t:ribut~ ~ .9c.C()nfw.er~n:lUsjlla.jn fualine:a., &: ge~ . nere.temper ramen ex parce 1l1;L remanent entita-

. . tis iQc~e aql: J &; j8;us pu r,..i, .alio quin nOD ,etfe·r pt£.

. ,fcmdereattrib.ura, Ied.de Q:ru~re., non enirn quan~

do pr%.cjsecOQc~iowsmifericordiam diuinam, vel omniporenriarn , .confideramus suquid crea .. jnrn , velabftrahens J. ,c~e.3to ~ & increaro , fed

.accjpimus mitericordiarn , vt .diuinam, vbi licet non explicerur rorum quod in .diuinitar.eeft, explicatur tsrnen ~Iiq~;$ per£c~io J qUa! .di~ina el] ,Qmittendo explicanonern aliarurn perfecciouum ~ quia fimul omnia non POflilITUlS explicare , Hal; pr;r.~iiione [llPPOJlt;:t, c.onllat quod ina. arrribara., licerex parte no/hi .!Dopi concipiendi impertc:dc

B mrelliganrur , ~ cum refpectu , &. connoeseione ad pc: rfectiones creatas, ramen ex parte rei cognitt rerinenrperfedionem diuinarn, & ;tdu~ puri, licernon toraexplicerur in ~otlceptu nollro, ergo etiam retinet irnmarerialiratern, & il.1r~lligibiIita~ tern aCtus purl ex parte rei cognira, ergo prima .. -riam , quia intelligibilitas actus puri temper pri .. maria eft, & nunquam poreft etTc:/eclIndarium in .. celligibile , fed eft indiuifibilirer vnmn, & idem cum primario, F orrnerur ergo fie ratio. A trribu, ta diuina quanrumcumque in adaquarc , & pr;E" cise concjpia~tur!i,eere~ part~ coglJo:Ctnri~, & modo noflro iruelligcndi nol,'l inreluganrur eo mo .. do quo fum 1[1 fe , tarneu ex parte rei w[_::nirx non

• amirtunt inrelligibilirarem dnunarn > & actus pu~ .ri, quia neque amitrunt immarerialirarern diuiC · nam : ergo pr-a:ciGo,& inadaquatio attriburorum

. non redigit ilia. ad ordinern obitBi iecllndanj ex; parte ipfius rei cognirz , (cd eandern priman am intelligibilitarern rennecr, quiaintellig.bihras di ~ nina temper primaria elt; hznc autern non arrur. mnr , quia remanent entia diuina, & pc." modurn -aCtus purl; ergo, &c. Nee oblta. guvd concipi .. mus ilia imperftcU l & inadeqna.c , & conlequellte.r difhncta iruclligibrlirate. Nan) contra eft, quia. hoc (olum conuincir > quod ex pac·e cogno, fcenris, nos non concipirnns illa atrri ~uta ea mrelligibilirate , quam ex !e fundanc ex ~arr_e rei cognitz, fed ca imperfeCl:iOl)C qua nos poflumus.Er hoc rarnen non fequitur , quod inretligibiutas at .. rributorum Ii accipianrur fie dit}intra..nofJ ex parte nollri, fed ex parte Cui.ut iuretligibilicas fecunda ... ria, & difl:inCta.i primaria, ell: enirn eadem cum inteligibilirate eflcnrie , licet:i nobis-non lie arre hend3hlt vt in [e eft. Et inflatur ewdemc,r ~ nam

D etiam diuinam elTemi:i vt diflingt:ritut ab atrribu· ,tis DOS cOllcipimus imperfeCl:e, & per ordjnem ad crearuras ~ & tamel} intelligibi1jril-s eJrenti~ ex , parte rei ~ogoita: temper fc habet Vt primaria in .... t eUigibilir as Dei.

Dices: toro hoe daco, ialum conu\l1citllf ~ qnod atttibura fintobiell:um primarium idwtice, non formaHter, [cilicet inquanrum intelliguntur, vt idem cum effentia., non Je-cunduffi ~lOS e~~ilPiros t:onceptus [ecUO?L1ffi.qUQS difhngt.lntl.l.r i1~ e1kntia Sed cofJtra eft, qUIa ewun fulx,w.c. form.a.h~te,. & con(;ept~ illitlS proprio:l:~~ioilis 111. propriqo::

<o!;'." gen~rc..'".,~

• rt_""': . . .,.' .,': •...•• ,_.~.~~. ~ .. , .> ;.:~',.

j:-~-:.'~/~~'_ ~ - .~ ;L~-:-

Difp.-.XVII.

:ge~re.>& linea.vel inrelligunrur fundare aliquam In.te1ligibili~atem; vel non? fi non.eft extra qu<eflionem, qlllaprout fie.nee primarinm, nee Iecun~~ium obleC.fU[lI .frun~,figlliJcm nullarn inretligibilitarem habere inrelliguun, r J & ftc neque in ta~ rione obie8:i intelligihilis conflirui dicenrur.Si autern ali quam fundanr, adhuc tub illo iorrnali ) &' explicito concepru.hac nOI1 porell eflenifi i ncrea": ta,& acrus puri,& contequenrer indiuifibiliter cadem cum primaria, nen alia dil1inda, qYa: fecundaria fit. Iraque ratio fundaas inrelligtbilira em ill arrriburis quantumcumque przcitis, [ernpl:r de': bet effe ali quid pertinens ad intelhgibiIitatcHI pri mariarn , licer non adequate in eis explicetur tora b~c primana intel1igibi liras.ficuz color viridis.vel albus habenr vifibilirazem primariarn , & per Ie , qux irnporrarur in ratione colorari , non Iecundariarn ficur rnotus.aut quaatiras vel fnbfianti3., non ramen explicant adequamm obiedum vifibile.fed inadequate , Sic artribura diuina non explicant rotarn rarionern inrelligibilis primanj , fecundum Iiros formalesconceptus, & przcifos , led inadaquatarn, "ere ramen ex patte fui primarid. Etideo notanter non dirimus perfonas , & attributa dfe p rimariurn, & (pecif1cllm obi e<:hl ru adequate, fed pertinere ad obiertum primariurn qoaf inadequate, & non omni modo explicando primariam Dei inrelligibrlirarern, ied ellentia di uina vr ratio ipfa immrnarerialiraris.Sc confequenrer mrelhgibilita-' tis ,attribttta J vr condiriones > vel proprierates effcntia-,perlonx,vt termini.fcumodi iu quibus [UD-: lifltt. Ne que enim eflc ill tribus perfon.s dt for~ male COlO (1i'lltillum diuinz nature, led ralis ratio, & enri.as qu<e petit tribus perfouis terrninari , fi~ cut eriarn petit alias proprietates, & atrributa , & fie tres p~ r[ou:it 1 adicalirer, non formalirer conlli- _ tuum.

f\.1 O~e[f quod in ilIa immoremur, Jicet aliqui . '\J vaide in iJ la ~nxientur,& Ie rorqueant.quia non confirrunut diuinam narurarn in ipfo iureilige-

re ,qui eft aEtlls fe(nndus, fed in zliquo anrecedenter ic habeote,& id~o videzur aofiro modo cognokeridi difl:ingui cognirio lui a cognirione fu~ cogni rionis. C.~lffum nos non egemus cognirione ill:2. reflex a Dei eriam noflro inrelligendi modo diftintta, licet aJiqui admnranreffe cognirionem reflexatn in Deo, emmenrer- quatenus re ipfum cogno.: .feit. Sed non drcirnus refJe~ant co_gnt.tioncm ex yi .

{ux reflexionis importare imperfectionern , qura iroporrat duplicatam ~tingentiam obiedorum ~ .l'qllarum 'Ina non ranglt Id quod a~ter~, (ed regre·d[nulilpra id quod altcra non atrmgtt.Quod ex dll :'plici principlO decJaro: ~rjllloi.n noflra !ente~tia. quia eifenria Dei co.nfi-ltUltur, ~p[omet JrlreJlt_gere

in actupllro. Et eXlp(atner_r:ltlone actus purl,. vI: {upti~D>'rhoma ofl:endlmns ha~er f?r.mallter dkJrtum;.&idemip[urn obicaumtnte~glbl1'!, & ipra Jntelle~jl?; er~ re"p~~~ ibi cooe1pere aliquidrcflcxioufS> q~t1i·~ ahqrud attadum per mo~

Artie. I.

433

A -dilID obi:!6:i\:liilin61:i 1. quo fiat reg-retro ad ip(um ..

. inrelligere ranquam ad obiedum reflexionis. Patet conrcqueuria.quia obiechim reflexe aeradum fupponir alind direCte,& prius attadum (altern ratione diJtinaum, a quo fiat regrerfio ,. & reflexio ad [e: fed ante intelligere ipfum non darur obiecni artadum tanquarn natura druina , quia per ipfum intelligere formalirer, & per fe primo confhruitur diuiua natura.Sc obiecturn imeJligibile in adu pll. ro ell: enim idem, atque ipfurn in[e!1igere,ergo in. ter intclligere, & narurarn , leu obieEtum inrel, ](~U~ non datur difiinfbo, (lUX requirirur ad ref lcxionem ,

.Ali!d principillm ell: ex eo quod ifla inielkB:ioefl: infinira, & infinite comprehenfiua Iiii , & incapax;

B alicuins r>r~cifionis,&coguitionis abitradiu.r,quia hec irnpertectionem.Sc limitationem in fila cpS!}i tione importat : in coguitione autern infinira , & comprehenjiua, nee habenre aliquam p racifionern repugnar .~pteUige['e reflexioncm aliquam , quia cognino fafinite COlt1pl ehenfiua ex ipfa flia primaria, & fo,mali ratione OJ1me inrellieib.le inuoltiic,& ampleccirur, ergo non po,dl per regrettionem ad fe ipfurn cog!101c::!naunt refkch:re, C]lii.a ex prima egreflione (e ipfum fell: illa c(lgnitio hoc ipio quod infinlra , &: comprehenriuaell , & Iic non ell: locus regrcdrendi ad Ie nifi p~[cindat vnu intelligibile ab alia) & non cornprehendar omne , Qta ratione eriarn in Angelo fe cornpreheudeure

C in cora plenitudine , cognitionem reflexam nega .. remus, niti poflet Angelus CuIU precifione procedere)& (uarn fubfl:amiam, vel potenrias line com .. preheruioue inrellectionis adualis auingere , quia eft accidens contingenter adueniens •

SolulwtllY 4Tgumenld ~

PRim;: arguitur ad probandum, quod Triniras pericnarum eft obiedum primariurn dllJlfla:' cognirionis, & non ratione drenti~. Narn cognirio diuina ex ruaionna.Ji, & [pecificararione eft producriua Verbi, ergo ex fila !"ormali rario_nc retpicicperfonas, & non (olam vrntarern elTentf~_An~ recedens conflat ex D. Th. inti-a Ql1\;fl:. 27. arne. I. flood «mnis nue! IJgms ex CO, (Jllod Illtdbgr11S sliq I! ld p,-o--

D JtI[it intr« ipjimJ, quod rjl cenceptio metuis , & inde proba.t quod datur ill Deo proceilio verbi , qui;! Deus inrellreir fe, ergt) formalis, & (pecifica ra~ rio inrelligend! in .D~D reipicir procetlionem verbi . Cnl1frln<1wr, quia cognirio Dei formalulime ell: inruitiua , &: fuperna.tllfalis)& comprehenlira fui;fed non porctl inrelligi inruitio.Sc cornprehenfio diuinitatis, nifi arringantur perlona: I in quibus diuiniras exiH:it, &. lubGllir; ergo formalirer illa cognitio re!picit per [on~. Similiter DellS ideo ell fubfl:antiahrer (upernaturalis, qllia efl: Trinus in per(onis) fiquidem fides, & lnmen glo;-.ia! ex ~o funt fllpcrnamralia panit:ipatiue, quia atcingunt Deum non {olum H vnum, qllOd edam ex dfecribus natnralibus attiogi poteit, fed Del:n1 vr TriDum) quod loluID fupernaturjlirer POtt:1t atcingi;

C (; ~c ergo

~~~4 Qyreft. XIV·

~". t'r~o ipfa ratio Trinhacis en qua: P!"1I1l0, & per re A .. quia diuina, &ordini~ diuini c:«ent~aIiter, Iiceefi ..

i COUJ\}tUll Oblf 8. urn (Ilpernattl rale nou (plum tan- . l1L: pertonis videri non po~ht, qlliaintuitiuf videcur

. quam rnoditt£ arjo;. &_ t:rnlJ~ario ~ Ied p.er ~1?- & vt dl j n te .

dum rationis formalls Jp[JUs JUpemawl'i!htat's III .. scculldu arg,litLl r ad probandum per aliud exrre-

D mum quod pCrl~)llx,&l'tri~.lta 110:1 pcrriueanr ad

e~e(f""lldelfW, guodcognirio diuin a no~ !pcc~fi~a- obiedum prnnarium, quia. ipf.t di:liba c tl~nria t;1l:

. rur fJfmalite r.nee conlhtUltllr l[~" rauone diuine tota ratio atrlllgl.:ndi r"buiones. &~~mb ... J,': ergo.

per 11"c quod Ii:- produchlla verb i, led ex hoc, ~ ip!i rd"ci011CS non habeut P iimariJ.,il rarioncrn

J1CJ3:us rllrus;llc~r exhoc COW.l q l.J'H.li~, quod hI: obiedi arrad.r.Aureced.ns corular.quia erl-nua dr-

produ8:)l.Ja vcr b i rn anqua perl,01_la d.lllln~.~on[l:al: uina cf] ratio irnmace nalicaris , qlla: conuenir p.::r ...

enirn quod 'aluarur cog1lmo diuina III Spiritu ~an: fonis, & .arni butis: non vera IC x attriburis conue-

ao & ramen ibi non elt productiua ve. bi-ergo cl> nit ellcnria, ergo dt [~ju tori!'}.'> intellig1bilitatis ~

[e prociu.:1:JUam vel?i non conu_enit . illi in (jl}ai1t II & a[tif'H(tn::i~ ubie~iu<f, in 3ottriburis,& perfouis,

d.iuina ranqua!n rauo conlhmriua erus, fed tolum Confequenriaprobarur.quia illi coaucnir ratio Db

conuenic cognicioni di[Jin~,"t fcecunda eI~, &: no- n id:h pnmarij lQ dfe imdltgibili, cui conuenirper tionalisin Pa.tre~& non abfolute pta ornniperfona .Q Ic pril\lO IffiJllaterjalitas ipfa .. qu~ inrelligihilita-

Nee D, Thomas quando probawit in Deo ~ lTe pro rem cOQfhtl~~r, &. ratione emus conuernt Deo ra-

cefionern V er b i, quiaefl il\tellJ gens. id probauit rio Ipecici m elTe.imelligibili,fe:<J reiation<:s in qui ..

ex inrellectione diuiuapro oruni pe rfona , in qua tum, rale?non ~i~untip~mratioJJ;e"l{peciei) tum

reperirur diuina natura. led rolum probauir hanc quia rauo !peCleJcft quid abfolurum in. Deo (11m

perie:ttionem prodLlc~odi verbum etiam conueni- per illarn [£cufl(jetur in.tdk8:us:patnnus ad gene-

re Deo,qllia o mni int.lli~enti cor.uenir, iddl quia randurn, tum qui! in omnibus perfonis tanrurn eft '

in aUlD! natura imellct'bua reperirur,no vera quia vna fumrna, & prima yer~tas,& ioteHigibiIlta.s,red

fie perfedio conWtllens ipJ'am naruram imell~qi- dunrur enim perfoae inteHigibiles intelligibilita ..

uaui, ted porius ex eo qU0d aliquid en ineelligens , te eflenria. t:rgo Iola ipfa eflentia (ecilDdllfn'oncc~

con.equitur, quod lir productruum verbi, & lie vis p(~m ablolurum perriner au obiedum primariurn,

ra.ionis D. Thorn, lb., in hoc, quod producere quia ad prunarn verirarem , & iutellic;ibilitatcDl

Verbum eft pe rfectio conueniens, & cantecuta ad diuinam , ~

naturarn inreltigenrem.vt parer i ndllCl::iue in inrel- .. Refpolldewr argnruenrnm probare.quod perfona,

. kftil,)us cre aris , nulla aurem p.erfe6i:io inreledu- &. artribura habcnr (uarrt forrnalem ~& Ipccificam

alis , quz abfolute tir per[c6.io debet J.:dfe Deo, C ranonern obicci i inttlligibllis ratione tJTUlrix, nO. Icilicec vt pcrfccbo conlccura , non vt confiicuri-tamen pro bar l quod non perrineanr ad obiectum

ua , flt'que in omni perlona, led Iolum ill ea, qll~ . primariuru Ialcem in.ati.Tg,:J.l2.eo quod vt ar gume-

nOti()nalitet] & rda~ille patdl opponi , & di- tum probar.iure lligrbihcacem habcnr ab eflenria ,

Ilingui i V c rbo geniro. & per mcdum gcncran~ fed non habenr ali am ! quam I pli:l~ t (ren' ire , &1

tis , & prirni P rincipij conlhruicur in Deo , quod ideo perrine tad prunariurn oh.iec uni , quia non

fo urn perronx Parris conuenit ~ vt larius dicctur habent alrarn jll(:cl1igj::.-iiratem;CJ··al~ [3rinJaoj 00

inIl11'l.n:ria de Trmirate , iccti , Quod crgo drcirur quod dkmil ','jnina re-

Ad C&llformat;(l1Iem re[palldcmr) rcquiri ad cogni- cundum cO!1ceprum aoio!ut\l(U cO: p~r Ic prino

donern inruitiuarn arringenriam exittentiz.S; I up~ imelligibilis,& ip[a fpe~ie5 inrelligibiris.difhnguo,

pOflrl, non ramen-ira quod ipla e-;,;ifl:e. nria, vel Iup- ita adaquare vr cxcludar attrib,u J, & perouas

po lltutn afferar ~iI1inaan~ rarioncm forOllkm, nego: ita quod includai ilia quaf ina.d.:eqll a:e per ...

vel confliruar ipfarn qu:e eft in noriri a inmiriua,(eQ rinentes ad iplallllutciligibjlita.tcm p rimaciarn.ve]

[~ habet vc conditio in obiecio vilo Iicut rer "iillJll tanquam proprierares , vC'1 ranquaru rnodificano ..

exrernurn arringirnus colorern exifleutem nou ra- nes, cone, do. V.l.dt hoc ipfo quod relationes rub.

men ipfa exillenria ell formalis ratio vifibilirans ~ COUCer'!l rel ariuo funr intt:lbgIl)i1cs rub eadem ra ..

fed (o]gr, Ita. pertinent perron,)! an obieEl:um prj- none prima; verira-is , & munarerialitaris , fequi-

manum diuinse intelkctionis qua imuilille l & CO~ tur quod peHlllc:am Jd pfirnaril1m obid(ll,ffi, quia

preht:nliue fe ipilllD "Icier. non tamen perron~ Ie 11.;:1ll :thail] il1Le]ligibilitarem habenr qt.la.m p/irnaLft

habt'nt vt formale cOllrtitHtiuum elfentiz, vel D ~lcet juad~q ... a ... c, non expliclndo to tum, qt.loo eLl

obietti diuiui ,led \'t ttrtnlllllS, leu modus ilJius; no ll1 D~o .

cninl O1nne quod a,tmgItur per camprehen!lone V l!im6 argnitur.Cogni[io effemialis prxcedj[ no-

vd in(Ulrionem ;rqnali modo perri net ad ipltlm tionalem no11ro m0do im eIJigendi ,crgOtat:Ho ...

(lbieclul11 pritnariun1, dhJ ad illud pertineat, fed gnitio efl-;'ntialis non habet pro obiccto primario,··

<J.l1a::dam pertinent vt ratio ip(a formalis ,qll:.edam ctiam inad~quato reJationcs ,fed tanrum e{rcnti~

vr'U1od.ificationesqu<cdrem aoa:guate, quxdatn in~ am. Anteccdens, eO: ce rtUm~ glliaabfoluta, &I.

ada!quate, vi: explica um eft:. Quod ar.lccmdicitllr cU"'encialia nofiro modQ intelligendi prrece:du.nr re ...

l)tum dTe oh:etrllm fllpcrnarurale• cOllcedimus • latiua, &notionalia. Cotlfequentiav,~[(\Prnba.~

{cd no ell dL~biu!l1 quod i pra. dfcntia diuinanot1 fo· ~r, quia vcrb,llll_l pr_oc:c.dis.pcr c~ni~~onc~ no ...

]L!D1I.1t~one l"crfonarpm,Jcd eram ratione lu~ [ub- tlOnalem: ergo 11 d1enrl<J)iS,tognmo 1n!(Il.Jg1tlU~

{tan,if in quanlU,tll loll vna, (\lpcrn.aturalis cP: , prtceden: nQtionlllll1J)idf~igitur pra:~edcre i~ ,

-:1. ;'~":; _. hint; - ;n

"'-~:;~;'7': :~~)~ .:~;_iil~t .'

Difp. XVII.

~t:1m vcrb~t~jer~o~al'l poteflbabere ipfirm pro ob- A iecto, ~ ~ tornori neque ~pmtu':ll Sa.nCtum, qui procedir a verba. Nee paten: diet quod ill illo fi-

gno c:{f~nti~li,s co~itionis verbum, & Spiritus San

Ctu.s obletl:ruefunt intellecti, red non vt proceden-' tes~& produdi. Contra enim ell:, quia fi in illo li ..

guo verbum eO: in intelledu diuiuo gbieaiue,ergo

vt cognirum.ergo vr geniturn, quia cogno[ci in ill 0 idem efl,quodgcnerari, &elTe. Et preterea fequirur.quod verbum procederer vt imago fui ipfius ,

quia procedir v't imago obicd;i primarij, Iiquidem procedz vr imago ilIius quo fa;,cundatu.r mrelle-

CtuS Parris; fcecundarur aucem ip(o obiecco pri .. mario; ergo fi Verbum, & Spiritus Sanctus (unr ill inrellectu ftemo, tanquarn aliquid pertinens ad obieccum pnmarium Ialccrn inadequare , ab illis procedir VerbumJ& eft imago eoru raltcm inade ..

quare , ' "

ReJpond •. negando confequen, Et ad probation; refp, folutione data.Ad prirnam replicarn diciru r, quod in.illopriori verbum ell: ill iAtellechl diuino obiediuC:.vt:cognitum dfcntialiter non vt cognitUlJllloti'll1aJircr.Verbum aurem non dicimr geni-

. tum nif per cognirionem norioaalem, & in QU:l.l1" tum reddirur norionaliter cogninrrn, iddl: expreffilm,& diB:um,& relatine oppo!ltum fuo priucipio generanri,quod (olum i Patte habet.non vc redditur cognitum eflenrialiter.Er hoc manifefle pater ,

, quia fil~~s cognofcit Ie rpfum > & Spiritus Sand.us C cognotcrt filIUm,& ramen non dicirur gl!nirus i Ie

nee a Spiritu Sancto.licer dicarur cognirum ab illis cognicione elfemiaii,non autern exprirnente , &. dicenre Verbum, qua: tolum efl: nsnonalis cognino.

Ad [wt1ldam replicam RelP. quod Verbum non dicirur imago rcfpedu cuiufcumque obietl:i, quod in ie repreienrae.vel a Parre cognofcirur.fed rerpectu eius quod habet ffillf1US)& orricium fpeciei tee~lIlldal)i:ls)& per modurn principij te habentrs in mt~l1e~u>vtexprimatur verbo , nam imago (olum dicitur ImagC) refpeCl:u eius.quod exprrrnir , & cui alhmilatur canquarn principio lua: expretlionis.Li~et autern perionz , & attributa perrineant ad ob~eatl~ p rimarjum inada:qn:w\non ramen rnunus,

& otlicrurn Ipecie] conuenn attriburis , & elfelltia: , fed (OJa eflenria reddit inrelligibiles relariones • & attnbuta.vt ratio Formalis. Vnde lola cflenria habet ratioaern principij fcecundanris inrelledum parernum per modum principij, & Ipecid, & fie Verbum-proced it vt Iirnilc illi in efferiria , & ell:

V . ;;jmago illius ratione eflentie fen narurre , qll~ Iibi ~tcommllnicatur, & in qua fimtlis eft Patri, non in i;perrollalitare, qua: porius illi opponitur , Non ta"rnen dicitur imago lui.vel Spiritus Sanai, aut at-

ii,tributorufil, quia Iicet ills exprirnat , & reprzfen'/,cret vt cognitatertninatinc, non ramen terpici:: lIt 'I principium a qvo frecundatur intellettus pacris in " ratiol{Krr~~i~i,hoc enjm propri~ pen;inet ad natu_-

ram lub i;onceptLi rlatura::,quz en ratIO generlndl, & ajfimll~ndi} \rtpri~l;ipium agendi. Qgod aotcm , oon re4.?~<:jttlr vt prtj*j~jup, Ilondidtur aliql.lid

~ ,~.,;!;,I-;,~,~,',. _'

, - .,1:' ,._

.• ,:-.3

',~,,;'_';':',,~. ,,';' '2~~ ,

.ii& ':~. :'~~t'tL~_,~~£~~-

I ,

\

s

. ,

'i

, ,

!

.Artic, II.

43.f

imago illius eriamf reprsefenret iUod vt rerminum .: & rem cognitam, non vt prirtcipium cognofcendi', Imo, & creaturas reprzfentar Verbumvr res co .. gnitas, 110n ramen eft imago illarum ratione dF ti:a.: Videarur D. Th.rnfra queflione 34. artie. 3'~ ad 3' & l)_ua:fiione 35, articulo 1, '

-"";c>~--_,._----------

AIt'[ICVLVS

II.

B

V.'frf11I tata; & tmiCd ratio cngl10flcndi Ie, & 'te.-1t!1ias fi t clJcmia difltIJ.1-, & quama~?

Dvo in prre[enti articulo tangunrar , Prin;rlj~ an DeLIS ira habeatpro ratione rnotiua (ua eflentiam ad cognofcendum fc ,quod nullo modo pofsir vti creatura tanquarn moriuo.Sc r arisne CO"

" glll1{cendi,(e. SecrmdiJl/I an ipla diu ina eflentia ita fit prirnarium obieCtllLll in diuina cognitione, ~1' fit eriarn medium coguorccadi creaturas t;iquam res prius cognica , &: ranone Iui, 3.<1 vcro vt r a.io cognotcendi non prius cognira, fed vt id quo aliquid cognofcuur , Coo{b.t enim duplex erle medl~m cognolcendi aliqnid , vnum quod prius co. gnuum ducit in cognitionem alzerjus , ficut pra:mi£fa: ducunc in Co aclufionern efr~ttus in cauram , fignum, &: imago exterior in rem prz[ematam .. , Aliud dl: medium qQOO facit cognoicere fine eo , quod fit prius cogmrum , ficur Ipecies repr~rentaf obiedum fine eo quod prius cognofcarur , Et ill": quirimus an diuina dlclltia ad cognofcendum erearuras fe habeat vt primum medium, an folum vt ,

. Iccuadum. '

rrim.t difficult4s •

D.

C frca primum opinio eO: quam zpprobac Pater Herice hic traCl:aru I. difp+cap·z.&J quod Dens non (alum cognofcit Ie iplum in In Ie iplo,(cd etill1_1_in creaturis.non quidern concedendo zliquem dw;urium enam noftro modo inrelligendi Deo.ira vr fitquafi duplex eognitio formaliter, alia.qua ex crelturacogEloiCamr Deus, hoc enirn ell: valde impcr[euum, led quod vnica , & i!il~ diuifibili cognirionc, vi. a crearu r a, in ip fa cogno, Icarur Deus, vt terminus illius ibi in obliquo inc1 U[US, quarenus eft efteti:lIs Dei.non qmdern co-. gnirione iutuiriua Dei, quia non fie con.inetur Deus in crearura, fed [alum conetatiue, & quoad all ell gUd; ell cognitio abihaCl:iu3. non Iormalirer fed erninentcr.Sc eqniualenrer , quarenliS cogno[cit creatu ram terminari ad Deurn exiflenrcm , & fie cognofcit DCllnl contin.eriin ere-amra, & crca.. turam ad fHum terminari <:0 modo quo C['C;ltuq id poten repr:dcntarc" & cominere ~

FU11d411lCIJIUHW1. Qgia De(IS videlTdo crcatnras viJetinipils repr~(entari Dcurn tal1quam ill fimilimdine, ~ ve!lfgio, ornnts cuim creatura,c!T<=n-

C c c c z tialiter

~-h/:';

:;':;i-.'.' '/li"3': 6 "ureft. XlIII.

~ "-'~ ~ ,

r~l1t~r efl: effe6t~ls Dei, & dependens <iDeo, & .11' tlua vb-ieai cognofcendi , nif ip[adiuina eli'cnda

~:' ~~QCeqtl(titer <1hq lIO modo Ipt uIU reprafenrans . inrelle dum ennn diumum vti aiiqu.l [pecie creara

&; ccsrinens, feu re{pic~es t$nqu~11l termmum hu- .ad intelligendum.nefas eH:imaginan: ergo quid-

jus dependen ti;.<:: e .go fmpo[ibl1e elt quod cU,m quid Deus cognoicx Iiue Ie ip (urn {iue creaturas t'

Deusperie&:iftimc vldeatcr_ea~u.ras ranquamcffc- torum cognoicir per fc ip£um ranquam per raeie-.

(tillS r110S n .... n cOdoofc.ttln 111lS dependenttam,. . nem forniakm cognofcendi, & Ipcciem reprefen

II , v ;; d i Ii D " ,

quam haberlt, ~ l'elpe8ul~ a lp u.m earn: er!:l0 tanuam eorum 1iJlila: ~gilO(Cjt; ergo quanmmcum

cognofcie [e jpjn~n vr ter!Tl~n~m ra.hs ?epCI'I~entlX que cognofcar creaeuras ~ & ea qUl: ad creaturas

& \,t,o[1rentLln11 n crearuris.id ~n1m Ita eft a plrce conlequnmr J & quomodo continearrr , aut ref ..

rei, Q!lod. vr;;r,? Dells cognu[cac illas crearuras ll.on pieiant.Deum elf parre rei cognire, non ta.menpe-

folum in le iptQ,r~J etiam m propna cognofcibili- tell: vti illis vt rationeforn1alh;ogrro{cendi; ergo.

(arc ~rt.lturarnm3 a tfirm at iOe author Ibidem dif- neque cognotcir Denm ex pane cognolcenris eo-

putatione quinra, capitcqua-rto,vt in Iequcnri pun- modo) & Iimitarione , & abfira.ttione qua con ...

eto re£eremlls, V ride fit quod Deus quando cogno- tinenru r in crearuris J quia ex parte cognofcentis.

[cit [ein creaturis vr terminum in oblique inclu- .-a fide habere non efl aliud quam fe habere ex par ..

{um,habcat ip (am creaturaci ranquam medium, tc medij feu rstionis f?nnalis.qpa(;ogno(c~t ~ hzc

&rationem motiuam fure cognirionis , uquidem aurem non potcfhifeJpfa.crcatun:Vnde neqnc

creaniras ip(as in propria Iiia cognofcibilitate. di- potell cognoic] Deus a fe cognirione abfl:ratbu;!,.

cit !fie author cognoki a Deo non folum eernnna. vel inadaquara aia emmerere~pat;te eognofcen-

nue , fed vt in racione cognofcendi fine alio me- tis, quia nullc modopoteft vti moeiuo, & ratio ..

dio ~ &: confequenrcr creature prebenr racionem ne formali creata eriarn erninenren, mil Jy emi-

rnotiuarn cogrio fcendi Ie, & Deurn . Et fiiccurre- nenter.Et ratio increara ~ qua: eminenter continer

re poflU01l1S huic fentemiz tdlimonio Diui Tho- crearuram , fed hoc eft reducere totarn rarionem

rnse r:ltis fauorabili , Iicet ab his authoribus non formalern cognofcendi, & modumcognofcendi , •

abdncarnr, qui in prime 4iB:intl:iolJe 3~· quzdio- ad medium, & cognofcibilitatem increaram.nou

He [ecllnda articulo prime ad quanum illquj[:~M ad ipiam cognofcibilitarem crearurc, VI ad ratio.

pillet illl?erb~ t>,dn ft ipfi~m l & cre.nr.l!'iH, o ftc criJlm nem rnotiuam .

710tl ~P inronucnietJs 'iu~a. per madllm ijium in Cfe4tura !l!!,od 1'en} exparte rei cognitz nullurn fie incon-

fo vidcat, qn~ ipfills diui,M brmilatis reprj({cm.ttiua elf C ueniens Dcum cogno[cerc Fe ipium in crearuris .

per illl~<~il!em, vel vejligiulfl. Ita Diuus Thomas. conliar manifelle , quia hoc nihil ell: aliud quam

Ergo Dells cognofcic Ie ipfum vt reprsfentatum Deum cognofcere, [e Anito modo contineri in ere

jn creltoris, atque adeo non folumcognofcibfe in' Atura) & per aBus quibns crcatura cognofcir Deft

, fe ip(o, fed eriam Ie in creaturis • finite modo cognofci , & contineri Deum finiro

NilJ![nrMliIS lic2t hec ditticalras magni fiat i litis . modo in creatura,&fic terminate relacionern eius

AllQ:oribus, & non Ieuiter pre mat cos qni po- . qncdnullam imperfectionern dcuoluir inDeum.fi·

1111Jlt DCllll1 cognofcere creaturarn pra:[ertim Iutu- cut neque eriarn videre ex parte rei cognita:,quod

ras rltiones vcr itaris , qux in ipfis ell > & non ra- vna crearura habeat conuexionern cum alia,&: de-

rione eius quod Deus in fe ipfo habet de ralibus pendear, & rerrninerur ad ill am, & confequenrer

creaturis, ramen non en cur rnulturn imrnorenuir criam ad Deurn.irno eriarn e0gnorcit Dcnrnblaf-

in illa . Breuiter t::rgo dicimus , quod ex parte rei phernari , & comternni it crearura , nee polfet.

co gnit:t, & obiecti rerrninariui, Deus cognoiceu- cognofcere grauirstern peccatorum nifi cogno-

do creaturas cognofcit Ie rerrninare . relatiouern Icendo quomodo habeant rationern iniurie tan ...

dependenria earum, & in illis tanquam in eff'cCl:i- gcntis ip[Ulh Deurn , neqlle aEtus ipfos chariraris

buscontineri , & rep ra:(enta ri irnperfedc, & co- & virtuturn Iiipe rnaturaliurn, nifi virlendo , quod

notatiue. Non ramen vllo modo Deus vrirur crea- rcrminanrur ad DClIm. ~lOd toturn ef] videre fe

ruristanquam obiecto motiuo, & ratione forma- D ifl[um fic artmsi vel rerminari a creaturis, aur ea ...

li cognofccndi Ie ipfiirn , nee ex parte cognofcen- llan operatio~bt1s tanquam quidtenens f: f.X pat

tis imbuir illurn modurn cognofcendi fe in creatn- tC rei cognitx, non tamen vllo modo refplClendo

ris el Jimita.rione, & modo quo in ipfis contine- creatnram vr taticnem formalemj aut vt motiuam-

tur; fed totum h('}c quod e!l: creatura, & Deus aut TC fpeciem cognofeeodi ipram creawram, vel

conrentus, & repra:lentaUls imperfccre in ip(a Dellm contenrum in jiJa. •

(rellUra peJ:tinec ad obiectum terminatiuurn) & Vrlde [oluimr flmda.mcntllm OppOfiruOl probaJ

materiale cogllitiofris diuin:t, cognofcitul' autem ellim Deum vt comentum j n creamris cogno[c! ex,

;i Dco fub 1l.1Otiuo, &: ratione formali [U:J:lllet e[- parte rei cognj~ in cream r~ a I?eo cog~l~a,fub ra

fentia: Cf>mp rzhen fine cognira:. Et Ita. Dee ex par .. · tione tamen brmali,& mot!ua Ipfius d}Uln:;e eifen:

te cognokeotis nullo modQ conuenir ab£lrattina ti<e,non vera veeodo ere atur:! tan quam ratione fO'r

rognitio) & toa£b;quata fui, Ratio deducimr c..... lnali cogn~i(;cndi.Si vera cogno[c.1b!lIt.as ipf,. crc-

his qua: lanus attingemus difpntatione Cequenti 3.[.. ara effet Deo ratio cogno[ccndl, lta,vt &~ fQ4

tlCI1\g fecundo, & infra in hoc articulo, quia non lum De[]S msno(ceret· Creawras in fe ipfo, .& r3.-

potellconfl:itui in Deo, alia ratio formalis, & cione Jlli iflfius unqual11 ~x~·g.tionc fortnah J fed.

Jllotiua.cogno[cendi, nee alia fpcdts reprc[cma.- . ctiar}l ref~iciendo c(l~n~1njlit~rern ,~~cur;r.:".:

';.)~~., '. J, l'\~~ .• t~

'''-;.'. ~ .. ~.~"iE!<~.:~ ... ' .

~~~~,:_ '" ;~.;~-.'A.' '

, .' Prill1rePartis.

Difp.XVII.

vr ratio1temcogno[cendi,licditiiculratem haberet·. A illnd ftll:td~,ment:n.ln ~;i qua non bene fe po(funtexptdire qui id f¢D:t!Unt. N obis autem ditticultatern

1100 f~it, quia U?tum hoc quod Deus cogncfcir in crearura ram de ipfa crearura.quam de fc ipfo con cenro in creamris , tonnn cognofcir in Ie ipfo tan~· quam in ratione formali a qua deriuarur ipfacrea-

eu ra , & modus ip (e finims quo Deus conrinerur in iHa,& quo cernunar relationern illillS, Nee amp li ..

us probar locus aliaeus ex Diuo Thoma; nif quod Deus fc ipfum videat in creatura tanquam ill cer- . mino & roe cognica , non ramen tanquam in ratio-

ne forma li, & mon u a cogn 0 iceudi edam em inen ~ 6a1iter T quia irnplicar quod Deus vrarur crearura V1: ratiolle.fonnali, & moriuo.ec ramen erninenna ... literiddicatur facere , oportecenim id reducere ad rnotiuum eminenrius.quam fit crearura, & hoc

eft ipte Deus, non ergo creatura eft metiuurn erni ... neuter ,nifi Th:IlS in fe ipfo( quod etl motiuum erni ... neacius) videarcrearuram ,

Swmd.1 diffiCtllrl1~ •

S T aMitil quod diaina efienria fie obiedurn pri .. rnariurn diuine inrellccciouis, imo ab ipfa intdlectione non diftindum , circa rnodurn quo fe habearin ordine ad obiedurn fecundarium quod ell creatura,& quomodo fit medium cognolcendi illam.uon mooicillgitatioeGinter Auraores huius rernporis , Er cum fir illud duplex medium vt fnpra dixirnus, alterum vt qU!J ficur (pedes repra[entans, alterum vt qftoil Iicut res cognita habens . conuexionem cum alia, i1lamque Inferens & demorulrans, ficut eaura dfeCtllm , pI"%m)!fz conclufionern j eft dubium an [olum prime modo fit me .. dium diuina elfentia ad rcprrfentandum crearu-

· us, an edam Iecundo ad demonfhandum Was. Er dato quod ira fit quod Deus ie fe ipfo vt ill medic> rep refe nrance, aur demonftrante) creaturas actin. gar, an hoc fol0 modo poflit eas cognof cerc., an eriarn irnrnediare in Ie ipfis & racione proprtz CQ~ gnofcibiiiraris earum , non [alum vt term ill ante , Ied eriam vc mouenre , rel vt immediate in [e cognofCibili a Deo.

111 prjmisnon de [untq[,li exitlimantotiofe rcqui ri Ipeciein, [ell diuinarn eA't:ntiam per mo:Iom _fpc .. ciei ad eognofcendum crearuras , fed jurfi~erelll~~ l-)itnm lumen ex parte Dei.vt fbtimfine alia fpec~e

· pateat ei omne cos:no(cib}Ie quodcumque ~t. V 1- dentnr hi Aarhores [pecrem a~ hoc.rrqt~ltere v_t aliquid lurninis add at iurelledui malUfe(ta~o able dUnl. Vbi ergoadjnfinitumlumendeuenlt?r)v~. t:~t manjfefl.atio fpeciei. Deinde ~ater Hence ~rc trattat. I. difputatione qui{1ta,c~pltC qu~r.to,CUl~S

· fententiaobui;s marubusa plunbllse~ClpltT.tr.e~l~ ftimat creaturas cogno!Ci a DeD nonlo!mn ~n (e Ip

· fo 'It eontentasin [uis attributis. fed 7~~m Immediate:frt(e iptls.& in propdacognofclbdf.tate ~re.a. ca, ~~carur Deum atti_n~~re ?mne cogno[cl0de lilb otnni rhoda cognrfClb!lfr3C!s) & no~ vno 111.0"

,. do tamum. licet hoeQ(ln addu perfecrlOuem lu~

~\.. .: J ~h .. ~"

~.:_,;,: •• ,... -t, .:11- ~

·~I ,~-.:. ," , {~~ .

\." - ~ ,:.. . ~~

. '~-~:'~~\' ~ .• -', ~~~r ':

Artie.II.

437·

p ra cognirionern t; rearurarum in ipfo J:)eo~ ~ed e:l!;~ . tenfionern quaudam qua rerminerar irnmediate ad, crezturas.ficut fcieria vi{ionisnon addit circa ere a. .. turas nlfi quandarn extenlionem attingcndiillasin.

. proprio exercirio exiflendi . Vrrique viam.part~t ad lhbiliendum quomodo Deus futura vldeatlll ipfa verirate quam Iundant ex fe, non in aliquo decreto vel arrriburo ex parte Dei. Contra hoc agc~ . mus di(plIt,lequcnt, articul.a. & difput.f9. .

Senmao P. Vazquez hie dijpurarion. (io. caplr,. 2. & 3 .exiilimar diuinam efientiarn no habere rano- . nern rnedij prius cogniti & obieEt; guod,ttavt me .. dianre illa tanquam caufa prius cognita cogno[d~ tur creaturz , fed Iolurn habere rationem llO'luiru-

B> dinis feu (pecic-i reprzfenrantis crearurasranquam medium quo. At vera P. Arrubal, hie difpur. ~o.c. 3 .volens hanc fenrenriam rnodificare, & cum com ... Jlllll1i Iententia que tc net Deum cognorcere crea .. rn ras in Ie vr in can (a & obiedo prius cogniro cam conciliare , aITeruicdiuinatn eflenriam non lolurn eile fpeciem reprefenrariuam creaturarurn , fed etiam obiecturn cogniturn, non ramen pri~s cognitum terminariue vt ex ipfo manifeflenrur crcaruj~.red folum fe habere vt obiccrum mouens & derermiuans inrelledum diuinum ad cognotcendurn

. creaeuras ,quia: ad hoc yt ex vno obieCto prius co.

e gnieo aliud maniferlerur, requirirnr eonnexio inter obiedurn manifeftans..& rem manifellatarndreus autern nullarn coanexionern haber cum creaturis "

quia ex deflrudione ve riratis create non Iequitur . dellruB:ioveriraris diuine , vbi autem efe neceffa .. ria connexio.ex dd1:rwS:ione confeqnentis deftrLti~· tur veritas anrecedentisj' quod eft fundament~m . Vazquez) Eandern (entenriam feqnitur P. Letius lib.s.de perfr:t\:ion.ibus diuinis cal'. t. . '

..Alij duplicem rnodurn cognofcendi creaturas arrribunt Deo , alterum.per fuarn eilentiarn prius cognitam vt caufam creaturarurn : alterum per fuam effentiam tanquam per lpeciem ['epr~(entan~ tern immediate creaturas ficur creature exlilentes atringuntur immediate per ~ifionern diuinam '. ita tluod {i no c,rt"llt exjJlenteSl~ re" no~ ~arct~r vIG~

inruitiua earn,& ramen ifia VICto mrnmua no addie noua ratione fonnale ulpra fcientii IimpJicis intel, Jig:enti~J(ed {alum cOf)(Jtarionem quandam ~d crea

ruras vt exiflentes in fc ipfls. Hanc [enr~ntla,m rep[]tat probabilern P.Suarez lib. 3· de at~rlb.!It1s politiuis capir.a.nurner. 14. fed earn non feq:lHur.De~ nique ahj firnplicirer fatentur Dt~lm llol1.cognorcere creatural> alia ratione formali, nee alto medio quam in re ipro vr In caufa, & obi.~ao prius wgnito. Et fi eflenria diuina ef] (pecler; crearurarurn J [olum eft {pedes mediate -eprzfenrans c;oas, iddl mediante effc:nti~ diuina prins repra-fema.ta non immediate in fe. Q1x en- communior fententia.

imcrdi{cipulos D. Thonl. .

Nibdomin/Js in i'r~renti ranquam cermm ltlPP?nendum dl,Denm non rolum :ulcO!!ll0re~!l(h!m ~e. fcd etiam ad cmm6icendtlm Creatll~as ;~nn :OlulU vtilumine &vi~nteintcil~ttil1:tinfinit;!, ('~,l etiam fpecie non qnidem crc3ta) fed in crcata,imo ex eo·

quod

D

'<..

qIJ odin creat'a eft non potdt rep rl,; (enrare cre~tu-. A'. ras nili mcdi:1.te,& CupponwQCI prrorern rep~f~n- , ta.:iollclT1ipfiusreiil'! create, fit" c~ ~~i; vlrerius . mE.:itl)t quod Don poteR vtl c?,gnofclbl.htJ.tC; crea-

tllr~ tiluquam r a trone formall,~uc monua '~~no[.,. .

cendi illallh fcd vt comentam ILl cogno(1.;lblhrate

&: raricne formali lJei}quianon porct] vti alia fp~,.

cic quatn diuirl:';-' ~nlo hinc.d~~il!cettlr contra.V~z(F!czncbc:-c vCr diuina dlenva vt O!edlO cogmro

(Ie: reprius att(!.8:a vr qucd.adcognofcendum crea-

turas. B",c e nirri omnia ex illo principio deriuan- .

wr) quod Deus vti deber lpecie ad cognolceuduru crcamrss , e;lque debct efle inc reaca & diuina ,

quod principium forraffis ideo alrqui neganr.quia u. penetrant, cum ipfo llonpofTe fiare quod Vazq, .u & Hence docent, sue Ialrem ex illo principio, N~

n1B) fundamcnza conuelli .

. I,~illif centra k;ntentiJ. Herice plenius di(puta,~

mus !equem. dirp. artie, l. Contra (entcatia.m au-

tern Vazquez di Ipurauimus fupra difput.r 5", ~rr.~: . oftcndendos Be atos videre creaturas 1n Deo ex vr. vifionis diuina; e6.:nri~) & in probationem adduxirnes.quia Deus Icienria ILIa ita cognofcit creatu-

ras [Cll. mediante fe ipfovtobieito prius cognito ~

&. ranquarn in caufa, idque ibi p robauimus ex anthori~tibl1s D. Dionyfij, & D. Thonl, &; rarioni-

bus .Iu PrJ! Ce nri (olurn breuirer ofbendemus.quod illodprincipium eftcerOuiOluro r,:;ilic~t Deum li- . C cer habear infinitum Iumen, debere ramen vti fre.,.

eie eriarn ad cognofcendurn crearuras , Vnd~ cob ligcmus prime quod dl cercitlima illario ex hog. l"!'hcipiQ,ql1oq no poteil vti ccgnofcibilirare crca

ra V[ ratione [ormaJi'& rnotino edam Don aJdeu-·

do llc.lllm perfectionem coguitioni, fed nouam e.". . reruioncm, Secunda debere cognofcere creaturas

ill Cc vt in caula prius cognira , uec fubfiftere con ..

tra hOG fnndamenta Vazquez,

Prm:!im ergo rnaniile dcducicur e x doftrina D:

Thom, I]UJ eiT(,:ntii diuinarn doccc Ie habere vt fred::r.l, &:ld cogno.ecndum ipii.lm Dcurn, e{ ad cogno(C(nJLmj C ca.ur as in Deo . Nam Ioqucndo

de 13eans ld e:xP"ci1c atlirrnat (upra qlla:fl.I 1, atlirm:t:lda Oi.:iJl)1 no cognoici per fimilirudinem crca-

tam quit fit !pec:ies, fed per iptam e{fl:lltiarp qiui-

OJrn qu Z 11l!.:ui.ante lumine vnirnt imelle8ui vt p~,.., terinarric,:. & 5, fi.;mliterdocetip[zscreatl\r4s D vidcri in Deo non pa aliguas ipcdes/cd per ipfarn eifentiam dillin am imelJeduitomln vnit:ml vt do(:etibi artic.9.fenrit ergo elfenria.m djl1ina~ habe-

re r<!tione!111peciej, Loqllendo aurem de iplo Deo~

qui fe ipfum cognolt::it , &; in {"e cre:Jturas etiam fi habeatinf111itl.m lumen exprelTe docetin ha~ qu~ilion, articul. 1. QUiJd ilJlc!hBliS dillimrs, IIiM/lfe Caret Jlmie imclligiboli J .fitr4! iillel1caIl511~/hr cum ill/eltigu ,n p..:1(,I!j.J, IJf gae {pefies imelligiuilis .{11 011 ill d /1 lilM .mlili Iflldlc8::!S ruuilli , fii'ta accidi! mtelleL'ill; Wiflra Cfim_ eft

'Iti:U !lnd!ij:,tl1S; (Cd ieft j;~e[ics imelfi:s.ihlts d1 il/.:dlcd"~ C.iUi1W5, &.{1e ft irfom pe:rft ipjiJ11J imelligit • Eadcm dOl:et a.rUcnl. of. Quod velO creaturas iotclligat . per (pccicm non quidem creatam) fed increatanl "l.U~ eft ipfa C" flclltia djuin!} qll~t:~nllS ~<)ntjn~~ fh

:J

Prima- Partis.

mititudines OfIllliuLll crearurarum , Iicerprincipa, I liter fie ipfius Dcivt priucipalis obiefri intelledi . docet in hac qLl~fl:i0l<. arncnl, 5. ezprefle , Ergo, "pure contra D, Th.Ioquunrur qui (elo lumine lU-, finite remota [pecic Deurn coguokere vel fe ~ vel, creaturas, atlirmanr , Et rario etua: ad id cogit ell: . ipfa:1Tenml.iis rOl.riG4ognjrionis,lju: tine dubio per . fec.1iollem dici-t& form\l!iter ill Deo reperitur, e {]; . enim formalircr fapiells I & inrelligens Iicue formaliter volens & viueus , nee enim in hoc concep .. ttl aliqua impe1"t~ti:io reperitur, vt preced, difpur •. artie. 3. ofleudimus, Ergo eriam debet reperiri . ill Deo id quod cllclltialit.er conceprum cognicio- . nis J ir:grcdirur .• Ea~ntialiter aureracognicio ref~ . picir obkti:ull1; quia f obiectum Don habet nihil cognofCit, quia ad nibil efj . Si aurern cognitio vc <. ra t11:;ohiettl1m habet.Rurfiis.boc Qbied:urD. opor .. : tet quod iurus lir:io po [entia cognolcmua, quill ab ebiedo & porentia.paritur aociria vt habet axioma comrnune.in hoc enim dift"'ert obieeeum volun-. tans ab obiecto cognirionis.quod obieftuai vol un, tatis eft terminus inclinarionis, &:; fie (Ion ad intra trahitur , fed volunras-ponderar & mouerur in il -. lud i obiecrum autem inrellectus feu cogmuonis trahitur iuu a iutellectum, & ibi itt allimilario poteuria Old illud. Ergo noncia incra iurcllectum parieur feu viralircr procedir & cum auimuanoue Old obietl:um, oporzer ergo quod Ii faluatur erlenria-. lis, & vera ratio cegninonis , filuemr intra iotd -. lechun viralis parrus notiria , & cum pariacur non

• a potentia, red aduara obiecto J quia fimihs obie- . 8;0, & fpecificacaab 1110 proccdic , cportcr quod . obiedum intra intcIlettum fit inteliigrbih , & re- , prefenrariue modo, vt ralis inrelligibihs a.4os ab eo prccedar , Ergo ram efiennahrer requirit fpedam cognitio creaturarum non obflaate infiuito Iumine Dei, Iicur requirit procedere ab mtelligibi ..

li obicrto vt i principio {LL::': ;JJl.hnilatiollls & fp'~l" ficat:onis feu dererrninarionis erga (ale obiectum, Sed de hoc plurirna dixirnus rupra dirput:.13. arc.r,

. &: in lib.de anima quzft.).

Hoc ausem principio ttaoihto.{equimr per bonam confequentiarn prirno Contra iJ.Heric::. & alios no . poffe Deurn atringere creaturas vtendo propria t'a. rum cognofc.bilirare vt ratione forrnali & mon ... uo, fed [olum v~ tCrmmo cognito tauqUlm opie .. 8.0 [ecnndar!o,eciam Ii dicatQr hoc no!1 addere per. fedionem dillinx ,ognitioni, {ed[olum exceQfioof nern quandam. Er confeqlle[ltj~ vis in hoc conG .. fl:it &: exp1icatur, qUia non potdl Deijs aliqllomo.o do etiam per extcn!lonem ) & flne nOll a perfedio ... ne crearuras cognorcer~ niH vtendo aliqll;l Ipecie repr~fental1te illas,& jL1lpli(,:a~ v,ci (pec:ic reprjf:Cen .... rantl! iJlas lInmcdJ;lt2,led necd1ario debet vttlpe· . cie repz:zlcm.lnte mediate & (ecundario. arqllc a-., ... Jeo rep ra:(e mante principaliter ~ & immt:cliq_.:e di~ UiLllOJ elTentlam, ergo jmplic~t vlli).l11Qdo vti CO~. gnokibilitate creac!lra; vt immC'!diata rJ.tiq~lQr .. mali vel motiuQ cognofccndi iHa.s, Minor proba ... rur, guia itnplicat imcIlcEtul1?, ,djuiuum 'mformari fpecie q'eatz,& v~j j!J"J fe~/~H:Un Jrepe.~ ~re;lt~,., _,' .

. '~~. "aJias

~,

£f1ttk.~c:

:I~ ":,,,,:,,~

Difp.XVII.

,i ~

·Artie.II.

439

~Ii~s alique creat? iaforrnareru- , & perficererur ' A quando ;GogIlQ[curttur a liqoi effeoS:us in caufa ~ efktque capax accidenriurn D.€Us • Species aurern ... ~ necellt: ,e1l:· quod ralis cauta ducat in illos vt res;

lnJ:;reara efl ipfa effen.~i a diuina in dfeintelliglbili: prius cogflita non vt [pedes reprafentans, {pc~

~rgo pr incipahus, & 10 medianus debetreprafen , des enim reprefentans fi non exercet aliud am",!

tar~ fe ipsa:& eife [pccies Cui qua crearura.ficur e["; dum ',quatp reprafenrandi immediatam not] •

. !,entia Angeli non poteil no eire iinmediata (pecics dam parit -de obiecto reprzfenraro, non. aurem

Iiu, nan au rem eius,quoq. (ibi Ii mile eft . Item quia. fnentific<l1l1 &percau{am [en in cauia, !l.cuc quan~

coguotcibilitas creara in (I; irnmedrare (umpta) Ii- . do nos intuitiue per fp(C'cicm videmus aliquod obie

nita & Iimrrara dt) vrpote <;rear<\)ergo non pocefb ~um , Ipecies folurn facie cogrurionem ubiecti lui

elfe formalis ratio cognofcendi nif finno & Iimi- 1 mrnediaram, non aurem rem facrt cognolccre per:

taro modo q- ~arre cognofcenns & vteuris ilia, ~aulam. Vt ergo res aliqua per caularn aut in C.J.'J~.

quanrnmcumqjcnim Iumen infiuirum.ti repraren- Jacogtwrcatur, debet erie in caufa prius cogrura ,

ta.cla finira ell &. finite modo fit, non po[e[l: infi- non per modurn [peeiei Iolum modo re habens .

nita reddi, Iicut virtas Dei in.inira fi vritu r inftru-. Nee obil:at quod D. Thom. io h0C eoder» artie,

menzo rinito non potel] non operari modo finite, B 7. huius ~lLI:dhon. ad 2. dicit quod Deus nOI1 co-

ideoq.non porefl creare petinnrumemum creani, gnorcir effedus per caufam prius cognirarn , fed ill

Deus aucern nalla crearurampoteli cognofcere li- caufa ~ Refpenderur enim quod non negar cos co-

aueaeo & finito modo (:X parte cognorceris, quia . gnorcere in caula cognira.Ied negat.r cansa cogni-

non potel] habere cognitioncIll creature qua; non ta coguorce re efE:Ciu.s,diilinguens inter cognOLce~

tit (umnre comprehentiua eriam torius pocentie re per cautam vel in cauia.quia ly per cauiam indi ,

obedieoeialiscreatura.quiavrirur infinite Iurnine, car illationern di.curfiuam.ry vero ia cauta Iimpli-

E!rgo & infinirafpecie , &; reprzfenratione mfinita . Cern aningentiam , (olum aurein vult D. Thorn,

qn~ iola tali lurnini proportionatur,erg9 nullo mo excludere difcurtinn a Dco , vt parer in verbis irn ,

do vti potett coguotcibilitate creata 'it carione for- mediate (equenribus-in illa iolutioue , ad Iccun-

mali mouenre & reprelentanre. dum: V:ule eius cogtJitia eft fine difCurfi! v: dic1uli1 "JI: ..

Viidi' manifdl:e dcducitur Don pertinere ad per... Hoc ergo Iolum rntendir excludere D. Tho.n.Lic;

fe8:ionemdiuinam cognofcere resomni modo quo nique viden porel] idem Doctor Sandus in 1, di,

liogno((;ibi!es fum ex parte c;ognotcentiulIl) fed ibnCtio. 35, qLlJ:ftioo. I. arricul. 3. ad quarto m 3'

omni modo qua coguofcibiles rune ex parte rei co: vl9i docer : ~~d dlllJ per quod b.~bewr fiiemi.1 certa de.

glHt~,IU.b alriorirame moriuo, & formali ratione; C . shqfl;t re potqf efte mcdiuti"J a4 condudendtlm rem ilIarn,

ahas op.o.rteret quod Deus cognofceret omnimo- . &fic re ha~et effinti,: dmina 4d. cQ1Jduai?1lilulff cfle rerum,.

do imperfecto ex parte cogoO-icentis verbi gratia; . Sed medium quod alfumitur ad aliquid conclu- .

CLIUl dilcurfu, cum couoratione, & relpectu ad res dendum , fe habet vt obiecturn cogm~um vt quod

creatas.S; omni alia modo qllO nos irnperfecte Co ficur prxmilTa: rerpeau conclufiouurn.no Iicur 10-

gnokimns Deum &1 creaturas , ~[Joden oznnino la fpccies reprefenrans immediate obrectum vt me,

abfurdum.hoc enim non pertinet ad perfeCl:ioncm diurn quo, ergo Iecundurn D.TllOm. eflenria diuj-

cognofcendi.ted porius ad unperfcctione, quia ta- na vt res cognica repr~Ccmat crearuras. Qjod ip-

les modi cogaoicendi imperfecti funt & denominar fum ex:prefl~ docet 1 Contra gentiLcap.49.Jd quod

1l1tCjJCC1:li impt:rfeB:e cognOicere.Nec ell (imilc de prebar ex S. Dionifio 7. capir, diuiois nominrous ,

cogniuone intuitiua CA:.'hUfa-rtlill) hzc enirn non quern locum late ponderauimus diip,15.cirlc.arrl_

acidic nouam rJ;-6al~em torrnalern & rnotiuam '0- . cul. 3, & varias Ioluriones qua: ipu & Diu. Thonr,

'gnoCcendi,kJ Iolum nouam rerminacione ex parte ai1ig[llIltur a conrrarijs reicirnus: ini videa poi- .

rei cognic;E/cilicet quod arringarur vt in exercitio Iunr •

exiflens, cognorcere aurern creaturas rub propria _FulldamWfllttZ auteffi huius contra Vazquez ibi-

earurn coguotcibilirare tanqllam fub ratione for- de faris deduxinius & olieudimus nihil ol1111ino ob,

mali,& rnonua CLUn iila fit Iimirara & crears, hoc D Ilare quod diuina elkmia non dicar relarionem

1 a. - .a, • .J" di' .. d d ., . ,To -, & ;

imporfibiJcet :.-::imperfeLllOuemrc1:Utlultm UI- aut epen etmamacreatunS,vtpOUitvere pro-

l1a:111 cognitionern . prie per ipram tao quam per rem cogmtam (fine

Scrtmdn fiquit:1r ex eodem principia contra P.. difcurtu tam en ) res crearas cognofci , fed fufficere

V:lZQL1CZ, diuinam ctfeutiam non (alum m~l1ifdla- ad hoc dependentiam ex parte crcarurarum ;i

re Dco creaturas ranquarn (pecic, & m:diu111 co·· Deo~ ex parte 3.utem Dei el~linel1[iam qua neceHa~

gll()l~endi illas vt gl.l.:), fcd cria v~ res prius cogllita rio exigit cas h.lb.::re pro errcCtibus, & ip[as redu~

non iolurn morine, led tcrmJl1atlue,& vt ObJcCtUll1 cit ad Ie tal1gl!am ad p,imam & lupremam eaufaa1

quod. Hane eiTe !c[1centiam D.Tho, Cupra GfLndi· lic;;t JepcrtJenciam ai.> eis uon bab(!;tt,im'.J quanto

mns diip.l 5 .amen!', .Et confhtex IllS qux dncet' cauJa Lit ind~pe;ldt:tltior ab eife['[ll , pcrfe~'hor elt

in hac qLladtion, artie. 'i. & 6. vb) ?~cct tkUln eOA L<. [D<.gi3 jnBui[ atq;1Jeo habilior etl: vt UlJnikCb:r:

crl10fcere creaturas; quia cognorclC Vlrtbltem ill- efiecb::; &;: dfeB:us redllc3ntur ad ipfa.m. Hec ibi

;ln~Mtt.dft p~odttailla cr(!atura!'UI1~. Et ~rricu~. olldilllus. Nun.: Llltficit aih~dere ex illo principia

_', cbruudlt J!1 ellce corp, (juod cffedus luos VI-. HaQllitO hoc ipillm d::duci ql1antii aJdao, Ti..m.

der" it} re ipfo tanqual1;lin caula., l1_on erg? [01U\11 ad a {l:cndcndulll fundamemum Vazq nullo modo

ic:ia'bcr'pePHodulll'(~~eh;1 re~~t:::!:Cl1tan;:ls) quia il.lbliltere: [um ad QfiendendLltll debere D~um. ..

'. :.;~,,~,~~.-, ,'c':.J, ~. :~::_;~.=.'."'5:;·' prms

_ . ~ .. V?t . ...-;j_J ~1'"

44.0

priuscogRo(ci 'Vt. rcm.cognita.:n ~ . quam creaulfaSj ... A,' ~m~po.te!'Jtia defi-ceret, 11 enirn ~es aJiq~a. elfot~

(tlppo[Jla quod lEa JpCClt"S mcr-eara non poten, ' pofhOJlIs, & fl:are poffet quod omarporenna I1lam

JmlfleJiil~' t'eFr:r :entarecr~.atlll'aS.P>l~lIU1Je -. . fionpV«c-r facere , defioerer omnipotentise aliqlla

dncirur fie • "luia rimdsmen ttllU Vaz'1uez lOCO f-o- perfeeiio in ratione virtutis J fcilicer-quod aliquod

lum lilmtu-r , quod c1kori;a diuinanen haber perle poffibile non polfet. Ergo conferuari Ron pGt~Jl;

CVllIJex·jone m CU rn er".aruris) 9UJJI. etia~nJt create- omniporerma Dei nifi verieas illius cendicionalis:

,<I,U \'critas \/d P(~!lJbllJ{-a~ de~t1cret}dJllma tlOlt:1\ fi.lbGllat, arque adeo (altemcx vi -viJ1oois omnipo-

vnii:lS son dt.1incret, ergo lfpotdl: laluari line tcntile petefl videri ilia conclinonalis.quod 1i lapis

truSt [Ion potc" n d~ Dt'ctfl'itar~ deJUonnr~re iplas, eft po lfrbi lis Deus pmdl iHum producere , 6qui~

qUl;l ita~ be ne ponr Deum, CHam fi non IcqU:lllti!r dern bsber connerionem cum ilia. Et tamen vers-

Lrra~Url . Hoc Amero fundarnentum mulriplicker Us illins condinonalis e{l veriras cresra , quia eil

Gclicit, P,ien.a ill {t;w do ip'um in )):0 V( habet ra- de {llbie.8.o crearo , fcilicee de lapide 11 eft poilibi-

tio[)n1,ptciei vel id';.:;;;repr3erentanti~ creaturas • Ii'S, & tam L1pisquam potsibilitas eius efl a-liquid

Co~at cnim d'LHnadfemi;i r~pr~lcmarc crcau-as creatum.Ergo aliqua veriras creatapoceil ex vi vit

perm"d.li Ipc.::i:J, ~el. idct itane ceflario li~~c d(:~~ B {sonls diuina df(;nri~ cogncjci a Deb,

~'.:'ccJTa~tO,cogno[Clt illas.nec potcfi per alia l~.ccle scrrmdum vero deducitur ftc; quia vt dictum ell:

cog!lC"ljc~re, Ec tame in hac reprad enrarione no de: non potdl Deus cognofeere creaturas nif per ali.

p2lkt :i c rC~turi5,{ed fine d ~pede~~a ab ~lJi5,uecet - quanllpedem earnquein-creararrr ~ !Cilicet) quz fit

Iano rcprx: t nt ar .Ilas ergo utnlllter iH1C depen- ipfa ciJUIDa eifentil, led hec (pecies non portH re-

ciCl1l1alblllls potdl per mocium c.1l1r~dclt1onfira. rl':rfemare immediate crearuras , fed DWOl & in

Ilrarc rllas , Es: pauficarnr hoc ampJiLls,qlliadi- Deo[eumedi3nte Deorepretenraro creaturas.er ..

llillX dTelitj~ conuenic inrrinrece & dTcnlialiter go creature cognofci debenr mediate Deo vt prrus

(lie idcarn , & l})cciem repr:E'fenramcnt cream- cogniro , & obicctine artacro.quia eomodoresat-

ras,& COI1 f~quentcr hoc magis ncceffarium & irn- tinguntnr p~r cognkiouem quo in Ipecic: repreien-

m<i[;lbile ell, quam veriras ipra. creara quz reprX4 r anrur . Miner pater, quia nulla fpecies pott:1t ha .

fC[lfatl1r per ill arn . Si ergo rcddererur impotlibilis " b.re pm immeqja~o obie cto rep.efe nraro nifi id

crearnra& ilia ve ritas d.ficerer.vel rnaneret adhuc quod dl prirni;nmd::':'lll1f!.1ediatt fibi proportio ..

idea& fpecif.:s rcprz(snta.ns in Deo ficut nunc, vel nabile vt reprzicntt::tuf, ri,ecits auter» 11lc;reara,&:

lion, 5i non manerer , ergo detiruererur Deus ex infinira non porcl] habere pro .nuue d.aco 1 & pri-

deltrll8:ione creaturz , quod eft abfurdum. Si rna- C: mario ob;ccro rl;~ propornonis, &. tpecificacionis

neret,redderetut fa;fa) quia repretenrarer cream- MiG rem increararn ranquam i'q , ra::l:nratam ,He,er

ram v: poffibilem.cum iarn efler imporl.bilis, quod gc illa.» debet pro obiecto r((plcen::. crea.uras

nonuunus deflruerer Dcurn , ergo lJ hpc non 00-__ aurem Iolum vt conrnras in eo>& vr te cuadari« &::

fLm,c diuina dfe'ntia nccdrario habet rarioncm mediate reprcfenrabiles.erao etia vt mediaucc illo

Ipcciei , & id.se ad reprelenrandas creacoras , cur primarro obi. 80 (ngllolc,bjl~s, quia tic iunr c04 ;

non habt bir ad demontlrandas r anquarn cauta &: gno:cibiles quernadrnodum rep! '-='t.U(ab;jc S Ei (on

. res prius cognira !tne rela.ione dcpendcn.ra r Vl- form. (,~tl'.a Deus n'~a pcce!1 crea.uras cog!)OICere

de 10<:0 cit di.p. J 5. Lnifi Carll ilffi.,:t ,ag'') rfr reducrionc ad omniafua

SeCli1:Jd,: deficit il1ud fimdamenrnm , quia falfum rrmcip;J,& (ail as.cauta .llrt>1D rrw~;lJ& [upre~1a.

ef! quod fi Jt'hc;: ret poffioil ras c rcaru rx rcma-ic- dl: ipic Deus , t:rgo per ro'duCtl(\llt ad: e cognoicic

ret !Iotentia Dei-qne modo eft eo g'! -,d ;'loffibiJitls illas Reducer e acre aliquid ill .ua p.incipia & cau ,

Cre4,U I a: nQ:) p: 'rc[t mcel1igi,quod dIinat & tran- las eft ex vi c~nl~;e c'-'gnoct rc dt~ dUl, & ex caufis

h at in nnposlb ihratcrn .x eo quod deficia. aliqua tangua ex prXJl111Sis eos videre , t']'i.~o l~c Deus Co"

rcalitas creara ext-a O~um. red l]llia deticir d~- soolcit crearuras, Nee ad »oc reuurrirur cormexie

Ilommatio lila pofIiblliratlS orra ex pocrntia ip(a e x pane cau{~ permodum re lariouis.cc dependen

diuina, vt dcducitur ex 0 Tho!TI. p rima par,quaJ- D riaad effctus , fed futficit conexio d.'peudet1tiz ex

{rOIl, 9. ar:lcul. l. loirec Jlltem 11')[1 :).~eil wlli ni(i rane cffeCtus ad causa, in hoc cnim fl;uciamr redu ..

.ddici,:ntt: potcnri.a, licut deflomin;li to yilt n0n po- ftio elliS ad caulam non in caut-e Jepcod':mia, qM;e

ten (()Ili Ai 11 !ub!J.,a vilion.:, gllla dcnomina:iones poriu~ irnp~ rf\'ctlO elt, led lur.!Lir cminmtia cauia:

·excrin(ecOl! n[)n rojknur.nec pOl'lunrur ratione Cui, rc,~~dill <;.'Ikttulllll in facicllJo dept nderc eos;l [e ..

fed radon~ [I) rrn;f l qua proueniuIIt, [ire'[ iFlI'e mi~ 'lit latii.ls pond~rluimus c.li:'p. 1 5 .cir. :l.rr. 3.

norls en(;', am. tim qU3.lll ip{x form~. In Ius ergo falfut11 en i ILtd fllDdamentum , quod t:x abluione nlinori5 & il1firffilf>ris rn,itaris, nOll poflit fii"miot' dt:ficere, quando infii'ffiior tolli non patde mll CJ( ab:atJfme nrrnioris. E[ ita contingitin pr~:e[1ti,vt lanus expendirnus diCta dilput. 1 5. arr 3.

luR'l!ur Iff"l;O ,quia ialt<.m ilia condirion:{Jis. L .:rf'~tUra eft pofllbiJisnon pordl flare quod DellS p.on poffit illam facere,dl- otnnino n':cefla;i:u & ita cpnpf;xa cum omnipotcmia) quod fi ilIa dIet fillfa.

PRima obijcitlJr pro rent£nria V ~?C!.uez 1~~us: :

D.Tho. J .contra Gmt.cap. 58.)11 fmc ".blm~ quit: ~d ejffllia niHi:!,.,. Jebahet Nch1lj.:l ,101) ji\ut prul<j. plUm <1d cnr;(I(~(irlles, Jed jiftlt Jpu;rs ad res CO$W~pSo no 1ll3nifdbt crCJturas ex vi C6~ll xioni:tcum iJ.llS~ fed ex vi rt1pr£sCt2tlorJis.i;t;Q~lqnt: probatur,(p.!ia' ; Deus in tani"iun en ,aU~3;Ji:~~r-ii1:qt\~ntli.m· ;~

, \:~t1~?c '~"'~.~~~L : <;~ ;~~~

Difput, XVII.

Artie.lI.

44\1

'dlomnipoteM; fed nofl:ro modo intelligeodi (ei"; A·ffi:aC'tt,ts ramen, & exercitium omniporenrie [up:':

- entia prlcedir omnipotentiam.iiquidem (cietia eft ponit atlum exercitiumque intelligendi, ficut vel ..

dire8:iu~ omll~pote~ti3! j eq;Q prius intelli~itur . 'le Dei fequitur ad inrelligere quoad exercitium i

Deus Iciens qua omniporens, ergo prius dHclens, & ramen quando Deurn inrelligit edam habet pro

quam fit caufa, 6quidem per ommpotennam eft: obietl:o iuurn velle Iuamque voluntarern •

cauf a: ergo in illo priori eft fciens creaturas.& no .All primam C01ljirmlfuvl1etn refpondetur Inter

per [e iplum vt canfam , fed vt reprz{entantem iJ~ Deum, & creaturas notl dari Iolum Iimiliradinem

l~s. Et cOI~~nn.! ~a inte~ obiettum quod. etl: ra- imcnriot!.aletn, fed etiam realern, qua: licet entita-

rIO cognofcendr aliud, & ipfarn rem cogmc a m ex tiue fit analogies, ramen cautaliter , & (ecuudum

vi zalis obiedi debet iareruenire aliqua firniliru- virtutem connner omnem rarionem propriam , &

do, feu conllenieotia:vel ergo inueniair inter crea- formaJem t qua: inuenirur in creatura , quia eft

taras,s. Deli f61a Iimilitudo intEtionaIis,& repr~~ caufa, & radix omnis perfedionis qua: in ipfa db

Ientatiua, vel etii realis, Be entiranua, Si prirnii [0- ficut Iiibllaneia , & propriapaffio , qua: eft acci-

lum fe habet, yt Ipecies reprefeatans • Secundum dens, Iecunduui conuenientiam enrirariuam ana-

dici non poteft,quia potius inter Deum, & cream- Iogice tanturn conuenium, & diflim.ilia Iunr ,

ras ell omnimoda diffimilitudo, & fola conuenie- B fed Iecundum continentiam caufalem feu radica-

ria analogica. er~o no potell effe ratio cognofcedi Iern per Iubilantiarn poteO: proprie cognofci pro~

creaturas proprie, & iudiuidualirer , feel. Iolum in pria paffio ) quia eft radix illius , & radicaliter ip-

cornuni.Sc ari.a.1ogice. Vnde S. Taorn.in I, ad Ani- Iarner paffio, fie confiaeratur Deus cum maiori

baldurn dill.; ~ . qU:l:ll. vnica artie. 4. ad 3. dicit: eminentia rerpeB:u creaturarum tanquam caufa

Qll11tl qU4mui4:.fit m#ximll diffimilituoo inter Deum ~ & . conrinens eas .. Ad locum aurern Diui Thomz ex

"eat ur as) confider. lit II pr(/pr~ ttattlt 41i lIt7illfque, tamen primo rente n tiarum re (p onde rur, quo d requi ri t C:X~

. fecundU1n lnIJaum reprte!efttiUinJis eft cxpreJJiua jimi-prefiiuam (irnilirudinem Dei ad crearuras , fed non

. lUtlda in qft4/ltum repr&fer.f;tt cYfiftutliJ. &- btfc , nan immediate reprefenrantern illas.fed rnediate.ideft

. prima reqrliritur ad cognit~n~. lea D. Thoro. Deni- mediante effcnria diuina ranqnam obietfo prima-

que confir. quia cognirio iu alio, vel ex alio eO: co-- rioSc irnmediare reprefenrato.inter quam.Sc crea ..

gnitio abfl:ractiul, &: ditcurfiua ~ que nullo modo turas non edt: formalis Iimilirudo. & conueruenria.

poteft Dee atmbui. {edemil'lentialis per modurn virrutis, & c.aufx.

ReJpOlld. ad authoritatem Diuu. Thoro. quod .A.d fecundam can[i:rmalWnem T~rpan, Quod cogni-

negac effentiara diuinam fe habere, vt princi- C tio in alio non eO: dilcurfiua it Iimul , & '{nice inrui-

piurn ad conclufiones refpectu creaturarum , tu rorum vidernr I tuac enim cornprehenfioue co-

'jlJanrum ad modurn difcurlus • quia non mani- gno(cic plura, fed quando vno vilo adhuc aliud non

Idt.u ill as modo illariuo } fed filIl~lici manite- . cognofcirur , fed oportet dcduci per illationern,

fia rione , ficut in (peculo reprefenratur imago ~ & coufequentiara , & confarcinari ex pluribus

& fie magis habet modem Ipeciei , licer nan .cognitionibus, quia non in ipfa re ,,:il'3. Itarim in-

immediate reprelentet crcaturas , fed effentiam relligirur, fi autern vifo vno Ilatirn aliud cognofca-

diuinarn , & mediante illa crearuras , Itaque tur non efl eiifcurfus, vt docet S. Thorn, in rr.tfent.

quantum ad mndum reprefenrandi , & ex parte artic.7.& manifeflc patet in viiil externo ) qui non

cognofcemis magis attribuit illi D- Thorn. rna" difcur,rit, & ramen III fpcculo rem vider . Similirer

dure tpeciei, quia fimplici modo rcprefenrat crea- cognitio in alio irnperfecta , & non arnngens =

ruras, quam modu principii ad conclufiones, quia itentii rei erir abflradiua , {i autem perlecrc arnn-

non modo illarino , & per diicurfum ~ habet. Ex: ga:: in alio rem aliquJ eria guoadexifiemia, intui-

parte ramen rei coguire non negat habere ratione riua edt illius , qUIa intuirio fl?n ltllni~r c~ m~dio

c.:a.uli: ] &; principij ad quod, vr ad rem cognitant per, quod fit vifio, fed ex te"?lIt~ l ':lUI attmgltur~

reducatur coguirio crearurarurn , Et eadem Ienfu fcilicer fi arringarur exifi:entlarcl. 1U Deo aurem

Ioquitur D. Thorn. in prrefem:i artie. 7. ad z. perfeCi:iffirne exifrentia rei artingirur J quia ab eo

.Ad argmntluuro ~x: racioue reiponderur , & ad D cautatur . ~ Sectmd6arguir. argumo:nro. iam lupra

maiorern, & ad rnmorem. Ad maiorem.rn rantum infiauaro.Sc quod pro hac Ienrenna f~lus vrgctur.

Deus eft caula crearurarum in quantum eil ornni- Nam diuina eflenria non habet connexionem cum

potens, dH1inguo, in _quaatum omnipoteus r::dic~~ creatUris: ergo noll POtell: ex vi diu ina: effentiz

" liter~quod habet p.:r tuam e[entlam,~ natura~ co- tanquam per medium cognitum attingi cetto, &.

.( cedo: lnqu,wtl1.m (~.mnipatel~s formallter,quod e~ infal1ibjliu~r crearur3.. Con[equemia eft cena~

I.t.~._:_' 2ttributll conrecutll admtel!lgere, &; velle tan qua quia nullum obieftum defemit, vt medium ad

" poti~cia executiual!1(;:~<.? V?de hoc ip[o~ q~od Deus cognoCcenduru aliad. nifi in quantum habet

,." .•. cognofcit [uaiUcflentla J vldet [e 'ff~ ca~{am cre~~ conncxionem aliquam cum illo > etll cit me~

turarum in radice.Ad minorem, [elCl103.pra:cedit dium cogllo[ccndi cert{) debtt habere firmam,

. omn(potentialtl,difiinguo,quoad exe~cidum ipfi- & cetQI11 conn-:xionem. Antecedcns proba.-

Wd)tDbipotcnciz~ c~mc:do, 9U03.~r-.ltl~ne~ oble. tut • quia fi effentia dinioa baberet connexio-

di cogniti, negoj [clentIa Cnlfll~ll:tOC IpIO" q.uod nem neceilariam cum creaturis, ex del1udion,_> ve·

,"., f: JHcienria diuina habet pro obleaO tam omnIp()~ ritatis crelt~ fequeretur defi:n:frio veritatis di;..

I(x:ti~~:t:;:;m .. , & .idill Doo , . um~ fieut ex defrrudio.'Dcd~rue.'i' de~i.

.Primsc partis .

"1' ~r;rnteccdef'ls. Hoc aurern fieri nonporek, quia : A parte .:lute diuinre eflentiee ea- connexio confeqUG-

'1erita.s diuina maier eft ornni creara etiam.poili" 631, feu eminentie, quafacit res a [I: omnino.cc ne-

bVi) nee pocefr e:rdellrm9:ione iJ!ius dellrui : vel ceffario dependere fine dependentia lui, ficu; cau-

~JJill1 compare mus di!liaa eifcrl[la.ID:ad crearu.ras fat murario nern , & conungenna in c!;' btl s n ne rnu-

pofiioiles vel ad fururas: fi ad poilibdes, manife- i tatione,.& contingenria in Ie • Er (JlIomodo idem

ftum eit J quod ex ddtrucrjone poJ1ibilit:l.tis illius 'argwnentutn~ &inconueniens debeat Io lui in ipfa

creatur;e .0011 {equirur ,de!huCi;io emnipotentie' reprefenratioee , qua diuina fpecies repr.:e[cntat

diuinllt ,alioquia dependerer omniporenria Dei a. crearuras.ibi oflcndirnus.quam tepr~(l:ntatiom'ni

PQillbilitare Cuiu[cutnqlle crearura; in fingulari; P:l.terVazquezUQonegar::t nec porefl negare qui

neque e1Tec firmioris veriraris diuina omnipoteria, fatetur in Deo dari id~as crearurarurn.que fine re-

(lui veriras cuiuslibet creaturse poiIibilis; ergo no prefenrarione dari non po1funr. Et ramen heec re-

habet oronipocenria.Dei necetfariam connexione prre[entatio (quz in Deo neceflario darur cum lit

cum qualiber creaeurain kngulari, & fie non pO-. ipfe Deus) fi reddererurrmposfibilis creatura , vel

tea mauife fta re illam , Quoad futuras p robarur, tolleretur, vel fal(ificar~tur .Similirer ergo r ollere-

quia Deo liberum en producere Was; ergo non tur ornnipotenria fublata_po~Gb.ili[ate creacuram

habet per (e connexioaern neceflarram cum ilhs , B non propter dependenfiam , fed propter conre-

Neque po tel} dici quod babenr per fe counexione. quentiam creazura posfibilis a potentia Df:i,& de-

cumdecrero libero Dei) quia Iiberurn decrenrm Ii ' pendentiam creaeur~ a Deo, non e cQlllJe!;(o.Qui;t

[moatllr qUQad lublbnriam FJotefl- faluari iine vo- fcilicet non poteft creatura aliquareddi irnposfi-

litione decerrninara huius creature in particularj.: bilis nifi exablaeione omnipotenrisadiuiue nun

Si vero fumatur quantum ad dererminarionem ad' autem exablarione alicuius rei create poGrtu~)

ifram crearnrarn.ef] denominario quadam q:trin-' qure non datur in rebus ipfis posfibilibus, guia im-

[eea,& aiiquid rarionis, qLlod non porett dIe me-. posfibilicss, vel posfibilitas ell: deuominacio extrin;

dium ad cogoolcend110l CIlS reale quale dlcrea:m- feca proueniens a pote-ia, vel irnporenri a agenris ,

ra, quinporius ab ipia crearura voliea [irmirur de- . Vode non porefl imposiibilitas oriri niti ex ipfa di-

nomjn~tio volirionis Jiberlt . '. rninutione, vel mutatione potenrie ex qua res de-

C01ljirmatUr ex P.Le[sio,quia Deus mulra cogno4 nominabatur posfibilis. Iicut loco citaco expeudi.

[circum quibus non habet cormexionern , fcilicer , rnus. Etcum inflarur , quod ex. deflrudrone co.e-

pecc3t:1> ergo falrernilla uon poreft mediante Iua -que ntis Iequitur deflructio anrecedenris, n& po:dl:

d(enri3 aningere . Nee poreftretponderi quod aute ex deflrudione veriraris crearas detlrui veri·

artingir peccsrain flla permnsrone 3 quia perrnif- . etas diuina.Refponderur.quod quido veriras minus

Iio non habet infallibilem connexionern Cll pecca- perfeCta, & firma derinatur a veri tate firmiori, &

to njfi mediante de feaibilirate caul£ recund~,qua.' perfeB:iori;bene poreil ex deflructione inferioris

perroitrit.Sc reli nquit deticere, & fie permistio Io-. fequi defiru8:io fupcrioris,non propter dependcn-

Jumle haber, vt conditio line qua non Iicut remo- tid fuperioris, fed propter conlequenria.quia Iicct

uens prohibeus, & Jra ratio forrnalis connexionis. non depedeat ab inferiori.eflenzialirer tame petit, .

cum pcccaro non d -uolnitur at! ipfam perrnisfio- 'vt inferius depeadeata te, & confequsrur a fe,id '2

nern, vr ad radicern, jee! ad defectibilitarern cau ([.: fi tollatur illa dependentia ~ & conrequenria , illud

deficienris, & ilc In ii ia vrdebir Dens peccara non fuperius deitruetur , quia ex: fua natura id po{tular

in Ie.Er vrgerur hoc in (e!l[etja Tnomiflarii.qui no· Iicut Ii modo de f.tctodarc:turaliqllacrcJ.rura exi-

ponun.r Icientiarn rncdiam per quam Deus videat Ilens independenrer a Deo, rolleretur porcltas di-

dcrerrniuazionem volunrarrs create ante decretum uina.quee ci1entialiter petit, vt omnia dependeanr ~

(uurn irornediare in ip!~ velunrare creature. Vnd{ fe, Et fi rolleretur aenominatio exrrin'eca viti, ne-

cum decrerurn permifluum non habear infallibi _ ceffario deberer rolli ipfa vifio , lice: denorninario

lem conncxionem c !lID peccato ratione rui , fed ex extrin(eca no fie etitas realis ficur cIl: ipfa vifio . Ac

redoC!:tone ad caufam dericienrem 1 (eqllitur quod P dcnique non ornnis connexio neceflaria efl depcn-

Deusnon hanear In k principrurnad vidc ndum in-, denti.:l,& imperfeciio ficutp,erion~ diu ina:! neccila-

fallibiliter peccamn1> ted debet illud videre irnrne- rio lunt connexee fine vlla dependentia : ergo edam

diare extra reo Ac denique confirn .arur ex D. Tho. datur in Deo connexio eminentia lis el11U Creatura

qui in hac qu;r{tiol'l., artie. l Q. ad quarrum inquir, posfibili, fine dependentiaex pane .0,+., fed rolwm

quod ,ogno(cere aliqujd per aliud lJIlW:n ell: im- cum dependentia expane crearurre,deriuarJtameQ

perfeCta: cognitionis, Ii i1 Iud [ale lit cogno(cibite [eu conlecur;J necellario ex parte Dei (uppoGt~ eiu::;

per [e,(ed creatH!'X sutper Ie cogno{ciblles eii per .omniporemia . Etde bac (ollltione videri pmel1 D~ .

fe ullt tnri;.?,& a nobis cognoJcancur: ergo iu)per~ Thom. qu:dlion.3.de veriratl: :miellI. 3. -'ld l.t. 1'bi

feaa e.rir ~iujna co~nitii), ~ eas ra.nttlRl cognofcu: dicit; ~d ficut fi puatfum dimil1l!lltur 1114.'11{ a.qllAnti;-

per alrttd,ldefi pet 1 uarn efl entiam . tarelillelC non peri! qlllll1titl1s lJ1Je& t fi tflmen, dimt1JUfI·

.Ad hiJc argllmeml-lm lare rcfpondimus fupra di[- tar) quod. !ine/:t fit tn:mm4~il~ ,zJ. f1:tflfiufll ~I:frit .

pUt;l.~i~tl. I ~. arriell!. 3' narn quod attinet ad reS lUbfltMltl& lme~., fie etlam 111bll depEnt ~ .. d.;_-ji

. po(slblles hab.ent fi.llticicntem conncxionemi vt vi-. _(rcatuT~ non POn.z1JlliT in cfle. deperit 1411101. It apjcr.1tfiJ'

. dea.ntur mediante dillinl eifentia, qu::r cOllnexioi. db en potVl:IfS producetUli. cr!4turam: (~.o?~l-~t ,a!-.~

eX rane cn:atarari"t eft connt'xio dependenti~)e~ . rem~ qUQd3u_fertur pote~<;-nW~LIc~n~ il_2P!_d~!11.: <

"'~. 'ficlapls·- '.':~.

~~i~ ...... n,..., _ ~. l.:'. .,~,

'~~ • .t::~~ _ ;:.,.;.l.- --: .. :',; .. 'S~. ,=" L~;

fllapi,s redderctiirimroaibiib, ~ia noo poteGinJ te.l1igl, quod ~rcaruta ~datut' iB'l.po~bilis per aliquam mutanonem (w) fed per mutationem pOtent~.-a qua oritur ina denQmlnatio ~ de qUI)rrerum dilputar, (yp'-artic. I.di~mus~ Be: vide di-

'<.1:afup. illfp. 15. artie. 3. ' , ~

, .A'~jdqu~d di~itur d~ futu~s infra rtfpotldebi~ we difp, I 9:,lOtenm .r~Cl: dlc~n: quod neque ip ..

