I; .

Q v AE S T lOSE P TIM A; DE INFINITATE DEI,

f; Infinirate Dej,t&qrl1& D.Thom. ra,c;jte omnern modllm infiniratis ad infinitetern elleQtlll,leu fubflanttx.& qaantiratis reducir.S; de his agir in hac q'l~l1. Ni infiniras refpefrina,reu relanoms Iolum coniiflir ill eo quod aliquid infinitum ref, piciarur ao ;1Iio,J"ue vt principium, i quo eft, Iiue vr obiedum.feu terminus, ad que m e/l,qliia relario non hsber pe rfedj~:lM.cm ILlam,fiuc H1 !lnnate ill, aur Ii mieacionem aliunde.quam ex tundsmcnro.vet terrnino, & tic in.i niras iila qUT a relatione pr:r{upponirur,vel attingunr.eft infinitas (llbllantIx, vel qu,,(n(lratis.Ql~ v«rQ quah,as porlit eriarn.irnaginari infinira , id vel reducitur ad infiuirarcm e(remix', vcI"luantitacis, quia li qualitas ell infinira in actu.lhtare .feu intenfione formz perrinerquaii ad ip[~111 e/fC:!lClam rei Ii in €xrcnlio-ue ad plura perriner ad modum quanritatis ,

Jgitur in arricul. I. ioquirir Diuus Thomas vtrum Dens tit iqfioit4s,non dererrninate in hoc) vel illo artriburo, puta fapienti;e, vel pcrenrrz, &e. fed abrohw:: (Cl,:undum infinirarem nature, vel ejfenrix,infinitas enirn attribqtorum vel rUOlirur radicalirer a natura, emus Iunr artrihuta , vel forrualirer ab ubiecro, circa quod verl~rur,~ ex [flh~ra,quam habenr. Infiniras autem [pilus eKe-nth: Iumitur penes exclutionern rerrninorum effenrialrum, quz merapnytice Iunt geaus,& differentia, phylic2 vero matcl1a,oSc; forma, vel loco materia: fu-

~~m. - .. .

. Slipponit S. D. quod ornnes Philo (ophi antiqui arrribuerunr prima principio infinitarern . Sed quia ~liqui dixenuu: prirnum principiurn effe aliquid ruareriate.confequencer atrribuerunt Deo jnfinltltenl marerialem, qlUt imperfectionern dicit.quia materia perficirur per formam, fine forma vero pr1111tUr perfectione.Sc ide£. finiras mate ri~, quz-el] per fJ rmam dicit perfeti:ioI1e111, infinitas vero pel' priuazionern [orm<? dicir irnper .. itioQem. Ii, contra vero forma per receptionem in materia. irnperficitur > per icgrcgadonem vero ab Ilia perfectior redditur.Sc fie infinitas forme arnaceria conducir ad l).:rfcdionem. Inter omilt:S autem formas df, ell: afrijaliilimu[}), & maxime formale .vude cum Deus fi( etfc irreceprum 10 alto .neceffe ell, quod tit in 11 .. pitum in rarrone formz,& ~aus maxirne formalis . De vi huius rarionis , quia explicarione indiget {brim agemus .

Inftcundo .crt, Qftendit D. Thorn. nullarn rem efie infiniram timpljcit~r {ecundurn etlenriam nif Deum . Ni materia li efi mfimca folum ell: iQfinita in potentia non in aciu, in actu cnirn {cmp~r exifhr tub aliqua forma J rnfinirurn aurem in porenria (olum efl infinitum Iecuudurn quid. Forma. aurem 11 en recepca in materia rnanifclle efi Iinira per ip[am receprionem . Si aurern eJl extra macedam lubli:1ens , vel recipit ipfum eire) vel non, Si re(:ipiretfe habebir etle finitum.quia receptnrn ; e Ifen ria au-rem ipta fecundurn fe, & line erfe Iolum erice infinira Iecundurn quid.quia in pczenria fe habet ad efle . Si sutem habet eft"C: non receprum, efl Deus,&: fie lolus Deus ellex omni parte infinitusin elTe. Vis huius ratronis ell connexa cum ratione prsecedentis articuli, &; lie Iimul cum in illa explanabirur (equenti dilpurarione .

In.tl"llwlo ;.& 4. exclufa :i crearuris infinirare recundurn efleutiam.excludit infiniratem fecundum quantitatem,~~e co~tinll:l.rn qua: ell infiniras rnagnirudinis.fiue dlrcretam~ qUJ! ell infil1i(as nurneri , Et in art. l' ~xcludlt inf ntturn in aEtu fecundum magmrudinern tam a corpore naturali.quia infiniras repugnat .. mobiliratr, 9.uam a corpore marhemarico.qnia hoc non poretl inueniri in re nift fuoiedatqm in aliquo corpore natUt~.It.ltl art. aurern + excludir intinirum in aetu fecundurn numerura tam per [e, quam per accidens.quia infiniras repugnat curcumqne (peciei nurneri , Ieu mulrirudinis, & dererminari inrenrioni producenris ipfnrn . ~as rationes tam circa infinirum magnitudinis.qnam multitudiuis examinauimus qua:'(t. 15 ,PhyGcor.

DISPY ..

Difp.VII.

DIS P V T A"T I 0

VU.

De il1finitdte DitJin~ f§tmU.

~---------------------- -----------

ARTICVLVS

v N 1 C V S.

.An funtlttmtntum illfinit.ttis per effenri4m reEte fit affig,nallllll a D. T hom.

'D Vplex ratio , feu fundarnenrurn a.ffignatur a.