,{a fubftano1 decreri liberi nude, & Ieorfim confiiderara, neque re(pectus rarionis fcorfim confidemus eft medium eo~~[(;endi f~a J fed ipfutn deeretum feu ad:us diulDE volunraris quaeenus fun:~ 'date: ta lem terminarionern erga creaturas, qua nOS 'pe:r refpectum rarionis explicamus. Eft enim actus 'fiher Deitanczefficaci~,&pcrfeaioni$ in fe quod Fo~fi creaturas v,=!le au~ ~ollc fiDe ,l1a muratione B m [e vel dependentia ab illis,' cum furnma ramen depen dentia crearurarum ab eo. Bt hoc futlicit ad connexioaem neceffariam que ex parte vnius exrremi J fcilket creaturz fe habee per modam'dependcntise, & ex parte Dei permodurn confequeciz~&. eminenrie, Imo quanro eft minor depende-

ria ex parte caufa, magishabee manifeftare effec'rum,quia ~erfettills continer illum, & profundius

in cum inflUlt3fibique eum conectic , Vnde ad rnanifeitandos etfeltus rolgls coriducit in caufa connexio fine: depedeeia & relatione reali ad effectns ,

dii modo tarnen effe8:us rnaxime depedeat ab illa;

.Ad confirm4t. P. Leffi] retpendetur, quoddeeretum permufiuurn licet non fit radix peccari , ha-

bet ramen infallibilem connexionem cum ilIo nO C infallibilirate iafluxus , & caufaliraris , fed confequencizjficnt enirn ex fufpenfionc drumi cencurfus quanni ad effe fequitur neceflario anibilario crearure.ira ex permiffione peccandi qU:J: eft (u[penllo concurfus & auxilij ad bonum.infalhbiliter fequi-

rut defcctus in operando non per modum influen-

tie, fed per modum rernorionis caU!ir: prohibentis ficur ex rernorione colum ne fequimr cafus Iapi-

dis, de qua. [olutione,& alijs ei anexis plenius did. mus infra difputanone 19. a.rJicul.3.& dilpurat.ae. articnl, 5" Nee ramen taua decreta fiue potiriuutn quoad entitatc:m altus, iiue permiJIiumn quoad defecl:um rollunc Iiberratern noftram ellicuia [u'4 quia hue comr-nune eft omnibus decreti~ diuinis,

vt dicemus lntra quzil. 19. arne. 8. & di(pur. ZO·D articul, vlnrn, quod. quia ...:1fica1::j~ eorurn fundarur

in cau.ahtare vniuerfaliflirna Del, qu%' non blum caular t- ... bllanriarn & exiilentiam ;tCtus) Ie d eciam

'7 modum lrbertatis vel neceifitatis, & quidqnrd ia tali aCto eft. ideo taliseffieacia non poiefltollere

:' -libertatem, fed magis caurare,&' radicare , Deni( ,", que adidquodaffertur ex. D, T~o~. art. to. huius (~ , qutllioni~Jcihcet imper~€ae aliquid cognofci per aliud Ii per Ie fit cognoCeIbJ1e, ~ ~enfus d~ quando ~o~. olcimrpc[ ahu~d,lO CJ,_uocot1ucrur OUfillS per:~,e & proprie, qua in ~e Ipfo : fi ~utem cog~? f:t~ rur 'per :tliud quod m~gl~ p:rfecte1.&: prop n~ cotiner ip[um, quam fit 10 ie, he nOn Impertctte co-gnafciJ;u,r, fi cogno['atur~r aliud. Diuina autern '~~n~perf~cODtJ.llet omnem ,reaturam

~'"

,,~. ':I,",~

tanquam rariopropria.,&eaufa petre, Ijcer {upre:' ~ J ,& C:[J1~e~til1i~" ,:niufcuiUffi~[ecundipll 'quod eft p.tttlclp3hih~ ab ipfis vt ditlt' .0; 'Tbom.

hie artie. 6. adicrcium. ': .: ,,',

DIS P V TAT I 0 XVIII. ""'

De foietltilljimpJicis inrelligem; ... ' ART I'C V L V S r,

~d fit fci~ia fiU:PlicJS mtelligenfilf) &

. mea quid verfewr? '

'C Elebris apud Theologos ell diuifio fdenti~ '" ~iuina: in{ci~n~iam finiRlicis iUteHigentiz:& 'Vlfi?n!s. De qua diuifione D. Thom.hie articul.c. 'dicIt: ~od refpeffu eorum quit tlnn Jum, nee ermn'; l'it JUel:u~ tum h.tbet D~U5 f:Jemu,m vijiun~s" fl~ fi;,jplid~ int~lJlgentlt. ~am dill:mtbonem Icienriarum enam ponit in prime contra genres, capi r. 66. Infine '&: quefhon.ao.de verirace art 4' adprimum.< ,', , Cur au/em fd¢"lltia que veriatur ci rea' 'quiddita: ees re rum in flatU "ure poffibilitatis '.fepdletur

, fcientia Iimplicis inrelligentie ? Ratio' '[urn; 1'0- ~e{lexD.Thom;q+ de 'fCrit.ar.;.ad6~vbl inquit. Q!lud .fimple"'flt/tit~oI dicnurllw ad e,;c/udoJdnm feJPeC~ , tum {~~~ ad (citum; qui wftrltY .f5iliter ftmhetn 'ftiiniiAm (omitdmT, Je4 :4dexcliitkmlwn d4nii"ctilmcm ek qllud eft extra genus lIatiri& Jicrd efl' OOjitfUi4 reTllm qllamac!dif ftientia-uiftnnisJ 'J1el'orikiiolfUltilti,..sd res fdtM,qnem "Jdil ]ciemia ",prabatwnis. Sic D. Thom.Dicirur itaq;fim~ plex intelligentia illaquepure fe tenet intra Iimires cognirionis, nee aliquid admifcet, vel connotat fupta lineam cognitionis.vcl de reipectu volnnta, tis, vel de refpedu coexillentie ipfius obiecti fiib eadem duratione cognirionis . 'lnde colligirur 'quod villa Ieu intuitio forma liter loqucndo fupra fimplicem ime lIigcntiam non petit quod nontia 'fir clarior , vel perfe8:ior aut magis quiddit .. riua in eognolcendo ,id enim to rum perriner ad genus notirie intra Iinearn , & rarionem cognofcibilis, fed folum petir quod ex pane obiedi quod efl: terminus atradus per eognirionem res ill .. phjficarn cxiJlcnciam habeat [ecundum quam coexiflat rali cognirioni , & fie addit refpechim coexiflentia 'termini cogniri ad exiflenriam cognirionis , ~a 'etiam ratione dicit S. Thorn. in hac quell. arric, 9. ideo Bellm non videre res pwre poffibiles , quia apud nos videnrur ea qua: habenr erfe dillinGtum 'extra videnrern , Ergo Iecundum D. Thorn, viGo {olum addir [upra Iirnphcem inrelligentiam , ordinern ad exiflentiarn phyficam obiecti rerminariui , Noritia aurern approbationis addir ordinem ad volunrarem cornplacenrem , aur permittenrem circa. res intc:IJedas, & fic ordinanrem de Illis. Ea vero quae per viiionem attinguntut-vt exHlentia funt,eriam atringunrur a fcientia 6mplids mrelligemix, vt pr;tcHe in ratione lUre Gui~ tatisconfiderantor.

Dddd 2 ~i.

~

~~. 11

... ,' ,:f#;jj./~t:J4tr;rRejli/ri.lf~iI •.

.. , ~'~t'rdffilwPt~r.ril~_c~~qf' ~Ri;r2!~d~~;¥~~~:

te1lig~nti~pt:r/:i(J ilfW h,w'j'.,~,,~ ':'I

_ - .. -;£1g~'ur ffl • anrum ad pt'It'Ulcata effen,

u~re'_;1......... ....,. '1""":"" .-: 'b" d Jl. '11;

-tiali~ & c@nRi['atlij~ euamu ,?l ~l e '~atu ·ltuOS

rei co ~Ql9a..tpr> ~u\J '~g.J113XIIJl~' pe,nJnet~, p~l-

ram, ~ Ineranl [p'~l:ll~o[}em r~l! ramen qUla_ 10

, fa rei eJ1'iffitia}01fOjil!U-l~pQ>~d~ft.as_, ~,c en,lm ~ccfrario conuemr omnienrireall creabili, qurp-

pi cum pl.';,l," hq~ 4if!ing[Jatu~~ ail e))tlLpure fiCto

qllod ~n jnca.p~ yt P?natur H~ re atq;a~eo non ell: fJ<lmbi1~" q911_,~rnw.e'H~ 9 !.W!(.l:(ql~t qUld"l~poffi ~ bjjiti1~ ifta: cern eqim.p~r\iJlalll~fiinguatur ens

resle creabile a fid::o I videi] poreft quod polIIbili- . t;¥..ifl,. tit r~a.~ti',~alj~~~f!c;)ll:PUt:ii~liqua,neg",- j ~QJ~.l,t;IlS J;aqq~s,qIfPA1~9 ,c;~l11:1:p~r .en~ rlj,ti{t'.~is,w.q:~pgl.Ji,pqtt;U ap.~~tex~ti.~~j~ !~Ex ~Ij,a.au~ fl~!'teJ!.f1P.~ :t;~litas .4¥ur ie.,xtr."f.peq.I1l ~te_q\-l.AA1 ~fOl8;QJ~rQd.u~;l.t4r 41i_q~i9~ ~ ft:tia.~llrj to~ii . enirn

'J!Joc! ant.e p.,rO{ju¢\iorle WJ1fiR~.t;~FU ... rio, r.e f;fl: nihil. Qil?P4 dj~arqr ~fle ill pqte.qti~ ;,:noll:t:amen v:<;rificarur, ~]\lod tit inpot:cqti;a.p£r, ~ (qIHcl qu9dintrin::, f~,,~pqfi.ciH~jn q-~atura;4:t,~p.~f potentia qu~

eitl11 ~r;R'.rqlje)vtiQquitp~r.h-I .:p- ,q~? ~~.1..quia o_n1-qes ~rtf~tH~~ auce qli!,P,1·e:.rt;q.~ !1:9n. crane PQrti:~~t$:C~,pcr ~J quam pOl;eqp.~m.9f~a_rn. cum nu~ I,r~~m!n fic.:t~rn4~,(e~,R~rfoJ!\ffi P9ten~i.j c1illiQAAl in quantum pOtC-t~t Qe:Hs.eas ill eife pro~ dllcetC: : Vnde c'1[Jlmj.Jlli~t difiiqgpi fo1.et duplex c. porentia,;!Ii,aLqgic,a.i,Wa'Rbyfic;;t_: Logicafolurn ' .~ ;

. cxpli~r rationern (!)bicai otIitui.Il$P9tctiz ~iu,%, .' ,~accipit deQomjf);l.ti91?e,p~fIil?iJitatis a,po+enri~ ip(a& virtute ~aj~ .:flaceti~phy[tcacnpo~n~ l~bie¢tjtlq & per lllQdUIU~~rj~, qu~ potdHu[ci-

p~r~ id quod p rodllcipCltefi,& (ubijcirur agenti .vt

ex ~l~ pro ducat.non illi obijcirur Iicut res producihilis ,

frl!PteT hoc ipfe D,Thnn1.jnh,ac t .p.qu.ay.arric.

J' rarionern poffibllj~Jtis_ expJicauite~!pfa ~tio-

ne non Ifepugllantja:, ~ J~P9ftiblk Ieu implicaro ..

riurn e,x. ra.qonerepugn;mti~) non quidem per J:;epugQJ.nt~am vel non ~.ypug[lantj,am ad potenriam

tic cnim.qarc[_\J.r circulus In explicando pO(fibili~ t~~Q:lcre a,l,uriCLu~l, ~rariOQerri orrmiporentie , f;i dicaeur J11u9 :(;Jfe pqrtibile, quod non repegnat omnipotenrie, ~ illud omniporenrie non repu- D _gnar<:: .. qljQc!;efl PQf!ibi~e, fe.d explicanda.efl ~ep~,gn~tl~ vel.non reP9g~1tJ!l penes habitudinem ;!:,crmi)lotp!l1, qll,3:tellus Icilicec repugnat 'Vel non' Ireptt.$l\~tpr~dicatum {ubie{hVerba D,Tho.funt: . JJlfitul'f11;tJf;lid poffibiZe;vll itnpoffihile dbfolrm ex h"bitu.d1!Jnerll!i110f~ ,poffibiJe qlli,d'€ 1quia pr~dicAtumflOfI rcpll-

/Nt f~ie(fo , lit Sncr.uem (edcre ; irt,prffibile vera abfolute~

tjl41it prd,C.tt!lffl ref'Ugf14t Jubicfto~TJt hoP11Ul£m ejJe 4jitJHm. Etillfra, Efe tUu~num Jupra quo~ T4tia tljllin.t PMenti.c fund,_;tur tfl e'p~ ;nfilJ~.u_m lIoll limitatum It~ 41t.quod geni. . t1Itisl!eJ. p14/iibazs in ft tD/lm fje per(cflioMtlI. Vvdt quid

quiJ. pOJefl habere ri/ionem emt§ fOllli1lfttlT Jub poffibilibflS IIhjolu1i5, reJpeffu quorum Deus diC'illJr omnipotettJ. Nihil pwem OP~1!jtuf ratlOJlf en/i!, rnfi lIonens _ Hoci,gitrtr 1'ep!4"'

. -, - ,

~ . :3'I~q~;jl1.zj~~iMJ,{rft.e~J~~'~,\6 . :~ieJejif1l#4r.Jiqc,~JI!I1t!iHoI~i~ ntIJ1.fi,b4iI~,;f1OC . ,-I'~Ptnr 4¢ft"'A~ po!Wi~,leJ,IJ1II:,1,~q~,~left ~~"e . .~~i~pn f4~;l4{i4" !WJ#~j]qJ]ibi/is. De;.e9QelJl. vidqri

.ru>;f#,J}. JhR~"'WNQ~bd· ,~rtic·3· .

Ex quihus deducirurquod «a~qs roffibilitatis.in

.~i'N~i~ 90'i1~AA9~ !,,~efQrI¥-li~-e)'.:Iwfitiue .iU~~q9pe~(ns.,J .~.~~ijo~l~s inpqlltlHl'h li"e.t .res >~~,~W;Uat~i J9~~t!l,:r «t:r~;ws IlCl~ ~~l1,_~~~U~J _(~(~h~qJ. ~~~§l:i~~,J' iA#, cum 1~9~ ;1'_(!pp£wmt;i)! "~tmiQ..oljUltl~rALIq~,4.i~itpr non:MQ:fi~ J;ep!Jgrni.. .~~ ~~~iQQwro~ .,q~'\4Q __ (\ra:.~Cil~!I1n ,~9n~c:l.liic ;qb#~o,Jif'il;'P.Q,~~ pjd)~~r~~9~W ,eJl~$.) AAQ!:J aurem itt;Jp1iqa_t,~r:~4i4tj~ltlCru" ~ J:l~get rfliPU-

go,anti,a.mrermiMn,un,.,_i4~9:e_~.1g\lia,~AU?!l,Jiq.li.qW~ de,rf\~9.lile MQMoo~,in !\Q,f\Co:n~~et;lijlo, pr~' ~~Uq1JHH\~i>L'J li~,mC9 jlq~_Il.l.q~9:"i .a Ligtl,l,d

.eftMrt,icIR~~ ~nmQ;;~~e le;\ol;o~i~qi"eh~_t _rw~qC!!U ~Q~.l .~ ,qon. ..r:~pug~tj;tt;J;l.tetJ.nio:o:.r.~~,~c~tqr~tinooill. r,",ion.e.oJAn,i.pql;eqt~ ,.~ .fWUcjpat ~U1~,4I!qol,l;ljQatiOQ.~m ,p9Mil1jlis (e~ .i}iUUf(l pofsiqiUtil,t'ls, qui eft.ft,atusc;~duqen.s,e~ A~l'ItJ,aUl ~a;Ur;tQn t.~~I,llje'p ngJ;ljlnt_i~I1),Po~e~s jn ip[i1;re, &~deoe;tl: p~rre ipfius .rei qbictt,i!;l,edic;tur 3r1iq~4. reate) Iicet ex: parte .aams ~t e~cIudit"lC":' rualcm exifteJ;lriam nihi,J c:xill:c:nrja: ,at, .e.fl,t~IT\e,1jI

- ~quid eJre.nti~ obiefuue,fe.u no repugI1aQ.ter. V~~

4e~cet ex: parte: exil1:enc.l;J: polit~ue,~ .~a:t,l non fit aliquid , & ex hac par~'dicatl,!rensratioois) red ~Cll obied:i~e dicirur aliquid ~~le i9- q~_an~pm id,cui connenir ,tali.s flatus ell: obieceum POtcnti~ realis1& non hsbee repugnanriam Ieu iruplicatio .. vern vt fiat i porentiareali, Id autem quod elf w-

re nihil ,.~ ~D$ fic;lum nee pofitiue J nee obie8:iUe dicitur ens reale, quia habet repugn anriarn r eu in

. capaciearem vr lit ~IJ.S • Status ergo non repugnanri~ cum exclu(i,c;me a6l:uaIis e:l::iil~nti~ pro ahqua differentia ternporis dicitur ftaeuspure Jilospbili. rans : qui _flatus d,illi'lguitur rnauifefte a ftatu exi.fiCIltlX ad:ualis, ranquam duo Itarus 0pPQUti, ira quod primus relinquitur aduenieate Iecundo , & Hams exifienti~ eit realis~& realern actionem terminans . Pofsibihrar is vero Ilams non eft reali»'PQiitiue a~u 1 (ec;l. obieeeiue > & in potencia ,

Dices: Non repugnanria qua: e~ 'u:atus posfibiIitatis eft quid pofieiuum , (iquidem diU! J1ctgatio .. nes affimunt, repuggantia aurem efl quid nega .. riuum , conuerurenim edam negajionibus yt chi ..

Jlla:ra:'.<1~ replJg~t etfe.: .ergo negatio repugnan .. ria: eft: negatio aegarionis , & fie affirmat. Similiter non apparer quomodo ornnipotentia verfari poffit circa purum nihil, verfatur autern circapof-. Iibile . ergg illud non dl purum nihil. fmC> pofli» bile , & exifbens non difiinguntur enritariue , quia ,eadem emicas quz ~tl pofsibilis redJirur ex.itl:ens. Nee diei pocefl quoo exiflencia eft quid rc:alefu.peraddirum enti po[sibili, nam loquar de ipfa!cnorare exiftenria: quz ante er~t po[sibilis /!fr:. modo ~exiften~ & non per ~iam entlt'acem f!;lper additi. , ReJp, quod repllgniUlt~ ell ~iquid:p_o[ltil,lpl'P. leu l

pofitiue eXl"Jicabilc; efic:~~r6ti~ ).q~:eJr ''';'}

:;f~:~~./.~- ~~ :~~ s;'j

"

Artic. J.

~ '::.'~

. • I l - ,I~ •

que dicitur ~ ,qCUll cGnuetiientia dicitui'telaciue ,: &: .A D.ttU AbRr. ,,8M cottnofcit. rrelliUT as

.hoc conerapoaimr rep.ugnantU:: nCut CODCra.riuCQ, ... :/.'

;autl"~lariuuOl, non ~p.ugru.ntia .autcD1; 'It COntra.. . pefsibiles... '.. . .

di¢tQrium. Nee obfht quodinueniamns; ,biro... N On defuerunr aliqui qui affirmarunrnon de ..

.ta , ibi enim repugaaaria feu in~pacitasladeffe 0 bereadmitti.in Deo cognitienem ab{hraai~

iroportabir oppofitiooe-Jnp.er.modum, relationis .uam edam circa creamraspoifibiles , quod folet

rationis ,pofit;iue ramen eXl"licabilis ;et1\Clnon re- ·attri~uiGrcgorio in r. diain- 39. qU%ll. 2 ~ &: cui ..

.pugnanria noat,llalJirm;uip" Similieercam dici~ dam.FIanciteode Chrillo in 1. dillin. 29. quzll.6 •

. t.Qr, poflibile,obi~a;um .omnipotentill;intelligittit . ad Iexnnn, quorumfundamenta.Ilanm referemus,

-yt,pou\luQum I:xtraO:auun,po1libilitatis, n6 vtm.a.. .Er qui tc,nent .abftratbui cognitions effe quz ht

jlteIl.£ in ilIo •. Poillbile ergopro fiatu [amptuOl ne- per Ipecies alienas & no proprias rei,ide tennent .

.g~tio. tit, fed objeri:~ue fWDptmD pra eo quod r~ . C&tetif.diRingtlercoportet de abftraa:iuo vt te-

nendum ell: in ;'!.au, aliquid rea1e eft. nonpefitiue, ~~t (e ex ~r~e ~~onis fo~malis teu obiech pnma-

.(ed obicdiue : cum autem ponitur exinCRS tunc ,.IIJ, &. mO~1U1 dltltnZCQg~l?onis',& de obieGto ipfo

po}itiue quid reale eO:, Ee conceptus eiusquoad B rerminatiuo.Scfecundari e attaCto,fcilket create,~~cnti,am tub ihl.m .po1lib.ilitaris &: t::cifknti~ eft 'ris vt rerrninanribus diuinam cegoinone rn , Si 10" Idem, COtlcep tus ver<l ex! ftellti~ diuedus eft reaIi..quamur de 0 bie cto p rima rio & mociuo non eft du-

rer a eoncepru,eJfe8ti~ eeiam vt>eU: Cub ~xillcnda" -biurn iuitdupe,rius dicta. quod hoc eft ipfa ellen-

multo magis vt ~Jl JUb neganone e~fl:eQtill:intla.. ria diuina quam cerrum ell: non poffe Deum ab~

rupurz p0ffi~ilii:a.tis. IpIaaurerri .exiltenciaitiaBl1 .ftratiue vielere 3 cum fe immediate prefenrem co-

differt J. fe ipla, vt poIJiQili,;nollpor alism .exiftel1.. gnofcat, nee p&ffit abfenrern arringere. Ceterurn .

riam J quia ipfa non eft exiftens l1i1i vt qu". fed pe~ -loquendo de obie¢to Iecundario, & terminate rna-

{eip[am VI: exercens terminaeionem rei pJ:'odu~l'!* cerialicer diuilla cognirione.negari no potefi quod

~ fe ipr" vt pocens exercere circa rem prodU(libM. sreaturss poifibiles vt runt in (law poffibiliratis .

aCtu ramen nonexerccns, ficut albedo vt comma- . Q.bIlrattiue attini3t ~ & non intuirine , csius ratio

nic~~s fubie&a (uurn etfe8;ul'.1 formalem di,ffetd. ell: manifefla.quia atungitillas vt no exiflentes.ec

teipGJ. non exerceri in.lubi.edo hunc effe8:urn. Tiic confequeter vc non prafentes fibi prefentia entica-

autem quando exillenna exercet , etiam a.8:u di- . tiu'r coexiltenrie : ergo abllraCtiue illas .attingit

cirur efle denomiuaciue , de Ie eaim f olum eft:. exi- fiquidem. a.bI1radiua cognirio in hoc pra:Jdfe di-

fiens vt quo, non autern deuominatiue & vt qsod, C ihngwitur.a.b ineuiriua, quia in tuitiua atcingit rem

nifi vt coniunda rei eriilellti.Ex qUI) obieer confi.id vt exiO:encc & coexiftentem cognofcendi , abflra-

guod Iupra diximus quod non potell: poffibilitas 8:iuaautemfinetali'coexi1l:entia. Vnde nec eriarrr.

crezrure deflrui formaliter in Ie uifi i.ndp.iendo . arcingit ilia Icienria aprobarionis.quia Deus no ha-

tam quam a radice ab ipCamet potentia Dei.~od bet c6placentia & voluntat,e circa exif1:entia crea-

vriq, ex diais maaifefeacur.quia Ilatus poffibihta- turarum , fed ponus noluit exiltennarn illarum ,

tis duo includir , vtdelicet non repugnantiam ter- . Dlces:faltem ex nolitione diuina fequitur negatio

minorum ex parte 9bi.;:tli, & denominatione ex- exiflentie in talibus crcaturis & futuritio codrtio-

rrinfecam polIibilirJ.cis prouenienre ab ornni po.. nata.narn 11 Deus yeller, tales creature exiftcrcnr,

tenria lJei;vtrumq; autem non porefl tolli.auc mu- Et mulre etiam ideo exiltenrni non fUot [onirz>

rari per mutariouern creature- quia nihil darur ex quia non fuir pofira aliqua conditio qU:J:: li ponere-

p.1rte creature ill quo ficpo.iciue ilh non repug;i.. tur , exiflerenr: ergo circa tales crearuras habet

tia Be poJlibilitas. Quare rolum poteft intellii:i aliquid quod inrainue videat Icilicerfururirionera

quod rollarur iacipiendo ab ipta potentia Del ~ condirionaram & negarionem cxiHentia:. ReJp·

qua dcriuarur denominano ilia. podibilicatis.jicur negadonem exilbucia: non eKe obiecturn vi£ionis,

dcnominatio vi!':i uon potefl: tolli nili coilendo v.i~ fad porius oppofirurn illi, cum vifio per fe Ioquedo

llonem a qua deriuarur , [imilirer ab ipfa potentl.~ D verlerur circa e;:xillenria. Vade nullanegatio per [e

I participariue dl: ornrris ratio emis. n?lllnoo.lucntrs p rimo rerminar vitlane, fed folum r~tione. e~u~ in-

I: con rradidionern non enris.vt colligitur ex ipfo D. quo efl: vr fi in hornme videmr negano lapidis Ideo

\; Th q. :2). a 3. ~ate poilibiliras ereatura~um n.~ ell: • quia videtur homo exiftens cui illa negatio

POtell: defl:nu !lift dif1:ruB:a pnus .pot7n~la Del a adiungitur, negario vera exiflentia: io re nOll I:xi ..

. qua dimanat loquendo per locum tntr~nlecum ~ ~ . ftenre ell: omnino nihil. l:.t p-r3!rerea ipfa negario

ideo optime dici~ur quod ex dcltr~IBiolle. polllb~~ exiflente edam nihil operomtc volunrate in ip[o

Iitatis Creamrre dtll:ruitur, vel pottUS pr;e(upporu4 obie8.ohabemr per hoc lolu quod ros iUi ornirra4

tut ddlruCta radicaJiter om Dlpotentia Dei. Nee tur j 'i'oletate Dei & eius aCtione. 5i veto voluntas

propter hoc depeder om.nipoteJ¥.la a cre~tu~3! ptlf~ pofitiue nolit res iUas proclucere,no per hoe melio .

fibilitate , fed [alum peOt ex rauone [ua lntr!n[eca~ rJrur ipfa negatio exifteti~, vt poilitinruitiue vide~

qllOl:l creatllr~ Gnt dependenres, & produclbiles a riled lolii videtur actus tiber nolitionis, exquo {e-

fe; vnde non potea tolli quod ere~~r~ no~ :de- quitur denominatio qu~da en rinfcea circa ilia ne~

pendean~ i fe, niti [~Jata elfeotlah condltlone g.mone, nepe quod fit obieltii Aolitu, quod no eft:'

.qua.ct.n~au;t[~ p~t1t vt ~rcatar;: dc:pendi;:and.' intueri negationem , fed aEtum fic dcnomina.r

.: fe >. ,. _; ~', 0 • /3:;;;7 :". - . . tem. Quod vera atrinet ad ftlrnrjciOne~o~~~di ...

<l!~, ;_:~,~ _'. ',_ . ,~"AA!Ji:'

.Q!1ell:.'·XIIII;

'A

tionstam ~ illanotl ptniocr ;ld ~u!P .vifiorns ~i abfoll.lti'~&: de fa8:o,qlJi3 res ilIf pe'r"tltlem fut.llr~ .. ti~cm t;ondiciouatJJttl1~n hal>entd~ fa~o eXfftetiarru~~(!d,lw,be.reflr; ynde non te~!llantde f~O viUQQem ~ led ccolljnarent, ii cendirarpcneretur , 1'i01plidter aurem talia furura mtra cau!as manent,

in fe aqce!I!.def#W non exeunt. extra I1Jas, lmpedi[l1ento (ioodirionisnoll op P oLi te, oblbntc!., Non erso t~lj Rance impedimenw potfum vifioncm in

[e ~(;wliaaLe ~ J.ed iolam in caufis.Ieu in alio extra p~opr'iat~ e~inenriJ,flJ a~llraaiue.Gogno(~, v~ illfr.

JI!P. ~Q.·Ut hn<:, an. ).dicemus.: <2.!!..odfi Lutficeret cxille£lWl condinonara vt res intuitiue atringe ren"'! .

tnr, omnia PQifibiha caderer tub nocitia illt!.litiua, , quia <ie q ('!OC4 q; poffibili coguofci Deus quod exi ~ • flmt fi ipie yeller & de: omni p offibiji videt quod I dicir ordinem ad elfe j ergo fi futficir ad vilionern iatuitiuam e xi 1l:C:Q tia rei mtra caufas, quiturnc un-

que dicac ordinem adillarn Iiue modo pouibili, fi-

u~ modo condirlonaro j non eiTer ratio cucnon videretllr omni a po1Iibi1ia. I giturin ratione ah racti ~

tit cognicionis a:que conueniune fu rura conditio-

nita, & mere poDibilia}licec in rarioue fdenria: li-

bere differac fcie:mi,conditionata a [cientia Um-. pliers intelligenne j quia fundatur in aliquo deere- . rcbbero Dei; non veto JCi em ria {i.mpu<;is inn:llige_'

til', vt amplius dicemus dilp. z o, cit, AdbuHalnen dit!i<;ut~a.tem facit !Jro oppofita fententia duplex: ()bie~ioJ qua: tiquarufundamentum porefl iill de ... (entire. Pnm4 ell; quiaDeus. cognofcit crearuras pofsibiles ill fe jplo ranquara ill ratione form ali &:

. matilla &; non i:1l.1~ ipfis immediate,licet ad illi\S in

Ie ipfh terminerur ranouam ad obiedum rermi .. natiunm ~ ergo cognitJo puai hilium eft mnuti ua

ex fuajormali ratione & mociua. Antec.[upponi~;·

mus ex did. di{p. ~rxc.~d. & di(p.l 5. ar.j. C6.feq.

vero probarur.nam cognirio iudicanda eli inruiu-

ua vel ablbractiua iUXJa Iuum formale moriuii & fpecifi(;atiullm, ergo fi ratio ipecificatilla & for~

matis c"~niti orus pofsibil: urn ell: ip fa Dei etlenn <\ jnruitiue vi(a noll. pordi reddi abtlractruaeriam rdpcfru fuiobiecti j~cu[ldarjj. Parer confequen ..

tia , quia. repugnsr quod aliqua. cognirio ~tinga~ obicdurn fecuudariurn Iub aliqua ratione forrnali D jntuitUlc & ramen dicarur ip{LllB obiectum Iecundsrium acnugi abll:ractiue, quia dre ablhaB:iuum

lcl inw1tiuum ex aliqua ralione [ormzliiudicm·

aum dl;ergo fi tara rario formahs awngendi ereatut~s poUihiles eft eficnria Del imuitiue & dare

vlfa. I non a.l1igl13rur ratio forma.lis vode fumanll."

r:rio abn:r~aiui in diuina eognitione. Et excm~

plis Ctiollll hoe maoifeftamr ) quia qui videt ocul~ jrn:agm~01 C;;;:iaris imuitiue,non dic:itur vidcre C€;l~ {~ell1 qui dl: obiedum meqiatum abftraCtiue ~ &:

qui videt accidentia panisin noni;], cO!lfecra.ta~

not} dicirur videre.abU:raa.iue fllbQamiam panis

q~ eil: abfens etiammediate & f~,undJria) lie':'·

ab illis accidencibus r~p~:efe~tetur; ergo fimUitcr

de c()gnitione diuina relp~au cre~ur~nlln dicco.., dum ell. Stcund4 ohidlw eft, quia kiftlrii\ Dei etia,m refpettu pGfiibiliWll ,a [wume pc:rfeEti. in ,lil,ri,.

tate Be cuidCtia; ere-o eft intuitiua~ Pacer (oit[ittue~ tia, quia ilia dicirur cognrrio mcuiuua, qua: JOltt1U. gitre..vt efi.itJ Ieclare &: cl:lideteq VAde S, :rhhril.

. ~; de veeieaee artH;ul.8~dicjr;·~Jdc bts 4U& Dni!#i·~,tpWlIff.sete mJprojuil~2tditi P'fiif qlUlil imuetur ea is JrJ~ roretUi;,.; Jed ~ca~ali.ut: 'd,rnurquo;nllumir e4injlk . h~iu efl finis I1mn(1I'ItJ qu.c 6h~pfo:fi"nt; eti0 rebus pofSibitibus atrribui potdf ilitilitib Iecundum 1). Thurn. '. C011jinn.uu:r ~qoia inbJitiLi.UEn c-ll 'perfcttiu fimplicire r cognirionk&: additperfattione m tar!qui [upra abilraCiiuuj quod pai:et- rnaQife·He·,' quia fi Deus in tempol'C mciperer viderecreaturasifimiriue quas ab ~emo.n6 vidiOetJed [alii abttraaiue ~ cognino ilh de nouo proficeret , & ~uta-

B retu.rtecundiialiqu;iperfeftione vr docer S.Thorn.. in I. difiin&.ion.3 8. qwzlliom I. articul. 't. ergo . ipfa formalis ratio Vlliohis in:qaantll innuuo eJ~,

aliquid perfectionis dicit Cupra:. r'atio,pe ahj tra..:tlui; Deo autem folii potdl: t'tlbuico~mtlQ, (um me perfecta: el"{:o cognico abfirafuua ab iUo fckga.:. daeft) quia impcrfefrione dicie pra: iannriua . .A.d. ·ptim.nn obieltionem rifp. probabilius effe vr eradidimus in Logica, q. l j. quod lotuitiulIl & abfira..'ti~ num in cognnione no diciit rationes forrnales lpe~ cifice d.luer[as feu forrnalitcl' ijK'clhean res cognitionc,LCd modu aliquem conuenienre cogninoni ratione cermtnarionis obieccorum , quia vnio iolu .

C . conuorac coexilientiam phyfica obrecti cum ipra. met cognicione;abflradiua vero denorar ab!enu;i~'

.' &: hoc ie habere extra g(;UUS n:)tieia:,exprtJie do';' cer D. Th, q. 3 .de potentia 2rq .ad Iepcinui, Quod aurern (e habet extra genus noritie, non nnportar formalicer (pecificam ddfercntia;n <;onl{Jturiuam notiua! intra lineam & genus uonrie. V ude [lando

. in hac do china, obiedio facta non habet ditiiclll~ tatem, negamusenim quodefle inruiuuum vel ab-

. firaEtiuu turnatur ex ratione -Iormali moriua cognitiOtllsJ ied Iolum furnitUl" ex renuinatiua, teu ex ip(a cocxiltenria obieti:j terrnmantis cum nocitia. Vruic bene fiat quod ratio torrnalis mouna & obiectiuii prirnarium cogninonis dnnnz tit ctlencia lpla. Dei inruitiue cognira & obiecturn Iecunda-

riii Iciiicer creature poilibilcs lint abtlractrue cogllit~)qllja denorninatio inruiriui & abll ractiui nO. defumirur ex ipfa ratione formali, ted ex. coexille-

tia obieCl:i ad cognirionc. Vnde cognitio mica &: indiui6bilis ;minges ruuer[a obieCl::l.>te(pedu vui~ us potdi denomioari intuiciua & refpe[tu altcrius abltradilla,quia vnu obieCifl coc:xiltir tali cogniUOlli,aliud nO,(icut Angelus vidEs intuitiue Sole &:

Lun-t videt multO!) eft"tctus qnos padllnr facen: &; eclyples~quas po{funt habere in qlloCI-!C:l;tempon:, ....... & ramen dfeCtusiLlos & eclypiCs (eIum abfrraCl:iut: att.ingit, quia prefenres Aon illtlt, Solem a.urcm & Lunam intuiriqe, lieet ead<:;n cog-nidone'vrniC)i ~ognoLcat liquide fine dilcurfu} fed vnica &inJluilibiIi 'cognitione, quia copreheoliua en, ;lfringir, imo eade cognitio numeto pon;il mlido edt: jntLlt'riua modo abfirafuua. vtcllm Angelus cogno{cic- •. ecJypiim nandii exifh:ntem,& iplo I;l~r[<:llcrante 11;1.. •. ~os.nitione l ponitur eXift~. s,:4IIum dic:u.l.I{ j

, ';>., • • .,oglli .. ·~t!:

.~S~Ji.i.,'~~~ ~_. ',~ " .:.~ .,'.~ : ~fit.¥~~

,ognitionem intuitiuam & abO:raB:iua [pe~ dif.. Ar ... iorem clarirarem vel euidentiam in jpfa rati_OD~

fe.rre in linea cogaolcibili fecuudii ratione intuiriui . .forrnah aningendi Iuurn obiectum, qll~ abfira:~

& abitracciui formal€, tunc dicendii dl:. quod fi- tl:iunm , tunc addet eriam perfectionera maiorem

cut practicum & Ipeculaziuum inuenifitur in Deo fimphcirer Iupra abflractiuum.non ex prl!ci[a for-:-

eininenter in eade cagnitione (lie.in creaems (pe~ ma.1itate intuiriui , fed ex aliqua ratione fonnali

cie differant ) &. ramen refpeCtu primarij obicCti pJ:reiupolita vel concomirire ) ratione cuius diftill.

quod eft diuina effentia coguirle eft Ipeculanua ) a-e petfeS:ionis feu Ipecificarionis eft ab abara6:i~

ita cadi cogniuo indiuifibilis eft emiuenter intui- ua Iicur ccmingere poreft in noHracognition~,qu~

tiua & abftraCtiua,Iicet reCpeetu primarij obiecti ab obiealspend~t; vel ab eorum prefenria de[u ..

quod ell- diuina effenria intuitiua fit. Vnde ratio I mitur _ Sic enim ratio formalis qua: in prefentia

abl1r1Ctiui & intuitiui non faciunt fpecie diuerfam irnmediaca ab ipfo obiecto delumitur.rernotc obi.

in Deo iicut in cognitione creata.Ied efl ratio qu~~ eat) (olet cognofci non immediate in fe , fed me-

da eminens J.crabllra8:iuu & inruit iuii.ficur idem diante alio ,& tunc variatur ratio forrnalis , non

actus volutatis in Deo eO: neceflarius & hber ref. autern {olaconnotatiocoexifh:ntire vel ablenriee ,

p~(h diuerforii propter [ui eminentia.Iicer retpe- B In Iecunda autem fOlutlone licer intuitiuum di-

em gblecti primarij exerceatur actus vohrtaris ne- cat perfe8:ionem) ramen abflradiuum etiam dicit

eeflarius, ftc etla attllS vifionis intuitiuus, refpectu fuam & vtrurnque cornpetic Deo refpeCtu diuerlo-

primanj Obl~cb quod ett Deus habet ernineoriam rum Iuberninenti ratione ) ficut practicum dicit

vt fit abttractiuus. reipe& creatural potlibilis, non fuam perfectionern & conuemt Deo refpectu ere-

enim ita filhc ipecificauo db ill obit: 8:0 primario, aturarum Iirnulcum Ipeculatiuo ..

(Jecl1btiue, vel intuitiue ad.1gendo ipfum ,quod . .Ad ilf4m autem confequenriam D. Tho. quod

non poffit etiain abitrafrlue)aut etiam praa:ic¢ at- . fi Deus inciperet videre creaturam in tempore)

tingere obictl:um Iecundariurn propter emineruij proficeret in cognirionc. Relpond . confequentia

altus,&: ilirrucationern. Et fie abllractiuum noa etl . rllam efle legitlmam, fed ex: alio principio.Icihccr,

oppofitum mtuitiuo ill hac parte, quia nee verian- 'quia ratio incuitrui coniequirur & conuenir cogni-

tur circa idem/abllractiuum enirn Iolurn circa pof- tioui vr altus imrnanens eH)equidemconll:iruit vi-

fibilia verfatur ) nee Iecuudurn limiracas rationes ~ fionem in ratione vifionis, 03111 licet lilpra- abftra-

& Ipec: ticaciones, quare vna non compatiatur ali- ctmum non addaz difhnctam Ipecificationern, fed

am,fed enunentiori ratione vtrumque comprehen, C modum aliquem cum conotaeione exiltenrie obi-

rut. Vade exempla de vilu exccmo non q uadrant , ecti cogniti, ramen quiahic modus & ifljl conota-

neque ipfo datur cognirio abltractiua , quia nth! 1 tio non fundatur in aliqua rnutatione faCta_ill crea~ •

arnngie nifii prefenrialitcr, & mtumue flue tanqua tura per actionem nanfeunrern Iicut Deum effe

Ienfibile per accidens, quod ramen debet efle exi- . creacorem, aur dominum, qua: denorninariones in

il::ns fi a villi attingitur 1 abfeutia autem nullo mo- tempore ei conueniunt ob nouam _ m~rationem .

do arringit . creature; redinttlitiuum e[l:conocatJO leu modus

.Ad Jecfmddm obiectionern dicitur quad ccgnirio aCtus irnmanenris vt irnrnanens eft, quia perriner

abftractiua non ell nccefle quod differat ab intui-ad rationern vifionis, & ita non fundatur in rnuta- . tiua (ecundum maiorcrn claruatem & euidenti...tione creature, qua: fit per actionem tranfeuntern,

am intrinfccam q;u Ie renee ex pal'te luminis at {ed in nuda refpicientia obiecti immanenrer, id~p

rationls formalis CJgl1oicel'ldi , nili fa tee quando talis modus conotatio & habitude debet ab re'ter-

~ogl1:tio ell depcndcns ab ipfis obiectis, & ab eo- no conuenire ipf aaui immanenci,'~ non exno_ua

rum preienuaforriticarur & perficuur , vt 10 no- &temporali mutatione creature relulrare , alias

bis.Cognitio aurem diu ina. nullo modo ell depen- actus irnmanens Dei dep renderer a creatuqljCieJU;

dens l creatuns . V nde per hoc quod mrneatur etrarn iibera volirio Cub conotariane liberi debee

erearuras fururas non tit illa cognruo clarior, & ab ~[erno conuenire Deo , & non in tempore quia

. c suidennor intrinfece, led [olu01 creature rcddun- p connotacio aa-us unmanenris ell , qUa:! ell: doctri-

:.,/ IJUteieoGxj{h:mes. Q:!.atl~oll.l:ltemD.Tohm.dl- na S, Thorn. [up.qU:l!{lion.q.art. 17- ad 3'

~< cit Deum intuer i res po1Iibl!es 111 tua b?flltate po;:,- / tius I quam in [ua P9temi.a., non fllll~lt llilHl ye~~

bum intueri in rigore int!l1tlU.xcogOltLOOl,S, vt dlftingllirur ab abltra.cl;iua , Led comUlunl !IloJ,~., quo OffiA.em cognicionem certam voca.mus VI,-

tionem . _. - . - - .

~, A.d caufirrn4tion~m rcfpondetur, quod frando 10

~ PriOri/fl. lmione. alftgLlat~ pra:e~~nr.l argu~~nto"

int~uum ex ilIa, pra:clla rau~e qua dlfhnl,Z,Ul-

tUF ab abfl:racnuo non Importat per.fdhoncm fimpltciter fupra ab~ra~i~u!ll.~ fed [ol~lm connq..: tat coexiffilltiam obletti eu Ipla cogamone ~t~ad

_' efl: aliq\1i4 e~triu(e~llm fiue ~x:tr::- _ge~nu6 notW3:;., .,1: loquit~f'P;))l~~~od fi ¥ltwuu,uhabeiLt mJ~

,-" .i.e[' F ,.. ~ • ,?; •

. • lj": ~1~/r

~'x" - -',>iF,':' ',~.m~:,,:, ,

I.Ir~~~'. ~1''':~!.'~v-+-,;~_~

Difp·XVllI.

••

lArtic. I.

------------

ART J C V L V 5 II.

In qua amibutQ) &- medi~ videat Deus rre.ttftl'lIs

po(sibilcs ?

DJBicoltas h~c de ll1Q~o)~ ~edio _,ogno[cedi crelt'Llras iam fupenotl d![putauonc tlolcta[adt. Bxeuiter hie explicanda quanrum_atdnet ad cognirionem po[sibiliuro crea.tUra.n:rr(jllb_flatu_~ condititme pofsibilitaris. CirCa. modu cognlQ.oru~~ quidi cenfcnt DeurA eognofcerc ctt:.~[uras po~b~ ... :

' .. le~t nOll folum in re ipfo ratione .coUlprchenfiotUs . qua.

~~",;

i~ ~'f':!~h,~~9:~~::::~

(em omnern c;reatllr!lIl pO[iibilecu) red enam III fe

ipfis, ita vt: cognolSibilj~as q';lam ex (e hsbenc ere .... 3.OIrz ....... r .. ibiles fit ratiO monna .:~wn{eca{eu .ter~ " In' r~fi iiicans qua Deus JHas cognoicir •

V~at~arnPiietC hi Aut~rcs- ad cognofcibjlita_tem fu·

lain nC di - arione i

tllronun~ra:'{crtim c~n tlC:macoru.Jll r _ one 10'"

·or.e"'''' ua: veritarisfme alio monuo libero ex

tn 11..- • . E n. t: . j

parte conditionata: vmtatIs • a ell icrcnr a me ..

dia.

Hi ramen .Amhores non negant crearuras peffi-

biles etiarn cegnofci a Deo vtendo diuinirarern ranquarn furmati motiuo cognofcendi ipfas , fed addllnt .. edam potre cognotcere creamrasnon vte4

do re diuina vc formali motiuo , fed ipia cogaofcibjJitate creaea, vr immediate terminanre cognirio- B nera diuinarn independenrer a diuina ratione vt nlotiuante (barbaredicimus) vt rnonente inte1- le6tlim diuinum. Creature enim non vuo modo

{uot cognofcibiks, ficurnec Deus ipfe , &:iu v~o quoque obied:o crearo tot cognefcibilirares feu ruiones COlP1o[cendi roulriplicari poflunr , quod

{unt diuerfi inrellectus.acc potent:i% cogno(celldi.

&: fie creaturse cogno(,i quidern pojfunrper luce diuinam , & prout continenrur ~ aut panicjpantur ~elfentia. diuina , vel ill eius comprehenfluaco~onecompleChlOtur,~ vnico verbo,vtal~q~id'

Del runt. <;;zt:ecum cum JD fe etram cognolcibiles lint &: habeant veritarem propria & crcaram fundaramez propriis rerrninis, Iecundum hane eriam dicunt cognotci a Deo immediate ~ & foJum prius :afp1ciendo diuinam naturam , eo quodiflacqgnofcibilitas etiarn Iecundurn fe attingibilisdl. nee jmporrat aliquam imperfectionem atdtlgencia ve4 riratis illrus immediate in Ie , ergo Deum non la-

ret qui ornne cognofcibiie videt lumine Iuoinfini ..

to. Aur atsignerur quid uam imperfectionis importet, cognofcere crearuras immediate in [c ?

'Hie en pun8:us dirliculratis , i!l'Jo torus neruus op~

rofiri roboris , fi qnod habet. . '

NC1S cum maiori Theologorum parte ot'Pofirum dkimus? Be fine dubio nanc parte docet D. Tho.

in prsfenri artie. 7. vbi inquit : QJ!ild dup/~citer 41i~

tj'lid cogrnfcitur) l'1J~ modo in{f ipJ(I • a/io mOM in .:lImo, il§

ft ipfo quUkm c~nofiilUT Ilfi/fuitl 'lu4l1da cagll~fcittlf ptt /peele", prltpriam ad.tquatlZ7lJ ipfi cognoJcibilt > Jieut cum D CJculllJ lIitkt ~minem per JptcUm homjr.is. u.4l10 I1f1tem pj.

tlmr itt quod videwr j'ff JPeciem. conunemis , JiCUl. CUM

P4fS l1idetur in t(J/(t per fpecrem toHuS vel cum vomfJ vld etur

in fpeculo pet fpeci~ Jpmdi. Sk igitur dice,dum eft j ljllod

£>tits flipfum videt i1J ft ipfo, quill. fe iP,[um l'ldtt ptr tfeu.

ti.un Ju"m • ..AJja "wem a Jt vide: 1J1m iv ipjis, rea in Je ipfo

in quallfll171 tlenf;" fUll comilltt fimilitudmem atiomm a&

ipfo. Idem ex Augufiio.lib. :b 3. quadlionum. q!l~-

£ho, 46- docet ibj D. Thorn. [ohltion. ad primum. Verba Allgutlini (unt: Neqllt quitlqu4ttl DellS extra fo

iPJum mtuctttr. Quod explicat [oJutionc: ad primum

non efi"e fic inrclligendum quaG Deus nihil quo ....

,fitextra fe intueatur ~ fed quia id <Juod eft elCrra fe ;p[\J.m non intuc:tur nin in fe ipfo. Et in rer~io CODtra gentelh capito ,. 6. rWOlle 1. & 3. inquit: ~~

PrimrePartis.

~ cDgr1f1{cit Dens, & 1MfJ 1Zifi per ej{emiam JU4m ; fimiliter ex: D. Dioolf, cap. 7. de diuinis nomini· bus idem docer D. Thorn. I. conrragenr. cap. 49.

vbi inquir : ~d RPPart!t Detlm cogl1ofcere Jf (Plum qu~~ fi primo & per.fo flown) dlia Veto jieut in !1fCllIia foR fffa. Qg4111 quidem Jlertt:JtC"' exprejc Dimif. tT4diti117' . c,;pit. de diuimvus tUmmibut dicef1r ; noll ftwl1A 1IIn. l'ifiD~ mm jiugrlliJ ft immitit , foil ftcundum c.:~f.c "M1ti"eT/lI4m flit wm'4. Et rnfr4. } tlW~ fapienli.: ft tpflf11J coglloftmt

" ftilalia. Cui euam jffltemi& attefl,m 'Pillew,. jcriptur.t fs:m'4ItUtbMitds nam in pfalmo 101. de Dca diCtttlr, Fa~ (pexit de exce/fo [111180 filO ,quaji de ft e'Xce/fo ali« 'Pidtt1t" Hucufque D. Thorn. ~ etiam vider: pateU qU%~ Ilion. z. de verirar.art, 3. adj. vbi expreffilsime

loquitur.

. ReJpolld. aurnores eppofiti D. Thorn. & Dio-

nifium (ilIum excludere lpedem repr:Vfimtstiuam crearurarum ab iplis creaturisd,eriQ_ara ad Deum, Er fecundo excludere D. Thorn. lpecrem adequatam ipfi crearure , ha:c enim in Deo 11011 darur , fed reprefeurari dicunt crearuras per Ipeciern . qua: ell: Deus q~ fe habet tanquarn Ipecies tonus continens crearuram tanqsam partem > quod non tollit crearuram ipram cognolci per ruam cogno- .. fcibilirarem immediate atractarn tim: hoc quod cognofcibilitas diuina moueat ad illarn tallq~am. formalis ratio vel res prius cognira ~ ticut per fpe .. ciem tonus videtur immediate pa.rs in {ua pro-

. pria cognofcibilirare non ex mociuo rotius , quo

C . exemplo vntur D. Them, Vel tercio cxcludit ratiOOCOl formalern Ipeci/1cam c6gnofcibilitatiscrcare , quefir ratio influxiua & perfecbui diuini in" telledus non qua: fit ccrminatiua 1 immediate camen per [e arrada , hoc enirn flllgulare & proprium eft cognitionis diu ina:, quod lib ob~etto nul-

. lam habet perfechonem vel dependcnnam , led rotum habet a principia ideH art ipCo vI: efl prin-

cipium cogno[cendi. "

SedContr4 refponfiones ifrJ.5 Hat lirrera D. Them, Er in primis pondero illarn conclufionern ncgatiuam S. Thorn. Qy_M alia J ft DeuHlol1 vide! ttJ ipjil, reelin ft 'p[o ill qU4ntum I'flemt4 Jl.(a cOlllillet jii1Ji/zludln~ .li~rum lib iP.fO. Hac enim {uot verba D. Thorn. ill art. 7.huillS qlla:flioni.s in calce corporis.Ergo non

Iolum mrendir D. Thorn. excludere Ipecicrn deriuatam a creaturisj' res h"c erar , irauora vt otiofe D. Thorn. de ea ditpuraree , nee ill eo articulo ea

difliculras agitabatur, & iie diuenereta ditticultate, nOll e1 re{ponaerec) fed ctiam imcndit ilatuere , & declarare quod .cognofeanrur per abquid a.mple&ens & continens omnem crt3,cur;.m {,ifi· cet per el'fcntiarn (uam. Si lutem:olum veJlet eX4 - dudere a Dco ipeciem deriuaram ab obkais~ 6· . cut inuenitur in nobis, ill congruam probari()n~m ·.aEferret.inio ni.b.ilomnino probarer per iJ1<i4i1bn- . aione videnwa1!fJuidm[eipfo vel 111 aho~ r.~~e fiat bent: accipere fpecics a rebus & vidert: re~ In [e ipfis immediate. ficutoc.ulu! itpll,ledla.ce vldet

. colota.tu,& tanle accipit {pecic ab' jJIo , & e cotra : .. ,potd} nO accipcrc fpecies l rebli.s ~vi~iCf~ lmme~

-dim \'t Angelus quapd0rY~~i:imffi~4iate ~p,ide~ ".

C Ii" - V(;;t ., ~ .

,:~t~t~:·:; ~"'~ ~. ' ·~ri~l

Difp~ XVIII.

~.ye11eon~m. Et e conrra petefl aliquid videti mediare &in alio, & per Ipecies accc:ptas:i rebus 'it -cum in (pecala vidctur homo, & fimiJiter Angelus

-pcr fua Iubflantiarn cognofcic mediate intelleeturn

fUlAf11, & per caufam effedum; nee ramen accipit fpecies i rebus, Ergo ornnino impertinenter pro'baret O. Tho. excJuQil Deo (peClem deriuararn a creacuris per illarn dif1inB:iunem,in cui us vtroque membra comparirur cognofcere per [pedem acce. pram vel non acceprarn a rebns.Aliud efl ergo ipecies propria vel aliena) aliud perira a rebus vel no 'pcrica .

, Si4ft!fjlfT ftnmda folnrio non e£l: ad rnentern D.

Thorn,' quia licct D.Th. duplici excmplo cxplicauerir ~'.~gilitionem rei in alia in communi, fcilicct ficur pa,;:; cognofcirurvtconrenra, in coco vel ficuc homo videtnr in Ipeculo nOR per {peeie rn bominis fed rpecuH, ramen prirnus modus non pore 0: ira accommodari Deo refpeB:u creaturarum ficnt It':~ CI.!haIlS, quia in Ipecie rotios & partis illtegutLl-t cognofcibiliras rorius & conflruirur ex cognofcibilitace'pareiam , & {alum cornpararur aa pattern vr includens & mclufinn , & vrraque cognotcibiliras tarntotius quam pams Ie habenr velut hOLUO:genee, & eiu.dern ordinis cum pcrrinear ad idem copofirum.Ar verocogno{cibilirns creature & Dei non Ie habenr homogenee , & "It eiufdern ordinis, nee inregratur coguoicibilitas Dei ex cognofcibili .. tate propria creaturarum ranquaai ex parte, .fed cognofcibiliras Dei Ie habet vt conrinens creaturas, ita quod vidcanrur in co tanqua in conrinente fej& in alia, vt attirmar S. Th.Er Iic oportet quodjn

. eo contineatur tanqua in erninennori continence & alrerius ordinis.ergo non Iicut totum & pars,li ... cu E includens & inclulum, led Gent res omnmo diflinB.a & erninens rem inferiorem & alrerjus ordinis, ergo non rolfr exc1udit [pe~i<iID in adequaram ere J.wr£. {"cd errarn fpeciem imruediare Iicct inad~ quate rep r;I:fenta!1{ern illam . .-acer confequemia J quia iolurn porell .. ponere Ipeciem reprefenrantern tern qt!~ cruineurer contiaear creaturarn t:lllquam -rem mfe riorem.ted in (c illa crescura ncn habet Co gno(cibllitarem ita ermnentern , necfundar illam • Jed inferorem vt pore crcararn , & in infinitum ab 'ea ddbmem, ergo crearura prour contents in re-

. prefenrarione illius Ipeciei non artingirur imme.. -diate in [ua cognofcibilirare, fiquidem (ua cognof~t 'cibilirasnon efl: eminens.ieciinferior,& attingitul:' . :t "incognofeibilirare emincIltl liquidem vt contenra 'ill alia nOLl eiufdem ordinis & radonis, ted emin.cn . '"'~erJe habcnte. Exc1ndit ergo immediatam CO~

" "'gflo[cibilitate01 creawra: aifcrendo cognorci in l;a.lio eminemer, & non vt eiufdem ordlniscoutinc'ie;Ec ita magis adapratur huic exet)Jplum de ipc<uj(t&imagine, vbi l11uihtuJo per quam res CO~ . {lqplotllr nOD ~timmediate a~ .ip[3, re,fedarpccu-

16m quo contlt1ctur. vt docet S Thon qurefls. de veri tar. ;trt· 3. ad 17·

Dt1Iipu . terda (oludo non rub Ii flit) fi eni III D.

ThoJoIumioteud1[ £OHere fpc cificationet'n & rl..';l'.I,(~I;:rn·fol~1k.~~flu;duam, no autem imrnedia~

. ' , ~ ~~ -:~:{~tt7, .

o.

Artie. II.

'449

A' te arractarn, inquire an intendatzollere folum rarionern influxiuam in genere caulx erlicientis , all

· eriam in gcnere formalis obicctiue Ipeciticanris. Prirnum dici non potefi, reincidir erum in primam

· folutionem.quod icilicct crearurz non irnittat lpeciem ctt"efriue in Deum , quod Iatis perle crat L10~

· ~Llm nee ditpuratione mdigebar, nee per ROC [alum tutlicienter explicaret D. Tho. quomodo cognitio Dei non dependeret:i rreaturis, narn elio non rnouererur ab illis efiecriue J reflabat videudum all lpecificatiue: nam edam formalis & ipeci ficariua rnorio aliqua caufa efl,qut Ii non excluditur a Icien ti a Dei.cl audicarcc doctrina D. Thorn .Iicu t in An, gelis (pecies non imittitur ab obiectis effectiue, fed

B infundicur a Deo , &; ramen dcpendct cognirio eorum a.b obie8:o vt a Ipecificaute. Si dicarur Iecundum: ergo cum cre arura wgnobtud. D.:o, ahud obiectii fupponirur vt influxiuum Ipecificatiue feu rnotiunm in cognirioucm Dei, crcat\lr;1 autcrn [0 Iurn fe habet vt nude tCnniLlatiu(I[l] & .nateriale obie8:11111, quomodo enim eft obidtl1LIl form .• le ii. formali iufluxu carer i Ergo qui negat rpecificatiouern Cell Iormalem rlcioIlcm influxiuam in crea turis, negar con(equenter omnern rarioue: n obiedi rormalis &: lpecincationis etiatn excrinrece , (iquidern non poreft obiedum aIiq~od effe tormaie etrinlece.nifi relinquat aliquem cffrS:um tormalem retpedu eius cuius obiedum forrnale eft, hoc au-

C tern ell influere influxu aliquo , fcilicer formali. &. fpecificariuoextrinfeco. Item (i creature non habent rationem formalem infhixiuarn.Ied pure ter-: minariuam, & extriutecam.ergo [uppommr t otam:

. razionem formalem infiuxiuam effe ab alio obiedo, quod fire ruenire debet vt crea.tunE cog~ojd ~ tur. Etenim otrinis cognitio ex obleCto p antu r &0 potentia > ergo interuenire debet obiedurn influ-. ens, vt pariarur notitia, In Deo autem vbi realirer non paritur nctitia, fedip~drentia iutelkB:us &: obiedum notiria rui ell , talteminteruenit obieEtCl omniuo intimnrn nc:ritix Ilcur in nobis obiectu ell:: mfluxiufi. Ergo Ii creature 1100 {pecjtic~n( vr obieih~m influens & cognirio creamraruOl In Dea eti;i ell ab obie do , & porentia ficur alia qua:cull1que coznirio aliud til obieB:urn iufluens Jp<1Clficatiue

... :;, , . r

jn hanc noririam creaturaruni, quam lpl~ (r~aturt.

D Influit erao Deus vt obieCtum form ale etiarn ad cog ~o(e~ldas creaturas, fed non i~f1ll1t Dill ratione cognofcibilitatis [ux, & vt o~le&um. el1 cog~ nofcibiJ~: eroo iHud ell oblcB:um lUl.:ncdiatum & noncreatur~ ratione proprix cogll~rcibilitatis , fed ranone cognoJcibilitatis diuiti~ & f~ecificatiue influentis.

Et licer ex diais Catis videatur declarari fLlndamentum huius iclltcntia:,adhuc tam en amplins co. firrnatur &explicatur . .E. quia totum pondns &: pun(tus huitls dirlienltatis III eo conuHir, an dicat: imperfe8:ionem aiiqua cogl1itio erear!;rarn ta~ione proprj~ cognoC::ibilita.ns ob qnam r~pugne~ ipfi Dco, ideo hoc fufticit pta ratic:mc attingerc. Con.llat en.im quod nulb potell in ])eo imaginari cOr ·gtatio~ qme non fitinfinitx perfe6tionis fecundum

. £eee dIen- •

~reft.XIV.,

;_,,:

4f"O

iffentiJlTl,t!tt{1 entieatiue in [c , quam for01~iter vt . ~tj:jgico{HettU!ll: ergoopo(ret <Jl104 ~b~e~ulll. , dus pritna.rio·~ {ofmajirer attl_4urn :fie l~hQltLl_m

~q illJ:tlliglbilita~~ &e~cjguia no potefi die perteq;iorfOtlnJl.litet"~liq!llcODlllC:0'<lualfl {i~~luS for- ' jnale ~ &:: nl;)tiuunl tell (pecthqtJ'!U11l o.netl::u~ ~ , Nee illa. ddhntl;lo de ol;lIccrQ ipecificanre per rntIulum v~l per ("c;l1Ilin~ti?neLD aliquid val\!t, 9ui<lo

:ii cr(<1tl.lr~ iollJm {u_nt Qbl_e~um tOrlpalc; ternnnarille, Deus aurern WfiU.'(lUC: erg~ m qlla~l1mquc cognitione crearurz prius illpp9nltur Deus yl 0 .. bidl:ulTl illRuenS:,<iJlJ~m creacura vt rernunans: er-

go r'~jll~ vr cogl'l~tLl~l S!: atti,a~~l illa cognitione 1 ~pj~ [Qh~lcr pc ri(;tt~oms cogruno eft •

. C~~firlll~tu1', quia eadem res perfettius cognof ... cirurti!C1wdum quod pert~atori medio ~tcingitur~ & ad aldon:m rariouern f)rqla,I~!ll reducirur, Iicuc alnori [11oQo cognoicirur res per intellectum, quii pet (rnrlltn, & in inrelledu rsuro perfdtius qua.n ..

to per altius me dium.S, cauras magisalcas.Ied po t.ell dari '\It!US,S; perfedius medium fU(fQat!¥ quo C'xactkilhe cognolcantur crearur.e, quam propria ip{aruItl'cognolcibilitasj er.gonon vritur Oe~ill.a. ranquant raeione forma]j cogl1olCendi. Confequen fi~.p!1!-I:C ~ quia nulla cogni~opotd~4ll Deo poni qutt: non litlinn~ perfea~ &; per racioaem formale ~ medium perft;aiflimUln,quoq rnueniripof

!it erg\) ~porefi _dad perfedius medium formate ,qittllr~"ognokibiIiras creara , illud ramen debet a,ttribqiQeQ , quia (O~UlI1 debet artnbui illud quod pafe:a:i,iimam cogniuoriem , & poerfecli[4 lfimaLTI ranonem formtlcm: cognotcendr impo", rr~t. M~nor verrrprobattrr , qutaformalis.raric ~og!lofi;endi crearuras perfectior en in ipla cognof i;:ibti1ta~ dlHi~ 'lOam in cognoicibilitere creara,

{i q tilde rtl {to b abet: pe r mOc\LHlJ 'I"~ ricaris p rimz,q u~ atuor & perfectior eft: ornni veritate creara: ~rgQ perf 6tjl.lS cognofcunrur verirares create per redu.'lione ifd Vf;fitati prim i , qua pet c()gllokibiJila~'; ~reacatn&pmpru,m Cam ergo iih, tenrenna non Deger Deurn 'C(<gnol(:ere creaeuras ratione forma-

li dlU'R~,&: {':~lrl1du!TI quod III Ip('JcoQ~i!leQtur.fed dicit qllcx:l eriaru vh • .a hOC'Cog;1()(Clt crcaruras Iecundu l'wpria'n cognotcibilirarem U'(}lla ex ratione monuaf.irmali coiequecer dicendu ell: quod ponit a1iqua ra(ioneforma:}~m cognoicendi minus perfed-am_quam ea qUt dt:{urnitur ex cognorcibjli~ tare diLlina raoq(lam t'X medio & racione formali .;ogll[)~(;endl;hoc autern tepugnat3 quia {olum po-tdl.:au:ribui Deo cegnido fummeperfeCta, numquam ergo habet aliam minus ptrfeda.m reu iUOl· ";i:am tlJt:dio formal! minus pcrfede.

Si 4fuem dicarur,primam verjtar:em (eu rationem fo~t1l~IC:!Jl pjuini nullo modo pofl<: de{eruire Deo It medium ~ogno[cemU cre:ltut'as , neque -rt ratio-nCIf\ formalem tllotiuam ttndendi in iIlas fed fo-o III ,C{;a.tlll'aS ~ffe ,ognofcibiles iDea ratiOBe ptt . pri:t cognorcibilitatis,quam de fe fundant fiue alia, ratiCloe motiua influuua &. r"ecific;Lllte , neque rc:-. f'rz~~otante,alit mouetlte.C~rr4!Joe ell: quia diHina., Vet1t01s ~ j p [a. diuina dkocia en id ~ quo par~ ~

P rimre P artis,

A p~tur otp~~ entiras ~ cogno(db;li(a5 creara , ~

" prn:hllbe~ 10 ie omnem pertCdionem crellr-all1,quJd quid autem contiuct aliud porefl dIe ratio cognsf, ceueii lIll!dlicltttC'marium pocel] cognotci in renario & p.ars in toto & imago in fptcu]o;& in vnher~ fum quidqurd cognoiciwr noa In re Ip(0 rrnmc.hate , It'd mediante alio in quo conune tut ~ urcirur w~llo{Ci mediante tali re m qua continetur, Si er .. .go res 'lliqua. ~ogn0lcibiJjs ei] vr conteca in .. Iia,nu ,potdl negari.quod enam lit: cogaorcibilis creatutil vt conrenta in Deo.curn Deus fit principia eius,

. & cauia a qua ornnis perfectio creature deriuaruc _ & in ie conrinet omnem perfectionern crearara.So .. 111m erg<)fc:Hat'Comparare) qua: firperfedior co-

B. gnitio creerura.an vt contenrafn Deo.an vt flln~at extra Deum coguo (dbiliratem prop-iam, & creatam; cum ergo probarum fir. perfe8:-iorem erfe co .. gnidoJlcm qua.: fit per altiu:! & perfeCt-ius medium Co: medium diu;nil fit infinite perfecrius in ratione cogncfcibilis , quam creacum contequencer 'uU~ fhtuir coguicionem perfectiorem.

Idem euarn deducitur ex eo quod Dens non po-o. teU coguoice re creaturarn niti vt obiectum recun .. darium.quia prime & perk inrellcdus diuinus de. be-t r?r~~cl;rt: obiedurn diuinum arque adeo ho~ debet eile pril,nartum. Non poref] aurern concrpi quod aliquid arcinga.ur yr. (ccundariu &. ta.nen at>tlOgatur vr nuu.eciarum, tunr enirn termini repu-

C ~l1al1n::~ tecundariu quod d1: pofberins & fuppones primum & ly immediacuin aute quod non eil aliud {'rius quod medier, Demq; iri;;, ,-,WHU etlentia lIOO fJotdl- (:11e repretenranua immediate ~er modum ipcciei ~d<equau£ & proport ionara Ipll,lS creature -quiarepuguac Dw habere iorelligib.h.acem qua 110n fie erninenrior omni alio extra :.' ,& ornni crea to, ergo etiarn rep ra:[l,;ntar ionc m.qura hec funda~ur in Intelliglbihrate; ft anrern til <!l:ilh nnor omni creatura non porett i.nmcd.a.e ei pt(lp;)ftion;oti &ad;lquari: ergo habet ahqord PIILlS & immedianus cui proportionerur t & quod e.nmerius Iiz crea rura, n~mpe eflentia diuina ~ mediate autern crea-turam repranenrabir tanquam aliquid Dei feu ~X~ Deo , Vnde $. Tho.n, L. contra genres, I,:apir. 71. ariirmar quod Deus nihil extraie cognofcic per tpe, -ciem quz non fit ifLC, ~ cuius irfe firprimurn in-

o teUe..'-tuITl. .

- Vi/de [olujtur ratio dubitandi oprofic:a, qua: ad 'hoc reQucitur"qui:J, creaCUfa! pOl11biles (um; inte iplis cogno[cibiJes independcmer ab alia &I ranG<:ne Cuj~Jlquidcal habenc aliqUOlJII verirarem deter .. ,minaraLll1l1Je abjolutam fincconditiooaram, Be noc ablque ~liquajmperfel!:tione, quia nOli ell ne .. (;efl'e ponere aJiquem inflllxum creatur::e Jlllxum. fed [olum excrinlece manent rermina:es diuioam -cognitionem;ergo ouUam imperfecbonem illl~

-tat cognitio jJb crc:aturarum In [c ipfis.Sea rifP •. ad-

'mitc000 (;rC:4tut2S fllIldare ex [e cogno(cibilit$e pc rfeCl:am in [uo geocre,&: p ropottionate ad in«!l ..

teCtum creatl,lm.quem potd! Ipecilicarc: &. imm~~ -diated proportiouarill:lon ramel1l1Jlot;tLat~ aQIIl ,

-«U«ium thuin\im, quod cJL;_~ eQ£Ift~iw~Si :J.~

;:::;. «rtt ~it:

-"'S;;"-:"'~ "'~4i

Difp. XVIII.

tiit fi~mr:'t perfed a feu perfeailIm::t qllZ porefl haberi enam de IpGS creanins, cum per+ecrius coGno{cipo(!tntper corll1emi<iin Deo.medianre quo perfdl:iuS" potfunr comprehcndi , qua fecundum (e ipfas, quia vt oprime dicit D. Tho. qua;ft 8. de vetitan: a!'ti~:;ul.. 4. ad prim urn) l.cet Angelus (ciar ornnes proptler.atC5 naturales qu~ cornprchenfione enenti<e cognokuntur, nen [amen icit earn re~ c undurn omne s rationes quibus (ll bftar ordini citujo.~ pronidemi.r ) qua vn01 res ordinatur ad varies eucnrus. sic ergo comprehcnfio creature ta quoad potentiam natural-m , quam obedientialern multo perfc:tlius & excellentius fit perir~adiuio.r dTtndam qUa! eft medium & ratio forrnslis erninentior & perfectior quacumque cognofcibilirare ere ara . Er f' c. cognofcibilitas (real a rei poilibil is dt perfeCta vr fit kcundaril:lffi oblectum & media. tum dauae cognitiows, nOR vt immediatum & a (jllD formalirer Iumarur sum a & perfet'liffima CO~ gnicio diuina, vt di8:l1 en. Qpod vero aliqui obijciunt , Deum fcientia vifionis videre crearuras in fe ipfis quinprius ferarur it. eflentiam Iuam , abfq, vlla dependcnria & connexione cum ipfis.Refpon. quod edam in iHa,ftrrur mediante etlentia [ua, vt dererminara tame per decretum liberum !loe enim efbmedium cognofcen di creaturas illas ,

.AltribfllUm quo tI'Ied;antQ Detr~ l'idet CfWu-. f4S po.Dibites •

MEdium cognofcendi vt [a':pc dixirnus ex D. Thom.efl: duplexaliud qllo idef] tpecies re~ prefenratiua , aliud m quo feu per quodfcilicet in quo conrinentur vel i quo caufarur , fine te hab~at p~r modum ~a:ula: vel per modum df1hiS, vel per rnodurn iilllaginis, aut figni vc] etiam pet modum condiriorns ant connotan, cum quo habcar conne-

xronern aliquam ld quod cngm.)(Clcur,Jiccr hoc vi .. timu-m proprre loquendo non lit medium, fed concomiranria aliqua intc r vnvrn & aliud , qllZ qtlia h:lb~nt inrerie connexionem , cognito vnocognof, cirur aliud Iicut fc habent relanua que Iunt »mul

cognitione.idcft concomiranrer cognofcibilia non vnurn e x alio , fie euim non limul) Icdprius & poft

cognofcerentur • .

, 19i1UY qui cenfenr creaturas non vrderi 111 Deo ta.. quam in medioprins coguiro per modum caul~ vel

.. ', principij cO.'1ti~entis c1~aturas pr0I:ter om,ni modam & ab[olutI1Iim:a.m independenriamtrei ab om '>-\ ,bi rel:nione tranfcendtnrali adaeatlJras, COtlce~ , \ duUt com[litunite~ .Denm videre c~eatur.as in f::: .ipfO 'tanquam ill (peele repra-Semante.llla~;ltcet all) pu .. tent etiam non indigere Deum Ip,cle ad cogno[cenda.s creaturas. fed'(uo infiniw lumine eas in fc: attiog~re vt difputa~. pr:l'c~dent. ~.r~cnl. 2. rct!l~ liinus) forta{fe, qUIa fp£clem aCClplUnt Don pro eo quod vice obie8:i concurrat , fcd q~od ex parte

. 'intelleEtus'determmatad C0gno[cendll .. At "era P. . Arrubal ,hie difp. 31 .~ap. 2. & ,. volens componere (entedtiaOl ebrum qui dicunt DeUnl cogno[.~ crea~~~apotentia ranquam. inc.lu[a

, - ..l _, ,_JC

, .'

Artie. II.'

((I ea qnx negar crearuras cognofci in Deotanql!l in cauta, fed ranquarn ill [pede rep r<e(entan re , di .. xit Deii coguoicere res crearas in I,e ranquam in 0"

. biedo pr imarioSc caufa.aon quia fir medriiprius .cogniuj & duceas ad cognirionern crearure.hoc e .. nirn l1egat cum Vazq. LCd quia eflenna diuina non habet rarionern rpcciei reprefenranns creaturas ~ uif prour'cfl cauf a illarum & virtute eas con.inet ~ no enim obiedum aliquod prirnariu poref] concur r~rc ad ml1ar Ipeciei & repreicarare res aliquas, nif pr_?ut cas coarinet in virtute & ranquarn in au '{a,& he Deus dicitur cognolcere crearuras in Ie vr

in caufa , quarenus ratio canfe preflac illi rnunus [pecieicrearurarii. Addit ramen capir, ),DeLlm no

B cognofcere crearuras m tua potetia rumprapro po ren~~ rel~te1: habente ad creaturas , fed (Ira P04 tenrta a.blC?Iu~e [U[llPt~. En au~c:m potentia abfolu. te iumpta Ipla diuina l ubilanria vc radical iter OUlnipores.relare vero Iumpra.ipfum attributurn orn-

. nipnrenriz vt exequens per modem virruris . Alii denique aftirmanr, Dcu cognofcere creaturas in fe iplo tanqua quedam connorara ab ipto , co quod Deus comprehendirfe ipturu, & comprchenno no Iolum requirit arnngenriam eorurn ~luX inrrintece pertinent ad aliquarn rem J fed edam eorurn goa: quo quomodo extrinlece pertinent ad earn, Q:od noncurric refpectu i_.,-::atorum,qui nen comprehendutit Deurn.fed Iolurn quiddirariue cogno[cul1r;COgnirio autern quiddiraris DOn requirit arringen-

C . tram eorum qua: excrinfeca Iunt & excriruece per-: . tinent ad rem.

Na$ .sutem duo dicimus.Primnm ell; quod oppoIira Ienrenria negans Deum cognofcere irlas crea-

• tur as in fe tanquam in caufa &01edio prius cognito,& tanquam in tpecie Iofurn mediate; reprx:i::nca tc creaturas, Icilicet vt contentas, am paniciparas ab eflentia.non euitar in conueniens quod inrendz nee furhcieocer explicac modum CO:1Hl1un~m loquendi llltrUm quod Deus in fe vr in cauiacognof.:. cit creacuras. Secundum ell quod Deus cognoicrt creaturas vt poil/biles Don JoJum in arrnburo ornnipotennz 'It condittindo ab inn:Jltdu & prouidentia, &c.fEd eriam in effcmia fua & bonitare yl: participabrli J crcaturis, & in rationrbus alijs qiubus ex parte intelleEtus & volunraris directiuus de & arcdattiuus crcamrarom .

Prjmwtf didUII1 Ja'e probatum elll nobis di(p. preced.arricul.a.Sc difpurar.r s artic.j. Solum ad .. .dimus.nulio modo hanc fenteutiarn explicate quo modo Deus cognolcat in ic vd in aliqun attribatQ creaturas vt in caula (icut ex Dlo£1.& D Th & alijs [upra probauimus ~ & doeet ConclilUlH Valenrini! '[ub Loth. capito 2. dllm dlcir: Dw! llGlli~ omllta :m~ 'luam flatu & jilll on,/flpo:atti4" & il1rof1; Il!w"b) ,'i m,ri~. jlatf. Bt cnim p<>temia dimna jecullJum ijbIl11~n. temiam ,ita. abfoluta. clt, 'IlIod ea.1cm omninf) Ila~ re porcn: liu'~ res c reacz (ill[ pOi·slbJes, Nne ill~paj~ jiibdes,ergo de Ce i£ldttfertns ell fi.ue ad cogn<)!cen. dam POlslbllltarcm iiue impofsibilitarqri crea~ t;urarum> Liquldem a!qw;bt'lll: cum ipfa potentia . tl;a.~, polsibjllfas vd iIlJPOJS1bjJira~ creatura'~ pi'Q-

Eete 2. p[t:r

"..

4j 2

Qyrell:. XIIII~

'.

1.

p~er inditretcl<ltiam & independe,ntiam P?te_ntia:: allJll1S:ergO ex vi p,xe:i ( &, Vil"i:i.aIS eallsJ.Jl11~P~)

. tdl:beU5C(}gnolccr~,qa!~1Jtdeccr~Jn"re,poj~bl~ le vel irnpotl.b ile fa/Haulx I. quod e',t cognofcere ip:i1m impe-rfecriiIimC:!D r.lC1?lle Gollll~ ~ /lq~ldl;:m null coguo{ci[ ex vi ip.J.ius "J.uIed & q~ anrum Iit po[fibi!edetc[nIina[e tall eJuJ£,IL_IppoiltO quod to,[un~ Guod eft in tsli cau.a dl indiffer eus vt fit ~Jr'i~ud ez polJibiie 'I'd jll1POiSlbilc.Ad quod ergo pnucipnrm deba Deus retprcere 'It cognotcat detennmare quid lit poJ1bile vel irnporribile?

Solu/JI en duplex !"cif)Onlio: vel quod Deus inrelJioic polIibilml.ccm creaturarum immediate in Ie jI~is Igujl. ex: [e habenr hanc verirareni quod lim: pOllibilcs, & Deus omnern verltatenl arnngrr Iua inhnira cognicione : Vel fecundo guod in cOlTlprc~ hcnlione lu<.l;! eflenriz coguofcir posfibilitacern hanc determinate ) quia comprcheniio extenditur etiazn ad ea qux e xrrinlccus pertinent ad rem qUa! €;O\nptehtndicur, !ieet illi connexa non Iint, Sed rtraq/,e[ollH1o dl valde iniufhciens , Prima, quidem , quia JIll rosfibiliras crearura non pordl: intelligi nui v' participat a a Deo· Er red die tUDC ditIiculus, qUOLI1odo determinate parriciperur a Deo, ii de Jt:lllditterens eit ad poJIibiJitatem & impofsioiliratclllU[ius. Neque determinart ad id porel] per ToluD1atCI11 Iibe ram, quia circa posfibilit;Jcem Crtatu.t;t non ve rfarur decreturnIiberrans & yo-. luutaris Dei.Redit edam difii.culcas,pcr guam {pe .. ciern Deus cognofcar Warn dererrnmaram pofsibi, Iiratcrn creature iu If rpla.non enirn poreft per ireciem creatarn vr manifefturn eft; {pecks aurern in' creara ~q; indiftc rcns dIe debet ad pOlsibilitatem vel impostibili.ateru ticur & ipla potentia Dei.Vnd2 tl go tit d vrerminatio ad postibilitatern magis

. Guam ad imposfibilitatemr

Sp(Ulld'l vc to Ioluno ex eo deficit, quia diuina comprehen£ifJ non aningie ea quse cxtrinfeca lime riit} videncio ilia. ill aliquo media ULlt: reprefentatlUO,& per mod urn ip.:cici, tiue o biectiuo & prius cogllitoiniii vel i rnus incide re ill 111ud inconuenies totLits reperirurn & ab ornni phylotophia reiedum, quod res aliqua intelhgatu r finc; {pede vel concurtu obiecti j c::rgo non obfeanrc comprehen .. Iione remanet eadem dirficulras.quomodo createra: arringanrur & pel;' quod medium, neque enirn cornprehenfio tollir narurarn inrellectus & intelleBlonis qu~ ex obiecto & potentia nafci debet &: ip[un1 obiectum fie acringi.Plura conrrahoc videri poffunr fupra JiJp.citar.1 5.art'4.vbi hoc ip[um im_ pllgnauirnus .

EX quo etiam mallet imp ugn Jtus ille modus eli ... ceudl P.ArrLJba.l, &: communiter impugnatur ctia a tuis, eo 'lu(,d omnipOretltIl Dd non rcddit crea .. turaS intellJgibi1es per modum {peciei~ & in eKe in~ tdligibili, [cd per modum caula: elfi.cientis, vt illle (inr , & exillant, non vt .a ratione forn~,. i per quarn rcdditUr Deo intclligibiJes vel reprrefen 2<lB[a: • P ,ius autttn fllpponuntur rel'rrefentara: in in,ell~au diuino &> in idcis , quam ab onll1ipoten~ tlilrejpiciamur clb,icntcr ~ quia. omniporentia fu:

Primes Partis.

.,A bijcitUr inrelledui vt direcca ab ipro' ) execurio e~ DIm JubijcitLlt diredioni , ~od ri reccurratur ad ornniporcnna radicale vt vidcrur recurrere Arrubal.que non ell: aJi lid, t}l',:i ipia drend;! diuina, h~c non cotlituir crcaruras VI: re pra:[entatas in eile me telligibili ratione rauicalis e:rticic:nti~ qui .. illas refpicit vr t:rl:c3:ibiles, .ed ratione prima; intclligibilitans & vez iraris, Curus in.el1!glbiJirls cum hc infinita , poreft reddere crearuras inreliigibrles in alvon medio , Icflicet proucin taJi crientia emille~4

~ rer conrinerur.Ec ad ;lO~C re quirirur qurde quod dl" uinaetlenria radicalire r fit pote ns crcare & produ cere cre aruras vr cas contincar enunenrer, non ramen ratione huiusporentia vt productiua radica ..

B liter.red vc (irrume inrefhgibilis & vr prima veritas redd.rur reprx:entad4a crearurarii rC'pr~[entatio~ ne ilia r:min.enti & in creaea , ~;lre ad effenriam quarenus intelligibilis recurrendu ell pro ratione formah intel1igendi~nGn ade{fmtilqu;ltenUs radi .. calirer productiua. Nee obitac quodfine omnipotenna res Han diceurur pofiibiles , neque enria, ergo neque inrelhgibil'a , &.fic per ornnipotc.:m:iam habenr intelligibilitatem.Relpond.enim,quod ha ... bent inrelligibiiirarem parricipararn , & creata ab omnipoten.ia formali vel radivali in genef~ effi .. cienris, non ramen habcnt incelligibilirar'ln ia coguirione diuina; & in dli:mia diiuna OI.b omnipore .. ti<t forrnalirer & vt a ratione formali.fed ab inrelli-

D gibilirate & veri-arc di[)in:'l)icet quatenus conten ... re in eflenz ia diuina & medrsrn, ipra.

Circa Iecundurn dictum, Iciiicet , ill qtto atrribu .. to Deus coguolcar creaturas pOlll;~;t::;, (ltHil:llltas en ex dichs,quia videri non }~o{fhnt ,\ Dco,nlh qu,a. tenus poiIibiles func.Ied non deno.ninaueu:' t'O[ stbiles ante ommporcnriam , qL.Z eft virtus acuua Dei 1 a qua res dicuntur paisiue i)OISlbl!cs,ergo ne potfunt ante ornnipotenciarn, vt po.sibiles vIJ>cri:

Ex alia parte ornnipotenria {upponir iiias (,;u~m~ ras ,quia omniporentia en virrus execunua , er .. go fupponit ditu5buam, qua: eft cogLlolcicH,a eorurnvad que dirigenda ett execurio , t:rgn prius atringuotur res creatz ab inrellect«, quail! ab omnipo. entia,& quado arringuncur ab mrellc tr a non nifi vz po(sibiks acringiirur, e:!go anrecedcucer ad oumjporenrid videnrur vt pofsioiles . In que ergo

D artriburorcum folurn per omnrporentiaiu reudan ...

rur poflibiles .' . .

. .Ad bn~ reJpo1tdett!t Di.Thom. q.l.de verit.art, 8.m calce corporis ~fic de hac dirlicultate decerncns , Qg_onmdl11J1 qr/It net jf.U:{'tl1i1, nee filflt ~ IIee eTutJl, qUJ;/,i .. 11m, numquam Deus f4~ere di(pafoit) babet. qfUdarn Jpe- , tulatiwzm togflitiaf1tm, & quamujj dIe; p!)ffit ~ quod 111- tlletItur ea in fua po/emu, , quia flibileJt qllod IpJC Il~n poffit ) tllmen <fccammOdglills dieiwr, quud.mtiWU1,ea J,!" flUl b01litdre. qUA efifif1jj omnimn , ']"& ab 110 junt i Jf;. nwdum [dim ; quod intuetur 11l11ltos Q I/IIS modus e(e . fntnmunic4til11Ji; pl'opru bonitat;s • qUdm fit t:omm11l_ > 11i'at4 rebus exitlemibuJ, IJtl~ om1JeS rer O'eat& tillS bn~ nitatem .£QU4fC lIon. poflum ) qtJal1tUlncumque d~ ell par~' tieipare rideamtn' • Ita Diu. Thom •. iutta ~ . CH~US Ao8:rinam di,endum eft) Dcu,*~ID~rfetl~Onc";, ~:

.' ."'< ,,_.' (ld :'.~,:~

. .:,.':,:._. .~,~

Difp.XVIII.

(id nomine beniratis inrelligir S. Docior , cogno ... k_ere creaturas, quarenus ab ea omnes participabiles runt, vnaqureque emrn creatura dicit modurn quemdam parucipere , & .Iirnirare perfectionis inad.tquate Ie habeutem ad diuinarn perfectioue,

Er quia omne id quod p~,rtitipat quo quomodo entitatem, imirarur, & deriuatur a prirno eme,&:

a perfeCl:ione diuina.ideo de omui eo,quod in ereatura poifibiii inrelligi poreft.haber Deus in fe fuf ... ficiens principium , per quod illud inteliigar terpi .. cicndo ad filam perfedionem, vt: imitabiIemJ& par ... ticipabilem .i creaturis , Quomodo autern creaturarurn perfecciones fint in Deo.an [olum intclligibiliter, quia ab eo incelligunrur.an eriarn enritatiue , quia de e ius efle parncipanr , enriratiue in quam virtualiter iicutetreaus in fua vniaerlalifiirna calla, furra tra8:atum eft difp. 5'.

i-« in cognirione creaturarum poffibilium rub fiatu poffibiliraris ad plura artributa refpicit Deus

& fecundum diuerfam formalitatem qua vnfiquod que atrriburum refpicir illas, potefl inrelligi.quod Dells cognofcit crearuras poilibiles inaaa::qua.te,&: prius , vel PQlleriiis concipiuntur Inb vaa formaIitare, quam Iub alia, prioritare rarionis nofira:; , adzquace vcro inrell igit illas fub ornui refpeau s: quem habcnt ad Deuin per ornniJ! artributa, qu~ circa crearuras poffif1>iles quoquo modo veriantur Nam in primis quanrum ad predicara quiddirariua creaturarum pollibilium videntur in effentia ip~ f:l diuina , feu bonitate,autper.fed:ione eius.quatenus vnaquzquc rrearura habet fIlUm gradum, &I Iiiam rpeciem,& effcariarn parricipando , & irni .. rando aliquid de illimirata, & vniuerfalufima per~ leErione Dei, qui eft primum ens. Er ipfa eifenriz diuina vt cognita ab intellegu tanquam participabilis ab ina creatura in (no gradu , & Ipecie , & modo ~ & ab alia creatura alio modo, fpecie , vel gradu confhtuir-id earn , fdl exemplar fecundurn quod incellectus diuinus arrificialiter potefl: crearural> operari , vt info <J. fequenre g. 15 _ dicernus , }\.uri"us inrelledus diuinus.in lila Iapienria 1 & prJ.aiel vi reu arte r~ipicitcreaturas poifibiles , non folum quoad przdicata quiddiratiua , ql!~<: participant ab eflentia , fed eriarn .Gu~ad p~)nlb!Jiracem exifl:entire,quatenus cognofcit VIm direchuarn ex parte inrellectusad ponend~n'l illain eife, & in fira. D omnipmwtJa Vl~et p6llib~Iltatem, cre~turarum,

,i 'quoad vim exc~tIU~m 9uZ l~xra, dirediuan~ ~xe: quirur . Et in Iua ITn(encordla, vldet. po.ffi1:>~1itatc creature , "tporens tubleuare illam a miferia , & anihilo,&il1 tua iuftitia vrporens dare illis id quod dl debitulU, vel coaforme (ua: natnrse , aut ordi-nmioni Dei de illis, & in lila immcnGt:w;:,quate~

. ,.lIS potdl: ill is afiil~ere in qlI~cumqlIe (pacio jll~s , 'Voluerir ponere., Et fi~ non 111 VilO ,tantllIT_J attrtbuto) !e in plurJbus vldet cre:l~uras p011i?Jles (ecnnclum diuer[os reipeCl.lls ad dlUerla aCtrlbutJ, vt

, Olutem refpILit ~!mm attrjbutu~ t,anturn > re[picit il ~as inad::rquatcJolum v~ po!'fi~lle~, qanturn eft

'ex vi illius rerp~0.(js. & ,form~btatls.. .