D, Tho pro infin irate eJ1encialt ~l"Imam ex carentia terrninorum , quibus f:j rrna finirer modo phyfico.fctlicet per receprione in .nareria , vd_rer ordinern ad illam. Sccuntium , ex ca renn a rerrrunorum, quibus res aliqua finitur , & lirnitacur modo metapbytico.rcihcer ex: deteCl:ll gencris,& differetie.qui Iunt termini Iirniraares me,aphYlice e:1Teotiam.Sc hanc cradir D.Thom.I.contrag,cap·4,· & fupponitur hie tradi .. a j D, Tho IUP ra qu~i~,) arr,

S. dum oflendic Deum non pofle poni in aliquo genere, vel !reci!;!, & Iic iublaris rerrninis meraphyficalibus.tolum reltabar toll ere rerminos phyi1cos~

qui ad inuicem Ie liinirant , Icilicer forma pa rnateriarn.Sc materia per formam.

Vt autem rariones D. Thorn. in fanna ponanrur, & inflanrie cotra rllas facilius ioluantur ,lolum opor- C tet Iupponere qui Iinr termiui fini.:;ntes,feu.{imica-

res eflemiam aliquam.Ieu ltobfl:andanl • ~x lllorw~ enim exclutione conltabn infinira s alicll1US fubll:a-

tie. Et prater terminos metaphyiicos , tcilicet genus,& differ~ntiam,quibus res aliqua nrnicatur, & dete rminarur ad cerram Ipeciem collar term.In?s phyiicos iubilanrie.feu eflenrie non potle fumi.nifi

ex pa[l~ materia ,feu lnbiecti , & fort11~, quia per

hz c duo coniliruirur res phylice inluo.eflc_. Er videmus, forma rcducere per lui aCtuahtate,& de: rerminare porcnalirarem (llblttti addctermmaca. perfe8:iont:m, & !pecrem, 2 contra vero materia,

feu iubiecturu lillH.ar formam.quia vnumquodque recipirur ad modurn recipieris , ficut liquor in va~e

ad eius men tu ram re aceommodar } & mum aCCIdens in vno iubiecto dt pcrfectius.quarn in altere,

Et gClleraiIter ex coniuncnone duo nun , fell n11X- D tiOllt: ad inuicem re hmiranc.Sc determinant. QIa-

re euam torn-a (ubftamialis,leu ~nentialis ex rnateria in qlI a recipitur , dererminabitur ad moJu~ recrpienris , & coarctabirur in explicando IInagl~,

vel minus I uarn perfectionern.Sc vrrtutem ~ & 61111-

lire r macerja ex ipla forma determinatu r ad ralem,

'I'd ralern aetuahca[cm parricipanda!1l ". , .

S.uppol.lit e tgo D. Thom.Deum ca.rere ]mlltaOOne ex pane generis,& differeotla!, vr probatu~ ell [upd, qH~lt. ,.an. 5. & I, comra,g. cap.:J,3.. Clt~to,& ideO. hie omillt illam rationer.'l , & loIn volutt probare Deum non eile finitum ex a.Lia ca.pite "ex q~o. poc~ It e1feru;ia a,liglla,fimri quantum ad a8.11m, i~l1 pertecwmcw) quam habet) nam ex part(: mate WI:

-

Artie. I.

" '

conflar Deo non polfe tribui intinitatem,quia inn'; .niras Dei non ell: fecundum potenualiratem.S; rnateriahrarem.tedaecundum perfectionern.ec actualirarem.fiquidem elt a8:us purus. Et fie probat ill 'pra:[ent1,& taco citato conrragenr, ratione fccuda, Deum in ratione aB:us;& forma> elft: infinini, quia nulla forma.neq.adus in Deo eft recepra , Et hoc probacur.tic , quia exulenna {loon tic recepra ill aliqua natura.vel forma 1 qua difhnguarur, no habet Iirnitan ratione iubicth recipienns, quia caret iJla,&i£lhoc conuenir cum ahjs formis carentibus fi.lbietto,iell mareria.ficur Angeli: ted vlrerius diftinguitur ill hoc, quod alia: form;e etf non recipia-

, tur , poflunt ramen recipere ipiam exiflentiam, &: alias formas accidenrales , & ex hac p3.,te non ca-

'B rent ornni forma recepra.Ar velO exllh!tia ell formaliifimus actus ornniu.Sc terminus vlrimus , vnde non ell: capaxrecipredi aliarn exiiteunam, vel Iorma,ergo fi efl irrecepnbilis.debcr elTe ex omni pat te iBfimta,qLlia neque in fe recipitur , neq, adrnittit alia totLna,qme rccipiacur.Sc hmirerur, Sed In DeC) darur exiftena irrecepra.quia eH actus purus in to· to genere entis omni porenalicare, & marerialirate cares.ergo ralis fonna ell ex omni parte inrinita, fiquide 11l:lj;eJ t til le recepta, nee habet in ft: potentialirare.vt alia forma recipiar, & fie ex ornui parte ell: infiniea.quia nihirhaber receptu, actus aute,

feu fonna.que no Iinuramr ex genere,& dift~rc(i~ HOH poref] hrnitari nili ratione fubieth, ergu h , hoc carer ex omni parte, vndique eO: inriruta. "