'VtuJe ad r$(()~~ubIta.ndI patec{olLltJo. Dt·

" • "'1- -- ... ,:,;.~.

i ,

-_ ""... .... ~ J..'" -_

Artic.III~

453

A cimus enim, quod de omuipotentiapoffinaus 10<:'

, qui duplicirer , Vno modo pro omniporenria pro. xima, & formali , quarenus dlattribuUlm coudiHinCl;um ab alijs > & all etientia, & Jolum defigoat ipfam vim pure exequrinarn etiicieurer ad extra:

Alio modo pro ornrupoteutia , vel radicali , qua: non eO: aliud quam ipfa druina eflenria, qureel1 radix attributorum , & edam huius arrriburi, quod eft ornniporentia , vel direciiua ex pJ.rte iurellectns per fapientiam, & artern , aut inclinatiua e x parte voluntatis per iufliriarn , mitericordiam, &c. Sic ergo dicimus quod inrellccrus diuinus co, guofcir creaturas in omaiporcutis dinina rum radicaliter (uOlpta; id efl ill ipfa ctlcnria ouarenus

B elt primum ens , iquQomniaemiacreac'a purlcipantur . Et refpectu huius non proccdit argnmentum> quia effemia, qUl: eft radix ornnipotcntiz non ell: po flerior iurelleeru, leu intcllectione diuma: tum eriam coguofcit crcacuras In ornnipotenria forrnaliter {U1Jlpt<1, prout ell atrributum condillindurn ab alijs. Et hoc duplicitcr tum in perenria vt dirigenre, & inclinanre ex parte intelleEtu$, & volunratis , tum vt effectiue exequti, ua ad extra J que ab ip[o intelledu practice non difiioguitur, que Iicerpofterior , id eft confecnra videarur ad ipfum inrelledurn , & intellectionero Dei, vt artribumm , &'propri~tas eius 1 tamen vt obie8:iue attach J & inclufa in compte-

hcntione ipfius natura diuine non fubfequirur, fed. compreheafio totum attingjt,& conlequenrer ereaturas inde deriuabiles.vt Ivntaliquid extra Deum

obiecciue , non quidem quod aningar ill as_ vt funt exrra Deum, fi Jy ertradicatmodum, r.at1on~"7 que moriuam ex pane cognoCcentis, fed fi d~cat: terminum obiectum, & atta.aum ex parte re; co gnit~, vt bene Caietan. explicat in hac quellion.

alt. 6' circa folutionem ad primum , '

c

ART I C V L V S JII.

f!irftm ftietttUt jimplicis illlclligeJJti,e. (it wr!fo rerum, &

proxima regal,; acttls libm.

H' £c dirficulras duo inuoluir , qua: ex eodem fuudamenro feu principia dilCtlti~nda.ftlUt Primum aa Deus adeliciendum aftum Iibcrum ~ & decre~llIn erticax quod nomine approbarionis inrclligimus , vrarur fi;ie~[ia fimpl,icis }ntelligen: tix ranquam regula prartica adus Iiberi , an. ver,o rezuletu r tcieutia vifionis , Secundom,an Icienria approbationis fit diilioct;!. ;i Icicnria villonis) & Iirnplicis inreJligentis:, all vero ad ali9'1am e_arum redl1catur, & adquam? Ne allt:m 111 a::qUw.oco labote mils !lomin~ fcicntix ;.l.pproba :jQni~ UO!l [0 Ium inrclligimns id quod nomen :lpprObatlOlllS [0 uat) gu<r fO]Gffi figni!ican: videtur VOlllnw.te~ reCpetl:u boni} ((,lum Enim bon4L approbantur a D~03 mala vero reprobanmr) fed nomme a.pproba~lC1- ills intelligimlis quamcnmque volumatem ~tlicaCem Dei J q\l:e rdflcEtu bonorum apptobJt1o :It,,

rel-

~lreft.XIV.:

rcipe8:u vero. malomm permdio JIfint ~ala. c~I': .. A p:r, arque ita nomine fejen?~ approb.atl~OlS rn- 1::eHigj~ul' JCiel!tia hab,ens)ildi~rl~am ~rli~actam vo . JUlltarls flue Iiz pcrnl1trens? lnw pOI1dUc cau(ans, &inquirirT1us, \'tZ"nCll, adl~llg.ln.II·, ,& r~gulctllr f~ienti<l {Implicis imc1l1gemlx, vel vifionis , ..

IgilU,circJ. p ri.mum. plmtl:UI11 p~l1res ex recentl? . rihus iCntiurlt iCICl)tl;]O] ~anJa:Hlam rer~m e~e fcie1ltiMl fimplicis) inteHJgentl3: ~ n~n vlfi,OlllS. Cui f~l1tfmi;c adhx!'em Psrer Molina fuper lflam qll:d1ionem 3.rtiCl~lo 8. §,hispojil.is, Pater V.:qll~z hie di1i)ur. 68. cap ire 6. Slllte~ hb: s tIe artributis cap''l-,.llLlmero ~;. Arrnbalhic dirpur. :p. capI~e

". &: al1j, volunrque dIe [cntClltl am D. Thorn. rn hac qua:!1i(lne) art. g. ¥till[1', ponderabimus arsum, I, .

. Nibi/a;,~'i!JliSoppo1ita Ientenria tan quam D. Tho.

::."- couununircr Thomiflazum defendenda efl. Pro (("ius illtdligi?t1tia ef1 aduertcndum duo efle ccrta l~:rer nos, & Amhores oppofiros , & in vno elTe totnm pondus difficulraris. Cerrum eft prirno , quod Ccicatta fimplicis inrelligennre eft caura rerum falrul1 quantum ad virrutern , & rsrionem caufandi , qnidquid {tt de applicatione requifira ,

,,1 cau[et alit,' De hoc non potefl efle diftieultas,. {urrUctlrqueexpre{se ex D, Tho: infra qll8:l1ionc·

1 5' articulo 3. ad Iecundum, vbidicir . Qu~d earrUlJ r.rl,~ ,uque filUt, mqilc erunt , 'Jeque [uerum DeliS non l,lbet rr~."ri(am [ognit;wem , nifi virtute tomum , I;t in hac qwtll. art. 16. ad primum inquit : Q!!_od jCiC1J-. lia Dri eft CPlif.i Non q,ddcm Jtti, ftd eliovum j]tlOTUlulam qtlirimJ aftr/, (Wh'eleorum qU& (eolfldum aliquod tempus· ji!Jnt) 1~~rlil1dam l>er~. 'Vii'jUIC, fcilim eornm qlM pOlen fMm, (_, ... !mtlm ~llmqu4m fitnJt. Ergo Iecundum D. Thornarn (cientia poffibilium eil caufa rerum ill virrure , [cilic<:t C:'.I:.l' rerpicireffectum , tanrurn vt po(Jjbilcrn,& habet vim producendi Illum.non ramen appllC;'ltWnt"ffi habet yt producac Cauia Jt\rern m attu dicitur rlia, qua: habet applicarioncm

ad cauiandum ~ vel accu operatnr , 19iwr r(C~,ll~ dum D Th, rcijJeall eorurn que funt pure in (!-a,.

ttt pO(5.ibilitatis. [cientia Dei leu idea habet vi rrurem C3llatiwatn; re{peE!.n vero eorum -, qua: (imt extra fratllQ1 pofsibihtans in aJiquo flatu exiflcn-

dot: el1: ca.llfa. in actu , Et Plio tft quia refpedu polftbiliulIl habet Deus rationern art's directiuam.liccr afi:u non dirigar , & omniporesriarn prodnaiuOlm licet actu noo producat, vo!untas enim (ohIm datapplicatiotlem, & mouet ad execllrioncm dbcaci[er Ip(atn virtl1tem, & potentiarll, non auten1 (alert) 1iirtutem dar, fed furponi1: Vi: mOufat

ill am ) con!b.t enim pIll;> poAe DCllm. qnam de facto velie, Ergo volllntas actus volens (upponit PQtentiam> non p n;bct, fed ante aCtllm vo]Utltacis fdelltia > qux oattlr {alum e!l fimplicis intdlis:cnti~,&: non vifionis ; ergo io ipfa {ci('ntia fimplitisi[1tclJigemi~ datur virtLls callfatiua per mG durn artis, & direB:iua 1 Win vohmtatis, tum obiecti faciendi, folun! alllem per \'oIuntarern ap plic<lcur i Ila virtus; & ratio direthua ad facien-

w um <.Ie faft.o voluntarie, & libere ' ..

4j4

Prima! Parris.

S cnmcU e It ce rturn Icienriam. vi£' onis faltern co~

corniranter re.~iCf:re futur.a, quia hoc ip(o quod {ciencia Dei .. pp licstur per voluntatem adhoc , vc cauler.crearuras , & creaturse redduatut(:~u!atZ' ~ & exifl:entes pro aliqua dijI-"er.eotia temporis , ip~a kienda reddicur viiioois J quia tefpicit. &«1'0:1- narur ad illas crearuras przfentes . Vnde ipfa. tu ... turirio ad minus concorniranrer Ie habet ad talem fcicuriam vifionis, Imo non porell intdligi,quod fit Jcientia Ylfi onis (ine eo, quod rerminemr ad creaturas exifl:elltes pro aliqua differentia rernparis, {iue fururas, HUe prefcnres ~ fiue prere ... riras ,

Toia ergo difficllltas reducirur ad hoc, an Ccie";"

B riavifionis.in eo , in qno vrfionis ell , &diftingut .. tnt a tcienria fimplicis inrelligentie concorniranrer Ie habcar retpedu fururorum , ant illa Iupponat, red edam aliquo ordine cauraliratis illa pra:cedar, & pro hat parte fit Icientia approbacionis qUa! ell: caula rerum, & talirer fit vilionis, quod etiam iitpraaica~ &fattiuaeius quod vide r , an, folum fpeculatiua vt vi(ionis eft. Erin hoc mulea a:quiuocatio conringit , & plura argumem.1 nofira foluuntur a contrarijs , dieendo quod Iotum probiitconcomitantiam fururirionis cum Icrenua vi[ionis, non vera caufaliratcm . I [TIC> hinc lumit argumenrurn contra nos Pater Hence hie dj!putO lfJ. capite I. Quia fecundurn D, Thomam.prius dl

C flILllra coexiflere serernitati, quam videri i Dco.fiquidem cor;-xi!lentia in arernitare en caulJ. l [(;'U ratio quod obiectum inruitiue videarur, hoc aurern quod eft coexillere zternirari non poteft cau an ,a .

. fciemia vrtioms , (cd Iimplic rs inrelhgenrie, qUia. alias villi) ipra pra cederer eotxifl:enriam ipram in ztcmirace] & fie P recederet ie lp(am in ratione vifiows. Non ergo potent in ration" viI1nJ1ls efle caufa. Haic ngo efl: difficllltJ.$ quomodo ratio \'i· fionis, &cauf".:!htatispot1inrcfre idem.

QI/.1ye vr renrenria noilra erhcacirer probetur c6 .. tra przfaros Aurhorcs , nOD fufficit oftendert , l}' feienuz. vt cauier debet e{le determinara & non indifferens , ~rqllt: adeo debet efle ICICIl:a vifionis 1 fcientiaamern [irnplicis inrcll1gcrJ~ix inditfe ... rens t'll: ad producendurn, vel non producendum: h~)C, inquarn > non l-urticit quia relpondebunt ad-

D ucrfarij , quod ilh, dcrcrrniuario caure requirirur

ex parte vol iiratis,& lie adiiigitur qruli extrintecc

ipfi frmplici inrelligentie .. vr ca.u1c·- rururum, quo c:£!l{aro :lctingitur (eienw. viftol1ls; neque em';) d~ iocOl]ncniens) fed porius neeel1inum quod fcien ...

tia yiGonis (lib1equatur deterillinltioncm Jiberam vo]untatis. Quando ame m detcrrrlll1amr volu~tas> non pard} concmrc,e lCicmia vi/iGniS ad 11- lam dCterHlinarionem quail :-egull & p!'incipium ~. lJ]ius, figui(kmfund;ow r fci('Jlria vilim:is:n illa, '.' & {llbfeguitur IlJam. ergi} oon refpici( li;icnciam viCionispro principio. Jtd pro {ubfeCUto: ergo ficnt ip{a d~tc nninatio lihe ra, c,ft canfa rej fllt~ ... l':r, & ip6us {cientix vili'ouis ,it:! 'i,ien[ia fIl1lph-;

cis intelJigenti;E, CJ!)~ rf3\~t jo:,&}~aura.t" i4la~ .• detcrminacioncm, dicClnlr-.:;_','utat~~Pf3. f.ut1lt'~~'.:i-:_'

. .. .-if·....· {elen·. ,'}:,I\'I

_ c· ~ ,~\,~.;

.~ ~,~ ::' e.)':).~!

Di.fp. XVIII.

fcientia .. anrern vifionisnon canfac.illa , fed conco~.A, mitarur ) quia iirn111 ell: quod determinario libera Dei caafet furura, &: quod ex illa refulrer rcien-

tia Yl{iouis, quztaliafutnra conternplerur •

. OPQl'tet ergo probare , quod ipfa fcientia "Viua-

fli~ h~c ip.lo; quod reprseienrat futura in quantum fcieutia vificnis efl , reprefencec illa , vr cantata

;i Ce.) imo quod repugnat Icienuarn in Deo, quare .. nus .appJ,,-.lt:i, & dererrninara ad caufandum non

efle [C1enu;).'11 vifionis , &; non reprafearare futu-

ra ranquarn ~:lG{aillorvm. Hoc aurem vt probe-

tar '> iupponimus id quod oppofiri Authores non neganr, fcilicet fcienriam iimplicis mrclligenrie de

fe non diceredeterrninarionern, & apphcationera

ad producendum effeCius; hoc enirn libere coauenitDeo, fcientia autem fimplicis iurelligentie ne- B ceffario, &. naruralicer coauenit, Qtare fcientia Iirnplicis in~elligentis: de Ic , & ternoto omui decrero hbero (olumimportatipfam vim, feu virtutern, qua ek parte intelled US pored Deus ordina-

te) kditigere productionern crearurarum, deterrninatur veto, &.1pplic:&tur ad iftas creaturas, perius quam ad illasper volunratern dlicacc:m tan quam per priltla.m rationem mouentern quoad exercitiarn liberum 1 licet enirn voluntas etiam indi- . geat priucipio dercrminatiuoex parte inrellectus

per 1110dull1 regulancis, feu mouentis , quoad fpecificarionem ~ ramen non eO: formaliter determiData l &. ;lpplicatl ip[a. {cientia productiua rerum appiicatiooe quoad exercitiurn , nifi a voluatate talis 3.Fplica.;:io fiat; fine ilia autern non determi- C natur futuririo in elfettll ~ quia vt determinate fit futurum debet effe dererminarum in exercitio , &

111 prodllaione; ornnis autern determinatio quo-

ad exerciciurn orirur a voluntate , E:a vero polica, eonfurgir daermiIJatio in Iciencia vt ifhnn t fr~th1. 'potillS qu.;m illurn attingat, vt fnmrum apphcare

& determruatc > &!ie eit fcientia vifionis .

Ex /w ergo defiuuirur erficax argumentutn pro noflra (enteuria J quod in hunc modurn propono. In Deo datur (cicnria reprefenrans futurum deterrninare , & applicate • vt futurum efl , & hec el]; tcienria vifionis, fiquidem in hoc [010 dilhnguirur ';i Icienria Iirnplicis intelligentie , quia illa repr.e .. fenta!; res in flatu purz poHib1liracis, nee vero in exercirio determinate futuririonis J vel exillentire.

'. [eduon potefl hec fciC:l1tia Iic reprzfentans fum-

rum reprefentare illud D:ifi ~r C~tl[a ~Ilius j trgo

· fcieotia illa in qualltlltn (clentlil yillo[1!s ell: caufa

· ralis [unm. Maior manitel b eft, ClIm in Deo de-

· tureogoitlO futurOfUffi inmicil1a; ergo & repra:~ 'krnatio imuitiua tal is futuri:atque adeo detcnm~

nau\ &applicare reprz[ent~t illu~ J & non Cllm indiifcremil Gmplicis intelhgentl£, qu;e lolum re~

,~ . vr~[entartes fub (b.tu pOifibilitatis i,n_ditfer~nter Wi eife, vel non eile , !lon dete~U1inate tub ¢Xlnell~ tia. Minor vero prob~tllr, gUla ~tll:ade?endent

· i..caura prima) .non 16Ju.m vt h4lbet vlrtu[~U1 ';1U-: landi fed etiam vt appbca.!3.; &. detennmata a8

.. <:aLIf~ldul111' ~tgojp!a app'lic~tio non eft conce:-

~:{-:,t~S' :'t!::.~:~~~ ~ 'lOla eau[a prout appJi.

~;--l,:.-': ... ~'l . .

~-W: ····}i; Ie? *~ . '

Artic.III.

'455

sata, &: dererminata ina uit in effeltum,& caufar

ilium, cum ergo fit de fide fcientiam Dei.efle cau-. [am rerurn , iuxra illud Nalmi lO~. Omni_in fori4 tlJ1ta feciRi; & Prouerbiorurn cap. 5·Dominus fapielt- . tia Jrwdauit ten-am, & denique quia. itfodixit > & . f;ta4 film: dicere aurern eft actus intellcctus deterl~inate ] & in exercitio Ioquens aliquid , & fi fa- . CIt loquendo aliquid determinatum facit ~ neceffanofate~ldurncO: Icientiarn Dei; eriarn quatenus applicara , & deterrnmata fcientia clt , & qua.tenus dic~os; eat caularn rerum, quia lola virrus fine applicarione non operatur, [(:d Icientia applicara , & Joquens derermmaee cfl: fi:ienua viiionis,

quia in hoc differt a fimpliei inrel1igenria, Dam hx.c non rep r:.:de ntat determinan~,&appljcate rem. e~lne~t~U_l. ,fc~ tantum ~ub ftatu pollibiiiratis , & cum indifferentia ad exiflendum: e rao (cientia

vi tionis eft cauia rerum , quia eO: lcien~ia applicata ~ & deterrninara dicens l & faciensdetcrmina, na.re exiilenriam .

ReJpDlld~rrn, verum efle quod fcientia Dei cau, Iatprout applicara , & dererminara J fed ramen hec derermrnario eft ipfi cxrrinieca, 'cilicer determinano volunratis , & ita ip [a (cienria fimplicis imelligemit polira deterruinanoue volunrans per ipfarn volunoatem caulabir , non per dererminationem Iibi Iurrinfecam , Neque enim iili Authores adrniuuut quod [eienon immediate cauiar , fed mediante voluntate , Vnde aon oporrer , quod

ipta lcientia fit in [e illtrinfece determmara ~ & applicata ad caufandum, fed hrfficitquod tir di refri .. ti·a vokmratis, &.priucipimn illius, vt Ie derermi ..

net: facta aurern determinaeione voluntaris non cit necefle • quod Icientia vifionistallquam caufa optretur, fe-d folum videat , & fped:er quid ope .. ratur volnntas , Etita. D. Thoro. infra qU<l?:fl. 19,' arne. 4. ad '4. dicit: ~ eiu"dem effedus [cieruia eft tlJtlja"17' dirigen.s l'rdumas VI ~mperaHs] Jed eDtenti~ elf cau« }4, vtexeq:rem: erg.Q[cienriaDeinol1 nifi direcii .. llC concurrit ad caulandurn res •

Sed cvnn'a hanc Iolurionern ( omirrendo modo quefhonem de dillindione pocc:ocire c:ecuti~ in' Deo ab imperio prafrico qui eft actus inrelledus ~ de quo infr. q. 15.inll:o fi~e: Nam yeI :iJli Aurhores incelligunr totam caula1ltatem intelledus 1 & fcienrire diuinz Gftc:re in propo!itione obiecti ad volunrarern , dcmceps vero Ioli voluntaci comperere caufalirarem , &, inflllxum in obierta creara non influence intelle8:u, velinrelligunt polt pro--

D pofitionem obieB:i ~ad3.lU ab. im:cBeGtu" . & acce~ ptanonem volumlos, adhU~ mrclkaum mfluere;. & ca.nJa.re a.liquid in exeelltlOnCm IiInigendo iIIam -& imperio fuomouendo dficaciter. Si primuf1'l in cidum in magnum incoUlleniens, quod ratio practica rota conliftar in proponendo obiel.'itum va1u uti, po.f.l: elettionem autem, aut acceptation~m 'yoJuntatis:. non rcquiri alillrl1~Ctum r':h'ionis dirediuum eXe1:\]tionis, quod ell imperium, $c afS -effeB:iua operis, Quod tamen ill 1. :z.. agu'ldo dt:: lI.B:ibus human is ci rcA q. 16. & 17. ollende.u1lts e1fe faJ.!i.uu, &inft. :lli'luid attingetur~jrcil. qu, z,. de

pr<t-

;.(

. -' ~ ~'

r" ...

~~¢e:

OErefi~XIV ~"

'JM'Jlddhna~ione in q!losBu con6flat. N3mpr~~ . A ter morronern, &: dirediollcm qua in~e1!cttus .no-

ti~c YOlllil[lJcm ad dfcdum rei, {illC.In UlI .. t'!!tlOJ)e

:fi f• ~', 1- ,. con(enlil &: eledJOildI1Jt me-

, Hun1", lll~ In , ' .' II .n,

di " 't r ditcCUO, & morro 1I1te CUllS

rurn , l!!C]U!Ol'l ~m (l!IaI11ordinal'e, & dirigere '

circa t:\:Ccutl IJ - , 'I, . J::J.

.J"a; "J' /' ...., eft & idr.D. pl'X'lpllUS actus prn~

''-Illl'CJ lJ lUlU,.. L J .

dentl;!: dlca agibilia et1.lJnperJL~n) ·vr. ~ocetS,.Th·

:2.~ .q, 47. Ars ez.iam qnr en habitus dirigens CIrca

f .. 8:JbIJia quantum ad cxccut!onc:m eo.ru~l ordinaram, rion m vclumarc ponuur , fed 10 mrelleCtulfurarioneprs.ttlca, vrdocemur ]. 2, qua;(t.

57: :,ilJ1lll:er_ Deu_.s di~end~ operawr. in execurio-

nc ()UI;tJpJedlXlt 3 I.Xfacca[unt, dicere aurflll . ctt~aU5ii1teJleaus, nee ellra~i()cl1r nCH) inrelli. B gatur ddp10 dicere formalizer, & 111 rota propriers«. Ergo prserer nudam inrellcctus propoficlO.

ricin \]lI:Hh tlgit volunrarem, vt arlicrarur c t ga (ib· icciurn , vel eligac rllud , rcqnirirur direcno , & imperium iU[tlJo;:ct:us ad execurionem applic<1lls,

& rnoucns , ergo non fuflicir ponere in Deo tamu

, fcientiarnJi((H::tiuam volunraeis, vt eligar, &dctellnina:;llll rem veJir:; fed eriam pofl:dece~mini1~ tam voluione.n requiritur alia inrellectos PI:\Jpofido) (ell ordinari 0 mouens ad execurionem , & hzc ~J1 clll'a rerum ~ ficutimperiuDl dicens, & faciens , & iicur ars fad-iul; & hanc dicimus eire fcieunsm vi.ionis, quia iamfirndarnr (uper Iibera & dererniinata volirrone , &. ordinar de executio

ne, &£, en: can (a effic.1;1t execnriorns. & exitlen- C ilia:) quoad exercitium , &ramenefllCiemia,vi-: fionis , ql:til tendir rn obiedum ,vein executione. ponendurn a fe , & conrequenre r vr determinate exiflens, non vr purepoilib11e, & indlffcrens ad exifiendum, I'd non exiflcndum. Er fie licet I:;lUIalirate , & ordi ne natura pra cedac exiflennam obicdi , non ramen dura-roue, ':1( t~rn;jna!IG!le; furticu ~(ltetn ad j cient iarn virion:s, quod lind CoJexitlat , (t.JlIra cum j[1O obiecto , lion ve, 0 re-« quirrrur quod nee e ciam prioricaie caula.Jilari", &.

n a ell ra: pr<rce d at. .

vues: .hg&altem ille prior aCtus intc:lkdu$ di uini ante imperium, CJUI regular, & pWpu01L 1';)lunrari , \I~ dgar, & vehr n:U1 anze cxecuuouern & Vtullllalo actu e leciionis, edt actus 1implfCls

il)(t jiJg~L1ti~) iiquidern non Jupponit dn;re[ulIll.i- D be rurn votut]ratis. red prxo;tdit iUtl~ ~ ugo jam fciemi;. Utllplicis j:lrC~l1igt"lltia: erit caura fl1tllritlo-

nlSJ in qllalltUm mouetvolunratCUl ad dlgendum dcterlllioM~ illnd [utunlm) ind~ cnil1l eus fum· :ririodepCladet. Rifp. {Ham cognidoncm non ref. picere rt:1l1 fonnaliter) v:t [u[Uram, feq ra~(..aliter, ideillolnm refpicit COllUen!eJ1t1Js) q(las

1'; .. io proponit volumaa} vt dererrnina[~ vdi~

tem hane elft! fururam) cum ~ndltf;rentiJ. eda,m

ad oppoiitu01, md: rain en itwii\tur fUtllririo/el,l e;{ecutio. Vndc ex vi hui[ls propl}liriom&nondw]n potdl: vldai reS vt' futura qetw;llinare, nte adll,!) ipt;t dinlll;t: volun.ratis '1ft futmus, ilq volum.a$ip.- '

fa. abiolutlt1ime [e detenninat t~nlJllarn primum !i

be rum to. enlinemia {uor infini tot a4ualit\lti!i l qll~

, Prima; Partis .

eedern a6tu poten: approbare obieCl:um, aut rdj~ . are ( quod rormalius dicirur quam veue , &, t1?? yelle,. quia Iy velle Ilat pro a.au, & fie necefiano dlill Deo [ubie6:iue,cu£l1 firipia Deus. fe-d n~~ nereflario obiectiuc, cum non acc(!pr(:'c necdr~no obieaum) non autem ex auqua mocione, aut rrnprclIione derermrnatur J (icut' Jecundalibera. qu.~ in cliciendo , vel non elkiendo AI.9:us l dererrrunanrur a primo Iibero . Sic ergo ilia prilU~ in~e1- Jt;Cl::us propofirio (olum reprefentat conlJ:me~tlas voluneati vr (e determiner, feu vr de oblectls de ...

. , . '- .. ....

terminer, non vcro dererminare, & execunue re-

p!'aJClltat conuenienrias volanrari , vt (e determinet, fEll vt de obiedis dererminer , non vero deterrrunare , & execurine reprzfentae furura , Be fie non eft inconueniens.quod iI1e actus perrineac ad cognirionem fimplicis inrelligencie ~ cum nOll fimdcru r in Iibere decreto ,ell ramen principium radicale Iibere dercrrninarionis, noa 'it eJl iimpli-

cis imelligenciz pure Ipeculatiue, fed vtet~ pra~ ctica cognirio dirigens l & proponells conueurenrias ad eJigendurnJgu~ relpicit rem .a·loLl!': tub{b~ tU poihbiliratis tOrl!laliter,& ablolu.e , cum cou ~ uenienria ramen vt rranie ar ad Ilarum t'xIfhnaa:. Formaliter anrern vt exifleus non ridetur , tllfl per cogainonem directiuarn t: .\cclltioni!l,& rllppon(:.~remdcterrnimrionem volu.n;«<:is, & rone en !C[~ en.ia vifionis , quia .unc prim" crt exeCU(lo). 6; exe rcirium exil1el1 (la' oh.e cii •

Cnw!rctmdwn run8t!m, quod {llpra propo(uilUllS (cilictf an /C!cmia approbanonis lit J1ltdl.L,& CQn~ dlihnetaa !cil'mja timplicis intdl.gr.[l:lz, &: viuo, nis? Fuir lenrent a M. t oannis V mcennj ; dcd" de gt.:itia (:brilli qu:dt 6. dub. t , rag' 6 I,' . I..ilil!ng"c" dam dr~ icrenriarn approbanonrs ab V~I "':IJt: ,HZ [cienLi.1, quia lCienria approiJ.~ ttcHlh rqn";l, r.:;s" non vr futuras, [f"d vr faejelldJ..', & lub h0t,. re·/pc"'· (.tIL t~i[bngUJtu[' ,liden, j3 llrlJpli~IS iq[dlige.'m~, qua: re.picir illas . vr pure pOlubJlt's, &;i 'c!>::!lt1a. virionis . ql'~ rde;c: c illas, vt pC!; 2- t'!wr J.S. f:.ail~ &:111 ;tlltcmiam a!Jqul a.rribuunr ,\-hllll~ ill pi«:'~ {cn'<! qu. art. I ~. d :ip Jr. 17. '3. 7; ;',<;,,1lJ .1(.i~II.:]"1 ~ fed lbl non aglf Jc .ci,n.ia :lPI":' iJ~.1,)njS, :~ media inter{cll'ntlJ,:n vjri:-;a!s.~,:, ,:n1piIQ5 jntCJ~lg(.'n4 ti;~, :ed de I cleolla cOilJlj(l1la~a. n,(dl;( inte11lbc:ram,& nece!rarl<lm. de qua Jgcm',ls inrd. dilp. zo.

{J.pp1fil:UP· r301.:n f(;'\1(,:ndlllll ef~;.&dict:ndum CLW comm;mi f(;nenria. Thomifl:anIlJ4, fCltllLi<).Ul approaatoni~ el1'e jci..:n:ia!ll v Ii'i 0 illS , (jllat(;{ltlS rd~

p r€i:u CfearurarHm viijonis cl t, nJm vr dt i'cH;lwa \.ilio~is reJpectll Dei, clanlUl ~rr quod non HlIjlgec arproba(iooe, vt I-'idearur, (lillJ. t:ns llel.eilartlllU dl:, & elliS ex;f ~entia ao a.pprOaarlO<lC Jib~ra.1)d non dependet. LoqllendoJ.urc:m Je icit:nda. y diu'llis crearurarum. In quibllS eXIJ lWUJ PCI1:iet J li- " b..: ra determm;.l.rione vo!un~cls dltljnx,:1~ cell'C .. t l:Juod Icientia vifionl. vt [en:il.eI1S ad eJeJll(;'ntiaai

c: re am ra' im ponet ordi Dml ad vqlu nta,tem .lp ptob.1ntem ~ III eaquc hmdcrur, &. qu!lreflUs v01Lin~ tatem re(pi~il lit rCiCfltl<l ape,!;i'b~ricilus ,~~d ell ill ! ap?I{)bati~e funda[ a) & in,ta.iprA9atlOnis 1:!~' t"

. "):\;;';':,~' rall~";S:·: :

. \. _- . ...y )~.'::;~" .. '

, :',~

Difp. XVIII.

"f1l\s,in quantum autem rdpicitexiflentiamrerUlU 'dicirur ~jfionis: ~ed tam:I1.~t vifionis,& relpiciar c:xifien~lal? exigie necef1a.n~ > quod fit eriam ap" prObatIOnls;& hoc modo dicimus eandern efle rci~ entiarn Oll?probationis, & vifionis, non quia fit ide refpeEtus, & connotatio Iy vifionis , &Jy approbaeionis, cum approbatio refpiciat volunratern ap i)robantem , vifio exifleutiam rei approbara , fed

'lui a vrerque ref pectus requirieur 1It feieotia vifio-

nis fir.eo C}blod non potef] rendere per modum "ifionis ad exiflentiam rei, nih funderur in te{peCl:u approbationis.illumque fl:fppoHat, alias non refpi-

ciet exilientiam rei per modum fCientia: caufan ..

tis.

Ratio ergo eft, quia Icienria vifionis in Deo pel" locum intrinCecuID. habet f;fpicere obiedumfhurn vt cau(atulll)&' deriuatum a Q:, loquendo de obie,

lto crcato.eo quod obiefturn crearum exiilens refpicitur a Icienria Dei vt obiececm Iecundarium , ~

<t Ie depender, non fciearia ab ip[o,crgo neceflario debet importare, & rc[peetum ad cxiflcntiam rei;

& ration em ) len modum cauiandi illam J & deriuandi a fe,fed vr deriuerur a Ie.debet fupponere ap -probarionem volunratis, & in eo Iundari.ergo debeteffe tcienria apr robationis.quia Icieuria a.ppro

bationis efh II a.. qux ill voluntate approbanre fun, darur, & ill am Iequitur.fcienriaergo vifionis ref .. pcdu obie8.i creari necceflario etiam eO: Icienria

. approbationis , fiquidem ell fcientia habens- cffi"; . a caciars erga obiectuu: fuum , vt iIlud reddat: exiGens non (upponat.nec ab eo peadesr, fed potiUs obiedum ab ea deriuerur, effi.cacia aurem operandi, & rnouendi l volunrare eft Nee dici poref], quod .cienria ilia. [ell cognitio, q~z .~te(edit ap:..

prcbanonern volunrans.Sc ell principium ,Olc rcsul:l illius, illa ell: Icienria approbatioms.quia ap~ probationern regular, & priucipiar , &:: ftc rc:fpide conuenienrias rei vr fiat. non aurern vt iam fafum, & voliram, & approbatam fupponit, & refpkir. N am contra ea, quia ilia cogrurio regu]atl.; ua voluaratis.Sc proponens conuenientiss, nondis efi approbarionis determinate, fedcum indifferen ... ria, poreft enim volunras pro fua liberrate non c]igere.nec a.pprobare illud, pra::icrtim in Deo , qui :rque pr:dcllteS habet conuenienrias ad voleudum,

alit nolcndutn,& eadem attu poref] veJle,& nolle ~ D ergo Icientia non dicirur approbzrionis determi-

nate & proprie, nifi iUaJqllzderermination~tn.&

.~rp;obationcll1 vO!:lnt2tis lup~onit, &. in illa fun;'dj1Wt, non anrecedic approbarionem.Sc ex qua po, 1~1l non Iequi approbario, Quare cum voluntas

. ''''poft f;l e.;tionem faciaL imretu~ . ad 8xeClIt!onem rei approba~, & ele6l:a: ~ & dm~at taJ~,~ execu~ ., 'tionem p~r in~IIel.'1um,(cu aa~m!m~rIJ,lll:t pro, ~'Ptie'dlcitur cognitio app.~ba~onls"qLUa ex apr~CI-< ':oatione ori,ur;& Gmu! vlfiorus • quu ad execunonCnl tendi~;exeJ;utio·:iut.em i~p ortat e:dftentiam 'ill e;ercitio, tk. h~crel1lunar t"lfi(\nem. Et fie rna-

~E~t{o1f;1~.tll~ll~lf~~um oppofiw m. .