Controt iflam racionem obijciunt Scot. Vazq. & alij. Et fere tota vis argumentorum rendic ad deItruendum.quod efle aliquid receptum , fit ratio, ~uare fit inrinieum , l'rim~. qLUa forma antequa (it recepta in alrquo dl:in gradu determinate entis.Iicut albedo ell: in genere coloris antequa recipiatu~ in .corpore. Ergo ex alio principio .lumitnr limitatio.quam ex receptlone.secunM,qUlaA~ gejus eft forma no recepta in materia.Sc ramen ef{entia eius eft finita.Ergo receptio nQ conducir ad infinitatern.nec receptio ad finirarem , Qgod vera effe Angeli fit receprum.Se ideolimirarumuon obIlat.quia efle eil poflerius eJIencia;& recundum D. Th.dithndnm ab ctlentia , ergo ante ipfum debet erlentia efle fioi(a ex alia principia) qua ex recep4

tione, vel f en infiuir .. in ratione ellt:ntix poltulabit eire finirum, vel manebir elfentia in linea,& ratione eflemia: infinitr, quidquid fit de exittenria,

Hoc eadem argumemo vtitur Vazq. addens, quod quia exilleotia non ditbnguitur ab effenria , ideo Ii ~ erlenna efl: irrecepta eriam exifleuria . ~od vero habcacgenus, & differenriarn non ob(la.r~quiaha:c [alum cornponunt per rarionern , compofino aure rancnis Deo non repugnat . Eadem ratione vti-

tur P. Suar.difput. 3 e-rnec, feCt. a, quantum ad hoc, quod non requiratur aJiquid rea.llrer recipiin alia,

vt tln.iatnr ab iUo, quia exifie ria non re cipitur re ali-

rer in efsetia,cumnoD diftinguarur ab lIla realirer. Vode dicit 110 requid ad limitaoone,& fillitate , vt 3.liquid recipiatur rc::alirer in alio fedfufficit , quod

fit .ab a1io factum) & dependens ) fieque in Glfl1{U-

ra

~

, "

r;'

radeterminJ.tl recipiac pe rfe8:ionem,fuaquc pt'o~ prjaditfere!lti:dimit~tu[ ~ etiam ii,noniir rece~~illL1ll1 ipl1us exdtentix. Tc:rti.~ ~ 9U1:J. non eft fans, con[1:ans !;niri aligui~, & lir!lJ[an ex.eo, quod. r~.,. cipiaCilrinalio.,v.~,torma m mater.la, :elei1e:_n c(f~nI:ia~ quia Iicet It;l. muruo 9etermUH!lhllr,ad C?'" ponendam vnarn rcrt1;J.m enrrratem l ~Ul! ao alijs lit diJ1il1£i:;'i., exhoc ra.men non fit rern illarn.cfle fi .. nir3.rIl, 'It falfo Ferr:!n(;ll(. I. contrag.cap .. 41· na111 [lon e [to ;:;,liquid 6nitl!11l ex eo) quod diflinguarur jib alio 113m Deus eft dilhnEtlls J. reliquis .omni-

, - '

bus, [lee tamen~lhrutl~S .. ,_ . 1 ,'.

.A.d primum Reip. ex dictis rormzs elfe HI. QUPUC!

gcnerc, ~lia~ p!xdicamentaks,qlla: con{~~t g~ne: re & ditterelJ:,:!, & tales habenr iuarn limitanone n1~taphyncatn in r;l~ione gc:ncri~,& ditfcrer;tix~bi inrrinte cam.cc in talibus i:Or!l11S non Ql!Xfltur hniras vel .infinitas illarum iirnplicrrer, & in generc

· entise x recepzione.fed (upponitur fin:ta ex ipfa li .. ll1itatione genens, & ~e~·e.f1[i;:e_ , & iol~lll P?t~11: infinicas in tali gt:nere illt1lllt'l ex rrrecepnone 111 IubicEto. Alia: veroformz {UOt non prsdicamenta[es , nee ex genere, & ditfer~n~ia. c<:,nllant~s; Iicur e:ciltentia ~ qLl<:e cfl:atl:us enos III :vcluer[a.Il, & per ofl1niJ, preedrcamenta rranfceudir, & ralcs non p?(funr lirni(ari, & finiri nifi ex rccepuone , vel. ordine

· ad [ubieCtlllll, feu matcriam. (~od riunllarn 11abeat receptionem,oec porenrialitatem adrecipieu-

· dnAl, talis forma erit vndique inrinira , 'quia caret ornni principio Iimiranre . Cum ergo D. Thom.rcliguerit p robarum , quxlt. 3· art. 5· .Deum ca!erc; gentre, &: differentia > rOlLln~ reH:abar Itl.pra:ientl. ioq uire rc, an etler brutus ex aliqua recepnonc > qua exclura, quia eft actus purus.rcltat vndique probata eius infiniras eflencialis .

, Ad !wmd.1ilJ R~[p. ~od vt fa-pc diximus, Angelus licet non fit forma recepta.efl "amen rorma rc,ipie[ls, & confequenter potentialicatem habeas aclea, qn~ recipit. Vnde petit: efle limiratum hoc lp[o, quod perir illud rcc~ptum, & Iic non ex ornni parte ell infinitailla eficntia , cum dicar ordme ~ em:: Bnitum, non potell: aurern eHe finira dfen cia, qu<e ralem haber potcnrialiratem , vt dicat ordinem ad etle finirum , Vnde cum dieitur, quod e[ (e eft pofierius efienria. Refpond.Qyod efle (ecunollm [e d} pofieriusellemia, Jed ordo ad dre in ip{a erTentia imbibitor, & itati elfc dl tccep::um, & ,cQnCequemc:r finiruUl, ordo effemix recipientis ad jlhld cn;J.m confiitller effentiam limitaran.1, vt POte crdrnatam adl1mi~atum dre_