~ .~~ f .' "Itt:,. il,.~ .. :·

~~~~.,_ r ~\:o{..:rt.fl~"'r'i-" ..

.!~,t .~

i}- ).

Artic.lII.

457

,1\

SolutJIttllt .tI;gttlll{~d •

., pRime, arguie. aurhorir. D. Tho. arr. 8. huius quzi]. vbi dicit: '1!i!.d lila jfie!JIid ('S,IT ,auja rCfHm , 'III'!) wm de JC jitilldiJJerells /fa appa.fit .. , ex (e,ermilw'OHe· . ,;ol:lUtatis prvducil deurmilJl1tljmillhclum, fed Icienria vifionis uon Ie habet ad opp1:)flta, neque indlget determinari per voluntatem.tfiquidem in ipfa dererminatione voluntaris fundarur , ergo icieuriz Iirnplicis intelligenti::e, & nouvitionis eric caufa Crt: arurarum, adiunB:a ramen 6erermirtatiol'lc volunraris. Item I), Th.inG.l.~everjt.art. 14. in corp. & ad e. cxprefse docer, lJuod res non fum a. Deo per [cientiam , fed per libertatem volunraris,

B & idea, docet iu r dift'38. q. t, art. 1. erg() cauIaliras rerum Ioli voluntati adfcribcnda en no Ic ientia: vifionis , & fie mii·nofirum fundamenrum • quod ideo Icicnria vifiot1fS eft: approbarionis.quia eft caufA rerum'

Rifpolldalrlr D. lh. inilloprirxo loco rolum~ffirmare.qood forma intelligibrlis ~ qu::e Iecnndum Ie, dl indiffereus nori caufat ni(1 adiund a detcrminatiOI'll: volunraris.que negatit:2 vel iffiml eft Quod vera adiuncta determinarione voluntaris non oriarur cognitio, feu fcienria, qua: ex vi ralis detcrrninationis exequendo rem voliramfir kiemia vifio •. nis , D. Thorn. ibi nOD dicir , nee ex ilIa neganua

poeeflfnferri, nee enim dicit ibi DiThorn- ex dererminarionevolunraris non refulter {<;ientia vifio- . Dis, qu:r edam lit caufarerum quoad execurione r iUlO quod ip[a fcientia , que arringie fututa ( qua:

. vtique vilionis ell:) habeac rarionem caufaliraris , & tit cau~, quod ipfe res fine futur~ exprctse rl- 10 artie. !t doc, t D. Thomas explicando verbum Origenis aJ primum. Adalia loca D. Thoro. refpond. eodem modo, quod fcienria Dei non dl: caufa rerum ex eoprzcise quod fit i'cicntia non ad lunda dererrninarione volunratis, quapofira Deus non Iolum per (eienriam , quarenus propol1ir vCW4' Iunrati, vt eligar, led eriam quarenus difigit executionern rerum caurar iIlas, 5r. Iinml vider. Vnde· dicir %. contra Gentil. c:lrk "-4. fl!,rod De~H a:;it pff fodm ~pi€flljam) qrdll ratio fo~~i~ilium ~ft ars"CJ: anis= per ordinem }it4 fotienti.s:, & lIIulieftllS al'fljrCtrtt4 11:

eje prod rlW • . .

S~~rmd~ argiliwr, quia id qnod efbvifionis, & in-

ruizionis in Icientia Dei precise refpici: rern , vt exiflenrem conrernplando earn, V[ obiectum , ratio aurern callfalitaris antecedicexiflenriam, C!1m lit cau fa illius , ergo implicarquod formaliras v ifiol1is fit forrnalitas caufalitaris > & fie Iolum co~jt3nte'r, & idellrlCe [cientia vifionis ell catlfa renun, quod nlllllls neg:lt t neque de hoc e:fi aliqn3. ditticultlS;ft:d all formaher £it eaui2. rerum. nam identice [cienrla vifiollis, & G(llpliclS.tnt Higemia: vnun1 Junt. COllfirm,~!lrr, quia fcien:ia ,·t!ion:s fuppct."lit volulltaterulibere, & cllicaCltd- determioJ.:rurn ad c:aufanulIm, ergo ip[a non addltaliquid, tl> .3d cau r alitate effil;2.CCm,& in exe rcltlO [Ie rnnc:'ar. 'Ar,t~c(de~eO: certum,& noH.Hrilitrimus.COfeq. 'ye [0 p rob; quia ~o1.untas ¢fficacittr detcrminata!

FfH de

418

. de fe ell- ~ppIil;~ta ad vpmndu,? ~lj;ls C'fflc~>; no~ . dfet,~ habet OUHW ! quod requm~ur ad ,.aufilJ~1-J tam ex pil.r~e c .t#qtcJa", gllall! appIlqmom~., q .~ vjci!llatede~errninat .. elt ex re ~ ~:x par~c: ctl~m di-

a· .. JJ·-h-vs tlra"Wpp01l1tomncnl dirC'¢ho

re !Dill?' inre ~ l'-< , f £. ffi' .

m!Dftq!1-l~iram)q~_.{a,#l% volllncas v~ .l~ e cax pr~~

fupponit ;lllCCccd~!.nmteJ1_e¢t~s regularionem l

&. dirrCtioDcm ~ er~o [,lentla ylfi~nt$,qu;r fundat~riuper jilam V'oJuD~fltcrn el-ficaclter c;ielumm~. tarD, is: appli~~1$m? non pot~n (!au[flr~ rem v~li: tam. pro(l,conJ~q!-lenu!. 9111a ~al.lr~re rCIll.yohr<\

en dare jJli e):ilteIltJ~nhl~~ antecedearer ad ipfam fClend~ ri(JQlli.s iarn ri)J~o~as efficacirer tendit

a.d e;aiknciam rei v91i~,fiquidem fi. eft efficax vo l!JPt~ non ten-dit aq. re~ abflrahendo ab exi~ flendaj ~rgo inte-AcJ~ndQ iliam , & attingendo :B ~rgo G dl eriicax plene,&;.perfecre Iicur ell vol un-

ras diui!l~ exfe (ola.,~am conflituir Warn exjfie nre; c::rgo (cieotia yi{iol1is fllperueniens non preber ill~ c~iHe[Jti;lil1l fed iupponir ..

De:iiq,~e C01'f: 9uj.;licie~ti~ vifion,i!il fi .c~llf~ res, iJ,la::{Imc; ft Jcientia ~rtlfiels,.l]~ eft fcienria pra- . ¢l.j~a, vt (,pc dicit s. Thorn. I~Q f~i~ntia artmcis raon fertur iotl,lidue in arte ta~ufJl ~ nifi po(lq[~arn faCtum eff, nonverodurn ordinar , & dJtigi~ eiu~ exccurionen, ergo n eque [~kf\t~:l,vifioni~'. Mi~ nor cQnJt~t 1 qui" anrequam ~rtefa~um fitpro.·d ua:um !loq ell ~ exiflens , ergo. neque coexi ..

. fiens.i.nd.urwo!,\t; ip(i cognieioni ,~co~fequente(

ne;:l,l\le intuitiue cognoicitur ab arre • . .

Rejp. nos non.negare quod fa rrnalitas, feu terpe

{hIs vilionis Vt "Hio '- & formaliras feu habitude c~ulalitatislJj~er[yfint exgencre (uQ,&~eparatim ~~iql1aflqo inoeoiuntar.Iicnt Deus vid~~ fe , {t non caufat le,~ non vldemlls mulra, & non, caufsmus,

fcd dicnnas Icit:qti.~m -vifiQ~s 11:\ Oeo re (pe;;ru en; aturarum neceffario poflulare vrramque formahrar,ql,. ~ vnam funda.ri iu alia,fi;:jlic~t ratio vilioAIS1n wiQl1e ci\UJaJit~tj~ ~ eo quod rerpi~it per vi-

ii omen res ereacas vc (;~Hh;ntes ex ,i ta.lis [cienria: 110n per exifhHW;lrn px:~ll(ppofitam~ fed a fe deriU3,.La1ll , &: ii~ q~r;ur:a1i~na vifio ~ qua: pol1ulat

per lo(:Urtl. in(~m[~~um h~bere ~~i,:,n~am p[o~hJCtioneOlJUlol:Jlet:b, eo qll~d.re{plCJtIllud; yt a {e pr~eqf:ns ~ fieur gener;J:tIO, qua Pater Aetcrnus genel;'ar Filiv,m., t!nrJiio iJ1i\lSltltuitiua, & ramen D. t~(pic:it illuU1, vt pr?~edc~[e'!l ~ fe,quia etTenria- . liter t:lt vl{iO geo~q,twa· SlC; VJ!l.o creatur.rum eft ~iho crettiua., qui~ etfica~ eIt (uQ ~tl:o ~ -& impe~ tio proqu(cre, & dare exifieQti. ~~~ IpJe etttm dIxit

& tdt1" fit1.JtJ mAndau;t~ & tl'WafU111 l Pf.;1J, 143. & (utficit ad, ho~ ,V{ ~Jiqll~ cognit~o fit intui~io, quod

in t adellJ dutalionc;, & infianti quo termt!lacur lit

res iJli con:i/lens ,Iicct_ fecundum aliquam priori .... ta1;em n~t\l f<l!, l$<, cau1alitati~ cosoirio anrecc~a~

()biectum •. ,

~d prun_iII '~l1fiB,e rp,quOtl Y(!JIIlQta<; eft ~fficax i, duplici ordinc, (~il; ordjne intentionis, &: c:tfethis,& ordl'u: ,e~el;ip;i6nis {e~ drcctlls. Curii (:rgQ ,"01 unt~s 4Cltur ~~£ax antece4c;~terad fc~cntiam "~Qnls) eft quidem (LlJnOenter ~ & pJ tne cffic~

online inrenrionis, & fecundurn afred-um, & el~..:· L~iol1el11) nondum aurern int~lhgirur pkne,& fu(. ii~itntr:I' efljc'lX in ordine exccuuonis, {cd depeadenrer ab aiijs ~[tibu5, & condiriomous r(:quifiti{: vr.exear in executioncrn, &;. ie'lll~[urdfcctus) e~ quod vclunras licet perfe ctrn:;4:itcl:' velir, non u:ruen efiicacizer opcrawr,nili per porenrias execu- . riuas , quibus ranqnam lnnrum,nris~ [ell virturipus vritnr ad operandum , & flc; execurioni.de-« mandar medianribus il1is '. Vnurn surem, IX prm,:" cipale execuriuurn roll electiouein efi imperium inreliedus, quo ip1"a execurio ordinarur, eique ef .. headter .incurnbirur, &fimili[crvoluntas Iuo ,,[Ii applicar porenrias execuriuas, vr ex imperio inrel, ledus ordinare, &, dire:a2, &. ex vfu volumatis vo

J untarie ad op I1S ap p licenrur. Si c ergo effie ada vo Iunraris ad volendum, &: ad habendum atfeaum. crga res producendas ante [cienciam'vilionis~ quZ! imperio pra¢beo flJngitur, b~be~ur; fed erficacia excl:juens de faet9 J & op~ran1!o leu ad execurionem dirigens , & incumbens depender ab adu inteJllZctusinlperame,reliqullque porentijs executiuis ,

Er cum inflarur quod ilia volunras efflcax. anrecedens Icienriarn vitiouis , & irnpe num praCl:ic;uOl non abflfahic :JP exiHentia~l~diJ1all) .flic;amcr cau

. fat; dico quod non abttrahir ab cxille nna , quail ve rtetur CIrCa pOlTibilia, red exifl enriam rdpjcit .. vt voliram quidcn: a I, ilnmediarc,vt execut am all rem,& pofi am in re medrance imperio mid .ectus Be alijs poteoujs, vel mltrurnenris, quibus de ia¢to ponitl.lr il;l re, Non e rgo le~uirur ~ dl dti'a(;ir(;r vo lira ante [cienriam vilionis, & ante impe riurn pra-. lJ'.icLlm,ergo crficacrrer executa, & Be. lam (cieruia vifionis rq:liJppollit exitlentiarn non cau.ac.drcimus epi~ quod Iicerfiz efficacicc r volua ante illud imperium pratl;icum,& I~ientiam virionis.icd nondum executa, iiquidem volunras exccucioni mandar mediante imperio inrerlect ns, & po(enrijs,x~ cutiuis , & lie quoufque pon~Hur hoc imperium ~ nondum res intdligitur executa ~ & COlli equenter neqce imui(lUe vita, quia inturrio fenur ruper rem vt execurarn.anre exccutionem cairn non ltltdligi ... fur vr exiflens ~ f~1.I coexitiens in dLlt;l.,ione cogui .. ~ioni iplI,

~d Jcll111daVt (ouf. Rerp. S. Thomam compararo. operariQQern. Dei opeqtiofti. arriti cis ren10tis im ... perfcttionibus I,;ollueniuuc el1im in h0C, quod veer" que procedit plO'r d~re¢l:~onl;m~& ordmauonem m~ telJeCl:us;fed diff'c;runt,quQd arrifex C;realOS no ope rarlJr .nudo,& [010 impel 10,& diCto, neqllc in ~olo illl1~ntj, & line mOra tUllporis, aut apFliql,[lonc: aB:iuoraD1,& paffiUOrUll11 Del-l1> 311[em Jix.t, & fa~ daCunr.Vnde hociplQcjuo Deos Vl>lr, & intellc:tillS imper~r,r('s (um pro eO rempore~&: me~r~r2'-:if quo vult ~lTe)I~,et ;tterniras" quia jllud ImperiUm / y & actum, fIl~n{qr~t '~am przhabeat radon~ ilhus aBionis :tterna-,iq ~IIQd in tempore habitllrum eil e{Te)q~jamt'n(lIra,~ acti9n('m, giJzpro (po benepIa ~ito in tempore quo VCl11l~f~t~~bjte!*-: .~,tem~, PfJTtt, & mflttlf11ta Pater J'DJ'!5Jff?4 ... -...~.~' ; ~', '~!!h.... ! t;itur Act. I. VideaCln;S;.'f~. 4iCbrr. '9'$$l

. . -. q. I. "f",''_';

, '" .. _'J. .. l

~!~ '.a~ '. ::~tr~

, Difp, XVIII.

''l.l. art. 1. vbicomparat caufalirarem diuj~ rei .. ' A :e:ntiz pro~~ffili art_ificis in hoc, quod primo fcien- . na arnficis oflendir finem; Iecundo veluneas eius mtendicfinern: terrio ~ voluntas imperat affum,

per quem educatur opus, C1rCa quod opus fcientiaartificis ponit formam conceptarn . Ita D. Th, coafirmans , qUal hucvfque tradidimus .

V!tnfr6 ,!rguie. Narn in Deo debet dari fcientia ;11iqua yifionis per modurn pure contemplarioms, ;llioqu(n fola Icientia praCl:i\:a erie fciemia vifionis in Deo refpeau creaturarum , nee potent habere fpeculationem circa crearuras exiltenres , quam zamen habent beari in Verbo videnres crearuras . :Ergo illa Icienna "if.ionis fpeculatiul difl:iogttetur

a [cienria approbarionis, quia hec fcmper ell pra- B tl:ica, vtpotc habens adiundam motionern volun-

t aris approbantis. Denique formaliras fcientie approbationis -ell diuetfa a formalirare vifionis •

.,.t con Ilat ex D. Thorn. quzfl:ion.j. de verit, ar-

tie. ;. ad 8. quia fcientia vifionis folum addit de norninarienem phyfice exillenti;r: lp Iius obiecti , fciel'\ri~ autem approbanonis denominationem ~oluntatis tnoucmis· fed diOin8:io Icienelarum in Deo fit penes djuerr~s dct1omin~ones, & conotariones , vr parct in fcientia firnplicis inrelligent:i~, & vifionis , ergo Icienria approbationis di ... fll11aa erir a fcienria yiltonis r

, . R~f? quod "ilio creaturarum in Deo non ell pu~·

t~ 'I)~tem p I~it.la Iicur e fl: v~ Iio, ql~a v~ det (e .ip fum,

fed enam pr~chca,&.C.1ufat!Ua oblclbcreatJ.~od . expreisir, S. Tb, in hac q.ar ] 6. dum inquit : Qe.ad C pew d~ (e ip(o IJl'tb~ fcirmia {f!tC111.1tiud tam;:;, Jc "".,,ibu&

Wt~ 41ifs h.~&~t fiimritfln (pefllTt1ti!l.:lJlJ,a,. praiti(,sm,fpect1- /4,itldW qriitl'e q!l,sntu .:..t ",~ii, quid qrliaqfjjd inubu5 nns fluu14tiur (ogtw(cilJu/J JtFniffldo, & di1ljde1~/), h#c tot,..m

. JIIult"prt{tf1iu5 Olvs fMlI;t,Sta de his qut1. p!ltrft qwriem ftt",: (~( .. {pdre-{·IJ)_lqu mlll"m ttlttf'fU [aeit , """ b.ry~t t1'paIC/tl~ ftil'flti,11t; If{imd;;_(Jf(~d f>l'lfaic tf u-inltilf diejlur. fine) fic. auum b"he/ prafl.iri (citn,j"m de f,il qrt~ (tcul1nmn 4lilJuol

teI11PtlJr!l!1f.,Et, in (nl!lt.ad ( docet,Qfli~ rejpr8(f,tdii, tf,.c(twndtn1!·,1Ii*/~d Irm~(JJ pun, 0"15 rp. fdfl(J ill a,{lu,

·re(l1dfu 1't'1"& ,<1firrfmll in 't'irnltt. Ergo {ec.undil D,Tho. {cil;"Dtia vifionis creaturarii non ell pnre I;Hn 'eplatilla,fed caurariua,& pr~,qic3.li'c que debet habere ~diunai·f'2.tionem approbatioois. Neq;di: fimile

tiP (ciearia bearorum.quis Iicet vide ant Deum.qui dl-caula creamnarurn.. ip(a tatTle vifio Beati caufa

.. IlQn.cfi,(icut ipfaIcientia vifionis inDefl>~j&~oiI. la [olum conrernplarur ereaturas i£1Iko,yi[o:.; ... ,'d'l l'fl'Q ft~C djyi/io:(cienriz in (cientiam finJpli~ ~s.jnc.dligetj:t".& v;lionis.fita<ix<luara..IlO{I' Coli! ~x

. ea'vane .1ua. dicit ]'i"acion~m intuitiui,& abfl:raC!illi

,~ (ederiampro eJ. parte~~a dicitrationem:llb~rl]&

.. :. ncc.ellarijeo quod rdmtia vifionis t;e(p~au ete>!:; ·~~:t~ -,ttJr~rum fl1ndat(Jr hdtbero decreto r>e.i, ·~l'~~o. . \ -', detur al i qua fcknti a liber~ ex p~rte o'? ledl~. qu I ~ • . de obi ea: 0 io<liffe remi ,& c(')n~mgentlj au;r· 0.00 ~t

]ibera e:t: I'artedecreti Dei, (ell ex parte (Ublccb, , 'lnoo.ell .D¢lls,fedpr%ucniat on:neI_Tlliber~n: \'c). tdn .o.~"1;! ~~~og~ .~~tl!r (ctCOtfa ~edla m~r

te llece '. ere liberan1) du;etflus difF·

L _ • ~ i •. •

:lIt '\::I (.

~, .~,

i.

I

'.~

l%?~ Q_lolU6do vera D' Th.h~io1 art. 8. ad psi mum" . d~cat res ideo efle fcnuras>quiol:~ Deo prefciuntur . dicernus di(put. (C!'~uentj~& ex dietis colligi pcref]

. loquitur enim de [cicotia: fu~rorum,.~UatelluS pIa

cl:ic~, & cauranua. . .

------_...-..........---...--

ART I C V L V S 1 I I I.

_ QIIOI1iOan Deus tognnJc,1l 't~g<ftiOf.lf5, md», & inj1Jit4 f

D Eum cogncifcere ma.la,& negariones, abfo.lutafides efi:,lrai45.Eg,o DOU.lllusjDl'maHfll1- (em,& ".(atlS Irncoras PCaJ.l 3 8 ,1mpcrFitmn mwm ride ..

mnr "cuh ttu,Pfal. ~5. Pofulftt Inlqui(QltS ll~flt .. u in con: '!peRu tflO.N ec poJlet Deus prouideria lila mala, aut p~rmi~re re.aut auferre, prccata remirrere, vel pu-

nire.nif ea cognolcerer.Vede quando dicitur Ha ... bacuc, I .Mfs..u jimt cculuui ne 'Videal Itlldum. 6- rtJ~icrre adinl'1r~itate?,111o. potf>,ibl ve .. bum videre lumimr pro approbare.ea enim libenrcr videmus , qua: approbarnus.Sirniliter quod fcientia Dei Gt infinira, can':' fiat ex ill 0 pfalm J 046. EI i"picnri&: eiu: 110n tfi nurr.crus Jraj 4D.Nec esl inueJhglltiofapim;i.eeills.Ad Roman.i r o alritNJa aluitianm: jppje1lIl~J 6- fiullti,e Dei, gllOlt. il1~ !omftcbtllfibilsit fum wd;ci.J eius,& inutjlig4hiln l';.t eias, Vode dicit AUgutt.l2. de ciuit, cap.r 8. ~otllf!:iiuis

. inpni/ortJrn IlWneratlfm flU lltli ji fnumfft/s ,nell tame» inciiprcbenfibi/js ei~crlrus /apiemite nnll.efl tlUI!JCf,US •

DifficuIIPs veto efbin duobuscirca modii cogno-, fceudi illaobieda.Primil,rt"fprdndimplicis cogni tionis~& reprafentarionis.horum obkaorum,qu() medic Deus illacognotcar.an immediate In te, an,

mediante aliquo create. Er ~wic dependebir etiarn reloluuc illius difficul~tis an. Deus former entia rat~oQis.S~cuodunl·rdp'e~u iudicij quo Deus de ilIisiudi~at,efr dobium.quo aau Deus illa obieaacognofc"h~ pofitiuo ~ifenftl,rc:u iudcio.an diflen fu negsriuo leu per omiffionern aflenfiis . :

em.; primum, P. Vazquez hie dilp.6Lcap.l. dicit duo.Primf quod neganones, & non entia non coguo-cit Deus ad~Qdum enris.rd eni~ propri4 e~ inn llectus hum:ull.Secundum,quod Iicer Deus no. cOGnofCar priuariones.nifi cogniro habiru oppofito, .non ramen per iplum habrtum oppotitum a. (e cogllitum,Jcu conceprum, quia vnumquodque cognofcit,Deus eo ruodo.qno elt!ve!n,lJ1. ell, & Don

D per'lJlOdum alrerius- Er Ipec_lalmrcenle,de pecc~ ris.quod Deus non cogno1mea per (ll~m ellcnriam/edperoppofitam virtutcrn.At vero M. Zumel

in pr~fend circa art. 10. concl. 1.. per aliud cxrrcPlum docet>De~m immediat.t per fua1,1l.eHcfltiam llo[1pr~ruppofita·"ognidone ali~liius b0i1i ~r~.ati) ptc~a~a co~ofct:~e. Alij _cxil;limam_ Deum ,pe!, (:ognoflTere dm·tte lp(as prlUatH'gllq, It,a vt cog!:l· tio {orwaliter ad e:!.~ tc:rmiHetur, [edfQJuDl ~d fun d;.qJ~nt.~,~a:ru~n, Gcut cogllo(cend9aerem, & lu~ menalJ ~o dIliunCl;um cognolq·t ill ~o ~ft"e tcn~~ras.: .. ~q ·Pat; Su~rez dllput.vlt. met.CeCt.l.num. ~ 2. eique. attripui(!lr a l', Alarcon hie :~aa. 2' dit:'

·putat. 3. upit. 4·nllm. I {. Alij d~nLqi dic~nt nega~ tiQ)'lCS rmlnl poJijbilium dirc:~~. i Dca attlllgi

. . . F fft" 2 per

~ ,

I' •.

,-

.'

'perath1m re rrninatnm ~djpr:tS~~r.~atjod~s,~llreRl /A -''ilnpoilib'iliu Ill, feu lp[~ JIllp?ffibl h~ non 1,0 Ie , r~d

in mndamenro , ex q(lonbs d/Jl fill~l.l'lillh· : Dco(;~

, r:' ,;;';' "'eilon haoentperquld conookao.

g[1(llCI, q ... a;i, ., .0." - ~'1'

tur , Similiter cir(.:;1 [,cundum punctum t(n~ ~ •

Vaz Ue;( ,ir. diIP~I.t:y.I ,.quod_Deus cognofcirnegad~n~s" & non cnt~lperdllfe:n{UA.1,nonpet'a .. · durn pofiuuum .affet~ (tl~, ~. .

Nlbi/~mif!lls pro huiusintelligentia e{l-luppo~e~duUl, quod 111 P t~l enn ~OI1 mqu.nmus de princi-

pio , ku ratione fort;J.alt ~ogno~eendl, & repre. fe-nrandi Degacloncs IptralpiuO) inrellectnrn , hoc enim pril1cipi.um eft Jpccies,Sc conflar D~um non

vri niJj [peqe,mcre~ta~d~uzcu~que O~J~aa c~Enofc€da,Jlue pofittlla,fiue neganua,fi ue irnmedi- B ace'ea repra-seret,fiue rnediare.alioquin inrelledus v eius perficeretur aliquo creato.fi Jpecie non incre ..

;;1t'a vteretur, {pecies enim intrinfecus atficit ipfum intellettulll, Vnde S. Tho. I, contra Gem. cap. 71• inqult; ~dJic-QgnOj,eret .uiqfjjd per fteciern 'YJ.I~tlOn .

tft ipjf,{eqtJerewr qrlOti proJw'lio rim atl ii/lim jper,cm tjee Jfrm pioporlio potentia ad afllltTI, V1iJe ~~ftet qu~d ipftilJiellig.nfolum per jpecicm, qu.t. tjlfoa ejentia, & per canft1 qUf:1H quod mtcll!g.d ft VI primllm imelfeftum ,jmelligffldn

ti.lrn e11 ft CQ£lIofcit .zJiIl ~. ff.(Jn folurn Ilifus,{ed potemi!1s, 6' pi"iuatiofUs. Sol Itcrgo procedit quefho ex parre ip-

Ii us rei cogoit;t ,an _te ddsmu r hegarion e s '&.1' riua ..

t iones cogno{cibilesj& in Deb reprzserablles me .. diante ratiOHe alicuius creati adiunCti, an ratione ipfius dillt~ (lfcnt~immediite)oanlrationc fui ~ C

id eft in quant'linl negariones, conllat non fundare r )

¢:ognokib~lltate~~'guia carent.cntitate.· Er:poil'ul'1t

. iO:a: negariones cohfiderari in aupliCiHatti.:Prirtio p.tout Ie habentiri re;' vbioooponunt aliquid, fed tollum, Ioluraque' imporranr oppofitronem ad 111:\ fornj;ln1. Sec lin'd'o; prour furlt> in intell diu noflro concipiente illasnegationes ad inflar alicuius en-

ris , & fot"m;t'poiiriua:. .'

.~ Dieo ers')primo,ex; parte rei '?gnitre non c{:gno. fcic Deus pr1uatione s, & negauones ~ v t deflructillas alicuius Iwrnediate per juaIT;l eHentiani~[ed me diante aliquo })ofiriuo·creato,· quoad intelligentlam eartltnorurtiri6.:re<]llirimr. Hecconcl. eH D. Thorn. ill pizrenri a:nic. 10. pra:lettitn ad f." & ltl 1. ddt~,6. qusl:ll."rfait 2, ad j & quodl. ll'~. arr,

:1,& r-contra Gcnt.cap.yr. circa fin em ..,bi inquit: D Quod fi Deus ira·crgti~cetet fe quap IJon cilgilo(cef(f 'alia ; r entia qUIl fll1lt b0114 pimiculllrl.1 nvllo modo ;~g1lilfteret c priu411ctwtJ ~d!Jt jl1nlum~qliiA bono411od err irJe, "I01J"£jf.n/i.:.

lJua prturttio ilppnJilA n:m pritMti,;,¢'~(tiumtlpPQfin!'iJ till!"

Ji111 effe cirC'4 itl¢t~ &t~&qlluritnr 1iant afiertionem

com'OlurllterTM'O]ogtJ& vidcrlpo(fullt,tjuicitan .. tur li M,GatiZaleshic difp'1o.fed. 2~tontra·M,Zu,:, mel. prob :tIuja negati()nes~& prinacianes 11On~ha..: bent aliquarn cognofcibilitatem itnrhediate pani.:. cipatatn:i Deof(Jcut nee entitatemledpOtills tol~ lunt eotiratem rei fa.rticularis, & j'o,'ho'G,coftllfb carum dfemialis ~atio quod tollitlt. part-kularem aliql.Jam fornlain>~nihil ponillt;t;fgo nOripoffilAt • imme di ate wgn ofci in eife I'ltia ditJiria>:qu~ .efipri1 ?parium (}bie..9:utn. c-o&nitionislitiuiritl!: PatetConfc4

. I : •.

,r ; lPriinre Parris.

CJtlt"!1tla~qtiia in t:1lJtirpo'lTurit aliqua cogno(ci:irn; mediate in aliquo obit d:oprima'rio iJl~uant6 COil tine.l1rtir;'a.~r fundanrur III ij]o,& fUI'lt reducibilia i~ jp(uITr;ergo(gia: irnmediare non continentur, beC -[uridantut in eflenria dimoa,lloilpofTutitin ipfa:int me~iat~ cog-ho(ci;co~ftar aU,re :~ptiua~on.es~&~: garloues non pofTunt lmmedJat.e-reducl 10 t!fientJ~ diurnam , qUii (it fit primij ens{oHi~ri ipsU' reduci

. po!fnot ea,!':jUa:'participat' entit'ai~~ (iclit i:n'P,r'iU)um calidurn reducuntur ea,qu~ :partic!ipjotcalorell),. ergo:immediare redllCttlltuHnDetim,q_Uli: in Ie im

rriedrare pilrCicjp~l1t entitaFeri1· • ' .

CrJ1~r. &explican.i,' ampllLls hzc rarioex do8:ri"ria D. Th. quodl. iIlo fl. :1(:1.. yuia 'ficue in entitare alia habene enriraremabtoluram a;ti'a'refpeB:iuam, ita incdgnorcibilJtatt' ,quia muril'guot'l:,q; fie eft.pro prie cognofcibile G<;Ut ell, feqpif):lrf.if; cognofcibi .. Iiras enritaremPriuatiohes a!l~ern;&hregation¢s non habenr cQgPlOlcibiliratem-abfolutam\Gcutncc entiratern, & i~a aoa pa:rridp'an~ ilhi.fu a.'Deo, nee: reduci poffunr in ipfum, Habent autern' ref petti .. lle Ie habere circa aliud.non p(){itiue~'fictit teJa'ti().;.' nes:,rea ncgatiue, reil- rollendoypriuario enirn ali ... quaforrna,: Ieualiqoo poutlUoptitUt,& illud rollie. Ergo GpropriacogniLione cogrto(cuntllr.de ... bent cog-nob per- ordinem ad illud'quod tollunt~· & qlto priuant , Iicut relario non pordl:1 Deo CO~ gnofcifine ordinead fuurn terrninum, & ,iie ratio cz:ciq,ris rion efl: aliquid ab.olurum J' it'd depea- . oens-.l.Vi[ll', ,& circa virum fe haberrs tolleudo ip- .. {UlU:Sed, ti~il hi priuario , ant nega'tio dependcn .. ttl' Ie habet ad Deurn , vt tollens iplilln, aut pri .. bans eo, (ed'aJiqu6 bono cre aro, quia Deus in [e nulla p~iu~tione, aut neganone WIll poteil , jed [oluin bonacreara tolluneur, autponunCllr, lieu!: c~cita.s prinar'vifu , internperanria rectrmdma; tf4 peranrie, & peccarum gratia, gux 'omnia Iimr res: create , ergo non poflunr ccgnorci priuariones, &. m ala immediare per iplum Deum,oeque vt haben ... tia euritatem ,vel cognofcibilirarem reducibilern iii Deum , neque vt id circa qnod verfanmf refpe .. a:iue tal1quatn circa formam qua priuilm,& a qua; {pe'ifica~.r,;·~ difl-ingoituf. Vila p riuario, Jeu nc-

sario ali alIi.· '.:".

15 vices.- Iihoc verum ell fequiruequorlncqueme diatepq€edcDdus cognolcerepriuanoaesper 'tb iplum,fiqi.iidem illz pniaatiorlti:'6,uccmedrate,-.rlec immediate patt'icipant':a Deo ih~ql~imemit1C(ltn-, ergoneque cdg~o[cibili~atem' ~ :defi.:C(u~ enirn non, haben~proprincipioetiam:\mediito iplunvDeum, ergontmr.edncuoturiniUum·; &G,per[e iplul'n. nOll pot~tit effe'principinm;nec.medlarum, n~ciQl~ olcdl:ltillll cognolccndi de:feftns;· Deus illooo'cR: ratio cQgnob:ndi aJiquii;lj ndi eauJando i}n'rd';ovt Ie, :l.rt'. pt.rccd. didum efLJm(Jin fondainentUrn!ll.:l- ~!} Ihnm al iql1iavale ret ',) P roul re.r ;etiarn noh' pQf{ e beu(:ogno[ct!te. pduatiooes,& fu.tla'perlp[a,bo.. l1acreata'9uia tales.priuatiOne.~ciam :l;rebus cre.:. :lris nllh'rrahunt el1titarem, Clll'liiemitate:carelnt. ~, bedn vnitate/vtcntrta8dl ft't,Bd4Qtf,li, •. flc e~· fundatio.eorun:r tau[ aretut"a::oc:~§ eifet bo~I.\~W:

~~. Grgo ' "'I~

.j',_,-"

j\ .... ~. :..~~

~ergoea..teote~gnofcibi!ltate·; trgd fihic non "alee '!A ",3.rgttlJ'f¢*o.m, neque. val ebir fefpea:u Dei.

l, ,~ed't~·. qu~ Deus n(:)~ di~i,tur mediatumpril1- :~Ip'1Urn~,~ r:1p?, cognof~e'ndl mala, ~ ~riUatiQnes ]~ Il~a ~ene & linea,qua ~ cr~atuns onginanrur de-

tett1Ut & fie fundaotur In ers , vt deficientibns- nO. :enitn ct'urura origiuanscaufanfque defe&llffi J fil" :bordin~trir Dec). in genere & linea deficiendi,~ua ..

.fi ere .. aturafir irnmediata caufa defectus , & Deus mediara.red crearura no eft (olum immcdiara.Ied etiaprima caufa deficiedi.Sedjp tato dicitur Deus .non~mmedjate cognolcere mala videndoIe , (ed .medi.ate,id efl videndo creaturas, quia ve dicit D. Thorn,"r .cornra Gentil, cir.cap.z r .cognofcendo fe cO$Mfcitecii entia) it? quibus nate (imr effe pri. ."S u.atloIle's,qlIia. p riuationes opponfitu r formis crea-

,t.I.S, & Cequu?tur ad rerc~e,at~';·& fie deficiunr ab

ers, & 10 (ubletto vrdeficieme & fiibtrahente fe;i forma fiu~datut' lIlalurii ~ & priuaric . Ec ita cum ·!?eus :~tp'ri~cip.iunrdrif.ans res deatas)&; formi-

lis r,~r1{i~j~eowillas'/ cifrtatio etiam vidcQ~i opM~t'a'in~rUrn creaturarinn , licit rion caufet illa ~

q,ula t)rrdfitoru~ eadem eft ratio ,& fic cognofcendltl·bona.,ex confequeutiSc mcdiat~ dicitur co:.. g~orc.~re eotum oppolita,ri'onmediate caufariue ~ quaflltlflnat in mala, vrmediate caufans .fedmediar:t non fub!euando defeCtum, & relinquendo oppolitionem neganuam ~ ! quia vno oppofiro co- , gnito,aliud iti notefcit .EtficdicirS. Thorn, in pr~f. n art.lo.adt. quod fcienriaDeinon eftcau[a·rttati~ ~ ret!. ~ can r a boni , per q nedcognc rei.tur malum '; ~e.c'~~lum 0I;JponiturDeO',{ed eifethbus Dei,vt Ibl,drClt ad 3.qgod v-er6 6bijdttlrcbntra fundamc

tum nofl'ruIJl'facik Ieluitur , quia non eQde~ mo-

'd():applic~ripotefl: ille difeurfus J?e:0~ crearirris ~ Natn rei}JeCtu Dei nonpoffene p.lu!lklOiles, &ma" Ia immediare , & perfe ~d illurn reduci in cognofcendo-, nifiab illo parricrparent entiratem &'co~' gri(')(clb1ticatem , eo quod Deus non poteft relpe .. ·at! dkirUin '(e habere vtforruarminedian~ priuara pe:r r'I!':t'lu01;nequ'e vt'radix defea:~la illor~m;fed vrpnrnum ens, & Iub ratione enns; fiergo unrneai3te':ClClhtlnerer i1la,& pr~beret:eiscognorcibtJi", 'tatem;, 'jdclTercanfando" "anrcomm~nica!ldo cis ~quam entil'arem~flql'(id2tn [alum [ub rarioneen-

OS Cbnti~t~(! :pot~tl~&iini.l'iJal1l_ cort1o:uniwr,etl.i,o tJ Jentet~itlfertur quod'nullo modo connner .. At', !e.

to incre:1tlouis en alii r.atjo~potfuntemm-pnuanq-

.nes ,: [&t:hal3contineriin ,CfeatUra, not! ratione 'e'nrirms ~'l fed rarioaede fe8:lls quill dl ex:: nthilo j &.fic-teaud addus, cognolGibilitaiern :etiam fi :i dt':oltU'rtihtio habeant: :etttitatenl ,;·ted folumquia. :m ea;ftlilt defectiue &~ptiuniue •. v:e)refpellu_il.

Jius[e'habent-6p~litiue,:q1ilOU f1Bn'corric refJ;Jen'ttl.

;Dei~':" _~ I L' .-.I.~~t:_~f i', :.~ c",~ .: :": •

. , Di~ fetflmlD ,b6hul\'l' aeatun:' , pe~ ~ordinemael qUo'd"l'eHecUtJd:tUl cuius d=pendent'~' ~ cono ... tatiOile'rll ~t>guofctiritu'~m~a, ~(t.~abltus )' ,1t!ufol''''

. ' rna oppllfita 'efUan: tolh.pr1U~t10' ,:veI,maI11m,,' aut , ' nemo:~'f'Iec_to~hii.IUlD!~rdare ex D. !~Oltl~ "~Primi~:~C~j,~S>·,lUiUo,ap. 71, Cle. ex TO

. ' " ""[."

. j

Artic~IIII .

'contra Gent, infi'~e,' quod rnalicogn6fc!Jntllr p~r bona, ficut res per fuas definitiones.non Ileac con-

clufiones per rua principia. Quare Deus-non vritur ' b?DO create tan quam ratione formali ~autprinci~ PIO mantfellaure &: inferente mala J red vtirur bono ranqdam requifito & pofiro in dcfinitione mali

, vel ~quodependet t'3tio,& efienria mali, quecum q.ue ill~ fit.Efl: autem effenrialirer pertinens ad fpe C.Jf1ca.tlOn~ITl, & rarionern priuarionisSc mali , illud honumquo~riuat, non illud bonum in quo efl:. v~1 a qllO cauramur, lieu! ~citas eflencialiter Ipecificatur a vifu quo priuat , non ab animali in quo : eft, vel ~~ xgritll?ine~aut vulnere i guo caufarur •

Er Ita dicit S. Tliom.In r.dift. j6.qu;r{t. J. arc. I. " Quod priuati~ non cngnoftituT) mji per haDri'mil oppoji tum, fJ~C fJrlbitui Op{1tlllituf pTill~tiQ)llifi cii'caitiem firbieo:1iwl confiderata." Et in qu<i;[1.przCenti art.ro. air, ~il Deus 'cognofoinen'cbras plr I ucem . Et gerieralicerquod rna;" .Ium leu priuationern per fuumoppofirum cognor .. car.docet infceo'cic.contra Genr.& quodlib.eriam cit, Ratio 'vera fumitur ex diB:is,'qliia priuatio, & nialuinfpecificarur ex forma. oppofira qua:prinat, 'non aurem cx ru; .. ~eao inqu.odl vola quo caufarur, ergo ,mud l!ionum per qltE>ddHlin&~ ,&lp·eci. ficaciue cogtib[di:ur a Dee', (J6bet ciTe b6n Urn quo priuae, 'fiq'6fd~ml1Itl(lell:f~qtiotpe€jfii;:iiiuri& tii"< tlinguitu~; !AJtt.e'ed-:ptob:qUll1lQ"on~ t~w form a.

qtiamtblItqJriuAtio l:!aoetl{evf6biettlim) & cerminus ciiCaquod 'vc}i[4tur, & vfdi Ilihguetl.~V[laIIl . ~riuatioiiem, ab aHa,! ergtdc habet" vt Ipecillliatiuu talis pl'iuacio~is"; ~ fictlcpttteti qud~,h: i:Ci~a1i lpecifi ..

catur 'a·' Yi[(}r~ teiJ.~brZ' a Iuce , ~ & 'ClJ,\i:te:unque p ri:. u~tid:i forma 'l.ua.'priult ){}ui:l.dJ1!D~1atiter ad hoc tendit p[tiuatio~v.trollar fol'ffiall1~&::!deo ad talem , fiJrmamA~li';habinim tollendum :teqtii rim r [Ollis priuacio, ;h~ qupd'quaIis fuerit;furma; r'a;tis p riua- , t:iO e£fe·dd:5et,& Iicdiuerfaforma dilti'ngllit,& exi .. git diuerfain lirination~m., EtiddcH;b~irS;Thom. vbi fupra;,qlltld'mal.a ~ognolcUt1rlir;pt!l"'bonaiicut res lWr: fua9 ddhtiriOfies ;' quia: videticer bonum, quOi!JtO!1ltlff!: per'p'r1u.ttiCfneal';a.d Cpedficatriuiuit elus perti~bl &:ad ·ddtrutiortefu. :', Qf!?d' "~ro ex [(jbicift:0ill"q:u()eJlve1~:quo caujatur pnuano , & t'11aHfm ,ll'on forn aror.ran D cognofcehdl ip rllm.in de: (;ou/larqttia.:(ubiedum de fc efl-;jlldiffere;ns, ad ha, bendurn priuaciom:m,;vel [or.marn 'oppofirarn>quia vtriLl(que .eft capax , & ad.habendum hancvel ilJi ~tiuatidlle~~ autma1um.erg().e~ f~bic:~o, velca~ .. ta'tqtla!orwu"no!Jpot:e{HtUn1dl~~m&io;:& Ipeci- . fit"Ui 0 'p riuation is ~ Ii cat ex f 0 rmarrppofita , quia

, It:tcfolam d~tenninZte! pdtell: oolli per tal<:mpri~ iralli()nern,!..&lnoneil: indiffen:ri~ ad hanc v~1 ill am rriua.tioncrri .!.pcb ftc an d.1 m : & fie db· ado cogno [ tenm iUarn. determina~e, qlloduo.rhab:et' ihbie ..

o:nnl, , ,.:,,::,,"

~'Dtco fntitl V ctivh ~10[ell: Dellij 'CognOffere mala. [eu'Prittat'IOfiei[~ittHiumqu6d a..nCitho imelle8:n fortnantuf)i& C6gtl~ICtl1\turad modumellris rationis,ll'On d.rnen 'JiJells-rormat htfiu:fmadi entia, ra~io • Dis ex eo·q Ilrnhhles ptill .. ciolle ttUgno feat', Vl!l for .. lPat.lS ;lnofiiainteHcdu ,admodum;enris:'inli:lli_

gat .

I~ •

~,I.

~-at. him: pan fumitur e); V.Thom.in pt~(cDCi.i1r. 9. vbi ioq\~t, [):god qu.£cutlque (ytl! ill ~olCfllI:1Crealt1r~, Jiu~ aEtillJiljue pDffiu4 ,fitJf ill ~Ufl114 nt-nh111.rft • vel lri.,agifJ<ludl , wi qunwnqtte lt1od~ frglliftC4I1PI , Deus ~og"oftll. Et ti~ '(lgJlof~it' Deus !JtJ~qlm9ue nos opmarnur ,

. vel in1;gmamor, ergo C!.lIP nO~]l!1ag'f1tmur ,?uJra "e ntia rarioni,s , ~ prill;1tioPCs iptas , 3 I;: neg;tuqncs ad tr)odumfod$cOllcipiamu~ D~lls cognotcendo i;n.lginariones ip ras~cogno{'Jt pnuarrones 4 nobis format45 ildmo~ium entis rtltionis. Et rario manitilflifEmartt, qui a Dcusperfectiffime cognofcir aCtIlS uofl::os. & qu~cunqll~ imaginarnur, ergo eriam cognokic objet\"" taljp.m rmaginarionum If:llI;ODCepruum. nee enim PQt~n eognofc e re irnagjtJarjon~s ipfas di!l:infte, & in parriculari, n1fi cob'T1ol~t quid imaginemur & cogitI:0111S) tanqll:lI!1 obicctum ~ qllo~H: diflina:io, neceflano ergo fi jm.g(nar)JU,r pr.iu3ti ones admodum entis, fie Deus jlJas arringir, &: in tis priuationes cognofcit.

• Defecutld.t1 vcr o parte cocl.videri poflunr, qu£ di -,cioms in Lo~jGa:qua;-(t L2 .arr.vltim.vbi quefl, iflarn ~ra(huinll!S ,'.& refoluimus Deurn non formate -enria rationis.Ec qiridern quodnon fgil~,c:t illa pri. rno, & imrnediare Y"& non {upponmd.9 ab alia in~el1ettu eff~ form,aq.,COmmll(li~i\utlH)rUm Ientcn, o.£ia efl. Talis fl1i!Jl·f9rmiltiil;!)ni:.i~i'atjpni~ irnperfe¢hone!1l intrin(~·fPm.~ inu()Ju.i.t, "qu~~.i(l~elJjgi~llr 1<1 G uodn 911 ('It ens: ad ,j l.lll at'~~(s~n on en ~r;n f9.rm~~ ric .e!)[js r~~jMis [olum p~,~kq~o9 inteW.g~urn~4 ~aqQll~r .or;djoe_m'i.9. :f,liqpop em,qui~9Q!l~qpCl(~ .ji~ilejl,1t~l.li§l~~g"t~onelll.': ~,4'. Rr:ill;ltjO. ,ll~~ fin~ ta liq lI3. conoe •. r~~e. V~ I ordine -iu.r .h.allmuij ne .:i4 IVl'I-S !iuc ql)p ~riuac,6uejn qua fUl1d~ru:r j .a~lt a qU:o, ~ :£U(4tl1~, I\e~ dt po a) bile qaod.inte lIe~us exce da~ limites& ~~rll~ill~U [u~ ratiQni~·.fa:r~a,thi., ~obie~

. ~'1:j ad.quat! qt~ed~eJlens" iy,fluqlqU()dqu~ enirn in umUlllefi in~ll;gjbiJ~ in ql\a,ntuIPetl: ens , VQ~~ j.prutn.nihilJt~u.n:!.ga._tiO pure&. crude Iurnpra fine €UTI! Ii c()O:fdill3fjoJ1~ ,.a~tp~jn.ldj ne.adens.etl im,.po Jl: bi I eqtl odd n.rt;;U i gar~ u.__~~4 _("alp~J1 hoc np.ll ruf~ '1icir ad [orr:ll:l.tIQl'lem cntiS,J~ionjsJe.q r~qt!itir~r quodillud qlllj,d _ell: non ~~,&,dc (e. o~4j~~ro:pici~ ad. ~a~ qllo I"riu$t, jnt~lJj~rur in/e ~~nqQ:j,(JJ:.f~f:' rna qu~da[J1 alfidl:ns fiu>ie~ulJiI in quo ell ~ feuc~i conuenievnon tolurn l't cOnorahsobj~aum.quO!i mJlji:; vc.:enim_,negatiotedd.1tlw -ens radonis nOll. flltlicic ~tlQdcoghoi.Canoh 11 abl:lrioalkulUspofl-tiu.i tjUIl rr.illar" fed vt jnfor.alario-aiu;uiusJupiedi, ~.qu~ et1.~ i~:quodcondpiatq.q~C"r madum entj~ In (~~ aut per ,¥odum fo.r~ iilforman:rifi f4pie8:ib, OlU2SnO[l dir.c:tutens. fi&.um.Ji :t:0guit'ib non lillgit W etis t'j\Jodoon.dt ens,.&aicfu.potd),d~nQrnituld ~I)S ill ft;.fi ColLrtncogno[citu[ Vi: ablado ends, owr \'t q~du.ntllS, n~n ergo 'q ll:dj btl" ,ognitiJ} pri~" uacJOOls, 3IJt naganonis rc:ddit Wam ens rarjonls,. c:tiam Ii reddat ill-am !logon-am de:nQminationc -x t~io ltca,f!;d ilia cognirio qm: p r.iulj on~ COWlO!:' Cit tanqu~rn Ii ~rens, vel rt forma ali,qua politi:';. va, non quia ita iudicet, &aftirm<:t inteJlt'ttusju~ dicando, id eniro:effetJalfum, Ied,quil!ita 3pp~~ l1en dit I1eg~tionePJ ad jRnarf()rm~; &r~ PQfidtJ~,

Prime P artis .

• A .' \lnJe non exiglrur ad fcrmanoncru fl)!i$ ratioru# iudrcium intellectus , Jed ru~fici( appr;henfio J qua

, j d quod prm cll en~ ad inl:;l.,remis;..ondpapr,h!.et rd non attitmetur ~ Iicut Angelcm cQgnoii::lmus adfn l1ar rei corporez ~ Iicet non affum~ml.lS eSc &orpu.s. .

E.x ha&crgo fit, quodinrellectusdiiiinus non poteO: per Ie immediate Iormare entia rarioais J quia apprehenfio dinini rnrelledus non porefl efle de 01- liqua re , vel Obied:OnOll vr in Ie eft, & ad inflar e-. < jus quod non eft i quia inagl~um inc?a~eniens cJ!! .quod eo modo Deus apprehendar all quid ,quo no . poffir alii rm arj quod ita (e habeat Iicut apprehen.dit , hoc enim rnagnaimperfectio eft , fine dubio

~B . enim muLo perfedius eft, Gc[~mper apprehend, .. l'C obiethrm, quod pollit veiificari & alfumari de tali apprehenfione , quo,l"ira ftt,UClIF apprchen~li .. .1ur j D:o 1101tem attribuendum t,:(l quodperfectius dl, & negandom gu04 inJper.fed:ius., omnis ergo apprehenfio fi,ngells'audid:a, . & de qUa MEt"mari . non petell quod ira'fit; a ,pc·U.dl ren~Qucnd.a.

. 5fd diffirutltlltm faclt In prefenri , ~Ll.fqr(ll~re.di. .carur Deus ens rationis, & illi anrjbuere ddl~l~i .. .narionem entis ex eo quod videt & cognotcn 11·, Ia formari pofie • Er fir.argumenrum ~ quia negan

,110P porell quod Deus chgnofc:it aCi:uffi, quo unagjna!ll~r enus. fida,& tam mulra~ 6a!ua..:,;~ fouo Jas coguariones nollras , & omrua chnnzrrca qua:·

~. .djtta,·~rip[Fl vel cogitara l1m'r,aut Wg!I3..-1 potiunt ~ ~rgo:& ()ble8.a ip[" fie 6Cl:a,& fie ,ogI[arac,og[l?~ ,c;:,ic, implicar enim v l<i~ re actu m mt:~m cognotci~tllll101 comprehe nfine , f.Y;. non intellig« e.quidco .. :gitfm, leq nil}jl.~11l1~· ell etticere , '& torlUa:~ "ps ~~jonisquam I;pgnok:q: illud , CUIlI ~IU~d:!~1! non lit aliud qnarn cl)gr\o,ci, ~[go Deus cogriofcendo t;1Iille:ntjub aJio fi¢tadi~~ur fo rmare , & erficere

.jUa.. . < ••

~ H~: tl rgum~mu~ .nonnullos coegir concedere -quod Deus fi coguofcit entia rariunis ab. ~llo ~n .. tdIettu fitta & forrnara, eriarn per [uam .;og~l[l~ hem fornla~ iIla. eo ,quodwtum etle ,en[ls rca~lOtU& non cll aliud (luam obijci & C(gnoiCl ab mrelle ...

. du. ''''ndequo('Umque modo cogn(jic¥!fU',~ red .. dantur obiectiue cognira.reddorau r efl-Cra; r~~lOnlS. {iquidem Illud eorum ctfc qtlO dit;;4nrur~I)P";J f!.OP

~ etl: aliud quam cognofui. ·Alii l1ero.<Jui vald~ c'-'fu.: giunt' .cnncedc-rc: ,Dcum fot01are-ilta endafi{;tj[J~:; quia qt.~~unqlJerfia(o :ctiam.lic ())edj~'!=Jact,a 100":-,'

ge [c:mouc:ne!adl a.})OOi:quia t"mpedectlo,.dll ~le4 gantDeumcognpj'-efdni:iara.tJqni:sJn~ql.l;'nf~~ eta; neque vtfmibilia;, :auri~it' nd~ 1!-~:lJJ~lle~ humano.QL1od.(l·nc;t Ya<'!j}m:''z in; I ;pali,Ai':iW:~ 8. cap" ,. & alij.pra:[roi.mquc~dllc;urtrW~~jlilIW_I\~9 .'~ dedlldo e1: entibus t.ari(:)IV~PQ.ai,Qjh~~ls t:JP.ctJ!~~"';'~.: nim fi ,o~no(cit cntia r2rionis, qlia: a L1ubis ti"'~t.~!:,,·: .-rique ei:Jam cognolC-Cc,e~,·:qua: po!libJlia 1«l1t~e~, .. ' ri; h~c aurem no.nhabent aJiquud I1lf<: ~q\i ab104 , teU.eCtu humariQ; ql1ilAaUnO~ ,~ogrOt.~l,lIlmr<.-.,b.i en .. ergo(oJum habebunr elfe aa~ ¥. F~ mt!:~~ett~ ~~ ;i q~o a~u cogno-iCl.IIJtlJ~l?llf~l~u~~*t.'i-ogn~.$~.Ilt· • :j tut.aDeQ.~. ~[uotJnOl$Ut~'pJ_~f2I1 .. 91~ ~~~~l~ .

. 't.,:!t- gnoic*tt~ . I ,>'

" '.' \ .: 'f:i'

" .

Difp.XVIII.

Artie. II II.

goo{cit ilia elk poflibilia & fing;ibilia. ab intel!ecr\l. . 'fi non [alum obiedum reale, ad emus infl:at fi[lgitlli' . humane, de fado tamc:o.non ungi,ergo ilia habe-fed fiaionem ipiam , videre cnim [alum id quod

ban~c:JTe ~an Iolum perintellectum di~il.lUIll. pr~~ reale flI- in i Ita cognirione.Sc in ~bieao illo.ad cu ..

(errim qUla Deus cognofcit aCtll pofIibIlitatem eo- IUS mflar cogucrcuur ;;.1100 eft vidcre roru,n quod

rum.hec aurern poflibilitas ell merum figmentum. per illarn cogirarionern arringitur, Iiquidern artin-

ergof¢quitur quod Deus.efliciet re 1010 ensr3riO'-o grt pnuation,emivt ad inllar entis Ie habens.ec hoc

nis.Et conf. argumenro facto·de effe ccignito,llam tatum debet Deus cognofcere , quia de hoc tOtO'

Deus vere cognofcir il1a entia rationis) ergo ve- . ~abet iu~lc .. ;e, hoc ip fo quod iudicat , & dilcerntt

re denominar cognira ergo entia rarionis quia en~ . III am coglt:l.tloncm . '

enris rationis eft efle cognirum, Nee valet dicere i Qt!a tropt.7 omiiTa hac Ientenria ita dura I quod

quod (upponir iIlaiacca:,aut p()atbili~ fieri ab alia, Deus no cogoo[eat obiectu fiCtii.& ens rationis ab

& ita nondat illis eIfe prirno , & perle 1 red datum homine cogitarum, facilius te~J.dltlicuJtati, quod

fapponit ~quia Iic ~ullLls homo porret facere en til non omne cognofci teucognitum elle reddir ens id,

rationis,fupponit enirn illa, poifibilia fieri ab alia' quod non eil: ens, aut format, vel fingit illud in cITe.

homine , & deinde.quia cora jlla poJfibilitas entis B cnris rarionis, cogoofci enim denOUlIIIJ(¥((l deno- .

rarionis e.R rnerurn ngmentsm & nihil. ergo qui rninarioae excriuteca quornodocumqjncn cont1i •

.1cru apprcnenditillamp.o1fibilitatem, dicerur fa- wit ens rarionis in ratione eutis.quia hoc dl cornu

'~re Cns rationis, Alias rationes, ql1<1: cit.loco po~ ne end rc ali & rariouis, & ip!! etia ru:gariofli qua-

rnt Vazq.addncemus rradando de: idzis , & relpe- to in ratione tlegacionls arnngitur. Vnde eli Deus

il:ibus earum {uper i·1). 'erii licattingat,il;.l;i, Ii hoc (tJth.:crc~ vt furmar::tur

R4C .i1U100ret ijti. t..!.Yantum veto two rent in dir..; ~ns_ r~ti 0D:i6} no evade re t, opp olira Ieurcna .iLl qtlfJ.~;'

fuluenci.; ratione fa{l;a inoppofirum qua opprimu - llltedlr,rcd,qttod Deus 0.0 former entia rariours.ii-,

zur, quia fcil.Deus cognofcir acttls ncdros.quibus quide coguorcirpnuariones, &rc::JJ.tc illas c<,jglli~:

iingimus & formamus entia rationis, ergo & ipiil Us in efie priuarionis &. negatlOuib,lCrgo II futhGt::-~

obrecta raliii aCtuo.&: entia 6.;: forrriaracognofce- . ret quecumq.denominario coguru v~ d;~ett:L!.lr il-,

re debet, fiquide.cognofcir ad quid terminerur ille Ia entia rationis efle, hoc ipru quod habertnc 0 bij

cogitariones quia vane [unr,ergo & ipfarn vamrate ci,& coguofci ab inrelledli diuino etiii ptr modu

cogniei, feu vacuicarem vider, Nee [alii cognofcir priuouion.i~ redder#nr:urewiA ra~Qt)js} quou came..

illud reale ad cuius inflar non ens, & priuatio ali- Ceria oppofid Autbores ~e~r~,i~'1~~tu·r. Si~Qu a!

qU<t cognetcimr, v.g.quando tenebras cognofco ad go eLl quod non .co~fiJllt eoru ~jfe 10 <t,uocuq, co~

inltar nigredinis.quia Deus non (olum videt illlarn guo[d & in qU9cunq;o?ij£.i~f~4 9p'iA:9' fie C?~~(lr.~,

cogitation': t erminari ad nigredine, ted ad aliquid cuntu:,quo,d e;x.vi,cognlt:olUS~~n e.nqa a~clplUtut:,

priuatiuusn ad inflar nigredinis, na totum hoc eft vt en ria.quia.videlicet no e~s,:eogno\c!t~r,tah mo-

cbicdumillius cogitarionis ergo return hoc debet du Ilempe qU,aG ~«~ forma, YC;lqlS*ldt1S modo

<:Ire cognirurn a Deo.In hoc.inqui.quantum labo- pofiriuo fllbie~4 .. Er ql.ladiu ;ogniu9 no fie accipit

rer, videar qui ocio vacat P.Alarco hie rracc.a. dlC~ rllud non ens.nee fertur in illudhac rarione.no di-

3'C' 7·pertot 11 Mihi non nlppetit vrgcre arnplius 1';" cetur ~JlLldn6 ens bcneficio iutelleet:tas reddi ens,&:

tlont',vbi [olution€ no videe.Certe ratio ipia perfe fingi leu foq'pMj Vt ens. Q!!~r~ cOfin~kere ens ra-:-.

ira vrger.quod nofler explicarione non iudiget.To tionis vt f~6:u!JI yel faciendum ,abaLio vel vrponi-

tum r. rum in ~uo facimus illibmia. & ad quod no bile fic:ri(h,;!.:;c enim omnia ad ide pertinrnr)nec no-

adhiberur (olurio.noncfb quomodo Deus videndo ua addunt dittic!-.dt~)v<:J c,iicpgnorcere, auqji[~':

me nngen: renrbras adinf1:ilr aeris nigri, ipCciudi": putare de aanira entis r~ti~ni~;'noittiDgit,in exerci .

cer illam .apprchcnliCJnt: tff~ fiti:a, vere aurem rene rio nee format entia rationis.licer reddar illa de no

pr:l;S dle nrhi! JI1 re non colore nJgnlol: neque vr- nunanue coarura denominacione:d¢rinfec;j,.Ratio

gemLJs;quoll1odo i,melI~Ctus nollcr apprehendedo dl quia ide ~n reddi enria r~tiopis, per~o&lJitiS>n~'

Jelle,b,Js vt njgredin~, former ens rationis. Nihil D ~ rcddi co(ja fida, folii aute r~9di~ cnna ti<1~ i11~T~

JJ.oru' 'ngnm .. s,led illud rant6 'in(cJIe8.us nofler ali cognirioque fingl,t,& ilia Iola ~o~ni~io:~l)~it,qu:i:·,

.• RUO aCtu format entia rarionis.Sc fingn ea.quicfiq; modo fiEtitio qirca obicttUD,l prOqtdl~, Id <;{l qu~'

ad.os iJ,e fit~& quoITIQdOCUq;ld fiat,~ Deus int~l- ~ccil"it {~U apprehel1,d,it'obieCl;~ ~Ht,~tqu~QiLefl:,lta~

. ;igit obieCtllm fi8;il abiqa c~gitationc '. 9uldq~iq ~ no poilit a!iirm'l~e .q,:!od fit m.!A~ l~ quO?, ,~~~p~

{lean ~tjam jntelJl~atpt1U~tl~pe.s c:l!e ruQd, & tllJ prchwit,[ed cOgn.OfClt IdquQQ.1f,,:/ c.,~ ~I,lsra.qua het

j::ogitatiop~ e.("Fe haam~n~ enam ~,mtdhga~to;n fet ens, & nine diCirurens b(~~.~r;~().1u.t,ell;~~s.k4:

. j:l.Oc,a$:4c il1:tdhgit \'ere &: propile Id quod de fa- appreheJione,fed no qu~cug. app'reheIi9.t,alcpp:.~

~po fingitul'.abifio in~elkau) ~ ens fi,aU~l quo4 ilatbencfidu,(edilla qux t;lh·obi~B.:o cfi n(iJi'c ens'

:.:.,cx i1Ia~9gitatiolle r,eJult~, autelU~ Oblc8;u eft ; It tnbuinatione eotis, feldtngit &.fppni\c . .l~a, erg~ .

. ~nimho~lO totum hOI:; jq[eJ1~!¥[~~ indicat il,lu~ i:f- c:;ognitio gua: qih.iJ tribuit obiea'9)I~cf ;if)pt~hendi;~

k fiClUm,~uOmOQ9 not} llltcJhgIt D,ells ,qm Ctl~m. 4i~ a.lij o:iquut, allC pofilmt £l'ip.l.l~r~, v.d naturam!,

.Jpdi~# totnu2!Ilu,Q elTe: fiStlll_H>;& dl(~ernIt.lion Ita, tabs cotis tiCl:i [eruPltllr ,nihil fingic, ~ ie{lqnod ve· .

r ifl ~ h' fingltl No 0 rurnenill~9:oentdellnon"~tomAlciif~fia,l~ape..,.

·.·.~,·~,ro ,tI~~~~~~. ~I~~~~~(im. ·':iri~j,d~~~ rit.FiCl:a. a.utem ver~ cletcgere §<.J ap:pr¢bend(::re non

:;~'q>w:w, ,',".' fifi~\!~ ·obu:8.um Ilhus 'O~!tinoills!., . c;:fl: tin£,ere,. (~,d. v~t~ (;ognoicct~'Je·rg() l)eqU,e priui~

, . . . . " kgftlm

~._t·

.. '

,.,::-

Qyreft.XIII I.

,egiUnl entis eis tt"ibolrbelle,ficio inrelledlls ~ng.!',o. A tis.E: fi cverum eft quod qW,app re ~ endir ens rano

nis fa8:umab alio, v~l polJib~lc fier~~ ex ho~foltlm nornlind att:H.,fed quid ab a~o faau,ve1 fidll fit co~ gMfcJr aur quod poflir tim, non tan~en ~a:u pen. der,aur'farmainr ab ilIo iQ(ell~a:u,qul ~ola cognof . citc~poOeformari ab alt,o~Cu aurern inftarargumenrf oppo~~ii, quod alJas~ullu~ form~:et enna i'$tianis,quia iQPpomt poifibile efle ab alijsfic for-, ni;j,rj~ valae de l'ilibile argu~eRtu~n dt ~ qUJ~lJC~~

id llipponant,nOfl ramen quiformat ~?tla ratl?ru~J hocfolllITl apprehe adunt quod ab alijs pcilibile Iit

fieri rcl[aft3.4nt:,fi hoc enim Iolum apprehende-

rt;;n( ~uod Deus facie ill noflro,cotfu }_non ,fIngerent ill a'lcd'tl[erlUS'appr~h!:,lldullt lila no erma per mo dtIl~ entis & fie reddunt illa entia beneficio intel!e8u~, ~t'Ji~e~ poffibilitl!-S ipra lit fiaio, &: ~ihil ta .. men non (cmper apprebendirur i 113 poffibilitas , &:

i!lud nihil per modum encis , fed tantllnl, quo~ filt pofIibilc ratione porenne, g~;! fie pot~~ imagina-

ti ~ yel<!ppfe~enden9~ quodilla foffib~htas non fe habest 'd rnodum entis.Ied vert: fir quid nauru &

nlhil & rune Iiscr reddatur cogmra vt: in (e , Don 4;ne~ rcllditur ~oGnlta aJitcr quam ill [~~id eft ~l'

1J10~UItl '!leis. '

Crwollarl4 e~ diais •

E Xdl&is coUige primo) Deum non folom cogllQlc~re ma.1ii,& priuationes ratione (~filIJ-o C damenzi, tell. vr renenrfe tl: pane-fundament! ,l'~l lubieai,(~d vt in re fe habent.& vr formalizer relin

. quullt iubie&um priuarurn tali forma.ad 'l' vriq.vti

rur Dcus~& coguirione fupj~a:iJc vr habetis vel fuoti:i.lltis ~a~bl:i.tionern,prl!la,tion€, vel defca:u~, & cognmoue obiecti ipfius leu form~ vt abla~~)a qua' v_tiqjptJLJarioil1~ fpecificstQr. Ratio ell qUJ~ Deu,s ifitdlJgi~ ~e ilIi~ prruauonibus id 9u?d n~s ~mdl~~ gimlJs,& q\h!-Cj,ny:' ius. Nos aurern lOtelllgllll,lls 11

las non [ohim fLhidamen,aliter, & vt tenent Ie ex parte fuiJd:l?Jentlll e~er'i~m f~rmaliter yt rangunr forma .ab1ata,ergo Deus 14 em. r.ogoiO{~Jt.Nec po~

tell did, quod Deus cogqQj~it quidem PrJ~at1bne f.)fm~.JeIll, ~ f[l h~,f ed raI~li.me fllndamel'ltl. Contra euirn dMura: vr Cupd dtXlmus, non potef] cogno(~

ci Ipecjh~ariue~ dete.rtnin;l.tt ipia priuario.aut ~egatio,niil cogrura fo~m~qllal1l negat, ab hac enrm V ipeciJic,an.r kddlinguituf prju.:l:rio:e~go non (uffi-

cir ,o.gti~,rcere fundamemum,am: fubiedurn. H_?c,! ItDim dt 1l1dlJfercns ad hllbcndum,vel non h~bedu fppq~nd4~ ~el qpnfundandii p.~[la~ione, ~ .ad fun~

d andiul hAAc iie~ illamjdet~tminarur ~tltempencs formam tlega.t~iv ,g' vt fit ca'citas per vifum,fur· 'ii~as'p~raudit1Hll, t~l1ebrre per lucem. '

, Pi aellnmin.ttJOflibus e xrrln.rcCis • aut rd:ztionibus. ratlonhn:o,JIH:'i1: [pefia1is diffiCllltis, il1z enim de~ ~omin~tjl)qes po{fun~ cOl?nofci per fotrilasJ a ql " bus pr~utLl~Qnt. yt eQe virum per vifionf quatenus obie5tii V~delldo tangir; .... c aUte J11 obiedo ipfo)1ur re den{)!IIin~~a nihil p'ome ,fed extr~ manet~cognof dtur tlCUt c:J:tera qri~fllndant rCI~dpllem rationis o.uia real~ratcm rclationi dare non poiTuot', & ill .

Prima Pattis.

re I)ihit rUl1t , concipiuntur ramen i nobis, vtreI~ riones , &: non vt priuariones . Rdariooes auteI1l . fie concepre & £ietl: a Deo cognofcunrur Cogno[~ cendo cogirationern , qua: eas fingita {iCUt de rcU" quis enribus rationis dictum efi . ,

CGlIigitff1JeCfl~da. quomodo Deus cognefcar pe~"I cata . In his eOIID tria concurruut, (cil, rnaeerialis eniras peccati, id ell actus ilk qUQcomittirur, vel occafiouatur.Et hoc rnateriale cognofcirur d Deo Iicut reliqua entia p?lit~ua;lla prounale,& Ilib ~c: fQrm~li ratione ennrans, a Deo eft. Secnndo eft in p~ccaro p!'iuztio re alis ~ phy1i~,tum in ipfo a~1t inrrinfeee,qu,3.tCoHS vere & rea1lter caret re6hr.u .. dine ilk aEtus quamru quallt_u liber & volunrarius

B debcbathabere, tum in ipfo fubiecro, quod reddit prinarcm gratia,& re8:itudine {upernaturaii,& na.. faraH. Et hanc priuanonem cognorcit Deus ficut , reliquas • quia eadem ell ratio de ifta~ arq;de alijs quz cogno{cuntur:i Deo per ordinern ad formas quas eol lurn. Tettioinucnitur in peccaro rario de· fc8:~s feu prluarlonis Illoralis,quatenl!s l~iJ.d,tv~ Iuntaria dicitqUl: non meram & nudarn pJ'war:lOnC fed conrrarieratem ad re8irudinem regula.mquc rarionis , & rendentiarn ad obicdum diJfcnuQl ra .. doni cum priuarione adiunCta, vel fundara ~a~is ~ectitudinis. Er in hoc ef] diuertus mod us oplD"dl a~ pud TheoJogos ; an malitia i /Ja peccari vt moralis

malitia ell c6fiftat ill (ola priuarione.an in pofiti!:o refpefru,& tederia ad obitftii cii priustione adiu(t3,vel vt aliqui voliit in relatione rarionis.que ell: relario ditTonati:e ad lege, de quibus modo non dl:

traaindll)~ettitletcnimad 1.1 q.I8,ar.s,&q.7I: art.o. vbi communiter rractari foler in qua. formah. tate confitlar prcc arum quantum ad militia m<?ra- Iern qua confeituirur, & quomodo ibi intretprJllltio boni.an vt formalis ratio) &rdiqlia omnia vt: marerialiter Ie haberia.an priuario fit tanql1.a mo .. dus.an quid con{eCUtu,ratio vero moralis j Iii']:'> de: feehls (it poutina rendenna ad obie8:unl (r"c%.:aS! moralirer,fundans tatnen defeB:ii illurn.Sed quidquid{it4ehoc~in pra:-(emi (llf1iclt dicere,quoJ !?eccatfi.quanrum ad moralem maiiri a:,l11<'e fine prtua .. iicuc,<lll[ no collituitlJr formalirer.aut non corle.

rerur.vel modificatur,cogflofci a Oeo pt'f -?rdinem ad bO,nii 9Uo priLJat,fci," rec\iwdi,ne rat10~fs: I';< ~e: gulaqone qllf deberer I,~ elfe aall1.non qlllde IJrr~jl do reCtitudine in communi & vniuerfali rolfd'ed JB earriculari cit'c~ [~Iell1:~vel {alem materia huius,ve!

lUius virtutis,v.g. ter~peranti:r. vel iul1i"ir, qll~' ck~ , beret iq effc .&ui) (eclJndrim qllodconfideratu~,_yt actus libel' r;xies :i voluntltc ,jrca talem mat:en:l II' iie enirn tenebratllf dare iFi rcA:irudine qU~U1 rali$, rnat~da poftular., Et id,Q hanc malirial1l p r~ ea~,J patte quahabe~ ~efe¢hlm &; priuationem ~9U~,'/' ~a c6ghofcitLlr per op.po6r-ii bonum. in hO(; ('!JIm ':

,non facit diftillCtionerJ:I. p. Tho, de peccato.t<: de

aJijs priuari@uibus. Pro ea autem part-': qlla ad m!)-' talitaret? requi r~tu r,aliqliid t':?fi ti,(J~~r mod~' tendentta: ad obJdl::UfIl , C~OICK dltio~. . h ex parte entiq,tis fe tellet, ,~~' \/e,~"iQfatur ;.~r. ..' 'II. prout fUlldat defeuu:n & prnilt~n~m Cj~T ,:" ,oil

Difp.- XVIIl~

· -ipsu fUd~re defectiue.'p ordine ad bonn 0Pl?outu.'

SetlQbtyms 1 n~ allq~ nega.donesfunc I qua&; Deus non cognofcir per lliqua(ll rem crestam eis oppojiram, kdper tuarn eifentiam diuina.m, ergo dO~tlna rradira-vniuerfalirer non ell: veta. Anrec, prob.oam in primis negatio entisin creari imbibi-

~ur in qualibec crcacura quia non ell Deus)&: t3.[JIe

Jl~a negario non poreficognofc], Iliu pe r entitstern diuinarn.quia ~oll.it & negarillaru.Secundo.in quibutiiam negarionibus qlloe inueniutur in atrriburis diuirus.iicur vniras Dei dicit neganone diUIUorUS-) ~tt;rniras negarioue {ucceffiouis,& Iirniha.que nega.:io~es n_6 pOlfu~t ~ognofci, nill per ipfum Deli,

qtlla tunr tundata: 10 IprO.& llegant diuifionem vel, luc.ceill_o.llt: Dei. Tertio, ill irnpoffibilibus, lla Deus coguotcic aliqua effe Impoffibilia,vt' hominem elTe. Cllt1tl1~l, qu~ e.l~ ncgiltlopolfWiht a ns ~ <:,rgo videt hanc impoffibilieatern per {UUQl oppolitu, oppoli-

turn autern illius inlpOffibilitatis; -efr poflioilieas ~

ergo vidct Deus pOffipUiracehuius,quod ell homi.

nem efle ~quum,h~c aatem PQflibilitas non datur,

. imphcac enirn c;oncra.dia:ione, ergo Deus nonco~ guofcir per ilia, impouioilieacemcppofitam. lmoornnis pOllibilicas.L0gic~ qna-res dicuncur poJIil:li,.

les non ell: aliquid inrebus recepru & exiflens., (eci

fola non repugnaria obiljai'la.Qg_andocrgo Dells videt ncg:lrioocm alicuius pouiinliracis , videt negarionem alicuius non repugnance, qUI( in re non exitlit, Et cum videt negationern equi to Petro, vi~ . der quod ilta negario rl-!gat !{.t;ntica.cern, JelL1;OUuenicuriaur <.:qui ipri Petro. Hec autemconuenie- .

tia (eu idcnritas nihil eft.necrealirer inuenin po--:

· . tdl: , ergo non CQgaoiClt D~usilIlm ncgarionem. per Inurn OppOUtuU1 ,iJeH: pet identirazem equi cum Petro. COllf. quia alias Deus llunqua.n COgllQ~' [ceretnegJtiDn~s cognotcibilicate propria fed, aliena nernpe per forrnarn oppoticam , ergo CO~ ~ gno(cic iflas negariones li:cut Iloft::r inrelledus .; Icil. rer modum ends J &; fonn.r pofidu~ • ;

Sc,·tJlJai), in peceacH iuuenirur non iohtrn priua .. ; rio , fed contratieras ;tJ b ouurn morale, & ad I virtutern , 'ha:.; contrarieras , ell: ahquid potiti~, dum, ergo non .cognofcitur a Deo 6cut priusrio.

per (inim.oppoli.um '1 led vr aliquid poficiuum ,'. 0 ergo cognotcic ili;l.r11 per r~dl-la:i()n:!m ad (e; qllj'l-:

ell caufa ornnis p.)iititu. feu entis reaiis , Hoc au-

tern efl: abiurdum, quod Deuscauier & reducar ad

[e courrarieracern act bonum mo-ale , & ad legem {Ilam. Con], quia in PCCCJ.CO ell: aliqua fonnahras,

, . . ,qu:e ~lDOledlate opP9niq~r ,ir{i ,De? ' (ciI .. ~afi:):' ,iniurJ1" >_& offenCz ,n;lUl;JIl.h,," ratlooe pec-ca::um

· habet infini~atemt q~l!e'tc[cit exdigrtitate_per[o--_ I .. n~ offenizqua: ell Deus. e-rgo in ratil)lle;,Qffenlle.~ r cegnofaf dcb::t iII1!ll~dj~t2 ,..-er, ip[U!ll Ueum.: ..' .Ad I. rejp.neg:lIlQO ant("t. Ad. I.proba~:_dkl'_~ tRr quod negationes rriI"11cirerc('mfideradpof-

. foot:Prim.o, vt drdinanru[ ad wlJt:nda.flJ' & exriftoJ: guendam aJJqu,a ~opn.~ in ~Ji~F10 I i~b~ea,) .. ~~i;ii:' do:. vt ordinatu r ad_cldlingtlt:du & dl~uid~l1~u VtlU ",

~ab a1iil)~\,,,ci?n[eq)Jt~ti ad tol!enTdu illtq~ld n0£11

~I :,': ,~t.*J'~~f~f1;~dO~b-aliO,_Ct t~ltl(}·l!or~lt

1'1.' ~~lkt

~ - I - • ~

rJ .... ~:;_, .. ~ ..

."

negario coliderari,_ Vt purum nihil) & negans OfQw niafiue Deum flue crearuram, Primo modo D.ega~ tiones, vel priuaciones ,ognofclirur a Deo per for. rnasfibioppofiras, ab eis enim Jpe~i6,annir,qlJja cas tollum,& hOI;; modo dicirnusDeum nonpo{ft: eire formam, feu rem que Ipccificarpriuarionem ~ qu~a Deus a nulla priuarione poteft tolli & extin ..

. gUl in fe . Secundo modo non eft inconueuiens , quod ne~atio aliqua no vt toJ1~s. (ed vt dil1inglies & fep~ras ~ognolc a tur per ordinc ad Deum aquo fit: dlfhncho & feparano.ti cur euarn Parer non el t Filius) nee Spiritus San6i:us, idef] di ttinCtus ab illis, & hrcc negario cogno[cirur in ordiae ad 1110s. NO. loquitur de his negationibus ) quando ~a~timus

B Deum cognofcere negauones & priuationes per res crearas quas l1(:gat,& no per elfentia taam.ted Ioquimur de negscionibus dire&e ozdinaus ad defimenda & tollendam a.liquam formam) ita quod fpecificentur ab iila,& fic cji non derur neg ... cio ad defhuendii Deurn.bene rami adddh.uendii crearuram.poreli cognolci aliquauegaiio.vet prinario per creatura tanquarn per formam oppotira , non aurern perc{fcmia diuinarn, Cxterum illa negario Dei qU!E ex diihnctione ipfa creature a Deo oritur no tIt incouueniens quod cogl1olcacu!'perordi£1e ad Deurn , a quo dittingLlit & reparatcreacura no

C q~e~ detlruir.quia non ell: a!ill~ quam ipra dilti~,:, &10 a Dco vt ah extrerno. Terrio modo cognoicrrur negario per ordiuem ad CIlS incommuni, quia.

return negat tam crearum,'luam increaturn . ..Ad Je:CUMUli! pr~liatiolJem de negarione inuenra in artributis, Refp. in arrribuds non iuueniri aliquam negationernque toUat & ddl.-uarperfecti0ne!11 ali-, quam nr;satlo w:ro diuifionis , filcceiIionis, mutabrlitaris • &: czterarum imperfectionum coguofci poreit per ipfas imperfectiones neglca.-S & exclu-. Ias J. Deo tilsqllam per formam oppofiram , .

.Admtiam prab.ltRefp. qtlod irnpoifibiliras feu; negario poffibilitatis in eo, quod homo !Ie eqnus •. retpicic duplice m po1libj lirarc rn , alre;-a neg-at am, alcerarn ariirmara. Negat:1PQillbiIiras elt Foaibi~ Iitas identaris hominis cum equo, ariirmara pofli-

bilitas eft (uioppo{iti,ICil. quod homo-no tit c:quus, :;equi polkm euirn h:r proporinones; irnpoffibile dl hominem eRe cquum , p61fibiJe hornnern non

dreequult1~& po1libiHtatem hal1c-"ltirmata Deus cognotcir, quia.veruas dl- dcriuata.,a OeD, fciI.clittill8:io.& Ieparario ab cquo,qtJ:E cogno(ci~r f'!I:;t' hoc, quod DellS cbgno(cit horninemdiflingui ab equo~ &:CQgllllktndo di[linEtionevidet negarione e.uremorum,qu;J:_dil1ingumtIr.·Poffibiliratem ame ilIaOl nega~am De.us vider non 2.tti~gendo jp(am poffibili~a[em vt rcaIem, (ed~·t no,rcalt:m,n~c c;u .. iletem ,pOtdl :l.utei:n negatio:re:a.lis(td ell: rubieCt:o reafi conwmiens ) Degan: aliqu id nOli;rca1~) ficut_ hOlllo.noefl: chyma:ranec eit,ens ratiouis,& negati~ illiusveradt, fie negacio po1Iib;li<ansilht~s quod homo fitequus,eH neg;1do ;:JJir::uius pollibili~ .rari5 thiq1~ric~'& ide()"egat~. 'E~ cnin:btur quou Olnnis podibii~ras Logica dtaou repugniLia ,qmc non ell: aJiqufd,,:xifil!osl dicQ,qllodnon.clt nc(e:fle;

Gggg quod

Qg'c:eft~l~.IV~

J ~fitaJiqllid rnfl~ns farrnaJirer:l. f~~kq(t04LA

~,.,/. ~. dbieattle,id dl quod lit obi(~~ al1cr..Qll;S r~Il'" ri~.(uindIlNpug!Jatf.lc;~1l t &; 11.~ tl'St~tJop(J~'" bilirws en.0dgado aJicurus- realltarIs obietbue ini1lptlt~If¢f.t'U:c:iu"" CUlvdd7 quo ~g~tU~. E: adidqudddic:itu-ry quod ~;urn .tIdet ~egatron~ t''}UI

10 P¢tr61idet ]l<iUC e{lt: neg<ltJW.l~tu jQem:~tAtU,.le.Q GO"'lJefl~nt;<i' equi ipf; pf;,~oiH,e[p.n~ (:fh; ne.:eJ1~ q£!oE! q?~~O ali9~~ !~gat'to iWgnol.cltu~ COOil¢O!" rcatKuliubKGtO-j'id ~'iJeaUlrpt:r nega.J;l~"m:'o~ lle!1ieottt OPP€JVt~ rf:.ltfJ.la', ! ed ~~ ~~c:.nte~u:n :ip!illsfleg~ri(jn~s inhoc fublea_Oj~et jpf~~egatJo

per opPdil{'allliOr'ttJam tlegata V.l~4rUt, ncur negacio equi yitkWt pel' equum 'lU1iormanl!ga.;a,& £encbri pet lufO;l'HU q t.l~ dt form;; ne gaC:1, (~d qtf0d B tenebf1J~mu~n.iam ;le:~i; iflOlll(!S'ati9 cqui hornini ,

aut J lpi Iii Hm:. vi Q:eru~ p¢'r nr-ga.;jont:' [IJ). coffOC!nien~

ti<t lucisin Ikt~" [e~ pttcaQ{;i.9 & fUi1dllmenr~h ex iJUibu5 hoc fuai¢ttum habet ~a.r&l'e iHa' fo-rOla.

- ..4drmf. Rtfp. quoocogna{iet'e negari011cs &: mala., ,ognorcibilitat;¢ aIienaflat duplkiter. Vno modo ~(lgnordbihtate ahc»i ipfis ;;I.(tributa,& co" ftj'uenre ills in rariolletnti$ j \leJcognofdbilitate ali to;! ap ipfis coonataU~ qDt eA {Ollie io (mol oppo, Uta:, lillt fuadanl~)~4 aut !irbitca.Ab Jtla[eClJ1lda 110n po-lflJllf ~ino pr:tfdndery hegatioTle5 &; mala.qoandc CQg41-<)lCllI1W!' a. Deo. A pnmo t('ro IIlOGQ cognO[i;tHdi cug,1(Jitiliititatc aliena: :lblol-o lIiwr lJ!:i cognirio y '1'lia irnperfedio en ynl.lnl .

ad:f1ltacej~ls91JQd. J'jor}dhag*)Jc£~I;i:'. . C

Ad focullall:fJRei/). quod contrarieras mali rno-

ralis a i honU'1l vi rruti~ noll ell' l Deo, quia non eft contrarieras pure [fofidlla,ledpotidlJ~d;flPitllOf:l;

& f,rlu~:i,Jl)<:~n il1t • .fnlcce anexam habt:tl5 ti non

vt rarionern futfl.1dkn-£I~llcC'm VI: modum intriofe-

cum liC'lt Ql"icurb;l.s trifid;", Vndc il'U( non porell: p\'oceJel'e db: aliqn? p~iJ1ci~io atkrilUs.fidei '_ nill eriam p'·)kda.r obfcurieas , lea ncqu¢ conrraneras tnuraljSJ.lht:rtut~ , niti fit corua.dc ob hqua &pri~Ia[~b,-,"O. Verum ~aUlt'!ldl: quod -d qt~dr.ltali ,oLra;q3~e Je pofinuo habrtur tub ratione pr~~

cira pO~~I~llnon VI.i'l'O li.b ratiooe dete(ti)oG1 & vt fundae dckctu0'l7 c';Flfi~rawt j Dt'(l,vt redtiCtmn ad ie , ~ 'au~runJ J Ie , ficur dicitur de III atcriali pc:q:-:lti.&t;tmtate fiJb raricne entiraris., Neque h lC n\!ga.d p{)teJl a& hisqni matetiale peccati [lon D w.g1nr ctfd ~O,lla. iJlud.pmiEiuurtl, (j!lidguid lir) quoci w.conr,rat'!~ta.t~ tepcri.mr f di r:ordit ens ra;.iooJs,fed .lJqUJda p.:Ht~ replladcfk q~rqd habet n:t:elf,vio debet:1 ~ habe~. Ditf~ruuia i(l(Cr DoCtorcs trir;in iJlod !HmdllUllnpCrtillcat adfor'"

male pet.Gilu, an in:linu nWfteri~is.,. .& erfl:itacill.j t3.l1SU !"oO'Wl". Et: qui Q~r' e{fe:- fomlale ipfi attr.lt.

vt .J.th:5ItlQJ·aJi-$iclt,,.. jut qnod dl quali forma &:

WU6 nltll-ta lis dti :;atJs,nihi~ itJwnllctliemis tnue .. niunt,qlWd,brn: fa UTlll~ pe',cati,tm ll10ralitaris &; reortetJ3' 00 ;J)bit:~m. t.()ntr:lriad~)no fub ratrone pCJutiui \'&a, iir ;t·J)e.6.,.llOrJ (ubtJXionepblitiui dcfeChI(}ii'j&~[ fdu#~priuationell'), &; prout fu; c=oultiruit j-Kccsrum nOll qLlod prjll:uio ipla,. &: de .. t¢CJu~ fIt fortnahs ra.iO'Pl9ralj~ati&colltr~cdtk4

quitt(.tmoool' {ttl tooditio, vt il1epoliriuu~Ht[l pectus cell4k rui,z lit formalis rario 1 fiCut Gbft:'Qri~

Usm fitJe. Sed cit: hid1tiIlS in I. J.. -

.A.d "flf. refl" iUam forrn.llitatem iniuriar, & of~ :f~nr.'t opponi Deo mediate .. & Vt obiecto em} non in'i,lledii~1& vt; obie61o~d. Sicuttnim. tt:iligkl c6lit &honorac Denm ~ iu. peccarum otkndit ~ ~hdnOtat. Re1i3ioaVlteru r{:(picir Dcurn, vt obiedum cui orfeft culrurn IX honorem , ipfum .ameN1 Cllltnm\<t mareziarn qtIWl dirc'~te tt:lpicit ~ SilO peccarurn reJpi,il obidl:um malum morale f&/ t:.olltrariu Jcgi~ vt mareriarn &: obidturn di rettil ~ ipfum aurem D.tuDl vt obie8:ul1l cui fit offenfa , &J

.iqlloOUlcrrimnrvtt Ht'lt. Vnde non efl neceile , quod per ipflJt'n Demo cognofcarur ranquam pet iwmedia.cUD formam,&: rem cui opponitur. Quod

.i infh:S1qui.a pe.{j~a omnia rum contra lege Veil' & ab il1a.dtt'luaot,(ed Jet ~tt\tM eft ipJc Deus.ergo Deus p¢r [~ ipftim Gl1gnofCir peccscii. E t Jllmi1i .. rer dtft6ttlS nSt"t21es Pfr:id'tJS IUf2 arris.ficur qui .. libtc ar6f~ per fui attItIl'l coguo[cjt exorbirauas ab.arre .Et faltc: de ma.if',d()(ec S.Tha.oprOlii Deo

· (ecundil rationem comrnunern ill q.a, de verit.arc, 15. ad 4- & in l.difl.;li. q. r, srt.s. ergo lalte hoc

· ~ognokjr Deus pct_fuan..bonitatem.Re1p.peccata effe ,omra legem ~etnam, vt ell in Deo , mediate & remote; V( aurem en participatiue & paifiue ill nobis~& refpici d~btt ab 'plo. attu,fic cit contra [1-'

Iarnhnmediare & clirecte, hoc enim ell quod peecarum excludir ab ip(o aCtu, Icilicer rcCfiwciinem

· mea partkipabilem paiIiue a lq;e Dei.non ipfam

. legem fcmnaJcm..quaEcr1uS en in (Heme diuiua, Et fk:i01rl1fdia'3 priusno peccari ell ad formam Ieu rationern creacam ,id eft paffi.iam parricipar ione 1egis,qu2I ikbecut1aut potdt dk ill actu hbero re., guJatlilUdem dico de defectibos naturalibus refpelhurris & jdeot i <}til! eUin mente diuina vc re.;. guJa,in re autern artificiara vt in regufAto. Demas Io {ecundu ratione III cornmunern ref? ex D. Tho. Jococir. oon opponi bono prour ell i!,l Dco determinare , & ad.rp fUn! Deii perrinee in te, Ied Iecun-: dum cornmsncm ranonern boni, Vndc immediate. oppofitum malo in curnmuni efl bonum in C01l11.l"':

", ni7ill 'luo inuoluirur Deus in confl»o, & rations: rei comm(;lois, non vt eft parriculare bonurrr in [e. \

,

. P0ftri.t~ iI}eu_(rIl1er!<fIUT Dem "~C4 IWg,qlion~s •

• l_

D 1 C Oqltartri, Deus cogno(dt mala} &; pri .. -~ uationes DOl} folUI11 aCtu-, & jQdicio diOeo-o~ [us ~ auttltg:ltiuo atlo, kdetiam iudiciu po6.thto-: a;[cmfWlquando Tel'itatenl'ln iJlis-inll.cnic ;qihs db: capaxved,& perftfti tltSeCus. Eft cOtra Vazq.d!{pJ 61~ Up.l. & Arrub.aJ difp. 3+ 6tp.~. qui!Qqtllwr .~ de, c(lgnirione rapra:Lbltante negarion:snon. ptlr: ':,~ nmcillm ~!ltis raciorUs :t tiCUt tidet DellS i lfasl'~ :;.s"· MQ:ntal'i in noarO' in~Uea~ 1 &ficpofit.af~;t. .ffi:rtfuporcm dicere ,; 'lul)drlonens in !tall'tu'inul;..

l~EtueJl: ellS riUiona t ted Ioqtlit'.nrde~ogniti<il"f:· Inc neg_atiomulJ- feQIU\~f¢- Vt i~Uf4n ~~,~,~

, ._. ~ .:-,."

• ~~~"\L • ,~_

Difp.XVIII.:

Qta ratione Deus non cognotcie oegationes ad modum entis ~ non folum iudicande, id enim dfet manifefia faltiras , qua ratione, nee eriam nos for. marnus entia ration is , fie enim formatio illerurn

. effec falfitas , fed nee enam apprehendendo non ens pcr modum entis, quia eft apprehenrio imperfecta , vr pore non (ecundum ilIud quod obieda habenr, fed Bfta adinflar alrerins,

Nibdgmiulls opportet difcernere pofitiufi atfenfsm a poiiriua apprehenfione.Ieu rep refenradone , quaaliguod obiedwm tanquam quid pofirinum, & tanquarn ens apprehendirur , & Iic reddimr ens racionis , quia vellrtur in reprafentatione & COD~ cepcu enticare quam non habet , ficut Rex in trag;edia dicuur Rex flaus &: repretenrarus, Differt aute pofitiuus affenlus a tali pofitiua reprzfentat1('l1C vettrenre neganonem enrirate, quia alfenfus importat deterrninarionem il1tellea:us~& adhefionem circa aliquid fibi propofirum per modum veri rudicadi , Iicut diilenfus auerfionern &. derenninanonem oppotiracu, reprefentatio autem a.ppre .. henfiua nibil de Ilia dererminarione ~ vel adhelione dicir , fed Ioh.rn maniteflationem per modum reprefenrauo.us.oc cognitionis fa.cra.m, Et in hac p i1 rte valde hallucinatu r i'. Alarco traCt .a.de f cieria Dei dup.]. cap+l1um. 5. dum (;X Vazq.S; alijs Authorro.is docer, quod cognotci pro pofitionem per alfenlliB1 efl cognotcere propotitione efle veram.id Lit predicatum conuerure fubiecto.fiue ftt propotirio atfirrnas.Iine negas. Cognolci vero per duIenium (fr cogxotci propofinonern efle fall am • Pallirur in hoc, qiua bene llat aliquem cognofcere

. propofitionem efle veram , & ramen non ajr~nciri illi, led fulpedl!re indicium , vel auertere.S; firnili,rcrcugnolcere elf.:: faJfarn, &; no diflenriri, pr~fer~ tim quado OOf} cognoicitur per euideuna veriras ~ led (olurn credibrluas.vel rroba.bj[i~as rei.Et quado cognoicirur euidenrer.v.g. per demofl:ratione ~ licerno PO!ilt inrellectus direde iutpendere iudicifi circa cocl.aione poficrs pra:milhs, pote ~ tame indneae auerti a volunrace, vt coniideret ahud,'&; nou ferat iudiciurn, leu non eliciar arlenfirm, Ergo alko.iri non dt precise cogno[cereveritarem; imo ornnis atienius debet lupl'0nete cogllita, .lell repr:t:icntat.am verrracern. quia-cadre IUpcr vcrttatern c<Jgrutalo,&propo6tamfiblJL~g? ~ognolcere veriracern norrelt formalirer aJferturJ, ied prebere

id l uper gllOdcada.r"aiTenfus. "

Hoc fUpp".ftl0 dlCirous quod cogmtl? '. feu apprehen lio nil gacionum:. :& repn:e(~nt~tlO In Deo, vel earnm verirarum·qu<f ex negarlofllbus J~rmatu[', fiCllt ehymoe,ra njbil·elfe)~t idflliiu~bi~ dIe iil mUll: do, Ant1t hnltum.non exIliere, Chl'litu peccare no polre~&timi'lia, rep rll! ientanwr. cognoh:aj':ltUr,{c:~

. ' appreheRduntur a J?eo n?nadm~umentlS,~ reI

,.~;: pofitiu::I!e.x parte rCl C?gOlroe,quafi JP(~ne~a~II:" ac~

,.;, cipJ.awr ,vt forOlaaiticlcns,& pont:~s 1U iublett(_), quod n.on ~ab€t.in I,e, (ed appre~endl[Ur vt ablatio & ddhrl,ltl6 fortna! oppoutJ: '. ita vt per formam opP()fi~ll>ta,!quamper aliqUld c0I!-0taturn, vel

. ~.;qtWtf~rdiJi;u1lI' ,_ Deus wgno{Ca,f , non vt

t. ~ .. ',' .. Yfk·

.: ~~ .~.; Artic. IY~

A ifu,rmam afficienrem feu ponentetnaliquid inJu ... ble8:o; Et hoc'conilat ex [upradiCbs, quia Deus . non cognofcic formando per feimmediate ens ra'tionis , & hoc probant argumenta P, Arrubal loco .fup. cit. cap. 4. ad hoc enim tendunt vt oftendant

. Deum non formate entia rarionis. Et multo mi-:o nus in hoc [en 10. poteft Deus habere affenfum illius negationis cognite adrnodum enris , quafi iudicaret effe ens " hoc enim effet aperra ralfiras', quod nee nos faclmus, quando aliqua fingimus fine fal~[at,e. Cret:ru,m negari non pGteft , quod mnlca

III hIS negatlombus Deus iudiccz pofinuo aJfenfu , (~cl1ndl1m 9uod aflenfus opponirur diili:n{ui. Ra ... no cO: manifefla > quia muka Deus vider vere dici •

B de ~is negationibus etiarn cogniris non adrnodum entis.Ied vt negant oppofirani formam. & illis veritatibus Deus debet atlenriri , non vera diflenriri, quia Deus nullam refpuit veritatem.ted ornnis verirans Aurhor ell.Nam v, g, ifiapropo!ltlO cl1vera, caciras ef] priuacio viliis, & non auditus, C%:cLtas non eft: in Petro videnre , renebre font in aere abfente Sole) & innumerabiha alra, qU:J! de ncgationibus dicunrur , quibus non poreit Deus diflentiri nee nos, quia Iunr vera, & non [;l!:a, crgo capacia affentus non diJfen(us, ergo debet ;tljenriri ilIo poniriuo aJfenfu , qui opponirur duienfui, non ea poficiua apprehenfione, qua per modum potirillre forma: ucgaeioues coguorcuruur ,

Vnae noll et] needle adducere , &Jolllere oppo~

C fttum fundam.encurn , quia Iolum a:quillOcatd:!. pofitiuo atf~ nfu iudrcante & formante non 10:115 ad-. 'madam enris, quod nos Fatemur non dari, rionramen.probar non dati pofitiuumaffeufiim circa ll-~ las.veriraees prour oppoeirur dJlrenfui, fie euirn: conflat Deum nO diflentiri multis verita.ibus ne-.

gationii,lieet non cognitis admodu enris , led vr ill. . re inueniuntnr prout .connorant forma oppolirarn toUeclo,&: negado ea .~i dicirur pofinuus aficnIus-quia opponitur ditsetui, n&quia admodii enris formet rem apprehenrarn.pouus cnnn iHa. formario perciner ad apprebtofi:me antec~~cotem iudicium , quam ad ipfum aileolum gIll luppolllt Ior-: maturn , & repretenrarurn id luper quod cadit .•. ..

Seium circa negationes, vel pricanones.quz ar-: tingunturper (cienriam vitionis , & ramen In le no.· habe or poliriuarn e xiH:enciam , eft aduerrendum-

D quod ad vifionern illarumnon Cuilicitvidcre for:ma oppotiram qua priuanr, I~d edam lilbieei:L: in quo exercent prinarionern illius , & 10 ordrn!;; ad quod indiuiduantur. LIC;et eniflllpecificatio priuarionis; [umatur 1 forma quam tGllie, & ita qUidditas; &. [pedes eius attingttpoili[ per [Ob,Ill formam OPA pollraLll, tam en indinidqatio, & exerCitium.fdrm:e, . ablara:,per quod cognofelrur eius extfh:ntia,ld eH:~ ablatio exil1enria: orpo{itx, vt atficiens lubie8:um, cogno[cl non poreft,mfi per ordmem ad IUbleGtii:. & non [olum ad formam oppoiitam. E.c qUia hoG~ quodinfubietl:o inuenitur ,. non p'otclr detiao..;, dati, ni(J veJ Dco oriliuante ,feil approbante,veh permi[(ente, opportef quod _taliumpriuatio[utlll; exercitiullI, & conllenientJ;a.tie tJ.ttQ m iubi~o if

Gggg 2 cogno~

Q!leB:. XIIII~

a:>gnoli:awr, ,.el pet fCicntiam approbatiomsdi iitaliquid pertinens ad p()!Ilali£a:em ~ aut natur'~ Jern priUationem-~ve1 pcroppoqnzm GU8d ellpe~ tniJfic:difint mala. clllp~. Yndc.m{e.rtur quod qua, .. do fot1Jlle aIiqll~ in re ~xiRrutt,~ monell. nC:Ctlife a.~ . riagere fcienria vifiolllS negatlones ralls focm~.Ul re exilltntis, Be: fie negationurn e~I1lentl ~ J ~ lilt' euiriouon fiuruttIr ex eo J ,)(100 cxlflat alicubi folio . {otrna(lpp06ta. .. fed potius (:1:: eo.quod non CXlilat in fubieCto : & negatic:mes qll~ ill Iubiedo nO,11 runt, non v-identur. .Alias omnia peccara p;)lfibl':' Iia lIiderCllcur iCicntia vifionis ~ quia negaatur & t'xcludumut a gratia exillente in Ole •

VLtimP exhis qll~S.O.determihat art. Il. conflat per fciemia Li OIpli cis Inrelligenrie cognofci a Deo infinitas cteaturas, tam filblbu~' zias, quam accidentia. Pet (,ientiam aurem viuo--

nis, vider Deus infiniram rubfiaotiam qua: eft ir[e •. :fed !lOD infinitas fubftanrias creatas, quia nunqul c:xHl:ent) necde faao cresra funr, aut creabunrur,

fed omnia in numero , pondere , & menfura fiunr, CogoO{dtt3men infinita accidenna ~ qnia per tt}eam orternitatem durabunr A0il:e!i & homiof's, qui varies conceptus & aa.us eliciant , & fie erunt C infiniti ) &:: has omnes Deus cognofcic fimul

ex patte cogaofcenris , fucceffiue ex parte homi .. · num.

Q,[OG fi e:t hoc inferarur.quomodo Ii il1finit% cogitariones erunr Iucceffiue in rota a:ternitate j &:

ilia: lam danmr firnul in O1:te!Jutate coexiflenres Deo, non ~ri ficerur quod datur infinitum ac9:u caregoremarice , Iiquidern in eerernitate funt fimul J qlU!:: (ucceJIl ue erunt in heatis, Ex hoc autcm rur-

fus eneruarur illud principiu, quo probat D. Tho.

in hac 1· par. q. 7. art. 4- non dari infinitum ill numero , quia infinitum non patel} cadere {ub vnica iritenrione producenris , & eadem modo quod lib.

I 2.. art. z. ad J. docer infinitum non repugaarc ftmul produci ex parte porenrie Dei J qll~ eria infinira ell: ~ fed ~x modo producendi quia infinitum D non potef] e;lfe aliquid fOrtnatuul per ideas dimpas, &perinteotionem Dei.Siaurempoflimt om-

nia elfe in ttetnitate ~ iam cadunt omnia rub vni ..

ca. a8:ione Dei,& confequenrerfub vnica inrenrio-

rie &fornutione cadere poflbnr. Sed refp, quod. :ticur dicirD. Thorn. quodl. cit. quod nO. repugnar. jnfinitulIl ex parte pocentie facientis, fed ex modo . fa.ciendi ,ira dicimus quod non repugnant infinita {tmuJ ex parte Dei, fed ex parte rei faa:r~ ficurpa-

ret quod 111 jl\telleti:u Dei SlIt fimul infinira.Sc aCtio

Dei ad infinira refpicit, fimilieer ztemiras infini-

ta ambit > qaein (c, & in propria menturafeuex patte rei faCbt pailiuc J &: in propria menfuranon {untfin:lUl, Iedfuccefliue , arque ita efi'e fimul in ;OatetlJftate, non eft effe fimul fimpticiter, fed ex·' F3rte Dei, tlleQrUr~ infillitz , qnz ambit fimul omnia., ~ fucceuue funt in tempore, & ita fi ..

A mnlras exp4~te ~~emlitatis non f.acitinliflk~ eJfl· ~mu~ in tempore •. Non expuguanr aurern quod l~~tum~QI}tiQeatur in aliquo nnito paXlttt.J1tC, . qw.ameo centinetnr modo.finiro , & mukominus quod contineamr in al:i.quo infinite pf~exi(hmt~ . Iicut exDei potentia- ). intelleClus vel a:teroit'l~, qua: omnia {uc<;:c1li.ua.roodo immutabili contlnet .' Sed efbinconueniens qued vnica & dererminara iutentione fianr ioioita,fimul in iuapropria menfura , & non in alique priori conrenta , qui~Ji' intemionon habet mde determinal'i90em.lumal1 ex parte rei faa~" necquornodu iub vno fine determisaro includaarur ~i fit finis proximus, &

creatus , Videwwrqua: dicimus 3. Phyi: q. 15. art. z e . circa finem , &; arc. 3. ad. 4.

B

DIS P V rAT .I Q _ XXX.

De ftietztu fotflYorum dbftlqtt ex;. jlffltiwn •

ART I C V L V S I.

Proponitur tLffiCII/tlls de ra~ione flrm.di cog11fJfiend. jtltUfll ex p.trt~ Dei r. .

!l:!!.!dllm prMfOtilllJa •

Q~ID norninefumri inrelligendum fit, &; til quo ~otfnalis futuritioOIS confiiiat , quidam nnnis anxie quarunr , eiufque dirhcultarem exaggerant. Alij eriam conternnunr, &: (QPponuntpotius quam explicant , Tora veto dif.. ficukas eft: in explicando quid futuririo in ipr;~ re futura addac , quo pofIibilit~em euincaz , & extra Ilmites rei pure l'offiailis excraharur ad futuri~ tionis ftarum , an fit per qliquaro habirudinem rei ipft addirarn J an per aliquid. rea1e vel rarionis, &; quid illud fit.

~u.tm'um ,dupHciter [umitul'. Vila modo pro fu .. tunnone In caufa, qua: ncn efe aliud quam ordo & inelinario cauiarum ad producendum al iquem effedurn , AliI;) modo pro futurit;.ione in ef~ feau. ' idettpro exitu feu euentu ipfius.rei nondumm re potiro. Conflae lu:cdiftintio ex D. Tho. 9· r z , deverit._ artie. ~O. in corp; & ad 7' & S. & IOq.6.de verrr. art. r, ~q.~.d¢ verit, 3.l1'.ll~ ad 9. vbi ponit aliqWl futura Iciri ·01 Deo , qua::· non erunt fut,I,IN', Icil, i~ dfe~q, [llnnam~n fu- . rura Iolum in online catIfarum ~ &h~c ~~~tuJ;' . a nobis futura conditio~ta, de qutbl;l~clj.rp. Ceq. ~iatarnt:o.j:un ~liqL10 modo exeunt ~ lines pure

. po1Iibilium, eti~m fururitionem eerurn hie conii- ",: de ramus.Igitur furursic in canfis facile e~pli~i-tur quid fit fcil.ordo ipfe,&difpofitio cauiatum ~ quia .'.' inclinanrur d~f~ ikletfecms ~~!iS; veLtales produ~ cendos,qua ratioo~ 19qwtur P~ilof. d~tuliPto Cllill,: dicit 1. 4e ~cne~~ •. iextu 6+;lttl~ f~~i~;'\:: ....

Difput, XIX~

lere non inude,,id ctHutums in ~fal~ impeditur irr.::i cedere, Et ~t D. Thorn, aduertit J()Co cit. ex queft, 11. de verrtate : ~tunqtU l'irtm creata 1Mn ~ t£fi cngnoftere funm~ info ;pjs immeruatt ~ red fllum fertur cognitio de jatllfU in ;pJum fJfdi1ten. tauJ.trurn. jicmmcaicus flcundum hoc dicitur fotlfT4m W1hTtellJ prdlftire il1 qllamum [cit "4turaJ~ ptJncipia eje orMllata aIL defectum mati«: 19iror futuririo in caufa eO: ordo ClUra!', & dif[>ofitio inclinans ad produ, cendum etrettus potius quam non producendum, ficut poBibilitas rerum in caufa non eO: a.1iud quam caufa , vt potens prcducere Illos line alia dererrninatione ~ vel difpofitlone inclinanre , vt de fa61:Q producar .

.At vero fururitio ex parte ipforum effcctunm , feu obiectorurn ditticilius explicarur , ficut edam pouioihras obiectiua ex parte rerum faciendarum l quid videlicet addat [upr.l ipfam eotita.Ce~ vel poflibiluacern tucuricio • <;onfiftit enim futuritio timpuciter , & in rigore inipfaexiftecia rei pro aliqua duratione,{eu dliferentia tef'ons cum neganone in.:.a:pullois. tC dieo cum negatione in czp-o rictus, quia per hoc ddl:loguirur i prz{enti.& praterito -P r:;r;:! en s eni m inceprionem habet, vel habuit cum contcruanone exiitentiz (u:t'~ prltceritum etia inceptionem habuit fine conferuarione exillenrie, qUIa tranjijt • Fururum vero dicit exiftenriam, neque iocepca.n, neq -e conferaatam, aur durantem , Et fie in reb us creaus exifbentia 3:nte inczptionem

,eft futun.io , Ad hJC vero non requiritur , quod in,ipta re futura detur alqua. realiras , vel rnutario realis lllpra fbnnn porfibiutatis ; hoc enim impof-.' fibih: ell: cum nulla debo, vel muracio exercearur ' ei rca rem portib.iern. vt trareat ex flatu poilibiliratis ad itacurn f.uuricionis.Alioquia fi aliquid exercererur.ram ahqiud mcapitlet in tali re. & ftc non efr~[ durarioturura leu t:xltlemia I pro aliqna differenua remporis ante ruceptionem . Dixi autern in eo coniiflcre futuritionem fimpliciter s-Sc in rigore talern , q.iia LOqi.l,J[ de futuro quo ad effe ~ & productionem , quo I ell: rimplicirer. futurum ., non de tucuro !()lum quoad conrinuacionem , & perieuerannaru , ticut ego, qui iam hodie exiilo, dicor eras Iuturus , id en perfeuerarurus , 110n fu rurus timphcuer , QllOd aurern Iimpliciter f uturum dicicur , per ill os duos cooce.l?tas pr;rfci~e con1iltuimf, ICi1. quod dicatexill:enoaIll pro ali-

. qua duranone cum negauone mceptionis. Et hoc , patet, quia res filb his duobus con~epn~us non . :menfuracur pra:rerito) aut prre[ent:r, gUla non .. , 'dum inc::tpit ,nec ~~an(jjt. Nee e~ Pt.lrI~ poffi~i1e,

quia IffipOrtat exIlleotiam pro altql1a duranone

" futeeffiua, ergo cllfutqrull1. ,

i Si auttfn roges; vbi eft ha:c exiflel1tia, & h~.c "' _ ~ negatio ine:Eptionis, a<lt a qua _fonn~ fir calis ,~ , denominatio ! Reipon. hanc cxdlentJam actu

, , in re non dre, fed fore) Idetlq!le fubieCtum aftu

.~. non haber, fed habebit. ~icut auterrl:.ombli.s exifl'entia heet <Ie faap fit przfens) & erliclat alt~ :. 'quod [u~ie'all~, ~eriuatur tamen~ & d.e~nd,et •. ~~;Jtiuta!: a9\l1~. res proliucltllr, lta eXlf ..

, . ~ .' ..

Artic. I.~'

,.. "1'!111

AI .• tle~ia furora. ~um cr~a~a fit) '&i ·ilatu poffibili .. -r ' ' tans ad fururiricnem Ita ~raa~eat, quod poruifler ~ non rranfire ( mulra enrm aha manfernnr in fla-

tu pure potlibilirads , qua nuuquam erunt ) ita exifl:c;ntia, vr futura depender , & Iumit de nominarionern a caufis (U~ futuririonis , :l. quibus ' ~abet denominari extra Ilarum pur~ polllbiltta- ' ns j .hoc enim , qeod eft rem aliquam , verbi gratla AntichrHblIIl non eile relicturn in flam pu.ra pOflibilit3J:is Iicut alia: malta: creature , qua:

Iolurn funr poffibiles, fine dubre oauiam habet. Ca~ ~L1teI? i(l:~, vel Iunt caurz Iecunde creare, velcaula pnma , Caufe create pede folx non Iufficiunr extrahere res omnes , flaeu poifibilieacis per [e ipfas , turn quia rnultee res per creario-

B nern extrahunrur , qu.e a caufis creatis ernanare non potlunr , tum quia ipla: cautoe create ex~rahi edam indigent a pura poilibilhare, 9u~ creatu.ra: fllt;tt; cum, quia plures d.ufre ex iflis funt irnpedihiles , & contingentes , &:. fi ql.l<l.: neceffario operanrur , id habenr a Dw,· ac dependenter ab ipfo , qul Iolus immurapi. .lieer ) & cum infa11ibiJirate operarur . ~are futuririo rerum fimphcicer efl: dcnorruaarin ,1ibera in creacuns ana a volunrare , & dijpoIirione hbera Dei J ira, vr Iicuc res dicunrur pofiibiles abfolute denominanone fumpta apotentia diuina 1 ita futur.r dicunrur ilire res potius , quam iIla: , extraa:~que .i mafla pombiliurn ex: mera , & libera Dei volunrarc , qui

C~ fie illas defliuauit, vteJ1"em, Iicut ipfas crearuras ad luos fines. Nee res lita maiorern petit rpecll~

lacrouem.' ,

Hoc JUPl'Dfilf) vt ad difficultarem propofiram ac .. cedamus, fupponendum eft.ranquam fide (atlci~ tUtTI Deum futura quaarurncuuque couringcuria cerro cognofcere , Nam bmw pr·i,iCf!ria: tal habet D,- 11StejlesquDt PrOpbelJl5 lvt[cire dixit Terrull.x.contra Marcionem cap. 5. iQque rnaxime diuinirarern Dei oflendit , iuxd illud Ifai. 41. .A1l11UJJtwte qU& • velllur~ jimi;n futurum, & fiiefl1tls quiadyeflis pos: Et pan. 2. dicirur , Eft Dem ill C&lo~·etlell1lJl1}!)'fiel'iaqtj; illdi~auit t~bi) quo! vetuur« jimt in nMJij]imir tempDTibus • Pfalm, J 3 8. OmlJes vias mees pr&uidif/i. EC€e Do- , mine ttlcngl10uifli amnia 1IDllijJilIM ~ &. anriqua. Sari-

o. enr- 3. Scit pr.tterita, 6- de fUlrlfU 4tzmat, figna} & f1I(mflra foit a1Jteqtldm fomt. Bt Ecde~al1. 23" Domitlf) D~o etne quam aeemar omnia [aut lfgmta. Ratio ve r6 ) manifeita eft. quia. res efle fumras eit veriras crcata maximc a Deo dep'!ndens,& abeius vohm • tate, & prou1demia, qui ex tota tnalfa poflibilium/ qllas voluiecreauir, & cis fl:atuit dare e{[e .. quas voluit reliqllit. & contra> ant pnI'ter eius voluntatem nihil dl: fllturUm,llCllt ree exifiens ~ ergo, necelfe ell, quod ab ipio futura omniafim cogni~, ta {leut, &: direcl:a, & proui(a. .

Dijficultas eft in explicanda ratione 1 & modo~ ;. quo Deus fmura illa cognofcit pr~rercim~ qu~ cPo;-: tingenria fum, &: ad vrrum!ibet £C: habem. Et., eil difficultas tum ex parte ip!illS Pej qui modo: infallib~li debet e~ atdngere fille l~fione con;:in ... ;

senuOl!

~rialieohim;& fie diflicoJtas ift.. i[l quo_tnedio)~; A· Jccundulh qua rationem videat Deus j{ta ?~termt~ nazionem futuri ad vnsm partem,cu ex omri'J:,a,rre~ : &IecUnJulli omnes canias ,' & (ecuadum (e 'IPJum' , in"diJft:rens fit, & ad vtrnrnliber:rum erram ex parte ~ ip(orurnfururorum, co quod Deus acringrr futura imuitiue &il1 (e.ipfis, non vno in caufis indeter;, rninaris, lEt lie dt d:dici1t~aflIg£1are iptis fiuuris aliquod r.a~, quod induantur, vt videri pomn~ ,i~ fe

iplTs am~glllm actu Ii or. Er ~d hoc defer~lc, dla qv.dtJO an conducar, v~J rc'llHr.ar:ur pra:fentJ~ lllo~··

rum fururorllm m CEternmrre,V1:1Dlpoffint a vifione '

Dei in~uitiHe :lttingi _.. iuruino enim rei in fe, proe:femrflrn cins requi tit Er de hoc fecundo.agemus art.

v Iti/'!1o. NUnC vero in pra:(entifollltll primum inqui-' rimtls/cil. ex parte.Dei cognofcentis , qu;:e narn fitB ratio t01lJ1alis, & mC'dium:attillgendi determinate fi.:iura, qure ir~ fenabent ad vrruroIibec , &,indeter .. ' rninara, arqltC conringeuria iunt, vt pofira cauja (Liil:'

p roxitna) 1(00, & omnibus ca1ills proxiniis adhuc maner inddfeteM, & ind~tertiiin;.tLun. vr fiatetfec .. 1

(US ftCUt 11lnra8:usliberi, &tagu~ ex Iibera C3ul3.

d ependenr ,

V.AtiAcircanoc femiuntAuthores, & vixpoteJt t:hn mulcip'Iex opinaudi , & ff'nrienru vaneras in ordinem re~igi_ Vr aurem aliqualit~rid r of.'i t Itltelligi notandum dl:,quod furura ~ v t iam in-:

Iinuauimus non poffunr , nill duplici \71a cognofci,' C (c;l,vclin Ic,velin ellis caufis.In te , vel ratione veri";' rarisquarn haneanr d~ terminate In fe ipfis , veUa .. l {ion" pr.eCenri't,{e'~1 exiHenrit,qu3nl habeanrin ali-

q:.:..a meOfll(;J,il1 qua non tam vr futura.quarn v~prli~' Ien.ia attingaf1rL1r, & come quentcr , vr deterrnina-

fa} [J;til) fi (ohnn videaru t tncnlura illa , & durario

re rnporalis in qOJ futl1ra (iint.de hoc eft eadem dif~' fi(':Ll1t~ quomodo vrdcarur.quiafutura eriam dl-,&'

iij detert1i\n"rl,lcll co :ingc:s)Y[ ht,no ergo dercrmi.

.1;],' it poteil redden: fururu codngens ex Ie pr~jc;se,

& fine ordine ad aliud dererrninans , &vrp ri1'(ens

(I: habeas . In cauti s luis poffunrconfide-an , vel in cautis proxtrnts crearis ~ vel In caula inc rcara.Jeu di..' uina.!n cau6s crearis, velprouc conrincntur in vir-

rure propris ralls caurrecn:~ra: fectmdum fe, vel vt' D~ conrmenrur in ea quarcnus: derermiuaca a Deo.In ,auia ctijdiuina,& in creata polfuntco(1derari,vd

vt; contents in ipfadiuinavimrre Iecfidurn fe, velvr COOt enta in "irrute' diuina quai:enus d;;-rerlTiinara' decre[{)~iL)ill<e -voJuntatis '. Qi10d decretuhl pore:£t elJe, ,el caulans ip [;J m futi.rritionem rei ] v d con co.,. , 1l_1ita~s ip,[arn,ha~b,en~tante infallibilem refp:ctu) & connex][)nt:m ell Jp{a,vel pote{l elTe decreru gc:ne-' raliter"wnCutrena1 cum cauliscrearis add}\aus' futllroS. llixta omnia ifla, diuer[~fententire ortte: {Utlt circa de';erminata ratione. cogoo[cendl iA:afllruta,Jic~r pt~(;ipure a:a duas redllcanmr ,altera qu~ tenet fUtura. cogno(ci ex vi it'lnnitre fcieotire pei;&' . determin;lI:l ~t'ritate obieaiua ,'qu~ eUin ipfis fu~' tu:ris qll~n[Unl(;tmgue coaui1gi-nttbus quamlusei'

duabuscontradi8:6rijs alrerz pars ef] dcterrninati' vera, altel'a faHa; altera qu~ ienu; furura cClgno[!ci. ex vi decreti diuml cauranris ipia furura" fiue pro: xim!\fiu~ remote iu:na varies modes dicendi ,

. PrifflamjefUentUtm defendunr plures , & fete orn-i nes recenriores Authores Socieratis.qui multi runt in impugnandis decreris efticacirer cauianubus fururirionem, & dererminarionem rerum con eingenrium , £t Iic.difhngunr duplex genus decrerorum in Deo, quedarn ex ilIa natura. & proprierate t:tli~ cacia anrecedenrer ad iplurn effectum CO!Hingen~ tem,&determinationem eius.vrpore cauianua huius derermmacionis, &: hale decreta aflerunrur a Thomiilis, reijciuntur vero ab oppofiris Authoribus.quia puranr afterre,& inferre necefiitarern hoc ipfo, quodanrecedenrieflicacia immurabili ,& in ... Iallibili determinationem caukr couringenris tnfe .. runt. Alia fimr decreta, qu~ ipfi vocant oenigna, & rernperara.quia \'ideIicct ex propria-efficacia ina nO. efliciunt dererrninarionem caula-, nedererminando eradicenr indifferentiam liberraris,ltd prabent cocurium indifierentern , cuius conuexio cum atill conringenri I(:u confenfufueuro , ben "ficio [cieoti~ media: a Deo amngimr , qui ante ornne decretum' fuum vider.quibus rnedijs aCtus ille euenier, & quibus l1on~& tic decernit iJIa media ponere cum qui- , busprzuidetureuenruwsefF'dus. & fie infallibi] iter eueniet , vel non ponere, & fic 11111lo mOGO eseDiet. Iraque adminiflraror eil Deus per Iiiam volu ... ratem eius'9uod preuiderur dere rminandam.S, fu .. turf per (ua Jcientia, no abiolutus cauiator verrr .. -' tis profiatucondirionato.Hec iecunda decrera ad. mittunt hi Aurhores , de qui bus Janus agltur infr, ~ circa q, 19, & dilp. Ieq, enam de hoc puncto lu:inc' geInllS aliquid. FUJ r ramen opus hie, vel lummis Iabi js delibare hanc doccrinarn, vr conller non in uenire hos Aurhores rarionern dere rrninarionis futurerum conringenrium.Sc liberornrn in ip(o Dei dCk crero.Sc ideo re currere ad verirarern ipiius ftlturi~ vt tenet Ie ex paw! ipfius rei futurz , qua. fuppouta diuinus inrelleetus , quem nulla eftugerc poteft cognofcibilitas J [L,O infinite lumine ill am attingir .

Veet auretn in hoc fere ornnes iili Aurhores cofpirent in arhrmando , 'f(:iJ. quo futura habcnr ante; ornne decretum dererrninaram veriratem , gu.-e peoinde de fe parec dininz ('ientl~ fine alio media, vel ratione> adhuc tarnen variant Inter fe in cxpli-' canda connexione horurn decrerorurn cum fnrllfo,., feu adll Jib"ro cOlltingenti, & quomodo (ulticere PQfiit , vd nonfi/liicere ad cognbfcendum per, illud remfutllram, ,in qno minull cilquam va .. ric. & anxie rem ifiam traCtem > & iarede dim..;,

deanr; .. ",

. Ndm if, p'r;mis'~.Sitarez qLl~ admitrifprm dtfinj..., ;~,.t; trones Del aa a-!J,:!uQs acrus"tibetos; v., g aq,attllS'" '. fupermtutah:s,&'adaliqllos n:iturales,quia {p-:cia- :" litera Deo rurit intcnti etiatn admittlt Demnintali '~> decreto fell p'rredefiriirion~inf41llbili[er ill~s~a:us ' cog~rcere, qilia infallibrJen)~corlllc~~em wq_1.:

illis habenf~: hb~ 'famell,fl'!ie iR:as:pr~eJli4~ ,

" v~J.:",

Difput. XIX.

v~uetfak m~clinm ad o~l1i~ futur~qllia Mit oro~ It. cUm, cml'lii:!U$ (;3utis ~ognokere fututjt1omn;_

nra p redefiniuntur 1 nee mdlg¢t Dens ino lMdio ;; [uaruru opdrati6mtm • " -"'

vr furu ra cognofcas 1 hcut pater in peccads qtu:' .. ~t(; • J\foM~ fetltit Deumc~oket(! IUMra r

ab~olure C~~ofCHrttut f~a) noatamen ~de''' . irJ,flwcn::oJ1lprthe~one cau&cl!eatal' prCJ OIl"Ut!{ .

finiuntur • Ita futtlkut ex ipfdo lib. 1. de abfoluta-otdme) .& flatu rerum : non tamelHal1 oompt~..j,

Icieruia futUtorum tap. fJ. &; lib. 1. de COIlCUI!'Cw henfione cognofcere, quidfua volunras [It v()litt}oO;

Dei 03.& pto!ogonl.:i, d'e gratia., infine • . U, vel eifed:ura, quia non Cuper comprehendir il:.;. .,

SewcM. P. Vazq.inprreknti difp.65. c.a, & 4· la~l.Ita roper r.p,q. 14 art. I 3 .di(p. 14,15,& alijs,

docer decretum Dtieir~qu.idam ~nfamr€mura:· &10 concord dl(PA9,& )0,

furuririouis rt? proximam proxiMa eJiiD'l'cfl iFfa--' ~i1J:(" ali;exiHiruaat Deurn cognofctrc Iiberz

mer veriras ipfnis fufuti·frlbidifra iFifinitz (ciet1tii: furura In determina.rione quadam ipfillS volunta-

Dei,&: limilitlif tate dtct,eum elfe fuftkkhte C;:W-.i tls,quam habenn a-5t:u primo, ex qea infallibilirer

.fam cerrieudiais ifii!us fdfnri<t Dei. FlO. t'atUffi.tfl):; fequc,tur operatio.~d Valentia::, & Salazar at~

mediurn.in quo fumra cognofcanmr.Br ilihdcetii: tr~?lltt P: Alarcon v~ (upra cap. 7. n'1.fi'ctl£ esisrn

conuenit Arrubal hie difp'4l,cap. 2. fuhdit t)l.rnett aIr) fenriunt c,o~oku Deo in auxilio congruo ,

cap. ~ aJiqua potTe elfe decreta} qUa! ft MbeM"vf. B ::'~ quod ponnm ill ianeta eegnatione, & mosu Iubi

medium ad cognofeeH'd6S'o/fu{tuS;[EjI. iH;i;,qeil1u.r. to in quo indl qtlltd<trnprqx)rtio,&virtus t\aro:

Deus ordinar vnunt a8 aHud) 'f.g. cum dt!~tttHt d;t..o ra [ua rendensmvolunrarem, vt infanibiliter lieet

re cogirazionem, VlZyoluatas·t'tIpra e1i~jlit aGtuw, libere Iequarur confenfus.Ira fequi1e:x dodrina P.

& o!n neat gratiaro,-iniU 0 d¢ardt6 pdt'OOf tbf:ioo;;,c Vazq. 00 G~ nt ali q ui Authore s ipfillS s-tw: f~titi:t, &r·

[cere gratiam futuram.sedtamt qliia aptldV~V ~e,runrt'dlim6fll~ e-x clifp.67.car--~,&:_+ quarn~.

Ie:pcttus ra;Ci6tlisql:ti i[]utnititt iftdeGtewfiw~ UlS ipfe Vazquez dlrp.65, cap.4 aH~!t hi-t:w.ahUI ..

l'tlP"C1:u obieftl vo lid fandarffi", & ca:il[,\ltUt aIHr .. ) 10 modo cognolcH Deo in eoru ill call G s , qt10G &;.

Co obiedo , p~rtaHjtqQeE;1~iil re(pectus- ad ~1a'ttI~ plures Aurnores Societatis [equn1ktJ.p;. Suarez.

ranonem decreri lrtJeri>vt diRinglHtl1t Ii tld:CcffllJ Leffius;Ruiz; Torres, & alij cirari llb A[a,'<;() cap.

rio, & rurtus decrerurs liberem dhalf(a !pAu~ ilio 7. ckWllll.7. . .

futuri q-arnuis remora , fat~t(tringenye Va'iqlit:1:'i Sem~m;~ Thomillarllfn non ill' tot opinionum

non paJfe crrculnnr in hac parte euitari- , . rn tttkYva.rictatibus tie reg'pinatur; fed:Jotttexparti Dci ' nos mill! er. InlrOl1imus, Ied verba ifHa Va.tq"fi.:,r . furura cogHOlc-i in decreeo diuillx\r6hmtatiircau..· delieer referemu, in ftrxfata di{fhti. 6~.(api?; C, fatiuo i~fius ftitutit!onis r~rum, .ltcur q~l:lndo iJh~

DUm. 12. vbr mquir : ~flnd ft dtsa; ex /iIJC dfllil~i1l" 'prodm:H' e!1~au(at1UusextHellme'prx(en~ls, 4!',.de :

f~~iU5 rem ~IJC fututstnlJ' 1(11t#~ fitdeGieltim iN [)e1t1ft, enim caufalica-!; j qu:E' de prefeuei Cltl[at res, anre '

q1.!ldeln lib ~U4 derUw1lU1' re/rettm ratitmif ; 1Urf rkc~8lIJt1I: illud pr.tfcns et'ae caufatura iLtJi'd diuini decreri '

'I1(/lunt~ti5 Dei dicil1lr COltflill.lp. Re(jJon'dfitl, {i-ne dttbitJ~ ordinationem, qua! vtti£~que rei r~t1tpdra difpen,

7taJJ pv6e ciTC!llum jn harre euita6, ett fll~ difficilliltM~~ fat. Nam tempora,& rhbmenta Pater pofuit in: .

fed.tkb4CTelat'Ul di(t,m.i 8 e. di[endtlm ~(f.lrilpfa au- [ua pOEeHate ~ A&. 1. Iueaufis aurem crearis non

tern dirpur, SQ. cap. ,. illqalt: N~dllO 11k m~i1 jc~' poffimt ce)gi1ot~i futura. conringentia , quantum-

taul':: ml~Ju:'illJ eft, vix tin»: vI'I<lle ]kffumli;: c.jr~t!ljmt'· cunque caufe accurnulentur.qnia ille ornnes con- .'

in reddenda -r;jltMJe. Certurn (lit autem loqlliVazq. tingcntiii non (urtkil1nt exhaurire.nif forte cau[at •

de circulo vitioto, & quera darnnas Atilt. czteri-: ifbe fumanrur, y~ determinate a Dec} & tubieche

que Ptulofophi) na.m Ii e!ret oirculus noll' vitiolus, ipli decrero fie !ausati d~ter/nillationc flltttrid~-

nee inconueniens aliquod IBdn..:elts, aonerat , nis.Ceterum eJCparre ipi.lrui'ncrearurarum,'r't vi ...

... quod laboraret Vazqoez ,nee rem infolubrlern " deanrur furure pro aliqua ditferentil remporis iIi·.

& inlilperao1lenl putaret.circulus enim non vitio- [e ipfis in~l1itiue,& non in fuis caufis.ornnino con- .

{usniA.il dlfticulraris dl, quod :lQmirratur, tOqj· ducir.quod lint iubietl:~ O1cn[ur~ imrnurabilierer-

ra1Tih'lvti[([f i:hiJofop1u.is, tro!feiidimuSia Log. D< []ira.ris,& litb ca exiikntes',aur Ii hoc noa.condu- "

qtl;t!L 22. ,_ .... - cttjetia no conduccr.quod cognitio Dei eremirare

. Tertii), alii ab(o!twd·cloGelit DDI1tIl .tlortco~llO"· mtJureW(, fedetia ii p:r impollibilementlrtare ..

: .fcerefurura ill decreco fu.:e voJuntottlS, pro qu~ nlt' alia menrura j & efler iaflnit.:e perfedionis ill

parre plures ex ~6c.ie~Ut ;:Authores refe~t p,' cognolceflclo, 'fi!ltIracogno~ceret; GcquefruO:ra

:.AUr·C. tJ'a.tt. ~ . de t(;~etltiaDf'i d!fp' :iJecba; (1,6,& j),\firom.rectll'rt!ret ad a:cemltatem)qaa melllUra.;-

.• jp·le·~tiam pUtltDcutn 00 tHogl1oi'tere treatl1ras : tiIr·cognitioDti iDe fecunda partehWllS (ehteo ..

; ~ tOtlB fatturus:efi:.jll detteto (no, Bllc ea ad tia: dicemusri.tr:.1j.;· Vtimam aUtem.~rteIl111(;jl. ex "

\t 'qicconchrrit ttll'ncr,c~t!lris,i~ decreta 'gcnerali pine Dei eogl1Olei futura, c0!1tiDgen~a indette.;~:,

. 'q_tiO fi.1ti.Ilr,.au~ prorni~l t G~H!lijjt~ C?nCUftete. Ex~ _, t~ diuino dh;ottlmttnls Thomitbirttlll fettttbtia.

~. ,i\,llt tmtet1 EiIC.tisqul fli'P'r~:[enr~ dlfp-:6.c'·3;n'._3,t. De'qda yid~{i'po~a- MGortzald ill pir~{entfdifp.'

. opll'ilt'nt':ptOOl m klo Mc'rttoeffea~ a Ie i a~4~n- ' 43 :lett. 4', iuHt'i.\~'6lN auatrt:te hie ConttOll. B· AI-·~.

idos.c6gnofcere ,addgtitqut,. ~ug .. In E~~trld.L! uarezHbi~,dta~hj9 dirp.1b.& I L(equimr Gr;r,:.

"' cap; 6 $"& HHtr:iurtI 9" de Toolt. d'tcl'I:ekl'l. : ". Qllid~ dos hi.: tra'8::4\'difp.+.fett. 2. qui Cit<tt SCdtuni in 1.'

.dtc1e.Wt in fU-tJ_ flo/rm'Jle tng1101lIt~Et'nl1nt_,ll dill. 3 9·,Q tmit~~~I, P'i fo MtoUtingellliJ,Rkh.lrd. tdift'! ..

41 dt~,t:~~"quo {lamit cotiQltret'tP. 31lo~,1.1.~fiI. 5.CaieUtt.ia pr~lehl;i q,art.I ~ .. !J<_:,

'ct· . I quod

.quodamp1iuseJl: V~zq.~rp.66_.c.z.C~~~rum~~~' '1£ nado~& ~lij,quletIamJd (ennuntexfuafa~J}J~ loquuhttlr de: cognitiol'lein decrero eflicacl !u~p.onenre [cientia medi~uf ~tlteor:lne ~eQ'em Vl,-,

de!: futufa fub conditione. Thomdt~ 10 decrero lloninniw ille praefcicncia:l quam nou dari oll:en-

dc:IlJus(cq.dirp. .

~~--.-~-~~-.

.A R TIC V L V S J 1.

Re[QIUlio ddficultalff popofit<f .

ELigellda' en a.oobistanqiiam D. Th. [ententia/lll11ra non habere-ex te ip(1$ dt1!termjna:~, ram veruaeem.nec pofle{i~dcternllnate , & cerro B ~ DeoCQgno{ci in iJla ~ant(l obi~aiua verrrare Iecundurn it, &ex na.turodua, Jed indigere fubijci

de crew dillinit' volunrari s , rub quo eius {uturi riozrem ccrto videt, vt cenerfe cxparre Dei . Er hoc de:crecli no'jutficit quod fir decrerum de concurfu concornirance,& indiffc;:rentipro cautis conringe-. zibus.ua ytip(re cau(x debeanrii'urn derermrnare, i fie enirnredjrerditficultas1i:upoci4s non (olueret:ur difficll/taS, quomoriorlla dererrnrnarro conrin- . gcntis taufa;: circa U)ClI rsfi indlifertllre cognofce-. r-ecur a DeoJed debet decrecii iJ)udelfc decretum

c au (atiuu dererrniuarionis cauia: conriugenris , &.: futuritionis rei, tollendu,{uJ-pcnJionerr. contingen .. :

tire ill ope(Jndo, & (eruando inodum operandi Ii- , n e mcealt3.tc;non folurn mouendo.Ied etiam ex ... C c irandc,vr latius. feg_di ip.art-+& art. v It. expen";~ . climus . liane in-iirmma.exifhrnamus fine dubio menrem S.lhom.~:J;.v~flariorteddatur Iequen., t'ibuscQnc1l1l1Qnibus explicatun. " .

Dirr, primo, furur a conyngeotiA ex vI,obiell:i Cui, , feu veriratis obie{l;inz<! non habenr determinaram veriratern ) t]ee Iunr cognofcibilia, vt determinate ' fur Uta. Efh:~prena Arm. r.reriner.cap, 3. & ibi. do<;erur,lie C,'xplic~rur <iP.,ThoOl. kd.13.§. Po., 11itjoGundam hI1Io1Jem, vbi inquir : F aljrnl1 ~ft qlwd,Qlh/le . 09W!d 6ft J1fruhJjmcrit deifT",jp,l'e JireJ"cl'jle/uWYirm . .Ad cusus euitktltilln £'olljiderandul11 cjl, quod c:tllfJ.l1cnUIJ '

bo c fignijicet, fit aicatur alf'luUI ~tIe, f{ilad -e.fl s . /Joc modQ -.

t.ft alll?t'i~ rtl'U1I1, quod" b4~'Ct c{e •. Ciml autem {/'hgttidefl wprfJepti. hatet (fit in ft ipjo;fi'd qU!/Hdiu a/iqwf. D fft futurulIJ;)' tlwd.lImqr ill fo Ifro l eft. arqm) allqu<1"" {itet itJ [us C4rifi: • ~!)d qltubn comipgir mpli •.

cit n- .n~omDio, vtjicfitinfta cau[fl f 'tIf·ex:1]m:fJitat~. eJe.ea prOUfll;~l1, & IUllcdclCjlni,Jdre ,habet rfie mJ¥a .. (I1-tifa, VI1d~4~ermi'14te PO.tej)_dICi, rle-cnqufld en!. ,,fi7;1i l modo aliqltiJ eJ1,i1l c4!ifa ftlfZ: •. qU<£@bC;171(lilWtiol!Cm.Ild;;

. Juum ,effethllt ,.'1u~ ta!Jlflli!i~.p~t1nt :pprejt' ·wlde., &' boc_~e_ldlt1;t!J!_flm eJl;n fUll qnt1~I,Je4 .l1I"ta~~ljler ,::& : .fic de &!,c .VErt dici J!OJf}lh~c. ~it, l,eJrn.1f1 PPi ;o,ITJP1),t/p/ntm"; '~rtitu.dirlt11J'. '1)r~w altqfl!d 'tfl'~ jllll.ff!t{g,~: j{d fJIW. ill potemPtl , '1j14& Cliam lIon~fl1JJdgiJ.iftf!'miij.:lIf'~d .J'11;Ilm • 4U4'" ad 41iud ; ,wule reli'11~F!Ir. q'Uq~JI1~Wm~'{!pgt{/l,4c

. ,.Ji'luo etJT1U1I/~~~ate dif,· q,r,H1~ ft(tIlJllI:~ ~ &M"oi£~ jt:;'I>clflOfljit. IdD. ThOB1.Quieci~ yjriepqpt."tJ), in todt;m lOl;olc;.ct. 1+ "bl(:X .t\t~~ruF prtlb~r

pet plures:, rariones , quod Ji iJ<l: quocumque t~m~ pore preceri to ita Ie hab-uit veri ra s enunnarion Ii. vr necefle elfct J quod alreruai oppo1i'rorllm \'ere dicererur, & ad hoc quodnecerle ell: aJiquid vere dici, fequirur, quod Decem: fir~ iIlud efle , vel fier~:' confequens ell) quod .. nurnquodque eonrrnque tiunc, {lefe habear, quodneceife fitfieri,hrec enim Iunr eerba D, Thom.ibid. §. Ojlelulit quod ide"" &c. Manifd1t-ergo coned D. Thorn. ~ & Acinor. (entrunr , qui dicundiltut:a conriugenria ex vi & razrone obiectiua (u_ habere dererrninatarn veritatern. Videndus ell euam D, Thorn. g. 2. deveric. art. I~. ad J. ,hi inquit: Quod licet (Of1liHgt'1Jso .on fit determindlflm ,/UtltlJiu jfIJUrum eft 3 ramen ex 'Jill!: prrJdulhun eft in rerum 1I411Q'1I teriwem determinatoJ III bebet) & fJ4c IfllJdo [enur fitper il/lld iWflitU5 d,UftJ4 cogt1t1io-:. nis , Etibidem in.cptp. attic. oll:endit quod de futuris conringencibus, ,.tfururafunr nonporeii dari cognino, nee Deoscognofceree iIla cerro fi cognofcerer, vt furura, {cd quod {empcr ordo diuinee cognmonis ell ad rem quamcumque flew ordo . pr~tentis ad prafens . lit videri eriarn potefl q.16. de malo act.7.&: q.u.4e,verit.art.lo.&io q.pta:-; renti.art.l3. & fup.cir.1e8:.'1+. Perihermenias.quis b~IS inlocis fernperin hoc lahorar D. Thorn. v,C' furara conringentia refpt8:u cognirionis diuiox a.: . flatu futuriuonis extrahantur,& per rnodum fl r~-. Ientis atringanrur ~ vt determinate l & cerro in fe jpfis reddanrur cognofCibilia, nam llantcfuturi:: tionis fi aru, conringentia fern pe r inde eer mina: ant

~eritar:em habent , .

.Et bin" porefl {uOli fnndamenrum huias concru/ionis, & explrcari ratio D. Thorn. quia enim lila Iernper vrimr.magnurn indicium eil in ea mulrurn ponderislatere.Sic ergo propcni poref], Res continges ex propria obiectiua veritate ante (]ll;lmflt

de tacto producta folum fundar vcrirare per roo-

dum futu ri ,fed veriras con tin gens [hb HatLl frltUr1W; tioois ea fub il-atl1 indererminacionis j & iodittl:-. renrie vt lit vel non litl ergo (ub ilia {btu implicit. quod fundet dererminaci verirare > (ei!. quod eric., quanrh ef] ex meritis propriis.S, ratione ju~obic. 4iu:I: veri~atis.<::Qn(eq.pacet,quja veritas conljt1it

in adequauone ad eRe, vel noucfie rei, ergo rub

jUo flaw [lib quo res non fundar dererrninatu eae- •.

vel ooefl~,nonpotelHundare dererminara virtute,

ex vi Jua,& ex mentis taus flatus;fi ergo fiatus tururirionis dlll;u-us indetermiuarionis in conringetlb.lls.ac! e!Te, vel;oo c(fe, implicat ex vi tal is fla-

ws fundarc d::terminatl(iue.,in veritate qn~ adequater ad effe,vel·no eI,fe.J:lrfiUor eft cerra C]uijl res . a!1~eql,l;l fit de fa,do caret efle prod14Ctoj& exia~n~;

ti .in pNpria mCfiu;a, ergo deife Don fund at verita~ •. teJl modil pra=fencis,ve1 pr~teriti.8uja hXC;:llece(~ fario dicirproductiaoe,vel p~tel;ita,vel pl"fli3ntes> . [oj U etg~, ~undat veritate _p ~odii fmU~J..Min.,or~(l, ;.;:>~*. q.y_a e/l~!iliCllltas'prQb~.~wa res c:ontlllgel1;Sfi4.1;1;i~' ' " di!-l nooefr produtta, tie iJ1fe ipfa"fed in (llacau-(~~ ,: ~k';"~' Il9n f'o~fl fiidare nitiJutli:rltionecoQtillge,rite.;~. --) ; ilJ]pedib.~le,fiqllid~ fi j]!a,fi.t~tio no~1{ .conri.n~~' i gf~)nel].junpedibiIis ex.tPpr.(l.naq.Jr4~~~,il~~*~ '-,~, ~

": '!t I1C,a:~ ~ ,

, -- '~. ?J.,

. - '. ' " "

~ '. -ffI1< . -I

--,.A . ~-rTr ~

·n·l·r.p·"·V\TlI1

J ,1'1· ~~~:. . 'II

ftc~eltat.ia ~ f.~ klan ct>?tingens ;'hl:·cjueehiul c()h~ tingCntlJ. 'ttl con Gfhe ., 11i!1 in ordine ad fl!!ru~ Tum '. l'jltia_,qllOd iam e1l:p r:eCt?&, vel pra:terimffi:; -cxtra'C011nngel1t1am etl in.eo 10 quo lam eft: ro~ lurn aureraeflccnnngens in 'eo quaq.deefl:;&;,quod fiH:LH~Jftl relblt • Slfrgo res·contingcs frmdaitde Ie . ~iturjt1bncrn contin~~nrem &.itnpedibi!e~ j,e'tg<.l rn dcte rm In ara m 1 &ua q ~lan diu ell in' fi-a.tu fu:tar'i:; :]0'~i8efhll. flattl il~deten?i~lationis. Patet~btik~~ <lU!a·tp e!1 m {taw HJlpedlbl!t &c?ungentlir(ut:"_tli 11_~.1tdlpot~n eife,& nO,n eHc,nqulde' paten impe' dl U e-r@ no efldete rrmnarti quoad cffe; vel' no ef;.; fe; ergi:dn cotinget1tibllS ide eftclfeinflatu IutiillF tionis 1 & in flatu_ Indererrniuationis, quoa.d eil"e; vel nef'\ effe; ergo illud q~to-d ex. mcritis [uis['oluU\,i fuudat fururitioncm cootingenrem > folum fiitldat;. ex Iuis rneriris in4e~crmiil'lltulU eire, velnen eif(:~, ergo & vCl'lt3.teQl~. Drc"., ~&: [e funda.r,jOlp.edibi ... Iirarem & contingentiam quoad dre,f~ non q_uo~~ ad f?~uriiiooclU;h;ec enim derermmara eft extup« poticione quod res ent ;: Suppofiuo.aurernllla en vera.vt euennis ipfe de<:larai:,qlliade.faa:o-ponitut'~ ,quando euenit. SeJcotitra.ljl,quia futuritie dla non: . en aliud quam ipUIJJl efle Ilt.ponendum,[edefl:irn:' F~di~~ite irfUlR eife vt_ponen~l~ln,_quia Ii eiIet pot1~: rum-tam ; non effet ~~pedlb.i!e 111 eo quodpoflrum ell,erjo ip!:tfuruntroeft impedibilis) quiano *t impedinelfe , quin tollatur .fururirio , Qsod: autern dicirur. ene determiuatam ex fLl;ppofJtlOlle, quod l'CS eric , ell idem ac dicere, quod e-,i (uppo-. htione) ql\odelHilturLlt'j e II detennmanrm quod,

. fit futurum, quod'nullus ncgare poteft.ied h~c ve-' ;i~~ non cit veritas cOlltingens~ !ednccclTaria,nec pertinet ad exercitiumfutunrionis.fed ad efieatia .. ' Iern rationcrn quiddiratis ~ feu perius id·entica,(is ~. fJ.clc enim hunc Ienunu , tum rum elt tllcumm., feu c): lllppoG~ionc quod dl futurum eft fumruni, nee ad hoc cognorc.:cndll ell neceflariurn lumen';io.flnirllm Dei, (~d 11'-:15 etiarn id cognokimus. Gua, VI;'-, 1'0 dicitur quod Inppotitio iUa e(l: vera 'It euenrus probat, laser hie magna a;quilloca:io, ilk enim e-.

, nervus non ri:c1dit veram dererrsinace ip(am tutll~' l·j,ionem, 'I;: fururirio ef] , fed transferr futuririonern in actualem prx(e6.ttOll1l cueuiendo , &:. ratio-

ne euentus derermmatur in adu quod ranone f-u· turitionis indererrninatum erat , Et fi J: vrgem!'· D r acio ~ q uia euentus We, vel Iimucur , vr fnrurus ,

vel v.c pra:lcris in aB:u quando lam (oluicfuturitioncm& trahsferr. iupra:fcns. Euehtus vt futurus no

" porcl~ redd~re lI~r~milla_1Jl fuppofiti?nem,qnia fie el1:ipia[[ler tutnntlo , & lila ell: con~1Ug\.'I1S J & ad. l'trllmque, oon ergo enent<lS vr fmums reddit certarriillam fuppolirionem fUCllritiollis) iie caim

: idem p'c'r idem rc4deretur certum, & eade;l1 ditfi,.; 'lS'- 'cultlS etlde ipCa !uppolicione tutliri eller.elLS 1 at:, ~. S', > que de euenru ip[o vC fUCltto.Eueutlls allten1- vt p n;_. :Jt, i(.1i~~lol1 redd~t fllppo~lionem ill am fll~l!rition~s_1 (fJ'\it~a:?-~eterm~l1'ate ) q~la p·ra:Jens vt prrelens[c!lw:' , ~;_ '~->. ~nUanCp.l ~ erg~ 7" d~o eueutu no~ I?Gt<?Jl: iUtlli,

~t'~'" ". ·(;atlt!'-determn.ttt,l.lnHaru futuntlOl1lS 1 _ id

4.,.. _'!If._;e¥t~qo. &:ttUlllnarlt,> prout redJjwl'

f,. '1.>-. - ~ -

;~I.... -.t~....-

lq ~

i&;!<j ,..-,,-,

A~ pt~[~nS;EtlhUt·eilYinquopltt{rotu.o labDrflt·.D.l3",vt . . futurum non dicarur determinate vorum: nifiin

. quaa~ml~ ~~ucitur ad'1l'i9uern modnra pr:rentis., - ~a ramen hocefl pr~.c1Ruum -punetufn,in qo.o AuthO'l:'es.col'1rrarij in1ifl:llll~. 'yiddi~e~ quod ·futu,,: rum connugens exeueneuiptoc acop lar~etet:llli.:~ natattl'li'erirareOl.eb quodcum euentu ponirur, de,.; termill.'ata'verita.s cil) ergo qMdo .antecedenrer ad, eue11ro 1igoi'fkabatllr per modurn. tomr~ .. .illemet, . euentus; '~tcr[}1ioatus ill'ilia. futurisione Jignifica,·,

. baturqpponer hoc arn plru 5 explicare, & tundare-

n'dfl: ra in\fet1~e ntiii. -~ renim.de terauuatio euenrus, quando a,cc~dit.i ~eaeilrario l~~t aliarn C;3.11[:tm fttf';' detertnlhatlOntSp-t'·an;cr Ca..HaG fowririorris.comin1!;

Pi ge.~t'iS',tJti~ in i-p{? fucuro re luce II C; Suin duiis prot':

Pl1JS j & cr(;ltrs~lhus ant(;:~deott:rJ.d ilium en en-e ~u;ei'gQ o(!)n porclbcx eu~nmqui deterrnin arc ;I.e:! cidit, [~mi ,:ugt1ll1emum ~\.lOd t~tUtitio ipta explic:lttstal~m cuenrumnon o.:;:.pra:knri 1 fed de; futuro detetmitl-a.ra fit C0:~eq:1Jalet.q'_]ia Ii c;_tufx qll~ fuf-· ticnir ad futllririone concin3"eI1ccfullca.nii,Qal1 !lrf~ ficiunr ad ponendu dercrminase ipCULD cuenru.er-, go deterrniuara veriras ell~n~J.S·q,~a:d!).:ie bao ac-, cidic.uon poref] przbere dcterminmaru veritareru ipfi fucuro quando figuificarur vt furunlOJ condn":l gens, ugaide iil futuricionello[l.exprimuumr oru-. nes caur~ dererminatiua veritatis)qu~ cxplicanturi1\-ipCa pofirione, &; przfentia euenrus. Antec. lute

,_. prob.quia futuririo connngens Iuudacur in ca'JUS .

Cl cfitillS'entibus, & indiffe renribus ad vtL"uJibtt,. Icil,' ad ell:. vel non effe,quia illa Oontingeouafunda.cur. iacautispro.eimis, '& crearis 'te[p~durei & efrc-: &uscontingemis nonimmediate.in caufz diuina , . ql\xmodo l~).ltabilrex parrsIua operarur . .£11;, enirn counngenria.cum imperfeCtione& de f~{tu > quia ~otentialitate &:illlpedibilitatc:vt fit aliquid. vel llo·Gr,erg.o.non debet Iundariinipfo acru puro , vr immediare cperaute-, [cd,in caufis po{:cmialirare' & deffectum babenubus qualesfunr create .defe-, &tibiles,&libort,:.lteqlllritur.ergo.\'lrra c;.was crearas ddr:ttibiles)& irnpedioiles fuad:l.I1tcs coucin"'.! g~mill[j fUtUro)~liqu;r caufa no coringens, fciLdi· uina Influens etl~ derermmare quando res fir pra:~ Ieus & excra futurirronem.Enccnttat requiri coeur

[um Dei infiuenre dcrerruinare in huuc df(;ctu qui accidir de fa5l:o, qui cQ'ncurlas no dete rrni narur abo, ipfis caotis proxirnis &: creatisJfiquicie ipl£ 10 l~ in.

determinarz Cllm,&.inditfercn:tcs J'quolUodo ergo poffunc determinare cocursfiDei, ft illc eU_J cl1:_ill~ di_ffe rcns,& ind<:t~rmmJ.ru5) aut quomodo p:J.lknr determioarc illu ) oifi ex particip.3~ione ipfius Dei, & n&ex Ie tandr?frgo qllaciiu>lo refpiciulr;j,uilta: detc,minat.lOfH:m Dei, & patticipal:i,)l1\:01 ab ipfo;

. qux nmt datut,quando d.: pr~Centi tic etft:{l;~is cx~r3.i c-au{ as ,!lon pOt~[ t prommcia ri·dr.:(€[min&t<l v.:r itas ii! fnturo>[e(Hi.\ffleill~ & £Otltlngens) ergo principia qux Sllt [ulncieria ad fllturitione&con:ing:rntii.: non {[lOt futficlentia. ad determir .. 6onem t'tlCnrus .. Et tic qui dixe't'it an~e eu~mum poihtlm, iHum eHe, futlltu"m flltUriri'one cbmingenn , non dic(:t -:ve~.; . rum determinate ) -, ~rgo -~X:, ·acter[O~na.tioroe'>

H 11 h h CL:~.tl-

47+ Q!!reft. XIV.,

ene~ quando ponitur ) non nafcjtur detennirta- :_.,

tiDtuwt:iconringemis. , . .

&H_ b,c manifeftarur *'Iuioocacio q~ ptO~d;t.. . . fOr in ba.c patte: " quia qll~o eu C'n~s ~PlC, red~ -: .. ' tur PI'I.[~s &; c:xitknsA tol11~ur 'OnClll~cUr~a~qol~ hodp(o ~ ell CJI;tra cauras nQ eil: 3,~pltus lI~pedi

hilts lie: fie e,;(ra iJj4$. futuritio autlt dJ~uscuc;tu.'i e ..

rat 1;6.cillJ~sJ& imp~dibiJis;pot~rat erumnon pro(cderc (IICIl!QS extra ,aufas.; cum a.utc:,tn l'oIulU~' , {unwrr dcrerm.inatam verit:u:em ~tQ~l peaeseue- . (tim, nO accipimus {ururWU It C;OntU1g~s~ncque ~. (iPlmtlS fu.tul'u m iuxta ftlnda(llent~ , que habet in

I'C vc fitfQrtlrUIUsfed juxta fundamenta qQod habe-

b~t f{U~qO 6~t prz{cos q uando a~ Be, ~eterllJ,ln~ ... :

t~ pro(r~t'r a cauf s fuis,non (otum. Cub In,d.et'~- B'lIariO:le Ie habelltlbu.~, fe~ derernunace operana- , bu~qUz ~eterm.ina.tiQ !lti,m~r., prouenir a Deo. Qiergo nunc pronuaciar ah~uod. futurumcoaeingens,«. g, P.;trv.s legct cras.poreit d~a propofi ..

rio <i.d~q~l:i) "d di, fundamenris qU<J! 1.;l de fl40.

h aber ,vc d.~ fact. 0 Ii i: furnrum, ve J ell t~nd~men.tis ',. . q u;r Q.Jlld.U1U ha bee, fed l!.J,b.ebit quando a~il J:U'oducetur crss.Si adsequarur cum fuadamentis ~qu~ s:!nl d,<.: faCtoha,bet VI; lit futurum) impofllQile etl quod ha&cat deterrninararn veriratem ~ .I:]wa. jll.l, cUln,iafv.ndalnC;l1t3 indererminara fimr.Si ~4~qna.~. tur curnfundarnenris qUa! nOllduIU h3.b~(',p:d habe bi~ quando acru l>r6dl.\cetur,refp,edu eins qw pronunciat illan: f'.roll0G.tione~4I1.ile talibus fu~d3Ol_~,

tis erir propONIU fine tlhbus (un<iarn,enns, enr: C ~.,opofitiQ. tOrtUi~~3;&; fine tullda.m';'r:o, pt;'01ata)rc[~ p~ttu, ... ero'~ins. qcll nm~it. fUll.da.tn.en.ta ~ qUE, tunc. l,>Qn.eIJtu: ad d.et~~m.~nand~nl ~Uwn. eU,e(lwmcr!t l>rop,C}~tlO J~~c:rll1lnat;c venrans, ntW propt:J;r eue ... tU\11lplulll, led propter caafarn & fund:lrri.en~u,m ..

"ntie habtt ~ete~minari. Si vero.Iumarur i!l:t..I'.ro-policioat>folute<,. &:; non refpt:ctll huius , vel illius ..

qui earn P.ro'n.u!'c;ja.t~&. qui. J(;it) '(e~ non Icir fundan}(ntad~ce\l1:linari.o[}is,i~US~ta),is prop;Qfi.~O,HO ell deterillill~C:~ vera.ne que f~l[a/c;d. dubia, & conrin-

ges. q(u.1,ho~i?iO qu,ad, proq~ncia,(Ur ~al1(j_uim de {utl.lro,n.onpor.elt conforlI1:~['l foll euetl\Ul. vr prz.. (eL1~,fedfU.tljrit:i.oni qU% modo darur,l%.il.I •. dt con l:ngcils ~ dubia .. Noi ·quod euelltus cerro & d~ter~ rninat.e ~ri,t)Il.oo hab.eb~ ex r;:a,ufis futuritionis con.. tjngent;i.~~ C),uz_ ja.~ ~r in.~aufis ere.ads & e6~in. 1) genti~~s..CJ.u~ab lQt{mfec;o ~~rm~O~ta, &Jm: pedib~[UAt.~ fe4 ell:; ca).!fi~ qua; ~l~nc. de prz(~Q ~rullt Mtc:tlJl~I.l¥"'.I!rarofiQo ;autt; lIla ~U.(Jl figmti ..

ce. per Jl)oQU. fU~lJri.de (e <;onfonnatur futuritionilo•

qtl~ IllQ~ e{\,,& '~~ius,nodetermjnationr,qut po1id ~rit,c~ a.~ Pl.'oduce.!W': Verillima eft ergo

fc ntr;;nu~ D. T h. quod fu cum Olfi rcducatur ad alJ!}l. prfCel\S !lOll tu.nda~ d.ercrmjnat~ vedtatem ex fe.

lJl[O~Jdo11Xl,lS.infpkiend.o decretiz fuum ~uo dccernit tali~ vc:l t;:iU t~!l,lpQI'~ taJem effeaum ac:tcrutillJte Ii eri ~ vel dett~in.a.re nol'l. ti. eli, cogO( ~ :it· ~reatlJ.r~ futu,ras. noo,au,re:Il\in rot~ elfentia fn .. conlid'tata ante omnede~":::~u.ll\libeJ;'Q.m , fcd de~ te rtninata pe r illud tanquamp.e,. ~d qU.Q ettiQCitt r, . &. cleuttninaR ,aurae tale futurum" feu PQtitl$

Prima; Parris.

caufat ctfeau m pro Coo tempore quando reddetqr prefens.Pro hac condo videdus eH D.ThJ.p.q. 16. .an). ad 3. vbi ponens argumentum > quo m.ouen .. tur oppofiri Aurhores id dicend [1 J quod ventas ~e futuro ex fe, & ratione eeentus futu ri ell derermin~t~quia id q~od ell veril de przfenti iempc~ fuit .ern eiTe filrurv ~ fed ficut veriras propoJiuools de pl'c:f~ntieU veriras ,reala ,ita veritas propofirionis de flltuto)crgo aliqua l'erit'as creataefl ;a:tcrna. 1I~ ell argumerum cy proponir S. Th. Solllit' aut€' iI.Iud ~e. vid tmitlm c4wlduJn ~ qUfJd i/t«d q~ rJUtfe eft. ~"tD fo1urum fllit m1teqlwn ejet ,quid in (l1ufo foil erat 1'1. Jimt· VnJe fublau "ullIa fIOn ejfer futurum ,lludjitt"i: fl ..

14 aftttm WI/a prim~ en Ifttrl4. Vnae ex hD{ l10ts feqWiut ,uotlea,r14!UI4,fcmPfr f"wit l'f1'ul1u.sepe Jurura ~ niJi Ijlll#NlU1ittCauf4 jNfpiurff4 Jw 11t ejent fUIur". ~ q~ &"UJ4 JOINS. DIMs t}t •. ~ta D.l"ho. (ed Deus no e{t<:;~[~ vt res illa ij~~ IllG per decretum lu~ vo· Jllnt~t~s, quia ~Q remote Iolum res mauenr pur: porlibiles , ~rgo res vt futura non ~ognolcu~lwr a Deo, oW in caura t~is futuritioflis qtl4 tit nza voluntas per hac enimdifcemuntur a flatu pum pO~4 fibHir~is.ltem JQ 'I. u. de: vent. art. 11. o!lc:ndit D. Tho, in veriraribusa Prophera dtttisindfeimmobilem rerirarem DOll [c;cupdum (e , fed vr def .. cendunr d prafcienri a diuina, q~ Iecundum confi-' Hum,& dilpofitioIll:m Dei habet veritarern imruo, bilern, & jllfa11ibi~efl'l~ ~on{iijum autem D<:i]dl: de ..

· c thu m cius, operat!l,t enim Ou.'Uo,ia, (egmdu81 conJi

· Iium volunraris fux.Verb1t D. Tho.Isnr rolut, ad ....

• Ad terlimn dj[tndttm~qf~tl COllji1nl11J Dt~ didM ipfo Ift~IJ" Dei Jifff'jitj8. qu~ nutzqll4m p.m~tll.' Jmttmi.t 'ffl'~ tlmt~ he 4~ quffl ,aliqu&. cauJA ordi»(lf£ fow i ftmtellti~ 4utem". juJicijs ~ C4u.fortpn ftlerifis pro_(erutltur. ~1Jd(){{tlt? ~" .. tetIJ M(, iI~ qfl:Od (4"j4 pm ordl1wa cIt ~ D.ea ,Jb IIlflTfSG di(~Jitl!J.lf) ('r. tunc td~m eil Oe~ conIdium & JtI#IetJil<Z ; qu.tido~u~ Ti'~O AJ/, tt/;'1uidordina.f¢ fl~~! [~uJ.v ~ q~aJ nl1fJ

· er1 d ~ au ~et~ eU}pQ_{ttu.m J & ~"nC' Qe; col,[itH,m 6- [elJtetlt;" ferl{1Urt{ ad di/l.·er!a: ergo ex p4.ne fenterlii" qtJ .. reJPir'lCl"tpS, inferiores ;,rumitur mUloIbititas > jed. exp>1r~

,e confllij itJuen;zm: flmper iml"ul4bilitas. Ecce qu~ tnodo totam inf~l~biUratem leu irnmutabilita.wn~ I iC dc(erminatam veriratem fllturOrUill D· Tho. reducit ad dilpoficion~m diuini confiIij, non ad JP ~ fam futW'itionem rCt:I:lQl in fc , aut in luis caufis Ulferioribus, ex quibus, [ullucur futuricio (cd im. pel;bQ.11i$ & comingens; e:dp r 0 .1.urem eucntu non po.~~tl: fumi infa!Jibilitas qU<\n~i~ ~It .futur~s ~ fi~ ~nl,1l\ non eft ahud quam tut4ntP Ip;a) & lie[ urnl dt·terrn~ll~ca.llJ, veri[3.temfutltri exeuent!.l, efllu1l1i . e'x (e ip Ii. Q.ulO.do 3.tltem ell pra::iells ~ no:) habet .

dcrermina.t~onem futur,itionislneq;.ell ex caufts fu .. " ruritior.is, fed. ex caufis pr.dentiz. ~.arc jllfallibi~. , litas iJijusdebet lumi ex difpolldone Jiuini conli·. ~ lijlellde~~i~~od I'ao fota ell~~tia diui~a r~cu~:l i durnfe an.t~ Qmlll! decretum, liberum nOll ~~ I~!!i" 1- cie~ medium, a,~ dem.Ollar~n.dulO ~umrl~~one.~ ,~f.1 conrlOgenrom~ lu::c;:t h~('at vJrtutem rcpra:tedt~~t.t,

diillam. fumiturel: ip(o. D. ThQ.tll. EJ· a.d~ ve· '''' . .ji; arcie. 1:. ad 11. & vid.cpdus ~ilel:ia.mV .. 1P9l;1l ... ,t~~

hacq.l+ art.9.ad3.\'bunlll~t; .~~Nt&P-. ,~.~

-'.:, .,~~ 'l~~;~

~If,

Difp. XIX~

!tlllfo rerum ~OlUIll_'ftC aajutJfla. Vltde natt ~ppomt q'i~ll A Ijtl.UU1Hquc fw Dcus, jitJtt1£1 ~1f1'int ve! ftl,!"a,filll~ p~ jO/jlm ea > qu,~ vult elJe > vel pernmm n~c eN III ftt.et1:ia Del '

vt ilLt jim ) (ed lit poffi nt life • ~

• ~IHio b:fundamemultJ h~ius fumirur > turn ex parte ipfius Del, turn ex pane lpfius futuri conrinzencis , ~x l?arte quidern Dei> quia in fc ipfo debet habere lllrr1tlr~cum> & [ufficies principiurn videndi qUOO4 CUlDCJ,ue obiectum cre~tum quoad quodcumque prsedicarurn feu formaliratern, qua: iJli conueciac , inter quas vna eO: fururirio , fiquidem return quod 111 creatura cognofcibile cft , fiue in flatu frn:uririO" f1:is.,fiue pO!libilitatis rotum a I?e.o deicedir,& part~crpatllrt~nqua a cauia & radicc.ergo cum fut.,ri-,

rio deterrninara au vna partem porius qua ad alia' B ~it veritas ali(lua~(eu ratio crea.ca~qllz couenit ere- , '!'tur~)opp~rt.et quod in J?eo firradiz, vt principiu

a quo pr.nciprarur & deriuatur , &. conlequenrer Deus mtuendo illud , coguefcer dererroinaram futuritionem creature , qUia Deus omnia cegnotcie perfctl:iJlime cornprehendedo caufas, & principia, vnde deriuantur & participantur, Sed in lola etlen- '

ria diuina anrecedenrer ad ornne decretum liberii circa creazuras non efl: [urliciells principiurn, & ra-

tio deterrninarionis eius ad 'Inam partem potius ("juam ad aliam • ergo neccllU1Q exigituripfa, diui-

ne voluntatis dj(-politio & decretum, \'ual!! futu-,

rum dererminarum cognofcarur, Minor prob, quia. eflenria diu ina (ecundum Ie , ~ue indifferenter fe C habet ad call1la: fU~llra funt , & ad ea qu~ in {bm merz potlib.litatis Gmt, & ifta qUa! nunc UlDC futu-.

ra potuiflenc non eflc fucura [i Deus voluillet, ergo.

ex. vi (olius eflentiz Hoe voluntare hbera non potefl:

Iurni [ulfi;;ic:ns l"l,"incipium,quod hoc fir faturum,8\, nom illud,cum ex £quo ~e babea: ad omnia poifibi-:

J i a. Et fOUf. quia quod hoc fH;:urum lit de rerminare. f_.t:urLun, & non maneae in Ihcu pure potlibiliratis, non eft predcatum ncceflariuru , fie cuim OUl'li. bus conuenier, (~d libere , & wncmgenter rem denominans , ergo debet ongo , &0 radix eius reduci a.\1 primarn C:111 (am Iiberam , h£c autern eft volun-

,ta!S diuina, & non ellenua De; ante liberum acturn,

E~ parte aute m iiJ {]m rei fururre Iunurur rario hu. ins, quia fu~uritlO contingens ex principiis ex qlJi~

bus habet fut:uritiol1em vc conringenrem & indeterminal am .; non h.bet determiflarionem. ei:lS,. D fed ex ilia caufa & prilJcipia habet derenninatarq. veritarem ,a 'llloiple euemHs qllando de [28:0 ac-

., cl-dit, habet determinari. &poni extra inderermi-

, , va'jnnem, & contingentiam (:al1la.rum, &; reddj . >! de faal1 p'rce-fens , &: determinatus i[l [e. H~ a.u-

, tern detertninatio 1100 pote{t naiCi ex folis illis.

.- ~,'Canus, e:t quibus nafcitur c~Ildngenria at inde~r~ . ~ lllinatio in futuro , ergo aha e H: afIignanda. Sed

( ;omnes cau[<i crea~ non [utficiut1t tollen~ iRam " , , pr%fertim in rebus hberis. aut fi

" ..... "'nlL vt in enentibus naturalibus,id habet v ltiC:).: Deo:- qui pr~parauitiftas ca!l[a:s vt tol~e.,

.. hac parte: ponus qua.m

,nihil fit de if tis effe~ _Q~tejll~-fJ:f.tCl[",I:UU' ex ordinatione voluntaris

", "1

Artic. II.

475

. ,

: bei ,qui operarur omnia [ecundllm confilium Vl)~

, lunraris lux, ergo ex ipfius dilpofirione debet fume , deterrnin2.ta veritas vt-lnfa.llibilis , quee ex ,.ufts> proximis & contingentibus lumitur vt lttdetermi.·

• nara , & indiffereas , Iraquc ill omni veritate co.gnofcenda fundarnenzum eius qU.1nendum eft , & in veritate Iurun dererminaca ~ fuadarnenrurn de- , terrninaturnj fi a_utem actendamus ad natud: ip(ius, euel1tus vt Iueuri habet de te omnimodzrn connn-

" gentiam , & firnilirer 11 ad ca.uas eius proximas , illXta guas regulator quid exigar eius natura. Si vera in. ordine ad Deurn.inde habet vlrimarn & in[aUibilem re[olutioncm & decerminarionem ex

ipto mo?o op~ralldi i?ei, non quidem antecedenrer ad dlfpofitlOllemhberam fUt volunratis , quiz erTentia Dei J & pocenria ante volunrarern non elt

detenl'linaraadraie futurum • fed iudifferens ad poffibilitatem • ergo ad decretum & volunrarera conlilij diuini recurrendum etl: J q~ia Iecundum il" Iud ope rarur omnia.

N ~c ?otefl did Iufficere ipfam diuinarn elfentiam!i. .. ne decreta adcognofcendwu rem fore.vel exiflere conorando exrrinrece ipram exiLlcLia,TI, Iicu: (pc~. cies A3gelorum reprerencan. de (e rem h com- , rnuni, vt exiflens aurem in (ingulari per boc iolum quod ilia res ponatur in rerum uarura, a reprztcnratione illius Ipeciei aningirur .Hoc inqoa,nvl1 r!Jffi~ c:ir}quia Ipecies Angelica repretencar resfaetzs ab alio, id eO: a Creatore.vnde non opporret ad vide-, dam exiltentiam, quod videar illam vc procedeme, ;i Ie, red [olum vt potirarn in reni Datura> nam hoc. ipfo illi aifimilarur Ipecies & reprefentar illarn , Deus auternnon patetl reprefenrare exiflenusrn rei vt f;je:~m ab alia, & pe r afllOlila.tion'!m [lI;l: effenti~ ad illa.m > jed vt faa:a.m a. [e per voluncacem luam,qllia per illa operatur omnia, nee reprefenta: illam quomodocumqne.fed eli. omni perfeccio, ne & cornpreheufione, ergo non furticicexrrinrcca poiitio exiftenrie, _ vt illam rcrr~[ente~, .led requirirur quod repr~lentetUrf'[taclendaa!e • arque adc.) mediante decreto volun.aris tU~ , quod de .. ' rerrninac Deus locre quid faciendum fit.

Duo terti» • non fufficit ad cognotcendum dererminaram veritatem futuri conringearis decretum de concurlu cOllcomiramc cum aura ip(J. contingemi, prauerritn iu ienrenda ~ q.:-lre docc[ d:1ri tale coneOirlum indiftl!rente,& ab tr(a. volum:lte dcrer~ mirra.ri , fed omuiflo rc:quiritwr dccretu ante cedes, .31: cau (ans ilIa vericatc. nee debet effi:ac!a dccn:ti (umi ex veritate ipfa pra:Ji.lppofila) &: coguitaper [cientia.m mediam. In 1. parte huius conclutionis conueniunt ctiam plures ex oppoGcis Aurhanbus. qlli optime vident n6 polfe fil\e [cient;a media (uc.;:urri inhlhbilira.te diuin3': fcientia: ex dt'crero nudo concurrendi concomit3nter) I)ili priUS kla~ in

, quam pattern Indinatura fit volu;:tS noftraJdquG cxprefse alferir P. Vazq. in 1. tom, I. p. (lilp·99- cap. 7. num. 44. Scio aliquos coaccdere quod hoc Decretum qU.ltenUs Imporcat qlll11dam obliga~ tionem, aut promiffionem Dei concurrcndi ~}::Ile:, , ndicer ,cum osnllibus ca.ufis, vel determinare cum'

Hhhh z ah-

Primre Parris,

J.liqltibus pcrtEt [d habere yr ~a·ufa rempt~ _~utgd... -A poncndo.pcr rdentiam mediarn, De hac: autcm fci ..

tjtJ_nj~, quia,li ne coucunu DCl1(1l!c(l~f!rQ!:)tJI,t non entia media eljeicndd toris agemos dilp.Jeg. PrQ-

,4et,,;Cturum: .caufis ,re.:l~rs nO,np,omt .eifdt_~ls ql~ nunc (u(ticit coclufionis partef]) corroborare 2U~t.

rqni, & fi_c ,6,:_(,!tcf,~cau.l. uca;lIs lil :us ~ .. qru;:tls.; 1~~ horicare S. Thorn, mfigni loco qna:H, 6. ~e vent,:

&cugn(!J1C! ~"}fllt<l.tjSe1U~} ~:: quo vld~(tpqtdl ~ .il.h arr. 3. vbi pOrl:Jjctenium :=tr;uJl\cmull1: ~d CdU ..

J\!;;,rcon dc(cicnna Del dlJp.~ ,_c.6·ou;n. ~ I, qur ta- fo 'l1l,tJbabf!t (crtJwdil1cm I1d dliql(CI1; ejfiduilt , de fleer;:

111e!l cum Ar rubal & V azq.negat Deum vti iile de- Jiftl_/I!'i/l;n71 ptodrttit; vntIltJM..tl;imt De: h~{;ct ccml~",

~rero {it: prolnil1itlo,vp[ obhgntiuo adcocurrendu 4ij1e~ It,d r_fff(tum 1~i;c ~'QI!4r1wi CIUS 111htl rtjis1ft, C)'

Cllul crqturis ranquamedio ~<-t cognofcendurn ~l~- fie de ttfcrffit,m tffdtilS comi1:~it. s, mllei~ dlc_.atUf

r!lti1, qui;;- he dicunr , quod conceciererur Dco dJt., 1'IQdb;tl;~t(crtitltdi'm1'J 4d fjf<'t'i:II:ll eun, w4J!IPPVjlHI)~

,U~lUS:& i mpe rt~thcognitio..; qt.IM idem lit cog- tie ~4{{f& fiCfJfI" • ( E cce .certlw9~ fcicntie m.e,..

~ol,crc ali qUId in aliqao ranquam in UV~dlO) qt;oq dia: non fundlri in czufalirare dWInx volunraris,

po,d1:vujco ,ad!_! ~icri,&: fine difi,'.Udil! _ atq~e cog- fed in pr~luppo{ition<: cauL.: Jiberre f~cu~?1!

UQicere ex Ol.JlquOI!l<\tlut quod pe r dl[Cl1tJ4ln fie ~ quz ptz(upP0nlcur dererrninata & pra:u~[~ ) l~~

de quo iam [~tis iq [uperioribusa.all-me~r,: _ n {be'S. D. f2!!.i4 /}/1JrJis cenitwo qu,~ Cit (l(W jupp0.ft~

. C.rrtUIfJ ergo enc<kbt:t quod i1lud decretum co- -H tiene aJiClliu~) 11011 eft cenu .. Ja ~bj~ll!:d. fed ~~ljd.Jti~-

curfus concornitancis cum qUe;) coptingentJ' non 1!illa. &, ftr p cerfittldl) pr4dL:Jfj1Ji1t~~/lj. fit cum pr&Ji~P4

jufiiclt ad cognQfc~da!ll dere r~lin~tamverit~r~m! pnji!/OtJI/ ~'1fIfil: (~'~oll ~11l1 eft cerz#u(kJ !1bjO!:UII " JeJ

QlI.l quando datprJ[te con~qrius a Deo ~ yellllP~ ~oj;diliQn4li~ tJl1tUI1;I • RelpOnqet autem PJll.US

~Ilirllr c~u~a Libera ~Cterlll!llata, ex, p,qrr~ lua: ~ y~~ , Thorn. ad prirnam p:l,·tCip argumenti, quz c(hJ-

ailhuclfidiftt!tt~.&Jndlgens determinarione . S~ lurio ad 3'- QlJod DM a~it it} )lolu1Jwe ~Uil fer mo-

prirpii:, ergq cxvi con.Cltrtu.s iimuI.can~i calis d:ccr_: dum nece[J!I(ltis, qlli~ W!UIJlaUWi IIOIJ (0$1: ~ J~d wo-

lfljn~tio.llOn cogtio(clwrlkd {upponlt,uLEt Iic no. fief Cam non dllfcreudoi1lvdum. jiJIfI'N, 1:U .u 1~l;nf,l!r a~

rc~cittlr ad decretum dandi con~llr.{Ilm. firnulca.. vtfr;mlibet conplit , i:r i~eq qrJ4ID-Uis dpm_j VQ11iI;t~11.

neUI11_l]la cercirudo , red opporter iaquirerc i qUQ 11ibil re_jift..:) f14mcu ~ttHJt.1S I & qu,,/ibe& "U-l res exe-

principi() habear illa: .cnrn Cupponatur?od ~litll-i de- qulltlr (bili~J:Fn )J~llllltate!fi jCcU:fJdu'-JJ ,r,/JdlJld3 jl41,m •

crc:ruril.si k~L!ndum,'(dlllc: concurfus firru,lltancus '1Il14, & ipfllw I)jodilw dllJllM. 1'01u1l{4 $ Fbus dc,;:, I

earndererrnm at ~ vel sb alio prim:ipio., Si deter- l1t fie tlii.l$ VQ;IjiJ/,,5 i~plcrctt.W) & a4:~ qllid.;I,'j ,mI:~i!il;

Ilijn'-t,{~rn DQ eft fimulraaeus.quia c4eterI1}!nat ,cau., necifla.ia , 1~jd(/ln fOl1ti/'$g~nt~r , li-C'if 1 (/.~,i f:J1.\!,i~lI~

i~ln lecJ.lndam,vt agar, ergo ante eiLi~,~tt~oqell1 e1l.:.Q 'Vult [tl1>per r«. E~ qU()r110ci,J p0nl~ Din, I no_,

illBl;XiuLlS l~ iJla.\non cum ilia in etfed~~ & lie Q?B: I decretum facieascertirr-dinem , & lalu ans CO:1"

e(l1;!}) ulr aneus ' {~Q prior vtpOtC caurarnncn cffl!- ringenriarn , qui Icil, lp!unl modern con:_logen,iJ.:

¢tLltH :leo: ,-minas'. ~J ex alio principio flt ill a. deter- diuma voluntas dac & llc dando id quod vulr ~

l'l1inJ,rlo)ergo 116~:t vi.timulrane] infhxu~icl hab~r~ ccrrificaturde illo , non [upp0rl-:-ndo. £r.l-J l.IL;!~

Jed ;:td'fdey& 11C impertinenter rccurrieur ~G deere. ram partem arSi1:nenti ~ qUit IJ<l~t~(r de ceru:~-

I'U de "oncuri u ir:nuiranCO..Et ruoc tcna~ vidcre ex, dine i:lablq ex fuppouuone dhql1s [ell cau1z

gl,o pri:IGljJIU ar.::rn"1inarin oria~u.r. Et l(>l~rn p.o- fecund-e preuife , .r;e!ponJe~ Ioiut. ad 4.~d C411f($

tt!'~ Cned:1pjCX vl.!.,A1~ra)qaa!. dIer:. d~tC:~lI~][)atlO: fUlmda q!14r1J: opport~t JilpPQ.nen ad i",duCCJldIWI eJf~"7'Ulo

lki11 C:.utl:' \;b·.·ri iodiflen::[][I.;~ lC'hiQJ'=ntISjlr~h1fiu pr-ttdejlif14.t_ioniS, eih1~urdliH ,t>t.dejfmallonufubl.JCet,.

c"J~{a q.io d aoc rprurn in.nullo Ilaru pollie [u01i 11~ non.autem ejf it4 in 'I'i:rt:uj!J.:!s iitj~ionb'lf re/rec1u, 4h-.

jl ex dec,( co . .Dei~iHl[aJ)t~ non iirpponentc deter- mills vutuus {UptTiQTir dJcmir; 6' ideo onlv dHIJIU

nl;!'la.i{·Jn~ 111 iJ1.i1l1 . .&io]um pra::uidence • Alrera pre..tej1iltlflio1:is, qrwnrtis }11 own (uppojitiolle vslun-« /

qllod ita ·furni rur "ex jP! a mer 1'01 u!nare _creata ie tetis /JU""4t1& , "ihll(;;";II~ t~n abjilluta;fJ habet .,er.

d{:'it;rmi'1;::J:1te" &.D.eo ioiu[11ll1ddfctente. concur- tiludinem, ~ locus OJa_~lifcfl:iUiJl1~ iusulat [elen-

[lin] O!!f.rc[c,<):, <Ul[e~mncd(;cretum [uum Deus vi,. tiam mediam~ ticutdell1a tradalkt S. lJ.IU rc;r ..

deat ql1aT1'lClitiq~det~rmmanonem Jibe ramin fiat!!, j) miilis) in quibus nunc di{pu~acur, vt le.qu. ?jJpU~

condiriona.~o, ~[cet de taGi:o)& in Datu abfoJu.ro ~10. tatio. ampJius ponduabicur . N<ll.ll [ClenUii,me-

pon;l.tllr iine decrew D;i de il10 concui(u ponen4 dij POlllt ~()ram ,c;:r:rcituctiue~. in yolu_ntate j &0:

dn; CUn1quo pra:uidebat ren1 eire fa<;i-~nda.m .. cauratitate Dei e:x: pr;r;(uppOlltlOne c;l.ul;a: [cc~ada;.

(;uUrY,'! hoc proccdir Iccnqda pars cor..clufi00is:, feu operationis eilLS prauj!:?: at~te dI:cret.4m ~ ~ fie"

in l\~la dicimus non ILlmi cfficacii decreu exverita- caufata:: ex antr:ce~nte efiicaClil d,qe~. 1). 1 ho.

te de;tcrminata prtltJppoGta in fcieotia ilIa cognaC aatenfponit Pt(l!Cuppofi.tionern ill~n~ ca,uJOl; [~q,,!l"

cente ~me omne decretum, fed Dcum ~ognofcere dlr: ofiri n przJdbnaC1Quc) feu decreto.\ "'lUI}!:!.:,,!

Qlnnia qua: furuta/unt, & J {e cauCandain L1ecreto cere ci,ergo nu!Ia.[? cettit~f_lem agtl,?{cic .;'_.\; p.r~.;

pr~detil1iente , guod~~~I0~ prredelhnati~ais in- fuppoliti0ne abclIlus non Illl)!~ce~tlS;, n~c iwp.p-O"',_;}

t&git Augultcllm diCIt In hb, . .d:, prxddhn. S.an- nemis deCrCtLlm DCI,erjQ Collitlqeonll.!'Q. rnei;lfllillL'

(tor, cap~ r.o .. Prlf.Mjimariune D~use4; pr~fiillit ,. qll4 &: e~o?pb~to dlam.lo'luitlU'.Nec pote{l<U<;;b~q~~ ~

Jlltl'tli tpldilfiflftiI. 'Vrllk dittum t;11., ferit:; quit futu~ iIli przfuppoft~hH;~lJfa: fel:~l1dJ! fubiac.e~ I~~}f,

t.1 .(/illt. ,Ergo nihi~ cog!?-o{cit dduturls, !lift vt przdet.linatiOfliS.'itl tlatl~~b.(OJUrQ .. ~ ~:~'i't l'OUil~.\t,

fae-wln & caulaturn ii Ie. & in decreta reupI'alde~ tut ill n:'l, rlon in 'fi~ru ~oUaitionatq;i1: ~. .."t,~,

~l111ationefi1urltnte 3 non allteillam" nec,protl~ Th6m;iq' at&lIrnt:nto .lQq_Qcb~~~*~"~, . _". 'I,~~~'

'. ':~j" {JI' . . at "-:l~~

_ ~.' ,~, -H'ClIi

Difp. XIX_

~ verirate i1lius_ ~ra:[uppof1tienis in flatu condi~ A trooato , . quia dicit 11/'1111 vcrit.1lem qUd en cum firp~Dfill~ilC t1l1cu~us Ca.lif.s ~(fe (ondirian4tam, &IQquitm

~e I oppofirione cao[~ fecundz ante pr3:'deilina~ rronem I [:l~ decretum , ergp loquitur de illa in .th;.ru coudirionaro, &: vt facit veritatern condi-« tio~latam) erzo eodcmmodo debet loqni in fo ..

Iurione , .

E\f.Ii1t1J!~e1ltu~] huius. ¥.Ion eftaliud, quam quod, pn[m9:a j cienna media , & certitude fundata in l_lla., cit aliquid imperfeCtWlfOU{ll. in Deo , & illi 'm~p(jilibde v~ oilcnderur in feq. diipl)t. & redu£C~-IS roram cerrirudmem obiedi condirionati ad a.ltqua~ verirarem i cuius dererminario pro Itatu conditionaro eft non nccetfaria, kd libera & ra ... men independcns a Deo ~ it" quod non eft in rna- B DU Dei irnrnutarc illam ~ro eo itatu cum anteuer ..

. [at om~le eius decretum, _&{llaoWTj, :i qua murarj & vern poffit, .sc; Dc~c:jft\r.1Q cognofcar De us illam v.enr:.l,~i;~ l~beram pro ilia ftarn,a~qne adcQ f'ro il II? Ihtu nihilrnut an: PCJtc!t,& ordinare de illis rerrr atibus ~beris,{ed. ranrum Ipdb.re. Quod quan .. roe_Impc rt<:.;t~oQj~ ~ ~ ~Q{urdir;ttjsin 0';;0 fit Ieq,

dip, oil.eagi;n:W5 ~ .

J.r"IJd( infr.rr~r \ quod decreta ablolura efficacia ,

q':t A.T.lrhQ;·cs oppofin admittunt pro futuris in fb.

tu ~broh.l~q.repori~'ndjs, aut etiam decreta predcfillJtWa/)cl. circa aliquos aEtus noflros.vt adrnirtun-

tur a P, Suarez vbi Iupra, in quibus ipfa predefini-

tis nO(1 ponitur ad caufandam, & deterrninandam . vOltlllia,tem no [lr am liberam.ted ad {pecialiterin... G rendcndum illos aCtus, & ita, fumic prredefinirione

In alio fcnlll16ge ditpari i nofh-o.qui prarlefiniri-

'us deere: a ponimus pro caufanda dererrninarione >:'olUllratls ccntingcnris, ll,Dn.pro prefirpponenda 2 nihil iuuant ad propofinim.nam ornnes ifii Autho ...

res fllppOt1UOt efiicaciam illorum decrerorum pr-t"'" fupponere quid noilra voliiras faB:Clra. tit: in tall OC~ calionc,idq;pr~cognitCI a. Icietia media ante omnc decrerii Dei, Vndc decrerfi execuriuii reru in film

\ abioluro nihil aiiu d exequirur.qus adminillrare re 9u4 vidir pra:(uppofita, & dererrninara {i talis {b~ rus, vel conditio ponatur. H;EC aurern decreta non fie dari,fed abiolura.Scnon prsefupponenria verjta-

te 01, &dcn;:: rrni narionern vola n ta.tis/e d call (a nri a, oftc:ndemi.lsfeq. difp.& circa q, 1y.In pra£enti :lutern illis pra:fuppaficis,- Iolurn aflerimus DeUtU ill, 'illis cogno(cere iofal!ibiJiccr furura abloluta corin ~c.:ntia,qujadeternlil'latio illil!S, veritatjs de futuro. concingellti non babet aliudful1damclltllffi,& cau-

fum qlLam diuin;e volul'lta,cis dctermil1Mioael1l , & (:oulilil1m quod oper:l,tur o11111ia,& {ilb oruni j1atll t .. in qUQindlt~rel1ter pOtcrat poni~ydnQ p,oni,qualIS dl fiatUS coo,didoratus, pofita ell!!l). quaCllll1q; .conditiont. pa.rticul2"rl poi1et libertas.ad aliud d~-

.-}{ ie.F,jnflri,Q!;t~rf11ina.t~11 auttffi iLliusverjtlc.is nOl} ;,'1- ,wt_eP-. r~du'i fan([!.l~m ad fUQdarnen~~lI}1)_ & c.~us~ ~~,w.(am natlll.'.Ul1 futUrl elltntUS,v.t tu~~q\qUla.po ,~l . auonemhaQ;ctdefead.fote\,V'e1Wt~ cauTas crcatils, qui~ Ol11t;1~s. !l?,l)

tli.~~tu~t~. j¢ti.tHbilitcr cop.tJng~E,t~ijfP.~ .~

.·Artie.II.

4-77

indererrninarionem caufe libere , - Neqne'.ad ina. nitatern diuiniinrenecius.qu.a 3!qw;;. belle porerat

.. oppofitum intelligere Ii ad oppofitum veriras rlla determinaretur , de Ie enim inreileetns Iolum eft .rario intelhgcndi eliciriuc , & Yr. principium elidens, non vz ratio forrnalis Qbi(Cl,iu a,!e).l medium intelligendi , quod tx pa.rt::: obicfti debet ;l{lgnari: intelleclus enirn diuinus (L10 Iurnine infinite ill tell.git res 'H runt in te , VnJ2 {i in it: non Iint determinate vernaris.fed conringenris Iic debet inre lhgere, alias falfo inte lhgerer , Vnde inriruras luminis.non ccnfert j fed tuppornt rationes formales 1 ~ derenninariuas vcritatis ex parte obiech •

Dicn111timoj Deus non cognofeir decretum GlUm . liberum vt futurum pro guocl1mque figno,,,el prio rirare m-qua conlidcretur.Ell Contra P .Suar ez lib • 2, de fcienzia Dei cap. 8.n. 6_ & alios qui exilliruar Deurn ccmprehendeudo luarn. cll'entiam pro illo priori) quo non~um intelligirur a"us hber, cornprehendere eriam CU;lOl Iiberarn volunracem , 0;: vide re quid fie .volitura in req. figno rationis , Et fie admodum futllri vjdct decretum filum) ricer in re nunquam fit futurum, quia if! re non datur inccenio , fed omnimoda indiuilibilitas durarionis • Sedquiaillud decretum prQ iHofignQ_l1ol1tlwn intelligimr vt'pr:l:rens > led vrporens cfle , intelligi-

tur ad modumfururi . . .

. C-&r~um hocneque iuu.1t,fe:ot,cntia.m horum Aurhorum de cognitions fl,ltUrtcti;)ti ante decretum Dei.neque efherum~ iH:a,lllq~fut;Uri(ionem,e[ii . reijciunt alij Authores eiuidern famili~,Vazquc2:~

Becanus.Granados, Ence, ~alifquo£ citar , & Iequimr 11. Alarco n.de Icientia' Dei.c rad. z.: d if put. 3' cap. I. num, 8. $c.: 0, No~ iil~a.t. quia pro_ illo figno quo dicitur nondum videri vt przlCHs tuum decretum, fe<l.admodum futuri.cuam nondurn videbit adus.Iiberos creatos , vr dererruina.e tucuros, 11i6 dependenter a decrero (uo> 'l'(Od rune videt vt futurum, quia ahillo: dependenr adus Iiberi creari, &.qua:cumq[lC' ctmrin:;,t:'D:la, tOrgu per hoc, quod dicitur ~um :c?gn,)[cere decretum iUlIm vt futurum, nihil de dirti";ld(are przdicta ele ... uatur , Non.el~c:tia.71 verUffi, quia.liccr a nobis di(lingllautQt priori!a~es le_u figl!a ratio~is in D_eo;o non ramen Deus iple fie dil1mgu1c, qUI non tor .. mat difbnCtionenl: rarionis inter adus Iuos , vel

D atrribura, EtiiceJ nos dulinguamus prionrates ifl:ts; - & ligna, nunqllil.[J,l r.:lwel~ fub.rariOllt" htu~ rinenisiUa'diflinguerc pofi'.umus, n~c CL\tTI tunJa~ -mentoillte pOHCr.C,. ~tuod Yna,.prioci~:is rdpiciat ajiqua.ul;pollerioritit<:mill [k() >l.dmociumJ<lruri, lmtltaautom minusquoQ,DeU5:.I~IC~ 'qUi has di~ ftina-iones non tor:LW, ·;altql1i.l {ui per modum futurLv.ia!!a.~_~ &. p.tU; (uO.dun.l; !i;."qoiIio!lls.. £~. ra~ "cio dl,quia nun a1.ia.t; .etia.u_~·proll1a pd.0ritat~" in quajClWHigit.Uf Par~r Ill!loG-i!lli;.&:nc1ndum inc<:Ui .. gittir_g~nfrate~A1:\tf;:lligerct N~iumvt f~lturfim~ :'luiallQndtlO)~i~tcillgirurvt, Pl1t109s.,.' qUIa nQIl "t genitus, & tic imdiiger~tL\r in T ~inii:ate prius, & pofterius in dur.atiom::), QllOd admitti non po ..

telij

478

Qp~ft. XIV,

tefiieadem aueern ef] ratio ck FiIio feu ~~i~i~il T.!fi,.". :A troproduc~nqo pro i1Jopriroa a~n? r~~lOOls. &:. Qrj.crrdibero vr hapeIldo, & 'Juot:l Iuiiicit ad fuen.-itlOOtlJ} huius, e riarn aJ futuritio.nem iHitls. Tum . etiam quia nee 6atiQne noltra poflulllus intra Deli flllgW: ptiorit~u.:~ ill '-po, quee explicant prius, &pottJuC.'1-tione" {cq tahlll1priorirates .iql.jO, G!lJ! £xpJinantcollne¥ioneUl vlli~s cum alio • \'eJ rano-

ncm vnius erga aliud; nani priorirares in quo 01'11,.

nino repllgnanc in Tho cum ilIa illfiQito~lTe • &-

actu pLlro,in qllo nihil pOteit intdHgi rub non e{fe, leulubcxptdationc, &m.nGttq.d qfe ~ quodra·

men iacludicnr 1P pracifo concepru fururi • repu-

gnar aLitell1 aliqIlid quod eft ;I~lIS ptrrus, & ipillfU

die a Ie coocipere (llb 1101] ejfc) vel expcctatione ,

~ut c,ranficll ad e~e ~ Iiquidem eft ipfum e(fe, eJgo B lmp!l~a, quod ahquoddecretll!tl Dei coniidererur

a Dw}~o.:ra nobi s w.t f[lturul!l)h~ efl: vt nondum haO(!~~ tile, fed vt habirurum, hoc enim ell de conceptu fi1tllq ~ fiquidem conceptus & prioricas Iu-

turr dl~onceptL:s dut~ioFljS, futu ricio enim dura,

ri I) cJl , ergo p riorir{lS futuricionis non poreft non

e He prio,Jlas dtnariorus &in quo 3 .& hsc contra .. l1icircoJlcqml1 iP4115 dfe ~ fe , Quare pro illo Ji ..

gllo rznonrs, qLlO int~Jljgltllr comprehendi a Deo t:liuina~~enti~, non intetligirur decretum Dei ad modurnfururi, tum quia comprshcnfio in illo pri ..

o ri ligno, Ji vera comprchenfio ell, ornnia inuoluic k;cnlll ,. {k non relinqurt sliquid cognolc;;elldum

pro aliQPoiteriori , tum quiailla prioritas (alum

cit racianis feu prioriras a qoo, non elurarionis, & C

. ill qUQ.} 8dl:..: nibil de futuridone in ea relucer , Ee infi:q,wt hoc iI) ipiis per:[onis producentibus , qua: pro, J;lul]o priori intelliguI1tur vt furura , Iicet noa .. dum inrelligarur pro aliqtJD priori originis filius l:~ gt11 ItllS, vel [pi~i~llS San8:Lls vt fpi-ratus •

:b: h,s coilrges quomodo verunl fit quod S.,Tho.

dixir in hac qlleft. arr, 8, ad I. esplicans oiaum Vt"igenis;, ~Qd 1M2propwCd .>Jiqlfid erit qwaDel/sfii~ fumnan, quod D Thorn. expJica. de Icienna nude

'(:01) llder~ta vt non haber [Oltionetn canralirans ex ~cindltt; vol.mrare, Q!~ndtn'-e.ro di cit I prsefcire D~UfJ13l1qlla., 'twa. funt fllnl(all!jtell1~illJr fecun ..

dum r:lJ!unerTl confequencie , fcquitl'l r enim Ii ali .. qll2.l~Jnl f~llra., quodDeusea prxfc.it, non rarnsn kC:l11Ullln q."1O.:1e~1 el1endi , qnia res fQ(u.r~ non D funt cau i~, qllod. Deus ea (cilt. Heec enim do8:rina

~x 4iidiS opcim~ explie.aa.tr:qui,aJcil.p'ou~o decre-

1;0, iCu vo]tmra.te Dc;l:> illa et,{ cau(a gliod r:!s{it fl~~Llra, & quod cognOic<ltur J. Dca .. t furura , qUia

ftc ii:i~J1tiacull1decretoh<l~er rationem cau[alira ..

t:is) \'taJiquidC (It furunull... Non tamen intetijgi t"Jotelt , quod furu.rum a(1~ ornncm \'olumarem' DeWt cau[a " v~ fdaru-r a Dcotanqua,m f1ll'urutn~ <,!uia nihil eLl: fut~m detennina.te arne ca.uralita ..

tern volunt:i_ti,sDei ... ,~~tamendo&rill.1m s. Thom,non po#imtfufiinete qui ponunt futura.ellc deterlllinaca ant:e omnem volul1tatC!:m D!i,,& idee.., pr<l!Cci~i a -Reo ~q~i~.fl;l~lt fUtut1, [eu1ifrronunrl,lf

fUH!r~~ . .' . .. ~!, .

. Primz Partis .'

A. R r , C Y L V S lIL

P Ril1lo arguir,aa probandum (']uodfittl~acolltiogentia habent ex ie detcrnunaratn verira-

.' tern ~ &; quod illa regulaeur peRes euenrum qui in, temporedererminaee fuccedet,tlo penes cautas fuzurinonis, qu.J! cotingeates~& ill decerminate tunr, Nam pmpo6do de fururo, v.g, Petrus etas ambu .. la/lit( rllppoflt~ quod ita pofid tuccedar f't euenrus probar ) uabet tuam de ill eife v-cramveritare dererminata , ergo &ipla de furumcandem verirarem habet. Anteced. fupponitur.quia Ioquimur de f,lrnri& abfolueis qu~ d:r~rrrli":~~ cueuient , ~ fie fijppolito euc:ntu loqUlmll~ d_e dhs ~prop~fiu:, aurem de in etfe , eft illa ql1t"pium ~uanru!11 ~lgm~ ficat quando ell: de prr.eCenti J ergo futura ablotut<l na.beot fuam de inerle veram.Confeq.vero probar, ,quia veriras modaliam regularur per (uam de in ef. [e~&adillam reducirur Vt dicunr DialeCtici, ergo fimiliter propofiriones do: futuro &: p~a::[~llru ad' . fUI'll de in efle (unt reducibiles , & pe~ 111am regulabiles.ticut illa propofino J.r; pr~re.ri::odt vcra,de qua {uit aliql1ando verura dicere.nunc dt;& ill~ de fururoefl: vera , de qua aliquando eru vc,~:n dicere.nuoc eft. Ergo ficut quando eft de pl~['nt1, determinate ell vera.ira qui ante intbns, vel horai!l,. vel diem~ aut annurn.ve] quodcunquc tempus £,:-0- nunriaret de illa ipfurn fore > ieu eueucum ipnim qui pofrd accidit) prnnunriabir verurn dcrerounare.quia conformarnr hlll: de ineflc, & ad.zqu.;o.tur ei quod determinate eric in rc, eTgo d;;c:;rmIil3talll vcrjtatern pronunciar. CON!- Qllla.J.lltcquam res accidat poffunr fieri du.-e concradicioria; .• v, g.l;e" trus pcccabir, Petrus non peccabir, {;:u nou potdl eriam pro hoc infl-anti in ilio lUnti:UfllCJ! vrraque cffe Iirnul vera.ergo nunc {OI .. un nia ei1 VC;;1, ag<.$ determinate eli vera , quia Ii (olun! Vila ell vera,

noll e{t veriras niti in "Ina; ergo dr:tt'rl111na,a v':1'1" / t as en, Iicer 110S neiciarnus 'lux lit,

i:U/p efle iudcbirabile quod propoGrioncs ~odalcs,& de !Jr£terito,& fumro rcgr..dantur pa,lu:l.~

de in etfe, & ad illasreducuntur, ita quod venrate quam habeur qusecnmqee jlIa lit, iiu; d~,re,rmi~~. ta,fiue II1dere rmhUlta,dependet neceJlarJO a verlIi~ carione (ux de indlcJoec Clllm \'erificari porc:ric 114

la de prrererito ~ vel Ell turo ] nili i ua de incife verifi,emr pro tCilli10te quo illi conueoic ea:e pr~relltef1'l ,& fi nunqllam habeat pro:efermaiu v~n .. ficatam, nee etia01 verificabitur 11];;. de pr~terno:> aut fururo.C~reru no fcqllitur gllod (i ilia de~~dfe . quando en pr:e(ens ell dcrer~njna[e~vera, qU1~ larI)~ . ~ tlhx.tra caufas, erij(uade futuro be decerrnlO~~e\ . , 'vera quando fuw-rum ell concillgens,aliognin c:cii~!~,'.~· probarc.rur.l q~d quia ~es ia exilt~sde pr~seti,c~1:~~ t, rercontmgef!.tla, gu.a lam de Jatto eft c:.xtr~ cal1~>1'.~ fa3ictiam d~m en futllra car~~c~~rilJgEli'i~I/~, '~::;: ~c nOD QirmUr alHluoa fllrtiru COAttJl§'tS.::SlS;iil:'~'J:

, .. ~ ;_~~ crgG.~~~[! ·*····11.t·'x;

~r r 4i.il:

' ..

Difput. XIX.

Artie. III.

479

-e ~o .ll,quod li('c! y(ri~as huius l'fguletUr. &: de";;A ·.fa veto ptiOla,leu in Deo vcritattmdetcnninatam .:"

pendear all altf!ro~d eft ~ verillte iut de indTe,ta. & iDfallibilem habet, fed ratione decred • In f~

men m~U$J fep ftatus, mius veritatis I &;; alu:riusvero ~llrah.en.:!o apr:t[e~a extra caufas, quam .

longe diuerfus cD. Nee di£hogu.i dcbetinter con- . habebie dum exifter , & a continentia in caufis J

tingendam,& indiffercntiam, feu indctetminatio-- :qu;un habet dum eft futurum, non fundat aliquam .

nt'~l) vt aliqoj faciune, quia contingens dicicur a,li.. deterrninaram veriwe~, quia prout fie folum

quid ex eaura inditf.ercnti ad vtrumtibet in aCto confideratur Iecuadum Iua predicata cKentialia.

primo, & anrequam de fad;o pr(lduc:a.t~ergoantc... .& quidditatiua, que de fe non hllbellt connexio-

quam effe~us pr~du,atur. c~ eadem parte.ex qua nem infallibilem J &: dererminatam cum eKe po- ..

h~bet contragenuam , habet indete rminaeionem • tlUi: qu~ cum no e.lfc:, led eft ~d vrrumqjparamrn, .:

{ell. ex caufis,.ex~a caulas anrem nondum aliquid Vb1 ergo fundamr illa c:leterrolRat~ verit.1S? An f:w

habet.vel fi aliquid haber dererminate, il;li anlittet DC fuuclamento ell . .

contingentiam vbi habet dcterminadOllem,fieniQl ..Ad ~o"f refp· ex D. Thorn. in 1.lkriher.lc:8:. I J •

ex fuppofitione el1 vera determinate, ex eadem circa. finem.quod in contradidorijs de futuro con~

erit vera non co~till~enrer, aut ft coutingenrer (ta.. B tingenti ell veritas in aitero extreme, &: f.11firas in

bet verirarem euam indeterminare ad. vtrumliber, ~lrero, ~ed non de~erminat~ in ~lto pot ius quam in

fie enirn definitur I;on~.ngens. qUOQ eil: illditferens 1110, red In vno tantum difiund im , Lex enim con-

ad vrrumliber, [el1, poteaeffe~ut non efle, Q?~rc nadi8:oriarum, non eft quod vna fit deeermiaare

fiat bene, quod veritas f~turi dependeae ~ fll~ dt; vera, ~ alrera determinate (alta. J led quodfimul

ineffe,ira vt futurum nunquam fit rerum, Ii [ua. de non unt verz , nc~ fimul faliz, fc<t Ii ~a eft vera.

inefle nO ponatur, nO. taul~ eod~ modo eft vera [ua altera fit f~[3,&: t; contra. Quod vero VOl. deter.

de inefle , & fua de ft,tturo; fed il1,,"d~ iqelfc deter- rnina,te,nol' reqairitur, led V'lliWifiuuCtirn; itaque

minare, quia iam ell in fe e~a u,ufas,vtpote prt• "eritas inueniri debet In VO. [olual,nOn in duabus:

fens; ilia vera de fu{l.u·o indeterminate.quia frimi... ~um vera. infertur J 6 il! vna rantum, ergadt;tar.

tur fururirio l fua dCi inefle non ahfolut~ I· vt in fe • minate, non valet conlequeutia, lea [uffidr, quod

fed vt intra caufas 1 fie enirn cO: filtura, in <JlL1mUl~ in VPlOl, di ~Qntl;im, feu conditionare , aut confufe,

habet in caufis inclmarionern ~ vt fit, & eft futura id efi- quod fi vna eft: vera ( rub conditione J & in

contingenter, in quantum haber in caufisinchna- confulo ) altera non fit vera, fed falta.

rionem indifferentern.Sc indeterrniaatam ad l'tni. . . lrJjla~is, ill:!! propofitiones cOlltraQi&ori~ non tiIi bet. Et hzc eft Iolurio D. Th. I~ Periher.Ied, 14, 'C gnificant quod Petrus peccabit di6undim, velin.

ex Philofeph, vbi concedir quod quando res efl: confufo , jed dererminate ~ & aiTeniuedicitur. \

prefens habet determinaram verieacern, ~ui~ iam Petrus pe'l;:abit. a,ffirmando, & determinate Pc·'-

dl: extra cau las. ~ (), uando etl f~u ra haQe~ dere r", rrus nOQ pe~1; ~bl[ nc gando, Vnde enam qUI pro-

minacarn ft.l.tut\ciQQl;II1 iuxta d~teJ;milw.tioD:em caa mirtunt, vel fpouGones f~iunt de futUro) aUe.r-

[arum1.$:; nOI, a.\iter .quianon eO; extra illas, J\liu"'tiLle determinant J ~ ex; euentu po{\ea iudicarnus

dt ergo regulari l feu dependere verirarem de tu- quod Ute qui fie a,ffercbar. vel pJ;Q hac parte [pon ..

ruro a Iua de inefle , aliud eodem modo [e habere fionem fecit, vic~ l &; dixit verum, ergo deter-

nunc, (icut illa quando cO: Pll{ens. Non fumitut minata veritas illi in erae , quia ipfe determinate

veritas f1,lnHa,.a fua de inelfc abfQlute , & nude, & dicebar , & verum dixit, ergo dererrninaram

. fub eo modo ql.\O e(t pra;rells~ie4 ab ill~ vt adhuc ia ,.e~it~em diJc;it. Nee obflar quod. cau(~ritC'r veri-

c cauiis, & poftea pr~fc;n[i. ficm iUI[ propofitio, DOll cnim a,gimll~ de quali-

\.. - Et cum mflalur., quod fuppofito cuen. tu peccari rare Veritads) fed de dererrninatione , vndecum,

~etr i p ro die; crafhno, qui anre horam, vel diem a que eni m veri6cetur fi.d~cit qQo.d determinate ve ..

've] annum ilium pronunciarer, verum derermina- dt\l;ctur, ucut determm.arc: ariirlIl3tur. E. eanfir.

i~, te pronunciabir.quia a~quabjtur, vel conformabi qLU<1 cum Deus dicit .futurum CC:ltingens,. ~eter.

) rur ei.quod inre eft. Re/p •. quod flluppo~tio euen- D min1te ell verurn qUlaeQdc ~~e, vt.cum dixirPe,

t· eus efhletet'winara,& haberflarum dererminarum rro Ter m£ veg.1uis , ergo Iirnilirer fi Idem pronunw

~. !,,~ixthdUius detet~.inationis,pronHciari~'lL1oq; -c:iaret: homo amnl {"euelariruw diulU. fublata, eti.

I' ] !1!U~ de term.'n~te entvera, fed li. fop po fiuo. e lJe~ ye rmn determinate dic~ ret. nee enim potdl e!fc

.•.. ;. tus non fit; decc;rmin:a.ta, vel fi fit, non (~C;UI.\QUUl jliud ohieCtum. pro Deo. dicetlte. &; not\. vcrum pro

. .L +omnesc;~u(~, & fiatUs,. pronurn;i~tio q1,l0qu(: dc:~ hotnine.loquente > ~ocutio en!rn homin;s .• ve~

~:termiQate vera, ~Ion erit, ~ut non erit d.ete rminar a Dei nihil tUuta.t deoblecto 1 & lta fi lcx:uttQ Del

';::filh eofta.tl~,s.(el;lIndum Was eaufasJ(ec;undil quas ~fr eirel vt:rirattm determinaram, c:ria.m erit Ii

·dc[el.'ll1inat3 n,oneil.Iliciro.us <p c~eQ.tus ille quanw id pronuneiet homo, & ad idem petdnet, qllod

do eft rr~fens habet lbrum, & verita(em deter· veritas. oon re[p.iGir cau(as, fed [olnm a~qua-

qlii~ iam. eft it;\fe,&ex;tra Cill.l[;tS. Ante~ tionem prop.o'fi:rionis cum obietto illO, juxta

. vero' fit extra ma.s. non habet fiatum dete r- fignificationem co~ula:, fed cnm ~icn P~rr~s pe~-

:~iI""'~" nl,nifi iux,ra c;.aufas, in quibus fUlldatur, &: cabit,datur £kterlDmW conforrntras,ve I dlforml.

&.CUt9 nonhabeat cauras infcriores. t3s eum obiedo pro eo. tempore quo figni6car C~

: ~R~ n~~e.tja~) .. & infalIibiles, re_fpe8u pula.,fcil.pro tt~ futuro, ergo ~rur. d~termiw

ill~~.~Q:~;lm vo~attmn0fl funduJUl cau· nata verita!~ quidqUld fit de ,~fi$)ln qUlb modo

. ,..~ .. tali.

~~.~~ ~ ..

_.~",~y:~I , .

. i-:·.';.~-1i~~ .Q$.$ib:tKI III.

" ~~finli~l'ir,;tsa:,n-tinetUl1i ,f1tI3F'~Jitiio:;miinFEfu:~ '4.

~~:!t';#". _":)~a, J;"e.1;thl1a:{ec"Ulidum:ad3:~:uiqn;cmq"~~ltin~ .,;l:gufl~ipRen1 'a.cll'e5 qU2Siigl1!ti~it;! !ukv;@C:llfl~. .;alliS" "qllaSOGU figtll1j(;l~ ,.:; _. ..• y::> .j' ~l' .,_.-. I.

~':E,i?;i;~Tu.Od;il1~ qU.i der~rmil~3.t? !fl~f1~ffca'trelIC~'"

:tultr.iit:Jttr!l:n:;r~ 211tifW!C, {i'!.illt:.ri:ht1'!.il.lltrlOl tlue ~W ... ~(}::/ ii.grritICa!-<:, qi~lCU~ <letet'~irat~r:rj~erJ:~ ,£j:i}l~Il[JUJ ptnpOl11 ()fOn·e.e~ f~t11y· f 13. '.JlIl.t>m llgfUR .. {;alldi,1.JDr&41ttit:~l1do{d~a)lr; n p~etaiJl'el~ aru. aijl1lf:Jt'W,S..J:& Th-'lt!tl:fi,.tiJ}~s ad;l;lqfl:alilOIemp~r~ m[IJ!Jfu.lljbdi,:;:;.~irtd:r-eri:n4na::a,: :quantl.!!.\left C~ l~l,:I(;l tCll~:": ex cautis f'ro:-r:imis;lolul1l~; per'Ordif ~~n13d t.'alifuJR.p f'ifl1acu,-&;(ll{cremm Dei,gui fecit:

-qUOl: !1)ttlri4 fub ~",i cdtul' vcriras 'iHadew1Uliriilta.···, . lblij;ih,¢.a b.~-~p toPQ{iqal1iblls .-coo[radicmrijs:i II .. dlaBUIJl.lDli~) nU:Eal-leriLllt~vel pr0mi~tiwrJakeJi V ~alJtunl·Jisru5c;lt:. Er in hoccatir verum ell q~Qd ,,;'!q~liJ;d~cb:Tirilta[uhJ) feuderer . rninacam p_arreJft ligJljftqrJJ dl J 1.1 e'J'Ole v!rllmq lit co pulatiue, neq 11~

.. dil! j.:Ifj(ti!t\!:ld vna 8) tanrum. C~.[\'fUil1 'luodrilla G§ i~i.6C.itr:tdt:ct:nn.in:it.lrn,habeai v.~r#attm, (kif} tc.cls:J{t,ln~natea&~queu;r OQi::C1Q, . hoc dicim~ . lJt.1tl !1.0fli: !bu;e",Ji iG~ determiuata .ldg-quatio (um; IV1:":,'i I~~ "cr~.:iteobiediu.1 copqdcrara(lx. meri.,

~ iiJ,):!h.atur~)-·vd eXCJllUs.cr.eadis,ilr.: .. n. dicimus ~lilod non limaat' veritarern dererm in ate ~ Jed fi1lli.., bht»r,~ cum comiilge}ui:t, &; indiffer.enci~Atqqe adJ) cum illclece-rrrUQariQJ1e .• Sive co dererrninata .>;<tric~ ~~ut;.f:itcx deeerrninarione caufe prime 1

A ill.G~Qilieftd.~p.ram.Et·fi.'·llo:j; ablolute non nega-: ll)l~ dsriverirarern determmararn'hornrn futuro- C

j·U\ll,~ qU~ITia'Q'l ngnificari determinate poterit 3 '

red i1 ici,ll1tlS, 't:s: qu ibus merins " & qua radom: ill~ dcrernuuauo lira conucni:l.t; cum -inueuiarnus ex aligl.q.p.a.rq:,idd~ ex. te, "" e;,; cauG's proximis indere J:I\lI[l~\iPllem potius ; &irtditkc:cf1tiam} conti)lgClJ~14111qll~ f:.mdlrc fDlu1l1 vero ex voluntare eilUllla.dt:ett .. nin a.ionem .....

; :,;ri~lMf retP~q~·-iIJautpropofitione ttl Iie prola-

ram. 4 Chri1to derenninatam habe re -eriraecm .rl~ter[]Jina~ione.. &: ~g[Jalioae accepta ex. or.dillea~.c;t(1J~I'J;l Ji nrnam lie decernenrern , & [.1-, 4;it:n:t(1) [1.lnlra Iibi pra:f.!lltia i; non derenninat.o-

}le accspra ex merrris ipfius entiraris , vel obica~ k~und~trn·re_l 'Vel ex <;at:l.lisiufetiQribus. Et cogem.,Q1Cldo J)_ p ran u ntier bO.lIIQ.iV:~pl p rappofiriQ:ncm., hab.~b.ic quidem &:termil1ara vericarern pet: ordineni ~J. caufarndrurnam ,·indetennillaqlrl D ve ro , 8r:; eentingeurem per.ordineru ad call1a_;> creatas j v~t p-er Q_rdinernadq:mip!~m (c:cllndul?

;fe. ~t ad ·illfial1.riafll de ada:qu·at1one propoh" ~~j~us.curn,p~,.iqCl;o_ two. h:e.ip~ guo,d e:qqa;~ua: .tit;l1l~a¢lc1l111lam;conlit1er.atam{eqlO .. dUl:n it:, v~ 1I1n~O tQt\\ta)ya! yt iube.fi.£.allus prqxiruis crit!adt.~ qU;ldbfa.l{jbihs & inJqerminata , cyn(lat enill} :\Juod dli'Je Ilonfilndat , nill in cerriru~illem & in": .dilfncfltiam. Ad illam ver~ rClll , & a.d illu!" ~~llen~-Q'tn Gon(ic!erarum l~cllndu'rn i~ quo~ (,Ie fa.-;.;'10 aci::idit t'xcietcrolin:.ltiQne .oiuina derermina~ ,talll ad<Lq;!J.ci~a£"-m habet; ~tliccrp!~opofitio non

!~lman'ti,t<l,~eol~. ca,u(is, fc~ exip!a r~ qua; ~ft~

~Y~n~iDlarIWlis ·

"1!b1.·.flQtli:dl J unWli iij,1p£u'r~>tliir1dat'l~t,verjtas' (lbieID;ma.;-Jpl ~l:ft ;",fIti,n80 ¢~dnm-fltinate-lm~ illi s t~iP~ib~~)ii:il; ~P"iu[;ull..d(l.Iinl1rg, &ad eauf~s pro~iOlJi;S:; ~~J J.cC.ttWJJ.iml'b :abth.ah endo ,;i ~au:{ ~$,;&.(ecnnd~ln VUUtnlreifiQCtill1tfulldar ck~~rmi"'! I-Ut4Ul b;:tir.aU:nl,'!1OU:1¢wndnm JliIHU, fed manee m.r.te~tn~ih;,"),(a.. :Etu::; e~odem :a.rgnm~llto ql~i·<!> ve.iq.s'~Lh.d~quatio aciJ.."em:vcd}-·jn re un.e arrenIlOl)tl' LCu:el:p r!C:!jianc.1W cawa.-s.;&i~la. res prout li::gllific.ltm;,fi.rrura' non dli!)' ~c,,~,; nitiiallibilicer &7. ~I¥ji1gtmt;P n~ ind ererrniaate.idee deJe nonfun« ~t, niG.tfilV1cmveritac:Cm.,.J.ctL m dcrermill;i._[.:lo) ~ fa II ibilenl ;:quia modo cumnou iir in fe, & extra: ,aurAS-, ttOn,PlJ m habct:deretmi nare verirarem.nifi.prour-Qall£re.ipla.:: exigunr, velpredicara intrinfe ... (al&,.elfen~ialj4 ipfius, &. ex l).lU.Li parte habet qe~ terminatioqtulqWint[lm~2cle(j~ uifi. e¥ caura diui« na.Sr 'f!.!tem-.qna.uda-Jjgnipc.lttlt ~t-f~ltura ad<;qJ.l<\l'I rerur.rei v,t in {e'i,arn!pr~rl;llri'1 &.eXi_llenri, vel vt: . conrenra in -Q3;UutOznuillO' infullibiHter rei rid entj eius exiltcnriam fiilJr.eJl dec rerum .diurmHIl ~tali~ conformario: &adiqlJatlQ'effet dete-ritliqar.a ,.:led quiaatkquolttlf rei Nt III Ie fllhH~1 &nQndum pro-, duCi:x ;:n,' vr in cauGs iut3_Jl.ibi,Jjfer reijJiciewjbus elle, ideo illi effcvr in fe futuro non COf'Joflll~tUr· dere rarinare ,crUll in {e dererusinarc non t;:11 ,fed inJjffer~lltcr & lufptn(e,pr{tilti vao vt pr~:~l1ti CQ4 forman non. po~d1i.)uJa. t'<lUum efL Gqaidrm (0- . luw#l:futUtU111 , ergo iira veritas hoc ipjQ qtlOdDb cJfe)vr furnro acktlueturjdc~crminate 11011 po .. ~ell: adxquad, fed cum'falleru.a [u!iJenfllla.

: .. ..scc.lI.lldo argounr pr~fari Aml1Gl es conrra cogni,tie!lemftitnrprLllll in decrero.ex eriplici principia. J>ritllt!>Lttua fucura non hab.:ut coruiexionem nece[. f4r1am,cum decreto diuino ::t er go ex vi il1illS non poretlcerto cognotci. Conreq~ cit ill lnifcftal'iuia non pO~eft aliquid cerro ,ogoofci ex vi a.icuius caul <eli cqCI1 ea neceflariam coanexionem non 11 a~ b~rjdemQ\l(J:r"ttio enim fundatur in C3.41a ex vi CO~ nexionis .I1e,cn~ria;I ~ ita quod non ttat vnum tiue alio, Anteced. vero prob. (lUla ill dccrero Dei non ~lt aliud qUqm [ilb[t~nria ip{a feu entitas aa:~s) I'd /

. ,re!pe{tlls rarionis ad obiet1: .. 1 dccrerara , Ipla .ub .. / 'ilal1tl<l, actus IlJO 113b:t neccrlariaru connc:.;lonem .cum obie:t.'l:u quia. polTet eadem enrirate mancnre non vdk obietl;ufll, erga cntitas dccreti non ma .. .nifctiar obicduouncceriario. ltte aurern refpea.us rationis non potet] manifellare ob.iectli, qf!!;ia hoc IoCale dt , &;p~r id Q40d ell: rariouis qlallif~!hri

.. DOn pqt~Jl, p[l~[er .q(l.Jr:p glWq rdpea.~ls ifl;~ cQ(lir~ . ,git in qccrcto ('xpolitiol~e obic-¢ti~crgo noll puceO: 'pcrIliodum cauj;£)~ ~ p.riQri manifdtare iUud. Se-- , ~lbdl!mpriJJ(iplI:U1J dtl]l1Fl hoc rle<;r{;tu~n Ii(.; ante,c-· J(nter.ettiql.'J(: ad tktc:rminalldllm cap Cam contin.genccl;l&·libcd {inc pl~(uppr)li[ione. eiusconfen-

.fllS dl.1rfiuulu liQe.t~a~is,g uii! eli: poli;;io :UlCe~,~~s • , Iib;:trt;lrc quam iplallQcpotdl auvrr~re,~cc~ft:~t>/ UI:1.1Jl! qLlS,& 111apofita Iton /larnon It;:qlll cite~~~ ,

cr. go .~dlnlit iplaIl) hbe.r~ar. cr ... :u.. ... ' N;r;c pot. ell ~.(.: •. A· f)u,.J .. (ih cd iq.C!_a d~creI !.i~.(eceden~ .4~ dett:r~. . '

'~lWW~lo~le~l qUI£bbcrt~_'(11u~;~[ft!~~ .. :~. h

Difput. XIX.

dilt modurn liberraris in operando,quia vtrumque -decernit , & vtriufque en cauCainfallibilirer, [cit •. .!l0n Iolum.vr operetur .Ied vt opererur tali modo) idefl IlDere_. C?lltra enirn dl, quia fi illa efficaciz dar dererrninarionem admodum liheri infalhbili~ t:r,&:.pe: c_6Ilexi~oe";1 n:eGc:!fariam, quomodo re-

Iinquit conn genuam to 1 lIa,&potdbtem ad refif, rendu, ira vt po1Iit op pofitum facere ? Iraque Ii illed de~r~tllm co~reru~ modfi contingeatie, & Ii .. bertaris In caufa inferiori, hoc ipfo dellruit neceffarij)~ infallibil~m co.nnexion_c cum effe~u,fiquide_m Iolurn mediante illa conringenria Iibera tale efieCtllm a.ttingit.Efterso in inre IJigibile, quod det rnadum liberracis caufe iBferi~ri,& retiueat necefIariarn connexionem c~um effedu futuro. Tertium pnnripilltu eft ex parte peccari, non enirn minus cer[0, &infa.1Ebilirer Deus illud videt qui afru:), bonos, & rame no habet decreni circa peccatii , quia non cauiarur a voluntate Dei, fed contra. illarn fir, ergo non (umirur infallibilicas fururi contingenris ex dccreto Dei, fed ad aliud principium opporter recurrere.Nec fuHicit dicere quod in decreto per .. mirfiuo v ider Deus peccaturn futurum) narn hoc decretum Iolum eft decretum [n[pendens auxiliii prohibens voluntatern ne labarur, ergo ralis [u(~ pefio non habet per Ie connexionern cum peccato Iururo.nif mediante ipla caufa Iibera deficiente, ~a~ quantfrcurnque Deus auxiliii lufp~nderet " fi ipla volunrasno procederet in a&m,quod vrique poteitfacere cum fir libera ,no {equcretttrpecca.tum 1 ergo cum [ala perraiflione > [ell lulpenfione auxilij peccaturn non habet connexionem per Ie, fed mediante caula creaca libera deficiente, qua:: ramen infalubitarem non habet ad peccandurn etiarn pofira perrniuione Dci , cum iit hberurn creatun1 ,

.Ad primwn iflorum principioru negarur antec.

Ad probationern dicrrur , quod obiectu decreracii habet inrallibilern connexioue cum decreta diuino ,OOIl ratione (olius (ubltantia decreti vt diuina

," enticas etl , nec rarione Iolius rdpecr.us rauonis

\. formali.ter eo!iderati,& vt in nollro mtellectu ell, fed fundamcntalirer confiderari, quarcnus ernine .. rialiter ilte actus habet erga obieceum crearurn fa ..

i; cere fine reJp~all reali , ted per Iuam abtolutarn

". perfectionem quidquid aeh: s elicirus Iacerer G de

~~ noun elicererur , quod nos per reipeciurn rationis

~i explicsrnus, quia in omnibus quz verfantnr : erga '.:. alreru non niti per rc(pechl1TI nos explicare porfu- 1r O"lllS,CU tamen in Deo non lit refpcB:us/cd emine~

I, ria. qu~ eroioenter) & non derendcnter verlatur erga objeCt. a l,ibera.Sic ergo aCl:ll; Dci.vt e.n~l~entcr,& formahter tiber, & vt tanges per emme[lam l~. : obi~Cl:i",& n~~. per dcpcndent:;i,a.1.lC ~efpe.all~>_(i: ~ . Cnt Immutabl!J,& £terno modo tallglt obleCtu,tti .: . infallibiliter ipsu dernonfhat,ql1ia. immlltabihte [' l ."., C\g.ijar,&dgit. Nee: verll dlquodiVe refpe8:lds rai·.':tt., .tionis,licec form;, lirer,ceu \'t formatus ) (olli tit in : ~~obis, leu in intelleB:u formantc, tam'e fundarnell~ i; _ ._ ~(;llirer fit etl_a in-nobis,ne!'j; enim confllrgit ex im~. J. - ~:..ati~[eali fa~~cteaturis) Ced antcquam

, ".:;";~._ ,. ..

~"h·- '"'4· •. ,;~.c

Artie. III.

A ereatutt irnmutenrnr in fe iam Deus denominan!f volens illas.quiaab zteroo,& attu imrnaneri iHas vult. Vnde D. Thorn. I:par.q~~fi. 13·art.7. ad 3.& q-r c.art.a.ad ;_&+. difhnguir.quod qnidam refpeccus rationis fundanrur in rnutarione rernporali crearurz , quidam ab zrerno Deo conueniunt , &I contequenter in :lterno) & irnrnurabili fundanrur, &. huius generis slit rcfpe8:us idea!es,& re fpeCtus volii.tatisliber~ ad obieCta fua;Dells enim ah tter- 110 d~Cltur volens a3:u res ilias, no aurern ab £ttrno dicitur aB:u Dominus, vel Creator, reo quando creatu,rx Cllbiet\:a: runt ei, & produftre ab ipfo per rnutanonern crearurz ,

Ad focundt!ltl ?riflcipHlm rdp' quod fuppofitio an-

B tecedcns non dellruit hbe rtarern ouando ell radix ~caui~ ipiius,vda~eo quod ell r~dix, & principlUm ems ~roc.edl~ hem ope ratio Dei.quarnuis ex modo caul audi qUi tenet Ie ex pane ipfius cau I~ fit infallibilis, Vndc ticur aon repugnar quod Deus in Ie ens neceflariurn c.'{iYh:ns, & modo immurabili cauians , tir ramen caua rerum aaioP'llmq~lc rnutabilium.Sc conringenrium, & liberarii non minus qua. earurn que ex necctfiratc fiunr , ita non repu6 gnar.qlloJ derur fiWpolhio anrcccdes, qUi in modo operandi {it irnrnutabilis , & infalhbilis, ramen ex par(e rei ~al!iaL£Jcauret ali quid eomin,;;cns, & liberfi, Et tile non tollir ralis [llppolitio anrcccdes hbertate.Iicec Iecundu.quid & ex luppGfitioae feu in stell compefiro dicarur eOe ueceflariurn , W fiat

C a~lls Ii ber.fupp 0 lito,qu od Deus decreuir, non ne~ ceffitate conlequeutis.Ied conlequentie.ficut {up .. pofito.quod ego re video Iedentern neceflario datur [e(fio,& fuppofico quod Icieria media inrueretur rneii cofenscl,id elfet neceflariu.Nec Anfelmus dixit vnqu:i'1' tllppofiriQ antecedes tollit Iibertate, . fe d Iiippofitio neceffiras ;·.jdefi: orta a cauia need. faria.ticut Solem oriri necelfariu ell:.Et D.Th per • peruo Ioluit hoc a-gumemum de volirtare feu decrctodiuino difponere res liberas quod no ncce:' fitat,eo quod caufat liberu aB:ii,non Iolurn quoad fiTbibnrii attus vr talis ipeciei [it, fed quoad medu.vt hber !it,& roturn hoc rule Deus, & decernie infallibiliter,fdl.vt Iitactns ell Jibcrtare,& rr in Ie {it continge~er,lic2[ vt .JIuiius;i Deo habear iural ... libilitate, vt videri potelt ;.colma G~nt.C'9+, &in

D . hJ.CbI _ diP:~. 1;J. artic: 8. i~ corPd, & a~ :L!~ in [la_d Ani, Il.47 q. vnrc. ar.·4. a 2. '-, a IJS mt] tIS Iocis.de quo latitis agemus inf.ci rea q 19. Quare predd1nitio cum non ca dar toper actum Iolurnmo, do:Ced (uper a8:11m,vt libcrum,eo quodDelJs vult, vr non fob fiac,fed vr libere fiat ~ jufa.llibilliras ex: pane Dei volentis fe tenens cauC.lt modl1m libertatis fallibilita[ifguc in creaea 1folumare, lice. vC [ubdl m;)do dinil1::f" vulu(ltis inhllihilicate habe~ atnon ab[olute,ieJ lub racionc prxuifi iDeo tali modo,quD ipCe D~llS operatur,wtaq;in fallibtlitas reducitur ad mocillm Dei operal1ris,no[l ad modll rei opera[a:. Et cum dieirur. non poi1e imelligi Quod !)ellS effi::acicer decerrninet ad vl1Um ex pa,~

. r"e Cui modi operandi, & det modum libenaris, & indifferemia; ex parte rei operat.e • Relp. quod,

liii detcl'~

, Q9ref1.XIV~

dHl'lI'Ill1ario ad vnum q pq.r~e a¢tus /eJ,l ~ei f~~ 'A ci~!ldr) non eG deterrninano qppo(It'a_uld.l1terell~

ej~ hbenaris, fed jndif[erentia: t4rpCDllrOlm~ ~ 'fll~ dlfre:nlll[ in hoc quo~ io?jIfefcDtla JJq:_rr!J,tjs ~ol1~t

{olunl coactiorie, ~ loJu pttlt pOLe~]tlaJ l1;1Od.~q4~ operandi ad oppoliru, /leer at{u va [~ ~C[(;rq1Hl~t'!! opererur, reef non dCr~lmJl~are, ~n_ddtcr~ntJa ,etQ (Ii/pen/ionis tol1it fJegat~Olle op~r4dl vnu qe ~a~u!

gui cOj[ll el! luipenlus ~JhIJ oper,awr,vnqe, no ioli14 v~r~wt dere nnjnate,!~etll11~d? qete~"'l1tlato,~ necelf.rio/cd nee d~termJna[U,ld c:tl r~,&;: adum deternlinatllrT1~icu vnurn.licer nC?q modo necerla-

rio .Deus ergo bene potef] intejjigi , quod e~CAc~~

rer detcrminet,& faciar , vt de facto ali quid determill.tUm liar , ~ lilipenlio tollacur ~ !lun ramen, <JuodJl.:rer;n,nar:e. fiat,itaquod fi~: fine PQt~tia a~ll oppojituln,hoc ernm eJfertollere induferenriarn 1~~ berraris, Sed Je his infr ~ circa qu;r{l. I 9~

Ad/rtl1um j'1'in cipium refp. peccat U III quantum ad id quod priuatrorris , &: ddl;:Cl:us, ell-cegnofci .l Dco in Jecreto permiuiuo , 9ualltum vero ad id quod eotit;uiu I~ eft ~ <,:ognol~itur in de crew <:;oCl]r"! rcndi rOhtiue CU111 illo attu . Et 11<;: D. Tho. in hac. qua-Il srr. 9. a.d 3 . di cir ~ ~diLla J~/um JUIJ: fUII/TIZ, qu,c 0.115 pel'lnitrir cFe> vel fUU eie.) 'lUI'" ruuurum III perllliIJionetanglt p eccata, &. Jll ~olltJone r~s.r?.tl,iUilS. ~tre perrnnno.id el] nupenfio au:ohJ m tali iubjtcto,idL t:kfetbc)J11 rain mfallibilem connexioucrn habet cum dde8:u p"'ccaci ,.(leur Jufpck Iio concurfus conieruauris cum anmhi latione.Ne-

que en- lQCOI'IUenle ns.quod in his daeaibu~,cau(~ C rernoueus prohibens habvar connexi one rn per Ie

cu rn ip[od~ka:u)eo quod vnica ratio non deficien-

di eft ab extrinteco fultentaJlte,ficlit & vnica rano

non decidendi in nihilurn eH conferuario diuina,8i:: fiC[llr~ellJjQau:>;:ili] iuntnt~ndseil iufficiens ratio cognoicendi ~c~etlufn in caufa defetbbili,& ope~ ranre.Quod G iu(pcnderet volutas fe,ne operaretl.lr,tl1n' non eflet D~~ perrniffio, & Lu(penGo auxi-

Iij ne defici:Jt, permitllo enirn UOQ ef] [o~llm CIrCa potemiarn voltinta.tis.~ fed circa a0:um Jp(ua: '_ Be; iuppone~40 adu~, m. pecc~tQ quidern comlili~~

nis pofirllle,~ realiter.in oJDlIUoQe aurern moraliter;&; occalionaliter, & confequenter eoncurfum

ad aCtus entitatem j fie enim not] fht Deurn circa.

vol untar.em ncgare auxi~iq effi,_:ax ad bonum aau, 0 ~ eirea'a8:um,ad quem cocurrit voluntaspermit-

tere dc6cientiaro a,. regula, Be quae;! non J~fJllatur d:dea1l5lficu~ negata ~oqleruatione, quod non [equatura_nnibilatio.DefeCtus enlm non, h~~et cau·

{am per Je,fed POtlUS non cllufam., vnde \,~jd nega't~one atlJ(ilij Cut1enrantis, ileconcurfu ca.ul~ opc~ raoris, per (e cognofciturde[edus JeClltus ex il1a, rCmO(IOne p~obibemis.Si ;;.utem aliquid eft rerool]fOS pronJbc:ns relpettu alicuius efft:ltus pofitiui,

& non iO!lInl refpectu defeEtus (licut remouen~ coluDlnal11 refpeCl:u ddccnrus lapidJs) tunc remo~

tio lola impe:dimen.ti no habet connexioncm cLlm deicenfu,oifi mc:~ame grauitate Japidis; &; fie derectus ,& deoroma,cio pcc'Jti cum non requirat

per [e C:l._tl.fall1,[ed ce£fatioQcm auxilij fufientaotill"

. ~' , . . .

Prima; Partis .

in ipfa c<;ifati.or~, & Iuppotiro coucurfii ad emita*, tem ,lttlisl viderur dercctus •

, IIl~rJ, ad rtlOtlllerilll aliquos Aurhores-exifhmare.quod decrerf permilfionis incJlIJic duo.(cil.a,~04 ~1ium [utfiCiClls feu cogirauoue a.r bonum vr a~u> . praua fit Iibera.erticacen: aurern pe"!lll1UOne~ rn-. uitanonis ad ma]u cum deneaauone dhcacIs ad bonii.Et quia apud hos .A.J,)~h_o~es au~iiif' itu cogirano ex IU:l narura non dl: eQgrua, vel rucongrua, fed indifferes reddirur ~ute congrua.vel incogqta e-~ notha V'ol~ntate p,,fuifa, cenfenr , quod iii Q~'" crero dandi ~l1ri1ium luffici~ns precise non pptqll' Deus vidc;:re peccanim J qura prour fie non hab~t connexronern pede cum peccato. Si ramen de .. rur decretum de auxilro.vr inerhcaci, ita quod ipfa incfficaciafitpra'ui[a a D!!'o,~ (uppofira pra-uilla. ne ineriicacirans eI1g4~!' a peo.p'n;>prer.aIJa bona moziua , vc ad ptlenqel'jdarn. rnilericordiam fuam erga vafa eleaiQnis~aq dandam p~6itentiarH) &~~ tale decretum habet per fe connexionem cum pee .. ';3to,quill habet .;;um ineriicacia ~Qxilij,qu", oritur ex voluotatis ;lbufu,& ita tale decretum ~f} fuRiei· ens ratio cognoicendi peccatum •

H6)C omnia ~ l~jet)ti~ rneqia non recedunr , & <i decretis ex fua natura non etfieacjbus,fed indiffercnribus , per no/ham aucern volunrarem erhcaci.: pus (Vllllm enirn cum alio.annectirur ) & ita eius imp,ugnltio cum irnpugnatione (cieti~ media: ~e: niunged;l(:a.lnr~[i[Jl dico, pe rmlili one pecc_an no f!lpponere necdf;4rJQ auxilium iuttjcien$, ialrern proxirnurn. P<,1ttt in qamn1.ri5, qui pecca.a faciune (jllperbia etmil eQrl~m ajwl(/it /emper )_ &; auxilio luffl~ cienti proximo carenr.Sccundc no repugnar quod Deus vnurn , & rnulta auxilia {i.JH:iclentia przbeat, 'lLl~ inerhcacia tedJiwt volunrace illis non terpodenre , & canien det Deus aliud cui eftica cirer rc:[pondear, ergo {ala inefficacia . & vr itidicii eneruario rnnlrorurn auxilioru > tine ncgacione cuiufcunque dticacis 1l'_){1 ell iilffici~s r a rio cogl1~fce ..

di peccara.ncc voluras folad~dl airquod mefhcax: '>, no (uHicit}nifi adicngarur alia voluras lIegadi om ..

ne effie ax auxilium ) & in hoc folo [orrnalrrer fiat permijlio Terrio.non (ufti cit negario dfiPClS a~~ xilij.nif ad(it concurins eLI rnazeriali aB:u peccarr,

vel occarionanre rnoralem orninione • ni Ii negaro <lu.Xiho etiam VOlQnt2s omflino fuipenderetur, ~ dormirct,non re~aret, erg? ell mcefia.rium dec~~

tum de attu a,iiquQ in vigilia. .

Vltimo obijries.) pra:definirio non eft ne!;dr"rla, yt res fit mtUra, ergo neq;il1 ilJa coguofcirur res (utu~. CO[eq. paret qlJj~,arct nel;c:lI-'rjaconnexlOn~; ergo non efl me-diu cogno(cendi.Anrc'-J:,rO?,qUlz

[ubblta illa pr£dellnirione,& POfit4 gratl~ ~ogru~ J: '.," J

& COCUrfLl P rreparaCo,?? pote!t n_?n d~~~.~ ponl colenfus,ergo pr~clefil)JtJ~ per!e no !e9~In[t .. r. £t deindeprob.icte allre:c.q~l: G pr~~ehnH~oe~etne_ t;dTaria ad FUruTa. cognolceda., vbH;lImqlle nQ elfe.e .

. pr~ddil1itio,n6 fequeretur c61enfus, & a~lls ~ut~,~;' rus,vtpote defici~te aliql.lo ad id ~cc:ffarIo, C~l t~~: men peccata nOll lint pr~de~nI?' -4 ~o .. nec ?ur~ tl_Cs a~usboL1ilquianoBfptaz]u:er ["lnt w,~~ ~.-. ~-;~

. '.' :"~. .·}I

, -r~~f .. ~t·-t..~ D'"~~!'.~

Difput. XIX.

~.~ ~e~.~~ hoc arguruenrcm procedere contrapre- A. .d.tllulltWnem,quam pOnl.l Suarez, & alij recea.io- ' ~~es.qu,l (umU~t predefinitionern ill [en.ru IOD6e di.nerto a TholUlths;rt agendo de effica.cia diuiuoru -decn:.t?rli circa q. 19. oih:nda,n.Nam Suarez pra'defimt!onem accipir pro Ipedali decreta inten- ' -derue Ipeci31iter aliquod obiectum.Sc fie cum non lom~cs actus b.oni) & multominus rraui, Gnt Ipe, cialner mrenn a Deo.non ornnes iunt predefinizi, ~homi~t£ v~~o accipiunr prtdetinition..:m non pro ipeCla.h mtenone ) fed pre geuerali intentione Dei caulanre ornnem a ... 9:um, & inditferenriam ) leu ind~termina.tiollem fufpenfiuam, determinanre , & fte~Cllte,& fie dererminanonem ipfam inteadeu~llpcdaliter quidern in aetrbus Ipecialis prouidc, tHl:,g~neraliter vera in c6munibus, in peccaris au- B. rem 101um id quod rnarerialc , & ennratiuum e 11:: e3.11rante) Ron quod defectuofinn . Ornne aurern quod D~lls,aufatetiam ex intentione eius proce-

d~r,. quia ex fine operarur fiue Iilencrali) fiue rpeclah:& hoc dicitur pra:ddil1ire) idetl: remota perplexuaee, & in de te rmina: ione.dererminandu, eill .. ;ci~dnmq) inredere Hoc Illppoltto arguruen.Ii cor~lllr,~egamus erurn ancec, Ad prima prob dicicur,

·lll1phcare,quoJdetur gratia. congrua, .gu::e ex: na.tura iua vr .i 1)1:0 procedir determinate fit. c.oU~ £ma,& non.procedat ex przdefinitioue cacianua .illlus.quia Ii .tPc~Jid D::o caularur i decreto D:i. :Gratla .tute facti congrua aenericio voliicatis ac"(:ptiiw) & lie P(~llji~tI10Vero cOllgruitate. c3.ueaxi C .decrero etti..::a<':I,I1t:c agnoCci!llus, nee volumus. A~ " Iecunda prob, dicitur, quod deficiete hac pra:defi.nirione nUI\ iequirur contenfus , q.iia tollitur eius cauia , i qua. detccndir quidquid in nobis efl: bani actus, & cntiraris.eria rnarenale peccari, quia.hoc 'matcriak ell caufarurn a Deo , cum fir ens, quod (i

. po.eft c:!lc caurani , eriam &: 'I'oli<:uffi,ctla.ID &; de-

i "tl'ctamm prion.au cJufan:ls,non Cola pr~:i.lppoli~ .'tione cognofccntis.hoc auccrn eft prxd.:.illltlO •

,

.. -r • ART .[ C V L V.S I V.

I r .~ .An C~ll!"!:ft exificnti,t feali; '" ,tterl1jMt~ ad

~/1tUllluamjuwronlfn c~gl1mMIMI?

.. I

'DAri hanc CQ~XineI)Lja.'11 rerum in zterniute

. . phyfica: ab zrerrutare rnenfnrara immucabi- D

~. '1l,,x sererna mcmiirarione, ex pane Dc:i no expeo-

t' :cidD quodriuc ill propria menfura producte crea-

\. '!o I • turse, fllpr~·I.1,eollendimLls difp. 9· art . .3 N'JI1 en

~~l~. . nobis iCl,;ru01 cOluittenuUlll hoocertam n. S;d in. ~.qtli~·lInusan ad futurorll inL.uitionem ralis prlf'cll-

• C Wi conducat. il~C loquimur d: cerriwJine, fedde > imliluonf:i. Nacc:rtirud0illCognitio;le Cumi::ure,>:; "(;onl:: xione me:d1oni l·Ulll obieCto > & ex lumiue iL

~i"';,lis medijs inniko (lumen cnirn ex parte intelleCl:Lls , ~ fine [lledlO. & r.atione cogllofccncii, dlficllt porz:n-· •. . !tia. vniul ft:l~.(?e.cic, aur fi ne,medio iUlllhato) at 1::., t. ~cr~j~i;,i()pr~teT'tJ.:rtimdlllcrn etiipra:fenu;t.'n . ~'> ~'exi§(t'lr.~i~~d~,~ ~oexiH:.t:nria eli ir~a fdcmia iuru"; ··A~: ~Ilte , Et id~.ln.iJ.!.o anJc. npticablml.1S qu.omodo

~~

Artic.111_

.~

. ; ;

pr.efentia in ztemitate ex parte .ipforurn flltur~ . rurn couducac ad hoc vt videanrur inruiriue in Ie ·ipfi·'it vel non conducat .

c Suppmenda en iJ II duplex l'r'J;:!entia. de q\.l:l in (urp.cit.egimus tractando an furura !ll1t przte nria phyfice III zcernicare, altera pra';cllcia el] ph yfica, ~lter:J. obiediua , Phyfica prrel·Cl1l1a ell Caris nota, nnportat euim exi i1:cl1tii rei extra caufas in dura. tione nouu rr~,erira,leJ aJ:u metirraca \1[IC OLJie~ ail!a_prn'st~i3,n6 ell pra;secia rei in duratioue ntic mcnlurara.ted ill cogaitione nlic c xulcnre ill quacuuque duratione res ip [1: lint, iiut prererita, flLlt: futura) Gut: preieuri, & fie cogruno veria:u r circa ipfam durannnem rei tuo tempore pcncn dam, vel pofiram ·i&~(),~l1~ dicitur preefentia obirailll,idefl obiecl::l. cogninoni, & attlEtl, etii fi 1l10.JO,& P ro i!h dura.ione rCLl nunc nonexill at feu {i.IO tempo. re.Videatur P.Arrtlbal hie dilp· 41. cap.r. n. j •

sfcundv (i.1PP ono J pofl~ rcquiri zrcruitatem ad intuieronern futurorurn , vel ex parte ipfius cognitiouis inruitiue vel ex parte ipfius rei VI!il:. Ex parte cogninonis requn .u.:erniraccm ill confclTo dl apud omnes ,qull coglli-io Dei zrerna ell, & ab xrCt"n9 iu.uitiua , vude vt inruino ilb reren1J. Ht,

. seternirare req'Jlrerc: ex parte ipfius cogniri;mJs ab re.tc:rno iuruencis , dubiu clt'c IIUI1 poef]. Alia q uoque ratione zrerniz as requiricur ad cognirionc:m

(10 ~ rrarn futllro rum ex pane Cilg[] itionis.qui a ti deererii duuuum quod ell: incognirione rpta D~i no, meniuraremr a:ternitate, effet .defedibile , nulla enim rnenfura dl: Li.mplici[er.indefeB:ibilis.& immueabilis.rufi erernitas, deficienre autcm dec re to: . omuis rerum .::ciftemiadcficeret,&.mll1erCc inrra pure poffibihtaris limites , quia lolum rnedio decreto elCpura p,)iubdira.re exrrahuctur. Et IicetP, Suar.Iib.z .de tciencia Dei c.S, adrniierir.futuririoncrn aliqnarn lecundum prioritares r arionis in decreels druinis inueuiri ratione in:iiJfcrenria: ad vo:lcndu.n ·~x lrlJ (equicur ~k1:erm,naji:rlh':'Jc ra.nen iam (iipra reiecirnus art- 2. concl.vlt, .

vtlli 1 ad pL'~lenriarn:eternitaLis exparte rei vi~, in qua ell: totU111 pondus, an rcqui rarur ,quo,dres vila meinrerur a.eruitare tJllqllam duracisuis fitt men.ura nintuitiucvjderipoilidcogni[ione diujna,ql1~ z:-emita(e e.ciam menjll[:~:ur. Et il~hoc Aurhores ornnes.qui negant res e.uHere pr,l:[.::nd~ phyfica in xrernit3tc antequarn in tempore fianr, neganr enam ccnducere quidquarn :rn;rI1a.,n.prO(:'fentl'am in £cemieate '. ytinruitiue videantur. :H.o.s Authores retuJi rup,dt[ptlt. ~. art. );. Et vno verbe fill1r:o!'1I1es A;1chores Socie.:a:is,cxceptis. MoJiMi & Gran ados) qui a;;cmitstis pra:[emiam amicip~te id \emporalem admi(:tullt, licct M"lina varic fvideamr lacums •

FmlllamemJi11i vnicii.efl: d~dlla:urmrer con(eque. ... t'ia.m ex~ma rententia.Res.prius intelliguntL~rin Cu.a men Cura quiin :;erernirate;noll e coera., ideoq~ a<h- . rninuht in x~crnitjtcextrintecfu luccutfiom; mrutll 'ci fl.lccedemiti non if\ttinlt~~ in ipia a!ternitatISTa~ . tion::: > imo tnotlt in fila mmlura imelligunrur,; 'eria!'l1 remota ;t:tcrnir3.te flint ·CbgllO!cibilcs_, qlli,!~