./La id, quodadrut P. Yazq. negaturnifientiam pon difhngui ab e!lentia creata, vt tilpcriLJS {atis probatnm ell:, fed quia. hoc in orinione ali'luorum verlatur, & Inhniras Dei no d,ber probari .dependemer ab alJqua opinione. Addo quod in ppmionc non ditliogtlc[lte exilkmil11l ab et1"enriaaB:uali adhllc vtget ratio D Thorn· quia Jicct .:xifl:entia cotiratiue tit idem cUm natura {ubfifi:en~ te, tamen j]jud exercitium pl'ocedendi ab alio pc· produEtionem, depeodtmer habetur ab actione altedus} &. fi~ acddemal,iter conuenitip!i rei pro~

",J

i 'A duCl:re, & fie ell: receprurn obiecriue ) & participahu~; Iicet·nml1it (ubie&:iue; At veto cum jp[nnl efTe ell: fL!P4fies taliter quodneq, quoad fuarn enti .. tatem.neque quoad'Iiinru ei!"ercitillln proceifionis, . & P rodu~iC!nis ab alio habe:t elfe recepturn, & ac ... cidcntalirer conueniens , rim fubiediue , quam obie8:iue l tale elTe carer cmur hmirarlone , quia nullo modo eft recepturn eriarn pbiecciue , Q:rod paret J:figno, quia tale eire nonhabebir operario .. nem, vel aliquod accidens in fe receptum : Si enim in (iio produci non dependet obie8:iuc ab alio, neque in aliqua perfeccione (ui, vel operacione depedebit.~are hoc ipfo quod forma ali qua dl ipiUIlil efle optime probarur eRe infinitum, quia han eO: efIe rcccptom, neque fubieCtiuc , neqne obiediue,

,~ Iicer apud D. Tho. non £let aliqucd effe rccipi objettiue, quin eriam fit diilinCtllln ab eflcncia , & recipiarur jubie8:iue.

, .Ad id l'fr~, quod dicirur ex P. Suarez, [olurum rnaner ex didis, dicimus enirn.quod licer ad finirarem [UtliClat aIiquid t:l1e facrum , & dependens ab alio, ramen hoc ipfo criarn ell- rcceptum, quia non eft all alio.nifi coutingenre-, &; accidencaliter COIl ueniar alieni .

. Ad tertium rifp.in hoc nuliarn potle dre dub icarionem, quod materia limiter torI11Jm,& formam ma reriam, rum quia ab mnicern iltn: dependences lalrem in modo caulandi , & eiiend: : rum quia. ornne recipien s vt tale, porentialiratc ill habe r, n eq; enim

C rccipit aliquern actum,l1iG inquantum elt in poteu .. tia ad ilium, aCtus aurcrn receptus in porenna, hoc ipCo non eil3.B:us PUfUS, lJuia coniugizur potentia .. litari, er go dl: 11 II nor actu puro, & confequenrer li .. rnirarus , limirarur ergo ,l: potentialitarc recipien .. te, rum dcnique quia cmne, quod recipirur ad rno .. dum recipientis fe accommodar , & omne recipies iuxta form.c determinationem actuatur , nequedl afc, fed dependenter ab alro cum quo comrnunicat . & ex tria coniuncciouc ad inuicern (uas conditio. ncs commuuicar. S; rnifcenr, ergo limirantfe, quia

non rclinqunt vnumqucdque in {u:l purirare, fed rni xtum, & Iimiraturncurn alio, ~ar2 dnbirari non poten: rat ionem. reception is, & co rn po {itionis {uf .. ficere ad }imi(3tlDnem, nee fine lirniranone po!f~ intelligi , Nee nos dicimus ideo alrquid etle finitii"

D ql1ja dilhnguirur ab alio , fed ex eo, qUOd r~cipja. .. ~urln ~Ii?, £::. com~~njCt:LUr e}, ita quod aliquot 1111pCrfeCrlo lJ]t admllc.:::atur, 11 erum li,tlla admif. cerur imperfeCl:io, aur pocentia.tit:ls in a!ic]UO genere , totum quod hJ.bet, eric perte-aiD; nul1:l., :m .. tem perfedlO nlliwr per accnmularionc:m pctfe~ ft~oni:; ) rcd p.er detcntioucm perfectionis , aut (lll'.luam carcntlJ.m illius .

scd ttdhuc it!flabis: [lam paffio recipitur in tuo tU-bieCto , &: tam:::n ex eo> .quod fit in ; ubi~ao naru .. rali 11011 finimr, {ed potit'zs ita pcrlicitur, quod non potdl: cre[ccrc , vt de luce ex.iiknte in jole , & gratia habituali ill anima Chrilli, docet D. Th. 3. P·Q'7.ar. I I. ita vt non po1fitlux ilia> neqne gratia jfl:a cre[cere non minus qnan1 fi clfec [eparara. er .. go receptio non [emper conducit ;J,d imperfetti~

nem~

Difp.VIl.

nern, Conftl', quia accidens reparltuOl ii [ubieCio, & non rect'ptutn nO[1 propter hoc eft perfeceius , vt quantitas Ieparara in Eucbariflia , aut calor fi cfjet [c?aratus aon efler infinirus , Et materia prima. in nullo recip itur , & ramen infinita non elt , er~ goirrcceprio non ell ratio infiniratis , Cuius ratio ctfe poteit , quia non recipi pra:ci[e eftncgatio, ergo non poteli e{fe ratio perfectionis abrolute 10+ quendo , quanta magis mf1nitx .

Rejpondclur. OQ6d propriam pafiionem pcrfici in proprio {ubieEto inrelligitur non abfolute ~ :fed cornparatiue ad fubiecturn exrraneum, i qtlO. imperficirur per cornmixtionern fui conrrarij , in fubieCl:o :lUrem proprio magisabillo depurarur , & aliquando habet furamum gradum, quelll naruraliter habere porefl , Nee tarnen hoc comingit in omni [LlbieEl:o proprio, nee femper, narn licet in Sole lux [~mper inueniatur eodem modo, quia efl: fllbiechlUl incorruptihile, tarnen in igne calor in nlmmo( qme efl:prapria paffio eius) non temper inuenitur, fed quando eft ignis ill fuo naturali fi:atl1, quando enim eft via corruptionis • degenerar a calore Iumrno ,ficur aqua amitit aliquando ftigiditatern in lumwo) vel humidirarern . Et rifibiliras eft propria p.!lle horninis 1 non ramen cilia [UOlGIO in quoliber homineIed vnus en 111 Jg;s rilibilis, quam alter. Sed daro q uod propria l~a([io in lIN iubiecto connaturali , & in flam natura li pofira habeat maiorern perfcCl:ionern , quam naruraliter habere po. tci] guamum ad depursrionern a Iuo conrrario, tanren alias Iirnirariones habere poreli ab illo , GCUt eft Iirnitario informationis, ne pluribus cornrnunicctur , & li~ mirario operarionis vt circa miuorem fphreram opere~ tur , fi Cubiec1uU1 Ill: 111odica) quauriratis , & liroitatio inrenficnis J quia in hac per potentiam abfoluram po~ tell: crelcere , vc de luce Solis faremr Diuus Thorrt:l$ in addition. qu~(t. 85. artie. 3. & de vifione besra Chrif1:i 3 ,p.I.jIla:'Il:, I o.artic .. pd ~. vnde gratia Chrifti Iicet habear infinirarern refpectiuarn relpe8:u dignitatis verbi, & fir plens quoad omnes dfeam gratiil:!) &; quoad dcpurationern 3. rUQ contrario , ideft l culpa J ramen in intentione entirariua de potentia abloluta creicerc poreH, Vi: (\10 loco dicernus. Allam lirnirarionern preeter i[tas habet e~iI1f,mria ex eo quod ell: in [u~ biecco creato , [cilicet reduci , & lirnicari ad {pecjem naturamque tl.lbiedi, quia in (110 conceptu caret (pecie dererrninata ~ cum fir ~8:us cntis vt em eft ratione antem [ubie& el1 talis, vel talis tpeciei, vt affumat D. l'hom,quad~·~ l.de vent. art.:l.ad .}.

.At!. cQl1finn!Itinnon Refpoodet. i\cciden, ill Ellchari[,ia feparari p{tu;i lubie¢l:o non ~ptin\dil1e ~ & fie 1imitati ab !Ilo ex ordille, quem dif;it ad illtlci, & t1militer anima' feparara @x ordilu;<1 d corpus. Angelus autem Caret omoi Qrdi[1(l ad materiam, &. ex hlC pane quand<lm habet in{initateOJ, red non filTlplimer in ge~ nere eutis , quia formam. qu~ eft exill:en(ia ha91!( limiratam)Cjoia receptam ill fe,&fic habe~ pot!~ntialita~ reral &ordinerp ad dhliimir3tt1m. Mater!:! prima lir.c:t oQn fit l'~CCP~q nOil qnl~n efl; ~(tus> neql\efottn'l~ & fie ex ifta iTHception~ non habet infini~;t[(!ll1 perfl!~ aioois> [1,:d potencidi~;lJi~ , VnJe 1iccr fola nega~iQ +cc~ prjopis vt [1<: non ;J.dfuuaE lllU!lir3tf:0l pcrf6;dio~

~ •. rl

Artie.I.

A· nis , bene ramen negatio receprionis in aaualitate nihil aa1plills rccipiente .

SecundQ abijcit Vazq. di(p. :! 5. e'3 .conrra rationem .. D. Thom, I. comrag.cap.43' vbi probaz Deurn etTe in. finuurn , quia non dl: Iirniratus ad aliquod gClms., feci perfdtioncs omnium gcnerum cominec , omne auuern finitum dl: in aliquo genere, definitur cnim per gerlUs, & .Mtcr~ntiaml ergo Deus infinitus eft, & fini, tate C3rCt,ucuc,& dcfinirione, Contra hoc infiat Vazquez J • quia non repugnat Deum poni in gmere) feu conflare genere > & dilferenciil )ihLl:!C enirn compofirio eft per rarionem ) non realis , & fie PQtefi eompetete naruree infiniree fine aiiqua l~fione Iimpliciratis eius , t):; dad aliquem concepturn communem genericuffi

B naturae finirze, & infinirse.Neque erre conrentum pr~dicamenro obllar infinita~i , narn vt fit aliquid in pr~dicarnenro fuffic;it habere pI~dicarq quidditatiua (uperiora, & inferiora conflitutiua eITent"ice, quod ctiam rei infinit~ comperir.a , quia Deum non definiri [alum arguit Deum elTe rupra inrelledum humanum I qui non potel] illurn definite, non veri) quod {it infinirus in [e , potefienim did quod Deus definieur a Ie ipfo, ficur it Ie comprehendirur , Et fi dicarur lnrellea::um diuinum eJTe in tinirum , hoc rellat probandum, cum infiniras inrellectus pendear ex infinirare ellenriee.Denique did porefi clare videri quoad [uarn quidditatem a. viGone finita beari, ergo poref] ab illo definiri , Patee coniequenria , quia defioirio rei eftilla, qll~ fo~