liii ~ lune

Qpzft.XIV.

A,

, mnt "era eJltj~ realia} ergo a.qtequa: (lot in. ~e~rQi; t3r~ !i.lI1rio teJIigibj]es,H fntul~) ~ co&:o0ipbltm; lt~el)t,led nulla Cogno[cibiliras later intellectum

.: infinjt~ lurninotom qUlJis eft ~iuiD!,ls,~rgo t;og~o~

kit illas independenrer ab n<l!lentI~ m a:.ce rn!t~~ te.<\c! h::cc,determiIJlta vericas futur,l con~ln~e':tlS

nO!} Lle-rilla tur ex :I:terni~aro feu cQexlfl~ntlil In em~ ml!n(l1ra~ ic::dex;iplapropria ratione propofirio-

nis, qlJ~ debet cITe determinate ve ra ve~ f"l(a .. au~ {altem oriru r ex CJufa decernente, &; deterrninan-

te eins indifferentiam verieacis , ergo (upetLIacue recurritur acl el:ifl:'l1tia,m re a, le rn in <rt~ rnirare ) vt Deus cogn€)fc~ verirarem deterrniruram fururi (Ontingeri.'.i~qui", eriam tali cxifientia, remora rna-

net de~ermj"a,ta veritas cognofcibilis 1 aut rarione ~cCretj) aar ratione propriee derenninarionis , B Ornitta d~ticultates,q~~ rnjliranr contra hanc coe ... :xiftentiam rerum il1a:rernitate 3QtCqU:I,nl in pro-

,ria, mt::l,rura temporali prQdll~a,nrur J quia m~d.? f1ontraC4lt1us principalem d;tficult3,tem de-e~lfie4 tiil'~ menf uraeione rerum ~terna: ill eternitate.de

qU:l ism tr~a;atQm eft fupra di(p. ~it.fe:d (olum, an.

ea J;oncdfa conducar ad futurorum vifionem.Cov-

jr!JI. 'i,.uia fi DeU? C?gtl?(ci: futura, v.r prz[eDtia in ~tp'tlIcate)roax.Hfle,gUl,a·n,Q pore ft aliter cognofce ..

r~,ij enilll pofler in fua propria menfura, & non in il!tCl1lirate cOgt\oft;:er.e,luperflueret ~ternir~:, nee

~et medium ne~eOarium ad cogaofceudum.fiqui-

d~IT\ nl1~ ipfg PQif;~ viqeri futurum i fed in zt~rni·

w:~ fC)li 1\011 eft nccctf~ 1 imQ nonpotefl Deus co,~()~C:~ futu~~ergo,Mi[lor prob.quia {i: fie (olum C l)c;us ,()gIv~f~er(;t futur:l, ~ non polf!;t cognofcere,

· ~Lt~dl1111m PQfhiiudda,rur ~ &. quod hoc efi pra:· ter1tQffI ~ jllud futut'\nn l &c. quod abfurditlimum t{l. E,r [cql.Je)a p~~~ quia, ill ~t~rnit:lte omnia fun~ Glllut, &: indlU1u.bllt modo rnenfiirara, ergo prout fui "on, dt vnum prius, &a.liud pof] ~ ergo prout-

· illi non ~ogo,oftir;ur hoc vt futurum.illud vr prae(e .. 11l1!fIl, quod.eft non ~ognof.;;i , yt funr , ficut Ii duo c ,OI'PQt3 cogno[cerentt,ldohtm in quantum Iimt

· pco(;tra.ra m vno indiuifibili l.oca, non potfcn~ videri} '" exiftens VtJ,UIll in priori loco quam aliud,

q!,ia '\It penerraranon (U[1t nifi ftUlul '. ,

, ~>JLbilomirt(H oppoiinun fenriunr "J!I,omtl1:~ ~ qUI tcit\"Ut fec4nd4tn .1). Tb.om. res efle prre[cntes III ~tel\llfjlte ~ vt poffillt inttlI.·tiu~ ~ogn.Ofc;i a De,o it, :0 (e ipfis, de;. non fQ.I~ prout [u.Q~ HI c;<\uus • Irno D~ rho.in hoc, pr~lp~~ labQrai.llt,v~ oficnderet quo .... tAodo potTet Deus fl~tUr~ in~Qiriu~ videre oon fub. rt(pett:u fu.ruri '- I~d iQ re ipfis, quia fi fub re[Fe1.,.9:l1 ftltL\ritionis videntl~r, in Gallia videotur, fi autem "ident!.1t'in: fe ipfis ( quod requiriruJ:, vt intuiti~H:; fide.ll1tQt~"t pr~ft:ntes, & exiilentes. Vude infett quad futu,r~!ll ~ q_uod cognokitt\r, vtin fe eft n~l)l, eogoo[cicur,vt{unmi,fed vt p~!ells tnh:.lc qll~fi. ~tt'13.tn cotp.Ote;&.in·qua:ftione ~.dc: verit.artic.

'J:2 ,~xpte(se docet, guod ~ntU1tus diuhWHum fer .. ~r.inJuturum,.v' ofHI\ feiplo ,nonfe~ur i~iHud.J

-"({ U1 fuWtutD, fcd vI: Pl'<ttens, Semprr (mqmt) ord(J. ~" c~ghitjohio ad1el1lq~amcumiJ'fle ejlftcru arM pra~ . f~lifllll £If &fins; &. ibi vwuer[aliter vrobar D.eun;~ '.

. :.1

Primse Partis ..

nnM eognofeere futuraco[]tingcnria,vt fututafune fibi.& li!~ cognirionj,kd ftnu ra nobis. Er hoc per-- . pcwQdocetS.Th.videawrhIC;Jl·U3 ad ~.&l.~ • riherm.led.14,& r.courra G~nc.c.66, & ill t.dlfl.: ~8,q.I,arr. 5' lraque apud D. Th. [3 In necctlaria eft exiltentia rerii in ~1;ernitate.vt mcuitiue videantue in re ipfis.quam necefle eti accipere illa , vt p~jen .. tia,&;: in fe ipfistvE V!d~a!llUr intu~riue J -~ nonfolum pr-ou~ in cauus Iuis.m quibus Hldlffe:~(Itla. (uor. &: ad vrrurnliber, non aurern, vr det-c rmsnate infe ipfis accipi poflunr ;'in3.[1d~ll autem confiderantur in tempore quo erunr, couliderautu r vt tlltllra" lie producenda, & (ecundurn tuccetlionem temporis venturi.non vt exillentia pr:i:iCntia.ntcr,& vt extra ,auras.res enirn vt prodncenda.adhuc llOU f urnirur

vr producta , fed vt in virtute caurarurn fuarum \

contenra.ergo yt videatur in Ieipla, non debet fu ..

rni.vr producenda.nec vt Futura .

Et hinc Iumitut fundamemum huitu fentenrie , .

Nam ad cognirionc inrairiud aiicuius obif:& rna- ~.

xime conducir eius pr~rentia ~ &: exiilenria III ea

menfura.in qua confiderarur extra cauras, &.; C<K". . I

xitlens cogninoni ipf io(uiduaded eidl:eria phy-

[ica rerum in reternitate {ide habe r in cognitione fururoru.non vero exiflcrnia eius in propna men-

fura,& leclul<l 3;terniraris cnexi [lenrla, erg() ,&c.

M:lior ma,nifdh. efl:,qw.ia cognirio intuiriua ira fer.

tur in rem aliqui in [e ipra , & in lta<:lI e.x.r~1("[l(ia:,

quod ducernir inter rem ipfam , vt Cxi(h:nl~ ext.ra

caufas in (c;: ,& vr conten.am adhuc in V!nU,;;; cauIarum.quod enirn viderur, vt t:;onCellw01 in cautis, cognofcitur per cognicioueru caure I1f}!),['er ex:p~4 'riennam, & rattll rei in ie, ergo 'It C('glhJ1t:J.tll.[ 1~

Ie , & ill lta.tu quem habet cxrra cau.as ~ maxime conducit phyfica e ius pq:lenria extra ca.uas. i';l.let confequentia .quia Iolurn pOnltllt' extra C;llli as per -phyficarn exiltentiaOl,qllldqulJ aliud (~\llJ..urJ eX4

tr a cautas non ponir, fed rclinquit in illis , &; qua4

.,~.~

tUl1'lUis cognolcatur pro tempore l1LlU erit extra

caufas.rorum hoc eft abilractiue.idell nondurn m proprio e{le,fed recundum eilc ca.u!~l'lIrn,a qUI bus / producerur p~~ Ill? tempore. Jnt~JtI113. J,lllUlI C04 gnltlo pr_opr~Jtlil11c til: Ill.1.g~t qllccrOlt Ip.~crpro prium ei1;"! rerrn [e , $.:; alicnurn , quod en 1[1 caur:t.

qllia vbi non dum en propnum etre in (~ • (eJ con ... temum in alio,abLh .. hi~ J. propria-Et ira S:rh.q'~6

de verit,art. ,. ad S.dlClt:<2t.._l.!Jlh!ljio addu f~prJ,{tmpu ..

c·~ cagniliollii a.iiquid eXlfa gt1lu~ liMit;&; quod f If e);_iflc~t~ reil& loquitur de ex-il1~miaphylica,quia_o?leC[Iua.

no ell: extra genus notlri;e , qml, eO: pr~~t:tJ& lIlren~ tiooalis (eu jntdli-gibilis.&pr~s~~ja incugnicion~.· , r

Minor v<,:ro argun1.clui prob. quu ~es confide .... · '. tatlt: in {ila propria menlltr;~, non lun"'JJlagis exi ..

f1mtes ill {e,& extra caulas, <]Ll:lnl lic i8G.u:ncr men~

fura,& duratioin qua. edit, It:d meniuf« feu dU[3.~'

tIO temporis} qua: menlura~Llr2. en A~lti~hri~l.(i ~A:.~ ~

nihil, & lolunllotra <;~1I-1(a.S. pofita, t:rgo ifl vllihuit . n(m patelt videri innliriue Illcnlwca~l(l"a~ e~, ld <1./ quod vide-awr ~o [e ·Pan:t,,1I!i\nleql<t;:I~t~~A.U~ nolt'-i'~' . poten magis vide ri in Ie 1!!l.'llfll G;:rtiHn ~!~ ,A •.

. durans) quam mcnIUra~)~.'Uw.\llel)1

• c)oi, . &. dura.r •

Di£p. XIX.

,·A ~tttlel'4~~ l'i,qtuL' - dem ,Ild'menrur~ ebxali~e!1ti! dependee . A

t:XI n,U.lp a vt Vi eatur , iu lqua enim men-

(ura vld~ri debet fi in Ce,~jmuitiue' viderur, Er •. ~Q n1en~ura ~lla;, QU3! non potett videri in fc, non ,c;ond~lt ad inruinonem rei , qua: tub ilia conrine-eur, m'Cis aurern conduces illa menfura) quz iam cfl prt1em; propter Cui indiuitibrlirarern, & caren-ti:Unl4c~eHionjs. Anrec. actern prob.quia menfura tempads inzrinfece eit (uccelIionis rnentnra , crgo1n[rinfece habet exclude re pr;rlel1tiamdur .. ~ ,tionisfuturot in .iJl:o nunc, &. in iilo Ptl(enti; &: du, -ratio qUft eft a:UU01) beet rare at parribus, quia in ..

-diuiiibI1iS ramen fi nondii exifhr,quia nondurn en:

i:rcan.,!ed ere ada.carer p~(entia) & excludit ilhi,.

quia tlonaii habet efic,crgo im poilibile en atrin~~re.& videre talern menlura vr prefenrem in [e I' :s i_cd [010 vt in ca.ufa,l,!ias 6 in ilia mC(ura efiet prefens,n6 elTht futura.ergo Ii rub tali mefura videtur men.futatii.~nllnquam videtur vt exiftens, Ied.st in-

tra. c11ias,a,c p~t hoc.nee ,idet4r inruirfue in fe ~

Vodc fale urn eft quod pro i!la. propr 1.1. rnefiira flln~ Jiercogllofcibilitate rui in le ip [0, & vt extracau-

fiS, (cd 'ott ill c;aufi's,quia licec ponedu exeracauias

fir, nillc iplum intra caulas en, na fucura. durario in fiJ.cceflione eft ,no in (e;quodauce no ell in fe,fcd in fucccmone,adhllc ill caula elt)lqua Iucceffiue exit.

l)fflIq;hoc ip(l,Hn cofimarur.quia fi res. elrer pr£;-

ftm in llUi prop ria. m:a(ura J & uon Lolum ~t~ra~

hec jpCa pra:Cctltia, conductt ad hoc vt res Ip1a fit -Ct!rto'& inruitiue vifibitis ia Ie ipfa , prz[et~im ref- C pet:l:ll irltdk ailS cognolceris depedent;r ab obiecbs,&. ab eo nsm pra:(i:nci3.,ergo pra;!;el1~ia III ~tcr .. nirare qua menturarur dicina.cogmuo vt iudepen-

dens areruporali duraeione , conducer ad lI't~iti-

tJall:! cogninone [.'[U ri in (e ipfo In [ali inrelle8:u. ,.Al1teC. prob, quia przremia phyfica in tempore reddll rem in re jpfa POli(;1tU ;::xcr.l cJu:as,&' extra. videnrem , vt aurem dicit D. Thorn, in hac quzll- •.

\ . atc. 9' in calce corp. EJ diCllfJmr vUliri apud nos ql4ic babt'1J1 tfie dJlmlimn extra riJcmem t fed beneficio 'pra:li:ll[lle]U propria rnenfura res cO(e'luuntur hoc eire Qijlil1auiJ1 exrra v.denrern, -quadiu au-rem P ri. fenrism non habcnc (;!d futuririonern , folum ha, beBcl;lle obit:q;iuum in .pro vidcbt¢, & dfe intra.

.. ,atll~, 'lOR extra ~ ergo p r~lenti.a in propria dllrlOolle & (J1en (llta. conducit ad hru: vt o~~eaum 0 intui,iue tit a,rtingi_pife,lll Fe, (eelll'., e.1il~\ xl Ia. pr~:iC:otj~lDlumdl attingibile in aJi(), Conieq- atltem ~ :\-' -patet, quia ?~s.etl,a in zternjt~t~ fi\cl~ idel~ q~o.d , .. ;;',: '-pr~rclltI~ l~ propna lTle~futa h~et modo lItton & ~~;,. ' tmllJent1orJ~ qllla zrernrcas al~lor m,en(ura efr~[~ [, ..•. :fe "ett p~:wet in [e mdiuilibHitffr: Oltl~6n~ ~el~' .. , .' 'lur~dura.tlOnLlm. & ficcompleetltU1' mdllufibl-

. :1 irer, & ftne fucc:e1lione ram intrint:eca. 5luam ex-

,. ~~tfi!1re.ca~ "tF~que enil1'l re~gQ;l.re m~,,1uTit a:tt!,r .. ,; ~ ~~~ftitatis ~lll'ra d.rp. 9. oUendxlftUs) Q[fl111;l e~"qu~ III . :': . '~c;pore funr,&. inwuifibilj ~ UFW Iffilt .. tJotle C;a. :-. '-''}tabtt rl'tt.ia terp~8:tJ _[u~,li~et rcrpettu t~rnpo;-l.:~:·:~ris fi~lra.,vel pr.trenta~qut.t-re(fWtiu fut c~r¢t ~~;" -;:~fn~nl! & fll':ceilioffe. V nde D. T"tlnl. a~ ot\-en· .. ~ ~:_! ;._ ndlt{Jl qu~_~idet fucura ip fc ipGs,. ~ ij.glt·

;~,'I': . - ..

~. ,,',

: Artic.Il ll.

intra cattfas , resurrir ad ~mf!"ti~ eorum ia i' erernirare ) ~o qt!od zttrnitas ambil~ omne tem~ . pus. & iude Deus temperalia 011mia refp.idc.er~o conducic prflcncia in ;nrenurate ad vjfia~e[Hi1l4£11 vt illttljtiI~!it, &: vr videarur res irdc ipta i~'UQ'" . dum !liTe quod habee extra videntem & extra cauIas , quiaiec!.1oduCIl hoc eLTel rpen[ur3,tur ab ztern~tate. Hoc ergo mod" conducrr pr~ (eotia.in ~te~4 !1lta~e ::\d vifionem Dei \lit irmlicilla. tit) licut pra::,

- [entia In tempore J vt eogrueio Qotlra inruiriua {it ilhus , &: atcinga.[ rem 10 (C pr-OLlt exrra (aulas • Nee ampltus nOS,IDt<:u_dimHl. <.:..~ omnia ~cbus ex folutione arsumentotUD\ iaaorejcenr, _

AD f~' {uprarQ(itlprius l'erp!'l.nden ... dii eft Deinde Ii quafe obc u leriut ahcuiu$ momen:i dr luenda ~ atferemu~ .lgitu t "-4 P l i\llu~ fundarnenrum pofieurn relp .. ql'O~ let)lor~prr'C'tl,. ria in seternirare res prout in rua mLlljur~ tt'mt)o ... rali runt cngI'l0{cibJ1cs co modo quo Iub i;h llm~," fura cnntjn~ntur,.~ OOJLahter.lb! ve: OIlUl1 vniior, eli modo runt, [edprout .pnr(ent"~l {unt in i~ ipns. prout fururx in C:-.1:.tus, proue p""rc:ri.l: it. dh:& ... bus,quos rdjllquun~ iure, y,<J ill i.p!9 imelkqtu.) fi Ipecie ibircliquerunr.aur dererniinaaerjir p~r'o:o guitioni habitarn de illis.Jnrc veroa~' tutlJr~,I1ec

preterirs ahquidfuur, IlQ ergo vtf\1b:i.lQ.r propri~ menfure (LInt euriarealia funJ~-i'!. ~LJ~:)i(;ibilua.~~ "no & eodern modo ex pMttl [uj~I~" variabilirer ,

Vnde nullus inrelledus verus quaarumcunqne habt:at infinitum lumen porei] aliter videre eorum c()gn';)Li;ibili~t(':IU lull Ccc!,lI\Jii eum modern que> eis c-(}lUt'etir,eis autera non coinpetir quandiu C01\"' Ji.1er antur rub merura prapda... Qifi habe re cogno"' Icibilicarem in (e ipfis q_u.a:]o menfura ell pl~[i.:llSJI quandiu vcro. dHutura, competir eis cogll<)Jcibi4 hras i_il(r~ cau as J !l00 !e!;undpmquod in [dimt. jddt extra cauras c..u. prapri9 ell~nia rrabanrur ad aliam m:ntur.IDl, in qtiit pra{('lncj~!n:r H~ll:;£n(, & menfure ucur.Iicut in 1;ternirl«~, qJ! cminencer el] o.nne rempus,& ,tt;u illud menfurac, y~qt. dilp. 9-

explicauimus. R.epugl}at ~nltn quod ~hl¥.l~4 h.<We· ·ac ,,~re & Ilon fide cogn{)ICib:llit~relJllO ·re~p"(Q • -.l'r dillingui~ur al> eile jt)cr" '.1\.lfa;ih 1! I~~: Ipfo ";~ri ,nOil ficcxcra iUas , ne~ hab~a~ @r~wn~ffl o1.!iqua

:{el-J e:tilhn~i~ aJhw: extr-", {cd il} PQ~tia~& in (u~;(:elliOll.€,t"IlU<l <:ric, n,JllduOl iwem qtl. ~{)I..w.),~ :tr;? funda.c res ilia cognojejbjtjca(~m in It: ipla, &; . ~c extra. caulas ,1t non fumlat en~ita.~e~n p-l'O,~t .e>op-a ,_cau[a~,I(:d "t futUraOl, &~OQ'~q!.Wl)t,,_r lul1-.IU~l~" ra_qure (llcccdec 0011 qU;J! fie,&rr~rcl,l,(ia.Jll ,in ~ ~.,..

- beat? DicimU$ ergo fl,!)94 ¥1~~tlJr~ rq~t~~,ria ':realia obiea:iue~ &qlJQ~d qlJjti~~~Hl!}1,~jic p~~

we.t ad cognici011elll,{i~ph~~~ 'i,,"~Ui,gt;Wi~J'~ .,_ad jb~Utll .vl;ro hitb£at iHM1~1)~ir~~eJ;i1.$; ~o&l\PJ,il!ilicate( vllumquodqnc: <u)}J;D e:lt cogllQ)[cjbiie- (1.,icut .€m )intra calt(as" In f~ ip6s a;lgtaJ_l '~Al n~!1t

. ; cognotCibjliratclD antcqnaroe"n4l~~u.(1lSijnt-iqJe ipfis Eer duntiollttn Pt.r"~l\),J. \!d ~~~Ulf f4 .

mea ...

, Q!.ieft.-X,1111.

;~ .

, ~eoruramdtt rru:ionis [upcriOris)qu.r ell~ternitas~ A Er bene nor a h anc d1fiindbi o[}f J e -cognofcibrl ita ...

, te rei quoad ilaturn, ~el q~l~dir~rj~e; nam a:gu~"!' uocejutrli folec Iy cogno,jc~.~n [e Ipj.l~ I 9uo.d aliqtlaodo denorat togno!clbl~ltatemm 9lwldI:_ate ~ 41iquan4~ in {tam extr~ cauias, ~ h~c lecu~~u de~ {lfridet ab ali qua d~l'at1one rrxlc?tl} & no m.(o<:tClliont csntum & IOtracaulas ~ hue fit proprIa &: !ornJa1is, (iue eminenrialis vt in £ternitate .

~ 4dftculldmn funddmftltam rofp. quod~deter.minata veriraspropofitionis d~ futuro quamu ad id quod futuritiOlllS & exillenu<£·efi J non hab etur ex ipf a. propria ratione_ prcpofitionis, vel ex (0 .quodpof-

:tint ex ipfa ~eJ:l conrradidoriee propoficloliJ,~s,con-

tradj¢"tiofic~im r'Hlorddetfrt1 ninar .v~ritatedmfiln 3.It~fi:" .B ra p,ropq inoue ) e 10 urn eXlglt quo. 1 vn~ e vera.altera {il: falfa, vt fupra dictum eft j folum er-

go determinamr pC[lipfarn durarionern &ex.Hl-~n ..

Mam quam habet exrracaufas ~ quandiu enim 1l1~

tra illas en ~ tutul-it~O ipta -' & quidquid pertinet

ad Ilarum exiftentie , & vr fit extra HatW'-l poifi~ilitatis)in q:ter~inatum efl. V nde ~pport~t quod

eius dererminario vt a caufa effecciua fit a volun-

rare Dei, eiufque decreto, formalirer autem id hapcarab aliqua exilbentia ~prz{entia,feu duratio-

ne, vel in proprio genen:, & hoc .uon P?tefl: habe-

re Iuturum, al~as fuwrum non ei1etlvel In m.en(ur.a eminenti qualis ell~erll1t~, qure 1I01uI & mdlU~$biliter. omnc tempus smbir , & propter ~oc ~l'" 'C 'fimc veri tas .ill a dcpedere ab~te rriitat~, fci Lv t m '{eipfa & in durarione prefenri determinata fie, &::

'intuitiu:e vifioni l-ubieCta. _

, AdcoPj. nega.or minor. Ad prob. negarur Ie'quda,Ad tl,liLi.~ probationem drcitu~ quod ineter.nirate omrua tunc umulex p·a.n:e. ipfius rnenlu. r::r & modi menfurandi, ex parte ramen rei meniu,ra.::rdl p rio ritas &. potlerioriras, fururil & p raite ...

rttum)&: rota ipfa (ucceuio rernporis (ilb modo no , tuccefliuo 'onf:enta~ licut inrellectus cognolcir rna; teriaiia modo irnmateriali , & fingulares naturas inodov.niaedali ) Iicerernitas omnia quz modo i-occeffiuofuntin tempore " &.fecundulll prim; &

'pollerius,immutabili & non fucceiliuo modo COI1-

rinet alias no efler a:tcrnitasJ&tamc:n res quas CO~ tind:in fe. & in propria natura,vt rUCCel1illa~ con"dllet~quia hoc earum nat~r.a.f>ofiu.lat, ~ed tahrer:rt D . [uccduo'hzc excrccarur U'l propria lDejur~)non In a:tdnitare,& hoc ipfum deriuatur ab a:te:m1ta.te.vt

, fncce!fiue ponailtu r in te tupo re) & iic videt "nam:

lnl'riQri loco quam aliud prioritate ex parte, rei 'cootent:l, & ponenda in tempore non exercenda - in :tteniitate , a.r:taft~ tall1en in a;ternitate, quia: ab ·ead.driuatur. ~t fie rternitas vt vinualiter ~ulri. plexconc~net~nel'la5 res ru~ceffi~as fimillfot~-

liter, enuuenter. ramen & Vlrl:u:dlcer f~ call1ahtcr . "'prodiuerfistempOribu$. ex parte r~cont.eni:;e~ . ~·.E;x.empl"m au~mde'duob~s corporlbuspenetr~"

ti~nQn eA:- ad rel1'l)qUia duo corpora pencttata', it.a

,. fut'ltfi,mll~ in, vno·]aClt{ ,- quod llle locus Hon eorm .. :. liet, neque formalirer, n~que eminendaliter plura ~'~a eorumquc diue.riitateied eO: v:mls firnBle'±"lo~ .

"Primre Parris.

ens , in quo per diuinarn porentiampenerranrun . duo corpora ~ At vero xtcrniras m qua ponuntur' & menfuranrur Ji Il1U] ex parte ipfius atcrauans eft lama: eminenric , quod connner in (~olllne,5 menfiiras inferiores , &: ab ilia csufanrur & den ... uanrur, vnde qui pertcCtc videt ttetnit4tem porelj .

'videre omnes rucn'uras inferiores , &earu01 iUC4 ceiIlonclTI & quomodo vnfr cxiO:it Iucceffiue poil: aliud . ~i at:tel'l1 pcrte8:e videcvnum IO<;UOl ) ill quo pencrranrur duo corpora) vel.lpl~ ',orpora vt penerrara in vno loco ~ non COntlll~o .V1Q.eE,plura alia ]O.CtI vel exiilenziam corparum In illis luccef ... fiue , ql!i~ non coutiuenrur, aut canlantur , vd ,de~ pendent ilia plura Ioc~, & (uccef!i0 co.rum a.b IHo vno 10CQ, nee formalirer , nee vircualirer .

'AdhfU ramen obijcics pro ineelligentia mentis D. Thorn. Narn D.' S. non dicit Deum rerpicere futura vt przlenria in zternitare, Ql!a.,t1 ~bj Iint ia~ producta & exiiletia ,fed quo~ r~fp~clr per COgnl4 tionem Iuam menfurara aterrucare illa fumra P ro eo tempore quo erunr pr:rremia ) non vet@ r:l'"OUI'::. folurn Iimt .ncaufis euis differencibus, & ante illud tempus in quo producenzur ~ ernnrque pra:femia. '& hoc -u non coguofcere furura vt furura ) lddl:: non intra caulas Iiias differenres ~ vt l:rpe dicit _D. Thcrn.Ied vr pr:l'{eOti~; fed ramen ly prsnenria luf. ficiemer potefl imclligi de pr~ie~tJ~jn (llO te~lpo" Te;non vt iam lJ rsefe nn a. 111 arcruitate, fed qUIa lila. .r~;l:Jentia p~o ill 0. tenlpore) }lfH obie~iuc 10 ztermraee diuiui mcuirus cepraienrarur , frutlra e~?

-ieftringirur Ierrius Doctoris ta~1th ad tam ,ngl"

-pam iritelligenriam.q uod voluc r it pom:re res ipras

'phyfice e:;'nt~[\tes &yrrekmes in .xtcrl11o:a:e al.ue -pbyfiq,m rut productionern l~ tempore. l>ra:ler ..

rim cum eius inzenrum [()}Ul11 ill: oitendere , quod 'Deus noa coancicitruzu ra v~ fn[Qra)led vt P r£len~

ria l idelt 'It t?::tra&a ab inU1Bcl-emia c;lui~ J &: in

{uo ette determ:nata. Hoc aurern tutricrcnter Ialuatur if intL!it~ls D~J actiL!ga, nii1emia m dererrni ... 'nararn quam in illo tempore res habelm. ext:a. caulas , non quam ante illud tempus habet llU: ~Lll zternitate. Et cum dicit D. Thorn, good cogll1C1o I Dei eft a:terna,& arnbicornne rempus.uou eit (en ..

1115 quod Ilia qUa! limt in tempore, re:lJiter Gm pra: .. femia ipfi :rct'mirati,{cq qllia videt J?.eus per ~tcr~ l'la.m cognitionem amne qllod e~ 111 tempor.:! '.

'Coexil1etia autem rei cum~re:rnIta.tOefl:denoml"; 'natia extrin(cca,GIlf! [umir:ut) & dep6det j Creatu-

ra exiileme} & fie <lnteqwi e:./:iftat,no.£it ifl:~deno ... minacio> ficur nee rda.rjo Domini', CreatorJS ).&:c. . Per hfie modii dicedi putat aliqui [oiuiomniaJoca. . ~( qu~ l!X I? Thom:a~erri [olen~ ~ro co~du~e,tia.i Ilil;l! I'· pr~fentJx tn,;eterl1lrate ad dllunam l~tlutl0U:nl."'t

" ClllirW" explicationcm' hane alJliitn~s illP~:t

dilp. 9. art"3' Ht r-<= vera vim attertmentl'& :l?~~ ,

I D. Tbom.qua: i~i'pf)oderauiIl!us',du abzterrur~.E::· 'c " adil11ir pra:[r~mjam duratiuam (e,rttffitempor411¥. ' ' & folum CQnceditobietbnam t'((p~·eHlSJura~.:._:j cionis,& prc(cmia: qu~ re.'f:lt'abirnriefl-~~ quo:.:.::". ~eL At<].ue ita res futur£-~on ermtt R ... ~lt~.!'Dco.;-<: ..•

. 11\ a::termt~te I fed przfent3~~. p~TODl ... aute~.;

.~, . leUl~ -"'"

fernpt,r poult iUas ~tl!~'nitati l'rxrentes & quod ~ternltilS adell: rernpon ~ & ambit omne [CmpllS nu(qllam vero dicit cas etTe pra;:f~ntatas tantun~ "'temi~.ati, quia cognire, Er fie ifh Iolutio violen ... tiam atfenpropria: figwfic3,rioni ~ qua D. Tom. fi~' il1lltcat res ~lTe_ pra:fel1tcs; ill a:ternita.te, vtique pre;: .. Ientia durarionis ~ ll]i!ufura:, non denominationis in efle cognito, Sed vlrerius dicimus ~ quodilla ex, plicario nullo modo [~(hneri poteft; Primo, quia non ell: dubium 9uod D. Thorn. reddat pro caufa & ratione cogoofce.ndl furura canquarn p""';'t{e~ti~ ip[am exifiw.:ia in «temita,te Dei, cui omnia funt: ~r;r{entia) vt pater in hac qu~{l. art. 13. a/ijs Iocis fupra qu;rfl:. irla 9. adduais. Ergo Q Deus dicirun videre prefeutia, quia vider il1a prztenria [LtO rem .. pore, & extra caufas indjtferenter: serernitas ergo ad nihil condudt vt reddat illa prselenria , quia zreranas non eft medium confhiruendi i1la ex mic phyfice & duraciue extraillas cautasinduferentes, id enirn negat iila (olutio,neque eft medium intenrionale feu.iatelligibile reddens res illas praferues feu tepr~rcntatas imt;Uectui,. quia :I:teruicas non £i ... gnificar IpecielIl ~ -vellu[Den , aut racionern inrelli .. ~tndi,[~d menfura, dil,lil'la;,& immurabilis durationis, ergo eternicas ex; vi fill forrnalis conceptus nQ conducit , neque vt J:"eS finrprafenccs phyflce , leu. durariue.neque ince1hgibiliter, feu reprefenradue, irnpertinenter ergo adducirur a Di I'hom. preIenria rerum in a!teruiratc, fi Iqlii mrelligir Deum viderc res ptzfences pro eo tempore quo eru.llt extra caufas in, propria u~enrnra.. ~od fi.dlCa.tur adducere ;rccrn,itatern &: probate ex ttc:rl11tate 1.). Thomam Deurn videre res vt prJ;[entes 2 quia illa, a:tctniL<ls reddic cogrurionem Dei a::tertllffi illamque mcnlursr J cognitio autem ~terna tagit omnia ternpora , vt pr£fcndafibi •. Contra. e~) 9uia h~

. modo etiidicecur Deus ratione ~ternlt-1tJ$ vr me-{uranus cognirionem habere poliibilia vrprefentia)& orercrira eria.n.qcia cognirioDei vtmenfu~ -rata rter~lita;e non Iolurn futura atringit , [~det~a; poJ1ibi~a ~ pr~terita ~ &:. pr~l~ntIa. ) & rnenluratio coglliuorns per Citerrutat~m ex; ~quo re haber ad omnia. N ull us aurem dicere poteft quo d potlibi .. ia Deus inruitiue videt , VI: PllLenci3. ex eo quod

cognrrio 'c qua Deus cogno£c;it PQilibilia men(u-

. raturcternirate " ergo Ii non aliomodo [e habet

~ £renlitaserga futura ~i~ ruenfurando cogn!tionc.

.. lIon nlagis. I~ddet: inJIUI;iUanl,QgnJtlOnem futuro ...

~ rllIl\ quam po1IibiliulIl~, At D .. Thorn. probar: ra~ tione ~-ternicatis Deum ~dere ~ futur~s , vt P!z· ;~+", fentesintuiriue non vera. poffiblh.a, qUJ.an~>lllunt : ~f .' ill ~cemitOJte, er~? non loluPl vtlrur £t~rOltatc vt ~~~ ..•.. men{nrante. co~uone:m &. red~~me ~Uam~ter~.( ha.nJ1lio4;; eQ.lm eu.am habet cogrut~o relp:a~ por~

l . ,·tihilium"qu~ tarnell (~lurn ab~ra~lU~ attmglt .

;.' " Se'tm6J~ non poteit lila ~xphcatIO:). Thorn.fub" .. fiQcl'-t:,quia etiam ft deus. Vldeat res. pro eo tempo-

c. : .l:C'quo ex.tra c:auCas pon;ncur ~ t~tnell fi Cedula

, ?~ternita~1: vide.tet il~as~,fine dU?lO V1dere~ vt futu~

. ,~. r.is, eQal11;~ .. lOtipH? iuo lumrne eas attmgeret, . ..... :~~.$.tl,l,ia. ~<'c,,-s vt di~tes. ab eo t(;:wpore feu

, . '.":;"'- 1>1.. .T.' 1" ".-jlJ~:J..~~ -~.1..

Artie. IV.

487

A 6uratione, in qna eas vider , & vt Iitccefluras , & nD~ldu,m Iibi p.ra:Jenres duratiue ~, lice.t preientaras oble8:mc;fed 111 oppofira fenrcnua.euarn fi cog ni .. rio diuina {it menrurara literuirate ramen eriam refpcCtu xternitatis res ilJt ie habcnt vt future &: rue"; ce«ur~ , fiquidern nondurn modo Iunr przfenres a:ternitati durariue , nee erunr przfentes prius qui fint in tempore, fiquideOl prius deber effe przfentes tempori quam a:ternitati~ imo dre in a::tcmitate non dl aliud quam denomiusrio exrrinfcca ex cOexiltetia in tempQre, ergo ~que bene vider jIlJ.S VI: fllt~ras, & non vtpra:[cnres diuina cognirio vide R,- . do illas in zteruitare, atque fedura ~rt.:rnicate, (0" lum per hoc quod intinita eius cognirio :l[Jlpletta. tur affine templ;Js, &. videat illam parrem rernporis pro qua erunr res future. Erfic torarn illam ratio ..

B nern & paratUralll ~tert11tatis ambientis omne cc .. pus ad probandum quod Deus videt res vt pr~fen~ res, &: extra c'llJ!as,& non vt futurasiruO:anee ad-

ducitur aD. Tnom.tiquidern etiam feclufa eternitate perfonalem corsprehenricccm torius temporis Deus videbit res pro tempore, quo exillenr ex" tra caulas, pro ill 0 quidern tempore prelenres.fed modo adhuc vt tatmas , & pofira in erernirare ,

, a-que bene refpicit mas yt fururas modo in zrernirace ~ & nondum vt pr~(e(1tes. /E(crnitatis ergo menno omnino vacat in hac Iolutione J & Ii in eius fenfu adducitur a D. Thorn. omnioo impertiuen .. ter adducirur J &: nullo modo conducit . ,

Denique hec Iolutio faterur intuitum diuinum modo Ferri in res futnras non prout funt in caufis

,C qua: modo e~flunt! fed prout erunt extra Was in ilia parte temporis quo extra illas ponenmr > quod edam intendit S. Thora. fed qua ratione reddan- • tur ille res ita prefenresquod in fe ipfis yidunmr ' mtuiriue ) &; non folurn intra caufas ~ hoc explicat D. Thorn. quia vider illas vt funr in zternirate, quia eeernnas a.mbit ornue tempus, & fie cornplerotur etiam illarn partem temp oris ) in qua res ilia edt prefens , in ba.c aurem Iolurionem 110n explicatur quo media res illa, & parsilla rernporis pr~ .. fens reddatur in fe, fed folum dicitu r quod arringitnt a Deo , per [uii lum,cninfinitii j.<1 quo quidquid

. cognofcibrle eft attinglmr. Ad q~lld ergo dd~rulc

:rterruta.s , &: ad 911i,d earn add~clr S: Thorn, fI ne:

D que fe habet vt medium cognofcendi > nequ~ vr re ipfarn fururam pr~fentt reddens In fua duratione j aut extra cauras ponens,ncq; vt lumem inteJ1igt:s~

aut vt lpecies reprotfent211s.? Ergo h~' (OILleiO ira ,explic3.c menrem [uam, (Cl!. quod res vldentur vt. exrra. indi~rcntiam c:!,uiarum pro tempore quo producenplr; quod non explicat mente D. Thorn. ad quid illterpooit hie a:rerniratem, v[ ratione. eius res ill~ fint PI1lemeS, & oon wgllofcolIltlll vt f[lIUra: } fi ad hoc v[ cognolcanmr vt non fmurt, feu pr~(entes nihil conducit>ne:c in ill~squidqll~ ponit ~temitas. D. Thom. aucem non lolum dl;:;lt quod cognol"i;it res Was non vt (ururas, fed pra;!(eoccs, &: ex;naCtas a fuis ca.ufis indiffereotibus ) red etia.m dicit) quod id habcut bc:z;tcficicio zte':1itws ~m .. hic;ntis ornne tempus, ahas fruRra ad Id probadii_ .

& ex ...

A Iorninus inter Parres Societatis & S. Dominici verfatur elf circa (ecundum punctum, Scio Authores aliquos rnagno apparatu cogerere rcfhmonia probaricnefque ad ofiendendnrn Deum ilia fumra cognofcerc , in quibus tanrarn vim ponunt , ~I: dicanr Thomulas , qui a principio negauerant 111 Deo efle hOl"UlTI Icieuriam futarorum , ranta mole &. forrirudiue argumentorurn preffos, dedifle rna .. nus , & in eorurn cailra tranfijfle, & {alum in mow do concedendi Deo iHam Icienciam nempe an ex; decreroDei lihero, an indepeadenrer ab illo.nunc occupari , nee parua verborurn pornpa inanemtnumphum de tanra victorra tubicinanc.de quo vide. ri poretl P.Erice dilp-7.cap'7 & Alarcon tract, de

B fcientia Dei difput. 4· cap. 4- nurn. 5·

D Il1inguendum ell nomen rarioque fcientire Et ill hac parte tTudio{us venratis Iciat omnia iRa,

medie a ratione {cieoti.:e condinonarorum, foliorurn Ionitum e{]'e,& iaanes vrnbras, adue rtar,

& ranquarn diuerfe difficulrares longe inter Ie di- non aliunde melius elici polle qui conrrouerfia in

fiantes repurande fl.lnt, an detur in Deo certa fci- ~ac parte fuerir ~ & ill quo difficulratis neruus po-

enria obiectorum coridirionatorurn certa&: vera) fitus lit a Thomifhs cancra Molinaro, & alios, qui

idea an Deus cogno[cat obiccta qUfi pofita aliqua torurn fundamentum Iue Ienrenriee circa inralubi-

conditione effenr futura , Iices de faCto nunquam litarem auxiliorurn gratit ad Icientiarn mediam

futura finc , v. g. ft Petrus non fui1Tet in domo quaf ad bafir.n reducunt , quam ex his qll£ in tali-

Pontificis non l1egarct Chrifl:um , & an detur in bus controuerfijs delaca runt) & expofita coram

DN tcienria media, quam fie primus vocanit Mo- fede.Apoflolica, vt ab ipfa determinarenrur. Cum

lina, quia earn potuit mediarn inter [cienriam libe- enim fal18iJTimlls Pontifex Clemens VIII. in fan-

ram &. ncceffariam Dei, Reuera ramen per Illam gabil! fludio ac Iabore refill hanc dccidendam af-

(quid quid fie de nomine quo ncrnineturjvcluit ex- Iiimeret.varia [!=ripta Feu dubia.que tanquam con ...

plicare modi! quo Deus cognofcic illa obiecra Cub C trouerfa tradanda eranr , Cougreganonibus co·

conditione fiitnra , qUi; abfoJute " de facto non ram eo habend is rranimittebar, & iuxta ea qll~ in

erunt , quod videlicet Deus iIJa cognoicit inde- cis proponebantur res iila: cO!lrrouer[~ trwa ..

pendenter & anrecedenre r ad omne decretum vQ-t. bantu r. In his non inuenirur controuerfia aliqua,

- luntatis fu~ ex fol3"comprehenfione ipfius verira- vel dubirario de hoc pundo , an Deus Iimplicirer

tis ralis pI' op 0 fitiQnis ) & liberi arbirri j , "e I caw a- cogno fcat illa obiecta condicionare furura, fed an

tum .ex quibus oritur , Dells cognofcarilla cerro & infallibilicer ante de-

. De primo Iuit controuerfia , nee eft alicuius mo- cretum Iuum , Id conflat ex Icripro traln1JITo a.

mend inter AuGtores an fit neganda , vel ponenda SanCi:ilfimo per Secretarios Congregarioms die

in Deo taliurn obie8:orum Jcienria. Et tows pon~ 15. Iulij anno 1604. & f4it Icnpeum vndccirnum

.dus conrrouenie, quod a quinquaginta armis pau- tenoris fequentis . .

. '-.

An fit Jententia S. Auguflini, quod ante decretzem abfolutum dium» voluntatis , detur

in D_eo ~ogl1i~io ~erta 0' !nfldlibilis ~ont_ingibi!izwn dependentiflffl 4 crttifa libtra J qualem.(. Moltna per jcunttam medMW Deo trdna»:

Qgreft.XI II I ~

.. & expli~andLlm adducir :ttcmir:"lte:n. HoC' aurern .. foluuo.ifta non faluar, neque cxplicar, ergo neque (alua.r mentern D. Thorn. videanrur plura dnp.

·jlhJ9·cit.art. 3.

DIS P V TAT lOX X.

A B. T J C V L V S 1.

E;.:?1iwctr ttomen, nrigo, punilu/qlic difficultdti!

, circ.a filemiarn medsem,

Clemens Papa VIII~

De hoc autem dubio incepit tradari & difrutari ,f)ram Sanct:i!limo, aliquot Cardinalibus & Cen .. [oribus depuratis , 27. Octobris eiuidem anni i 60+ & fuitcongregatio ; 3. in ordine , durauit ... que difputatio per rres Congregationes • Cur autern per tot: Congrcgationes de hoc pun8:o Icieutiz medili: attulU fuerit , ratio redditnr in initioCongregationis 35. his verbis : O!!!re de bee dubio fuerit Per tfCJ CV11grrgarionc5 difPutatum , {dUra illil fuit, qUDd PatrC5 Societatis dire8.e dd prmfiuln buius dubti rflJue in ha,tcterti4m dicere difltllerutlt , agemes in rrirna vt pifmn ftlit. An Deus h&e' jilt U flJ cOilditu114ta r(/~

PrimsePartis,

Pro prima Congregationc.

g11ifcat ~ & in ftcrmd4 an certo cognnfr41 , & in h,u tetti" trnL'1aTtWt an «me decretllm diuin" 17olumali. certe cogllo. fiat. Vnde incipiens P. Vllflid4 j~ ptfJpaneb.lt. Illuxlt tam:. . r:

Pater Beatljstme optata dies vt ,1gam, all drtur in Deo (er~,:'~~' t a fdemia borum comjl1gibirium awe decretum druin.t~, . hmtalis. Et qUideln· Plltm Rcuermdi (PZI/as D(trI,il1iJ':~t, canas) pro {uturis conditional;s cngm/cendis &'01!ni!u!,t.~( III :: ...• Dee decretum qlloddfttn de obie8o eondil;onato]quod ~t.,. ~_ abfoluwm ex pane roUmis) &c. Ita hlb~glr in iaW_C)" .'. huius 35. Congrega.cionis. Vn.d~ patet"ill,wlp:l~:_: mam quzftionern, ._an ~n pe.'l ~':lcie~j~.,.£ ?ndl ~IO:~~' J .. narorum non pertllllull'('ad pwaaum·~~~~P.~1 J11

, • -~!~ ~ ~ • ~: 'l.;:

~.," ,IF!

trolTcrfi;t nee in eo vim.aliquarn feci1T~:Patr~s Dol' minicsnos , fed Iolurn in. rertio puncto , pro quo tratbndo return negCltul[Q agebatur .. & in eo 7rat toti\l~ dil~l.IJt'atjonis,expeaatio. ~od e~ia!Il m Congregatione 33. c!ixerar Sapientiffi.mus'. &: & ollltllcdebratione diguifJilUUs ~jr M. Fr.Tho..1 rnasde ~emos , ·.qui,p~~ Dominicanis di(putabu . .' Cum enim Vafbda II11tlO Congregationis dixiJre~ it: i llo. dU~<Il. J. . (ua 'Gultfl:iEilte propo G totria proposOJ, & III rna dlUldendum elfe· .. vt omaiumprimo di(puretUr J an De us co.g.no[c:at h;ec.futllta "Qndi~ ~~ona.t~. S~'t.u~do, anillaDeus certo cognofcar ;

. I erne, an lila 1 Uorum cagnmo lit .. ante a&lm di~ Ut!l:l: v?luntatis .. ve ti'Oft illum, ~ n de deprim« flWl*'

60 ~ttirlllJl~}~ ~! PUdtitnb(u~ Hlp n:fe~riCollgre.. 1l ganone ) "' ·Uk. 4:01 }oS.; uo usm ali js C0ngegaci()o!o nibus. Gurn fie inqu~Tl\ ptop.ofuiifct) M. Le-

rnos CQdi f anai race fua 61; refpodit: Beati[Ji/lf( PtUlY, Jdcllj~s pede. qa.:t.cuvq(le;9tseya bumibter }fIppoua f dtW~

tl j'()lJftderalu omnia ~ qll& lk,Pater prottdtt.) .'.Iw ~mdepehmdi, nee dum :R,. ff.1trem J'fbw ;nou' 't'eJprht4ift6 ,;

fed lIee diffic.lJltdt~'n jlJlII1nitat.e 14bwl'um~JeUWle ., 'Vn"

'tie lie fimtJis ilhexHl4ft1. riffiCfJl4tkpltn!!um prOPOrlltlf;l,.:

B~#S tllimtoti~s. datJyiJl&M9/m.t.; fthe-'fl'd .eti.1m:'~ tiL ipfo .e;';p1'ejse fAteWr ),'QIPllis, :~m fmtmriti~ . pe~tl~ ~,.;., flfpit', en ilL fliel1.ti4 .mJ:tli4, quA\Deo,iribuit. cer~ f;lm,' cr.gnttW1fWS _. "gllti1JgibUitJ,m d-ef'aJdmtium. a. '''t6:-'l f4 JWer ~ .,tfJtl.omJJe tWcr~ ,db JolUffllfl ~ ,~.jlJtC VQlt.l!b tiliis t~a habeeue ioJ p~<.h~a. Coogr~gaoone'3 j:_ A.d :~~ in .. 0o~r.egatjill~ie 13.t~ ~oulll·:if(IbKLP ~ V.~idain. ea, COl1greglttiQne' difputare ~"a~ Deus ~ett.(J c.ognQ(.:.::M mill tutIJ;U.) ~[t1inMtiffinw~ Cat-diQalis. .de.. Mouopoli.illi dixit;l ~ {1ffZ/ f~, thtil.S. r~~il"qU.tltk. iUa,ft{!ur4' Cer:lO ·cjlglln! ~!fll~fuJ' & inquireb.at I »1.-. ;mf~ .~ 3~L poI}} tle(i'e(t(~p ,:o31:;j~~.~ mtP'1 &- J.lftma:opf!l1fft.hA~.~.dx~., [t"YJII». ,JffIW.c:. ~(EI; ;Mem;dk., batt :.AiI:.bi~Pi&;qpu.8 .Altna.~anus.:i· ~ MJPfl,#.tf er~t, ."". '4ItJ.nveJ, M .J~cr~wnul~{lfItP:4!~ sJivfcrff" i~re DetlS 'k' .se:: J, tawl:!1 pet' {euera"'li~ )l.a!\i4

~dhjd-fli!jus PltllCtUtll ibi.d,i(putare:., &:ptop~~adijfl"

... fi~as dIl<U'a.efi. v (qu~ . ad J~. q;. :Q>:,ngr~~\~~ t

''\ lJJ(jtJle"erull.t' e:Iig<t rQL'Ilues.ill. hoc- ~~qj t~

,~ effel :dillkclta1;~J~ .lcie~ti,a.. ~edi.a twn':lUI }Wi,

\ 4110."·'·" ·.':~(;O!'<..l'il~;·:j~:·I; .;;1. .. L .r.. ',. p,;':'r:,i'J.;l

-z (:!); ~ill fiqnild~ ~~;jo.~ ,eti~j,. lP.~ io.'iriQ

. lYtU~~~:;:i~iquaJldo ~of~iuitld.i~R ti at\w~{uDlrnom: ;E1.Xltifui«tbs:mott; lMilf~j!~ tnt ~'.tJ.tisin ~.~aa~'i<OJlllMi;it4:veJimoo'l)lh ueniar f'cie$~!Ltf~ li!OO~O#rJ.s- • ..j_!!;l,lm) rp~'j

.. ,fnv(~ ~:flaittei:OQ~iuk1lUgrl;lJ1t; f~rj{c~'htii :i<. ~d{uti1tllt]!nN.nri4il?mJ ooft;.eff~~bp~~ .:: ;duS:lle;Ldi!tidllUat®l .. (£~Jialho€: ~Q!liHlJ'll"",.afl:c~.,

L :~~r~~·1ft3'\'f!inJ!iug~q.; fi.u:niA:,~ae1liiA '~'?4:aan~ 1J bera;ariOO,0»'!Jle.:G:r ~1IU.n1lJtU~o:.J; v.t:rttl[)'~~ i .. ;'i':,,~WiljO:Ad~m.C~ra: ~~(uw.UJllj,*,.)l & itlaj

.~~~. ~6t~i:ia..-a.~ali~\~lS?t fi:·;l.lltutUti W~ff.~~~ B . > lIfIdgl1l)'raWl bus ~g.~~~~I1(a-[u~ ~.~~.' Jb.@.'t , . - ~ r~ji~1l:as:i~a,4IIa~~1altntJJl ~ud~tt,QJi}M1)~Ukl!I1tt · . .:~Gd.HfiW:ka~ I=QmTQUk.I:r~ AA 1P"~All'JJPQJlcl .,>:- .-!n~fl"t &r~t'iu::ji ~ (, ;Yt ~rg01{Jrooorql?lf~ v.tit

~._ . ~~.~\j~ti~¥k;a~~Y.f9fiUUW~~~~

: . (l~... ,,-

t,

111dmis fundamemis proruli', '& librnm Corigr.~ gationurn -habizarum coram [ummo Pontificc: in ittol caufa fumma <odiligenria. ,?nqui.(}ui ~ vt non amplius ex haf deceprione & ignoranna vtrita~ tis conningar aliquos a vcrirate deuiare •

1 ' " . ~ .

I :: .

Quirlaliqui Tb~/ij1~'tegd.umrlU de fiient;4 emil

. . . . , . (onditiotliltorum •

J I .. ~_I . ; l: _' • \

1:7 T ex pr..tdidu cOlligi potefl:,& am plius fiatim ;D dicernuj;·.flllldamenturn & bafis- renteni~ OPpqM.t<t i~ha~ tWateriano eH in eO quoddccar.vel nonderu r mDeo lcicr.lltia. de fururis condinonatis, fed quod Deus coguofcae till independenter ab om~i.decrew Iibero Del. Circaillarn ramen prima .Ilh~l>a~em. qualis ill a fit i: u€}uiThomifh: viti dott.l(fimJ ariirmarunt non dari in Deo kiencia tahU11l\ condinonaeorum certam infallibilem Iocuri fune ex: parte: obiecu marerialis-, & fe clufo.ornni dc,ten.T,pfli rnunquamcamen concedunr Deofcienriam ta!iqm"onditionatotllin. conieduralem 8; fa.tlibllem,e:'(; ;pattaip:rlius: Deicognofcencis , Hoc enim ,adcQ manifcfl:am imp etfc8:i-Q.Of· de Ie ajf.: r~ quod nnHu&'niii demiciaimu5 i'offitid, ·Olttribl,lere Deo:~:Quoddi.aliquibusca [eil,cnua.. amj.buAt~}r defc.ie01aa: coru1:€tur a 11. & faW bih hnrum 40ndi cioU1\tOt.u~ iialplicitltr , & ex,pili:iJf}ei~,cHh fuPRrcC";' ~riQmlO~ citantur.d.Zennel rotamQ>de·au~Uhis lip, .jidubA5 ~ &~ab'a#js.A.tv.e(Q,P.(IAlflC'¢Oi1,4iCp. 4.'~ fI.'(I~V.4dJjj.que~,eadem fatililia ,pl'Ur~s Jbolllii~~ ciraar p~q:ui'rlocta!lt1u:,' fu.tL1r~ con~~9r natjl:,Oatiug~oia~; 3: Deb nou 'Oinofci, ,&~mq ue .paili:m inScripmita'; &Patril;Yusinnalliamli.r pjtH'~ ~x.:bUcogqo[t:i iatqne pnedici; refppnd~nJll~ Scripturarn <ioqw nOH0e .Co~it,i(jnt::dinit1a cerra & it.l iialubili;~{£:dprob.ahililta~mj ~riie4tura.li·:&;..quaij hlimana~<feauuditrid·kil.:qln)dextalIbU!iprjn~jjlijs :& a!lte~edcntibus .oririJola ne.guiari[e.r ,;qll~[J)WS t.ltiam.alirtrr:pPffi~.eQenir~ Citatpr.oJ,aas.parJci.er d.e[fiN.til' G:abNr.t[.C a·uezudo,; IUf_lrel'i··&alio~jn:r teF igiivibihor.es ifhOmifrasAfJ ipili deput~c.~s. Ci:.titre e Qiaan po(feinGtWi~e li b. r ;COJltroiJ.~OC;f.oU .• ~ ar, ~\ durn j 74 &:€tlIrnelO adb&lc:qJl"4'.i3.M ,..d'(Pll~t

3 ~:dub;' '",Qui nonvidebantur adnUu;efj:, ific ~tia~ hornm futuooWmfei:um m~re'~dear.tW :diu,il};ls, w:illlntatisledintbrum~IlITY~~gabanc'D~o.;; . ,

;:! . C.rt6'bf1n ;ill<RTJ~ri:tadeGrgrd.lliJdequintt Au~h6f ilU:i&trillj npo:i:;a:feomamei\l~giifc:·;:;!atlt:~eg~r~ mnffi«c:;AtnlblubMl, q'uibus talem imp I)nul1~Jt;!~el~ tiarn i ~pl1tdit;is fudj'+is iHis iatDcilPu~iJjctf1uo4:4- .vctUllleFWt:non ,modib;tm hilero !rIlQlilet4' ftofle t ii'tiarIi'b~~ .miroat:.Q Ee&rD;>&' il1' 1'fwmiilasillo,s horro~inQlW Ilta:d 'i 6.: i~ctl1dc'di rticuka.t:em b~lJt;:

U-s\.'tarol1t 1'& rciDhrererw,!ficut 4iIJlatrmbiJirut icl,l UupMft:r,\r~;>fu)p rimi.trMJ 2uindIJ ,. pa.l1t.· ql~~ll. 14. art.: I! 3.,.11i.~ ~ '8 .fDoncl. [{ :..~~percc Ilatclt-&.,atlj,r,ma!= £le~m tcrglWfcciia lI& ... futur;u:J:d!o: ~>jnfaHibil,itel' 4DIlFl~oW:IM ~ i;n6: :~I ia4l'I'ii~tCt'o fl« lif~9 fcc rC iU~iA~6to:~rlib_er,?\firci t~ijfut:lIl';)"qu~ ~Vimait)ea:m:m.:oognoiCl·~QJ){D f1J.1lln.~&;J;.t~~

Kkkk mlc

OEatff~XIV,

. '-'~'

cut~al1j in Deq AtC~~01 dq co ~quo4lnulJo~Qqq /{. ~*1 cenfet aurem ~Jgrlol~i{iib.ti:rttlr~ital1qua.~ l'olbbili4in idtisdiujnls aqte~c\tt'et1lm. .Q~i -. ~{H

Hea in torno pe ~yxiJijs li~~ 3 .. qub ~~i.34mlttlr ~1~~ Q~cr~ta condirionaravr 'p.ar~r~ PP~ cc:opd(~. ~ 6.il~ljtel q; impp~nat Icicn.ram medJamLu~Olllq Moline & muleus cit eriam in irnpugnanda Ient~mjae~win qlri Coj~rncollie8:l!'raltlli, Iigrurn leicntiarn De o n-ibuebanr. Q9il e in hoc non refipuit Zun;el. v'L male illi irJlpopl[' Author ille , Ceq Ii ill ~[jq~o refi p ll~(,t{}ir.in ad!llit~e.Il~!s-qi:.(:retis i~1 is cf>lIlrionaris; q:tril:: prIus 110n ~4mllet~c..: t4. Dldilcl;J,~ r\hfn(,rc~llc~40'I:.·t6m'.de. Sfl~~ntis ad:qu~ft 6l,art~,~q(]q._.2. .aperte~ol1ck~'_'ii~Ad~H Omma fi, .. t~IP (nmJJt!.m~tf1' qu~ 11~Jl4C"piU11tllr .i1~ I1j'c'olJ!eqJIen_tt<1J tr jIl4Iirj~:, ·fe4~per ql!411MIn rovcomUilDtwm, fUjft (".adur!, ill ftlttJji'4''DtPimj~ i1-tft~~~mt derretrnp IMrum ,uuW4 .,~ldjll-"'tis -vn1ati:/s ,bvn~, f' dllt ;pepmttem:::mj1f1Jm .~ (l<fqlle (:ol,1i(ljtr.mfflf" hfJi!ljiiwdi .. amdiuotwa.per. foietz.:.

til1ffl JrI_(tn~iu " &4pPrri~till11is ~._ qu tjlIciWtfl Ii-

hera. 'M.aniFeite· ~rgo,~0D£e~icea cggnCilci a

f)~o 1 &:, CjUGmopo . C41gno·~~ntur;'t"afatmal! j

{'(IIi. non anre ~rett.!m I ibey:q;im . Dei .: ·Ji)e.i.xmdi .. eh;ll;1r'ls, . v~rq, t:jttl~~iiQ1 co~av,e~ir~.~nfi1tit'jll1 ~~:lti{)~1~, ~~gn~~q ·1~~a'concorrrH.alltll1:ch~d.tIlt :00~"

~.Ii. c0gQ6foiild3t() per~cicflitiam !.n~\l~~I~m· ~

It fie nulhlmJq~",:il feliquit pro (c~et1cilJo' tm-dia

inrer t\a~r~!en)l~c hqet:lIil- 'TVidehfl~~: ~Jeti'am

il'l. H~~'P~-~d; 11 ~l)at:L~. probarmnem jf'vbi'l}04:

If! Illn~:€~q~ qUGm'o~oI?e-us .~9gnqii;at ~ ~la dux,:! dltlO-1ia:uf ~ ,:qUa::l1flell 'pet 'leL nd~ ,n;lt~ate·m.;, :ciu;rdam' ~erl;betaiI1; omni4:("f-'~6r.tI(J!i:: ;::'

J' {)l'od'~l;imeC' ad t4 .. ~t~dm~\1 urdf.11!-~:.<k:f~e-n.;,

ti:l F~; L~ron.im-c~nciagelll:iaI11 iq.~n-=;tuL1'11 i .de~w· i;i"~}S, r¥Y3t! ;qu.~~e~~oncl~ ~. : pari aJiq'H '4eet:e[~ ~iilt:n~ ~it~~.();n1ncs·ocimbi~1.~.ti{l)iles., fl.l<ll!J.r.ornm CU~ iiiti(marotu~, .&:'(:)[1fequet1oe1!.'n~ fumere. Deura

c .. ;t"tam q::.gl~cioneni·firca 6rhDi.a.~lJa.: exdecreris foi~'. Et'<if~o .;iri:~pn~i.t·~~nd>lt.lOJt;lla,lhifll c H ee ~i~~lJi,;qV~.f>~{Il:~l1env~4 ~i~~a-!iJ· rr('Jui~llri~ tir<ra hoc·-:itq~Ue-r!Um!ld~·uttt~ dan poifebUJulmndl (lttr~ta-i.~ {k;irt: ilh~; li)r;us infaUililllter. :vi.de~i1! rlla flltura,·V~\£t 4oc~, tefporiden'_!i-o l.d;Cjua.rtnnn ofti .. rl1oniu~ {.cSp'OJr-:;OtD~primam {atilt. 9.' Nthilol/""t. H~·~pag:410~·;~6il.! SccullciQ pq(IJ~)gt1o-~'non tOtlCea~rle~ttt!stiniiais.c'rc~ illafutlma.oonditicH n3ta. ~ R6h.:·m.ul'!:~ a: vtO't;Ggrllirl"c lbjl j<b£e~.c.o:nil"ltta,l. l'a.ll(tr~ ~a.ui?-;ptobabi"ter~J~ntllm inx:a ~~afir'um intlinadone(Ill· j;;tl(!c>qe;iiliB nun \AJgnq.fuit>]).eus, t1ifi"lil~ucqn!¢tur<lli,a[em'~ ,rD~.w-ifltah;rir:e'X parte pbi~~~~t:¥ria~is, ~x P:itr,¢ \l'qib~ogrto~cn;..

iis, Qt"mi'll~f~it COn!tttl::uf;a1itcr; fttd:Cl!rOOj q~~a-.n~ fdinfiiiremiJfirniv.t c_onie~tlr~let11a f~;(~h@'Q:

(e Ftlffi!rm:un.t: fI:) ,Iic~ t cum v iJ~ t>1110 am: pptiljonem

if. obi~ciI:':!a'l9'pirr"bik:} ce rto: N1dct .tb~ ppj1l3iTi;~ ()pin'abil~~~J(;01I" Node humqtiam q()n<;~ M.·~~

de [1\1a eoJ;fie~iktnt;~gnidomm ~ ;1;«0 pa.rte tngoofcetJtis-;, ~d 4iP.arteioh~e8~m~'!~i~lis ~. yt fre~ue~.-ibil:tp~tit.~t~p,e CI:'dCdifc: ~r.pa.g~ 616,: roLl; ~(;tjn hoc £ecundo·dia6"d(f8rmcoi1Ut~ ~t'Ul\t:. &9)n.a~teflnunc c~Ueni .. t riun-ei~

'.~' .• ~ J~ :/"

Pr.im~!P artis.

fcp. quod feclu{o decrero Dei, obje&a iH a Iolurn In~nt;.nt~ofljeaurabllia In ratione fu.wri, ¢i; icibi·lia i_lJ r~rjone poll :.bilis;lnp ri m 0 vero ditto an 1im .p~endi,l-4ecr~ta retpe¢tu omnium flltiJrorur,n co .. ,::ht.10fllltO(t(II),vel iolum quo ad aliqua , varie .cell"" ~--iurtt ~ (~p resell: parui momeun ) de-quo r.oitea .. Qll1l?e.~t.~rn~n~onueHiunt in hoc.quod nne deere .. ~o non. datur Icientia jHorulll in . rariene t:lturi .. quog dholleri directe l~ie:nd.in1 inediam.

: <.l.!!O~'.41#lJft ad M. Cabrera valde miror prQ tali fenrenuapofle adduci ) n#.i ab illis qui ofciranter, & t.lImtl)t~,jt' libros iibi non placenres It=.gunt.~ ,Is _jg'iurr Author 3· p~rte ql,lx.it. I .. ar-t. 3. d.iip. l.§. :: 2;. ptlfJ1;. '38!. 'ponJ['o!)~j urionsm :qu odrutnra ,0t)..1 ...

113 ~~at~r'luit alique modo, non tamen.jntilJlipi1iJ:~r ~On~e41_,!ntU1~Ufil. condinione po£iria I e~ I{ i. l,ijiuS ~olididonis¢( -connexionis ltogr,lO(cii Oeo propabilj~er> rantum , (ecullclum ctticaciam & uldinarionem ~ond~tjoois pofire .:. Hoe, ,tol<i. verba videntur kgiJ1~"; qui prp hac parte ciran; Cabre ram. Sfd4eb¥tllwqiergere. Addit : .. Ptimn palS tnisllt» ~ti'ur decognitume lIP11 ei parfC De*o~nofcftw.dJ ql!f om; ,Jtlt.,-art~, & 7njalIJbilill!fcogmfiil , jed ex p,/YtC nbie.

ih (ognill~,¢'ti:tba futuraidUltita}.'4r-'!utJl· cap.q(;a pro.,; bnbi/i's c!lS/iilionis ~ Ecinfr, Di~l ''i.X llitalill.l11 rqndi· tio1!um,,'nam·(tJaJem fmura. (ondit/oIMi paj;fl1Jeuf

('me mgnojcere- 'fx vi " c d;:M.;ml:· (OndJlin11WU )¥+a. qillft ~nf(lmlJdu~;1rqllerenrur , fetidX llf:"411.Xi!zj t:ffi~ 4.d. , .

& .pYiJltWetlmnqfil)nij J C &" .: £~; tato>lludJm-; 3.8 j; &

'3 '84. ~~)aJratJ .. peum'infallil,li'lil~r- ilia.:~.ogQo(!Z~;, J(;i;m de'tclr~'t:t;mdi u111J" ~u):;iha . fi ralis c ~ond:i" riOJpdrietet~lr:1 nonv« illa: ·fuiu.ra: de f~q CUlt."

t&! ... vt"~~_;U (I'ralls c6nqitio :lppOJl'Cl't!tUt; licee 8um.'\28''S·~ 'feferaraliOl'tntr (eitte~tlam q~li.d~cunl; OOHiy,'t41l4 cogno:~cre.in'14a eflencisance pll\U(~ fl~plid'~~\l ,jtitetry'lin~ti~~nl'tUit!cr;y.d.iu~t4ds 1 qut, fuit:-brm.nj.~lfmell tllquePptmlf)J.a.ctll~:lirlh-.!-,C.Q de;V~MeE~s·ttl Iuis c,;nt'ro'Lie'f'fij"s'.cOtltroll. 4- c'ap~;. ~lt!ldtli1'afllrtnati(lwmo de ~a.cT:Hl1('nd~ qu~(tr. 6~tnrc l:H:li\p::i ~ i §'.- 4i.1fu-m. 1 +7,·~l!.tqtlamU1S:l~q~ ''-\ \ §it\Uh'f:'~&'& (eqq.djt:a~valdt;probabiJe,~{ft: ~.4 tOf}J'YlrOOi1Mt illa ill tWra congltjpnata vt dettlttrU! n4tt tatLlM.{1 (ernpe framel-1'expL1Wgendo [cituua\l\ J) ~lcdi~.I'I_1,ql1' an~~c('?~rdt"[er(jiina(jofl7rp yoluu~~ ( us ttilWfrJa1! "Ilt'Q.t1edtlbfllt1ttl,:+.6t)~ :quJbI:ls:mlnl ..

il fel'f~Jr iut t¥.t·.wrel'~ltIUlf'l(l-;lrri :ntlgaGi:~guUjO;i

!'\t! IttfitltQ [~~ t\\fdt(Jm ~~ I' r~tt) .¢"p~e, Dei hj:et" c: ~ vh;oooit!itwi'i~~m tonie&lM!alMi te-clijJn4~" r~ r 9U~i ifY!\l~"H~I:rMirciili~-:t-"~ft~ lC;, :::~:

;1 J{j'''llj't ~ThO~i'ii)tfi)~-clti\tU. tle~apo-:qu.0..c4 ~~tqognlti{)l:ie1t\ c~~~[JD¢o'Q.ejfiis fui:"~ ri&:tift5PdtHb~~fl1en dtf9l'~\:,'6 ~ (~4irld~f.eputMb

ttl riV~~tlttij;'r){:@ptect·uF~il·ta:~ i~'~~ ~.~~r:q!iJ ~Pt.c;6Rt~ci ()~; '§' It; dl~i~Ci~~~a,cur -p[$~ tHb Hh;)WOO-f-atqrt)i-un1~lliVW1~om~.Ct.4t~~1' . e;etrt.Almih:U f1(j-eife-1n Deb f.0tl:IldJl~ ,!Si\'t'f.O fl.1:-.·.

__ , • _"r. • r', .'-' ,.... ,"".

mattl t'i#oJG~ft~ ~Cigni"ene~, ;~t~ eac~QICJ1lo:m~.

f~i.t:Ulli~Iti1~ms~e!i1t ~,ada:'etttmt'\1tia~!ijl:qt1afUa' tuttll'~tol1tffien~ ;~qlJ.jm nbl1:<vult:~cr~ fQ!ttijl~i.n· tit~C"trc~·tbnqidd~~i·}t!~tmllll'q·

~e)fe'~iretlt~e"ret~'(o quad;J~~3

. ~

.j ~

J

-t1Qn,~idetUr o mnino perb9:am & con[ummatii . ted cu:n a~Lt_Ua [u(~rniioHe condirionic , ideoqll~ oegalll,t tile ro r rnalirer In Deo. Sed de hoc poflea, -C<CtCfI ornnes cerram cogl1itionem horum DC9 nlbuunt non anrecedenter ad decrenim liberum

- -Deil,fedeo Iuppofiro, Sic ~oai1Tllnusille D.Ga1i1• R~in.~tJlea:. 3 . AlUlr~z h~<:t. de auxilijs dup, 3. RIpa hie dub: +. Nazarius hie COntrOU.I .norab.o, &Conc:l. 7. Gonzalez hic ditp. 46. Verdu Rd1ed. cooera (cieuciarn mediam , & cornmunuer alij cx Tborni(tis.

~H nefcio quo fundamenro , vel quomotiuo aJiqui Aurhorcs oppoliri iie in vulgus icripris luis fplrgaot, Thorniflas antiquos denegafle Deo Icieriam horum futuro rum! recenriores vero vi argumenrorurn pro Ienrentia oppofica conuidos illam conceffitTc , confLlgific autern paucis ab hinc a nnis Old illud a(ylutn de dec reels ccditionaris , in quihus Deus, furu ra illa cerro auingac , licer contra illa inf.tlici[er pugnaffe Suarez, Ruiz , aliofque Socieraris Dodores anxie deplores P. Alarcon rrad; de [cicnciaDeidifr' 4. cit. cap. 6. n.7. &; 8. quia in eo. vna cum aduerlarijs inquit , in eadem Iententiam conCpirant, & f?lu in,nlodo loquen~i ?i(ra<:iaotur~ Vnde totius triunphi palmarn &.; feliciratern VnJ. Vazq, defert, qui nullo deere to condiriouali J.:tu exmenre coocetio hanc {cientia rnediarn Iuftiauit •

Cenein his o mnibus quam pa.rum iincera:verl..l rari , (cd [01 urn rumori, aut fame auendatur , rnal1ife(le conftat, Na quod azrinet ad anriquos Thornilbs, iam de eorumenuex relatis eorum aurhoritati[}us confbat, in fubHii::ia enim no dnlenriunr , fed in aliena re minus prinsipali , & non rami mornemi.ncc qua: tangir punctum conrroueriie. Omnes erllm cOlleniunt ram snriquiores, guam minus anriqui in hoc~qll:0d fine decret? Dei,& anrecedetCr ad illud, ifra rutsra cognofcibilia non funrcerto; riue illud nominerur de~recum fonrJ;l.le) Iiue

J-virtll)le,fiue continetia in ellemia, diuina arne ex-

'~. nlicirum decretum voluratis circa illa futura, quia

~,: rie re dererminationcrn 11011 habenr.fed indifferen .. ,,-~'tiam, & in hoc pari rafiu ~~rrunt ~ondi5ionata &; .;> .,·,ab[o!llta Iurura, N eurra erum ex vr C au [arum pro, , . :!tim,HlUl'l, tanrum & Ieclulo decreta Dei determi. f-_Ilame,habent de fe nif indifferenriarn.Er ita Ii pure;

";:" '.;,wid re[picia.t Deus)& non ad (C,OOH pon:ri_tvi~e. l;, ; 're j(l iJlis niii indiifet(;otialll. &; 6 guam incJmlElO. T-:-'ne01 o:de~erminacionem yidet ergot alteram par, . :::, .~~:tem) illa.w.vi t.11iUlll call[arum ({'jIG. eft flilibilis,&

'1'19 c(llltwgens & imperfeda;Quare ad infallibiJicate ... ~: .·indiget Dews recur-tere ad infallibjle prin6riLlnl F , .. ~-';';'li.lod dl aliquid volumatis & diipolirionis diuina:, t~J~;:~-& hoc non poteft eKe nifi decretum. In hoc 0 moe s ~:'f/~.TbomiLl:~ [emper & conlbuter COQlleOcrunt & ,6- ~,'t ".-\leniUPt, neq}." U2 argumentoru vis pot.uit propu·

. '. wm~ulii huius veritatis concutere.; fine ilIa autem c: " fcieutia mcdiaomnino extinguinu;.Differenti~ au. .' . ~ te fi q~afui(,ad ho_e [,annuu ted~mur,quo~a!iqHi ex antlquis Tb.omlfhs Don admlttebanthUlU[~O-"-,,di decrei\ain UeQ-dand~ fa8:o (alte prooroOlb~ (pml?iaaoouibus, qu~ ctfca ifra conditionata fiert

.491

,A & mul~ipJjcari poffunt in·infinitum: fed qui dantur folum tune, circa. aliquas vcrirares.quse ad p~{en .. rem prouidentiarn Dei (pedant i fed neq; hoc eire ita certu quin poffint aliqua Scriptu ra ioca ex pa~ niin fentu probabili Iine calibusdecretis condicionatorurn. Alij veri) Thomifbe abfolute admimmr -dati de fado taIia decrera.nec in hoc inueniunr inconl1el1iens. Q!idquid ramen lit, in hoc non eO: multurn imrnoraadum , cum non fuerit vnquam in hoc PUDctus conerouertie de rciemia media, vt fupd o (l;en[um eft, & arnplius infr. dicerur •

. E~ ho~ ~u~~m conflar fuilfe agnica ifl:a decreta ft.anm a~ lI~lUO hU1l1S conrrouenia , non paucis ab hinc annrs m~e~ta, vt fingir author ille Alarcon.

B Nam ornues lill Aut~res cit. agunr ae iUis ,& Lederma quantum ad aliqua futura conditionara.admirrir illa, & fimilicer. M. NtJno. & Cabrera Iim .. pliciter.Zumel aute etiarn probabilirer illa admittir in romo de auxrlijs, licer [I.lper t.par.illa non admire rir. Addo quod in di i'putad one h ... bira coram fao8:iilimo Clemente VUL circa Ccientia rnedis in Congregarione ')' admnla Iuerunr a noflris hac decreta l"e:Jp.edu ornn] u tuturoru m codirionaroru , qll<£ (unfreuelata in Scriprura, refpcdu vero aliorum gll~ reuelara no runt/olll fum admilla £i Deus illa velll[ cognofcere in'ratione fucuri ~ & non folu potlibilis, Illorir edam rnenrione fecir Vazq.Iirp. I. p.dup. 67. cap. 4. n.I I. & 11.1icet iJ1a non admit-

C rat, admmir ramen P. Suar. lib. z. de tcienria coodirionata cap. 7. n. 10. ilia pofle dari in Deo , de faotto ramen dari non adrnitnr.Itli ame fuerum an-

!iqtliores Thomia~ ~ &: oppofiri Aurhores, qui de hac controuerfia egerunt.Er Vazq.compofiiir primu tornum in I. par.vbi htc decreta impugnat in initio huius conuouerfiz ante quadraginra aunos, fi ergo illi cauir triurnphum Author illc quod Ita ThomiHas terruerit in all"crenda (cicnria conditionata une iIlis decretis ,impugoauit ergo V azquez illl decreta coditionata, vere enim ilia. non admitrir.ergo iam tuc alrerebantur ab aliquibus lieu. ab iplo impugnabaurur. ~omoclo ergo dicir paucis at. hinc ansis fUlife iuuenra a Thornittis, fi ab ipro inino ilDpllgn:.tbancur i Vazquez , & atTt:reba.l1rur Ilb his.contra quos ea impugnabae. H:ec omnia tatis olrendunr guam inanirer loquitur Auctores.qui

D ta!ia irnponunc Thornitiis, & qua tine fuodanleeo.

Q;_;l: aurem nos dici 111 lIS ) ex authoriraribus & ver.bL~ Authorum exprc:111s aJdl1xunus •

Origo J progrefl.JqufJ ftie1lti<t metli& •

S J fcicltli,~ medi& _n?rni,ne _nihil a[iud figoi6ca.re. mr. quam klentl" Ipla obiedorum conditionarorum I quam Deus haba , vel in deere tis [u;e voluntatis , vel if} e!fcllnl & ideis {llis iuxta varios dicendi modos Cupra rclams , non e!f'et difficih~ hanc icientiam ex facr~ Scriptu-rif , & lanttorum Patrull1 fonribus deriuare > qui horum condicionarorum futllritionis fcic:miatrt Dca artribllllfi[. N nne amem cum nomine fcientia:: medix ilIa. cOgllitio intelJjgatur

Kkk k 3 talium

'. ~ tallutn.c~'ljiti,Qn;!~~i'~,il!j;q\l~;L'~~ft9JI~'~~ tc~~ ,A. ,- mina.,~on.t Pl~ (;:l~lit~: vQ!um$: is~ ~ep:S:Qflu,~m~~~l'~:

: quod, n;ec~H~v~o, -R~P~ ~rrell!d-.;a~ q~WqlUq -~~Y_):_l-

.rurn eil hben,l_m,~JP!trlU pre '-lUl~4n9~q,q~~~~~

, ne&.,~~nrlltJum~ ~ ,ILl qLl~po~e~p_!,,~fI::NM~~~l~tr~ ..

, .rione ipli US hber] ;ltb1tr1) vtenris n._~!~oJJ~tlr!~ (~-u

, ~~>J~qr!u in parrqlHlliJL~1 m,JUI:pr:,}t~~_~~I.s.nl!>.-

'~~IS Icicoria: foit" f~mJ_Ij~llS M~l~it:qt~:)US~ ~_~: po-

.ftdf.t1n,~ K~~Gl_l:;n(ll_,tact\lig;t~1A4'~I_J:rpi1?~ro~ propo!iwlgll'; -<\U~utbll~ lle~ ab.:~r(l),~dJllltl,llS .! Nee iuuenio hoc ,lt~ fUII)~ 10 uc qtl,lgl, at1cl~xplH;:~7 tum jl.rit~liQrib us tCmpoil~4S, hij:t;~ e~g~li;tiam,a[;r~bL1i. tol~ar 0, igini.h~!~;_·feriY;c.h·~i:l,; I~ ~-,q~ quo videri porett gr§41~~!ll.Us Jl;.~~AA~~ ,Kc;:!~~'i_~ 3 ~

de (denc.c_tjnJ. c~r~~4·::':9nd. I)P:ll. pu:g::n_lt.4 p:''' 1? preUlt hG~ Origea. (ic:u~ ~~ffil.i.~Ql,q &; t~ull.~~_.< .q Nee negar P ~ Sllarl tlUi!J.! agrlltami~)~dmlll~.lll a .S~!ll~pela g L3:n~sh~D(:jc~elltia~:l1 r L att..:ge W~?,?-J b n, lib..» c, 5.~. 5. NqQ:t~JP~q in n,O~.).1L~,qll!r , I pi!, errallefULlt", fed in c;q,qI,1Qd.m<\1e fLl~qQ(llla; vh; &; reuera abufos (ul,~TeS~IIlep~1~g.iallq~9a~ ic~eQ~ia. ~

ega non dnpit;q. p;ro u ~~rte qu~~a_~ r.91ll:en:n~

vn Deus ex t11~qp.$,o!J;d~qoQat~ Pf~Pl,IJ& fluotda e.ligorct, alios rejjct:te~,~ gratio!\ d~ret1.Vflrne_ga~

11;t -cln'quaffi ex rnetiris , [eq etiagI.im~VV~~l~, ad couciliaudaru libelt~_teffl:"11O~h~111,c':lmg:ratta dl--:

uina ,qui.3: ex:Hlim~ batF ~ ~1mqt~(ri Qml1f;</1 {114uJlrioi m lo_lliqfl~ vi.ry~/~rfi diul/lif =~~flIllH ~o (h~, e ~ deSt~ tll.tl!-) bu,MW pr~lif~U1tvol~~WN } vt diclJ,S;: 11mlp,er In epifl, ad .Al~!} circa rrincipium., Ad,rp_~t:teballt alltern propofitum Dei ,Jt1!lIXUm pr!OfrC~entl~ eorurn ~ CJ,ua;J._ nobis t\l~~l;;nd~ tunc, _vt PQ1rea ~!(pendemus. Similirer l.:1:1--'i;1l) ceruorcs ao At'uilQ1iq Iede ternpore ta:li,-is :'~c'II(~aUOllJs Ci~Ill(:ntL~ V In. depu-

t.",i ad (;,xami,: ianuasproponnoacs qUOl:l4a~1 M~]in~ in j ~. ClJugn.:t-;i\, i0i-lc anno 1691. t;Aln~ma, ur (djll()q.,S l OQL[11 exceptis ) l1~u(m1J~n 4~ tCl~·nlla. II1cd,.:ttllllli; o liin cxcogua .. urn a h-101,':.lld1llb.lS 4..1 ~;~.~Quanda!Tl 'gr~[.iarndtf..:cb-j'_;~UI. bOlla:: v(HUara:

ris , vr ex hbro ql)oJ~(llnJanujcripto D~ Franc: l~l

de J'tl1a Dccam i{O(a! , qUI prailcns (\.u1C , ati.iit 'LUll n:JtJmonioriJedig!)ol:Xi.ra0:um vLdimLls) &;

illt. an. 6. ad lOl)gum,L etcrunus _. _ . ~

- Oll(lHo<;;ganow-1'n non en rncidifle MaGi.l~ll):es irii;[lc iClt~1tiiUnlll(4;;uri, & ;.:pud LUS adQkuijTe~, heft ipil ex prauo IlIO; ~uo duci i LIJ)c, incicrc , &_ ill eadem his ceIllpOnbL!ls MO~ina l_ & qt,J tum {kll1~ '~rs D~Cl~(i [uqr \ vti~fa\Jil>di_(a.t(; ru wbu'rel~t G1U~- 11<e g:ra~~a: cum onlJurt1~d~ lLb ~lyrc htHllam ar b~triL redncen~o r'?talll ~ntalhbJhtatcm ad lllt_alhbl'" ll[ltem pl"l!~len[l~ lOlln l:<!u;ahrapsJt1gra.1l, ~ decrt:ti~ Qiuihis. V c ergo h;:lIJ~ QrlgUl'lll ICleml~ me-d;a: plenius inteilLga111llS k:lt'ndunl: el~ Maffil1· ('ilkS) [l qmbusfuit CilJ,anus)&; allj S~mlpd4gia~

nl t:;( C!aUia,&pofieiFaunusBh.:g;el~ils,quo t3:mqllarr, pr'OCJpla etroris [Iii inrr:~ aha, Juppo/wOe ~

1'1 imUl/-l ,qu~', 4 tlells non d .. bat ~Oll a gr ;;'tl~ [u.:r, 111 fi hlppon~nJG aliqua ok:rica '. v~l inwa, ~uotum intuiIu Ocr s illa dartt _, qu~a nail f'0~craor caper,( qUiAnodo D,us 110f} tffl:t a~~epror perlonatum ~ .t-~Q.~us a:qualibus dl.werms ) daret qUJbli.rda~·

<dona'fua b';rlijs dcnegarer-.: Secundum, qued li,p~ ; l'lf.l:q:ur decrennn Del reu confiuunc, aut ptotde-JbQ::ltio:;:u"!tc~edens nofharn volunrarem , Iiberras tp.tijlrit,,~remoue\Jlrur ornuis iudu Ilria rolleban.iurql,yi.qlIeS '. Vtrumqtrc hoc cont+ar t:x epntolis Prciperi -& Hdarij ad S_AUg_ql;;]; Iurit anre.Irbrum de p. ra:d~(tif1atlone 55. Pnmum quj dem co!)llat e~ ~:Uisverbls in epiltojaHi1arij cit ~ - De compmtUo £'fl" • Ia/lt i'J:i(wem;ridaf eledorum. -, llel,reir(1ofWlI ;H f~-qlt~4 -;n4~iq; tt14ilUffl propriiC vall!/1-talif adiu Itgitar. In ~pj! lo.la etiam Prolperi diciru r Scnupelagranos Jnos .f. fhi~1~:C(j·;r·~/lJlIla_tellJ 1M/tram a'd blll1rgpll411n, qtl411J :C:hbfto rcu:-jdwur pcruenire per IIiU ul-alem jllmJrifum p~~

tCtJdu ~quttr~,tldb pulj.l,ndo, l_;f idd/'4mpiltt. idcO-f11!1nJIII~ 1dtQilltrn~/fr, quia bOIUJ natur« belle vjIS:, -pi,ad ~fltliJ1 J~J... flaiJiemgrauam, butrafiI, ~yati;~ QPe'tnerutnl pmj(,!lire • ~t irerurn rnfr, QtJtttlnml ad Deulr} pertjll(~>~',JfliblJs di,. pmApar dt4m vailm ~ttern4m: :;'qu4ptum aUle~J1' 4~_arbrtij

lifjtnift~m l' ad hi~ f',l1 m9Ppt fhquii, qfi_~ Dell [put!l C p-eaide.. rim, v:,.~I~Jt;um graUIll1r,_£f'u~ tr£itu!itmiSfftt:ft!fI-,nt. sk ergo M~JnJrerik~~ Si;mipd~giani dt1hngue~ bane iuter bona op~'ra,·!el,l R"dcm':~: ~in~tia bo_nj operis . Bona ipj~~per" dicehantex g!:aria. eae ~ ~ in_hos Pdagianis>contradictbint. Irutia il~~elll proponebat elk ipla'defideria l_pe~itiones ,ext~ta" tiouefque ad bona opera.quibus inchoarur IpiUlU bene operan , &ha:c'di.:ebanreffd.nGblS, & in ..

,tlJ.j~uilbrum Deum dare graciam, denegare rcro

. illis ) qui non habent ,~' " , _

Q . - secundum veri> quad SeCl1ipellgi ;mi alfcr.;b:mt , conllar ex eadem epitlola Protper i in illrs verbis . Remo_ueri iM.f(f/e MI.-nWI jl1driftn~.I(i will q;/e I'll' (Ui,eS dl~t11t,

ft De~ conjllt_-t!1"l bumanss pr.eItClll,1/ voluntates , o (z!J hv:

pr .ide {fmatWlM nami 11 e f<{ t,l/ em qU>Jud.:l m 1~u/Sit aiell; m~ -t/tHi. Quia vereomnino non potcranc n~g:l,r!; Dcl propoi~'£fr & pr~qdlinatio;)e qll<1L11l',lties ~,t"ipL.u~

(.l ,Om~[1d.tr ~ aL1miw:b.:1n~ cLiI;liLi rnr.do hoc P[O~ potirum, kit dec rewm? r.edeltina,clcw ;',-, , feu t-'ra:~ Jetiniciil~m. Pdmo a-Iinirrcbaut PC"'I),)iirum D~l4., a.b: l)~atu "&. iudependens a VtlL.ur<lLI;' nol1ra qUOA

ad pouenda ahqua mcdi). hutioemia. Alio modo ponebar proporiram quoad cnicacr.nn dcpend.ns

;i uoflra voluntare pr~ui'aante on.ue decretum CeQ,: , proporirum pt'r p..:i p r~jl.-ientj:tOl. Primum patet

ex iliis verbis Prq{pen rn epin-ala: j- fafJojitutn aU/1M'

D 'lioc,mltigrmi~ II! bocollll1mo tiqi7JiU1lt qu~d l1~/IH1Jnfo" . . ~ tlM'H 1Jull;, min regnum fotJrp>'n1' terJ4cra-mn.~!il!n !,egene- .. ra{IQ11i, aJ1ianere, q. ",dh7c jai!l&is aOttuiJl cnnnes /J4whzet 1'1liuerJall;er jjue' pel" n.4tt/yalem ~ flue pet r~rtptam les"ef'n. Jllj_f per £u4ngelicam pr&t4r:{l~j£J'J,eIQ 110_CdU. Ec~t: V(Ka" rioD~m g<:nerakmad ·l'tOW<h1m· pecl;ad ( quod

vtiqu~ ~~habet vt [l:ttieicns gtJ,ti~) li!.;~i?iwt ex vd_ decreta pro~enjre ,nullo habitci t'~(P.t:ttll; aJ VOw- :': lunra.e~l notlram "led ad-Io]amoon_ic,at<;rn (uart1~,::

Vl ~oll,ras G d~ccp~t) in 1:0 app.tr~at ji mw.m~,. (~r;JtHu 4 - . 'J1ira , jed mdl_j{ere1!ift vtzilterJM ~elit J aluOJ fieri • .E,~- jnt~ ',' adhuc magIs~xprlmJt hocpertinuilTe.<ad [ilfti"JI.·n~!j: auxI1jl.lm~:t;tfi.:a,ciam VerQqa.ri 4epen(i-cnter it fib:C:.q~:; ro arbitrio jjlis ver~is iuprOl r"b[j.x ;,-/~ue qua~i,. ;' wm tad Deum peniner,~ -OII1f1ikll5_ pai'atam Pir;..t:ur~lJJ.~ (c«;ce ~illficien~ medluni')'lllifmf:Jm (;ItUem Q(l~bnr~f'.:' , , . /iber.. r~',_.

~:~iv:,:

~bt.tt.'1t~JtlJ 01~ hi$t ~1m ~Pt.tkF!ldi ( ecce ~fflc:lI;:iamqlle ;r,efp)wlI 1\1 qUPu,nt de fJcto)guH:~eo Ipo1;lt~ .1'~di4rint, tr ~xllwm g\'af'>1! m(l"ztQ{.(~cjHllfqtij acceperiln.· Secun .. ,dl~ ve,? pa.t..:t ~lC, "erqis.e\~[Q~m Proj{leri ~I;ir<;a ~lld!H;pd,. Fe'leor'4~IU!U piU"~llemtllt t 0 f11J.a fl111m. ,~]~ proP(Jitff~ &. p1~eftrnat,onem prj f~rundum pr dl .. fi,tnu¢p mepetufll.;·R06 hp~ DC{Js alio~ will m!loris aliOt COll.tJ@ldi~fIlH"r~;~ I],!itt fttl~I1I11n.iukuiujflt{~ptd!u!de;H., &

fl~ itfo gra(i£ 44~~(9iiq, i1lJi.U4 [uturus ejJeplti!I4JI{~[t ~ 0- O1(k;fJll~ pr4cteril • J .Ei;¢.e,qll-()[;tloqO id l.1qod,effica(,:1a; tH1,& non loJ_ulIl ii._;flic!'mia;:I?~j.)di,q;~baIlF jllipoQ Qa!111l,_l)eo nifi {uppuu;a pr.eicrenua )'1Il~a'PJ~w." dtbat Deus Ii daR( h~cj .yet illud a.diu~Qdul!l,quid \Iv!uma~ tacer et; ,&.Jlt~ ip(Q gran~ ~.di_lJ.tQr~Q~; ill qnafururus .dTc.t~()~tl.ll"*~ prG\f1c..ietic ~,qq9d certe etl. lphllm.l {.;i~nd;l ~):e~~ .in-te nlJiJ.,li~: ,_ quil:>us xnl\dQr(,ni~llr ~ vtron~a P9~q(;rarllr:, , .i",

.,C~1I1 er~n ifl~, fl:l~~ipj<4, 1\~;\fj:erer~~lt;?::lIIif>t:la. ... glanll &. uc. act 0 llt~e r.etl,C p ropo fi i;.Unt~ [t; u, dec; ctT~Hn. Dei prJ:dt;f1;inands) a',~ P \a:-4_tt\Qieptis) adiUa.:de,'" fenq~llqa.I:;O[}~ra. ~rgu-nc;n:a.~~h()li~Qrl,!mj confu .. sieballt:a.d [c;jell,dollu mediam ~ lip;:.t; e,daJ~:a,Q y~e ..

~.' renturjlla , Narn contra illud prio..ci~iQD,I; ; quod

~ Deus non dar doni. (U;,l, nifi 1 upponendo ;i,li'{uod.

r inilj<!I)1. bQLlre voluntstis.vrgcbanccacholici exern ..

~ pla, rum in pa.n~tllis ~ turn in ad .dtis .. ,t1\ paruulis

! quidem , qC1ja. ~UUl. Qmu('s.req~l.;1.i~er fi.t1t pe;..:c;:a.to.

1 Q:iglilali anricti ) qll~da.mf,1:)'ptiirnu·tl\rc:c,jpiunt, quiJal11 {inc illo deccdunr t O\J q.iod n.u~l3,prppn~

i voIuUeJ..ds mer ita pra:Jllpponllntur, Inadulris a,u-: tern., quia quod aliquibus prredic;etur fidl!s) aliis. nonprsedicerur.ve Ill11Ud rali tempore pradiccrur; vel ran~crnpore vcnerit Ch,rifl:us"& non alio , POll. poretl !cdud ad -oluuratis rnerita. I cum pr~!llp-: . ponanrur omnes in p;cc~~o {.JilT!:;,&: non rncruifle, vr fib; tit'rCI; pta:dj~d(')pra;alijs. His exeplis rreffi 5t::ll11p,~·{.~ianl c'Jnfugi,hallt ~J (~i'--'l1tj;J.nl media ,

l ,& d1c,~ . .i'1.~ vt n:[::::rc idem Pt:'QqJt;r i Q Jida ep,ilt .. i >-- h PJr(j~iJ~ tale: peri!i~ laleJqueja!wm,qud lesjU,t~~o$illo$ r In ,nrH! 1iJ •. lIQnb.;$,fi lid adl[jilin Jrmnr:/lt.:~f "tal.emJle/~.~ .. r Hoi dJul1~a Pf41{ident. Qlod ibi r-, Iuta; P~~iper d!;;.

f COh, ~A HZ tant.nn qii,qry'cu:n"tle C!)PlIM!!IIII)~ Iflrrift$,

i, 1 eledlOJ1.em Pel [ubYCWllt,.l1t qlll<J, r &tcnta ljli,t, noll exz.:mt~.

futurpq':~ IMl Jiw (cuu'{IJ 'Di~iilg;Jlli, nrylloqc('c abjlli,dnaliJ, k <s,ctlete 4PJ(itl105, & 1m; agellt:L pr.1J_/eitd jint, & pr~fiil4;

f:,tJ#01l:~dji;!t. De a?altlsautcm ~~h:.J.~'[4tionabi~:~,~·,~t1S hOI ,,~Jd),antuJ:l.:l 31 l:(ijetC ,. led. Dilr~de DUffulm _).~Ji:'l!frillS pr..cjqemia.m ji:c~{IId,l1m qllai~ ,g t",fltltl 11')( aI14~9Pe!'ef{f" ,"'M l vnbididt PrQlpcr. Lr llo~~oant: Difp#i_/.1{fo

~~ .... ,. e:liII :cmpQr.:; & mill1jlerfaT!f~di~'a!icms Zflt1a-quo(lpr&-

"'. " .' . l1!iq«n~ aedituros., & eXorllJrmn ~6e uo(wmm q-e-

. I!nlllwatum,6 quod idr;i". tH uriwltJOIJ renOUCJltf!1:)

q~o41J~C reuouari. rtile b:rbe,lflt pr,WQfiall/ur. .Ecce ,,\[,1Ou111> ab iflisa{ferebatut,fclcotiOi. media pra: ..

. gpna.b l!Oa,yct nlaJa cujur~unq; v;olunr;lcrs

ant" pr'opOhtum fell d;ccrer:1'll J?':1. :. 1.[1 ~o t,~me~l nh~e~abuteb:lmur lib fcte,l1na tneJl::', qUIa cit. ,cef,aut ytj:bCl!t:t) Clperiblls pr;;J;lli{is ,ab,hal,: lC\cn~

~tia\'t - ill QtuOlDcll,sd:lretgrRtlam, veLcle-

. hoc ide~>quia refugiebam' ,on~ede,:,

da!\(u:zratla' Dei orri'rtia merita p[~ll,niret, [I:;d

, .;

..

. .~:

• ,

.

A aIiqu~bBilM1;v&luntatent'dtbel'et (upp'Ondre~~ ti non de f;Wto inuenram ,vel fUru.1"1<1l )~~alterfl qui': dec £htll'l1;tet homo. Hoc eft ornnino <frttfl}t:Uni & ad .!lO,' .p()Il~r~ [cientJam raediarn dt ,mrefte

ScrWi)ejagia,tltIJUi.lJ ~ . :_. (~J ..

. Hac aUll/1]. rernezo, de reliquo,fcjenti.l n1~dia po~ n!bacur ~'ip[j5:.jicut'!Ilad0 J'brll.:'ur ~. {(.iJ. qood Deus praw:u quid volunras tJchmi fir anre ornne deCretllal.,Ji)ei"quoli volurnaremuoilram pra;:..;e· nla.~t v4lp!ita, ilii I:ondltbne vdiv, .quia. Wii omne del:re~llm_pr~ucoitms voluntacern .notlram .negs- . ban: ;.& ufemel-adiltitterent condirioaara iJla tu .. tllr~ bon.t volun. tatis cog~O[l;i a ~~ in aliquo pr\; ucnrente decrero, paGta illa conditione, manifcfte dcberenc concedere eriam fic.prreneniri :Voillma(e

B pLlrific;i.ta:,onilitiol\e~·&in ablolutum ttatum wi. {~untc ~ '~fugtebam autem ipfi otnnern pr;tuen~ nonem f0IuQtatlS'per decretuDei admirrere quo putabartt tolli hbe rtatern , 'i't, dicit S. Profper cit. Nec.camen.negsbanrdecreni preueniens per IUo-durn proponenris obiectum ) & moraliter mouenti~ ( omnisenim obicth propofirio moralis morio ell,~·vt p9te media: C?gQlriolle facta) vt colliguur ex illis1VefQisS.Jlro1p:ri: prop,JJimm dUum vocawis gratl~ illlNj;OmniRh dtjinttlntJ qltod. Deu.l ,ol!ftiIUl!rit 1}ullu. fI1 regntim j:1Um' nifl per {ltfJf.1mentum regener4tia1Jis "lliltlIete) (;'ad hoc jidullfdonum emnes homines VI1ill~Y(J'llitr:l· jiueper tJalUf41em ,ji!.!e perfcriptam laJem, Jiue pet Euan$eiwam pr((#Calj~m "Gcari. Vbi ad propofirum Dei Ieudecreturn.refcrebanr idquod morali ruoticne.

C rr~uenic ~ ~ mouet ) ficut ~t~: vocario gratl.r pt:r pra:dil.:~rionelUdata. \ nee ramen n..:gabant interpam cuam iliulha.cioQein mentis > quam-nee Pe]a. .... gIOllli w:garuo!;:, vt conflar ex lib. A .... g. de g .acia t...llnlti.~ t o, & 2+ vr altJ_da.:iLis probzmus.jted ta.ncn hanc vocantcm gratl!ll1' dicebant ope rari fecundum'pra:!qt:Il~<Ul) Dei , qu;;e habe uir de humauis me'fibsihot ett 0,<;; voluutate hornin..is pra:~ _ uiia , V( CQUigittH'cX; iUis verbis frolpcri iq eadem epiltola : NecconjdqalJtJegrltf(4m Dtl,'j/larncnr,;item 11(m Pl',zuiaw hrllnatwrrti1J flo/yilt rfle mentarum , e,i,m: tllit l'olaurlllibu£ 'iludtrc}qfl.JS lib ea }:t'U11{{U!p jium phatlI4}iam. tlilUlleg,ml rffi-PQJJem,1S" H41JC j:ltlf de hUll/avis menus. pr.£ftlJll.;m~ci ,ftctl1l4ljm qu~m grmi,11.'Qcamis npltretur, mulw Jib;' r atwnailbU5 Vld'ifltlr ajtr.u~rc) &c. Ecc~ qllQ-o

11) modv aJ vo<:;andii.m nosJ gr-aualll di.::ebaut pu:uenire ~ fed vt opel'etudlla gra:ia. voca.ncis , ir~ eHvt elij(4.x r~dd;mtrop'rMiunt'1ll habendo, id It::CUndum pr~{i:icntil Dei habere dic~bant • qn~ dt: ha~ manis mericis cit, id dtJ.: iplo CQL\i~mu, 1(,1 DullG aChl votLinr.1Lis, quad vciq~ :na;~llm ~ft , iJdl bo·. nli,n opus. Li.;c~ q.utem iPli noI1ra bona.0pera,vd pocius inicia ~ ftu.·ddl dt: ria dice rent cfle \'ere 1I,erita leu. lUo'tiiiJ., V~ D~l~ d,arl!t gra6aHl1 & in h;)c. errart:nt ; tall1.~ll qLIOQ g.-ada vocantis opercn,r , id e!l:dfecl;wll bab:al:; tell dncax fir {ccundum!iii pr,uciclltiarn, ell~ dict:bl~t,. ergo e!tica.dal~, illarn opt:ra~1{h dt;pena,:ocili t~clcba.l1ta confenll1 no~

j'lro ~9nQ P~l" illaul pra:,cicntiam. pr:r:uilo Nonne hoc fecund.um dt ip!Lfima iciclltia. lnedia qualis nunc in l1iS rcmporjDus.po(litur?: ..

, I

. ~~, .,

" >~mili'tr circa ret:_tit1dulTl,_~Qrr;l,m p~p.~~jLlm,fcil~ A ~dfemokeretuNI1~t!ftriatr rirtuteJ (iddt~QHeremr liberum arbitriurn) _fj dilima (OIl{fI~.UpJ h.l<llllllllJ prA:ilel1iQlrQI~tJtaw,. ~ cum vrgtn:-cQ,t C~J:~Qli~i) &: qui ex

parte D~ -Aug. fe nriebaut ~m gr~_tia. i~i, quod de ...

bereradmim pr:o'poi~WIfl. O~t p~de:ilin.ulrls, ~ pr-.!t:ord.i,f4,l1.ds ad vj~;l.01 zrernarn ,& Iic gra.tla prJ:opela,n~ ~cl;)(;r~t admitti, & non fo1tu11coape~ raI1S,pri!Ula'" & ttl.m [ohlm comicaus; ~dhof 101 ... net3QUl1l cQ.n,£i.1gie banr ipf eriam ad .fclenci;1n,l medi~1l1, &. diccbanr propoflcum teu.decrerum Dei poiTe ad.nicr! Iecundurn pra:rc:iemia [eu innixura' przjCiend~ , pO'. quam pr~lJidet D.f;~'£q\lid V'nt~~-: qui/qLle fuwms ell: , non Iolum ex viribus prBprl)S: natllr,t ,led ctiarn cub ip[o gratia! auxilio J ~tparec'

ex jljis verbis Protperi Cub finem epWalx iarn [4" {< pra rcl~ris : fmc omnIUm p~r inl!fnirur ~ & w jcienria,:

'lIM pl'oPlljrtllm & f'T.~cflin41j~nem I?ei fl~rmJum pr~i:Jcn;· B .:11;]'1 rc:epml1;Jt (ecce quomodo libe rrarem non rollr;

per decrerurn (npponcns Icienriasn mediam , aJfc~ rebaut , fiquide ITI Illudpropoiirum (eu decrerurn

~UOQ dicebanc rollere virtures ~ &,1ihertitem fi przuenirer voluncarcs , adrnitrc bane-f tupponeret

p ra.crenriam , ergo tunc non tollere libertseem ceufebant ) vt ob hoc Deusl1[jos "44 bonoris , ltlioscnll""; .. t111r.r/i,clece.rit ,qvtd finempniuji WUJqlU! ,.,'~uidcril(in hocerr3b~t aburentes fcientia media Sernipelagiani): &Jij~:pfo!f sti .... ad~lItorio, il1qua [aturus effet. WJJ.(.m/{1-t{~ . ¢' :.it;one pr~fcierit .. Ecce r.ra:::lciemia confenfbs ~-u-. turi non ex viribus proprus tanrum , ted [lib adiurorio Dei, non quide prederernunanre , feu pr~o-

·l"er~~te, fie enim dicebanttollere liherrar~m , ,(e~_ C indlftnCnte r volunrari oblaro, v.t dete rrstner .pra

quod volueric ) ve 1 reddcndo inerficax.auxilium,

'tel ~tti~ax: faciendo .. Q..t!od de dono perfeueran-

do;' (quod p.errin~ ad erhcax auxilium) Mafilien-

Ies dicebanc ~ vt iuepiitola Hrlarij dicirur ~ ~d.

JeU. qflndlibet 1(nrll~ ~r,cdrflrnJr is ~,;Jtwn C jo~ue barur

de dono perieue .. ratie quod p.ertlnet ad efhcax anxi Iium ) in pofe & amllifrt (7 teunere p¥(Jpria I'~lumate ) q~lod eil: auxilium W)~, c;lTe erticax ex natura [ua,.

. ~ed ex l'ollro conknl.,. recuro ) Addit 3,litcm Ht-. larius: 'lJ!no. non jllljuln ejet,_fi vetum putarent fl1:iI lPW!-, d.:m Pl?rJfffal1tiam 4(Cepljr·~ vt nJji per_le~jrra1Jtc~ )eieJl!Ju poffill£. QEod daerat Auguft. Jib. de correptione

& grari./ !,:3p. 1:1. .. ~ D

Emc eft guod S- Pr-afper (pecialirer petie lb Aug. edacc: ri de hac ditlicultate 1 an delZretu[JJ tit pone-· d;.l\l1 vt iln,tccedenrer (e habens ad prJ!;eien[i3111 j an verO pi,!rci~ntiafit prior dec ,eta ~ & ei decreti'l inni[an1 r , vt: pater io illis verbis epiJ1oJ:i: dllS ad Aug. !lIb fine , ,.bi petit ad ipro libi decJarati: In primJs quomodo per ijt,nn f":£operamem) & cDopcralltem gr{ll1.am liberum 11Ot1 impeJJ,uuf a~birnllm. TURt, 1'lrll1Jl pr,rjcicllria Dei,ira ficz:.ndu1If Propilfil1lm mane:tt,"PI ea irf" qlJrZ [I/tlt propofit.t fi1Jt tu.cipiel1da pr~flita ( propo{imm, idem cll quod decretum D.ei) all per gnJITa ,al4_forwn1 & j'e,ies perjonarum ifia V.:lriazlur, VI q.ui:z diCle/f~ Jutl" 1'W1jOllfs ~ ill his qui nihil o~er(1.lfIr; J,u:la11Jur (id dl: pa .. :" ruLllis) qUtIJ folu71l Dei propofir-um vmeat1M eXtfl-fre: in his ~14tem qui nliljuid VD"j IItf~ri: fiUJI ( i~ll adu1cis.) pn . ~

.. Primru Parris .

prt~Jemil1tp poffit nate ptopofitrtm (id e~ decretum (uP;

. panat Icienriam antecedens ornne decretum) I11J vero vn~rormitlJr , lice: diuidi pt,1demilt d prapoftto temporau dif1inEteane !Ian poffit, pr£ff1~'1Jti4 urn/!11 quodam ordi .. fie fit fubnixa prnpnfito ; vt jkm nihil fit tjl1orum,um4ue lIe ... 'goiiorum , quod nOlI jcientia diuin~ priCflt1u:yit J it411i&jJ fit . iJ01li quod in noflram· Pdfticip"rio1Jelt1 lion DeD .A.Utbor~ lieflux"it. Eccequornodo e~prdse petit: Profper edoceriab-Aug. de h-l~ ip(q_ dl!1icuftate, an derue rIZiehrta:'aliqLla in Deo,quz antecedac omne deeretum teu pl'o'polirum Dei , au verO derur decretum attttcedcQs i~ienrij,m .nonfolum ill his, quz .i [0" 10 Deb fiunr quails eft ia.lus paraulorum, led etiarn in hili) qux per liberum arbirriurn nolhu,m fiune ;

vr el] falusadulsorum.Sc eorurn bonz .cbones;led Icientia de qua dubicaeur an lit innixa decreta, 14 ef] illud fLlP.POIl3t, an e eouuerfo , non eft [.;ien~ia. mere peHiolliu in ftolcu ponibiliratis de ,Rae erum dubitari non potef] quod decreronon innitatur s

neque ell Icientia ablolura fucurorum ) ad ~lanc enim requiri decretum Dei falrern conconurans non nega.ba:nt Maililien[es , Iolumenirn drcebant tojlendull'l e{li! decretum quodhurnanas pneueni .. at volunrates, & ad.rurrendum fi ponatur pol] pr£" Icientiam.qua Deus przfciat quid vllullluitq:fJ.t(urus efl: fubadiutorie gratie , & in qua volunrate maufurus (guode~prefse pertincr ad Icien.iarn futuri coadicionati , non rei pure l'0Jlibdls) vr rn

~ verbis eorum [upra relau oltendinms , erg') quz ..

{lio ProCpen &ditticultas erac circa :Clentiam co ... dinonarorem , rcu rerum tub lb,tLl condirionaro , ande his daretur tcrentia rruu xa propof co , an e conuerfo tcicnriaerler anced<:cr~~um 1 qua:; ell: ip-

fiilima Icienria media in reruuurs , llUlbus modo

. dilpuracur. Et pr<tcerea .pecralcm u.rhcuiracem ponebac 'iil iltlS dccreris pra-denuirinis , & antCCt:~ detibus (ciennarn medrarn non eire .. 1.:<1 ,~lU~ Deu!>

Fe 1010 Iacir, vr elt talus paruulorum, lr.:d in nis q~~ ., fiunr depcndenter i libero arbir rio, 10 quibur Colis ~

j. 'tJ

renuunt Auzhores , conrra quos dupurauius con-

cedere dec reta pradetirntiua , & mdcpendcnria ~ Icieuria media, in alijs vero (lU~ Deus Ie (010 f~Clt

illa adrnirtunr vr iutr. circa q. 19. D. Thorn, dice- ( mus, ergo rrattluit S. ero!per de: decrecis pr:tdll:40

finj[inis, & de lci~tlria media. ficu~ modo traa:a~~~.,

tlJl' • "

Ex his conflac -, qllam origrnem habu~rit h~ ,. .. fdentia meJi3 , quomodo accl;'pra·.a tuerlt a SC[11ip~bgianis ; Iicetea valJe abuil flltri~t pro fuis erronbus dt;fendcndis pr;rft rtim vt ddt: IIde~ rent gra,iall1 Dei kmper dad lnt.uiw alicuius bo--

l1i ex parte no(tra 1~1((_-m prxuii"j tilb condiu~_ne_.

Sed tamen edam ob aliam cau(am cam aqmllnnr, . :~, fei!. vt <:3 poli tadecrt:ra Dti adOlinertnt n(l~ e~:ir 112.wra lua. criicacia , led ex pnelcil'nrX~, qUil-b. an·-:'· w.:;~dcrent ipJam , & pra:llifiullelll nolh:l: l!her~ .. ~~ voluntaris , dig:;bam IJbertatt"Ul noilralb de nlF:'~ d~o tolli) IqLlia diuwa :onflic1ltlo I~uman~s fn~~'C:~'i't~:; mrc. voluntaces. QUId alltctl'l ~q hlf!C (c~lo1n{Jarn '.:-'~: p:irtem ft:ntcn~i~ MaffiJicl_l,-~ltl~1 reipond~l-p:AIl~ ... i,;t. cum eifuerit pro-pofira.ilU qLlzrfrio a S. Pro~~ro,. .::'"

., & a.n ..,W":

, '~~-. - ... ~~

.. :~

Difput._~ X·X.

&.;th lpprobauerit rnodu~llllum,ponMi;1ndipr~" de!lio_a[l~nern , feu decrewm:diuiourn {~ppo!i(4&' pr3!f~lentla eoru[I1iC}tl:JiUOS faeturi [umU& ~[}ap

dl~enlll5 • - } ;J •

C(/erJ:lln cath9lici &pij'A~1thQres his:fl.oftr.~ tE~ ~opb(~s ·~xpt]rg~l)t'es fdentiam illam mediamal> Illa"pnon- parre (el)t~lltia: ~ai1Uiepfl urn quz.errov (lt~~I~, 8(: I~O~ ~~Utentr;S 11la pro atfirrua,done leU! d~t~niJol)t' illius er~r-isl, ~anc· [e~unQatli p4rte111J ~k~erlJl1~ pro cOIifi:lIanda liberrare nollra cum ef~c b~~ci;l, vOlulJta[~s dipin;;-, & profaluanda -infalli-~ bJh.ta;c, ~l~S:, qUIa ce~rt_l1t quod fi omnino anteucro[)nta,[!bIlIS cau[aflqs dccr~ti di4ini volontarern ~Q[h~ltl anre Q2Pnem prx(qgpoftrioQCIll & preui- 110rlCLtl ccnfen i l!S eius ,perietatu r Jibem,s. VnQ~ rel:urn:!e P.c(,:5a~ t;ft a,~ prtfcieod;l.m liberi s;6(el1- [us pr~lljppohtan~ yt de{t!':tutn in fill]! bile libena[~ non ltJ.~t, & fie pon4R~ jnf~llibi litat~m rorarnfurni I,ndwina, canfalicare ex pr:lt~i¢ntia. '.: . ;::-

. ~aflcfi':tmt;f1m "primus his eernporibus-explicaWt Molin, tum -~.fl'aO~me'1ta:rijs Cld~ > p.tttill ill; (;9lJcordi4fua_. :Vldc£'~poten~. ~I q. 14: art. q. dl(p. tT'fI·'rt"lpl,cet1Z:{~iam ,:vpifjqe'ifta triP-lid..; ft:lel~tl~r ~uar_~lrp :rn~ eft,rfla·medl<\, periculoseqH Cir ~0~ ;~Ilupn~rj fW:CO!l_cittan!ja h l;rert~t~::0.0flt3;> cnrtJdnllflapl'a::~etlt:ia:; Vi4erj"eriaOl porell in co"'!' ~rQj~ dJI~j44-It}e01bro y,lt.'i~ irnpreifione V~~e~ tl}S: 16Qz.. JIlP~[, "[~ -p.allt~1I4'~. iIi'«nprc(ijol1e ~U-I t'm·Goncord~ ~~rjfi:fjp.Qne,~· 5 &8, QJ Qetut4UreA:~ ~ ~'Y. art.'4- & I) - dtLp;:x:, nlemQv,-vldm. v-br mt}uit{; iJ.()j Pra rlO}t:r.z 't.enlfjlat~ r 4liotliln ~t4ttt cOllfili4i1di 'l,b-&ti~ lim arb.:dij GUm di.u~ grattJ; ~pr&fo'h'tia". &- pt'~*flinrJ.:.' tiOlu.ft!J!~ror.ibll~:1'r.;nripy~,e:t 4m ~ilfe,¥.te-dU~imlis i 1Udd1J; ! ~1J! JJI:lprl~tr4didtmu.s", .intJitiirulj.ci#llu ,r; qui. ftltt?ti;;/ex~p1"a1~ :ttfts*jemper flfl_Pfflt ;:fOf.unt?q~t Pe14gi4nfr b.trefiS; Jf.liffhe~rfYtt1l ne4uef...uIQ~iA"";"1Iif>ijlkiJtei ~~tTW"w frh "jil;mau:m:fillffc.iJt: auf' 1trgltJ!e ).~IMl1d(Jllm(itrit. ditlilN,i ?Iltk & ,Pt .t.defti~tiaf1f .. a/J¢~M Iwn poffe ,tfcq;tx. vt"~: gt~'{J?_trHJRr, ,~1J crrr~i/Jltfir.:ttlmcPcltlgiarJij t#'_fi':'; lII'&de5f~Jr~l_turb,m(J ad Pd'(1~ia1KJftf"t Jiefocijt1it '; fifmr"-~

ijlr~~tlllutt·I,lltO_Pdi'Il{~1WfU.m. in Galli.: 'qu~1I11Hri ~pi..L J.rffif:"'t4?~(Fbi - H~! at1 jMiel1tio" fu~fft!tu e~ti#ffi . - It~ M~~,J(~lIf~mcl'pnI1CIp?;',· qJ1~pro:.Hta concordia'

'ti.~ ~jtjb~(vn~m {;ft-~l1crr. ro'-huiffs.fciet1ti::t:ffl~Ji~;.:. ~f(a)je 'l/ieJ;c~&oppfp''I'tq*~~nda//'qtlo(r

hfi{~~,~r, ~C~l~i:l~'pnt;i fUi-filtrOOlid. a e~~. ... ft,pi~ [{);tavtau)Il~(tIW1~S'~~h~*s'qua!e& fue..;

tGri~)r~~j;ma ~I Lut;rt~~pikfitlfet' iQlpedire, Pe« tl§t.l'nOfUrq _rfl!iqu4.~fJdttGpprtncte , turl5Woio< Rtrntt(Au.!3nil1nJ ~~Q~~ijrtari1:{'e·da.re: ,.:¥iues q~~~r1t:ti$mb\l'.letJn:tri.agnts ;&t1)lubiJIDusfupeu flth~.{ifnwtiat ~~idttiHiloitl\m-l1o¢ tam N,~fe!f~ iOtMotulU a411~~S. ~ vdne,\a.;&· Lurhr:rii¥i '!

:tllS*,A.!.leuil .• lllleOOI1Y~1a.1i~~lle r!'nRtlll'; :-nibL.ls, l$' ~ ~Cclef1illDpmot:i\h; vt tatt-s.h;t~efu:131

Pt¢~~ ~tJQQd-M~ti~fe$'iouetleiilrt ~ ~~~ir::~&:Il~c@~r r4.Elg.l.titiQo,inrimanit~ ~~1l~if~lls~r~i:t.Jlei:~~enf<pl':~lgl.ft:~YI_l? ;$lnmrxk)-atJt'vrlhor; remeruq:QOlult ~' quo faCIle . ,~dawanQn.rtp.i;e!iquia! extinguerentur r E rgD· :,.atif~fa9isopini()ne .i\Uguft.· ac tefpo::flO£$:;ad " :t~'~"'" .

J - .. Artie.I ..

h.., Pelsglanorurn re)iquias non ita facile ocCUrlUril f~jITe: Iicurexplananone ruarum,principiorum/aIi: (Cjentla media • .cururamen Ecclefia contraPd;iigianos &' SemipeJagianos non 41i~ doltrioa vta~t1: quam ea 9uam S, AllgtJ~, tr4didjr~v_tcx epma-: la? Cele-fiuu.Pap;t ad l::.pticoposCall1#-, & HaH mifde, a~ Pofkllorc_m Epucopnm.ccnflar' j . .Qtti.s ~~~em dicat Ec~leilam y(que:ad tempers MoillW d.,ffi~ultat~ iltalaboraQe in refpondeodo fielagi.l_i. rus & Se!U1pelagianis? N ccdicr .p.oc"Jl MoJin.l.:n lUrrJl=,,"pfi{:ane,quoQ: implicite AugLI(l;_& Patres docuerutlt.' Nam.jpfc t)onlQhlIPdttirfi-t:.41Jana-; ra fUllTen(1)1~ (u~principi{1,,) red etlj;arn fi ftlj{f¢nt; data ~ :rgo lhpponil; dat~ (et). ~dntt:(r4,ah.;AtJg.qil~

;, ~ non tUIITe, Et vere fie tile ol1cudeMtis a['t!J~.&~

B' conuenientia alia ~ fi i\ug.h<l!c pbf'ur!:l~xph'aL:l.j.t,l'! aut occulrauir, expendemus art.s. Quin potiusn.6: tacite.fed ilptrte iple Mo)iria·p~at ex: Augtift.l opioione ~o.t n.delesfl.J·io.t:q~ibatO~'!&iad'Pe~gia..;, )10S defecifle., quod. maJ.IiU f'Cerre Qonmod1,Cu~.)hole MoHoo/ principi;l frelici1Jime) :'[oi.licttlrc{e(a.~:

runt.' ~. " ·'"i !,!: '·i'·:"~ "l; c ...

~rhanc rorbationei:Pt. (er.;wII'f {plendor.e· illillS Solis,ifl quo.rot~:lt:colefii:I"COGuie{qt:..& ~attl!:r RerpOflde:ittil;j.j:prpft:llrb~tiallij(i(la. ab ~;l1ugui1.: ppiQi"Q:e~~jr~itS;JPro(pl'f~-'\'t hoc:etivnteOlPQI" re p rQ.lt~t}llj P4t~is'GkI.1-ht':((Jne ijdrliilimus "(ius !e~. ~~tOi' ~(:tatrie{!.(;.q-m -ttliIn-PJcpifi:ola ad k.tiu! 1:. ~ f~p:~ dt~! 'icfljp fitf~leni lk f1lnO.teW P oris in nia-. rnis f~ti~'8e, ¢ijot!J'.6plliOnb~ gratla.;-)1' cuius-

G'; eriidld(j?t~"~':d?fh!ina9mllt$ qU1:r-tl~._re~'nrIi·l! piit.a~ur fa.Pff~: IJ{ecenfito:talhVt{·ltIqt't1t:: > bllt, be4tiJ.uJ~nNt~ li'br~'jficut quj Jkf7d411t~ dltljue 4ApcdJo!i~4, IIMlr~f~u#inrnfl,em'an:fiUequtltdIttUi<; intel~gelJ(if, .... I'mnultD , injfruftiorrf'i,ue jtlm faft; ~ ~qui pa.pajial1it: fo~te"ffl~f1/l{tr ob.fouro;· i"4u(?t:Pme~ ¥lilJlfifl4h·lqt ~'J"effe-rutn .. 'E€~Wi~~.'lu:~h~s_e~,~ll.~~jOJleWt~l }jaq rtifit~,j,Uvtde~ell'quweet~GcmlS: ~t~ne;:pa ..

rur obkltY~~:nOO~~lt~GtiUl1 ~~pt)llOh~ All~ gll ft '~o8iin~~~li'r·~~t'QtI' ~n ,t'rgoJid~:c~s> rut~~tl~m~j..H~eGtctfpmJo ~!lgflffJ{e4 c~cun~ t!l,tell1;~hifi.sICn~tUllb.~tl(Ql:Itfqur~'¢odtC:(l"nernt~1 ac pr{)i#d?~dh,h)-digue'rllm ij~~5'{t;~t1ria mediJ, vt turp~r,~d_r'ij (~~tlUl'; f(~itH.tig41er~nt ob.cari~a~isfur.~ ~·ellt~i'a~~~C~l}~.livr:'A:Il§1_~-l

D firmdu€Qnl mt'qe~l1tt1r .1lQ£!.~\ctl~:~~r e;c It: no: _- i Eruditiffimlu,;;~:ijmjn;eIltMfll'J$~..w,~~ah~B3.~" t ~ ~n·iqs'~Qo~,;~.;58-,.'R.¢~eftfli:WtSJ\~thof~~ ad-

l'ljOnet:qu~ntoper~U1o ~~.',Jtugul. \"'m-e~Q re~tdll.nr;:~ N~l"t-oi\.rI\'l'~'r¢t1cetUnl (l'rOtt$ eJiiP!l~, griaft~ ~ .. v~Wtt"( ~Ul~91unnlr}.FrW6l!Wf~~m ex ~e; cr.$lil\ribfM dltnflfl.flOll\f ~tt( In f f#gtW~~ 19"celJl~ ilf,~rqltlflt:,~ . S. :.Arig-n jfiflt ftmciit;~Kr ~pr .tPjti£-iliriW¥ >'(f(c4~t1t; ,o(WIJ A~iaqufl; QrnuPdWdi,~ll~ ~:I{fI~IIt~\~Ij,trptij)Fi=~fi;grmRr ~ ! \ Ratte pll'twtJ~ Mg1inflkl(~fe~l.nUtrlJ;t ~li~~ pl.l'ltffu,'&l-1'1l~i;:0~I(h iOO,l;hjttS~Cl~a,t1S.~ ij:(qUC·ihllgn6's~rt:flf{ffih ruht!~.ron~H:*lanlno;. n ra:rn Ii bett~ttt! C;Un1diUj~grGJli.~rdJi~~i~, & i[ltai1ibili(:a~ 4~~*~-rti-m ejuS; "~n:aliqtlibu£~l!le

. pirutp~el' i~e~~l~.;l: M(lHn.,1didiH~; _~r~mo'in . ~oqqQd MoUn.31~hllatl)GLltn:It~ GOI1~:htlon~[a fl.l~

,£~ttlt.;1 connugencia &libera~(jgnorcer>t: in iuper.. J\:, ~t)[l)prehenfi on c y feu iofinira corn p rehenfione 110-

·tlrilil1~ri'~rbitl'ij,nec flltticere ad idjpl1[atJ com .. prehenlionem > (ed reguiri il~finit~m el1'linemiam coinprehenliorris li~p~r reiu cemprehenfaar, VC: ~aliioJlldinon.ata [urura cerro cognofcat. Vnde ro~ligit BCllIn non cogno(cerc actus h~:e v~lllma'" tis li.lltcandi~iof)e fLlt).Ih1S) feu ea, quzipfe irnme-

, diatep~r {e decer:n~[ in hac, vclJUa'oc~aiio~le "eo qllOq !loh exceclJt, c~1Ur:thcntlO fua 'fllti~lta y?lun~ate!Jl(ila1l1; Et hlllrli modo Angelus liter coprehlrdAt voluot3teQ1 Iuam non.cognofcir quid ill ~a~i, vel iaJi OOC::3Gon~ pofirusfacier ~ quia non 14.perfOlIlprehcnditJe,. .In 110,c aucem imp,uHijseJl:

MoJitll~uplidd~cauja~ prims. quia exi Itimar pro- "

pGfi~ion~~d.e futuro conringenri non haber~, ill ~I' ~I 1)(J111i r~$"~fc~l'e forrahllilrlt condilirJ11atfl

& prciLlt, a, ubero arhurio deeermmararn ve.rIta~e " tibcl'fl • . , '

(cd illJItfllrentem" 'Vllde non poifullt cognofci in fe;'

iptis t,jedl!11um!1u.~~ri[\1" pel!erra,ti.one eLla:: V' 1"' ~eritasjaaelL1ceat J ,'&,6 quidin hoc-ali-

(!.aUI~., ldettrllben'a17bltriJ~: Secundo J quia Q non quando di![idij inter Aurhores Iuit non tam

l:eqlJirtJ,tttlJ.hllafup-etcotnpN:hen{io, )' led pofler ia. fub{1all[i~ fui!l~, conltet. .quam in modo ,'. fup-.

aJ:quls in comp rehcnfione fili cognofcere liia fu- p.one)ld~ runt duo" ~Alteruril'd±"arios eile horum

w"iQ,cretai-CStT~n~:ip.f~~ fua voluncace COSllO- condirion odium f~n(us ,oam zliquando folurn 6-

fli'crctquid full t~li ~ vdcaii-c;o.ndjeiOfle,ydle.tJ tOr"!, glljfi,c;!turin coudirionali vis c\)nreql1emire)aliqu,a~:

[eretur l'beil"ta...,"~.tl,I.Ir.lljaru1lQrvp~(fet;alite'r, velle .: do pura concomiraucia., aiiquacdo aliqua caula-.

fu ppoliw q nod ,iim,clfe£{ l;~f'.JItHt\<', 4_,det~t'lll..iilat II lita~ ~ye] (,:ol1du~ i:od'aipfitls cendicioais opP;Clfica:"

jibi 9tiirl \'cHrt",atot~ tene~~MQlin~ 'Jp.~-o fup",>~- i l;:, ad e..ffe.a~H1 ) licer noutir .infallimlisconncxio &..

pJ-rc~,{jl!ltft .I4~aVli~1;.'~[r-:t~. '~J)~.:~n'l(e~, .;;.qnkqueotia., ,J:~(;,'~xd~t,rlO'[u1qllt diLlc:p(a:~ita,.,

rcfragAL1tur ~hlAtlthQl'ts. ex. e<4dcm1fatUlh<l"' t' QU'! ~ t~ condi cionali urn .• I Ii' cim.o;Oaodp,eonditiOIlQIis,nQ-

uppOJitulllJ~nguttrJicer~ec'~lU$~hsam feql,Ja~, 'r~fp_i~jt Yel'i;:J-teQ!l..extrerrummt. fed l!iitiOllem)_~

nJnGlnO'\l.~iiUl}lQ~~ cap, H,i)j;qtn:tfi)}p::.1tUrag1:J;ur-, C) e."Jn~titwtat iUa partieula ji, vt cum dieo_,' Si ,,~ol

ramt:['l:.suat:~~rJ,ih. z..,qe (dentt-a.:(,:Qi).~iti!.il;l3,,:'cap. 8.; 1l1,C.et\dies,etl ])y(ttuQrogatur-!oco pJ.r.ti(l;i1I~:trgQ ~',

J. nll!~~\J 1,;E.'li~e\hk.di[p, 6.,cap.' 2:. n"l.e;N~q_i p;~,tind~ a'-1i,Jl'ls~, Sollu: .. ~t ;,',crgo.ui(!s'efi ).quaii

Blip. 67,' & alij·citaci &. Iecuei -ab.A;.la.rC:OI~ ,trafr;, e~pradu.PfloLitj()lle ~:'nen ui<l,lkrtloneWlIe..ce.Jen-

de ICit!l\ci3. [).t!id.il-l?~l1. cap, Ii., ,: ".'~. , ' , • * procedens, * {ic illwo non.ex afhrmaticne rel't~

SeeJmJOtdllli.'l;niuru; t ,qlil;ia aJiq\ti,omn1~ negant\ de:j;crm~J.a.ciona.anteC!tJeAtjs) ted c:(llij)?ofitioB~"

[~ienciamh:a"c tll~#lJ.Ittfti!;c~d,a1J. aliH~«cretol' R.rpc.ed~~s .per c'\l(1lqi tionalem illariusm ~xpti(;a~:

Dei o\b.kJ1Uto,: ex- p4.lite ·aB.us.~iuihi ,it ,Ggnofcll.l;i tu~ • jdeo~q!!.'f'qtdhaliscoliditl.:ni.ilis fQr.nla.ri,~.

f,tl tUrj GCltlditiotlatat. l'ftIm:\Caz,qu ez f~ qu iru r, P r <Ii"" <:.t~ ~ f;1\,exm::p1li i lilpciJfibiJ ibu s;& ra rH611(coudi-, , ~

ditl:llSiAial'j::eln If4fI'j~Q. yap:.6.dlUOll9;; Aii j don cc., t!9U 4:l.is ij:l{a ve ra ~Jlt ,id cit fHa.L:io recta &':' lroua.-·.r lr ,

diult'aLi:qlutl£t)t4ti\:_~cttdttiQllata",pgIl01~J in de~, itl.ijt~riont enirn 'e:U1S;,vt' riras (.:onlil\jr " vr1i,dicas ,

c.rcta6i4iJi.v ~~!qhu;~~1k:Ii¢;peri~ie:~~~l,!lmilli7t ¥~~u~o dfet equus ,"lkt:h(nibilis~.·, !t,hom~~"'"

cirer !tbe 1'1llU'. -.;ogl\l_c~rt;htllt '(iG1t¢~AlkRt,U~ difp<: 7 I ,.:, ~~w~!-<l;s-~' vol~Ft:i' ji:)l~ir ituslauct LIS non procc,de1l .

tea, S. ~t ,11'11 ~ ra Na~ {\ l~~n nupc r~itt.J lcx,O; ,&j. t: et:~ f ~h?, 110l~ '.di [hl}gu~tt; ttl r :~~ i 11o,!, ,~t dN~liJ

,ondlti~ntt:a'difRa~#.a'~g$U'c. at.bflli' c;:~gnki0l,1~ q~~~:~~mdw,.q~\~,ih,us..l~lliglturdlu.diaum,} ~" ,

aliqvod decl'ec,,!~ Q~4 rlQC6t.B-~ :At'fiI~a~hi.<;d~(p;;i (} Oty,UjiCp!Id:~iW~ , " vei.{fl~Jf~rjo~erlt:;., ,~t1(~~'f{~~

1>' (:a.p;~: &.a11J ~1l.l.!Q.{equ¢nt'lW5 Mne" ;, '::1: D_' folr~~qU1a;fi FltVlf~iDlIliY.llJ .. &t;il?1l1s,w.e!l ~l~~a~ ,

, TfI"ih,~j~ilIi~lH\l~~. :~kC31un.c::;~¢llf.lauJ:an:,iili: r.ctl.a>·:& fi~ fel}}fw~~'r\l:galra.J:l6cd} ve.r~d_e-ttp~

VQc~ [f4(8tla;IJl~Ala,;a1] ahl~iuttHe~lc.elJg,a,.~ 1-16 illatjua,1llitj4It'n\~;N:$aS l(:,lUfpd~ ~caa~~~

al.iqIlOq~~tt~~uqi.· .:.;Qua;~io:dl~~ nomiue ", ,P~j uo_,oofi!itr"v.et:tl'tl:l Mlf'Ct' & t~ece1f!bJqfalja "lcl

tdt au tera ,u;.Cl\ iJled.!:lj -Vd.l (1 Q/(Ji!WteDtlaUl vIiI ~il e a male 'iU,<ij:i u.l: '~tql6a ~ &ria.~ i~ .indeb i ra ill~'1

&-Ginplicis:im:cl.l~OO$it ,;quiao lXC'efiJllcuitiI,lOl,""',... tione:wn{i-I Ht'(.Btrh;c~dlfmbhltil5j£b.wn; de.ve- ,

den, rt.'nll }n~~cml' nc~~btlra6uua: oluro..att~n~ rit.are;;c'olldi~io,Il~~ltft ~iH~~itln:is~'oIt 6; metarb.'t. ;';;

gat'lfl1qu'iU~,r;~tc~"'(tdrttam Iiei. e_''Ciltenciam 1~~1t\~ Jea" '4. ,q:, JI:O!:l?ru1tntl,fU'(t'<lI!.Jad. ,jiU>:;l'.',cOnn·A .,;'"

iub-)1Ondioonc lJ;~~.n.O.ll .. b{4tu,¢. twtQf.aro,\ !l.ptdl: 6e'l~t" c,*>:t'l'l!; & I" ~utrl(} r.a Ji I:to;jl. 4d"~ ." '::l' ,

~e.c{'ll)(iO) dlf.:l '.t\ledJain~el' '!!lwr 3W;' 4 Jlectllfar~'J( , : :',st¥lttVdq. tMfrq diUtttlt/cbodjrit)qaJis. f:~1'tJ..., ,-

qui~ nnrv(tue~r~l, '. 1.iU'.Jr~j~obic~lTljl~l~"! ram-Awnoomith:nti,attl '\~' f'¥nlli£'1Qlu::elipdidbnJ.t&,~~

b~ {lUll ~ &i Ileo,&p$ eX' ijl{~tattll):Oa.r~ ; po.JT~tqua {li(p~dl; td dbql:tarid"iilrteh:ond#i~ntm;&~ffe.t~ ;)1

of'ptJhcurn j;Uitl~!VedtatiiTfieri l¥>Ucaetj,:ut1 cOlltfiri 6hun, con{eccwmnll]Ja1 d:uur'uauIahv,s& Qil,W:~>' 'j

~jnfN:, ... N ~c efl;libcra:~ q»i'i~t~~~ ~{.~-o~"e w l;i'1 l'iiip; fcd iolt1Ol fi gnifi'C2tlU'quO'd VUl),ljllWIeo f~v ~':;~

berqm'.a~1l,m Ue~"ac.~~~f;J~~ i:lli QQIi~JJ.i~ 'i~);'eriJicabjntr~,&.CDnCbrui~~ntcr cxDtct)~'~.~~sf~' ;~' ..

1 -, ,1' .. ,~ ~>

, ~'