C .lum preedicara quidditariua compleditur, hsec aurern omnia attingit v ill 0 beata • Nee requiritur quod comprehendat , quia ad definirionem fuiliQ~ quidditatiua

cognicio , non comprehenfina ,

. .Ad primmIJ ReJ[Mlld. iam fupta oirputat+ oflenfum eiTe quomodo repugoat Deum elTe in genere,quia de, bet elfe tanquam Ipecies qu~ conturgu ex differentia contrahente genllS J & confequenrer tale genus dicit porenrialiratem ad differenriam, potemialiras autem r~pllgnat acrui puto. Similiter fpe<:itls cQnltituiurr VJ;Jica diflerentia , non autern omnes diiferenrias rub illo

+ genere contentas includere poreft ) fie enim non ell!::1: vna fpecies, fed plures , Siaurern non includir omnes difleremias, non includir cranes perfe8:iolle~ pertinetes ad tale genus) & fie non eft infinitum Iirnpliciter in tal j gencre • Nee obiLe quod lit compofieio per ratio., nern , quia debet eJIe per rationern cum fundamenre,

D alias ellet 6tia. Ex pane aurem fundamenri compofitionis generic<:c darnr ~liquid rcpugnans Deo, fcilicet potel1tialir~s contro:hibilis) & dererminabilis pet differenti:tm , qllod oronino repugnac attui puro. V nde nOll ponimus repugnannam effendi in genCIe ex eo prtei!,:: quod aliquid fit;infinitlln1 fed ex eo guod fit infiQitu per moduru pnriacruf,& exdudendo omncm potentialiratcm in tQto genere entis.

.Ad ~(I11Jd1Jm R9PQlJd.D.ThQm.non a!ferere Deum effc infimtum, qu.ia non difil1itll~ , feu non mallifeltatllr eills quiddito:ts) fed <luia tali modo noo definirur J fcilicet definitione con[l:aote ex genere & ditferenria , :lau & porfti",qul sG.t rerrnininon [olu ddinietes,ied e[i~ fillieres,& limipotesquiddltatem.Hocaute modo . neqi i nobis, I1cque a ii! ipiq Deus potell d::finiri, quia uee lin:utari. Non \:rgo ptobamrn, quod Dcus{i[ int1-

nitus)

,'I···r·

nims.quia a nobis ditliniri non potd~, red 9U1.1 per aftum ~ & porentiam , g:ilU~ , & dJfrerentram non 'potd1: dittiuiri)Vllde non lI2-d!gemus probarc, quod iurellectus diuillllS fit inhmcus , fed [ol,um q,uo,J ipfa c:f1entia non litde~llibil1s p.e~ terml,I1Os Iirni-, tanres efleori:!C1l. Ad id quod diciturde mtell~all bcari , Hefpond,~uo,djHe poteffq~lldem d~fimre' qllidditatem, quam Vlde~ ~ 0-lmc::ndo Iy deJillire pro. eo quod eJlexpJicareeGel1t1am,non lme,m (umetl~ dodefi;njrc pm eo.quod ell reduccr,e quidditarem ad terminos Imlltames, ficut (iiur adns, & p0~en ... ria fie non potcl] iareilectus beati d-:f1ni re f)el;m~ [ed,intinirum relinquic , Iicer non indefinirurn '.

Ex Jilhs ferri potefl: iudicium de alijs rati-oni~ bus quibus probari Ioler infin.itas diuina at> alijs Allthoribns, & plures ex Wis affen D. Thorn. 1. 'contrag. cap. 'H. Sedfimt rationes CJuafI a. pofleriori : ill~ aurem gU3.S hUCll[g; explicauirnus > fimt quali radicales, &h!lldamentales, & ideo ditficilrores ad penetr<1ndulI1:. NOll potef] a:rtcm pr~-bari infiniras diuina ex aliquo eiFeGu infinite a ! c producto 1 quia tal is non datur, v . g. infinirus numerus, vel quaflciras;&c. fed Iolurn potdt probari vel ex: modo operandi, quia exigitinfi.nitatem virrutis, & confequenrer dfentix > ad quam Iequiruz virrus • vel ex modo effendi. quia carer prrncipijs tiniel1flbllS aliquarn eflenriam , quales (unt genus &. differentia, achls1& potentia, recipicns, &: rcceptum.

; rgiwr Mofina iupraeremi qua:fi. difputat. vnica rolr relaras varias rationes ad probandum infiniratern Dei, &abeoreprobatas,l!lamfolutn erlica·('-:111 repu rar , qU:l deducitur ex modo oper3ndi Dei qui crear ~ & producit ex nihiio.ad hoc aU[Cl~1 reqiuritur inrinita virtus {:'mpliciter, ergo i:nnni[a. cffcntia, uquidetn virrus rcqll!hlr eil'entiam·. Min, ·vcro.conltat,quiainrer nihil , & ens ef1:.infinita diltamia- > & imprnportio, ergo virtus vincens talern Jji'tantiam debet effe infinita, quia tanto rna-

. ,jord! virtus , quanto maiorem impropnrrionern vincir ad t'fiC{tllD1. H<l:C ratio adducirur £~ D. Th, -r.part, gwd}·45.. artie. 5- ad probandum quod ·oWli creature pard:} conueaire virtns ad crcanemu l quia r,qni~jtur infinita virtus . E3dem rarione vius eft D. Thomas 1. contrag. cap. 43. ratlOnt 4. circa finem , Sed tarnen iJ1a ratio ell:;t poiteriori~ nee tradIt fnnciamenrum, &rationcJ]1 lllfinitatis eiTentil:, i1..d etfcCtum, & con[ecmionUll, (equitlll' cnim ex eOcntia.lnfinrta, virtus intinna. .