~~~"i

,I" >

'l1'n~6 'T~~

Qgreft. XlIII.

. 'Primre Parris.

E~ in hoe Iecundo [enfu pt3!cipue fcieutia hzc did;", uirrnedia , led aliqm ex defcIlIoribus eius Iimpliciter earnmediam vocir.vt Molin.1upr;i cit. di[p. 17, & in concor difp. p. & Lrice hie ddp. 7, cap. l(r.l~ura. ~5. Alarcon dilp. 5, cap. 3,nuill. 8. citat~4efuih::.Jii(?,. 76. reCt, j.&~lios, Alij reducu~t illarn :l94:ieOtiam vifiorus.rr Suarez lib. a.de (Cleria futur."cap. 3. Allj ad tirnplicem illam de~oluunc,. vt Vaiqucz.ddp. 67. num, :'1.]. Lerlius lib. de aaxilijs cap,!? Bcllarmiu.Iib. ;. de arniflicue S:ra.~ tja:: cap. J 7. &aJij.

" i

" ART r C V 1 V s U.

.~.: Difp. xx

AlPapa d"ml.it a.lltlte~at?~ fngitJi Turca ambulat, 'ctrlls rllkt. {~ ah~it~llb~, in quibu5 p~lticu[a Si fful~4,;11Qt;4~ya"l~tra~etn > vel illar1onem, fed pUt~ cQU~(,)~taotJ.am, ~Ctl t:ocxiftcntiam;& iea .potlllS .CqlllQ3.ICl: t(\r~lt1pa: quam ·coo.itionali ~ ~~!i dicas , TUl"ci\i\(nhnlac;& Petl:1lS ridee l feu 1i[flU! CUl1l Turca \\[1)Dulu Perrus rider •

. !~tio _tlt conditiotla~s 6~ificat aliqnam cau« ti[ltl!:~m feu conQPcenna.m mcerconditiouem& ef(c4!un ieCUtuhl ,n\JQtxp Iicande rotunl bonicare jllJriOllis .& conkquemiz) (ed connexionem antece£leJlds, &: contequenus , qu:ttCtlu.$ ~U1rccc:dens • q~od ponlttlt' per 1111ldmTI c~ditioni5 aliqQam inclmatlQL1.:m ~ vctl1;;onducenuam, aut cauf:\ciQnern jmpol~at ad rd qutxl poniturpct modum confe, qu~nns) flue ralrs conduceruia &: catl(ado fit infal ... hbJJi5, ~ cerra title CQutil1ge[}s .• prQxi rna vel remoca, v' ha:c conditionalis el~1u.filWbiljs fi fO:tnin~ p'.ln~ Il;lt~ra,liter~ 00.(1 eritv!~oi hec tfipl'Obabi. l~s/t M:1Wl habet fillllIl1,d1hget iUutp~h~c eft con, ttngcns~Si Petrus \'adit ad Domurn ~ontiJkis negabir CAriftum: h:tc ell dubia ~ Si Joannes m:rcattll'~eJ;ercet, Iucrsbiurr mulras pecunias, Inhis omnicusparricuta ~in?ponitur ad explicandfl [0- I~ l)~lt~tCm 111at!Q!US~ i~ confequenti¥. &. qua. 6. vnn teu formam ptJc::>nfticam argulflentationis "irew-liter in condkicnali im?lidtam, fed ad C'X~ phcWdalJl ipfarurn wrltanun conll~..EiOtlem, ~ tfi mJ.tcria pofttrioriftica in illis ilJatiouibUi, feu 'o!ldit~alibus. ¥ude quiarn3reri.l aarecedenPI, &: confequentis ~ at coonexio iUatitll ~us ex $lio sliquaado en dubia, a1i~do tooring~ns • ttl ~(W~ilis s .til!lllllldo ecru, ~ lQcO aliqu~dt) COl1ditiotlali~e:x:pliC4C(:onnexi~m (ttl coodi:ce1 ti,fl). iftlm ceresm, ~dodubianl. velproba« bilem exfe . Vnde 1tioallbusconditionaris,on-

, .t:i_nl;etltibwo:. at dubijs inutniarur connezio, &: ve. '\ rnss C~1U ~ dererrninara, non etl- om dupkx ri2; .. .-el.qai1.ipfa ve ritas conciicionatorurn ex: Ie deter .. ft" JftirlUlCtl:, 6cut &: 'f'trit:1S cuiufcurnqae futuri co-. ~~ V*,ltlS) Tel qui:t,.b lliqua. cauta exrrinfeca [I}-o .

:¥ilUllt itlblljbilita~eIJl quatenus illi rub Iunr, nee ell '. .j eli, qt.LlJl1 diuina Y'olIWt3;S, quia. talis veritas in re

~;itoll,(lrgcns ~ft::r 6; potf~t 10 oprofit~m vC,rtl ~ vnd.e i; : , .. cile~l"o:dtlCl ad c~(arn. 9UZ'1O (c lflfalbblJlS eX1~ ., ~~;Itals. COLltingerltJWIl 'u;rJ(atcs ll:atuit. E1 ftc qUI \. .·~~n1411t independenter a rolu~tatc diwna iJ!as ve~ ~.' : ; ',rit~t'l!S teddi ccrt.s ~ det~rmJOatas , lito tunda .. r} ~tl):te11tO habent quod o[1loium futurQf[l.G1 ycritates

f cQncingmtium de [edetermilllt9! lirnt, ~

{ (l~tulIl [LIftinc!1t, determinadonem veritawla

'. raturn ex [e ip6s n~ant in fllturis cantin ...

dbllS • led folum iddocent habere ex prima '4~~ .... "1,,1!I olllllium futuritionum J qua: e1l vo1untas di ...

4U,.a.i •• _>£V1 fupponilm~s d! ' quod etia~ .~~ ... ~ ........ ", ..... aftie. IllIl111fd\e conUat , re hlgll~ Aurhot(;s conc~dcre Deo Gmpliciter condrtKm;lwnun contingentitLltJ , vel c6nfide riibatlt conditionzta in vi ccn~~"'fc:tnllflt.ft!: &. iUnriouis ~ vel qUla nt:gabaur D::um

r

·A -habere detretadcfacio circa oaines c0mbil{atid; . 1lC"$ } qu:e de rebus PQlrtbilibu.~ rub c~:·ndidolJe tieri l'0tTunt· ,id erurn oriotirm Ole. iu~rt}u:'m "jdett;r ticer aliqua decreta: ci rca aliqua CQl1Jidoflata ba: bucrir, qu"dt:' SniptutuxpreiTa (lint, vel ad hujus "n~erlitcgimen) & prouidenriarn ipecrant : vel denique quradans & conceitis his decreris abfolu~is ex.paree Del} &: condirionaris ex parte obiettl) non CQgnol~ereotUr condirionara [Ila~ l1ili per lJ~odun13b~ltm, &per modum viiionis, eo quod viderenrur 10 dec:rewabfoluto·& p r:,e(ente, & cij.. fequenter per medium & modum abfotuta': vifio .. Dis ?.a,m"!di? enim per quos-res viderur , furnirur raco lp{a vidctndi.

B . C.t!ft"~n,?~ in pr:efenti non aglmus de modo raI~s r~JClltl;J:' ~~qUQLnod:'~ cicnommC'tur,. & a:) fit viIionis ab101uteloquendo , vel ubera, de his enim denolllinaciouibuspolleaag:emus, ttWando ;:jl1O .. modo iit, vel.on lit media lttalcientia, &. 'lll01 modo.appellanda, Nunc toium attendimus ad puram & folam cog06lcibilit,1cC'm lil&wm cOditio. !latorum· t: & inrendrmus . quod e~ eo qu 3d fillC. ill ftaru ' . conditlonatQ ~ Ita quod noa fuu fl!tura ~b[olU(e" de faOi:o , net; Gor in Iota confide .. ratione,&; flatu pU1~ poilibdl (a.:is , ~cd C\UTl ordine: ad exifientiam {ub cendiuoae ,ex hoc k,] urn non debene amirrere cognofcibiliracem • (cd cog.iotci debent a Deo.tiennn nos de illis cognorcimus de difPucamus ,.fme dubio cogeofcer eriam Deus ~ &:

C cum non Gm aliquid chimericuru "hal!:n a. no';' bis ranqu .. m ens rarionis i non cognofcec Deus ilia Iolum in non.a irnagmarione Icu fid.ione , fed etiam in Ie ipfis ex part1;- cernuni t & ret CO~ gnire ; vt aucern cen:o cogno.car non forum connexionem , &, inclinarionem vnius in aliud ,

. fCd etiam euentum ipfcrn qai forec ~ oppcrret Deurn VLl decreto 'lLX volu.a.rs.vr fl:atim dicetur,

Die" ergo prn.o, condinonalia f(lUlra. confidera .. ra priino modo t id efi:'1t pra:.:ile pertinent ad Vim co ntequentie • & illanenis, I;c folum illarn cxpli~ . canr , cognotcunrur s Deo , fed non in vi decreri Iiberi, rcd (icur quiddiraces rerum, & poffibilj~ per fcienriam Iimplicis inteIligenciow.H2:c condo communis e[[ etiarn inter Thomiflas . f.c prima cius pars prob. quia nos cognofcnncs condirionzta il-

D la 1i.1b hac formalirate conlequcnriz & illarionis s €rgo multo Olagis Deus. Confeq.ncga.ri nnn po .. tetl Et <intecedcns manifefium cU, cum nOs cuidcmer cogno[Cj.mus vim ilIadonis in qu.1libet '0- dirio!lJ.ii:. &: all ficcoo(eqU(l1tia bona, vel mo:!la, &: i~a Ii veritas cGlldiriona!i s [olum redlJci rur ad vim, illatjoois, & con [c-qu<"{ltiar ,0l1111S conditional is. vej eft neceffaria) vel impoffibJis, quia veJ"on(cqueriaiIla eR bona,.,eI mala. Si eft b@oa & forma. Vs non dt:b, t (Olllffi '1akre in hac. v(;l jib, materia~ fed in ol11l1i& fie femper \'alebir,quod eft dfe co{c_ qllentia llecellJriam~fi 3utelTI iHa confcquentia 110 fltforrnalisl & boaa J Jed aliquando v:;jcac ~ ::.l,A 'lulndo nell,&: fi valea.~ Colum grati.i tr);arerj:r n0tl~ vera ex vi forrrue valC3t " tails (oneiric-naIls In-

. dK:.amr falCa in vi illationis J id ell noo pc" bOtllrn

Lll1 tlO'''.

conreqQentia.m procedere , quia poteJ1fbr:e antetr cedeils line "er~ tate, Ieu fHatioue (;oo{equel}ti~ .. Hoc eg<:> nos manifdtc cognofcimus, &, v.idemU$ qu.!11 ~iu~ 6;: formamjJlatioQis ~ & corue,que.uti~ talis condicion ~is habcac • Ergo. Ii ¢QQqItlORo+lIS fUl1litur [oIum in vi jllationis,& ..;onfequenriil')noll pot~~ ~cgari quod:i n?bis ,ogn()f~tur, & mul~o milglS ;!. Deo ~ hoc Cn.'m nOf)c£l co~o[cef~ quid ~rit I vd non erie defsdo pofitata1i~ODditIOne, fed ~n 4t bona. , vel Q.laJa .,or~_feq~ew,ia~:ex; '{I t~l~ {onqitior4s inferre t'll~tIl eftectmn "

Mlt1dt1 pill"S conclu, frol>~ quia boniras & fur ... ~~i~as cO(cq r.aentj~) ve eius furiicietia & d¢fectus funqant\lt in "ipfis principijs inrrinfecis ~ &nAtl~ra ,oni<qucoti:c. N~lll ~onfequentia formalis c!l illa, 911~ t:'( 1,>1 & natura ipr~ fQt:m~ , filbJqua, &t illatio ~ft ~Oll'h& firm~ [ndependemer' a t~h,vel t.lli rnaceria circa, qua e)(er.;et~r. ergo iq pe rtinec ad naruram i'pfat11 , &: ~tdn[ec~m rarionem talisconfeqllen~~, c:r$o ~,ius c?gniti.o perciner ad r'iell~an;l fitnpllpS 11l~eU~entIa: t & eft mdependcnsd deFet~ libe ro De 1, Paret hec confeq. quia quidquid pcrtitlet ad quiddiraies ~ uaruras rerum, eO. con- . nexionis l1e.,drad~,&. a.b.ftra.b.it de re ab nmni exii1eI1l:ia~ ergo eft independens a Iibero decreto Dei, quod vertatur circa exillenriarn rerum, non ipla.m, ne,ea~riam cormexisnern quiddicaris conn~rujt •. perti[l~t!ilr§O eius cognirio ad fimplicis intelligen-, cia: I\O,itia,lll) Iicut omnes ali,:tI quiddirares, &: ua ... tu~ per ralern f~ient,a!Il coguofcnnmr , ' .

Quod fi illqu;r"s , quando 1 aut quomodo cogno[~eQ'Jlls quod ccndnionalis lOJUtU tenearur ill "i illstionis , & per t11o~um con iequenti~CQgno[ca.tu[? Rifp. id tumi ex ip.o (~n~-u.l in quo condi .. ~lonajis accipitur. Narn cum iorrnalis rsno confeqllcllLix iumatur in vi coanexionis anteced-nris curn con.equenre, ita. vt nunquarn net dad antece ..

'" dens vcruui, ~ coniequens fallum, tunc 3,ccip:et llr in vi Jilatiotlis ~_ ~ confeqaentia, g .• ando accipirur "tc.l.plicans hanc connexiouem pei particulam Si; Ec irali pofita, ilia panicula, non tlet conditionem poni quiri Iequatur effeftus~Coi)1eqtleDtia e rir 00 .. 11;1. o~ iormalis ~ Li,n minus edt rn,ala. con(eqllenda~ 4 Crl(}r\:qllen.t~r CQudirionalis erit falra fi [;)lum fe h:1bcat)vt c:xpliq[1s qlcm fOcJn<tm con(cquencix\

"V .g, h~\; c()ndi~ionalis, Si Petrus. va.die ad dOlIl.um Jilontifi(,.i~nega~it Chrillum in VI illationis,& COil .. fe9ueti~ eft talla,q!,lia flac b_ene falU3rt,& poni CO~ ditiDlle,q~ ell: antecedclls, quin fcquatUt effedus, qUi ell con[eqUt3:lS, p-oGer enim adiUam qOl1l(i ire. l'ettlls~& non negare Cllri!l:urn,. Si ergo in ilia co,~ <1itiOnali [alum ejq_uimiturper particu'lam ) fi ,vis. .:;oo!equenti30,non. eft formalis,lic~t iure & grati~ O1areri~ veritatem habuerit.H1:c alltem condirio-o J:1alis,5i SO! l~cet) die~ ell, formalem. ~onreqLlentii. ~eligl1at) qUIa non flat poni amccedens, quin con~ [equ(!\s (equa~i." ~ inlo.etialD fi ex pane materi~ el:cr(;;~a cOl1;diri.oQa.lis tint faiia,ipra ill vi codirw.. aalis pOt.;;;ft e'tTe yera.,quia formalem con[eqlJel1ti~ 4,eligt)ar, vt fi homo yolat~ habet alas, fi eft equus ~~ !:iinp,ibUis) vel fi equus ~H: b.QJllO, ~ft ri1ibi1i~.vis,.

.Primre.Partis.

,. _" -., . .

A . e~unfi1(:°f.~~el.qu&en~l~ ell ftdo~'!lalisl ~_bo~a,li,e~ e~~di~' ~ lnt: ,;;U l; ua con mona rs 10 "1. expnmen

illationem vera eft, quia prOLlt lie non Cl;ll1Jiftir ill alia eius veritas t quam ilf bonkate ccntequllltiar. . ~ forma. iuarionis ~

pica ficunc/a, {i in ~ondjtiQnal,ibus mtdligatur no fala ratio ~ & forma illacionis, Jedjp[a yeri~ ~X"' rremorum, & eueutus fururus conrmgens, qui !ub (iondidoue deiignatur ~ vcr~ :i Deo inrelligirur , ~ certocognofcizur , non ~olllm ~irtualjter ~ ~m.i-: nenrer, LCdetjamfpZ'fUahrer ratione decreti libCrl fui circat2Iia{utura,non line:illo) fiue condition; .. Us [ohlm e},":p!i:cct rlJ~a.~ concomicaariam.fiue c~ .. ducen.iam .. ,& caufalirarern ;liq.uaQl condltJ~n's

B iq c~e¢,~um, ,on.tiQ~cnternt;uDe-(1 } & non omrune certarn ex parte ipUilS marerie. In hac conclufioQC JOiillIl inrendimus aflerere dad de f.a.8:o v1~ &!

modurn, quo condirienare verirates .;ontin~ell(e$ ~ Deo (:cg[Wf~it,;iles ~8t ini~llibi(ircr &. cerro, non ql1~a ex fefli!\dt.!l:r~aJem cog;oo(cibllit~t~m , fed qma. a: decrero diuino j_l~e!O €lnJ pa~t~c~pcnc. Et ita COp~li;'l1l[C.Li~. cum ~hql'.l~US atlLIq~~orJbus Tho_ ..

'l,IlIHisJ &eci:pl t"<centllnbn~'i qut in hoc vnanimes tenJp~;r fU~rl)t,=r ~ q~ :)(ifutura contingearia CO~ diuonara ex I~ lfi,<; pr«:(;l[;-: , oS: ornni d-crero Del: remoco.ncn f.mda.I',:·(\)E;110!CJuilu"tem c-ream &t infall.bileu: 1 Jed -: tl c·rDctt<:ralun -a-i-urn fi CQIl'" diriovoG,{~ (;t;,:.J:I::'<: ~ & incliner ad e(f~au~ ~i~ quon ;(;(10 ) V~~ ~_:~:!)iU~1} li i~)~~lql dcrur purl mdlf·

-fer~nti:. ~ '{·In,;;o''-I;1;F!.d;~ inter -concHtiontm&

C e.fteti:urn. i{(,C(,l;,11lh r.' !;jI::n:,;.0 his Qui reculabanc concedere decreta D:i iib.c[~ ~; r.;:.~ .alia obietb\ condn.ionara ~ 1i\:eI;.}.J;,_,. i~"}(j:is tales Auchoresappell~r~ndllll.m Li:,·"t, :.1;1 ~():;il~s ::b~olutam i ~ v .... fionis qnanl <;ond1tI':1'.4~·;~·n ~ ~u m appd~a.40QQ non h~reo. 111M nO[-.i~·?~(,9..i.mlll~1 ell, & explicandum. Primo.quod i fr.a decreta non repllgnall,CtI

fed danrur in Dec. ~e~!lIHj$ quoG iHis admutis III /

pcus cerro ,ogllofcit tall;), condino.iaca form.Ii-l cognirione) & nulla:n importznre imp.:;;tetboneDl

ob qllij,m [o-!,Ji'Il virrualirer t1.nn. Deo ponenda [;q."

li~ ,?guitio. Ql~od v~r.o lil~e lli~S no~ fint cog_noff;lbi:.ha J q.uQd (,hrtae IUg~~iJ.~ i..:l,:ntlam O1edi~ , Ceq, art. oH-endemr.1\n V"e.ro deNr .\Ih decreta Dct , relpe~h.\ o.mnjum.condition4corum ~ &, onmimn. .;:om.bina,tion.um, qu~ fied po!lunt .mer llaJli~ilia.- .

D d1ceml1~ in {oludon.e a.rguOlen.tomm •

l)meta 1:ber.t abfolut~ pro ~ol14itioJwis f~.tutis ".

, : autcrh prirno efl~'quid ihtelligamusper decreta. A 'Dei abfoluta ex parte Y'olum-3.tis & condinonaea

-ex psrre obieCti. Dicimus ergo decrctum abfolutu

ex patte ~ttus_, feu ex parte Dei, & condirionarum -circs obie8:ulu non efle aliud , quarnacturn de faaD)&: in re politutn~& habirum a. Deo, cite a ob i e-

-C!:ullHfltnen_1101l ponendum de fa.5l:o,& produce"dum III re , fed ~ub conditione habendum, quales a.Ctu~ Irequencnflrni apudnos funt.perunent enim ma:t.ilne tales actus ad caurelarn & prudeutiam"

'vt fi habearn hunc aallm, Si Pecrus tali die vene-

tit ad me, parabo illi hoipiriumjfi obrinueris hanc ll:rad~ J Rege , dabo rib: mill e~ & in mulcts promiI!iQnibQ.S~ aut minis de Iurnro tales actus-eliciii':'

tur , qui [unc abfoluti exparte <licientis , idcfl de' fa.Cto ab illo eliciu & habiri.ubiedum autern COn- B dinonatum te(piciuot, quia non abrolLlt'e & de fa-

do IJlud ponunt . E contra vera decretum condi .. tionsiurn, non (alum exparre obiecri, fed ex parte jp{¥ls altus) & ipfius ehcientis dl quando de fa.. th)i10n elicit at-hun, aut tacit propofirum, vel de .• ! cernit ptotali)V"el tali occafione qllid taciar.Ied {u .... [pendi, modo athi de faCio, &. remirue in futurii

quid decernee fi ralis occafio fe offerac , tunc ifl:e l'IolV!lWet: decrerum de fatt;o, led habebir fa COl}.

dido ponaeur t vel occafio (e obtulerir j & Ii dici-,

cur condicionacum decretum eriam ex pane V~

lUllt~IS. '

Nee o&tfat quod illuddecrerum de fadohabitu 2 fedcirca obreccum conditionarum, efl iIlud quod

in l~re appellarur voluntas condirionara J vt cum, C aliq\li~ h:gac Ti rio cenni Ii naues venerint ex AHa,

jlla volunras vocarur in iure condirionara . Et li

quis conrrahar cum aliqua accipiendo in fuam ,fi' Papa dilpen!aueric,iHe coutentus dicitur condmoo narus,.!)c ramen de facio aCtus aliquis elicitur a V~ Iuutate: ergC) non patell vocari voluntascondino-

\ nata ex parre obie8:i & abfoluta ex parte aaus , '/ '" ql1<t 11. ber accum de taCto,& veriaru r circa obiechi

C,)ndltJDna(~m, cum nulla alia volunras poffie

\ .' cOlldltlOna,~a vO(:ari,niti jlla_ Vnde & 1lI Congregari<.)I1: 35. habira coram landi1fimo Dam. Clemence V lIL Iupra relara, qui pro parte Societatis

dllPll[a.bJ.t, ex hOI:; dicebar polfe refponderi.Ihrhcieurer dubio prapofito in ill a, C5grcgarione j Sa_

:"; tbfli!110, videlicet an Deus cognefcarhec furura D

~. ' condnionaca ante decretum abtolumrn volunratis) dicendo quod non daeur tale decretum abfOiUl UIP ; cum illud fit conditionatum , eU enim de obJeav condicionaro, -

c'r1rl1lffl h;rc :t-quiuocatio in hac di{putatione roIltpda eH~ ilClltIDlL1em in iI ia C6gregatione co-,~i", ram POlwt1ce k'llnta fai.:Quando enim in.pr~renti did01us d.aci decretum abfohiIu ex pa~tc aCtus,

,~~tionatum e~ parte obiecu) nonnegamus. __ )":~!k v()Jrp~em conrlirionaram rcfpeCtu.efiet\:us ._' ~'fecu~url~~qu<U\tilm ~d t'xecudonem eius, hane,~·\\eniD.1rtlf~endit!k~,I~lll,m fub con~itioDe v~l:. V nde

-'-.~ '- ex hac parte volimras lila condltlOn,:na d!cltur m. i:::~ldurerajptie";bieah,&exwentu feu e1feftu (ec~-

r'':,\ .~ lJ.i~rle faCto :i~b(61Ut~_derur a.CtUS, & [cIa--

~ .. '

- ,;,;-, " (

/

, ,

, lurio in :ioluntati:, ..qui a. iustn coO'(:!i.tiona~is folom refpiciI--etteB:utn feu euenruU)&;~bleCtum " non -" elicienciam ad:us. Vocarur aure mablolura: ex pat,:, re actus , quia cum d.Iiberanone . & firnutare vo-

, lends fit, ira vt de facto velit & re: olutorie decer: nat id faceref condirioponarur ex nunc pro tunc, ita vt nOU;1 volunrare nan indigearad.illurn effe[tum Iiconditio ponatur. III hoc Ieruu dicitur ab~ Ioluta , quia cil, non IUlpendit de nberaionem &: effeCtUOl)lice[ lilJpendat cxecutionernScertectum , quod rorumtener Ie ex parte obil!tti. Tunc <lutein dicecur decretum codirionarum ex pane aCtus (ell decreri.quado actus ipfe de taCt(_) non ehcirur, nCI; ~a?ctur» fed coriditio ipla etiarn apponirur 'llpa

ipfum aB:ul'I1,vt cum dico: Fier hoc , vel iJ1ud,{i ,go voluero., quo caru non firmamr de taCh volunras ad vol en dum , vel faciendum, led Cub conditione

aCtus exprimirur. Et controuerfia ill hoc fht, quia noftraIencentiadicit Deum habere decretum quo reiolurorie & firm iter vult "liquid fieri Ii calls C01}>dido ponatLlr, oppofira vera renrentia dicit, quod Deus cognofcir aliquid faciendum fi caliscondirin ponarur, dependenrer quidern i volustare Derqua pro illa occafione habebir, uam Iine volunrate Dei cerrurn eU:nihil fieri pone de faCto, led h;rc volu .. ras noadurn eft de faaoy & retolurcrie In Deo ,red pro tali occafione, vel cendirione habenda dicitllr. & ideo ponunt decretum condirionatum enain I:'X-

pirte actus. i;

IgitUT lie explicaro fen (u dirliculraris hec decre-_

ra condicionara ex parte obieebi, de fad a ramen ~ & abfolute habira e x parte Dei ponunr pluresetia : ex op,wfiotis Aurhoribus - dari ad cognofcenda obieeta condirionaca.Et in primis.p 1-'0 cognotcendis condirionans di Iparans feu pure concornitan .. the admirtit Me decrera abfoluta ex p:1L'te Dei , & condirionata ex parte obiecti 1>, Arrubal hie diip. 45. cap, 4- & fine tali decreta docet non habere ilia verirates cnris condirionari ,& iciennarn Dei efle pofle:rlorem tali decreto . Addie ramen llul~: lurn tale decretum actuale dari in Deo J quod non habear aliquern effectnm in tempore" I'd promj{fionis , vel reuelauonis ,aut alrquid fiIl1l1e,-flcllt-t. Reg. q. dixit Elifeus Kegi Ioas : St pefl'r~UiJjef qui/Jgtrle~ , vel jeptie5 terrem _, pmfljsr§es SYfiJm tf. quq ad _ (oll!umm"tiolzern J gut actus promitliocis diuine reuelatz fuir dTt:clus illius decrcri de deuallanda Syria Jld~ ilia conditione ~ - Er ' hanc ft:mtntiam de dependencia iflorum condirionaeoruma promitIiombus illis dillinis fequitur etia,n. Alarcon vbi filprl, & alijplures. Id~m aut~!Il eftdependcre l promi1fione. diuifla,& 1 decreta. In 0 nOn {olum in his conditionatis Jilpara.ris -j Jl:d4tb-fulllta J & fine dll1inctione l~abere Deum1cicmiam pluriulll conJ.itionatorum pof! decretum aOlolu-. tmil ex parte Dej,&'ColHji[ion~tum ex pane obie..: ai, plures alios Aurhores ex'e;:dem famIlia tenere allxie deploratide Author, v( vidcri pote!l apud ipfum traCt. Je fcic:nria Dei diip+ cap .6. num.7. &

8. quos di<;it vna cum adueriarijs in e!lnciC lentcnbam con [pirare,& nta~s ell CIS coniunge te,cuius.

L Ill: cri-

r

t. \.

}; C',

:·r~o

. ~,t.rimi,nis I'eull't P oO:ul at r. R uiz de fcien~ a!)ej'~j q,. : 71. [etl:, 8 .. Quarenon ita horribilia v'¥afunt l,i4 _ decreta eriarn peririenbus ex cont~rlJS" ~ vt 1*'

, oroniue Fugere debe~JUus fed map~s arrendere ~

.. rationibus lib rare • . ' . .. , .

.. Igitflr dari pa!c decrer~ prob, pnmi\~, nam In

S(;rJprur'l. {~pi~!, i~b.figtllfi~3,n~~r, vt patet ex rllo !rUtth, ~6. ChrlfrUq J:letruG! ~ . ..An. plfMS qlll41lfJn 'p~J1Jim I'ogare P 4trem m~lWI, & exJ;i~e.b4 m1Jt modo rl~~

~uilrn duodeC'n. tegio11es .AtI~~lorum • VI;.l.i non dixit Chriil:os quod Patetde~et[),~~ct,,.aut exhiberet ii ro:ga!fet ulum ~ ted quod, modo exhibebir Ii eum roga~ro, ergo certa ~ ~r~l~ ~rat V?!lio/as Pa~cisdcmitcelldis'~ & el\l-lIbedis.ll~lS legiouibus An· J;elortm~ fi Chriill;ls il~as peteret, &: t3~~ nee de *3¢mJ1ljtten~ ~r{lnt ,ncc Chnftus petlturus. An,~ zeced, cOllfiat., .. qu~~ (":hriftu.s.dixit) quod exhibe~jt JIlodo ii eg? rog~uetD, erg!>. 9Khibiri,? illa pro rllo tUIlC non ioluru erar prreL\~: a, a DeG" fed euarn YOlita.. narn fi nOhd~tn erar volira a. Deo, ~rgo a,d~ hue erat ioc\1ffcl-eIlS, &'lulpeQi;it ex parte Deiexhi .. ~ituri edam poG ra condiuone rogandi, ergo & in ~c:~~", &:: ncn fi. rna, ~omodocrgv ii,~ aJtinnat,\

a ChrJlto ( Nee portH dicit quod Deuspenerrans iili1.m.foJulltarcUl videbat fi Chriilus.p(:ccrer Ie illam exhibnionem volicuru, & hoc re,u.~~aui.t Chti .. fio, non ramen Je..fa:&ollm illam ~ol_ebatel:ii·pro. ]111 conditione •. Contra eniru ett ,,__qUl'l non Iolurn i>eu~ pt~uideba.t·quid fJ.ctuJ;"us & voliturus erat po[ttiiill3:.~o.ndi~~o.rl.e, ted eriam de fat\oappro:" \labarj~ rat2. ha&.ebat: ilIa verba ChriW quando il~ proferebat , ergo de fa~o, volebaj; verirarem il," Iius diai •. ergo &c futuritionem .illius exhibirionis rub conditione ) Q41a. veriras ilhus dicti non erat ~liQd qna ip!a. fllltt\ritioexhibJ[iOAis~ dicence Chriito: £xb~bebi.t lmh~ m1do, &; ramen abtoluce loquedo rofiet oppofirum (tare ,:um Il1~ (:O,ll,d:~doD~,' quia poflet D.eus decernere quod enarn fi Chriflus pe. terer nO(1 ccncederer illtlegionesvergo CUQ,l veritas illa co.n~ingcns de facto etfet dete~mjna,ta, &; ;pprobata. a be? ~ de faa:~ debebat efI'e voii~a pro iJlo fl:atu COl1d~tN!1iUO, aItter enlm non po1le[" tire verita.s dcm:rmina-_i:a jam de fa~o .. Idem argu",= mtrltum pordt dedu~i exillo 4. Reg. J 3. vb.i E1ife~ liS flixit Kegi lOIs quodpercuc:eret jacuJo terram ) 8t cum p,t rcu fl Jlfe LtUb.ilS vic.ibllS tantu:,n, irat~s. eil: vi r Dei COll;trOi. eurn,& ait : Si,percr~({tfles qrll1'lqu/es) ~Ut pXleJ,jiue ftptlesptrcu.oiftes Syriam 'l'_fqlJe lUI (at1um4~ ffl4tJ(1l1Chl. Non pO,I:uit autem pe,r~nfiio il1a Ioas ha~ \:I,ere ,i)!1exio!1em, ah_9uJ.m ex . i~ '7um d~llaltad~ne ~yri~,nib ex l.o1a volu[ate Del, ql,la volUft vt petlta., ill~ petcuffione ~yria deua~arCt'ur a Reg.e. ~. ergo., darur volunt¥ 111 Deo de abquo etftdu illb,copdiiione fururo,_6qui4ern determlllatip illius veri.ta~i~. fu~ur<e, .etialllIlJbHa.[!l co,nwriona,.co a (ola voJ~,~tate Dei dependet detenninario autem ilia de f-a,~ fto ialll da.[ur " q~lia D~lIs iHam ved,tltem , vt dC;, faCto cqtam ~ decerminaranl. reuela,t J ergo &:.. .yoluuras ex part~ De~ de faCto. datu~ •

Couftr. a):"npliu~ ex Scriptura , quia l),eus de fa~o. ~it vatlum a!I~uod ) vel pro~,\ln'm ~

. '",

,

.Primre Parfis .

A . aliquo ~u()d folum Cub conditione futurum eft) Be ,~,non ap1-QJute ':,ergo &. voJunta~e01lelt~~cretU~ ,

hB~et de- f~c;j:o circarale fUtl1rum.Coniequentl.l . d~ bona .' . quia padum &' prorni.Iio .efl ~xpre~ .. .l!~ volunraris interD~ p:t-c;Ii~entis] &pto~JllLtenqSI . ergo vb] dacur pactum, &prorniluo de hCto) d~ .. .tur t%: '(01 untas de fatl:q~ Anreced. prob. NJ.iU in primis Deus f~ci~ pactum eli primo horninc q~o~ filij eius nafcererxur cum gr~tia &i'.ili.Jria orJg~'" ,hali t.i ipCepoq pecca[f~t 1 cum peccaco autern orr .. ginali.tt pecoaiiet vt eft CUOCO!S Theologcrum feqtentia j &. vjder~ ro ~en D, Thqn1. 1. pa.r. q. ~OO. art. I. vbi docet filios Ad;tn~ ii non pet,:calTet .Qa!Citun:ts curn gr~~~a & iufhiia originali ~ col ... · ~igjturque \luiwm9di pactum exillo Ecclef 11.

~ Det/~ '''/t4U;t de' sert« /][j}jlil[e11e 1 & 41l i1nd3,ille-m fU~i1J '., feCit illuW,.. Et infra : T d1arnemwi'l If' eJ 'num ~onftituit f1l1tJ iJl~s ( feil. Adam & Ella ~ .de his enira le .. quirur ) & ir.lflfti~m & lr~Jitia fil;1 npmdit illi; vbi CO[1," q~t inten;::eili_ife aJi9U.od patt,um intcrDeum ~ ~ pnmos homines CIrca graJlam , vel peccatum UilsJundendUIll in pofleros • Nee pollee modo origiuale peccatum rrasfundi ex vi primal pra:uaricatsonis vt fides qo~~t ~ nifi oppofiturn pt,ca", ti , [cit iuflitia srigiaalis tr~I\s;f~nderecl1r, non peccante Adam. Ergo haburr Deus de fafro decreturn :t & volunrarern dandi ealem iufhriam (i dlJra([et \fle Q;l.tus) cum ramen de facto nee Ib-

e tus dur~l.,terit , nee iufiiria rransfufa, {~~ ~n pofte .. t-O:~ , ergo circa. obiectum condieienatum darer ~n OeD volunras de £a&o. Similiter cum Dauide

~ Salomone fecie Deus I?,actllrll , &;: pt;"Oml,ftJo .. nero de f;B;o. quod CCdq-;.o.t filij eius vfque in [;:t~ GU~li;tU Iuper regnurn luum , fi cutlodirent man-

data Domini , vt dicitur 3. Reg. 9- Si ambulauerit .

t~lJm me ficUI ambul,:tttit pater mas In filloipllcil4te cardl;

&- &quitate ; & feceris omni« qlta pr,tcepi libi ~ & legi~ .

tim,a m,e~ , &- ~rl{l~u.a.IIlr;a. fCJ;u;meris PMJ..l/fl regfttJllm 1Ut>! I tim. fllfJ~ Iftaelin jampim;tJfN). , j~rltt /l)c!llUs.jum pauitl -l

patntUD. Et ramen. ~at qLH),d filii eius non re.. .

gnlnerunt Luper Ifrae1 , fed lCllrum eft: regnum ~n, l~<ili.oam, & lolnm regnauit Cuper ludam & lkni4• amin , neqlle h(}c in lerupiteOlum,~ied ,>,:(qlle ad ~e4 • dechiam ,quifLlitv 1 rim,lls, R,egum luda. ) ergo ba. ..

buit Deus iUud pachull &; promijfum CIrca COJ1di~

D· ti0natl1m fi~turu~ q_Llod defa8:o 110!1 erac poncil:" d,Uln~ ergo fimihter voJumatem il1a.~ de fado b~ .. bnitcircatale fllturum • .f::tin h.o.c etlam fundamr id quod rupradiximu.s:d.:oC,htiflo) quod!i ragater: htrem , datet ei plUS quam duode,im. kgl!:i'\es AngeJornm, fun~,.ttur enim in pacto, feu promif .. £ion:!' faB:o Chri1to , quia OljU1ia. ~d~rat ei Paterin ttl3,l~lIs), vt quiqnid eHicl.eiter ~ellet , & petere~3,

fie ret , in quo pa8:o & volll{1cate mllita. fine dub~,~ .,

inc in d~ntur '. ol).~tion_:;1ta-, q_U:1: fieri, D~l,1s 51f~ , .. : ..

fi ~hnnus v()l,wf1e~, ~ de ~aa;o:n'on rotlt '~~"2?,~ qma nolU1c.Quarc;,expwQ)1.qio8Ib,l,lsJ&~·pffiJS])eI.:'. . fll~, c;:onditi~neex parre 9~ie~o~Q., ltd de~tt() &;_ , , a~)oIlJte fadis,etticax dUGittu argt"lfllcntu Rroban.~. " ~ h~c.dtcreta ex parte pei a_bioluta,&h pii:le Obl"t.,~:-{i. ~~! cOb.,dition,,[~d¥\ in.~o) ne~ ilIi repugllllt6,,: .. ";

. Et ,.

. ~j

.i.-

), .Difp.XX.

" :'tt buic rJtioni concordat Augufl, dodrina , qui . A perpecuo docer ea qUI: Deus prominir.ui fila. pra:~ aelhnarione (eu decrcto prornittere &cognofcere

JlOO in bis quoe facith~lllo, Iicet ea qua!' promirric

Un! facienda Fer hOllusem. Eadem autern ratio

. ,U:q\load hoc de promifione quam Deus facie ref-

: -reCtu eorum qUa! ab~o~ute fururafimr , & re.rpeau eorum.que Cub conditione ~ fi erum DeLlS de facto promittit, .Iicer respromilTa Iub conditione pro.nU(taturJ promiilio ilJa aLtus Dei ell: & decretum, 'dicitamcm A~lg.lib.depra:dejl. (anctor, cap. 10:. 9Jenda pramifit Deus Abrgbt in jemille eius fidem gemiJIm krms) Pntrem mri/:'lru1JJg!1ltililn te c()ujihli,non de nqfir~ ,o/am.aris po/eft ate, ftd tk (Ud pr .cdefhnatitme pro7l1ifi~ ~ Prompt el!im 'rod ;pft Jafturus j£.lerat .. tlOtl quol bomi11ts , if/Ii' Nji f.1,jiIr,t nomine; UrJIl4 qu~ pertiflcUt !1d co/end"", Df~II;.) it') [leit, l't Wi (Jciat1t qlM pr4lc~pit lion illi (aczj;t 1liPfe facia! qt~ 'Jd promifit: 4hoquin vt De, pramjfi1 comple,mlllY non m De, t fed rtI /Ja.".~rn efl pQteflase) ~ qtlq4

It 1)ommo pronuffum eft , pb ipji~ r~dditur AUrAh&. Non .,utt:l jie Q'ealdit .Abrah.1m) fo~CTedidadamgl"iaw p~

'/U ,,)ldi1J quit prDmiftt polms rft ~ ¢' f"qere ; 11~~ ail) pr.ed; ... ,

\ Ct!1'elwP aJ.t ~ pr~Jt,re ,[eJ ait) petens eft & (.scere) 4C per /xJc fil~14non alien« >fid fll:l. Ita Augullious & !illli~

. lia ~,lQet lio.de corrept. &: graLia C3,p. I l. In hac alW;ll1 pronii 'Iione f.la~) i\gt~h<ll, qUQ~ etfcr pa.4

'ter g~l1aLl[l! per fidelll, (ell omnium credentiurn yr difitur l~o\1.]~t1+ & Gala['i, inuoluitur line dubio Ctl,1ln coudrtiouaccm obiettum, quia non folum i').Dratlam elt t}Mer 1l0lUiulll qui de 6.80 credunr , kJ enam elliit pater onunurn qui crederent Ii cis P I~d.l(:;lre~tlr fides de faEto aurern non credunr > il- 11 enuu Ii crede rene eriam Plttrerll haberenr Abra-

ha.n ex vi proi11!ii01lls diuinee , nam v. argumen .. t.iLlir Aplttolus ad Gal~[a::i ~ 40r4h& di{t.e fum pro- 11/,JilQfJCS l 0' femifJ; elliS, I13IJ dIcit, Et (Cmit1ibus qU4fi in mlj/IIS) (cil qu~ft ttl "'w, y [emin» tao q"'; efl Clm(tr4j. 1; r ...

gl) ad ornncs iltos ex.endebarur prornils io fa-da J\.bi'a,)~, ad qQQS exrendirur Iemen eius qui eft

r '\.:'1 ril t'I~; 0,1 ~ilt IS a.,leem ~,1-'1 (ob.n :;t1: R~denlp;or rtlp~-itlj eorum, qui de facto credunt.fed eciam t:: ,ll;n qLli cr·~'d..: rent Ii ei~ p r~dicaretur; er!;o pra... mll~i) tJ.::L. N)ra)J: ad I!lOS etiam cxrend.::remr •

i Et l~~a.il1Ila.C1C prnmilsionem elicit I\uguir. funda-

ri In ',lQlumace & pr~delliraa.,ione (eLI decrc[O Dei ( rr~~ei~in;l' io amen! acbnll firml1nl) & "bra. [ll(i.l;J1 0' )[lH,lac) ergo aliquod d!crerum admittit de t:ICtII;8r abi'jL!te dari IQ Deo,quod ex pane obie~

{i:i lit condlrjd1l1nml, ICit. qttarenus voluic vt Ahra.-

ham cr.i.:rn effet paten:oru:n qdl crede rem Ii ei~ rrJ!dic;.l!l-tu~ ,Iicet de faCto noo: credideril1~ .

. Den!que i~e Augu{l:, traCtans dta.m qux{hof\em,

'. -cur tali ~emf'are Chrill:us voluerir: velure, & a,gens -, contra Sct1l!pe/agiaaos I q!li dicebant rune vo~uilre .~ i elVIn m vct1ireql1and.o fciebat qui nam d~nt in »reurn Cf. .i; &. ~OrtUr3_:I) eire! b0!13S volun,r.ates

.'·:iIlQPQt~.s;t~f!1p',or~,ct~~tn aho, _ld9ue prob.'llJ.t eX' .. t, to~<:rn A.{lg.tn lib. d·~ lex quadbotub-Pag.a.no,mrn)

". ide{l epi(\.46~ ·lbiql1a:(t.~. dixerat t~nc .v@lllil~e 'lPpat~e ~hrljlutn, '?c- apud eos p:~~lCan cl~A:rI: ;: ~~m~ qUl\l1do jCl~t, & vb) lclebat eRie qm

"'-'&'1';""", .. _00;" •. ,

'~;~,,' "~~

(" 0 I' "';)f~, J ""'~~ ~,L1'1

in eum £Ue~nt credicuri. Ad hoc refpondec Au.;·~t"l glla.lib.deprzdefhn.SanCtor. cap.e.reddens ra- .

tionern eius diai a [e p06ti, illudque referens , Be: fie concl udi r: C etoiti. ne me fine pr itiuduio lazemis eon-. . filIi Dei) ali4rumque c4ujaruml/Joc depr£ftientia Cbrijli .

. dicere voluife qtlod canuincendJl P.fg(tl1flru;n injidditdti qui.

bsnc obimrant qlMiJwnem ftifficere viaeretuf! ~i4 min: eft veri us; qU.lm pr'ifc,ffe Cbriflum , qUi & qUdlldo, & 'lui .. bus locis in eum fuer.11Zt crediturt? 'sed vtt"um pr&licato fib; .Chriflo It fo ;pfis habituri ejem .fidem, an DBa daname jumptrm ,deft VlrUln wuummado eo~ pr,e[cierit lin Ctjllffl prtdei1m4tM'uDear., q[t.~rere, 4C dtfiererc , l1JncnCCt§arium 1100 put4m. Prom~e qurzd dixi, tulW 'Po/aiffe homi1hhus -tp4rere Chn{lms J 6' apud os pr&dic4.Te doa-rruam I" am , lJu~fd(J fcub,jt ,6' vbi Jiub.1t eJTeqlli in eum _fuerant credi-

B l«rJ ~ po_tfet eU;Jm_~c die; tunc I'Olui{fe Chrijhm homulibtls dp!J4rere J & drU~ eos pr.(dieari dotlr;nilm [«am , qtlimdrJ ftlfb4t, & Jlb'fo,~bllt eJTe quieleEfi _fUeY4nt ipfo ante /ItI.ltdi 'OlifluUlionem. Sic Augullinm:. Vbi vides quod cum Mas{Wenr~s arfirmarenr przdeltinatio!lcm leu de. cretum Dei iniri prefcientie diuiuz , ita. V! quando sb eis querebarur cur nUI1C preedicarur aliquibus genribus , quibus ante non prredicabatur , &: cur p.li tempore veneric Cnrilhrs , vel eius dod.rina p rzdicara . .ii't ,& nonalio rempore , vel alro loco, diceban: id prlr(ciellrlX elfe diuine , vt eo tempore & IbJ & ilhs veriras annuncierur quando & vbr prt nuucrabarur.eflc credenda , vr.exprerse dicit HIla-

riusrn epill:ola ad A.uguf.bIluln, & id probabant ex jr_[ornet Aoguihn. cirazo loco ex libro de rex qUC:4

C fiJOnlbc1s Paganorum) vt io! die! rut'. El·go.feneie. bane Ma.lsrlienCes Deum habe re (ciennam hanc quod tali tempore ,vel loco tales p~rront crcdercnt 11 ~is predicetur, & potl modurn decreuille Deurn, vr ilhs pr~diclret1.1r de fado, vbi prztciebar fore credi[uros , ergo anre illud decretum fdentia illa q U.I: P r .eccdebae , fol u m erat de fum ro condi tionattl, rcilicer, quod illi crede rent ti cis predicarerur, rcddebatur aure.n abtolurum quando decernebar D.;us Qi10d de flao eis pr.rdicaretur > a:gue adeo qllOd de faa: ) cred:::renr; e rat ergo ilIa fcien6a an .. rel!:ed-~ns Gih dt;c;r~cum, icienria de obleCto condi .. t:ionato ante otTIne dc:cretufll, erat ergo fcicmia medl.1, gualis mmc poniwt' a MJlioa, & fequ:t.cibllS( lieet non cum eo aou{u &errore)quem adlllit-

Dtebal)( Selnipdagi.ltJi de gra.tia danda. el: III ericis ) & initio no!rr;r 'Iolunca:is) nee eninl ifb habet arnplius quam ilia. Propolitaergo fuit Aligufi:ino f.:ientia.. !11!dia quam ~emipelagiani ponebam( caID cnim Semipelasianos babuifk eri:uJl fJ.tetur Sll3..~ rez vc articulo p rrecedenti ofi:endi) eo{. quam vole-: bam pi"Oba' ('ex jp0..)m~[ Augu{\.in lib. de (ex qut:~ fiionlbus Pagal1orum. Sed A!lg;-dbn, dilclItkQ.s hunc1ocum, & hoc aiTertum Semipdagian')tmll

. dicit, quod illud quod dicebant Semipdaglani, &: ex ipea pro~banc) nOll ttl in;c:UigendJIll qu ,d id [olUln prz{~ieric ) fed etiam prax:klbnailerit . iddl: decreuerit ) & qlwd pOITet lie; diel, pj";e,:i.~e Chri~ {hun quando t &i vbi fuera~lc in·eum cred 1[11 r, idefl: prJ!rciife qt..J.fuerant eletii in ipi~), qn.)d v.1que par dec!etum Deiefi~ o-rgo [cau~ AugUU:Ul .• .illa3J.(cie~

uam

Artie. II

:-- -

~reft.XIV.

A

yo 2.

tiatTlltl~diarr'l quam ponebsnr Semipe1agi~i, tine dectttG ntmeffc pouendarn 1 [cd 11e: ~UI{fC (~e 'hdcp~(cientiaOl quod cti.a.m. ha.buC;mpra:ddh,llatjohet11 feu decretum, fiquHiem dlos .quos dic~~tSt(1;IPC 13. gian'j p~:tJC~lfe c;r,edi.mros ante ~c-. :(rttum( quod ~Lt per rerennam med~am)Auguf.lill. ditl' non prc{~ijrc alltedec~etllm ~eu predellina-t ti(}u~01; ~lJi ~I..!t~m. ar~dS~~uJ!olagla.noli era: p.ra:4 .. ifi a .Oeo iu~ +:onditlone R ers przd~qr'tur~ergo prQ Ius ponjt:Aug~~us prancicntiam qOillin~ .~cretO~ Sed de lli~ aliJlquelocls AligUft. [e-quem~ ~rdc; larius di~cU]us.. . , "

FJiII{/R"lflJJW~ pro affertlone' not<ra facile (UImtur .J1~ dictis ~ quia yoI~!1t~ &. decretum huiuiulOJi. .. b[O!l.jtJllll) {tal de fadQP0!Itum in 0,':0, & condirioll;1turn ex p a rte obiedi nullarn imperfel5l:ionenl ;M j~fl,:;!'Buitai:et114jcir, f~d potius magnlm U~i perteciionem, ergo rtlincn repugLlat:. Antec.prob, quia !lon repllgtlar DeO. voluntas de fado habira drc~~liqo.l.od volitum ~ ~ condicionara feu inetfi~ cax exparte ;l1lcuius e[ectlls, nee poftet aliter di-

o llj!UrtOlljQcntl~ tal\IJ.ri., DiG ordinarec & velItt ~~:.Jjj~ ali'l(!;tS (ecundurn fe , {k fecundum aliquam COlldFio[J,~[n ciT, QrJin1tl$ ad aliquern effectum ~ qli1 t~Q1ep ~fredu~ d~ fac1onoll errr, dfetramcn 1i dt'lti!1':r rcliuqucreutur eperari , quod raluari nO. pon.:..O.: line hoc quod Deus velir de taaoaliqua' voJi~~.ru~ cO)1ditioQe ~ fiquidell~ vul t tales caufas ordl-(l,4I'l ad q~lem eff~ctttln qUI d'fet {iilla: caule fie \lrdi~l~te op'er~tentur~ & ram~n ex allo ordine ref\1111 irnpediuntur ."QuoQ manifetle conflat ex do.aqull &cxen;lpUs, .Qil3; afferr Q. Thorn. nam iu qU;J:it. z de verit.arc. I~. ad 9~ dicit : ~d "(In cjl imnl~!eniel)S quod. pnlJ.atur quod Deus Jei! allqll.J(/, futurum e§e q!i~d IIOll erit " i~ qui1mur,) jeil_ f cit aliquofs CIlU/IiS cfe f.d ai/quem tffcriam i~~lil,(tt'l~) qui 11Uf1 p7"oaltcelUY. Sed ~3,ll(;lS fie ~Q'e lncbna.ta,s & ordinacas ad ilium ef£eO;tltll Deus voluir & decreuir , ipfe enrm elt qui itrlpClrfit rebus tjl.ktnordi~~m ~ ergo Deus habet. de f.tC:to volunrarern circa aliqmd quod Iolum COl1.-

ditionate en ftJL'~~uru, & de t~t1:o non erir, tcil.cir~:I. id quod conriuerur in calium caufarurn inclina!ione, a 4uibu.s. dl; facto nOH produccwr. Er qux.ft. ~. z. de. VC;rlt.~n. I o.ad 8,. exprdfius hoc ip(unJ tra-_ {lit aiGeos; Q:4~d.fi pr~pb'I;4 (omit1.ttimlis refttiZlur ad' ordrtJ~m CAIl[afflt11, quem.d~rem re[picit ,jie e.fl aiJJqt(e om4 1Ji col1.dttioue) abJolfIJ~ elf~r» eft ita ordinawm ~ ejJe 11l_(4tJ._ftS ;/t ~JOo (OntrtJg4t ( ecce abfoJuta ordinatio, & coo[e~ . q.uent~rdecretum ~x pa.rte o.rdinant.isqui ell De1!'

\18) fi ~I-IJ~J/"J. referalUr ad ~utlllUV1 quem rcfP/~it i1~irec1e._ Jie ilJtelligencltt.efl Jub '~lId~linl/e Callfdl ( ecce conditio-. natu.,!)l ohitaUIll ex parte euell!:Us. fucuri) & tmr.en

. j#.petr.,aurrfJli$ eft) q1!itllliJrt4r~li cogllitione 1:1011 patefl 1'il;' ctlqth (~uf(j, e,,;,if1.eme. wPOtt illiqlliratc remamme 1, q"~d, ~alispehd, W:/I.z1iHlWtnrinatcjecrmdum diuiM}1I m.piti4. Jehflltlty • Vb.i ll;lani£e!1il'ficnc S. Thom. ponitap!o:" llJ.tUrn decretum feu otdinarioaem exparte Dei;. til!'n circa pl:tJ:=tm q1J3; a.c~tur tali iniquita,ti,lluatu ~ir(;.tordmcm ip1arulll ~aurarum quem de faCto potl.it > cum obie8:o condltionaco ex parte e£fcCtufj ~~uri , quem (olum fub con4itione vult drc) er--

.. Primee.Partis,

· go datur in Deo abfolura vohmras ex parte Dei ;

· iddt de fatto in eo habira refoeetu obiedi condi ...

. '

tionaci •

- Den,que n C!xpreiuus vidcarur hoc in D. Thom,

-erpendo lecumin I. dit1.46. q.I. art. I . in corp. &

· ad z , Nam in corpore ponir dari in Deo volunra.tern anrecerlenrem cuius etftdus dt ordo ipCt: ,au. ,[arum in aliqu¢mlincm non eucntus ipfe qui de bdo eric, P,(}C enim percinet ~t.i V?ll11lCatem conte.quenrem • E.[ Iiibdit D. S. ad z. r~d vIJirl1ltl1i amt. ~idel1S poteJl tiki cOlldill0 lW.f. ~ 1!eC tamet: ufl imperjcHia e~ :parte lJolulltot&is dillill~ ,ft,; es parte potm, .qu~d n01! If'" tipilur cum amnilllH cinrmsfuiJt4s q~(lt e;X'!ZlJIltlir lid tect.

. ordiuem 1fJ. faluwn. Ita D. Thom. ibi, qui etiarn ."i:

B deri paten in hac r.part.quek, 19. art. 7. ad z , vbi

." ' he inquir : MultI! fiuu in virtute ~ 0: Jctelll~.l & voJutJttite aiuma ,qfl.t 11M' cam;1upwr fub ordme 'i$ufizrur~ mJerw~ min , ficUt r~fitJi:tla/jo La2ilri. Vllde a hquis reJ puicm 4tl ciltlJar i,~{erjQres dicere pater st , L4Z<lI'US frofl refllrg~f , refp~mH l'er~ ad caufam primam dmi11am pOler .. t dltert, l.ewm rejurget. Et vtrwJ1qur horum Dnu 'fuit ~ [al, quod aJiqrljd qtJandoqu.e fit futUHItl!ficumlum "aufam mfmo1&1 quod umen futurum 1111~ fit jt(ill~d~m cMljam Iuper;qtem-, 'Vel e conuerf~. SIC erg" dicelldum, quod Dfftl$ allquando 1'1'On£l11';.1t ,Jiiqllid (uturumftcundum quod tomllletUf ,,.. Ilrtlim cauforum ,4enorum, vt pma ftcundum ~ifp~Jltl(Jmm 1l.1tlJr.e , ve] meritotum ,quod umen 1Um fit, qUlil a~zte~ eft ill ellu!a Jilpfriori diuma, Conltat ergo::;x ientu ~ IC1_lsentia 1). Thorn. Deum ahfolura voluurare Iua , Id

Cdl voiunrate de faao exilleute in Deo , velle mulra effe fururatub aliquo ordme , ieu conditione , que abf olute non 'i.lOr futura • nee euenient in re , quia hoc perir iptc ordo diuinz prouidenciz rebus ipfis irnpofirus . Vnde neque cit Iuperfluum , nee imperfectura [ale decretum feu vnluncateru habere, fed maxime decer diuinarn eminenrtam > (11[11 quia per hoc maxime ollendrrur omnium Dorni-

· n~s kcuIldlln~ o.nrrern vni!.le.,t"allt<i£em, qma JIlpO. ( rut de rebus iub cmni flatu run quo ordinaucur ad

. . ~ ..

etfc,&ftlbconcingentia coruiucr.mtur , uue tir in

· H.nu condiriouaro, &.!C ab 101 UW; t LH11 quia, fum ra aliqua dl~ ponenda lab inc C0I1Jicl0r\~ &; (tatu & nonlilb alio, dcp~ndct e:t ali quo ordill~ cau(arulU qua: lic [Ufl~ diilwfira: , vt rub ho.c lbcu & cOlldici~ .. I ne hlmc cth:ci:lInl hab.eant) nOll a.llceLQ tall comh-

o tiooe & flatu [uoJaw, vel id dcpend.:t i mrnediace exip[o Dw fie dilliOnenre & ltawente quod .tt:s

fiat Ii calis conditio POl1.3,tUt ) nO.n fine illa. $11111-o. mediate a D.:o dependet iell a.b cius difpo!1tione ~ CUEl1poffet appoll, um difponerc fi. yellet, vtiqlle J. decreta D,iiic dllpollemc depeQ(}ebit. Si ab or~

dint: cau(amm intf.:riorurn, tabs on;loin eis eft ex dillina ordmatione i.1 vokme J po.net enim talem ' ~,~:~ ordin,tlll eis non prxbere, fed a~ opp,ollturn, cum, "! id conril1~ens tit , ¢rgo datur deCretllIll Dei ab[~ . '. hM, &. de fal.'t-o '.i rca ali qua ,o.ndi~~, tanqu;l[l1cjf(;~ol>i.eaum. ,j~. : ~

VI/de obiter colligitur, quod la~ill~ Ceq. ~.rt:tc. cxpendc:tur, quod llullum ell filtut'lllU ccii}1ltJO.~ natum t:oucing:ens,quod nOLl aliqlliq a,:>{ol~tll[1 ie;: ha.bc:at I velI11ppona,t"),r~ione c;uius decretum ab,~

. iolutum

-::~); .

'%.f,

pifp.XX.

r~J~ etiarn jn Deo pofilll.a.t flam omne talc co~ diuOllitUm futurum [lIpponit cau[as inferiores de fe tlfe oedinaeas ad tale futurum qsantum eft de fe, &bwnc.orditlCllldcfa&ohabent, veili fit Iu·tUflJlll non dc.pcndcnd caufil inferioribusfed immediate a Deo, Ialrem habet de facto, & deterrni- . llat~ bane fCril.accm ) q~od pofira illa conditione iCCliJerCt) cum tamen lbnre jHa conditione poffet QpPOfi~llIll.flar. ,& poni,11 Deus voluiffer, quz ell denonunaeio cztrin{eca a rolunt;&te feu derermiJUti~.n, diuina proueniecs • V nde quod magis de ... ttrllllnetut ad calero reritarem ~ de fatio ei conue,

. M & t«ificatur in illo , alias propofirio illa de fa. .. ~o ~ determinate noueffet vera, nequefcienria , 51 crgo hane deterrninationem de faCto habet) etii fie determinatum decretum poftulare &; derermisure poteft • .

Artic. IT.

A.· & infallibilem cogno(cibjllu.ttm habeane , & hoc . ft.l.lfkit vt dicantur futura abfoluu cerro cogn-i'cibi!iaa Deo limplicirer &. ab(oluce, 11: reuenrur fafieri Authores ipfi Contra quos dilpuramus, t!rgo eadem ratione renenrur i Itt Am{1ores fat~l'i quod funuaconditiona.ta finr cerro cognofcibiha, non quia ex propria entirare {ya, & ex cacfis proximis fundenc talern certirudinern.fed ex decrero diuino, Confeq. pater quia decretum illud en medium dis futticientcoo iufallibillrarem rei decrerane vt {ubeft

. illi, &: eil a:edium ipfi Deo norum & euidens {pil que conuemens ad vtendum illo ; ergo habet Deus modum & viam ad cognofcendurn cerro & infalli ... biiirer ifla fmura.. Q90d decretum det [llfucien-

B tern infalhbilitatern negari non poref], tum quia in fuwris abfolutis cam participari ex diuino decrero Aurhores illi non neganc , a decreta enim habenr ~ quod !int firrnirer & determinate futura, rum qui~ decretum ipfurn in fe eft ornnino imrnutabile &:;; erernurn licer fit Jibecum,ergo irnmutabihrer tan~ gir res decreratas, ergores vt decrecate, Be: vt lub-

Ex his deducinn fecund;)m punaum Cupra p~. funt decreta, irnrnurabibracem & infalhoihcarern

. Iiturn ~ [cilicer , quod Deus haheaccerram habent • Anrcced, vera etiam conflaz e x dl.:lis

c:ogllltjoncm horum fururorum condirionalium ~ quantum ail id quod iup:)onir, r~il. dati hoc de~

& GtJod h~c cogniue non v irrualirer ) fed formali- cretum jn Deo circa talia. futura, oilcndimus enirn

/" ter fit in Deo • Hecfecunda pars eft contra Mag. ina, decreta non repugnare 0:0, ueque atiquarn

Nill13trt:te ~ quem ci.auimus arriculo precedenti ~ imperfediooern dlcereJedml.~jme dicere Deurn •.

qui dixit Deum habere horum fllwrorum cognirio & ad eius prouidennam conducere.dc amphus req,

nem virtualirer l feu erninenrer min forlnaliter, srr. oflendetm. furtl,a illa, neque ex Ie ~ neoue ex

quia cxiflimauir in forma' j cognieionc iHIlltl.m ah- C c:atlCis c-earis proximis habere c.rtuudinern &. de- •.

. qua[l1 inuolui irnperrednonem , quia putauir iudi- termirtaram verirarern , currie enirn vl ers ea.dem .

cn.m dependens in fui derermmarione sb ali qua r:n-ioquz in fututls abtoluris , de quibus id on~

conditione exrrrntecusponenda ~ irnporrare de fe .. dirnus wfrut preced.nr . Ergo ill manu Dei ell

jmre: tcctionern , '" flc Dee non poffe rribui for.. habercartam &formalem i1t)t.kiam de ealibusfu-

ll1ali,er ~ li:J vi rrua.i-er , eo modo quo cognirio turis habendo volunrarern & d.::c~emm circa de ..

ducurtiua , auttmperfeCta non pot~fl niti ,irruali. rerm.nanonem eorurn , NOD eft ergo cur id ue~

eer iUtribuj D-~{.. It3- habet torn r , conrrouerf 5 6. genlr . . ..-

§. 1-. iUdonnn eius poile'a Ioluernus , Prima ve- Srabil iro autem quod nee fit repugnans , Dec

'-0 f'~t's pouitur contra illos , q.1 Iicer ex paw n~i impoi!ibile Deo habere huiu[U1od.i decreta, & I;cr·

l~gno(Ct:nrjs nunquam J)~o trib,lerunt cogni- nrudinern talium futuro rum vt expiicarum eU I fie

tioncm c,)t1itr.5turalenl horum cond irionalium , id nJidum argumentum ad conclu dendurn ira dati

emrn ~rrn pem [:u~ abfurdam ~ ramen ex parte rei de facto, quia paiIitn 111 [acris litteris ) & in j·a..Jldii

cogt:it"t dlXerUil[ non dui cerrarn cognorcibilira- Pacribus cxprdsc dicirur Deum hzc futura co ..

rern , non lol'lm ·.?('~ntum tit ex; p3ILe tui (id euim gnofcere & przdic:re • Er quia l~ca Scripture 110~

~tiatllnl)~ admitumus) Ceq neque ratione decreti tiffima fUllr ~ & paifim ab Authoribus sflerunrur •

J)e"i, v~ J l:!:(Ji'" illud non ad nicrebanr , "e! qllia ill 0 ·n Bon opporret rnulrurn in h~ irIlmo,.ari. ~Icit1lr

s.dll\itfod!cebant fcil;:ntiam illam reddi noncondi- enirn I. Reg. ~3. cum Dauidctlet ill Ceila , &

non,HRl1 ito ahfO-Jutatn fimplici.er , quia innite- qll:rrerecur a Saul, quod confuluit Dominurn : Sj

bamr !lledio ab/oluto ~ i.ell d-crero diuino ab... tradent me vir: Cei/.i, &- 1',rOS qui fmftt9J fum in II1I111US

0!uto e"l parte Dei. HOiA.uthores retulimus art. Situl? Et al>:it Domitlrls : Trddtllt. Sic habet Vulga~

pD'Ced.. . ta noll:ra CU!US kCtioollmino rc:tinenda cfl, & [aL ..

r-;t1J~101flinflj pl'lma pars probarur. Lleet futur~ uanda. Nee ad alia opportet diuerter<: ex; P~ra~

jfla ~ondi~ionat:a Qon' fintcerto cogn()fcibilia <::1: phrafi Chaldaica, vel qlliQq'lid ali41d fir pr z:-cr

... "r~cWa. ratione fU~ e.ntitatis, ~ prout confide ran... VLJlgat:lOl. Re(ponfio ifra ell abloluta d~ dJt} f.,tu~

! .~t9.~~S pro~mlH:;, &crea:lS , cam~n prout rub ro rub conditione qua manti l1et DalliJ ~n illa vrbe~

~nt de~ Dei fll(lt cerw ,ognofcibilia , nOll &. ira Cllm certi::udine etia,m ex p;ln: ,. i tci~:l: ; ei:'

'. min.us qda"" fu~ura ab[oluta conctngentia , qu;e ex pon!·llm en l ~eo, na 01 ,?a;.',d, a,qi..i~:I: O<1H1U1Q

eua endtatc ) & caufis proximis non fundanr; cer· cc:rClfi.ca~us de IlIoeuen'tt,t,1p;I,de 1 JI~ .. '~ La' C,lLll ,

.. tafl\,&derermi!i"arl~lh'eritatel'l\, fed ind,:termi4 at1t~m cltraera: Oau,d .:ertifican.de r, ;;:J.. \'C 10·

>'. nata-Ill & comingenrem, Jieet yt fub[tlnt decreto luntJcneblt [c eiusc-:rtiwdo ex Pi:t:...' 1).:.1 c;):}:d ..

tliuilba.b(ol"l¢ decermiRauti quod fiant, c.cream centis, fed ex pa.rt..:: ip1ius rei cogniea. <k hlj'~~t:1t.

Certd Dei COptW bortJm !aturDrUIII

. jortntdiJer •

,QExA;XIV.

A

;:...r. COllflllel-";"t .• "de hoccertiticari "oIchae, ~Of a.y ~ ~ ~ 'Ii di Donll~

t. nUn illi ..-.nus erat, erao de ho(; re pan· .r b"

, ~r .111· 'd&nOll.$m I-

. 'nus, iea. vt ce rtum reJderet Dam ~, '.. di

. .pllu erGo Be: DOIT'in!lS deipla xe ("Ita cern cu, . ~.-

Dew habebae . Itcl11 S,1fliem.+. R,*p!us eft tJe_ "'~/tI_'4"

. ~e1 inu:OeiftJlli ~jrtS , iJ',Je fitlw declf'er~ ~lum!1fJ .! ...

Co_ • c- 1 c .. '" .. C.:1p .... Il~ID. I l. de qIUQUCdaatl4,lllS··

~f· £1: _ncr... - ''?'''/ b . ~I~ • 'd

'iHci~ut: 0t!!fl PdO.il4'/1i tid tfIItrn-, ne ~ ,,"am ~~' ex:~

!WI ~bJiftiMIem. no" ,opm NfO VII adJUtor~. Vbl ~ppo-o [liwt" ffi:8us .lIe cood~tlO~atUS t;:el'~ffim~ ~Qc::n ~U" filS" qUia fine vJla dJQIC~rlQq~). vel in Ca:~lto<llO= pooitur i lieu c e t1.tJ:Jl GUt!l (I rzcWI~a~r &IllS ~ [~~~ ~ IlC cDnn~J<l JtJccreqc Gum a)~,geUlS ers \'1ClnlS ,iicjClJt3. R~gUDl fl. 1'lotJUJgrmte.milli aat4s ~ neque. ~'Llis iJ'.gfeJielttar "d refit'ott ; . cm.iffimt enim tiutrtent ~ 'PefirtJ, VI ftquatlJini De&sen:U#J; vbi illafedu» -fiio & ~t.lerfio cordis, qll% rllb conditione pouirue ,'tertiillrn3clTe dectarauir. In Nouo Teit~mentQ JuberU! illi.14 ceie bre teflirnonium M~tth. I r. V& ~~ (;Iltu;i" ;m J. V& ubi setbjliuu , qUia ji ilJ Tyro &- ~)'do"\l fie f~~!l~f,~iffml."irhfles, qlM ull'obisfaif£ fom, 011111 in ,jll'1f> & &i/iClO p!frlileJJtiJftJ eg~dt'm. Er lnfra. <li!j4 fl

ill SQdni$ fl,i,u fl1zfem virtHte$, qu.& fa{j~ jum il~ tC (orr.e, ttlJ11jift~IJt vjqU( adb,:itu' diem "bi parricula Forte) dubi ... ~ri(Jjlem l~.jn denocar. neque ex parte p~fciemi~~ p.l.'l}L1ec.)( pJ.Ctt!t'ci [em;e, led more aoflro loqui'1Jt~

vel aJol"b:ndeuda.n nberi arbierij ll'tu~abdi(a(ern 1>

Vd a;.i expeudcndarn rei rpfius dldicultatem; lic;;u~ flti:tll cum dicit" Donunus Ioann. &' s, me jci!etis for-: jir/ll) &' p·.mem me.wtt fiiretfS: Ee P[al:n. 80. SlfJof'u ....

Ills lI1$aJ~dllT~t mJ ~ Ji l!riJu In vl.js meis s1m~illtJffet 7 pro.. ~ibtlo fofJit"n im~icM earulll bIH.ili4Jea vbi parricula Farflr~1I 0')0 d'4bfta!1ris a.rre5ium) fed operis dirfi-. colutern & magniru·1inem detignat, Ynde S .. Hit!~ roitr~)·tup(!r illcd Ierern. 2.6. NOlijithJr<lSircmiJ:JrJ;.

fla fDYte <lud~a!~t'l de. Il"lquit: verb.um Ilmbigl,uIfI f~jfii4J1" ~~'dt,m DtnnP'l1 wlli ~gTeft t:'o/tl41miT€ ,Jed Il.()jrro isq,mur IIffe,tu, vt ltierrJm!,JlilliJlir li.')'uetur arhjrril4i1'1. Et A .... g .. nItA. 37. in Ioannem e~plic.;ms verba.dicta Fmj1~ i,111 ~ PJtrtln meuln jut em ) lie a,it: ;.rl!:.:I1JrZil dICIt Forfi';<1, 'Pli dflJH~t, fed iiUfep4t. DUS'ZI,uio-rns vrrbum eli~11 d,citur ab h(Jmine t ~,j dubjt.t"~tl qUIll nefti~mc J ctHIJ, 1er~ ~1t~111Jl' l1 Del} vcrumll dubitatioltH) cum D~n uwit V1lqllCLIIU<lt) lila dll[ldl1tUmt ar'S~iwr iujideluJs) no" 0-. ptnPta dW!1IvaJ., Brgo, .lgno[cIt ,Augu~t 1:1 h~s flltU~, tis ':-O.llJl~~ona~ls ,ertlttldmeal; l.l1ucnm 1I1 [>eo c~, sno1to::eu.:e eLi fl.) dll';J,c de illis ;] ihli~ a,rere De~:n. Vi-. d~jld.tsdhdern :\ugUIt. luperPJalm.2.adJl!aver~, ba. l\je qlt .. ntlo ir"fc!1IUf Domil1u;~ ~ S.~r{'g. homil. 9. in Ezceh. ad iHa. "erba~ si frme,.l'el wfi auJl"llt~k c.

- fJell~l!~e e)\ AU§;llll:. habemus incliuari in hanc' PJtte. t1l. qu(_)d ta.l~ac_ondltionata futura ,.erutfime. fcilOtUt • N <WI IIll1b. de corre.&. & gr",tla cap. 8~ k,queos de his qlli nOli film: rapti a [)eo ne malitia, n,QtareteoruOl inC'tJlel~um, 6c inquit : ReJpmde~ 4flr:ft pnltmt~ clit jllos Deu~cum fiaelirer", '" pi<: veuerellt l' 111m l!!llc"M vifa;/llIilf~ pf'l'lCldis td)Jllit, He 1n1iltilHI1!UareC iIl!en~a("-': enrulfI)& ne pClio thclPei'et animas eorUm. VtTtutJ. ~~ 111 pOlc{fate non 'JIl{mit , ttn eortmt maid fUlura.1teflitluf. f'l eRlpe miJiI honiJrt, niJi pcmerfi{}i"u, iJtquc iu foniffi m~, ~ ~ S,i;d hi~ ~US lieet aff~ratur pro ilb fenttq..

PrlmePartis .

tia ab AurhQribl,ls qui _eiefendont rei entiam mediatt,~ nullo modo cogir J quia exprerse Ioquitur de futu .. tis ab[olll.tisJ Ilempe de i1Iisnulis ruturis , qu:t 'k

. f~ao cornireee iile, qui de [.l'~1 (IOU eft raptus"an .. requarn m~litia mutarer incellectum eins , cuPl

. pie viijerc:t~ El'pn;!5.us ramen hoc alifirm.a.ui~ Atl'" gU~;~, ~~b, ~e ~()I10.I~e~fcuera:lti~ cap.o. ,tbi ageoSi de 1. ';,"'!JS ~ Sidonijs rn'luit: Sed. HWfljutd ~fi!l~UR dum eti.t. Tyrip~ &- SidlJ.Wr talibrH 4[)ud fe v;ttuubP-t f({ttis credere JliJllJij[e, ItUt n-ed:/nrlJs UI)1I fllife ft fiertUl • lUI. els i,oft D,)";,w .ute1ietl~r, qlA,ld llctnri ejem mJg"" hwtzilitatis p.tmletJti~. ft in cis (afE .. ejent di~lI~g,!, ilia flgua virlllt~ r ManifdM ergo S. Aug .• dtnlttll: cerritudinem illius fururi codirionaci- nerape quo" creditur e(fcm Tyrij fi talia ligna. 'fiderenc. Be firnilicer in Iibrode lex quzf1ionj~us Paganorum ,

n jd~ll cpill. 4~. ~u~~.~. dicit s. Auguit.(luod i.u ~llt$ ..., lam teml'oribu!) il m zillS te)llpori~UJ qUI bus Efut1geltUTtJ "0" efl pr .cJUca~WI, t .. le S 8-';US in eills /lr &dw,nirmc f~turo, ,jle pr £fciebat qualcs wulri in eius corparali PI' i~felJri Ii fue. 1«JIt ~ qui II~C Juflilltttt ab Co 'J.I~r:uij credere l'oluerrmt . ~ Vbi etiarn Augu& maoifefte ponit horum I,;op:~ ... tionacorum fcientiam in Deo ~bfolute tY fimphck ter, ac proinde fonnalirer, & cum ornni perfc&io~ . ne ponen.la tiL ..

Gtteilllll huuc ip'um locum verfans irerum Au •. guft. in li9~Q de o.mo p,;::n::u(ranti~ cap. 9. &,con.. ferens cum eo quoJ dicitu r Matth. L t .dc Tynjs '" Sido!lijs,qill)j couuerterenre: :1 ~L1d eos Ghrirtus miracula facerer, cvlliglrinqe AU5uft. i!lalnfut~ rorurn cOnqiWnl::oruHl icienriam.fine pr~defhna. ..

~ tione Dei non elfe leu line decreto . Polr vaba. enirn nu~r rel ltl\ iQbij,ir fie Anguftinus: He'" pall-

10 poft,~ ellMIn lj~rn , & I)J c.ul.r14 qrMft. ~ ,mr~ m .. 1j1i4ftr fi tam illfideM!1 plen.!JIj tI),1I611t urr .... ntm Clmaf!~ prinr~bt!J f~[Ufl> tl,lJWf>cll1.lt e;s f't.~'!ic,m ms>j'it6 n~Uet.q!J[J~

flee verhis > 1}CC ,.il'4C<liH{itis ft'C,:4tU't:o~ tffe pr4d~utlt ~ 1l£( 'Mil de Tyro 6' Sydon~ 1101' poffwn'ts Illa~~ ~ (;)0 meJ:' I ,~g/lf{cimuj 4& cds c aufas pr,jd~fti1WtaWS I;~,; tr4Jic(.l r~~ ~ere jif1e quartUfJ..tUi_faru* tdteflll:im pr.£ltulnio ~U,.C .!It! feJpond.OYf.I~e dixi • Ergo f~re Tyrios cred\[uros ~

CIS prz.:licq_remr J ~ dccr<.:i:Um al1quod la.rens Del F,rc ine\)at, idque potius in cis cogno!citur, &e,c Jilis t(qhic argu,ncntum Augdl. ad corrigendum

feu decl~r:wdi.l.Ol iq ~u04 vnt\.lu(a!icer dixer;lt d,c

D oltnrbus in Iii)ro iU-31ex quzlbonum I q~ootlolutt: apparere ill,s cemporibus,in quihus prelci~bat ho-. l11!n'!s llO~ crcJiruros., 'lqod V'ldeJicC't ilk dicul\rur fine pr;;ei:Jdicio la~eQtis <;Qn~ltj Dei) a. quo (cu.to-, ntm hJC di(pomtur, vc:l pr:rmittitut". £t V'rgerur hoc etlam ex ip[o Al!gull in eodem libro de bon?,:.-, petieLrer, ca.p. 17 .vDi Contra Maflilienfes oil:cndlt .~de.Ol & perfeucranci~lU [eLl. initiutu & finem n~~ '" .. fir;e lalucis elf.: ex decrtto,&'prxde{lil1ation~ ~IS· :.c· tali eunlequellcia: ~folum ivitium fid~~~. rl!llffJ!", ':' j11Je1l'J perJeUl:l"llmum, fio>in. nrifh'a t-onflill4lil~ Oaje,. ~.' ' Dei MlIH_Or 1~~fj [''litem) 1lCque"1~b,~C'c~j' .4 o~,m.· . pmm noflrl1~ CI)~ilUJroo~s ~ VQltfiJtit~s.~ c£t~~ Vrt'o :~::.. . dare cemcedmJf, ctlln ab dJo Il1'iPelt~~l'rede1JUs file, d' .'

lid tpfa C~/ej'a cxboJttaliDneJJl-eoruM J' c~terlfra",~ ~:. ~ ..

~lIJia1WtlJ rb:finililJl1e trlkfij~o1tji tun :11tf&!ff1f1mii JYtf /

..4n ),'

. :~:,. :~.~~

. I~;I

, ?- i ~T:'\..c 1- di.p t X· . X -:

. _ ~ 1.1 _,. _ •

.

nonquodDeus lit dub'itariS;'aut igno rAnsemjnen~,~-' ter( idnon dicit', necconcederet Author- hie) fed: quia Deusiua eminenti cogmeione arringit cerroid quod nos dubirarine t aut;igltorantcr_. ;S01"O'-, vult Nauarrere , ergo ailignat Weo formalem certirudinern de his.condirionaris .modo.ramerr eminenti (infinite perfeCto vr pore druino) eincft"qu:£ nos velfelurn dubiramus , vel peniru!>ignorarims:. Ergo refta.t_affignarc quo-rnedin, vel 'qua ratione formaliDeus,iHamcet'timdinem formaIe01, licet perfeaione-fuaeminemem,habe-at. Si.ex vi ipforum obi-e&orum ante decretum, declinar in aduerta.rios, & ipram meram fcienriam mediarn panic , quam edam aduerfari] eminent! ffima, in Deo po~

B nunt] fapercomprehen(iuam Molina app ellar, ) Si ~oll: decretum] curiHud negat,&-jmperfettum dicic, nee III Deo dati? Aut Ii dat,ide fentit, quod nos, ergo debuiilet loqui vt! nos.lEquiQo~catio huius Authoris ex eoeiderur proceffiife,quod nO penitns viderur dilhnxiffe inter cognitiooem virrualem , fell cminente ex parte modicoguorcendi , leu ex parte: ipfius cegnQicentisJ& ex pane ipfius certitudinis,

, & obietli cogniri .. Primo modo cognitio diiCurfi~ ua , Y.g.,qu~jnnobjseftformaIiter, in Dec-tantum ell: virrualirer quia fine dncurfu Dens cognofciernodo alciori quam nos perditcurfirm . Sccnndo modo cporrerqued non folum virtualicer , led formaliter inDeo ponatur cognirio.quod enim nos in t;erto;&-dubiranter cognotcirnus, Deus_cog'l1o[-

C cit certo.fed formaliter cerro, non virtualirer, cer .. rieudocnimformalis perfe&io eft. Hoc fecundo modo eft fcientia conditionacorum in Deo.de q1.)i~ bus nos in certitudinem habernus , fed Deus cerci .. rudinem formalem liceteminennflirne perfeEtam . Aili.gnandum eft ergo medium forfilale"i~ quo ilia cognofcar , vel ante decretum.velpof], net: in hoc ell dare medium.

Soluu!1tUl' argwneHta. -

-E X duplici. cap. poHi.mt fieri argurnenra cQ~tra _ retolutiouern hucufque daram • Primo ad probandum de faeto non dari ralia decreta, C]uibus reddanrur illa futura cerro cogno(cibil ia Cafre omnia, fed it] (ul natura relinqui.ex qua Iolum habet indererrninationern & fallibilern cognofcibilirarem.Secundo ad probandu.ralia decreta de reefie inurilia & orioia , imo irnpofsibilia , fed ramen illis ablatis poiTe manere (cientiam in Deo de. his condinonans, qure eft fcienria media. , - 7 - Exprima ergo cap. arguitur , Primo, quia Aug~ fimpli titer l1eg~t hanc certitudinern in his futuns fed ad r u rnmurn cognofcibilirstem habere, &pro .. nunciari fllt II ra iuxta inferiorurn cautarnm dilpO:. Iltiollem _ N am in lib. de predcfl. Jalldoruni.?, cap. 14. explicans illud refhmonium: RdpWS ~fll1e wlllitia muisre: :f1tci!dtum C;ltS &c fie inquire Rife eft to/a [arga cur diEium- eft ,'z qfwmr.qr/.e fit" didum , raptus cfi lie maliu« 11110at'C'( ;J}rdlet1l1m etus , dic1:tmrjJ el!lm fr.ctllldum per/wia vit« h.llirls 1JIm _(eumdum pr.tfriemiam Dei ~ 11f; boc pr ~fCillit 1t./.~d flltUfum

Mrn rn m fIOU.

.:- I

,',

",.06 Qpa!n.XIV~ Primre Partis ·

tl~ err!)~~!lqumlij ~te". ~t",,1J~ _-foi;Pllarg!~ . .A paul0411t~ illa verba pl'2![J)ifer..tt dieens: ~l ~

UlM 1 lit tem~tiatmm {#btf4hetetpfinfl'10, poll q"'XJ prn4eflJi f!tl.411J fuwra, t{'lfo'Hrm jiltit, p«~lJtiI/'fffllU1fUl .

ptraturllJ eftet qui JfJd1IJtn'(I~ ,ltJ ~'!tj~ ,P~ !.~t .. (7". Nega{: ergo pntfcid ea furura ~ qu~ ~cfafi.Q.

'i~Qfecuoq~m 4ugllJt, llJl~ 'o'ellJ)]S ~~rlr: 11 ~ Il~n enmr, prefcienria [fit ab(o!ijr<l.;qualisreqUl."'!

e~(lgaifr~ata Dei .pflEfQct1C1a_ ~ qu~ \'tlqp e h' ,~ rjtur ~~ plmi ends, ve I i~cJicanda peccara. . , ._

r.cGgnici.o " [,ed [oJumqwd lUX'. ren~~la ~~ .AdJ~,ItlIJllrnlocj..lm1'efp. in primi$ opnmc dia

v1f~ por~rat iuqic.vr ~quocJ 'et:'~ conkftut,al~ ~q p'r~[~iel:).ti~ euscuaeor il ~qUQ4 pr~i~jtll~ non ,

q!li4 en.lteMl'4.u~lft,JII? r: de anHll~, &-elu50n.. Cl'lt aCl;oOlmodluq.o 1it;lJ;'llla {fQguirs, v~delic:edi

ein~ e:qgitaflS JlI!lm'P~13glaq~1ll~,~[pDn4jollem.. r~~rci~r 4JJiqlJi(j rub cQqditjot)e~ euacuabJt:utprt[4

~oodtnJm~ paruuI!lrllIDCanu alpgantur ,vel (g,l~~el)~i",ew.sG t'JOIl eric rub cOhditi(~nei~ ~mrr~[" ,

ulloturprop~er Pl?f~;tq~P~~~pQ.tur ~J1l'~u. fJtur 'J'.~uid ab(oj(t~~ ~ euacuatur IJ uonfuerirab-

~ fi ~4 vJuru ratJOWS peruen~Lfent , ,poll v~rla~ toJutt.SeclIndo diciCHr, quod euacuatar p~('l~n"

rOlDones qi~tJus hancp~i; re[po~fia-~ern l tan- ria Dei fiilluq futtwum nonern Ioqueado de ill!)

dem '{ubijcit. (bIi4 4und'l!{1t exjl14tJitur o11mipo pr~.f futuro [ecuQq.wn:{e, &,aoce omnedecrecurn , ric

(j.mYt, fr quodpr,,/citUf non erit ? ~lIoJ9 cnim rr,.. IS enim non eft pra:i~bik, fed C~ijfe¢tllrabile. Vc

ae dicit/It pr~ftirt jurururnt qUQd:rw~ etl juttJ(tIJ1I1 se,4 aurem {ubefl decrero Dei {ciri potcft,quia fecundiJ

fie eft, Q40d omnia cOlld.itiQnat~ 1100 ~rlillt, fed AUgHit. cirandurn artie, f<.:q.t';1dictHltur przfcit3

clfe<of t '6 cOo~ti9 .poneretar., Ergo e}[jJl3.nicur qu~ ~ pra-de ttinara. T errio dicimus, quod iQi ad

pr~icient~~-eQ~m~ ~ fie ~~~ de ilIjs,pr;r[denti~ litrerarn Aug.l.Q9uinur de [uturts,ab(glu'tis~quiaa.

non hill>e~. Ee a4,iqeIll<perti~et, quo~ S, Profpe~ ~cba~ iqiA,ugltlt.tiC(}l!ltra eandem :refpon4o'}~~ ?c:

dicit iI\ epifiol~ ;l4*uSUft. eandern.irnpugnans ~agiallorfl, ~ mlilrisprob~tpeccatn~Dn cqm~«aa

fd"p(m,iio*p1) qua:,etiam a Maffilienf¥>~dab.uu[' Deonon PLJhir~,'&'fil,;proqJt'pnel~ie~m exina»

~e PltUltlorum lii)er~i~e iuxta merira 'It!a:. pnf4 niri ,il quod p r3.::[~i[ltr non eric, {eil. fe~Q4ull] Yl.m ~

~ie~am.ur fUtl:l~fi "lu~rent'!Co.qtr~.quos ~flt Pro- &racionemprre[cienrj:r: abfolure qu~14 c"?'lultlcur

fPcr. Pt-tt~rita 'q~ 1IQtJ '~aflt ~ jiuur4 ~ fJfI~ l1Dr1 (tmt ad puniendum &; iudicandum , tali~ erum przf ..

j'ut1lT.1 cotlftngum ) ~quupu4.iIIGf ~bfurdiJq,;s gene~ cientiadebec dfe (ktebus de faCto futHris~:aut ra ..

fe~ & 1%1111 dge,ula prI;JGlldfrItU,~ <,!,pr~fliM ~If 'lIit~ tionem fucuri habencib~~J~if;qq'gq ijqt panibilia,

JUJlt ~- , , " - Si aurern def~ao flltUranQnr~Dt ~ exinanitur ~;UlS

R~. adprim.uml~1ll Augufbregaretulll Ptt- n,' pr~((;ient1a ad puniendum ~ lu4iabl<iu~ ~qlllfi~ fcienti~~a~folll~ ex pane Qb~ai Wins no.q \rl qua: Iolum futurarefpicie, qu~ vere ~~Qt ,-le~ que

cGndi~a~rq ~ ~~ eoir~lPrzfci~tj~1ll ratione punrbili a [Ut:l r, non qll<e nuroqua.ll\ e runt . DIces.

ceius Deu$ '?e\ putWu, vel premiez, <hc~nt ~Ilir:q AugulL probat Deurn non punire peccata, non

$l;mipel-~~laui,punlr.i aliquem, y.;l iud~car~ ,aut il~ c;oinm~Ffa ,led qUa! Iub conditione tim~ta. ~~a.nt,,,

li d~ribendiciumintuitq',~orqm~q~ quisM.tU'u~ quiafi przfcicur id quod non erit ,?r~n;~~a~

pr:a:uideQatllt ~ ,~~t~m Augufi: .exmeriris, eximauitur , fi ergo loqueremrdltpra:[(;ieuOl_lU..

qUl£de fafto fllWra. ~ol1, fu,nt ~ neein rerum natura. dicanua feu punit.!ua)& QUllabrolute~pete;ret.prln ..

pofiea ~l~9.~~nl [ndicari t de.his alltemqult quis fa~ cipium, & probarer idem per idem~Re[p . .Aug.ufr.

eerec ~ ";4etet~ negar habere Deull'l przlcienriam non Ioqui in .illo aareced. lli~ 4e pr~r£ie~rta <lbf~

id e{l.w.(oluc=!tn fc;ien,qam '1u~is, requiritur ad ha- lata feu ql1xdHut~rorlllD ab Colutorum ) ~ll<t ."t1~

heftdumiudicium pl~rniandi, vel P\ln~t:ndi,At vero queexinanimr , fiqllOd pra&itur non ertt . Nos,

ftieJltiattl nolil, aiJfoJutam e~ parte obiecti, fed con- sucem reddi .nus rat i onein cu r 1 oq l\ atur qe p~(.

dition3~Aualis lumirnr [~cund.um iodinatioj1c I ' cienria ab: 01uta,[cll.qnia [oquitur 4eprrfqeIl~!~re

& difpo(it~onern cauf~rum inferiorum J\ugufl:in. quifira ad puniendurn, quaii 1i~ pro4e~ t\uS,. it rIla

nOOn neg~t2 quia hO,?in'luit didum fuiffe [~~dllmi p~ccMa fun (pllnibiIia),e'q~o ref8il;i deh,~nr a. r~["

pericula vita:: l:tuius,lq eil.fe~un4um c~u(~~l1:erio: penna puniriua [e~..ld puniendum requifica ~ha:c

reslqua! perrment ad pericula v~ta! huius; hie tame D aurern debet effe prefcienria aQlo\uta'~ q~ .. ab[~

ordo caufarum infet~orum, et'1am ad eitec;1usu@n lure~ &dc _facto Punlt, ~xiQanitqn~ute'l1 h;J:c fi id

de f48o, futuros , fed fub cOl1diqone , ex decreto quod pr<e[~jtL{r non, cri~_ ... : A,ct J~~rI.l' ?ro(peri eo~

Dei deftendit, & abeo fiabilitus ell:. l;aque hoc. 9cm mudo dicimus, C]uod, ilia. <;aq .. iition~t4 ~ge ..

non negat Augufi.qwa.ecfi affirmetho,: dictum bantllr flltur~ a Semipelagiatlis 1 qUIa,~ngebautur

elft re~duo;t p~ncula'vi~a: huius , ,.cenc'qllod in vt iUrticientia a.d puniriqnelTI, (}1qd, r~4efa nOll

cau~s illis pcril;:nla raliafint ~ & "l~Qd jLix~ iI1a: erac, & fic nou.o .1b{imUtatis ge~ere' fil,m,ra I ,q~

pe ri~1l1~ ll11ilta [cql:l.~ rentuf nl~l~, n, Ii D,:_us l~p e.- QQ.!l (uo t tuwra COllfi ngun, c ~ q lli~ e~qelll i ll,i~ awi ..

diret~Pt'OP'tet permulionem dUIJ,nam p~tlC~lts ~,Ih~ l:mul1c, qtl;I; abfolutisfuturis J [cil,. quod, p~q~bilia __

adiunC4ti1 in ta,libus,vel taU bus occaU:()ni~us,am- fint, CLlm ra,lIlen vere tali~ fumra" n,on !lnt., <k!.,od :.".;'

t;>igendu~ ~on e(l. Sedhoc tOtt~m ex 4i(pofitione vera. co, gnor~~I~rur non Vt fu~ura.,' fi.1nplic~t >M,L, ';,":,~,

diuina fie ordinan.[e, vel perl),1~qel'lte Il.la p~ricula, rub IlIa conq~tlone J Augutlm. Q~net.1.t )vt'c~' :~

intelligendu~, efl: rr~~iri, t n~que hoc ~~ufl. ibi alijs loci~ pa"tuit . ' " ",~' , ~<

ne.gat ~ lieet nonex:..rhcet qUl~ folull1,lnten~bat ' SecrlfJd,,4rguit~ quia d.~reta, ilt~conditionata ~ <

repc1lere iJlutIl errO~m i1%ieticortlm, quod ex his, , funt impqfe?ta etja01 ti' e;i part.b' nt~ p~nantur·, ;'~

~~ aliquis comittCRt fi vil.lerct:J' iu!iliClltllt' , v~ , ~t ,~follit~ ~ d~m.01~o·lex parte Obl~ foluny "-, )1"'-'" c'"

fine ,.,,', ,

, ' ,

''\\!:_, ): ~

,fintconditionata, ergo non (unt pouenda inDee ~ ,t\ntec,prob.q ui a impe rIeCtio eorum oonlht ) cum '1llia carenrexccurione , nun quia circa infirrit'<ls rerum combinat iones vagOltlrur fine vllo dererrninaro fine. Qgod enim careaur ex.ecutione'conftat

, curarnaueat tu[pen{a execntio"onditione non pn .. , riticaril' Q!l od v e ro hoc fit impe rfedio pater.qui a. execurio eft vlr imurn complcmeutumj Sc perfdtio iudicijpradici & gubernniui.ordiuacur enimpratticumiudicium ad exccutionern , ficue Ipeculafli,uum ad folarn veriratern, illud arne decretum condi.ionarum non rc::(picitmctam. fpeculacionern,. &pofiibiJitace:m obiedi, fie enirn hbero decrero non indigerer,e rgo ell praClicum, & ramen deficit

ab execu n one • ergo intra limites practici decreri dl:irnperfecturn & Je~.,;iens) &: confequenrer non e1t in Deo formaliter , led ad Iiimmum virtualicer ~ & hoc modo edam erirtcienna de cendrtionatis ~

qua: didum decretum Iequirur • QgoJ vera verlemur circa infinicas cornbinanones, pater J quia

, OlIO ell maior ratio, cur Deus habeat decretum circaea qua: non erunt de fa.cto, jed poQ:jbiJii. manem, & uebis reuelauir , quam de alijsmnlris quse 'non reuelar.nec ordinern meum ad hocvniuerfirrn, &adhuncfiatum rerum qui QU!lC eft, ted edam de

reliquis omnibus.poliibihbus poreft Deus velle Icire quid accidcrec 10 tali, vel ta.li ordine rerum, &; conlequenrer habebir dec rerumde calibus tucuris ,

& fie infinitum. Hoc au rem conueniens eft, CJuia .jdeonegacS.Thom.{upr,q,i. arr. 4. non polTl!,fierl infiniuuu numero a O~O, quia inrinitum non potell. cadere Iub cert a inrenuone age ntis. ergo neqj , decrera de ilhs rnfinins combinanonibus poffiml:

cadere fub ccrca ifKemiolle decemcntis.ergo talia decreta infinira pouere mconuenieus eft. .

. COlif· quia taria 4ecrecaideo ponuntur rt prius

{cia, Deus- quid faCl:ura tlr [loHra volunras , quam decerna. de taao qurd fa(it(, v, ~. vt pTlUS Icrar W

~ Tyrij , vitis mi racuhs ('hrilti conuertentur , quam quod deccrnar vade ticto conuerranrur , red vt Deus decernar & ve!Jt de faQu quod conuertanrur fupern.ie indiger iCi re qutJd tub (ali,'ld call condinone pofiri conuerientur , quia eriicacia di--uin.r grc:ri::e de fado aIiq,-lld operans , non inJicCt, nee e:tpdl:ar aliquid ex p3.rl"e no: lri vr opererur.ied ex.

,fc uabet erncaciam ad ~~~ie!:d,Llm de fad-o. Fru- D ftJ a ergo decreta ii ia condirionaca habet cum ab

his nnrnme depcndeat qUldL}uid de [aCto opcrarur. Qwd fi dil;:amf Deum de.ct:tnere fLIb I;Qdicione da

r~ ,u'un <luxilium eflic~ luponatur ilIa condiril? "j (lend, l11jra~ola, & non aJitt;t, tunc eric depend~n.--

ria. eX- p4ne ettic:a.ci'i auxilij ab ilIa condi:ionc,guia ioJuln 4ependenrer ab jlla operabitu~} quod dl di-

c,_ cere DCl-111f ejpetlarc ali quid elr.tra ie [at(em vt C04

~~iOll<;i'S,vt t:ius auxibu!1l efucJ.x dctur,

~ .. w~cga~do a.nte-c. AQprimamprobat.di~irur :-:;~JlQnelfei[1-lper_(ecttlm ,lecrewm qn9d caret excell-

, _c·(ioucvlti~a iF~>5.:.eU~lltlls.(en e~cau~ t durnmQdo '111oncari:at al\qu~1 orJ!I\atlO~e.mfcn?ru~ caur~'''-rumad cah:r.l (""flo.. ciunll, &:: dutennlLlatlOne dl~ tJinaconcurrencil p,oliratali conditione) \'t vcrt-

:'. .:~

,

- "

A. us illa determinru;a- & ceres fit .. Curi •. "e~o die,"; . . cwr quod carere, feu deficere $ executione. dl

, illlperfefrio lAtra limires pra~ iudicij & decreei Req,1 quod deficere ab ex ecunone ex alrqua im .. ' potentia.Iiue eil(':Cl~titla,fiLte-direaiua dt imperfe .. aio , .Iulpendere autern execationem non ex deteitll potenrie exeqnentis, vel dirigenris.fed ex- ali~ quo (pecia.li,vel Inperiori' fine 1.100 ell irpperftl&id iudici j praetici 1 imo perfeCho ,regiminis ha¢ p~tit~ ,yt aliqua -quandoque rl1lpenctl_ntur ab executione eropter~liquem parpicularern finem }qu~ tam.cIl lub condnrone ahqua eranr decrerara fieri , & infallibilirerfiereuc, Iicur fuir decietumquod 11 AQ,i nonpeccarer , fih; qui nafcerennrr.h a berenr luftitiam originaJelIl~ ramen noc carer execuno: lC_;&:

B· en deoreturn quod quicumquc moriarur in~.:cca. .. to rnortali danetur ,& [1 D.l}ttrus morererur In i;.I3. negarioue darnnarctur , & ramen id nan, fuic executioni mandatum. Et ill vniuertum ea, "-iU<£ pertinenz ad tOJam volunrarero Oe i anccccdencem iunt volita inefticsciter & cundirionzce.quoad caecum nee ramen eft neganda itiavoluutas ill Deo.vt uon negat D. Thorn: habet enim.Ialrern aJKp~l}l dfeetuffi_, id ell.ordinare camas ad raiern eftedum, li .. cet non veli; produ,~ioa~meorum de tid,," Quare negarnus quod execurio aiicun.s e. .ent.is :'D-Io. lure'& nude {ul1]jJra fir temper dl" pcdU.:tiul1.r: iudici; practici & gubernariur, .ied.vt ccmmenurra.a fi- ' oi pnacipali gubernaoj:, .,ollmipus circun~~amijS'

& caufis arccnriscAliquando enimconuenir vt, ali .. qua decernantur , & derermineutur Uantea.liqim Hatu J & Iecundum generales condiciones', I quzi ,

arcenro alio llatu, vel circunflannjs l & !ine p[in~: _ cipali non conuenic tieri; de quo v~otell:, D. ' Tn.r.p.q.r e.arr.e.S; i& (ll+ de.vetlt. arr.a.vbi agic dt: voluntate Dei anrecedence & confequenre,

&: ramen voluntatern Dei ancecedeurern pe rririe re

ad voluntatem bcneplaciri.qugproprre en in Dec, docet ibi art. j. _ .Y

.Ail feC1ln~<Jm probatiol1em de infinitis cornbinanonibus & decreris, dicendum ell, nobis iolum conflare de ilhs qlliJ: diuina Scriprura reuelanre didici .. n1lls,&illa{\njrafollt. 1:;>ealijscollicd:ur:miPOrfiJ[lilllS quod Ialtern habuerir decreta de illis , qll,X.

ad prouidentia huius vniuerfi aliquo modo p.J\f;:nr. conducere, &'CLlIIl his aliquarn connexionem , vel ordinem habere, Iicez reuelata nobis non tint in

particulari , fed Jolum in communi , prout Icimus prvuid~ntiam P,i e(fe p..:: rfediffimarn, & Gc iila omflla prolpiccrc & decernerc: debet,gn::t q,lOquO modo conducunt ad l'ins p,=rfeai::m~ m vel coonexionero Be 0rdinem habent eua) hiS qllX p~()uila funt. Dt reJiq'-lis 2u:e qux pcttinenc l,i pure po;fi_Q.bilia,nec; omnil1o ha.bent orJinem cum his q~P~ ad hoc vniuer!um lp~aa[]t,& prGlUldentl~tll J)ei,pror filS nobis non (:onltar:.tn Deus habuedt d;:cremm·

,circa condiriona:am eorum futuri."ionetn, <in nOll Necenim ell: ea.dem rariJ de l1H~ & d~ iliis. Nam de illis qure omnlt:1o volnit tub mera pnrsibliltilte' remanere, nee ,,116 ordinem ad ha:c futnr;l, qll::r de fiClo rl1Dt habent, non apparet rario c~r volue~'i':

Mmmm ~ DQUs

c

Qp~ I.L XIV.

4,

Deus de illis decernere aJiquid =»;,''fifi t.an~m pet" 1il00um nega ~ On1:>, q niOi alh!! d~ ilv$ _yolUlt d~ te~: rninattr, fed ful? Lo14Pllilibtl1:ai:C cou.<>!ude,reJovtra.

<Jue conringenrie partem "lbrn3Jl.S, pol1il~!l~~ .tt

ita S,TbQ. 1. p~~, q();tJ1. 19, a.rt.9·~ ~ . dim. Qrl{J4 li(~uti~etl (ff.us log mfc.rt, gtfmc Pe1fJJ1J." nOlI tamm J'ul t

MJ$i' bot1l1l1J. E t in 1. dlft. 47· q~ lll. art, r, ad 1''' lnq.u~: 9J!pdin P'(Jtrj1l11t. DeJ,111u!;4fu~~ ~ qu" modo n~c

'J!61i111 tll1Jt ~ 1Il!.C lnma; erg? C1r~~ muL~a~l habuit pt'lJs!:Iccrcta !!' ita quod llia relNa~~t VO.lita ~tl~

fUb cOnditiQne. 4-Hero fuppotico ~~,derenUl'"

JlaIllt aJiqua de "fatto fa~er¢ q~ {~it r,erciqeut ~~ hOCY!liu~r[um, ~ voluir fimilirer' ltt~ ha?Fe ~li ...

guem ordinem " v~1 ~onnex.~o~m:c~ 1~u1tis ~ 911;t4C~ider('n~. tali, ~~l t~ COl1dltlOnepQfi~~ . ~ B percinUlt ad D~l pt?uJdenn<l,;n, vt CI:1;l1Il de 11J,lS ~ectrl1<:rct &. p.romde,rct quantum a.~ ,du<l, _fpl~

.. & quo~ nun effenr de taB:oJ & quod ralr conditio,

Y' e pofita e(ft'nt;quia ad id incliuabanrur ill~ (auf~~

,llud ramen ce rru m el] I quodfi D.~ us cerro voluit f~ited<:term~natam fu~uritiom:m eorurn , qua: ad

alios QrdineS r'e rurn perririebanr 10 dcbuit de ilhs decernere.Nectunc fequhur illudin couueniens lJ.:' i.nfinitl non poflunr cadere fub cerra meeotione a':" Semis, qUIa Ij,cct!l0~"poffillt cadere (ub cerra ~,Q~ <cot/one operandi illafimul , & per modum vmus eainen fiq1Ui,_& vnico iptuitu ki~n.~)eQ qnodfcien

tia rrahic res ad in't(~llefuml modo inrenricnali, & intelliSJbilt ~ quse ~luraper qmd~r:t,l vniusporefl v';' ~cointui,tu 'vid.er~~ &, ~mlequ~X?tedn(j~i~a,\~i:\, C, ,1:Wt' ~nte~~e~I,l.$ 4i,iUill;ls [pe~l..e. 'S0nllen~enre IIl.a, hifini.ta1fcii ,=,ffentia fua,& IUtnl11~ Infin~~aJ& 6, v~ ..

dec ~nia ~o1libjlilTai~o inmicu , &:. in~!1it~S ~o,r;uatlOnes.~r,ota zterrutate fururas. At vere.optraii lntliiit<1; ad, ex:tra n,on c,n facere illa n. contenra 1\J ~hqtxO alio , {din fe ipfis, &. fie vel fierene {uccei!.iuc, &. hoc'non.quia infinirum en imperran ..

£h,iie pet numerationern ~ (uccdfiotiCm fillitor~; ... Vil6erendi~ul, & tunc in fini,t as mulurudmu c~ careat fi nc in re)a.d nihil deccrminarum potdl Iertiire,&' ftc neque tub cerrainrentione fetl,fine ad ex<-

tra cane re ~quod d~ non dari J ri' D~\) decrewm pro-;oultl<.lum itlhHit:r: mukitudinis)qui,a. non potelt ad terrunl & deierrrtin~tu!U hnem' reduci excra Deli. potell camen dari decretum n9d vt fi:mt Iill1ul, fed ~ircil vn,u1nqu~ddqfiue ·dlUiflumquia. fini,[ufim elll, D 4J.i!c·erllendo qUI .cret, qt.r.£ tamen QtriOIJ 10111 .. ex parte Dei in ~ad(J;'u: cogno{c'end,i ~tt1ngun,tur • '

. Ai( conf. rel p. lila d.ecrer2 condltlona.t.i e;.; parte

obie8:i aon ad hoc ponuntubvt ex liEs :l.,liquam ef': (icaciam. rum at gratia, qi1:t per, abioltt~l d\!~reta.. datur a Dco de faao, fedvt vem:ites ahqu::r III ra· . iione futuntionis acCipiant d~te"rU1[l1ationetn pro' {btu conditionato iHe t:nitn fiatus nOQ confiderat r~m tub pura r aiione pouibilitatisl led vt otditla~, . tam ad fut uricioncm) &Ji toWs coridi tio pOnatllt v1: de taCto'fUlUraIIl, ~ Et rur[us adhuc fub ilia condi~ tiot\t: non habet [emp~r ~ete rminarionem certam .. &. infa'\\ibilc.rn ex vifolius cqndir.ionis J quiacoh4' \i.ogeos ~ indltft;reris eft, nee ex.l{olis cauus crea4 • ti~ , ql.UCl fallibiles fuut. Recurrendum ergo eft,

\ -~ . . ~ '\ ~. . - .. .

PrimsePartis 41

;

1 ,I

I

ad determinarionem diuinarn i yt cerra &; infatl~ bills vericas ittis conditionatis conueniat . NOll '~m.uenit aurern n';anere peum line infallibili , .&: ~et~rm~n3t.a cognuione i Itorum ""tulP qu,i.a lXpill$

. eil- opponet reuelari ~ vr ex locis .'i);riptllr;t" l' Jd~mus ;tu1l1 qui!! I'd perfe¢b,m prouidenciam penh q~c 1\10n(0'1u~ ea l~jr¢' q~~e faCl:oc~en.ient. fed ~11111ta explorare qux cum his connexionemhabet &. acciderenr Ii ahqua conditio ponererur , Effct autem mconuerueus Deuru 1ft'! explicate fiD~ ccrtintdi'ne, &: d~[eqllin;lta vericare cum pofiit il .. lam habere per tirurn decretum ~ & couucruat fie habere ~ quia eriam de illa lo~l.iimr ~ reuelat , "non fine cerruudine ,

.. Tertio df.,guit. ex vaeq, h~~dirp. 67. cap, +! Quia decretum diuinum liberum folurn a.ddlt [upta ,.C ... Ientiam Iumptam Iecundum fe .rcfpectum ra,cio~i$ non fundatum in \pfa diuina etlenria, er-go in eftc;-.t au iell obiecto volico. Maior el] cerra, & proban ... da a nobis inf.circaqusefi. 19. quia. alias poffet ali .. quid reale abefTe a Deo ~ eu liberum decretum pof .. tit non ene. Minor l'i:ro probacur.na-n fundamen ... nun ilhusrefpe€\~ rO\tio.u{s non po,t~a effe iplaell t~ta,s~iuiqa,qua [e£u!\d~m.le ~(t iinrnutahilis, ergQ ~ttea:usin:dei(,;.utu~) &i1cex~o~:..s.o,q res aliqua tutt\ra, eft ~ iudicacur Pea conuenire illud deere .. tum ~ . ergo vb.i fUtut'iti,o nqn (eqi.Jlcur Iicu: ui conWtionat~s, non.remauet fuq~,n.<.:n.tum f!'0n.;n,dt~~ .. lam rel~ttUtn rariorus , Sed quia re I ~);)flqeri pa,.. ~e{tquo4 relacio ranonis nO,l, etl n.;:;,;el[(,quod ed gat realem mutarionern in, zermaio vci fundarnen .. ~o» Iedpo[l;ft conuemre 101mn. ex hoc quod r~ja;j .. ~e:co.~lPH:UI' hoc ad i!ad,l~cet nihil reale J,1. eo quod en terminus tal is rela.iouis pona.ur a Deo.q.ua re iatio ranonis Qf,)fi exigi!; tcrnu.uun rqknl. COl1tra inltarur , quia vel jib, relauo ranonrs dura". fell conuenic ill <etctllum.Deo1 vel Iolum vfque ad tem. pus,quo co.i.ritio elect iil\Jl":.ld.l, Si pn, H.,.Jdl,¢(60 Deuspredetinir vr talis dfe.5ius nat, 00'1 1',J1UiH Ci : ponatur ralis condiric.tah tempore.fed eua.n ~oft illud, quod cit abuirdum . Sl Iecundum, e rg0 c)P~ portec quod in aliquo excremoru:n fiat aliq,l<l mo."; tatto.) .:.: iU~ rt'lati,) non "OllueOla.;: , n;Hll;~tellli:l . eodem modo p.:rman.tmibus, (empercon;icniret, (eJ non fi,c muwio iii cre~tll7'a,qllia etf ..;ctlls'ille ell condlCiullatus,&:non In Ie luurahis, irgo,in J)eo~ ,

CopI quia ideo:lcienria hor<.lll1 COndl(ionaw"; rllm ponicur in Ow ~ quia. pertiller a.:J maxIU1"un. . cius perfcdiom:m"nec fol.ulU.atldit fupr.lciemiam pollibilium denominacione eirnnleca, qua: potcff:' oib,dTe ~ Cci:!ncia Dei ~ fl.Cqt fdencia \lillOilis, qu.u addirex pa..rte tenuinatioQis··ob.iedi p'bcf~n,iam,' eius in re; at vero iA fututis'l;onditionaris non da~

t~r 1?lad~no'_Dinati,o ex. trin(eca1f:xpart, t ... e.rmin~ , tlOillS OblC6b , quam Cuper a.ddat ad '. fti~nriam ,.:' fimrljcisitlte.llige~ti~, cum r~ v,era; cieq~~uiut',a' , '.' fi,nt,neque exll1entla.m)~ut ll1Ut3;t!pllem ahqUam Ill.' [e,~abc~nf,ergocognitio,.eorunj,!ifYcompetitDeo '~'. 111ft ranone J:I~rfe_aio~is ,in {Eie.ndo1n,on ,:er'~ f~lunl:f\~ ratIone addltloolS allclUlw d~t1omlnanoms !IX· <' :{

t~in( ,ere ~ ficut. ratio, Uituiti~'$$, ~ V~?ltiS. Ergo, (

~'> no!! 'c ... ~

"L" . .~ ; _

• 1~~.f~