, P. V(izql~,Z, hie difput.1t, 2 j . cap. ~,tJm ratio~ nCI11 trJ.ulr infiLUt.atis Dei (eclIndum elJC ,quia non -cfl: ab alio , yd. eaura eJliciete,ergo no habet)J. quo ]imitetur in dle, dfe.alltem omnino indepcndms infinimm eft, EandemC]l1e r3.tion.cm coutirmar 1'. Sllar .di(lJ1lt, 30 mc[h. )·cd. 3, Qu: ratio pr{)cedi~ c:, ipio modo clIendi ind::pendcntcr. Hane etiam r:J.rionr.:m affert D.Thom, citato loCI) comrag, ra ri.iJOe 5 . ql:ia Qpmct inguit ~ac limit.mn/1 !imil.:1ri per .tlJ.]'li,1 ,,!ir;d , q!!rd Jii Cauja lUlU,S rlle} vel ;w~pliilHm cius,_

. d..,"

Primre Partis.

A ]cd eye diuini 710/1 potefl ~rTe al/qua caura) qUi~';pft efi fU:" .: 1:efc pcr.re ipJim> nee ~lje aim dl re,,~plilltPf1 ~ cum i£fo lii jilflm rift· Vbt tame a S. D. vt euam Ibl Ferr, notat non proceditcx precifa negacione cau[a: recipie ntis, Iicct euim ornrie quod e!l: adu , & dependens ab aria vi: ab elnciente, edam lit Iimitatum, & finirnm.tamen non e11 hoc quaf per [ocurn intrin[ecum, nif zddarur Id, quod addit D. Thorn. quod iit cHe non receptum. Tum quia iib runt termini etlcntia;Jes (fcihcet aCi:lIs, &: potentia, recepuo, & l'eceptibilitas ) & con(equenter per eorum rernorionem debet inrrinfecc probari rernotio infinitarrs, (eu infiniras ip{a : tum quia per hoc quod eKe 'fit i rreceprurn ell: immixturn omn.i potenrialirati ~

B .& confequencer habet omnern adualicatern rllius forma:, feu athls, qui ell eile) & Iic habet 0I1111eni pcrfeccionern in genere entis , atque aden in tali gcnerc non Iirniratur, cum efie lit formalnfirmun • & "'r!ll1erfaliffimulll omnium. & fie redditur umplicirer , &in roro genere enris infinitum. Ex eo anrern quod res fit independens ab ali quo eriiciente Iolum fequirur, quod 1 caula exrrinleca non limicetur, reflat vera probandum, quod per can{am inrriufccam non 1 irniterur, potler eriirn aliquis dicere, quod licer ali quid fit factum:lb alio, ramen inrrinfece eft infiuitum , quia accipir ab alio elti~ cienter totarn infinitatem, quz in il:o eft, & fie habet eGe non receprum , nee Iimitaturn ratrinfece ) rellabar ergo hoc probare . Et lImi1ircr e COl1~

C ue rlo , £i haberer cfle rcceptum ill [ua eflentia , & ab iHadif1incrll[lJ,liced nullo elferf:l.Ci:um > adhuc effer ens limirJxl1nl propter principia inrrinleca limirationis penes acwm receprum ) & porentiarn recipicrn<:n1,ergo non probarur infiniras Iimpliciter in eire, quandiu non probarur per cauiam inuinlecam huius intiniratis. Denique reflar pro" bare, quod aliquid fa8:um, & produccurn j nOQ . pomt eife infinItum, pofret enirn aliquis dicere;

qnod Deus eil age-ns infinitum vninocurn , & fie pofler producere rem infinirarn in (c > & quandiu hoc non deH-ruitur) i11:1 con (equentia d~ infirma , efl: fattuln;ergo finitllm,non raCl:um,ergo infinini, Iraqne oi{i. addatlll' id,quod D, Th. addidit, fcilicc~ quod fit cfie,&: non ab alia, nee receptum 10 alio ) proba.tio til: inefiicax . . .

D p, SlIanz ire rum in 2. lib. de arrribur, Dei cap.r. l'robat Dellm eiTe infinitum, quia ell id, quo !l14~ ius e.\:cogit21'i nonpotel1. nOll :llltcm e(Jet tails Ii lion ejr~t infiHitns, qL1ia. tbpra quodlibet finitum addi p?~d~, & aliqllid maillS excogirari , ergo de~ bet eile IOtinJrl1s. Hane etiam l':ltIonCiTI propoLlit S, Thorn, 1. conrrag. cap. 43· pr:rfenim ratione 7. &: 8. Sed tam en h:EC ratio non oltel1di t fUL1daf1len~ tllUl ipfum ,&: rationem innl1itatis enenti~lis in' Dca, qllia non praceott ex ipfa caremia terminorum limirantium eJ1entiam > led ad (ummum pro~at in.nnit.a~cm nega.tiL12Ul, & Iyucathegore- 1l];tt-Kam , (clhcet qLlOu nibil maius Deo poten· dari, vel cogit:Lri ] fed 'qnoJibet dato melioreJ1· Deus ; infinit~teLn autem pol1tiuam, & cathegore~ !lJari C:lUl. nOll vidctnr dJrl"~e rroba.re] licer cnrLtl.

1)on

Difp;.VIII~

non porfirnus aliquid rnaius beo cogitare , dicerer ramen aliqnis , quod eriam non poffumusinfinirum (;Ltheg;orematice, & rofltiuc cogitare.Quod yeri) diciru r ad hnitllm Iernper ali quid addi poife, verern eft, fednon Icquirur , quodhec rnodo perueniernus ad aliquid infinitum carhegorematice.Sc Jimplicirer • qiua infinirum per additionern eIl: impc rrraniibrle , (ed folurn quod nurnquam fiflemus in aliquo tin ito ,cui non po-fit.fieri additio ex parte Do{ha: cogirationis , fed quod in re pof-

~ Artie.I,

17:1

4,.,,' . ,y

~I "

A fit ralis additio fieri, quod perueniac ad inflrutarern cathegorcmaricaru , &r. pofitiuarn , 11.01;1 potefl: e fficaciter probari niG recurrendo ad fun- ! darnentum pofitum de carenria terrninorum eflentialium ,

Seqrlthat:tr agere de infinite creato (ecun?um

-numerum,· vel rnagnirudinem , an fit poffibile ) fed de hoc ~gi!llu$, qua:ll'. I). Phyficor. vbi rationes D. Thorne expofuirnus , ncque aliquid adden<fum occurrit .

Q V AE S T I 0 0 eTA V A· DE EXISTENTIA DEI IN REllVS.

IRe A titulum huius qUirfl:ionis aduerte, D. Thorn. non ponere titulum de immenfitare, Iicet agar de illa, quia voluic explicate ipfamranonern forrnale huius arrributi, neque euim Deus folum affiflir,fcd etiam cxiUir inrime in iplis rebus • Vade troll fOllln~ pcrrinet adimmenfitacern diffllndi circa. ornnes res quod pertinet quafi ad ems exrenfionern , qUl! cum infinira fit ,& complectarur ornnes res optime D: Thorn. poA:qua:fl:ioncm de infinirare appotuit ifuim de imrnenlitate ~ fed etiarn (peCta.r ad hoc atrribururn.habere Ipecialern modum conradus diuiui erga. res in qnibus exiflit: qui conradus non porefl etle quantiratiuus cum Dells careat quanrieare, fe.d virrualis, quarenus virtute [ua ,res omnes at'tingit. Et hoc

._ ~ modo irnrnenfiras fequitur non folurn.ad infiniratern fubH:anciz, federiam virtu-

. . tis, Er qma virtus Dei qua crearurasrangir eft [umma,& infinira ,fUITHIlO & in-

timo modo immcruitas De] res artingu.non folum quafi extrinfece illis afiifiendo, Iicut vnuar-corpusaffiitic alteri,fc: d eciarn inrime illabcndo, & co xiileudo III rebus, ita quod ipfo contadu det illis ,e1feuan autern fuper-

ueniar alicui eft: prafuPPQ(ito. . .

Igllf!Y in art. I. in quirn D. Thorn.an Den" fit in omnibus rebus non determinate inquirendo de modo quo eft; de hoc en ill in art 3. inquirer.fed abfolute , an Deus habear przfentiam {ubl1ant1adn rebus. Er Refp, Deum dl~ inrime in omnibus rebus non ficur efi(:ntianl,vel partem e(feocia: , neque ficur accidens inforrnans, lC.{ Iicur at-ens unprimens rebus counn cjfe quod habem : vnde d.educitpertinere ad.maximam Dei virturem, C]LlQJ. a nulla rc crcat a Cit ddh!:s,neq!le in alrqind diflans a Ie agere poific, Rationes vero.quibus hoc probat,

quia magnam habeut prolunditarcm Icorlurn explicabuntur . ... . .. .

til ,:rl1c[lio ,Hucm z . iFcci;~li .cr cxplicat D. Thorn.quomodo Deus fit in locis.an fcilicet fit in loco ranquam in . a!ijs rebus, vel ipeciali III 0 do inquanturn locus eft. Et ReCp.Qrod in locis fi confiderentur , vr res. quedarn Iunr exillit Deus. ficut in aiijs rebus dans illis efle, & virtutem , Si autem confidezenturvs locos ,.idell: vt ali .. quid repleruru a locaro.Iic ell: ill Iocis rcplendo illa non formalircr, & per Ie, fed dando .etfetl:iuc Iocausvim replendi loca.addir veroD.Thom.qllod Deus eft in [ocis modo indiuifibili; noa tanquarn indiuifibile continui,fedextragenllscontinui(anges virtute non poiitioue vel tltu,& fie efbrotus in quoliber loco rozaliraee

virtutis,& eflcntiss.noa quanntatis . . . .

[11 aniw/n ~. Explicar D. Til. tres uiodos.Ieu habirudincs.quibusDeus exiflic in rebus, & dicit quod gene .. raliter refp::Cl:u omnium rerum inquanrurn [u!lt.citealls Dei participanres ah illo efle, e fl: Deus. in rebus triplici habitudine.Sc modo.Iciliccr per eflcntiarn, pra:[cl1tiam,& porenriarn '; at vero re[pe8:u crearura-um raeionalium fpcciali quodammodo Deus exilhr per gratia, non folum ranquarn in re elfed:a 1 (c , fed tanquam obiecturn cogniwm,& amamm conuiuens illis familiaritcr. Ac denique Iingulariflimo modo eft in huma-

nirare Chriff ranquarn trahens illarn ad tuum propriurn cfle.perlonale . .:

ln anicl:ln +. inquii it D. Thorn. vrrurn dIe vbiqne fir proprium Dei. Et retpcHldet. quodeffc vbiqne pri- . mo,&per It: elt prop rium Dei, ad quod rcquirunrur duaiconditiones. Namvr fie vbiqneprimo requiritur quodIecundum rc WttlUi,& non per fuits.p artes Iit in omni loco .vraucemtir pel' C:: requiritur, quod non per accidens, & : ': 1.~ ion~ a!ieuius fuppolltionisfitvbique, (iGlt ·gr:uimn1:ritici.per accidens pcrell elfc vbiqne ex (lIppolitio:~.: '1:.!!lJ nnllumaliud corpusefler in vniuerio,n~calius locus.

.. ,

·_R r

DISPY-

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful