You are on page 1of 148

"

C;-,:._,

QV AE S T lOX I I· QVOMOPODE VS A NOBIS COGNOSCATVR.

SVMjllA .TE'XTVS Q_V/ESTIONIS.'

IRe A titulum qli:dlionis duo aduerre . Primum ell, quod Diu. Thorn. traftati~

-'jJ;, <;)._ huculque diuinis artriburis , in quibus confiderazur qualirer Deus fit in ~c ipto,

~_ " '/ ~ IP· quod ell confide rare atrnbuta ipfius quaf enrirariua, & lion pertinentia a.d ope-:-

~'>;,<-~'~ ratio~em> hie incipir trad are de. co~l1oJcibjl_i~ate dl~]jna., q~i~ cognofci?ills efl: ~.:f'~~c .~ .IJ(;; ab a.!JJsextr~ Ie , na.m_ de cog~orCJb1l1~~te De] _1[~ or~me ~J l~ iplum rettius era-

-{ '\ ..... 1:;"\.. :Q dandumdl: mquad'bollC I'j. lO qua agirur defcienria Dei.quia Delis non eft co-

. '~t~' - ~>i~ f. gnorcjbiI~s a !e.~i~, inquanrurrrintelligens IC,& fi~ non po_teft a~i. d~ cogno(c.ibi-

(). ~ ,(.t!fif 0 Irtate pailiua Del Ii! ordine ad Ic , nif agenda enam de iurelligibilirare afuu~

" :;.-; ~ . j~~ 'J qua eft intelligens , V nde debuit de hoc agere rractando de fcrenria.feu intelle-

~_ , flu Dei.de quo agit q. 14 Nunc aueem agu de coguorcibrueaee patfiua Dei) &;

, . nullo modo de aCi:iua,& ideo agit de inrelligibilirare Dei in ordine ad creaturas.

Seculldum,:/t,qu6d in pr~{enti non Iolum agit D: Tho. de vifione bearifica Dei.fed abfolute de cognofcibilirare ill i ns ,q ux ramen prrnci palire r haberur per vifionem beatam, fed tame 11 eriam agic de cognofci bilirare Dei habita extra vifionern bearam.ec per elfe8:us, vr pater in duobus articulis vlrimjs huius qua:ftionis.Vnde non efl: inconueruens, nee fuperfluum.quod alijs locis egerir D. Thorn. de: bearicndine , feu vifione diuine effentix,qllii id fecundum diuerfam confiderationern ttaCl:atura D. Thoai.imo enam Iecundum diuerfas dif· ficulrarcs . Agitur enim de vifionediwll:t: etTenci~ in r.s.cum agitur de fine vltimo Iecundum quod vifio habee rarionern bcarirudinis , & finis vlumi , & fimilirer agit de illa in addirionibus ad 3. p. Iecundurn quod tr~i1a r de vltim. glorificatione homirus , & de ipfo flatu glerie, ad quem adducicur homo per Chriftum , Hie auten .in pra:Jenti agit de vifione Dei quarenus pertinet ad CllIS cognofcibiliearem i V fide nonagir de foIa vi~oDe) fed eriam de cognofcibilirare Dei per effdl::us. vt pater in duobus vlrimis artie. Er fie edam diuerias qUJ:!fiioncs exagirar in pra(enti ) & in alijs lads ~ vai agit de vifione Dei fc:cundum alios ref,pettus.

Ig,iIUY tonnn rraceaeum de cognofcibilirate Dei comprehendit D.Thom. hac mica qutllione. In qua agit priruo de cognot cibilirate Dei in i pro per vifion em m ruiriuam ~ deinde de cognofcibihrate Dei per eJfcttus, j, -~cun~un; ra[i,ont'~l naruralern. p~ hac fecunda a_g,ir ~uobus vkirnis articulis [am de ipfa co_!iWtione ~a.rur~~ 11 Del ab.olura.quam cornparanuc refpc:Ctu cogmnonrs de: Deo,quz haberur per grauam,vlJlbfiendrt qua-· tUnl,& quid poiJit naruralis ratio inudhgare de Dco.Sc quanturn~& quomodo per reuelarionern gr~;-ia! lila cognieio Dei adiuuerur.S; pcrficiatur, vrpote ab e Ieuatiori,& fortiori Inmine illu(l:ranre intel~l)& eriam. phantafinata . .

De cogJJoji;JJilit.m aurern Dei non per elfeCl:us, fcd immediate in Ce ipeo agic prioribus vndecirn arriculis.: _ Confiderar antern D. Thorn, quamor inueniri in ifta vifione , Priml:m potentia. ipfll. incellediua , SUUndllf]Z [pecies, (cufimilimdo rei vi(a:. Tmium,lumen,feu virtus propornouara iorelleClus erga tale mrelligibile , QlIattum ip fa vi'lo,qu~ a potentia tali lnmine atfeaa. & tali fpecie dererminara pr.)greditur.

De primo (cilicer de porentia.que potell peruenire ad ralern viuonem Dei agir art. r. oflendens intelledum creaturn efle capacem.Sc eleuari potTe ad vifionem Dei ill re ip(o.

De fccundo Icilicet.de Ipecie.teu Iimilitudine concurrenre ad talern vi{ionem agir arr.a, oflendeus non dari aliqsarn Ipecicrn creatam)gua tanquarn Iirnilitudine inrenrionali aCtuetur intellectus ad videndum Deum, .fcd quod-{-oco fpeeiei,ipfa diuina eflentia intelleaum beati aduar.Sc dcterminat .

De ~'rtia,1~ilicct de lumine.Sc virtute.qua intclledus cognofcir Deum.agk tribus articulis Iequentibus hoc ordine

" '~

t '

I



Primae Parris ~

, oQrd~ne)ilUQ4:primo{upponiLfoj llmintelle~umi;&'n.?l~ a!i~m p,oten~a~e«e ele~a})~ieni.<).drifl,?nel1?J>Ci ~ , .&;' GC()J.1e.qO~~~ rticul. 3' quo d ,?euli~c_orpoFeJ:~ pe qs v!~e~t,nooyote!l.D~lOde (up~;~)l~ ~t ,etla~-rlli11um1.Q..telle~ ltunl cre~tri' ex: fuis natll,rah~ls viribus ~llffiQent~1hetft:iq v~G~n!l;[n c!aram DeIH'l i~ •. .';Er~b?~ofiend!~ attrcuJ+ . ?~qllO inf~li;arqC j::lPdl~e!<~ ll1tdl~~.Un);(;tc~tl!!lYali~p lU[1l1,~efup'etll.ltll~;~'! j;r~~t.o,,~ qn()_elf~ue-

turadVlhonemDel;quoQ.vW:.,.rorluI1_lC.llg~o~l~~".I',. ~ '.,,', /<"" -' .~"

'DiqQ;1J!O !cilictr, deip{ac'i'f~bl1~ - dlcHa ab\~v€u~aU ~.e elfua~o. ~S?-t~e);: ~~01.hs (~~ent1bus; explic,apdo condit~oiles .aliqn.a.s Wills vJIi~nlS, 9~x ad el~~·lOtell_lg~}itl~fl_l'rcq~n!l1otur, v~4~hc,:tde.lp!.~~ahtate tali.l.t~ yj(iQl1liU1, quia vna dtretfettlq~.a,l~al &p!~nlUS 2ttIt~~l[9,~Ul~11,,9L}a.alalla.. Et,den9c ~t ilrpc~L6.ollen1l~s ~u6lncido yidentiunl m~ln Vq:l~ J.1~opeffemt1S- vide at. SeCullQO qllallt.Ll(l1 ad_ 1~c.on1preheniibiti'Mrtem Del ~ suia. QI1aJ1tLlmClll11qllG all gila '>{l.hO.~lt pedc~,nurn:qlla~1 poteaper~eDlre ~dJ~OL-,quod (ir[u~ma,& c?mpr~ .. hnlfi!.la Dei, hociplo qllOU Ci·.;:~a c(i. Etdtf,hoc agrt awcu1.7' Terrio qna.nnUl1 ~d pe!1et~a~onem rei CQ~ru .. tr, ~n videlicer cognofc:endo c..1i-ufl'lalTl elrentiam cogHoCcalHur,' & penetre?~l1t'~n ipta alie ~es creata; •. qu~

, iUl1t dfl:ctU5:, _ Etc)atp. iliO? cognofcal1~llrin)ko pe.r ~e~~trauo?:en~ t~h5 Vl!to~~?an,_p~r aliquas Iirnilitudi ..

I'»;S, (eu fp~o;~€s [~p~r;;;~~~~al ~ an ":Cl'O per !pf'a~Allll!:a£l e"~'119.aQ11pcl? (~e~lel !lrti,n~cJ.ntur. Et dato quod per iplam diuinam eiRntlam videanfur , an limul , 'lie 1 fl1c.::effi~e res l1t~) 9tlX 1t'1 Deo videntur > ~ognolca~ .. tul'. Er de his tribus agit artic_uI. 8. 9; ~ I Q; often,dcq$ (lltO~ 111 pea v}d~p PO:lll1t creature, Iicut 10 caufa vrut:lltlltdfeCtus t;l.ntoplenius qua.nto petfeB:ius penecrarur ipw.cau~a:' E~ fimltk~r quo.d noll cognofcuntur per iitnilitudines aliquas prop r.ias ipCarulll creaturarum, fed r= fimilirudinem 1rhus D~!, qu.ateuus en caufa continens ereaturas, yntte ~olJigit~fl:a omnia {imul vidf~ 1,n _Peo~, qura [u~ VlllCaCp€Cle. att.lUg~lOt.ur. ~artCl., denique confideraz de Ilaru, iri quo videtur Dens an videlicet non folum In fiatu patrlll:, fed etram III fta~

tu I'ix aliquis videnr diuinarn eifenti all 1 ,de quo a~i~ arc. :1. . ... .

-. NUj cr~o t o tnrn tractatllQ1 diillq!:' vifionis in qlJatuoi'dlrpuratlone~ diflribuirnus , : In'WHIla agen~~s d~:po cenriacap aci diuinre vifionis. in fecunda de fptlc~c ramirrip:'efTa .,ql13.l11:e:xprdfa ad Ylfior;temteqmhta.. 'in lerti:!. de iumine gloria: ,h qnarra'dc vifione ipla. fecundum fe,

o • " • '. r .' ~:..J I ' t J

. A :.:ti~ vifio~ertlp_e~~lenire [1_offe .. Atrribuic etia~'l Ca'fhohunc crrerem Abailardo, Sed ramen eius er. - : totes l'e'fLltl1'lslD. Bern. t:pifi.19Q, nihil tale de illo t'efert~'(iuillPOtillS cpi,ftoLl,9I. ad aliurn extre ... inurti'2&brefii enID inchnatle jl~dicat } ctrrn deJpfo -: ']oqnens} ait l'Tol!lIrfqtwd ·Deus-elf ·bUlP,df1a ratione 111''.- ::'bttra'wr p poJ1e -comprelJelldere. Denique Cardinalis , Turrecremata lib. 4· de'Ecclefia -cap. 3,. artribuic

r. hunc errorem,·Airnarico ~ 'quod etiarn facir C~'~ftro \,bifilpra, oonrra CulUS errorcs rnirabilirer diipura-

, uit S. 'Pater Dominicus iii Concilio Lateranenfi

P Rzt er &ntiq",."Philo{(Jphos, {Jui nitlil1!.tI'e- . '-[tibJnnoccnti'o III. vbi & damnati runt - Oui ercuti de ['nlhbi:itate vifionis Dei beatitudi- B~ror origitlem habet ex quibu.darn Philofophisl',

nCnl h0111ini5 ill d.ucrfis bonis creatis (:OIlOC:allC,:,. ' 'qtli' efiHimarurit nolhuOl inrellcctum numquam

runr 1 contra quos agit D_ Thorn.ir .z. qLl.l. & Ia- po{fep~ruenire adintelligendum fubfl amias Jepa-

rilfim2 3' courfa!;trl.l cap. ~7. vfgue adac Exhis. raras, prxcipue prirnarn, propter dillauram nofl:ri

qui cogn(luerunt vifionern Dei efle poifibilem, &: . intellectusad illam , vt refert D: Thom. in+ dif],

in eo conf l1:ere bcatirudinem noftrasn ) duo fuere 49. q.a.arr.r.: ' ,

exrrcrni errorcs - Quidam dixerunr hominem non ....-ilij heretici per aliud extremum dixerunr ho-

polfe pertingcre ad ipiam vifionem Dei in [e~ quam minera pofle eriarn in hac vita confe qui bcatitudi-

f'rip~ur:t vocar f4cieadfaciem, Hunc errorern Iit- nern recl1ndum ill a III perft8:ionem'~ qUIE: haoenir

fpic::tntur J.liq~iguil1e apud anriquos Iudzos l eo in parria , Ql:r flJir hzrefis Bcgardorum l & ';Be.!.

quod Diu. Hie'W'lym- fupercaput r , Ifai. exponens guinarum prollt refertur, & darnnatur in Cle-

itl.l.Ver9a~., udite'Yl?rbumDziPmlClpes.SotWmfJrti1J1. rncnrina AdIJr:jlmm, dch:rredcis, Etmnltoan-·

dicit quod . 'cleo interfecerunt Ifaiam , quod re ipfos Annornei , quorum authorfuit Eunomius

dixiflcr fe 1 ifle Deum £:rete 2.~lfacim1> putaures in C diccbant (e in hac vita comprehendere Deurn ,

bocconrradiaifle Moyfi E;~od'3 3. dicenti ~ Nail me centra quos agir Chryfoflom. )', homilijs contra

'j1idrbit bal;;n) 6< Pillet. Ex hoc ramen inc crrume fl: an Armornreos , 'lux habentur in 5, rom. (..lui errcv

(enrerint Iudai Deum videri non potfe in alia vita , originern etiam fumpfit ex aliorum philo[ophoy

vel folnrn in ifta . Ca:teruin huuc errorern lupreflo rum opinione ,qui dicebant potltil]telleCtum nO-

p:omine quibuI£:iam attribuit D. Gregor.I8. mora- ,).- firum per viam abftrafrianis denudando res a {uis ( .

hum cap. 3g. & D. Thorn. in p~(enti. Attribuitur'l conditionibus ma.terialibus peruenire vfque ad' y.

etiarll Armenls l Calha verba, Beatitudo) b~rel! I. propriam vi60nem {ubfiantiarum feparacaru~, _'

&.:ipra.teoloin.Elenchoh~retieo1'tlmvetbo.Arme. & <,.d ip[um Deurn, quI ell: prima [ublhnna "'

jl~,qui dicebant homines beatiticari in quadam ela.. . .. feparita . .

t"!tart! ~ & fulsore Dei, nol'l. tamen ;l.d..eius [ubflan", ,ClftbQlircl ~.tell,l fidesaperte docet eITe poffibil~

f'"' ,1arlJ,m ... ,,"

D J S.l V rAT T Q

XII. ,:r:

De P"tn;liit eleu<lbili ,1d viji'ffiem Dtt. 11

~ _ ~. • L .: ~

ART I C V L'V S 1.

Vrr{m;cx sc,:ip!,ao1, &,PMtihu5Ca1JjfaDeUflr&0,fif .

a jl(JUH virltrr iil Ie? .",', "

Difp. XII.'

claratnDei vi(Jon~m in [e) & per iII am beatificari 4\.' .Inrelledum crearum, Ita confiat ex Concilio Flo-

" rentino in Iitreris {ancb: vnionis vbi definirur , Iflti-

. m«s pitflf pm-g4tifs inmC(t Deum clare trinum , & vnum ' ficun eft, Et idem de finierar aste Benedietus 12. III excrauaganri J gllx incipit , BeJ1ediflus Deus, & inter '. eius conltirutiones [iaberur conll. 1. Bt in EpiftoI.

. I. EuarWi pap<'C tom: 1 .. Concilior. vbi inquir ~

-quod l'idebit ilium jicUli cfi, qUi eius cctJjpeftui sig1NJ5 fUf!1'it cooptari,

Ex (cripmra plura IDea (llnt~qua: manifefle dicunt Dcum vidcri in alia vira viii one clara, & intuiriua ..

& hoc cxplicando ornnes condiciones vifiorus.cls ...

D:' ipfius Jublbnti;l: Deiin [e,vt patec r.Toan.j . vbi .dicirur : Cum 4ppJ1Yuerit Jimilesci ettmus, quia "ideblmll~ ,B cum JicutteH 1 ergo exprimirur ilia vifio Dei (ecundum quod diilil1guitur;i villonc Dei in dfediElUs,

vel in aliquo exrrinfeco, quidguid enirn extra Iub,fiantiam Dei videatur , non ell videre illum ficud

ea. I rem Ifai, 3;)' RI!lcm imlecort fUll lIidebum oculi

eius . Et Pfalru.t s. Sdti~borcurndPparueritg[ona tus ,

In quacumqm: autern re creata extra DeulIl neque inreilectus nofler rnuenit Iarierarern, quia Iemper inaenir Iiniitarionem, beque iple decor Dei darur , quia Deus non porerl accipere decorem ex creatura.ueqne crearura decorcrn Dei habere.cum ab 1:0 diner 111 infinitum. Ergo loquitur de vitione Dei

in tua !llbltamia. EI cu1J~rm,t£.guia [criptura docet Deum videndum facie ad faciern in alia vita non quomodocumqne, fed in ornni proprietare , ita vt

non poilit rnrelligi de vifione ill effcCtn, fed in ipta C fubfb.nria Dci immediate.vr pater ex illo I .ad Corinth. 1:;. Vulcnms nunc per Ipect!ium in ,frligm:tfc J tunc eutem facie old _("CNI1I > l/I/J/C (ognojcn ex parte, lillIe aiuem L',)gllrifCam)liu:i & cG,'{lIitur jilin. Vbi contraponit vi-

i ionern , ~F~ eft facie ad faciem , cognicioei, qua': nunc ell £-In :~)eculum,&C;:l1jgma;ledconttar quod

o mnis cogn i(IO Dei per erfcctum eft in ifn:clllo,

v,,,l .t'ilignn~c .quia nullus ctfe8:us potcH: alirer re-

r 'xlenui'c Deurn , quam mediate, & per modum ipcL'uli) ;lea con{~lse, & p~ r rnodum xl1igmatis., ergo nil:a vifio,Cj~la;: eric facie ad faciem collicJl,eCLuum,& a:niSID:l, wJlit ornnem cogni(iooem pet t:lre.:1:t1s. Er ItIlIlJiter cum dicir.quod runt: cognokl.m, Iicur & cogniills iurn , conttar quod ~go cognims CUll! ill~lli,,:lIC , & in- plOpria fubfhntia, ergo 0 raiis noriua Dei rurura racie ad faciem cum talious coudirionibus , LX parriculis explicaca non pawn imelligi,nili dl:" cogllitione Dei imuiliuc in le ipfo,

;X non per aliqucru c.:tfo:Etunl, pra.fertim quia verba Icripturre dicta. per hmplictll1 cnarrauonem non debcm,niti in tota proprietatc accipi, iuxta regula AU~~llnini lib· &3 .quxllion. quxllion. So. vbi IOquit~

},,' eC,pCIe ,aut figllr lite dcczpieTll/',t quifqU.1rt1 , vel demf'llt~Uimusdlxerir.cum diffajimabeis, qui resgeflaf, I't meininc-

ram rtarr.t!lmmt. Conf1at aurem idem eife de reblls geftis,.1tgne de rt:bllS gerendis,fictlt 10 qUUt1t:llr 10-

ca icriptura:: aJIata, qua: de futnrJ ~'ilione ficm gc-

rt'Ilcla eft pronunciant . , .

QuoJattin('~ ad S:l.nttos pp~ )oogLimefietfigdla~ima[lthorita,C$ corum afferrc , qui paffim de hac

. '

'I; "

"',-.;

. viiiootDe.i ~ utura\l~qm~ntur,&'!lh autho'rib'US,q'tii .agunt deviiione Del afrerunrtr[f"}po{ft:fJt~) videJ1i apud Lore. I • 2. tra:tt. de bearirudine d"np. '2 j. apuU .&gid.dc pra::fetlrzt.tom, sde beatitntd:lib.l :?',q,l.a:l'. ' ::t.Nos .u. {olii in pr;);![enti ofl:endemus;ita hoe em: manifefhi apud PP. vt ttia conlicr illos ,qni- in can" rrarium afferuntur ab aliquibus ta.qquaffinegame's vifionemDei futllra immediate in re ip'f 0, jlla nulIatenus negare J I quod ruelius fier foluendo ~fgU~ menta.

SQ/utmtur nrgullttntll +

PRimo obijcirur ad probandam lion porfe ex ()-< la [C rip lura conuinci vifionera ittam Dei intuitiuam,& imm.cdiace in fe ipfo.nam Ioca Icriptu .. ,rre,gna! de hac vifione Ioqunntur nee Iernper, nee necetfario inrelligeda Iimt de vifione Dei in Ie ipfo, ergo non habent eificaciam ad probandum ex vi verboruin Icriprure iflam viiionem Dei in fe, Iicut 'a nobis'ponitur.Antec. prob. Nam lcriprura maxime loquitur de clara vi hone Dei in illis verbis, in

quibus affirmat Deum vidcndum eflefacie ad faciem, vr i.ad Corinrh.iq.ciraro, VldwIfl5 nUII1: per Jpemlum if: c mjgmnte)trln~ autem /acuad [aiem , Et Marth, 18. Allgeli eorum femper videm /a[~mPdlris, & Apocalypf."lcim.Vidcbu1lt facitm rillS Jemper . Sed vifio facie ad [adem non coauincir in (criptura claram vifione Dei in feip(o,u'luidem Genef.j a. dixi~ Iacob . Vidi.. Domimun jane ad faCll.Et N umer.ia. dicirur de Moy{e,Ore ~a os loquor ei,& paltlm) & 1Jlm per 41Jigl1ltlta Deu vida,Et tamea in hac vita Iacob non vidit Deum,& Moyles.vel numquam vidir.zelnon ira frequenter. Ergo verba fcriprurz non conuincunc claram Dei vifionem in alia vita; quia eifdernverbis Ioquuntur, quibus pro ifla vita non conuincunr . ' ;

confimwuy. Qniallon minus cxprefse ponitur in fcriprura abloluta negatio viiiouis Dei',' quam ariirmatio illius pro alra vira , ergo Ilando precise in verbis Icriprurse non magis conuiucirnur ad affirmandam vifionern.quam ad negandam, p'nder~

. tim quia quando icriprura in "no loco aliqu~d ric- . gat D.;:o, quod in alioatfir~lat ,f~mper neg~[l0 a~cipienda ell: inproprio fcnJu,& ngororo,adirmatlO vero rn rnerapho rico, & improp~J(); vi: ql'!:ll1d? a.ffirmatutde Deo aliqua pcenirenriavvel rnutarro, id fumirur in fenlu met3.phorico,quia»ibi negat~~ in fcriptura ralis pcenitentia.ec mllta~de Deo, Iicut Gencf 6. dicitllr,Pct'l1im me jeciJTe b~_. I" tamEn!. H.(:g. 16. drcirur, ~d Deus pamltlrdt1~r,'1~wr.Et Roman. I [.Sim pWllltentia [unt don'J~& vocntio Dfi. Er fimilirer aliguand9 dicirur in [criptur:!. Deum (tare, furgere , [eden: ,qux metaphorice accipienda {uLlt,quia mutationem important, muta~iaautem negarurde Dca ab{olm~, M3.1ach, I. & Iac~b, I. Ergo ljmiliter 1i abfolute negamrde Dca in lcriptura, quod vid-eri non potel1:, licet ali quando artirmettu , accipiel1da eft affirmario in [enrl~ meta. phorico 1 & negatio in [en{lI rigorofo,. & proprio, Anrecedens aut{'m probawr. Nam loan. r. 'd iciwrlDcrim ruu;o ~'idil Vl1quSS1il • Et Ioan.6. 1\QII'lHM'

J'at,r:u;

··,p~ll'e1# ";dit qtt¥iJrwm ,n~~ is ,qrlzefl.a-Deo hie ridil p,,~ 1rem, ~~·loca. non iutellrguntun (olum de faCto:, .fed(tUp1.d~ poffibili, vt explicaru.r J. ad Timoth.~. !2.!!i(JVe!JI b4b,itat if1.4mffrbjlelli j qtlflmtuJlu5lJOnll~liJl'J ]1~dit,ftJ!Je~ ildere pot en . Ergo conft at, quod In [Crl~

, ptUr2< ahfolure ncgarur Deurn in f~ videri po~c ~ ergo licetin ahjs locis id arlirmetur. vr cumdicitur

1, lQaIq. Tfide.bin!rJS eumfl.'1lli eft.Et Matt.s,.Beall mu.flJlc~;'lIffl~iam i,pft [)eum ~ii~bll1Jt. EJ- Ioana.ia, M~Htf~J1!1bo rim: ipjum:.tamenlfla l?ca ath.rmanua ~CI'" pi,enda runt In Ie nfn n_lctapho~Jco, & w:pr?prw, vt {iJJueClir fenfus m:gatlotlUS, qm (emper Hl ngore acTdpiel~~US e~., quia negatiu fernper abIolll[e ~ &; p'arne acclplend~·efr.

Q£.od Ii recurratur ad expofitionem Ss. PP. & . 111te]ligen[iam Ecclefie, qua: fie videtur accepiffi: irnilltn kriptur~ , vt dicamus Deurn pofle videri in

Je ll!1rn~e.iate;) tunc.

scwmlo obijciwy ~ quia non minus inueniuutur 5S. :pr. negare vifionern D~i in proprra fubftancia , quarn alijaffirrnare , ergo adhuc I!X fcriptura , vt jnrel1dhl a PP. non ducitnr erlicax argumentum -couuincens claram vifioucm diuinz efTentix. An-

-tece~os probatur , ex pluribus P P. quos adducir

Valqucz hie difputar. p, cap. 2. & 3. pra:{ertirn Chry(ofiol11um, quem mordicus arhrmar non ita Iinccrc locutum flliRe de vilione diuina eOencIJ:,& citarip{urn tam in hornilijs contra Anorneos , vbi :pail'illl dicit Deurn non videri ab aliquo inrellectu eciarn Angelico, quam in homilia 14, in roann. queru locum adducir Diu, Thorn. in prime argumenrohuius art iculi , Ipjilm) inquir , qllod~{l Delis 110/1 foin!) Propiler.c" foJ nee J1l1ge!i ~'idf1"Ullt , uetjrJe Asch'l!Jgeli, q~lOd ('WIn .Cfe4btli$ eft natur« q!t4htrr vidcre potrrit, quod i1JCreautle efl? Nee adruirrit cxpoiirio-

nem Diu. Thorn, quod ncgat Chryfolloro. viiio-

nt>U1 Dei comprehenfiuam non quiddirariuam .

Tnro quia (inql1ir Vazquez ) in-a villo cOl1lpre~ henllua, v[(hfLng'litlJd quidditariua non fnie in Vll11pud Sancto s IJP.ledl fcholailicisinueora eO:.

111111 quia ha-rerici contra quos agit Chryfotlorn.

non alTere bant Deum comprehemiue a nobis 0- gnofci in hac vi ra, nqut: enim ita arnens fnir Eunonrius.vt vellct.nbi atrribuere infinirarn Icientia, qualh habet Deus quantum ad rnodum coguolcencii,(cd lolum quanrum ad rcrn cogmtam. 'Ergocu D Chry.otlom. ~etiJlai11, quam aflerebar Euno- 11lWSl non coriil'tehm!illam ncgat) fedquiddirariu~n1. Addl5Jllit: Suar.Iib. 2 .~c artributis negati\llScap, 7· "horem obicctionern ex ipto Chrylott0n1Q eadem jlIa homjlja J +. in loam), vbi in-. qlLjt, AllB,dos l!idiJTe quid em Dcum innaturaaJfIHFlpla :>

~J<TI11 aWca lin:! vi(lebalJl. (~i locus cXPQtli non po- . ~('tl de vlfiooc c()[l1prebmfiu3, nam Angeli poft af:" llltJ1pram narur3,n1 ,Deumllon comprehendaunt. ErGO quando atiirmat Chryfollomus Angelos vi-

dlil~ Dcum iu fl:ltura alj"ul1lpta, non loquiwr de coP1pl'ehenfilla cognitione, red de quidditatill. ip6tls ll1yfterij. Ergo quando) ncgat antea vidi[-

i:" negat vidl!Te <]uiddiratillc l non comprehenil\lC, l)~nique Va<:.que~ llltllt(;~ alios PP. mnm:~.

Prilnre Parris.

'trafCU1nChry[o{lonl. fcilicet Hieronj-rnum , Epi.. phaoiun~ Theodoretum, T heophiladurn, Cyrtllum .:Aletaudriman, & CyrillYIl'l Hierofolymuanum ,

· .NWenaOl, & alios, qui vel loquuntur , rieur Chry-

· (ofl:om. vel multo minus dare, & ideo non opor~ -rer eorurn verba.adtongum referre ,

.: Ad primum rqp,Qlod in locis, quibus (criptura 10

· quirur de vifione Dei facie ad Faci€ .Ieu de yifione ·abloJme,ex alltccedclltibus) & lubieqoentibus, &:

circurufratijs diiudicaudu ell, an loquatur in Ienlu proprio, & rrgorolo, an ill metaphorico, & rmnus .proprio. Quando e:-go dicir.r:r~~n. 3 z',de Jacob > 'lUOdvldi~Dnm facie ad facie, tans clare ex verb~s .antecedenribus c6fbr, quod non loquebarur de "","

Bfione Del in [e ipfo.tcd inAngdo,quiluaabamr eii illo.de quo ibi in fpecie viri loquitur,cum dicit: £t ,ecce vir Jilftab.uur c eo:no ergo in ipecie Dei in Le,[ed ad defignanda excellemiaillius propherie , & cognirionis,qua toile habllit aDco,quia no pe r sonia, fed in vigilia vidir Angelurn.qui perfona Oci gerebat.diciru r viditle Dum facie ad facie, vt eriam D. Th. aduerrir in hac q.art.r I .ad I .Sirnilirer cum di-

· citur de. Moyfe.quod Ioquebatur cum Domino ore ad os.Nurn. ]:2. & facie ad faciern Exod. 3 j. no defignatur vifio clara Dei in fe, red exccllenrror qua:--> dam vifio prophetica, qUa! comrnnnicata el] Moyfi. Con frat enirn quod in illo loco Exod.j j. vbi dicitur , quod loquebatur Moyfes facie ad faciern , fubdirur.quod petiuit MoyC i Dco oflCllde mibi far~t: tllam, ~ izerurn r1f~ullf mllJ;glorwm tun», Ergo [upponitur , quod non videbar Deum in [e ipio) alias

C non petcrer oilenfionern gloria: illius , vt belle norauir D.Tholl1 .in 4-dift49·Ql1·z.art.7 .ad 4. At vero in alijs locis.quz fllpra adduximus dicirur Deus videndus in nama ficuri ell: ill Ie, & quod vidt'bitllt Deus facie ad facicm cognofcendv ipiuut ,{lelIt nos modo cogniti IUIl1US , Ex quibus circarulaarijs , & conditionibus manifelle colligimr Deum videndu

· in parria in (e ipfo, Gmt in hac vira conilar non tuifle vifilm in re i.pfo.

· .Ad cOIl_fim:lltionem rcfpoudclur. ~od quando in fcripturaid, quod .bColute arfirrnarur , eriarn abIoltue negatur, & eodern modo quo affirmarut) tunc negano accipienda eft in [enlil proprio, & ri-

garolo, non veto affirrnatio. Czterum in pretenti non ita fe habet J ~ffirmatur enim ) quod videbitur Deus.iicuri ei] in {e ipfo in alia vita, negatur vero ,

quod videarur in ifl-a,naloi.t.& Ioa.6,dicitur.~ IICl170 l'idit Deum,no ramen dicirur, quod nerno videbrr.fcd pori us dicit: OEild videJllnms ellm Jimti eft doa. 3. ft (imihter Exod.3 3. dicitur: NOll me vldebii homo, 6-· vinet, non tamen dicitllr ) quodetiamfi no viuat, fcd pof! mortem non vidcbit Deum. Et 1. ad Timoth. 6. dicitur: Qui;d Dcmn ncmn bom;1Jum vid" ,nee vidrrcpotefl, non tamen dicimr, qpod nee etiam per grlnam Del videre potell > fed lOtelligitur, quod nulllls hOl11inum in quantum homo] leu ex: natura bominMffi, videt aut vidcre patefi DeuUl, quia mui~ fibilis dtnamraliter. .

Ad jCClIndum refpulldtlt!Y. PP: nulJatenus femire Dcum non polfe videri in [c IplO, ctlaIJ1 iupa-wa. icd f

.i

.'

, c

I

fed vel Ioqtrnrur de vi£i(me"j)ei inhac vlta 1 vC're~ . Ii viribus naturr ctear~ ; qu~ nullarenus pt.teI! videre Deum.nifi benefiejo (LlpernaturaJi; vel Joquunrur:

de yinane Dei comprehenfiua.que omiiin6' negad'l

cft crearure.Er fi¢ quicumque PP.qui videntur ne- , gare vnionern [ubfLiti;e DCl in [e,V[~o ex: his tribus modis facillirne explicantur, quorum ;a.1itHoritates

ad longum videri po/runt apnd £gidium a pt~s€· tati~me ~Ipra cit. Quia tarnen Vaz(F prfrdpl1e ilj.. u_chtturm D,C~ry{9Q:ne7 ~uIt ~d~ltter~explid~ nonem D. Th. III prx{~Qt1l!deoahquantIs per immorabimur inJefifione rnagni Chry(tc6tb~ Vaeq.

Dr~o ergo dicimus de Chry~. Primrt'f1 r:fl~ . Chl"yll:

Ioqui can ITa h~re_(i01 Etlnoml},B; AuonfiOfULn,qUl 'luafi ament~~ aflerebant fe .ita comprendereDeii, ,8 Iicut Deus Ie iptiun r ~joqueb;IQtlll' de'vfftone coprehentiua , vt difl:inguiwf a quidditariua , secsn-

dum e(f, Chrylotlom. rnultis loris admirrere vi{io-nern claram Dei in ie ipfQ pro alia vjta.; primum horum conflar, qula in primis Theodcrenist'qucni etiam cita: ipfe VP;q.) lib. 4.hxreticaruin tabula-

rnrn titulo de Eunomio fie ait; 4ujr!s eft dtcere EtI~ nomius ft tJjbil df rebus diuil1is {gllor4re I fll, ipfalt! Dei jitbfl4T1lltlin exq{le ftlre) fandel/que babife de Deo co..,

gnir imlei/t q1um iEft Deus do Ie ipfo habet. hoc (iuJ [urore peretti qtlifUIlt eXe£l'dnd& dliu: ft{t& p4rlicipes, d/ident "[>erie dicere fe jtll D~!/I111IUJk, v: ipfe ft ipfuiI1. Sic Theodorenis, vbj I:ltis clare exprimit ipfos coprehenfioncrn Dei aiferniife)& in hoc furore.teu arnetiapcrdmm flliift:) & ramen yazg. ab ameria ipsii excufar , & ne Euuomiurn facrat amerern, Ch ryfl:. , facie non Iincerurn in Ienriendn de vifione Dei cla-

rain Ie ipio.Nec Theodorerus inaialogo ~ qui diciturimmutabilisquell1 Vazq. cirat , .wfolqt<: negzt Angelos videre [ilb~h"tiam dininarn , feu faciem Parris) [c~ non ita videre , q~~d circum}cribi, & csmpreh~luli ~ & pmipi paffit, qUi vniuerfa compy~bet1Jit.

Vbi villo!1c!Il comprehenfiuam cxc1l1dit.Vided au ..

tern dicit quandam gloriam ~ qu;e eorum l'iribus corretpodcac.ucn quidem viribus naturalibus.fed {upematuralibus juxt;t madum finitum cosnofcen, dJ.lte~ SC!_crates ~ib. I. hiltori;e cap 7.lf)~Uens ~e' ~~noll'!.!o he WQUlt: Loquitur Eunomius, Dees de fila

1111145 eifelllt4 motl plus inLdlt~it, q1l4m nos. neque itJji

€ft >ma~lr t;O,'j,TUI4 _'. & pc,{pefl4, q!l4Jn novis. Q:!id claws PI'O l_lOtltta comprehenfilta quam aOcrebat Eunomms? Adde S. ~ililjlUn cpill. J 68. ad ipfummer EllllOll1ilJlll in nile, vbi illqnit. Si 111/nuti[J;m~ forllJic.:!) mmdl!lJI cr aJTcqlHttus IWliI'am quo-

modo mcompreooljibdcw Dei POUIltWJIl Ifllt i11ril2, itll1_;'

1iane wmprebclJ(am ejk glori.:ris? Vbi 1hfir. nof.l loquitur folum de intuitina cogllitiot1e filblhmi.;r: fi_

ne comprc,:heoRolll;£, de hac enirn non eft d!!biufl1, quod formica,m cogno{csfct Eunornius. Negar: ergo jlli tl,ocitiam I;omprehcnfiuam, & intert ean.

dem negari dc,:berc de Deo j iIJam ergo affirm;t.

ba~ Eunomius. VideatlIr etiam "0, Hieronym. (upeNapUt II. Matt, ad illa verba: Et lJCl;O 1lOuit .filium; niJi Pam. £r:Ibefi«t] inql!it Eci1tomills tdl1-

tl1m (lin 710litiam P~trjJ, & Filij qualtttlllI ,z{lttUtrmn

1'~lIle;-j~ hablJff1lt) ia8itltlls. Deniglle ip{ernet ChryloQ.

',,')'"

c

jHis hoO'tilijs contra Anomi!os "arum illos Iloli-, dos,& lmentesappeUat, przl~rritri hornilia Iccun, •. d~; vbi tnquit: H ec opintfll?rt4 efi h: fiolidildte)& il1f7 4-. tion« .• Eic1iuibQS conftar Iolurionem D. Thorq.ad locumC.hry(tltl:oIil.effe giltluio:lln,& ornniuo :td~~ quara.nl::l"qilGd Joquirur de nounacompreheruiua l~ei,q[1ildo ~~ negar A~~~c!i~> ~ Vat.g. in eo quod dicit Eunoi'MHlt1l non ttlllie rtaarneatern, vt velier j:;ornrr~b{'BrilJam Dei noririam ilpi <:.r;-og:vC', omnino {ilie.Aa~dlmeoM locururn., & Contra [J-:11 in- 6gnes PNqulclrQfpfa. tempera Eunom'l)jj 110- ruerunt / ~ multo rnelius , quam Vazq. <:1 us heteJirn cognouerunr , & ramen (icot amenrern , & furore percirum , & Ilolidum itlum vocanr ,

sec:mdurn> .l1uod dicimus en 1 Chry(of1:omnm alijs locis admirrere iimplicirerVlitOllcin Dei cla-:ran} pro alia. vit<l-. Vi~eri poref] inepj(l-- 5. qlT~ efl ad Theodorurn lar.1 um tom. pbi explicans ilIMd Petridid nrn Marth. l7 - Botm$ eft nos hie rf,e, fie inquit , ~d. di(eI1ms quand!! !'egt}s cubrculi$ aJ ;zpcrtis imuer: li .. eblt tP.jilm Regem 1W1J per t'ecllhlrn, l!fC pO' tf;1ligma fed facie ad. !i1cicm, 11.'11 tlm~liuj i11 Juam fer fidem, Jed, pet JPeciem. Item ([Iper Pial. 42. ex-« plicans illud: 'l!!.antk venisnr , & dP~4rcb'J u1m[.1~ ciem pri j . ru«, inquir 1 t!1ir1/l~;r. iJ"lI;mtm, vale iujl4mmawm, Firm I!1tim ~~ emU btnc wej/dil Detnn fffe vifurum, tic expect-at qutdrm di{"lj('1Jem. Jdern fiipponere vidernr hornil. 73 - in Ioanneru, vbi docer Philippurn poAulatle vitionem ipfius ft:bf1:antla! Dei, V;de41HtlS I inqurr , qllid fbiliPPlIs fjll.fr~t ntun- !apicmiam PaI1H? 1lUIll bl!1llgllitlftem! J;:inimf, jed qrtid eJfot Deus , irJam lltdeli, et fobJla1Uirtf.ll. Et ramen non dicit Chryfofl::- pofhilafie rem impof- . fibilern , fed porius ralem vifionem adimplendam Iupponir. Denique videri porell homil. 34· in I. ad Corinth.Schorn. 10. in a.ad Corinth. pr~lertim in fine.

,Ad rationem aurern Vazq. dicimus efle ornnino faUilm Sanccum Cbryfollom. & antiques pr. non dill:inxilfc inter notitiarn quiddlrariuam 1 & comprehentiuam , nam homil. 3, contra Anorneos explicans illud Pauli. QJii lacem habitat in4c~lJi&i{em, fie inquir 1 qu,rpropf(!J' nee lomm habitat mcomprehro{tbilem, inquu > fod inace{/ibJtcm ~ 'ltlod IQl1ge pitls en 1 quam im:omprehmftbile 1 '1llRd elJim i11qllijialln ) illuefiigatlimqrtC (omprehcl1di 11011 po/efl td ~Ife illeon;prehe~ Jibile dieimllS , qaod 411tem JIe inwjfig flfl%Jlllldnn rI(!tfaln paritflr) & (1a qllMl'lemo propiits .rc(fIlirepatefi, itt ill dCceffibile lji. Et infra, jed !t.et -1ugais fi~i1fcPj}t.bil~s Deus 1uid hoc ad te f;mninem qui f.xammas, & crmlefuiu,t)" c(}lfI~ p-rehe1!Jibil~m eft 114/1W& IJllmlll1.~ tlitlil14 m ilctl1Jl Jil!drall- . tiam il/diea,? Ecce quomodo Chryrort:om.diltinguit inter hoc,qnod fit Dcum e1le inaceffibiiem, &:; i!1~ comprchcnGbikmEIl- aut(:[l} Deus inac(:-I{ibilis 1 nobis qU311wm ad notiriam il1tuitiua~, nam q(\a~ tum ad notitia impcl'feB:a.m,& per dteEi:LlS,& coonotationeem ad creatmas, quan' pro hac vira habemus de D_o non diceret Paulus Dwm eire 101Cceffibilem)cumpotills Rom. I .dic"./~d illu~fibiJu Dei peYftt qad: fafia Jum ituelledtt coryricirrtJltlr. Dici~ tur ergo lux iUa inaccfIibilis, quia intuieinc videri

E ee nOll

D

> ' I

" ,J1QQ pqte.(t ¥ n6hi;s lee ramen Qhl'yfQll •. ~~ (ohHI~'

,ho<: inodo j nac c:!:1li blkll), [ed'~F~ am ah!]~ [I10,~?, perfe~i?r1 'dicil!:~e in~otllwehen.6bii€~qr~O d#'"' fiingllltH1ter norrmsrn jnrulq~roD~~l>J~i: (9~)p(e~ h,11uuam, dumdicit non {OlUl~. qffe~~t'!~{@lll!tm.~ ':l.qllibustatnen non comrrchen,di~r;i&f.~lco 1@1~-, nus 1 nohis"Qllo.d,~urerr~ ibid~mdl'l~;, ~tliN1 ~n"'!. gcll~ l)i:ml! (fle iJJ~ijibdml, me ipfli'~n.1~",!!~~efffll& jllTh jlJ1!rI,l/tJ wdiffe ,jeef.(JIl,t Vld~ba{1/ cQjJdeft.enfl:~iIt, ·!~oq. 'llegat Angelos v(~.i:-jfe DeuflJ,.~{~t~51:_{c~JoJutrJ,t iecuIlduffi condcisefl[um De~J ~4dt lll]l~r.a.~ ptoll~ D(;usCeilli:; vult manifcflare ;non aurelll quautll~ vilibi1is err. V i~,,~r erismhornil, 14. is loan. v~~ loquclls de coguitioae filij qui elt in Iinu Patris in-: -qll it) q~od in. JilHl P t1Jiis tfte matU511lid efl ~ qup.m videre ~ 'luil'llilll lamum l'ir1.lit, wm crrwn bClbc.t rei&'ognitiofmn

, ( idef1iJoll de omnibus.que illius fum: certificarur) qui Pdo ill fillu tmmut4ttJf ~11'1J!A ei p~JPictl4jllm,&:crr(.1~

.Ad,obiectwlle/11 ex: P. Suar, Retp. ADgelos in naturasffurnpra Verbi non Iolurn habuilTe vifionem ~ fd eriarn cornprehenfionem non quidem iplius Dei, Jed ipG.us natura affurnpta , fiquidem huma-. I}Jt3.lell1 comprehendebanr , Loquitur autem ibi Ch: ylQJ10m .de vifionc Dei nonin [e,fed in natura an:':'II~J.nJ.,ql1am anrea Angeli non videbant.Et eodcnunodo loIuitur alia obiedio ex Chryfo11guia., in ilia hom, 15. in Ioan. inquir , a..,__od 1Io.u·tffllmiC11If1S, Alige/csn.n-raro ttnbts aliqpld de jirMlat71i,. DCi,Jed foltl1l1: rfj((1iUS glori4 at fxcdjis,- fed narratio de lubftantia; Dei non cxigir comprehenfionern, kd[olum vifionem, ergo fi.narrarionem oegat Chrytoflorn. ideo eit, 'qL]la<;;rian~ negat viIJon~m, ReJp .. enim quod', in [,ri!l1j5 11011 ,,!it bona conlequenria non videre A !;::;t10Slibl cauriam Dei.quia non enarranr illarn nobis, non euim non Iinnus capaces illius enzrrarionis, ;lIliC cuirn i ueffab ilia verba , que non licet hotTIin.lJIlqai,vt iaul.mquir . Vel (ecundo.negar Chryi()(b0!ll. enarrariouern comprehenfiuam de ftibfbl1;:i:i.:1)ei ~ Iicer enIDI ad narrandum nobis de Deo a b'ull'Jr2 non requiratur cornprchenfiofjei.ad nartand: .m ramen de fublhntia Dei plene, & eo 1l10~O, lino Dens [t: ccgnofcit , {i.cur ibi loquitur CilfyfClilomus conrrarilos herericos.cornprhenfio

requiritur , .

,n~~ diad fint indefenfionem magni Chryfoflorni.cnr imrneriro Vazq.in re graunlima iniurius eft dicens non Gn~re Iocutum de vifione Del in fe, in quo h~recic:is~11fa przberur infultadis Catholicis, quOrum d~,ar.ma.l ss. PP.lucem haoeeprefertim cum Chryrofl0mumApolt~ljca. Sedes per as beat.e rn'll1Qri~ Innocen. Pape I. toti Ecclefiz Dofto.., rem propofuerir, ac laudaucrit, cum cpillola. ~o. qu::c l1abetur tom. i.CondJiorum ~c de Chryrotlo~ roo l'-'quimt: .Affii~or deris;qrli [tlpie1lt{t]imaj[JlfilUllli, & dl~lj!J. 40Qrifla ~ & illflitutioHe EillS arbati, fame 'l'erbi Dei {{1IIji~illntur. Non eJJim ECdefid tttntum C;;imfldtltin(J~ politanameliititeiOitis {illgultiAd!lT4m fecit ,Je~ orbit Jub,· Sole jorusad (Jrbitatem r:edaff.us eft vrro tam diuina amijJa. Ecce wins vir(dochinam VazqueZ-lioJuit ab ertO-. te defendcre, nee manifefl:am eius cxpofitionem '

admittere. .'

A 1\ :T I C V LV,S IT:

"t '4" ;c,.tit1eatl1T Deus _ewe 'f11~si,ntfa ab~.ellu;'* .:

. ' fJoj1ri imelld'tu$ ?

~~~dit~r prim" r~tjD D, Th. in I: arl>

o

,"'- J ,';li '

P Rpi1~~P. Th. if! art, J. beantudinem noflrarn POne confiflere in alio, quam ill Deo..quia in"

, rHo ~Il vlrima perfeeiio !:r¢antr~'l'acionaJ:is, quOd. ~ft ei prfncipium ~lf~ndi,qu i it i n t~n1(D vnumquod, ' que pe.rf~¢l:um~fl, III ,quantU1l1 .adfimrn principiii ~tI1ngJt. Ex, quo ap:ei'te confequitur, quod iibeati ... rudo racion~s creature Iolum potef] .cofift¢re. in. tn1iuontlTh.:i jil (e- ip{o.,oportCt,QU0d cI ar a eiu s v i~ UO P?U!hilis ~it,il~oqlliii~~ pOa~t eo.frui in [e ip"l [0. Si a!lt~!1Jeffer 1mpofiiDll1s ralls bearitudo, C01\ .. fl=queflter.~oQpolfet rationalis creatnra capax ef ... [e fq;liciraris, &; bearirudinis.

, II~ boiG rhti011e J); Th. dux dIre propofiriones fi.:!1~ fatis n~t~. Prima, .quod ~'nnm.qllodGj perricuur per ~edlla1QllCm ad luum principium. Q1t prn'ollcio inteiligicur de principio alicuius rei per modllpet~ tcdlOllis, Gue lit \ lliciens J Hue (orn.ale , line fina .. 1~, ~on ;l.!~em de pnncipio poreanali , leu marenali , Es: fie mamfefiuru eft, quodquanro aliquid efi'p~opinguiu.') tuo princrpro perfi~t~n[1 , tanto in [e.1pJQ rcddirur perfecnus.fiqmdem ab iuo princi .. rlO p~rf~t:_t~onern participar.Et confcquenrer qua ... to_PrH1Clp'JUnl ell altius, & vnineriaiius in perfe .. alOn.C: raaro propinquius , & coruunctio ad ipfum

reddir r~m aliquam perfeftiofen~ • '

Sc~un44 'I7cro propofitio D. Th. quod folum Deus

ef] principiurn creature rariouahs potcfl intel ligi,

vel de principio finali, vel de effectiuo . Si de fina-

Ii ira quod (enfirs fir quod tolus Deus ell finis, leu principium finale creature rarioualis , laborarnr in peririone principij , nam hoc ell, quod inquirirur,

0Ul Deus in (e iplo fit finis, ieu bearirudo cream-s

rt rationalis, Si autern inrelhgirur de principio ef .. feaiuo~~a quod fenfiis ('It,ql~od perfcdio !.;l'(atnr£ rarionalis coniiltir in hoc,quod redncatur ~ul fuum principium ctTecriull,llO.1l apparcr,qufi confe.LJden-

ria fir.quod ccnfiflar bcatirudocreature ratioll.alk

in coniunCi:ione adfiium priucipium effcftilllln),fi-

cut alit res non rarionalesnonhabcnr tuum finern

in hoc,quod coniungantur fuogeneranri, leu principio effectino .ficut lapis non perficitur pet: hoc, quod coniungaccr alteri Japidi generauti, aut-ignis igni, vel herba herbe, quit) porius quandiu Iunr CO~ illnEta [u0gen,eranQ, tunt 10 fiatu imperfeCto, &. oportet a_generame {eparari, vt crcfc:ant, & aug", m€tentu,r~& perficiaQ[:1.Ir.Sed rcfp.~od Ct~3turZ .. ' , rariQ!1aJ€.'pro.cedere a [o.loDeoimclligitUr·inr.o\~ , tione effici~nrisnon quomodocurnq;teddncientis fimpliciter ;idefi dam;io LOmmeife, & conf~)Jlldo ' illud, &. (ui participlcionem affine perfecti. tri~ bueodo, eo qltO~ ~reamra rationalis [Llper OIl'lO.es ~lias creatnras ell vniller[alisin opera.ndo,cuIl1aa. bea~ cognitionem rnillcr:ali:hmam,& COR[lIqu~.

. ter. ;;!

;: .-



DifpeXIl.

Artic. II~''''

, eer i nullo principio poteft adzquate petfici,& ef- A" 'Virus non pozeft eleuari ad audiendum , Cuius ra.i,

, lid, nifi :i pr incipio vniuerfalinimo in agenda, & ., tio eft) quia fi eleuaretur vlrra fuum fpccilicati~,

participando perfccrionem, quod eft Deus, & fic; Hum) tranf ret Iimites fu<'! eflenrre , fiquiaem fpe':'·

oprirne deducirur.quod orearura rarionalis, no ha- cifica confhturio.Sc effentialis ipfius porenrie ro-

bee 31 iudpriacipium ada:qua.re, oX fimpliciter per- taJiter,& adequctc flHl1Jtllrex fuo obieCto (pecili ....

:EClens, & etficiens nifi Deum . Vnde ceffant obic- catiuo . Ergo idem ell tranfire Iimires (in forma- .

8:ionesfaft.l:. Narn Di'I'h.no loquitur de folo prin, lis (pccificariui , a.tgue IlIa: ellenti~ Ipccificare ;

cipio finali, Iicer hoc edam includatur in eo, quod Stc;'dot propotitio cft)guod 0111nis imeJ!eCItlS crea- .

en principinm effe8:iuum creature rarionalis. fed rus habet Iuam fpecifictrn Jil!:iminc=tioncl11 (eor-

loquitur de principia etficicnre ij){am' Grbpliciter, fum ab alia intellcctu, (icllt iure1Jeam anima: di-

&perfictente perfui parciciparionem.ira quod fit Iiinguitur Ipccic ab intclleciu Angeli. & intelle-

principium dans rozum effe, & perficieus tota vni- aus vnius Angeli ab alio Angclo,'eo quod i(tz na-

nerfalitatem operation is intel!ef!:uaJis cuius {ola rure intellecluales fj)ecie dJlbllgLlllcUf inter (e in

crearuraranonalis dl capa;dntlari~ vero addllCl:'r gellen::imdletl:nalitatiS.Tertia propofitio ctl.qucd

decnufis :.tfficicl!ltibus alias res,ex quarurn coni un- B Deus clare vilus, & imrnedtare m Ie non retpicitur

8.ione non perficiunrur jp[:c tanquam ex fine, nihil formali, & pofiriuo ,cfpeCtu ab intcllectu crearo ,

obllant , quia. tales c«ufa: etticienres rolu Ie habenr neque [ecundilln rarionem g~n~ricam intelled ua-

per rnodum eriicienris parricularis , non autern per Iitaris talis inrellesius , neque Iecundum fpecifi-

rnodurn prin cipij Iirnpliciter perficientis, ita quod cam, & differcotialem. Ratio en) quia-Deus cla-

ex eius parricipanione deriuetur rora perfedio rei re virus efl: obiectum Iupernaturalc.ad quod iolum

prociuti:x)rcd (olum per applicationern materie ad pateH intellectus cITe in p8tetia obedietiali. Neq,

formam, vel per edudionem i hlbiect0 dicunrur arringirur !lIb aliqua formali ratione creara , quia. .

rem aliquarn producere.Sc generare. Vnde non eft non ad inflar alicuius dre-tll: creari, fed ill ((: iplo

necefle , vt per coniunztioncm ad tale principium immediate, vt excedes omnern rarionem creararn,

resperficiatur , quin potius eriam amoto , vel ab- ~;l'libet alltt~ ratio (pecjf!~a inttllcaus cre a.i ret:'

fente Iuo producente res ipfa perrnanet , & magis picir filU abieau inceJligibiIc f ub rarione fUrJnl,li-

perflcirur, leu augetur , creaca,& dererminara.v.g. homo rub ratione quid.

Citle1'fllII edam his duabus propofirionibus ad- ditaris feufibilis , A!lgelu~ rub ratione (ll<E df:ntia:

millis refiar tertium.quod difficiJi:lS t:1t in hac par-- C fpiritu-alis. Deus autem quando clare vidcrur 1ub

re, an ex hoc tcquarur , quod intelledus crearus fit nulla iflarum ratiouurn videri poccit, non ergo rub

capax videndi Deum.in le ipfo , & coniungendi Ie ratione Ipecificariua , cuiuicumq; i1ltelkau~ Deus

illi Vr vj[Jonem clararn , Dicere! enirn alifjuis ~ in Ie ipfo relpicirurformali, & po.iriuo rdpeEtu. '

quod licet vnurnquodque perficiarur per coniun- Secndurn ratione aurcm generica multo minus ref-

tt,onem ad Iuurn principium, & quod principiurn picitur Deus forrnalirer.Bc pofitiue, quia ratio ge-

creature rarionalis d\p~us etia!~ modo cxpiJca- nerica magis poterialis.S; imperfecta eft, qua (pe ...

to ramen lll:elllgendllffi eft perfici vnumquodque cifica , Si ergo nulla potentia potefl eleuari v Jrra

per coniunctionern ad fuum.principiurniuxra ca· [uum obiechun Ipecificum , & Deus clare vifus no

pacit.itcrn fi.111l1. Nondum aurern proba.tt!tt intel- refpicitur pofiriue, vr contentus intra latitudinern

leS:llm eire capac-m videndi Deum in (e ipfo , Ied fpt:cificationis cuiulciiq, inrelledus, quomodo po-

{alum per effeccus.Quarenondnn, proharur.quod tenr ad ilium eleuari.neque potentiarn obedicnria-

perfeccio creature rarionalis cClnftflat In vifione lern ad id habere? cum ad habendum porenria obe-

,clara Dei, qu ia dice ret ali quis , quod h ui us perfe- dientia.lem l upponarur conti nentia intra fpecifici

. ail .nis non ~~l: capax crearura rationalis , quia Iarirudine.n obiecri, fiquidem fi fit extra inlld~ no

DtRS dare viius non continetnr intra Iacirudinem habet capacitarern, vtad il1ud eleuerur, Iicutparet

~obidi::i eius , ill vifu,q!,li caret capacirate ad a.u?~ed~, eo quod

Oc-cajiwc huius [ater ventilari all Deus clare viens D {onus non continetnr mrra (pecificariuum vuus ,

:comincatur intra latitudincmobietl:i adxg!1:1ti in- ita. quod potiriue , & for,n:)~iterab illo refpicia-

.: telleB:us creati , Iicet non intra larirudinern rpeCf" tur.

,~:ficatiui conaruralis.Se proportiorrati. De qua dif- _Comm!lrlis /almin ad hanc ditnc,cltatem efle (oler ,

:'l1cultate late egimus in lib. de anrrn. gil. 10, arr, 3. duplex e{f~ obIcdum nottri inrelledns , alind pro.

\~~~ideo in P fxfenttllon en J. nobis Janus expel1de- potionatum, & connatur,ale,(icur qilidditas fenii-

fpa. Breuiter urnen infinuabimlls hie re{ollitlo- bi!1srefpcttu nofhi,aliud;extenfiuu,licct non pro:

netnnofham, vtexilla pollit rado D. Thom. ef- pOrf!Onatl'i,nOl: rame extra lacitudincm toriu:i po-

icficax ofiendi. .ten[l~/ed penrnens ad oblcCl:um adrqua<um ems,

• 19i1Uf difficultas pr;efens (ere canGftk iUe:Ol'llPO- ficut il)X Solis efl; iUlproportionata rerpecht oculi

•. ,nendis tribus propqiitionibus. qua-: vidcntui per' ,noCi:ux,noD talTleu eJl eXIT<l latitudincm pote!1ti~

;fe not~, & vix :ll'paretqnomodo pOili.!).1US effllge.. 'eiu~:vifiu<e, quia dl elllfdeOl fpeciei cum nofl:ra ~ &

.' :re ne iIiqu~ nege.rnus. Pri~a p ror1~.!itioeft, quod ,ira per additiouem ~ feu roborarionem potcntiz

.~ nulla potentJa pOt.t"fI: elellan ad atungendutU au- pordl: pemefti re ,ad hoc, vtvideatSolem Geut nos.

quid vltra latitudinem [uiobieEti fpecificatiui, ne~Qtl<e.tolutio dl expreila ,p. Thoill. 3. contrag. I\ue a.d ho, habet patentiam Qbedientj;l.lem ~ fi,ut.capd4. in folucioue pt1ffi~ rationis) vbi 11l~uit :

. E c C '2 Dlifl-

I

i

.p~jn4ln ju~{l;mt~t1rn n~1I fie cffe extra faf~ltal£TfI i"lellc~· iii f11.IS ('r~~liitl~ji>alt'JfI1d omimaexrr~1jeum: ao !pjo fi'~~ etf,

. jon(ls ,1 vijil ) . vel _fobjf<11Jlt<l mIttel. ialrs ~ JfllJft, flam tpJ4 iiiiJ11l.f Iii b nl1l1i df!J1 prim(llfl imellig tb ile, 0' l~t1fjs iutelle-. ~!tiI?is (n~lIUiOl;i5 p;'il1cipium,/Cd cxtr« jafuilfllfll1 r~lelle .. {fflf Cfea! lji cut 1?,,:ccdCIIs vjrtu!t'm ellis ~ ji cut e~relii11lla fin-:

}&Jirtfiml; extra f1.(!ilftlIClJljG;(twm ~ , '

.: Cstcrutn non vldet\lrdrffi,ult:ls propofiraifla (o .... Jurione rudell·a.·! :. Qua i,' Iolunr excedit viiio di- 11J[J<lrt1 f2.C~d:;1tC'm notlri 1titelJeB:us eo modo quo icr.libile cxc elrens ie:oriim inri rrnum , Iequitor ~. '}!Ol-i Deus clare ·,iitJSreJpiciJti.lr 1 noilro intelledu !tlb cldcin ratione formali, illb qua proprium ~ & fI)ecificatjuu~il obiedum.ficur lux Solis relpici-

tur ab oenIo no'Ctu7 ilib eide rar ione jorrnali.qua H. ]LJ).: tunx;velilia irnperfecta, qua jr[apoteihide~ .» re. ell ergo' ip e cifica ratio nofh i inre lledus diflillguatut'abinc:elldl:lI'Angeli] "rc=fpiciatq; obieBum lIltel!igibile [u b ratione forrnali quidditzris Ienii ....

bilis, conlequenter Deus cla re vifiis 'conrinebitur

fnb i!1a ratione formahJ& folumfe habebit, vt ex': cedes intra ilhi lineam. Hoc aurean dttilCIlDl)qui;.1 bells dire viftAS fIle vlloordine ; .& connotanone

ad quidditare rn' fenfibilern ;aut ad aI,jamrubll:an-

r"iim crcatani viderur. Ergo inrellectus in'vidt:ndo, Deurri elerramr vlrra rarionern forrnalem flU oro-

prii ·if1eCifidtlOllis.Si lure !llb alia ratione f6tina-. hirjngiru'r ab inrelledu , & filpra omnern (pecifica"riounn quiddiraris [enfibilis,vel fpirimaHs crea; t~,Cllrtjr ditticillta's p61\ra; quomodo potfit elcuari' C vlrra propritl lpecificiciutlli'l in.teut:&m:; cum r"''':

men vinis nail partir eleuariad audiendumfoiium, a,iltdjcedutn clllo~te&;m'prOpo'hicinanlffi) & ex" tenliuum Intel leetus l1~n conuerrire in' vni formali- . ratiom:,Ced dllJ:;i'imponlte, quod-eft cO'['r~ vnita~'

~e[11 poretie )qua': eflenl'i'Jlife:r pttlt vna rarlbnHormakrtl,l1ot1plu'res,Nec rul'hCIE recurrere ad'vliitate; bble.8:i re rmina trui /qol i;jcilice~ 'obitEtil ter!fl'iH~-' tt!iunl inte Beaus cil ens~(l~b rora-Iarirudme entis,

in qu:! corincrur Deus clare vitus', Vnde per hoc :;

quod eleuemr ad I'ldeitdum Deiim clare In (c 'ipfo

non eleuarur ad aliqntdf exira 1 ari rudine, i ui obie&i itdJ::gnati rerrninaciui.' Qua [o]uti'oIiem approbant p.sllar.Jib.2 .dc armbutis ntgariuis c'7.n,:L vazq,'

hie difp; ; 7. c. 6:A:.rttlb-,difp:r 3.cap~ 4. Nam contlr:r,dl:d'~l!.lia Itc.tintd~~us rerpiciatens 1rttOt'a fua D,

atn:u me,tan''1uamovltCttllil tertninariuu, t:1ll1t¥1 ~; di~rerll inrelIeCius(pecic,vt Ange!i;~horlllois rub, djO"erla ratio~'n)ot!l.li!'iUum ~t[ingU:nt H hxtra~, . rio nlotiriafp'ecifiti eR~qute excedii'nr,qu.ad6Dms elate videtUf ~hirCauterii pitio inddll~dt) 'lim: fpc ... · cificat intelkCl:uri1) fi qiiidem 'diA:il1guit vnuin lntelltCl:un1 fpecie aha\io;)£1-~oexcerutllr fpeGifidtittil proptiu_ifltelIeB:us pH hdc quod'attidgarur Deus (lare vifus in fe,rion obil:ante;quodcontintaulr in-'

tra latiniditlem ~Iltis; ficut inielkchis"noRet( CUy .: ius rano motiua {pecificatiua: db:tuiddit~ ~nfibi- ,lis, & per hoc dVHrfguitllrfpe(ie ibintelle8f.u An· geliCfi ~ttingit D.r!um:i'ri (e per Clartnl .. ifl6nf'rlt no attinSit illumf Llb. ratiOtlc' quiddir-ati s fehGbilis" nc":

sne ~(l rcfptdu)auteonnotarione aU illa,ftd e1crra

~ ,'. . . . .- ..

Prlmre Pa;itiS"J

, ,

omen connorarionern, &; ordinetn ad omr, creatJrll. Ergo manet integra dirliculta9;qu.a..

. !itekuad iorelleCtusvlrrapropriamratlonel'Yl

. malern fpecificat:1uam, fiquidem eleuatur.vltra

rionem rnoriuam fecundum quam [pecie dint,

suitur ab alio irireIleEtn" ~-non potlir vi[~~e~~!Ja1',:. vltra Iuamrarionem ipecrficariuam.ad attingel'ldu {omim,non obllaere, quad eriam tonus 'coiitinet1ll .. ~ intra. Iarirudinem CIilrlS Ienfrbitis, licet non il1tra,x,

{pe.ciGciationem'vifibiHs.· . _ . .'

. Prop'try hoc varic di~ifi runt anrhores inqpedicf. da ifla difiiculraee, & ailigtu,thlO,modo, quo Deus clare vi.rus conrinetur inrra laeirudlnerrrebiecci inteIleCtuscreaej"iia''1t habear p0renti;rmohedIEtia~ . lem,& eleuarurad.illud, &tal11~n non.ccnrinearuu Intra Iarirudinem obicch proporrionari " neque intra latitudinern ratierns formalis (p!."ciii'2an[is ~ & difhngnenris fpeciemvnius inrellectus ab alio ,' Q:!orum(enremias rctulimns citaro loco de ani~na. J~rcuiter autem tradendo nolrram refoluricne poterunt explicari, aurimpugnari , quia ex omni-

bus illis aliquo modo de.umuur .' .

Duimus e rgo.hoc dfe p~c uhare in j nte] [eau pr~~

pter eius immarerialirarern.qeod maior, he capaci-

.as cius pa:ffina',quam vinus aCtiua,qo't In vnoquo-

que intellectu i u.XC:J. diuertum . modumrn. m ate ria .. Iiraris di(til'lgllirur [peeie' ab alio-mrelleciu , ll<ill: enim e~ parte ca;p:~ci(ar's piilGua: incellectus diflin·. gnirur .-quia hzc non fundatur ieipta:fpCCl"hca: ra~ tione attualitatis, & virtutis , fcdinipfi gem:riQ . tarioo'i's l:mroaceriaJiratl.s J' 'ra~lone cuius bi!.t:.e'. inrellectus dp.ocitati;& porenria..paffiUatlrrclpeti:u. om'riis enris inrelli§ibihsfub'qoo(!;t1Gt,tnodo intelli- ,~ gibiliu.cis fioiro ,1'icet~onn:l:(Ul'aliter fol.um refpi-

Liar in vnoquoq-iarelle .. 9:11 obiectum illi proportio, n'1tn.·l11,& propriuar ruxra.mcdum lux aCtuahtacis~,

& virtutis, No enio1 eltil1conuenims\.quo6 aliqua por~adl pa:ffir.rahabear capa'Citl':t;:d[;1d pbres forO'l.as,leU1'.aCtus, adgllo's n(>Ft h"h'E U ':Jnatur:Llirate ptopt-err~ fpfClnm ghl~m habc Lad di'nlt rfa ::~gGl}ria,

fl'3.ffi reJp'fftt-! agentlS Gbi propb -rionau, .&: cona .. ruralis, connaruralirer etiarn (I:i: Iw.;rwr, & .ecun-

duro !iotbicEtiortt ad aliquod sgens !~]P~ rius exrcdi pOEeH ad alias fOrfl;1aS tibi coniiam, alcs , nee pro-. porrionaras. Qu~ dod rina pr~ oculis habenda li.fl:~. &eadenHr~~pitD, Th.:opU[C.2,(;Ip. 103. & 1Q4.·

ad explicandam ha~ ipfam.difuculratelll de con': rinelltia diuin~ e!fcJ;l.tix dare vi.Giintra.latimdinem obieCti 19t1i: Il€Ci:lis. Cuius' ve rb~ ftl nt. f:.{ta !ifltlid in' pOlcmia duj:liCiteT: _ tmo Tfluda tJatuMliter reffJt!dtll cm!m)

'1U& per PZC/1S 1latf!fale pnjJuni rcdlKi 'in ~ftum . .Alio 11lodo. refp!c1ll. ewum, quoil f~d.l«i.tlf!.1f,p~~Ullhn,tth~ rrtr.agem 1t4- turale,jfd Per: idiqflodllliud:agitls;.tdE.hl fUil,!, ex puera.JiM.

vir eJ! if! poten.lia nalur.al;J,ve~quod, ~x jemille jarani"1'fl,..

fit! iftllill tx ligna fiat jMm~um, wt- ex c&(() ,~t l1idens

non. eft iu potentia 1Idtu~alj. S,Ic 1:1~, & :drca:. no .... jlrum mtelltflum accidit: En 'etrim ilneJieftris miter iJJ potentia ttattn:'ali rifpet~u: qUQrtiHdii :i,f!:MI:igibil~o/) qu£ . fol~tcet rcdu{J; PO§UIIt 'III: a{ft~ pet m!~UeftiJ1tt. a$ef1te~I'

qUI eJI ~'i1t[ipiil1». irmatllm fwhiJ, vt per il'~ tfficJJ1~ :. '/tiUr wuUigellle. t1Jafltf'. :Efi~il~rin ,t1Jpojfibde 110~.'

, .. . , ''I'lru»um

:v1:i#lUm frterltcmftquiptrhl1G, quod imrlletlus :f1of1er fto redu,catm' .ill "{ta,, conJequimur jgilUrtJlti~mn finem in, hoc 1 quod Imelleffus fit1,t in dilll'db aliquo fublimrori 4gm .. Je. Sic D~ Thom, Dixerar auteur ante h!l!c verba, .juod intelledusifinirarem quandam habet falrenu in potentia ad omne mrehigibilc , guod vtique pr')llenit illi ratione immarerialirans , qua ell: potICmia"(piritualis, & fie capax omnis obiecti (piri-, mati modo cognofcibilis , quod ell: obiecturn intelIigibile . Et eadem ratione r , p.g. 79. art. 7 .dixir , ~d imell'e£fus reJPifitJtmm ovieccuin [eanuium ratienem: communem emu, eo qUl)d imelfe{fuf poffibilis eft, qua quo ij1rmrmi~ fieri. vndt JecuuJmr. mdlam dJiJ'eremillm. fJHir dm'trji]icatfir intelledus pofJifJill>. Vbi p. Thornex patte pa-triUt capaciransinrellcdus [umiri11al1f .. niucrfalidimam rarionem . Et ibi norar Caier.porcntiarn inrellectiuam non adequaria Iuo obie6l:q rnoriuo, red Ioluma.rerminanuo .

Rntio autem huins fumitun:xipfa natura intelle«Jus, & difl:int!-ionem eius :Henlil. Quam breuitel' intinuanir S, Thorn. in hac q. arricul.a ad y. de..; (.cns,quodguia Ienfus vifus ornnino marerialis e~ nullo 1110 do eleuarr p.ordl: a-d aliquid irnmareriale , Sed inrellectus-uofler vel Ang,elicus .. -qUia aliquaIiterfecuadnm naeuram a materia eleuarur efl potens v!tra {tlam naturam per gratiam ad aliqnid al .. riuseleuari. Ergo ex purificarione intellcdus a IDa,. reria'colhgir D. Tho. efle vltra naruram Iuam , [e-a rnodsaa naturalermeleuabilern • Itaque intelledus ex p [';dei{a ratieneporentia fpiritualis habet abto!(]I~m:,'& perfectam.imrnarerialirarem , fiquidem df!.tJ1!IU'.a:wr ab omrri ratione corporc:l, & confe!!',e1t~r reddirur porentialiter perLB:ibilrs an omm GbieEto Ipirrrualirer ifltdugibill , dum rnodo fir' DJ cd lflodo inrelligibile fit J eo quod omnia intelliglbi1iacodcm modo perficiunt poteatiam intelle .. c("um, ici licct (ecundem i.mmut:1:tioJ1cmrpiritua~ lem; fe-ll denudatam ab omniccrporeirate.fc rnate,:;1;;' Erik quodlibet obiectum quanrumcurnque }~_'i~'jr!lare', &. eleuatnrn , etl forma conueniens , & port·tls.aEruarc talern porentiam imeileCl:iua:rn) a~ qlW:i1t'tl'l oinne intdJigibile guantum£umq; pururn, & eteuarum in ILIa ipiritlqiirate' fi aCtuat aliquarn potcl:lti<i.ln intdlectiuam J:~;~mqlle perficir modo lUte iJigibljj., llOl:a.JiomodCl"perficir,& at1:uar,g uarn

. , fub immarerialirate vt excludente omnem modum materi{ corp@ralis,atqucitanlOduspailiuJ; aGtuariorris , & receptionis idem dt in omnibns , licez ~&:Ia.Hras ipf.]) & fpirittJalirasform~ ~nteJIigibjl~

diueria fit~ (icur criam mare ria prima, rub \'].)0 m04 ~ re.fRicit ?ID~es farmas ~ .eti~m fi .fiat diucrlliliifl:¥t"e'rfed:loIl1S,& g~dLlatlOnJs.,qU1a.oa~n~s c<:r:uerudnI in yno modo: mformandr , & reclfllendi l~

, ' t(:iliCl;;:t fcc'uudum ordinem ad'conl}trueLl'" vn]llfl];c(Jfrnl"~'1 :rtuln' il· fubA:antia.Ic cUrpo,reum • potentia {earnduqnod

~"L .'- ..... ~"',L1.,., ab,intdl,igibili~· vIlat¥! LUlU , omnia quantumcllmgu~,e1ellata, &. .. ~ fGiticet per ffiodum aduantls [piritua., 'lLidentis omne modmnaCblilantiscor. ,~[eu: ,,~im dependepmdentia l. cOrldjci.oq

I.' .



A-' nibus rnarerialibus , &cottfe;:queii:tl!{ fi t::fi capai; omnis intel1igibiljs qaauturucumqueelecan euara.: . en capax luminis > &; virturrs r(;'qu_fll.[Z', ~ propor-. donator 61i Inrelligibili , Iiceznon omnern talem virturern ex (e habear , Solum autern excludit in;; relligibile , I't infinito modoatnngcndum.eo quod] illud , qued infiniro modoaciuar non retpicir aliquam poteutram pa1Tiuam , In. qua recipiarur J & ideo norrpotefl conriueri jnrra Iaritudincm obic-

Eti alicuius potenriz mcluderitis potentiahrarcrn :r

& ordinem paffiui , ,& perfcitibiJis ab o.oil:C!:o . CUiU5 ratio eil:,.qula.quodinfin!to rnodo.actuaz ell:, actus purus , qlUJ. reddrr intciled um infinito rnodo actuarurn , ergo cxcludit ab i1JoomnempOtell~

~ tialitarem, & re rnanenr altus Pur us J guide m tam infiniro modo reddemrjnrelligens ,Ii cut ip e actus pums, hoc auzern eit excludere rationcm potentiz perfectibilis ab obiecio , & fie oporter l quod

fir idem cum obiecto . .

.At vert; potentia; fcaiitiu~ non confliruunrur in genere cognofciriuo per exclufioucrn pE:rfeEtam omnis matcrialiracis , cum rcucra fiEt po.encie corpore.e , & materiales & lie ex g{'l~t:re Il~Q non puriricanrur ab omni rnareria , Led ill.l.lll nu.ccnr ; ranrum aurern eleuantur fllpra condiuoncm po.,. tenriarum matcrialiurn, & !~rcgal1ruc' a. GOllJjnqnibus materia, iddll JilPl)lllJ..E10US, quibus m~teria toler !d,ilpopi ad tOl:mam iublhntiak m qlld.J..tum accipir , Ieu habet de, virtute opcrari..a intra

<.; illudgenus l'cniir.iullG., Vnde non arnplius exten .. ditur imrnateriaiuas io.:~"1'~1~llj,1,;t r;lli,,:;;;b~t F'Jrentie Ienfiuua , quam extcndatur virrus i!J::!) &: modus operaudi inunarerialitcr-quam habet vnaquaque potentia, & ia, his non habet locum ,CJclOd ex Caiet, 1.p.q.79. lllpra. retulirnus q~oq poreu-~ ria intellectiua non adequatur obiecco luo moriuo, fedtolum terminatiuo . In.fenfiriuis autern non fie fed qua:1i b~t potentia a..da:Qt4tUr.fuo obiecto ruo-. tiuo . N~Obfbt quod qualiber pO;~!;l~~a [~)iitiua, dererminate, &[p~c4iee lumptaindu.dir'ratiout:'Ln gencJ;ic;;am potencie fenfitiw:e , & ratione eius vide., rur habcreimmarezialiratem feniitiu.aOJ) qua': fit eleuabilis ad ornne genustenril;ndi, & ~uqdcnmy que (enfibile, f.i(;;uti,n~eU€a:lI.'i ex communi ratione iotellecru'alitaris habet eleuari pOffe 3d orane in-

D telligibile , Nam conrraefi ( & hocoporcer bene ,.' norare ) quOd inter rcnfiduarQpoteqri:im,. & inrel-, lecriuam ¢fl: h<l:c difleren6a, qu@qfenii[ju3.Cxgenere CUo, feiIicet ex-ratione kllj1~i~i ~n. communi plus materialiratis, . & potentia1itati~ imporrzr ; ~uam immatcrialitaris ~& abfl:ra{l:!onis) co quod ratio leniibilis c:x gen,cre fuo cQrp~rea. ~a, & ma~ terialis , nee pu.rific.\l;turcle(i! ab Ollll1i mare..rialita-: te ,perfi.citur autell1 • & pmificar.ur p.lns,.,.el minllS non ex: ipfa genere [ua , kdiuxra rp.eci~am ~iffe~ ;entia,nJ cuiustibet" pot;etltJa;: ~ v.g~ v~I~&t.t:~ vt;:! :Iudi~ ciua: ,&c.lndc: enhl\ lcejpituroorerr:njnaraimmaterialltaS, & ibJl:r;J,.0;ioin genere.t~s.firlu~,.t: con[eguerner Slpaciras ad' <;ogLloii.:,endnm ir\ ilJQ genere J qureex imrll~tt:rijltita~ {U,mitlJt .. \"ljIqe CU~ {olum hibean::ifi~pot<;Uti;J:'de:t~~tii~rg,imm:h

. ..... - .

tcna-

",

~eti:ilita~f.':n1 ex {pecie fua non ex generics r3.ti~e ftn~til1i ~ non POlfllot vlrra iU<1~ ipt:cificam ra.t1~nerneleuari , At .. era potentia iareltcctiua ex rp Ia cotnmuni & cr~nf;:rica ratione lnrelleatllaliraris de-

", ~ 0,

terminate carer omni materia. & coulequenter

lam habet dir';rminaramimm~(eriaJicaLelP (lpan"!

rum ad mo dum , pallille pc:rfc8:ibllis dl au uble,..

Ba lntdligil>ili, icilimiilb modo lpiritllaIi cxclucl~nte Oll'lllem marcriarn corporcam . Vnde Inc n'li)dlls'r~~irimdi~' & pal!luf pcrficiendi ab obic,

at) intdJigipih non variatur ia diue rlis gradibus ipteJledtl<l:lit aris.nec intcllcrtus iccundum ,,,li(l'~am dJff,rentj~n1 enris diuerfificarur , vt dicit S. !hom. i.part.qua:ft.7~, artie. 7. E,t ira graduano intelle{tualitat~s in diucrfis naruris imelldi:uallbus non B. ~tpenes diue rfurn rnodum cxcludendi m:m.n<4m (f1quid~1l1 ex ipf;;! ratione cornmuni Jpmtualtrom~

nis materia excludirurt Jed penes diueriam aetnaiitarem, LILIa magis vel min us acceditur ad fa. tioottD actus pud;vropr.ime U. Thorn. notat.cap.

6. de ence ~ &: dkm ~ Vnde ex hac Jill erlitate gra..,. duarionis ti.wdabitur quidern diuerfa a.ttillHas ~Jl'JntUnl ad v~rrl1te[]],& modfr rnrelligendi actiuu,

led :10U diuerfa pa.,fluit<ls,& modus [rnmurandi, 8i; recipiendi obiectum inretligibile lpiritll:.lefub rno,

do Ipirituali , & Immart:riali.

Vildt colligtrur, quod d.iHin6 io fpecifica inrelle .. ftUll~n mmitur penes diue rtarn v irtutem , & actiuicar. m , guam habet quiliber inrcllccius in opcrsrido iuxra graduationc'm {Gam (ecundum quod magis, vc l minus accedit ad ip lam razionem actus purl, Iicut alia virtus inre lligendi efl m narura fpintuali , qu;:e vnirur corpori, & ex forrnis corporeis ab(1rahit', 'bl("CtU111 iutdjjglbilc ) alia in natura tpirite:.!llJ qua: non vnitur cor-pori, & ex ipla Ipiritualit:ttt propria h<!bctproprlum modum , & vim in, tdhgencii lpirituaicril, iuxta fua: natura tpiricualitate m . Et in ais quanta magis acceditur ad parriCipationem • & imiranonem aCtus puri, tanto pt:rf't:aior, & excellenrior virtus operandihaberur , qLlia maior, & perfectior aB:iuiras ~articiparur. Ca:ttt'UOl ill modo palliuo recipiendi ,&perficien-

d.i ab oble':io nulla diuertiras darur , qll<t ramen darur in potenrijs knlltiuis, qUla qu£ lJ bet poten-

tia iuxta Iuarn fpecificalD rauonem tenrieudi, naber enam diuerram immatniah.ta.t.em'pa.lfIua.m) & tnodum im.murandi ab obiecto, aliter en~m imlT,lUraUL!" VI [uS '- a1it~r auditus all-obiedo in modo ip.[o jnt~ntiol1ah >. &OblCtliuo . Modus au[cm p;.tliu.t: inlmutarionis iri 6mmimel1etl:u creaw non ell di~ uerlu5. CUlus ratio ell, quia il,tcJkcHlS ex ipfa

fua. generica: r.atione hoc ;p(o quod immaterialis

dt cognokitiuus eft quidd!tatuffiJ & rerUllllll vru~ ucrlidi, Ideoque ~d omne ens ~odem modo poted: egtendi; qblla omnis namrain vniuer~lli accepta. JPitiwalizatur, & iml1.1ateriali modo accipimri' At vero fef'lfu's 1]0n (ogno1cit res, nifr in fiRgul:l.ri, &; [ub lOateria.libus condicionibns. Vndemom::tlll '

fUG obiecto'cml1; maiorl refl;rictione, & timitadoI'le, & fie exeQ quod moueatur tali modo ab his conditiON-bus tDou(:riaJii;ms , vc:;rbi s-ra.ti:i, a vifiQ..i,:-

Primre Parris.

A ' Ii) Bon potefi ah ali [s moueri, verbi gratia) ab au'::'

, dibili. Qta.ndo ergo eleuatur inrelleczus vIttI. propriurn , & connaruralem modurn inrelligendi , virtus ilia, & modus operandi actiue non deieruit!t" . nif prour eleuara l & vr induens modum operandi [upcriorem ex capacirare paffiua , quam habet. Quod torum cxplicari poreti exernplo 1TIa.~eti:t: pmnx in naruralibus > conflar cnrm quod rna ... ' reria prima habet de (e rationern pu r,t: pO{.tn~ ti~ Iecundum quod el] receptiua cuiulcumquc for. FIl:I Iiib ltauciahs , & mediante ea accideutalis, led tameu connaruraliter hahcr matena tublunaris recipcre tolum tormas corrupribile s ad quas dicit

inciunarioncrn connacuralcm.Sc per hoc ditliuglli~ tur Jpecie a materia celetti i &. ramen de potentia abiolura Dei non apparer implicario , quod potlit

recrpere formam IUbfl:antiaJem cxldLrn, eo quod potentia eius patfiua eflentialircr cit ad (onJPone~ 411m iubJbl.qrialirer)& recipiendum fOlmal1ll;Uan~ curnque corporcam, licet connaruraliter lol1ll11 {it

ad corrupribilem . E~ fimiliter corpus (ecundum conuaturalern incliuaricnem potel!: rccipere acciderma connaturalia I & ramen Iecundurn obedientjalem potdl etiarn recipere fo.mas anificialcs,&; iupcrnaturales ,fieur dotes glorie I 0:: ita CapaCH3.S t' paniua c11: amphor quam connaturalis habitude recipiendi , flJ,; Iimiliter in g~oerc inunacerrali , &; ,inn:Hlgibili capaciras p.a!liua dl amphor , quam

conoaturaiis rario opcrandi , & coguotccudr, &; ill" habet vnirarem porenciz all ~)bl~do rerminati .. 'uo, quod efi omne inrelligibile finiro rnodo actuas

& mouensjOtc vero ipccrficarioneiu haber ab obiecto motiuo , ex quo. grad 11 acionern lU;,l,IU iortitur in virtute, & modo int,Ui.gendl actrue.

DlcesmtelieSus no iter vr recipiar Deum in [~ clare vi.um , & p.er uiodum ipeC!ei inre llJg~bil.is i iildlget lumme glorie eleuantc non Iolum v. der illi vi rtutern , led etiarn vt p.atUve duponat ad. ralem formam, vtchiput. 14. dice mus ego non Iolum ex parte a8:luica.ris > (ed etiam ex parte porentie pal:' fiu:£ intellectus non vruuoce rd~1jClr Deurn clare vilUm. iiquidern id habet medic Iumine gtoriz , Rejpo1Jd(?(Uf. quod lumen ~lorix rcquirirur eriarn ex pane potentia pailiue non per Jl)OJll111 capaciraris , led dupoiiriouis , & proportio.us , Vnde nOll

n pr~bct modum recipiendi qui cH CO,mn.1.UOlS om .. nibus obit:ctlsinttllIgibilibus.& (prritualibus,.fe<i hUlle capacit:1.tem, & lDoduID di;ponir, & propor~ tian,:u:hulc fo.rma: elculUlclo Old l!la~n Il,on capaci., tarelll da.ndo .

Ex qflib."dol~utur dirl,ieultas a principia pQiita.

Diciums emID Deum -Ill Je dart; vilLllU eire extra la.~irudi[lem vi.rtutis u:ttLlraJis. imcl1~a:us ~ ~t p..r;ci~ {e dicic vim OlOriLlarnna.turaJ,em, & .ira indig.et xko:< tute eleuante 3 gu~ excedir to.ttlUl Ol'dll).~m iUi~

, notturalis virttlcis; non tamen e!lexti<!< lat;l~~~.lll~1:Q . obiccti t~nuinatiu,i, & paiIi.ua::capa6q.tisiptius'in .. ·, teHectus fiquidemconcinet!lr jntr~ lJ);.jtud;liel;I1 ill.-:- , telljgjbilis~Jiu.iro modo . .Euic ex,-t;ra, I.aciqldinem , obiecti moriui [ccundllm quod r~g!,J..Jatl,lr, & Ipel, ~jfi~at;ul' virtus .!ct~u~~onn'lturalis ihcellecws<,. &r"

g:tadlIa.. .

c



gradU3;tiua ill.ius~.Il~}l.tlUJle~ dt: ex:tr41~tit-Udil.~tn· obieetl ~ermJnatt\l,h iuxeaquod iegulaeue c.3,.pa .... citas p.afiiua inrellectus , . & O1odlJS quo a&uabitis,

: &. p(: tfe~~bills e~ a? obiedo: lie enitn inte Ildtus .

· l'.atione irnmaterialitatis perfl'B:x , & coulumma.;o"

· U, [~i!i,etabftrahentis , & excludenris ornnem

• corporalern rationern , capax eft ,ui\l[cumqu~· -bbiedi immateriali modo, & fpirituali ~auantis 1 & [nminis , feu virturis illi proportionare., Et ita fub alia ratione a fua connarurali virtute , &.lumine) & a fuo opiecto motiuo attingit Deum cla .. re vilum quando illurn. c?~no(clt ~ non ta;nen ~ .. ihndio modo pClfdilbll16 eft intelleaus 111 ranone potentiz paiIiu~ a Deo dare vifo , &: ab alijs obieetis qua.mulIl ad rationem iarelligibilem , &: communern omni tpiritnah potentia cognofcitiue, (cilicer fpiritllali/cu immareriali modo nnito.Non ramen connaruraliter re{piclt tale obiectum , quia connaturalis ordo , & rerpectus alicuius pocenrie paf!iuz tdpectti alicuius form;);:, nOD fUITlirura for. rna. iine ordine ad agens) a quo potcll tal is porcllw tia paifiua irrunurari & perfici , non poreft autern alrquod agens creatum , &eillr~em ardi?is Cllll~ imdlcctll creaco ralern formam lotelflg1bdem 114 coniuugere , quia videat .Deum in ie imrnediare . Vndc vlrerius connaturalrs ordo alicaius porcurie paf!iu:r ad formam exigir , quod Iormanon iolurn cc;mlt:uiat in eadem modo inforrnandi cum alijs ~. ltd eriam quod fit eiufdern ordinis cum ipfa potentia patfiua , & tic non exccdat fsculrarem eias pa[.. fiuarn.que faculras non habetur in materia nifi per

ordrncrn acl Inurn pwprium ag~ns. .

VtrM eriam exp licatur foIutio illa D.Thom. (u"" pra relaca ex ,. contrag. cap'. 54· dum dicit i quod iubll:amia diuina eft extra faculrarem inteilectus crcati, ficut excedeus virtutem eius , non ramen vt extrancnm ab ipfo , fieut [onus i viiir, eo quod ell: prilllllil1 inrelligibilc . In quo Iinnma breuitate, ~ iubn [irate exp retlir S. Tho. noitram refolurioaem, <ltlod videlicet Deus clare virus eft extra faculratern, (eu virturern opcrariuam & acriuarn conna .. ruralcm ipfins inrcllcctus, feu extra obi-cturn rnociuum quod rpecificat, &: graduat facnltatem , &; virtutem iutellcctiuarn f~qmdum cuius diuerfiratern iumirur diuerta graduacio , & 4)ecificario intdJ~.ctlHl!n, non tamen efl extraneus, feu extra int€lkctlllll, Iicut {onus a vi(u. qlli:lllOn eft extra C4- p:u:it:1tcm pauiuam mrellectus.nec extra. obiecrum terminariuurn eius . Et ad hoc explicandllffi vntur D.Tnom.cxemplo illo de DenIo noctllx rdpectU lotis > quod tenet quantllm ad hoc> {lllod Jux (olis excedit Yirtut~m operatiuam oculi noa~ tanquam nimis perfea-l1m vifibile in eodem Genc~ re ,non tamen 9uafi exifl,ells extra totam b.tirUdinero ill ins facultatis, feo virtlIt1s) & obieCti moti-

, uifpecifica.ntisillam Deus alln:m eft extra. tolaln c

> ••. lJ.titudilleIIl faeu[tatis, & virrntis adiux inteJle~ ~. ctns creati .In eo a.!.IteOl quod dicit D. Tholll. non 'eire Deum extra btitudinem obiefri iorelleetus :1 t:_llaii extranr,:um all ipfo, Gquidem efiprinllun

:. ,tntelligibije ~ On1l'jOQ fignifieat, quodnoneft t:J>-

l].·:t

, .

>y. .

It-.· sl'Jllatitudin:I1l ~~iel;ti;-erm~a.t~~ s.: eo quod'i~:' modo perlicle.Qdl,& actu;indipal-51QiWl porenciam.' . inrellecrus , eadem modo (~ha.bet £leut· rebgua' obiecra, quia tanquam inrelhgibile idefl , vt PUt;e: incorporeum , &jmmaceda.leimmutat, &a.ctuac intellectnm , Deus enirn etiam.efl obiecrum inteh • ligibile , imo & primum imelli9~ile. Ec ratione huius conuenicnria in modo actuandi inrellectum • dicirur non elTeextraneum ab illo Iicur (onus ell extraneus a vifu , quia non folum excedir faculta~ tern, & virtutern actiuaru videndi , fed etiam rnodum immurandi, & acruandi Viruffi)quianul)o modo vifi?ilis ell. Refpecru autem inrellecrus , Dens eft obiectum intelligibilc . .

B· Ex his colligirur , quod in nullo Jenuz darur im .. materialiras ~ feu cleuario a materialibus condi. nonibus cornplccrens vniuerlalirer omncrn modu

fenfibilis, & ornnem modum irnrnurandi inrenrionalirer ab obiecro fenfibili , ideoque non poretl tranfire de modo lure immarerialitatis ad modu m alrerius , v.g. de vitibili adaudibile J quia hut ellet rranfire totarn Iatitudincrn obiecci rnoriui , 8<: terminanni, At vero intcllectus ex ipfa communi radone habet perfecram immatcriaiitarcm per, exclutionem 01nOiS corporeiratis ,feu mareri alirans & ideo potell fundarc dercrminarum , & vnicum modurn porenrie erga obiecrum quantum ad rarionem.pasiuam , qu.:l imrnura .i & pertici porcf] ab obiecro intelligib.Ii, quodcurnque fir, dum 1110- do finito modo aducr , & perficiat ad intclli).endurn , Diner/it vera Ipecies ioreiledus (nrnun.ur

C non fecundurn diueriiun modnrn imrnaterialitaris paffiu;e) &: exclufionis marerie , & corporeitatis (quam totalircr excludir ex ipta ratione communi) fed Iecundum diuerfam faculraiem • & virtutem operandi) Iecundurn quam Iurnirur diuerta gra.~ duario in intellecribus fecundum maiorem , ve]

. rninorem acceflum ad rationem actus puri in acrinitate operandi, vt dicit D. Thorn, cap.6 . de eure ~ &eflcntia.

. Ex quibtts omnibus redditur perfpicua rano D:

Thorn.quam pofuit in hoc ar quia vnurn qilOdgue in tanturn eft perjecrum in quantum attingi~ ad Iunm principiurn, folus antem Deus ell principinm rarionalis creature ] &. ell principium intdliglbili-

D tatis ems . Ell eoim inrelligcnda illa propoGtio formaltrer> quod Deus cf] principium rational is creature , in qnantum rarionaiis , & intellrgibilis .. ita quod Deus ip{c fit priaJum imdligibiJe, & totiusintellectllaJis c0gnirionisprincipium, vr ex,:, .prcfs!t D. Thom. 3 .contrag. cap.H. in foll.ltione I. ratiorus ,guarl dic:tt, Deus (:Jl: pril1eipillIU ratio,:, nalis crcilt.llrX,t:lnQl1am pri mum i [lct'] iIgibik: CQIltenwm ltltraurdinem illtclligibilem > ergo en. pof-. fibilis attingentia i Ilius in fe, quia eft intra iatitu~ dinem obieCti tt:nninatiui 1 vt potc intel1igibile fi~ niro .modo, ergo vltima perfcB:io creatur;<; rationalis dCDet ec.nJ1Qerc in viJlone i]Jills ) quia fie rc:ducitur adfuum principimn,iddl: ad primull1.intcl. Jigibik perficiens in gencre inrelligibili.

.ArgumCfltl1 Contra ~onrarn refQhl(ionC!I~ addu" XllllU~

PrimsePartis .

;,tinws , &: folui~us'q:i o, de 'ao~tpa fupta citara, & ,A, li~m & vitale, quod ell'depenat'l\ub'objed;o inte.,. ex: dictis "ti~m f~dlc expcdiri poiflmr . Sol~m , ,dOlla1itet' ~ &; tepra:fentatili(! ~jatenllS ~trahitillud

, b~·e!'l.irer obijcies..Quia fal(odjdrnus p~te!1~lan: ad fc,$G:"nt VI.UlllCU illo a~ p't.od~'end;iia[el1~Ctio~

, ill't~lleai U2 m ~ife l'ailiuam re [pcdu (i)i obl,e~l , ~u ' nem;fhnper enim c06tnjtio rendit ad hoc Vt cogno ..

, folg1l1 fir v~r.l-ui9per~tiua.)& adil1,!:,v~ P?te'Vlt.ah"s;. fcendo fia~ ynw. cuqpplQ obicdo intdligibili, S;4c

~ jecu~~,tlm 'irC~m virrutcm , & fretlH~arn bea- .operetur cognofcendo, artingendo illud iurrafe ,

rificabilis <::'ft~· ergo frullra .ecnrpnlllS a~ poren- ,Et in hoc dicirnus confirlerari'po~entiam in'tell~aus;

diun pa.fiuam im~l!eEtLls, vt dicaturDeus conn- -vtpatfiuarn paffiuirato inrenrionali qua~enuS;,6t:

peri rub ob iecto illius , & ramen qt10d uteXEra ta~ vnurn ql obieao~& actllarur ac perficicur abillo in

cllJral<2'~ &. vi rcurem operandi aa:jlle~ liqllidf fi ipfa, ,cITe imetionalij& fie retpicir pro obiecto orone in-

virrus act iua beaufi,abiJis eft, oponer, qnod intra telligibile fillito modo ~~llaJ1S~quod eft obieCl:um

{phirllI! !ua: :!.3iuita.tis<:t:ttltinc;it obiedum , ~ q~o terrninatiuu iotelle8:us,i cuius larirudiae vnitarem

bcariticahil is efl.Anreced.aure ell: certorn, quia in- habet itt quantum potennapaisiua.Et cum dicimr,

~eJlealls non f911! Iecundurn id quod eft geneiic.l"t, ,quod intelIdtus non Iolumfecundum rarionem ge

~ J etiarn fee un dum prop ri am > 8!: Ired fie am ra:1o- !} ,:nericanl, ~ comune rn, fed eriam (ccundum fpe cifi-

nern (ecundum guam vnus il1tellcCtus diflingll~tur i=am,& connaruralem beatllcabilis efl.Refp.Que-

~b alio bear'ificabilisefl , alias homo inquantn ho- cumq.intellcdum eriam (ecundum rationern fpeei-

~10, &: Angelus vr Angelus non cfler beacificabilis. ficam elfe beanficabilem non manendo in (uo mo-

nee liabc re t vltirnurn tine, q!IO fruetur, ergo opor- 'do fped~co l (cd per eleuarionern ad alriorern l &

tec;1.juod t:t1;1 (ccyndmn vir~utc::m ~B:illJrn)g~adua- {upematu!::1lem. modum.Sc itainreliectus fpecificus

lem reJpiciat Deurn 1 &connneaL: ilIum '. e~lam vt . vt eleuabihs.ef] bearificabilis, non autem flue de-

eclare viderrdurn .EI cnnftr. Ql1ia ne<: orruns intelle- uatione.Efl autem eleuabilis ip[emet Ipecincus in-

~l!S cit prj re pallilllls, Iiquidern in Angelo non da- tellectus ratione capaciraris a,diun€t~. gliX cornu-

-tur imtlleEtus po!13.bilis, vt docer D. Tham, 1. p~ nis en omnibus intelleesibus . 'Et fJ<;: ahud ~H: id ,

'lu~fl:, 54- neque im~f1ealls eft eleuabilis mquan- quod eleuarur , & bearificarur .fciliccr inrelledus

riun porcnt ia pSlliul,alias dJ:e~ elcuabilis ",1' inthu- etiam fpecilieus,& indiurdualis.ahud ratione cuius

)llci1tum, ergo ratione virrur is adill,c ek4abilis ,& intellectus inc (,pecificus beanficabilis en ,lciJicet

beatificabilis elt , neque eni lD in intdlcCtu darur ratione potentia: paisiure intellectualis eeiarn in ip ..

~lilld, quam virrus ip[a inrellectiua, qua operariua fo gradu fpecitko iPluent~,licllt~t.iam vnurnquodq; ,

~n, non pa.Iiua ~ , . C fpccifice, & indiuidualicer acceptuns habet verita-

Sccfmdum argumentum eft. ~a etiarn in (enfi- tem,& bonitatern illius fpecici,& namr~,&; tamen

bus inuenitnr potentia paffill<l , & -eceptiua ratione entitaris conuenit illi veritas , & boniras ,

h,)tci~tllm , ~ inuenitur obiecturn formalc , :i quatenus inueaicur in ralifpecie , & iudiuiduo ipfa

qno (I:n1115, fpecificaqlr', quod ~ll: tale, vel ra- cnriras , Hoc enim certum elt quod intellecrus le~

[e (~nGbile , ergo Iimiliter porerit virus ratione eundem fUULU gradfllll Ipecificurn ita beacificatur ,

ra.lis potentix pa.1ll1:ll eleuari a Deo ad cogno- quod no rarione ipfius (pecificationis , vr narurali-

[ceudum (oruuu , vel ipiiim met colorem alio ter operantis, redrat~oa~ eleuarionis o_Qc:dit::l1tialis:

p1odo , ide ~ tiClit .amngiuir a Icnfu communi ~ beatificabilis eftj & ira oportet iplum gradut11 ipc-

'I'd ab nnaginarione . Pater; coniequenria , quia cificum habere capacirarem parsiuam quail tram.

ficut imdieEl:us noiler ratione fi.lx potentie pal- ccndentalirer fib: irnbibiram.ticur & ipfa immare-

flux, qua:: ell: communis omni intellcdui eleua- rial it as , & Ipiriruali[as irnbioira ei eft ~ ~]L.l;:e capa-

ri poreft.vlcra lntelligibile p roprrum , & fpeci- ciras omnibus intellectibus ell communis , quia

ncatiuum ~' & connaruralc , Iicut elt Dens cla- omnes bearincabiles lunt , Etjtanon rauone ipe-

rc virus ~ cur fimilirer non poterir potentia vift-, cificatlOnis formalieer ~ fed obcdientialicer, & ele~

ua inquarlrum pai-Uua eft ex Jua ratione gencri- uabiliter incellecrus quilibereriam [pe.:in\;lds,&iIl-'

ca , & recepriua tp~cierl1m clellan vlrra iuum D diuidualis beatificabllis ell.

fenfibile I pecifi catiuum, & connatllrale? contir- .A.d CQfJJirm~ r~rp. D.~ TfiQ.ill Ul~ q. 5'4. negare in ..

mar. Quia [eeul'Icdum noll-ram [~Dtentiam ~Wi1i- tclkctum pojsibl!em Angelo relpecHlooil;cci [ui

, lUUs duas rationes formales, & duo ipecificari- cOlml(nralis, & prop!ij ~ cum ta.iQen IlOfl~r inrcl-

tJ3., alrerl1m rdpeau potentia! pa(sill;c in tata fua lecrus enalll, re[pcctu lui ob~ecri connatllr~hs fir in

latitudine,alterurn r~[geall pot~ntia: aCtipa:,& vir- pura po~cntia, & tanqualll tabula r.la iqeoq;iJdi-

tutis, opr.:ratiu;l! e ills,quod non potefl: ([are ell vni- ger inrelketn agente ~ qu{ prop!;'ias, &: con.tturales

tate pcirenti~.1mo currit eaqem dlfficu]tas rerpcCtu form~s ei ~lUprimat,& refPectll b.u~us dici~ur in!1()

buil,1s potentia: pa(sillx,quia non eadem modo tef- bis eile inrellcctus,pq(sibiJis .• & ag"'ls, nOll in Au-

ricit o~ieaa [ua. Nam Deum clare "jfum relpkit gelo,. Ca:teruffi J:'cfpect~ Dei, cla,rf; v~Q intellectu~

pa(siue obedientialiter, & per nonrepugn3ntiam, AI1f;cJi pa!Siue fe habet, i]uia, obed\ed~ialit~r, &:,

propriu vero1&connatur~e obiettum tcfpicit p<-..i deuabiliter; cum exceQacQInm:mr;ius. na~l1ralero;

iitiue)& per icnclinatione c6fl~urale ad i1!ild,er"J'o virtutem. h cum dic;itur ~ q_ll,OQ inteUectus nOll,

£10 habe~ vnitatcm eria in ration~ potctil: pa.lfiu"a: • deuatllr vt potenti3, paJs,iua.. Reip. ~Od nOll

.A.d pnmnm refP. IntelleB:um) !leut & alias po- e1euamr vr PQten,ria p;i.fsiua inanima.ta , & ad ope ...

tentias co~norcitiuas a ita eife pocelltiam ope-uti"! ra.n~l1m pure mota, [cd vt ,potenti,l. v~~~s ~ &: jil~,

telle~ '.

· teI1e8:ina,qu~ mouerur ab obiecio.vr yitalirer ope-. A. in virtute aftiua,& graduali rpecifica ad obieallm~ .

rsrur.ted vr eleuata,& non vt ruanens intra Iiios Ii- . conn aru rale & moriuum. Quod vero illa potentia:

. mires connamrales.Ex quo fit) quod quando ele- paifiua intelledus fit obedientialis rerpea.~ obie-:

uatur inrelledus per habitum Iupernaturalern ad tti fupernaruralis.Se connaruralis refpcEtu obieeti

-intelligendum ~odo ~bi conarurali.Sc per lpecies proprij,& fpecifieariLli, non facir , quod fir duplex

conarurales.vr in actu fidei, vel propheue.in quibns porenna.fed mica,&: eadem il~ modorecipiendi,&·

non infuaduntur nouse Ipecies.ied namralibus vti- irnmurandi ab obiecto.licer diueria ratiGne.& a di-:

tur; talis cleuauo'no en nudz potenriee pailiua in- uerfo agete fit reducibiiis in actii,rcil. vel per eleua-

rellectus I red incellectus vt a&llaci (peciebus ad tionern rerpectu agentis, & obiecti [upernaruralis.

vtendum illis rub altjorj~umine . vel per connaruralirarem tefpe8:u proptij obiecti,

.Ad Jetundum re[p. Verum cffe,quod eriasi in fenft.:. ficut eadem potentia Iigni eIt recepriua tigu~ na,

bus darur potentia pariiua pcrtecbbdis,& nuuabi- ruralis, & arrificialis .

lis ab obiecto modo inrendonali, leu immaceriali , E,,; diBiscolliges quomodo fit impoffibile Deum

fed ramen vt iam Iupra diximus ,iila irnmareriali- videri in fe oculis corpore is, nam fi virus ita Iirni-

tas in quoliber lemtn non dl abloluta,& perfecta ex B tatum habet obiectum terrninatiuum, vt non l"oifit

fua ratione generic.1,quia non fit per exclufionem etiarn de potentia abioluta at tin ge re Ionum , quo-·

corporertatis , & mareriz ficut iurellectus, fed ell: modo poterit arringere fpiritum,quomodo Deum?

modus quidam irnmareriahratis rnaior , vel minor quomodo reddi Iimilis Iumrno Jpirirui fi in Ie Cor-

fecundum diuerficarern Ieufus (pecialem.qne con- poreum quid efl : Similes autemerimu: ei, quia videbi-

f1l1:1( in eIeuatione,& independenria maiori, vel ?U- mas eum fiewi efl, vr dicitu r 1.10.4' V nde optime Aug.

nori ab accidcnribus corporalious , quibus difpo- epif 6, Ituantum videbilt;us ill qU<ll1t11m _(Jmilel ~i erimm,

nirur maccria.Sc a modo operandi eorum.vt latins quia &ntmc in tatuum 1/D1/ videmus in qutt1lfl£m diffimdes

explicabirnus infra ci rca qu. 4. Vnde cum il1a im- [umus , Inde igitttr videbimus , ville jimileHrimus. Qpj_s:

mate rialiras, feu intentionaliras fenGmm Lit Iirnita- stuem dementiffim1u dixerie corpore liar, vel efe, vel fUturos

r.a,& refl:riCta. in vnoquoq; fentu iuxra modum par~ rfefimiles Dee]

ticularern eleuationis eius Iiipra modum materia, non poteii vnus [earus edam ratione {u~ porentie pafliuz immaterialts,& inrentionalis.qua perfectibilis efi ab obiedo ,eIellar! v ltra modum immate.rialiratis propria: ad hoc.vr perficiarur ab alia obtecto alrerius [enllls,qui diuerfum modum irnrnarerialitatis poflular • & ita fi ab illo perficererur, & C illud cognofcerer.excederet obiedum Iuum fpecificatiuum.S; determinariuum.quod imp licar. Non autem hoc currit in inrellectu , qui propter perf~a:.:i nnrnarer ialirarem quam ex ipto genere fuo inrelligibih habet, ef1: capax cuiufcurnque Inrelligibilis riuiro modo, vt iam Iupra explicarum ell.

./.!d cM~f.nilar. Kelp. Porcnriam palfiuam irnrnareriale m intelleCt us non e ne dillinctam ab ip fa vir. rute :l.CtiU<1,& vitali.qua inrellectus producir cogni rionem.led efle eandern porenriarn , qua: feeundum gradum corurnunem ?oL:cmix ipirirualis.S; immarerialis fundat capacirarem.vr perfici potlit , & imrnutari :i quocumq; intelligLbdi ; Iccundum veto gradum [peclficl101 , & parricularem fill'ltlar modi! D cognorceudi J~tertl1maCLlUl, & fpeciakm , & deterrninararn eriam virrutem inrelligendi iuxra maiorern.vel minorern ~raduLlllpjrituali[atis, qm defumitllr ex rnaiori.vel mino ri acceflu ad altuJIl pu-

· rum in operando non in recipicndo,& pa (fiue pe~nciendo ab obiedo, vt rupra diximus)& !ieet omms natur.1 (piritualis conueniat in negarione,& exdufione corporere Hlaterj~,fed non coouenit ill eadem parricirarione,& fimi1imdine ad aftllm pu~ual in a8:iuitare. Vade negature{fe dupJiccm (pecificationem formalem in quocumque inteUe8:u> fed

· vnlcam (pecificarionem,& gradum iuxta naturam [u;c (peciei) ricer ex ratione ipfa communi,& genericainteliea-ualir;itis~& fpiritualitatis fit maior ca wacitas,& exrenfio ad obied:um cerl11inatiuum)qHi

, ..

Artic.III.

I , ,I

-------------

ART I C V L V S J I I.

Virum detul' in intel/cftll CfCltto mclinetio 11aturaJis all cll1t'sfllJ Dei vifiollem?

ExpcndlturtertiaTati~ o.t». illlfft.l.

V Titur D. Th.in hoc ~~t.& in alijs mulci~ lads ad probandum pof e inrelledum crearu pcrringere ad vifionem Dei ratione (urnpra ex de fiderio videndi Deum , eo quod in en homini naturale defiderium cognofcedi caulam , cum intuetur effectlllTI,ergo fi non poffer ad ipfam primam omnium caufam videndarn peruentre intellecius > fruflraretur hoc narurale defiderium .

Inquarali011cduo (imr dirficilia. Priml!l11e1t,quod rota ratione concefla.non probarur inrenrum, narn vi (is dfcdibus non defideramus videre caumm enriratiue in lcipra, red ~o modo, quo caul~ eH,& in dfeCtu relucer.ficnt vifa eclypfi Luna detideramus vicierc caufam eius , que cit interpofirio terre non fecundurn quud ilia inrerpofitioetl: quidarn bWs,& vbicario rerrre, Ied vt eil caufariua vmbrz in Luna ~ ergo fimilirer vifis aiiquibus effdtibus prima; caula: deliderabirnus videre ipfam non in Ie ipfa enrirarilie, fed vt relucet ill effe..9:ibus. & caufat ill os, fie coim cdfabit adrniratio .

secundum efl-)quOO1odo verificatnr, quod defiderium natur~ frullrabitu r fi 110n pemeniat ad videdum Dcum,nam velloquimur de de fide rio natnrre efficacl, vel i ueRicaei. Prim u e 11 impoffi bile,q w.ia nul 1f1 dcfiderili natura: potefl: etlicacirer tedcre in id, q!lod excedit omne potEtia,& "inure naturx.Deus autem in [e cla.n~ vili.1S omnem potentiaffi natllt;e creatx cxcdit}::tgo &: allne-m ellicaciam defiderij

. F ff namralis.·

"

2:74

, ~

namralis.S] fe cundum dicatur no n e fi inconuenies, quod tale defiderium manear [rufirclt'um,& inane, quia defiderium inefticaxfine effectu en. '

: AdbasdlfficHltates componendas difHoEtio (llppa ... nendadl: de spperieu naturali, & eliciro , quod ap ... petitus naruralrs fundatur i? ipfo irnperu nature J~. cundlUllfe)& rernotaomru cognruone., fi~.l1t1apls

, appetit ccnrrur.n,,&: vnaqu~CJltt ~atura (uum fi,t1~m~ fnafllq, conuenientiam . ~ppetltus aurern ~h~lnIS fuudatLlt in cognirione , ideoque ehcirus dicirur ~

quia per elicierrtian. ~ctLlS,& productionem operatiouis haberur , Et lIte potefi e if c vel ordinis na-

tura ( qui eriam naruralis wei porefl ) vel ordinis. (upemamra.lis iuata diuerla principia. in quibus fnlldatut. Er porcH eJ.fc aliquando dlir.ax,aliqua- n cloinelficax. [ecundum quod adhrbere poterl media. con'ecctiua e flectus, vel non pOtt: n .

D!l&; ergo principales [clltentix in hac parte fuur. frimae!l Semi in 4.difl:.49. qu. 10. vbi docer.quod appetitu lunata bearirudo in parriculari i n~bis appetirur - Arvero appetrtu elrcrro non appe,mut" bcatitndo in particulari, eo quod non eit omnibus nota, elt tarnen omnibus conueniens, & finis ornniurn , & ideo fuudat appcrirurn inuarum . ~a!' orioia t'tCa111 arrriburtur Du, & M. SOt. [uper can-

deni diflinctroncm a. iemeuc_& lrb. I. de narur. & grar. cap.f. Er in eandern inclinare videtiir Valero

1. ~'(1-5-pllntl:o I qui cJl11cnnonloquiturde appe-

utu narurali.ficnr Scot,accipiendo illurn pro inchclinauonc naruralis ordinis ad beatirudine in particulari.Ied pro capacitate ad illam , quam natura.

noltra habet. '

~'eHIII!ddIente1Hi,t principalis negat apperirnm innatutu telpeB:ll Dei clare viG inparriculari. Quam cornrmmi re r fel.] uuntu r diicipuli, & cornmeratore s ,D.Th.Caier. r.p.q.Sc .arr.r.Ferr.conrrag. c. 51. M. Ball.&Zwnd hie, Medioa)& Curiel. I.l_q.~. art. 8. Vatq.in hac q, flr:dmuar. L& 1.2 .diipllt,2 i.cap.2_ suarez ub.c. de artributis negatiuis c. 7. Qgi OIIl·

nCS authores couueniunt in duobus . Primmn ell no

dari in nobis apperinuninnarum.vr diftinguitur ab elicito rerpeCl:u vifionis Dei , Secundum dt, quod quando D. Tb..&cit in dTe nobis detiderium natu-

rale \'iden~ Deurn non Ioquitu r de appetitu innato,r~d de el iciro.Czre-um val de diuiduntur in expiicando quomodo iite apperinis elicirus fit na.uralis.ita quod debear dre erlicax.uec polfir fruilrari.Caier.enim in praleuti art. I .2.Q. 3.artic.8.id explicae de homine iwppolita aliqua noriria fidei} fen ,rerum Iupernaturaliu-n non ex Colis narurahbus coniideraro . SOlU111 aL1tCIl1 eITe naturale vifis effeEtibtls velle videre Deum non abiolure in [e , fed vt

ell caui a ralis effeflus.ferrar.alLrem exiLl:irnat eti a. a.ote cugl1itionem fidti polk habeti ddiderium vi,4_wdi Dml11 orrum ex cognitione effe8:ullm, Ecet

ad 19_non poil'it naturalirer perucniri,ted [olum Lie capaciras in natllra vt poffit au,xiJiv alrerins id con .. {eqlli. Vazq. autctn, & Suarez citati cxplicant O. Til(): de n_aturali ddidcrio, id~ II necelfario qaoa.d fpeuficatlOnem urn refpeEtu beatltudinis in com .. lnu111,quam in pa.nkulari ,neq; enim , )tcil odiQ

P rimsePattis,

haberi.Iicer quoad exercitium non appetatllrne~ ceilario,nifi' Deus in W c,larevjdc,atur. Atverolvt.

Ban. in pretenri negat defideriurnefiicax na'turale ad viGonem claram Dei.Sc rarionemD, Tho.Jennr procedere de defiderio na.urali condirionaro, noll. abtoluto , fi autern inrelligarur d. abfoluto , f~nf4;S erir.quod eft defideriurn cognp4i:iedicau(~~ prouj naturalirer elt poflibile • Vnd6; ratio na':~ D..- Tho ... non demonfh at viiionem clararnDei elfe, poffi~i:

Iern.Er idem fere fenrir M. Medina vbi [upra.QY!i,. , re pundus difficulransinprsetenti.ad duo reducetur . Prirnurn an rerpeB:n Dei clare viii in partic~t. lad poflit ex effeEtibus vifis oriri ianobis naturale'

defiderium , & non folum relpedu bearitudinis in communi, de qno non rractat in prefenti D. Th, feq (olum conatur oftendere elfe poflibilern ip(aIllvi.,. ftonem Dei in parnculari , 'de,hoc euim.rractatur.

hie vbi agicur non de beazicudine no!l:ra in COll1 .. muni, Jed de ipfa cognofcibihrare Dei in particulari)rc;[pettunofid. Et Iecundo quantum valeac ra ..

rio D, Thorn, '

D1CO e.go primo. Non darur in intellectu creato apperirus innatus ad villonem claram Dei in Ie.nec D.Tb. de illo loquitur in pr:J:(enti ratione. Non lo~ quirurde illo in prafenn.quia expre[se loquitur de defiderio videndi caufa.n vifis effedibss ) ergo 10- quirur de de[ide rio fundato jn cogninone.idefl vi~ us effectibns ,qui vtique eft appetitus elicirus . Ab[OILlle autern rllurn negar D. Thorn. jn4.dil1.49-QU. Iartic,3'.qu~Hiunc. 3. vbiinql1it:~od quamuise» 1l4Irn'af,incJmatione volunto5 fer~tur ill belttit!!dincm [cOlli-

e d1lm CO'filtJUllem rationem, tal1?e!1 quoIl f~atllr III beatituJi .. · nen: ulein; ve] talcm,boc Ilonefi ex iriclillt1tiollc nAtltr.c ,Je& per t1iflretioll.mrl1tiollis~qrl& ad inur?lJiJ in boc,'Vel ilio fum~ t1J1!W &Ol11l1n contt sre , Er qu. ::l2.de vcrir.art. 7, vbi inquit ; iJ.!.!nd non i11IlJlf::tlf bon.o ex hoc qund appetit jUtltl'l; bwuuamem (lcilicet in communi) fed ex hoc) quo4 appelit bo[ Ipeaale, quod lW1lliMurahter appclit. Vt vijio!lem Dei.

Ratio autem efi, quia appetitus innatus.vt difhnguitur ab elicrto imporrar habirudinern fundatam in IPIa. natura non vt cognofccns , fed vt entiras quzdam ell, cui aliquidfecuudurn realirarern fuam ef] conueniens, fed inter enciratern naturalcrn.Sc fu .. pernaturalern formam non efl habitudo.Sc conue ..

D nienria pofiriua , & naruralis orta ex ipfa natura, cum fo;'ula 1I.li-lerulmrahs fit exccdcns , & improportionara.Scfolurn natura fit in potentia. obedienali ad i llarn . Ergo non oritur cx tali natura inclinatio.oc appetirus innatus ad vitionem Dei Iupernauiralem . CotJ_finnat. Quia fi. ille appeutus innatns orirur ex natura confiderata , vtnatura

en, cOJllequemer debet efficiemer dcriuari ab 'I

ip(o authore narub: .. Sed hoc ell: impofIibile > ' I

quia non paten- author nal'Ura:: caulare in~liaario: nem, & appetitum poGriuulll ad terminum, ad_que

non porell perdllce~e, fie e~jmfL'lIiha inclinaret ,

in id , quod ab allthorc. natura:: a(feqllibile nO[l eft~

('flet eoim frufhanea inchna.tio Deus autem, ye. a.uthox nacur:e non poteH pf:: r'duccre ad -:ifionem

Dei cla.,ram" red vt author [upernawra!lS, qlH&, ,! '

villo; ,;~ ,

A

L,'_J; It:

~ - ~_::U

, ,'L

Difp.XII~

. Artie. lIT;

.'~)~7'"

',' I ~ "I~ c- ~ •

;;,

~ ,,- i

:"i(lo ip fa· efi elfectus fupernaruralis.Ergo non fpe:'; . A fiwnJllm tamer: propGt'tionem wtur.t;ju,!tl ipfom fecund;

oar ad aurhoremnarura talern inclinauonem da., qund eft nbie{ium beal;llIdlUlS jUpetJhZtfl1I1U) ratjo J ,.& pa.;. "

te,& conlequenrer naruralis appetirus non eft. , ltmta~ ftc'Jlfdum foam tJ41uraW nrditMtzmr foffiC;MJtfll'. :

Nuobftat)quod in natura datur ab i plo Deo au- .. Ex ijWJ Iumitur fundamentum eouclutionis.Quia

there natura: capacicas ad tormas Iuperua.urales, .quanrumcumque derur cognitio naruralis ipfius

ql1as vogue poref] apperere , & Ii non vt debitas Dei, Iernper caret natura fuflieientia ,~& vircut.e '

{alt~m,v[ perficienres le. Non in quam obtiar, quia ad rendedum in illarn vifionem J vt fupernaruralis

aliud ell de capacitate. aliud de appentu innaro, ef] in Ie. Ergo appetirus ex cognizioae nannali

appetitus .n.innarus fundarur in ipia naturafccun- ortus caret omni erficacia ad ralem vifionern . Pa~

dum quodderenmnara natura eH,& ao ahquio de- ter contequenria , quia onmis efncacia appcritus

terminarum rendit.mclinano enim nature [emper fundari debet in aliqua furlicientia.; & virtute ad

d1: ad aliquid deterrniuarum (iicllt ipCa perfedio acquirendum ralern fin em ~ .ergo vbi dcelr ornnis

nature determinata eft)& iuxca id , quod pertiner, fuliiclentia, &·virtlts, nulla potell: fimdari efiica-

ve 1 requirii ur ad ralem pe rtett onern. A tve ro (apa cia. Pater confeq, Quia cognirio regulans ahqllem

ciras obedienrialis non coarcraur ad dererrnma- . appetirurn non potel] excirare appetitum etrica-

ric-nem nacure.narn licer fie in lila non ramen ell ad B cern quandiu apprehendit aliquid vt impoilibile, id.quod naruralizer poref] reduci in aauJll, Ied ad feu nonpropotiturn vt pOffibile, fie enim JPpreOlTIl1e id.qucd ages infinitum potetl ex tali, vel taIihenditur ~ vt fn.lllrabiIis 1 & inaflequibilis r Jed

natura operari.Er ideo in natura. fundarur capaci- quandiu confideratur , vt careus ornni fufficienria.,

us ad res tupernaeu rales, quia tundacur obedietia- & virtute ad acquirendum fillem non proponitur

lis potentia ad Deurn ) vt en agc:ns infinitum, non ubi vt poffibilis , Ergo non potelt originare de~-

ramen fuudarer inclmario.Sc pondus ipfius nature. derium efacax , fed iolum fruf1:rabile,& in a Ifequ1"

niti ad id,quod determinate petir talis natura.Vnde bile. Et ronprmat. quia qual1tl1mcumque detour co-

nan bene infertur , quod aliquid potfit appericu in- gnitio naturalis J Iernper cornparatur ad obieciurn

naco appeti.ex eo quod eH- perfectio ralis rei ia (e Iirpernaturale in ratione potentia obedienrialis

abfolute,& a parte rei, fed oporter.quod firpcrfe- canrum: ergo prour (icnon fundar appctiturn erh-

tho ei proportionata,& conueniens.vt dererrnina- cacem . Anreced, conflar • Qyia VIres, quas ha-

ta natura ell:, quia apperitus iilc non fuudatur in bet intelledus Iecundum cogrueicnern naturalern

Iola perfecrione forme', qua: apperitur ,iedin pro- femper runt inferioris ordinis ad fupernaturalem

porrione.Sc determinarione natura: apperentis ad finem, ergo (olum potlhnr comparari ad illwn Cub

[llarn.urde enim nafcirur inclinario, & pondus na- ratione porentie obedientialis, Confeq, vero pa.

ture.ex lola au tern perfectione rei appctibilis non C tee, quia potentia obedientialis non importat efinferrur.nif capacitas non vero pondus } & inclina. ficaciam, & aEtiuitatem relpedu eius, ad quod ell: tio nature .eleuabilis. (ed (olum nan repugnanti!lU, cum mI1~

DieD ft(lIl1do , Non potefl homo habere appetitum lam habear p roporrionem cum tali fine, neque oo-

elicirum elfi;;ace ordinis uaruralis ad vifionem Dei dinata at pofiriue ad media. confecueiua illius.ergo

claram.Sc in fe ipfo . Er dicimus ad vilionem clad non Iundar appetinrm etficacern . Vnde conltar

. Dei in Ie ipfo , non vr includitur in ranone bani in quod vt conlhtuatur appetims efficax etiam ex

cormuuni.Sc.inconfiuo > fie enrrn eft ipfa beatitude parre ipfius priucipij appetentis , & non folum ex

. in conununi Iumpra , fed loquimur de vifioue Dei pane mediorurn non tutficir nuda capaciras po-

,partieulariter,& in k ipfa (urnpra.Er vocarnus ap~ renrie , fed requirirur , quod apperirus i_He fu~:"

. __ petjt~D~ ~~cacem,qL1i retpicir ali quid vt poilibile detur in aliqua fufficienria, vel virrure ~ leu aEti-

adipifci a le,{eu qUI poteft adhibere rnedia ad.rale uitare ill ordine ad talem finem , & eius media"

adepciouem conuenienria quantum eit ex {e,Oltqnc ita quod ohiecturn porlir apparete aliquo modo

ita refpicic executiouem rei.cc nail folam bonita- potIibile, nam circa obiednrn, vt appare.ns im~

rem.Ieu conuerucnriam ipeculariue coruideraram. D potlibile , feu vt nondurn apparens poffiblle nul-

Deducirur lure condlliio ex Ds'I'hom, turn in IOCIS Jus appetirus efficax fundari potdl, vt ex [e con-

citatis pr7:cedenri conclulione , vbi zgue loquitur frat.

de apperiru inuato.arque de elicito ordinis natura- Ex quo colligirur > quod spperirus inefficax circa

lis.Ec preterea infq.a 3 .art-r, \nqui[' QHodJil1is > all vifionem Dei non en- cur negerur ipfi nature re~

quem res cre~t& ordinantUT eft dupieX,V1lU' qHI ext edit pro- cundum cognitionern naturalem,quia ad hoc futli~

,pol1Wuem Uatllf£ crtatdJ)&J4cultatem, & hie fit/is ijl vitll cit, quod p01Iitc ogllo!ci DellS, vt IlllnmUlI1 h:mu~

.. Attrnl1,ql/~ conJ!llit in div.i1lt1r.ifiOJltf-~ & eH jitpr~ 1IIltuYdm f[L10d naturali cognicione cognoCci po teA: ,etiam Ii

I· . cuillslibeu:reatur&. Alius autem .finis iItnatur" CTeat&! pro- non cO!5f1o!caruf vt affequibile a nobis. Appericus

. -porti0tJ4ws.qatmjfili"etres crCJft(l potefl dhingere ficund" fi01plex, (en inerlicax ialum rdpidt bonit:lcem ab-

'I'irtutsm Ju£ tlatur~.Ergo fenti[D.Tho.quod ad fine, JoIlltam obieEti J1Fle orJinc ad aiIequlbilitatlm

quid!: diuina viiio no poteftdari habitudo exipfa eius, fie enimmuJu bona defideramus, & veHe-

na.tura,neq;dlicaxappetitus,Cjuia feeundum virtu-. mils habere> qua: impofiibijia iudicamus 1 V~ velIe

tem aatura: non poteft ad ilIum pertingere.Et l,l. : nLJIDquam mori,& 11011lia-Appetitus autenl effieale

q.61.art.I.all. 3 .inquit~ Quod .1dDeum tlaluralitrr rari(), . non terpieit {olam bonitatem ablolutam rei in

b' YO/WIt1l5 ordil1dtrlt trOllufl Vatur& princlpiurn] & f"i!~ ie, fed {lib aliqno ordine poffibilitari-s , &afk;"

H-E z qlliblli~

~refr~ XII.

i.'

•.. quibilitar is u~[p~Cl:uipfit1s appetentis. Cum ergo PeU:'i'p0f}1r naruraliter cognof ci , vt furnmum b~~ IUlIn in [e,.pote{l (;:ti1 excirart appetirus per Iirnpli ... 'till aft'::dumerga fru.irionitiptius. Ql1i;1 vero na-

, . ruralirer no potettcogRo(ci vr ailequibrlis.quia hoc {OliI porefl (upcm:r.ruraJiter fieri, cotequenter non . pott!l fudar i appetirus cftic~x in c?gnirione na.~u~a J.i,quia nee pradicll di8:allle de aflequibilitare illi".

Oic!} vttimo: Ratio D. Thorn. non [01wn vt pro-babi1is) fed vt erficax explicarr potefl , Hoc mibi viderur de mente Caiet, ill prcetenri art.r. & Ferrari<::!1C 3 .cont rag. cap. I 09· §. CotUi del' Illldo vuetsus, Exii1iCflo ergo inrennnn D.Tho. in prafenti [01U111 dre pl'obare,quod in houune derur capaciras ) & poffipiliras,leu non repugnaatia ad videndllI1l Deurn in Ie, hoc enim direcb': inquirir in art. Ad hoc autem probandum non a£fumir pro medio , quod in nobis tit sppecirus innatus , aut elicirus ordinis naruralis ad vidcndum Deurn id euim eft imponibile.vt vidil1)115,& negatur ab ipfo Diu.Thorn.red atlurnit aliquid altius.nempe qnod naturale t n homini , iddl: ,onnat~lrak)& con forme eius nature, vt vi!ls efrc~ 8:ibliS velir videre caufarn prop riam , & per fc tal is ' cffedus. Hscc aurem propotitio lie vuiuerfalis eft, quod non reflringirur adaliquos etf"B:us dercrminatos vi delfcer ordinis natura rantum , [edornnes dk(tus comp nehendirrarn narurales.quam fupernatnp le s, quorum Deus eft cauia quaf vniuoca, & propria. Et fenfus ell , hmriini cJt naturale idcfb (c[orma; fila: naturz.vifis effeB:ibus etiarn proprijs, &: immediaris ipfius Dei in Ie velle vidcre caufam, nam vift) quocumque dft:tl:u eriam Illpcrnaturali natcirur In homine admirario.cc quoddam defi derium indagandr guiddiratern,& principia. ta.IIS erfeRus: Vnde fi [0111111 credar ilhlU1,& oblcme cosmo[cat,mane[ inrcllcctus non quielccns.ferl Huauans> ergo figl1Ul1l en COil forme C:lle > & connaturale ipfi inrelleCttu eriam vilis etfe6b!.>us iupcrnaturalihue, v.g. operztio.uous rniraculofia ) prophena, & alijs filJ1iJibus, quorum cxperimenta etiam per fenius habcri pofrunr>vcllc indagare quiddirarem.Sc prjnclPiutn pwp riUlll,& per Ieralis dfeC1:us •

'E,. h·'lc autem priucipio ira cerro, & Ilabiliro infe rt S. D. luam conclurionem , (cilicer quod fi rationalis cre atura non haheret capacitarcll1,(ed repugnanrism ad videndurn iplurn Deurn in fe ) tale detideriurn volendi videre cautam illorurn elfeCtull ti[et in3.nc3& nOrl confut[ne ipG narurJ.:. Cuius c6- f{;quenti.e vis coniiiHrin hoc, quod iJlud defideriu ab intrinleco,& per(e eITet chimericumJ& frull:ra bile 11011 alltCm coformirer ad ipfa.m !l:lturlmorie., tur,(lli.Jpponeret intellcCttlll1 dre iocapactm vide~ di beulll.,eHct cnim de re omnino irnpoilibili, & repugnantl; ergo non poffa oriri coooaturalii:cr, & conformiter aciiptam naturatn, !leut n& PQceil: e!ie defiderium couforme namra!, fi ego ddidera·rem efie AngeJum, vd habere corpus ca:leac,. 1L:X rUnt res chimecicoc. Ergo ex connarnralit:1te l!llUS ddlderij > quia non ell; chimericum, & inane, ~ed valde contorme ipli na~ura: vilo cfft'C1:u velle . lJlJiaga.n:, & "ideI~caUr:un ~ eriam VIllS cffi:{hbus

" I ~ I

Primze Partis .

cA [uperna.turalibus,opti.ule infc:c Di'Ihotnvnon elf~ in nomine repugnanriarn.Sc mcapacrcarem ad vi'!"

·lionem Dei. Qll~ explicatio Iumitur ex Caiet.in ? r~lenti, v bi lOll ui tu r de connatur ~li defiderio videndi caufarn viiis dfedibu~ grati~,& glorie, Iicut expiicauirnus , Nee obltat quod 1. p.q.Bs.art. I. in .

. Iolctione 4. argumeuri Scon docet.quod ad volen .. dum finern vltimurn in parriculari requiritur .:uide~ tia.quz folis videntibus Dcnm cosuenit.Sc non fut~

. ficit indubietas.que apud nos elT~ potefl . Non in . quam obitar , quia Caiet. furnir ibi Iy naturaliter pro eo ~ quod dt non Iibere , (edneceffario quoad exercirium , non pro eo quod eil connaturale , Ceq conforrne ad naturam eriarn vifis effectibus Iuper-

B naruralibusvEt ira explicauit feip[umCaiet.tom. 3.0pufCulor.tra8aru T Er videri eriam patti! Fu~ rarrenfis loco Iupra citato.

SWl)lJijcies. Primo. Nam iuxta hanc explicaeiooem fupponic Diu.Thorn, id,quodeH:probandulll, lupponir enim quod homo eleuatus firpemaeurali« ter.teu vifis e fretbbus [upernaturalibtls defiderat connaturaliter velle vidcre caufam eorurn , de hoc aurern efl ditlicultas ,an poffit homo fie eleuari, &; an tales effectus dentur.narn cum fie dirliculras , an homo fit capax. rilionis clar'i Dei,conlequemer elt ditlicultas an {inc poflibiles raJesdrCaLlS fLlper~a~ turalcs , &ralis elcuario , Loqui ergo de hornine eleuaco.efl Ioqui de homine pouibiliracern habenre ad glorlalll,cie q,IO ell ditiiculras . .

SawlId,;. Quia multi effectus naturales f unt.quorum talus D<;:tlS efl caufa immedIata, ficur produ4

C Bio cceli,&animamm rationalium.Sc Aagelomm, que a lola Dco po Iltmt .fieri,& ramen vifis illis,imo. & comprehenfis , Iicut comprcaendunrur natural] ' cognitlOne ab Angelonon cl] naturale velle videre Deum J u fe qui tolus cJI: cauia ralium effe&.uum .. alias eciarn Iine v]ia eleuatione , nee vifione effe(tuum tupernaturalium etler naturale homini ) vel Angelo vclle "idere Deurn in fe , quod 110S nega ... mus , Ergo ilia propotitio vitis elftCtibllS natura-

le eO: velle videre causa.non eft vndequaq;certa~

Terrio. QllJaeX \'ifion~ ~tieB:uum quamu~eii~, .i que Iupernaturalium non interrur appenttls viden- . di cau lam in te enritatiue, fed Ioluai vt cautatiua en talis e lfe6tus, hoc enim fufficit ad inrelligendem

D quiddirarern effetl:us videlicet (eire eau(ation:;:m eius,& quod ralern caniam habeat , ticer non a~tm~ gatm emitas ip(a caura: in [r;:. Ergo ex hac ranone prxcise non probatura Dilt. Thorn. ql10d homo?t: capax videodi Deum lecl10dum fUJ.mentitatemm fc,ted (OIUlll vt efi principillm, & caura talis e£fc~

Bus qtload all efl:. .

.Ad primumr1jJ. Rationem D, Thorn. non [up~~ n!: re,quod homo habeat eleua' ionem, & poffibdl. tatcm adipfam gloriam, fed [olum {uppollit,g~o.dc ' poffit vide~eifeaus ~upernat'.lrales, & qll?~ tl~lS· 'VIlis non em contra ems naturam,(edvalde Illi co~, forme velIe videre eorum caufum,& ex hoc infert , quod G hoc ell conforme.ipfi natUr;I: non efr deli- , uerimn chimericum,&impolEbile,& fie [upponere debet capidtat~m~ &. poffibiliutem in tali na:"; ..

tura ~.

;udra adbipram vl.ti{ibl~[]emJnonergo (upponit D.Tho. A re pru at P01 uuarern , leu noorepugo3.fltiam' huius 'II1H .. nis, Dari aurern tales etfl'dl1s .uperna- , turales opurne potuie lupponere D.TholTJ. tum ex on1l11poteoda Dei.qua-potef] iupra coram natura operarJ,vrinfra q.Z5·& q.l0,5. probar: rumex aitquali experientia , quoniam plures effedusgraria:

Iupernarural.s nobis apparent, v. g. eff'eCius miraculoii)vt[u[cira.tio rnortui.illummario c;r;:ci,prrelcr ... tim quando nunr in confirmationem rerum fidei ~ & fimiliter manifcftano cogrrationum cordis, fen .Iocuriones prophetice.quz omnia a 1'010 Deo fieri

poflimr: vnde dicit Apol], I .ad Corinrh.ra. Si OlnIlC$ propbelfflt ,17ItUt autem infidelis vet idiot,l) cOIllli!1CitllYall flmnwrls,Gccuita cordis eius maJlifejla filtl1t,lY ita c&dcllS in faciem t1dOl'4bit Deum pr~llImQi,ms,qllod pcrl! III 'Voui. Deus .fft; rum dcnique.quia D. Thorn. rheologice proce~ dens bene poruir !upponere ex fide dari aliquos effeCtus gratire pro hac \'ira;& adiuncta connatural itate deiiderandi videre eorurn cautam.inferre pol:' fibiliratern, feu non repugnanriarn vifionis Der pro alia vita .

.Adfccmu1lm t£fp.~od vr dacet Caict.in prefcn .. ri Deus eft cauCagraritt,& eif.::Ctt1UOl [upernaturalium no (alum per rnodum agentis vniuerfaJitfimi, fe-d eriam per modurn agenris proprij.ec immediari,& quail vniuoci.eo quod per effdtus fupernatu· rales exprimitur rd quod diuiuurn ell in eo, in quo excedit omnern paniciparionern crearam naturale, Vilis ante m effechb us.naturale eft hornini velle vi .. dere caufam non lolum in ratione principij ellicie-

tis preecise.fed ctiarn kCllndLlm, quod ordo ad ralc : C cauiam perrinet ad rpccjal~m rationeru quiddita-

ris effcctus,eo quod vjto eftdtu naturale en homi-

ni inuel11garc quiddiratem eius,& non Iolurn princin:um eius ciliciesJn etfedibLls ergo naturalibus, q~ia folo Deo poHillo.t procedere c~freaiue, & pe.

crearionem.de qua erf nobis no euidenter omnino conflarez {luod proceflerunr a. Deo , won-at ramen ~~4Qgdo narurahrer , & reipeCtu iHins currere po .. ,;1ijJ\~~~gllmemum ) vifis !llis def!dc:a~ iutellectus

Ie • ~I'~f~ildere caufam non vt dl In le ennranue , fed vt ell,

::rt:tcise caura efl'eti:iua, & prout relucer in ef}(jeti ..

bus '" & fie futhcit cognotcerc illam quoad an eft Ceterurn vitis cfFeL9:ibns tupcrnaturalibus.qui non folum reipicnmr Deum in r3.tlOI1C communi principij ctfcCttl.li, red ill ranone prop ri j p rincipij ,3. quo fpecificantur illi c:lfeuus& CIUUS runt irnmedrace

,participatiollcs Dei vr eft [11 fe,no Iolnm eli connazurale ddiderium 'IIifis illis vclle-videre Deurn vt pr~cise dl: ,aura efle8:iua, & vniul;;r{aIilIin:a. taliii dfectuum, [ed ad videndum Deum i{l.fe"vt Ipecii-

catiuum eorum . '.,

.Ad tertiulf! patel ex diCi:is,qaod ld'cogllo[cendtl effeO:lJffi,qui eft pure eifettus , & modo vniuf:rfati rc[picit Dcum vt prxcise etlicientem, nonrequiri~ Iur dwfidenumcoguo[cenru cauCam in fe, fed vt eft priocipinm efficiens;ad cognofcendum autem effe~ dum,gui ea fimu1exprefuo encitatis cauire,& qu~ dam iInlne.d.iara participatio eius, ita guod [peclfi~ I:a.tllt' a talicauf:l in [elnon qlue[cit appetitus in [0--,

f'

~.

: ~ . , :

Artie.III"

D

10 defiderio cognofcendi causa in ratione priridp~' dfeCi:iui vniuer ialis , led er iam iecundum l111J)d eO: in (e,eo quod rales trte&us rupernaturales I pee.ali .. rer rerpiciunr Deum in (e,& Iic rune (·tfc"dus eius, '

Ex dl~'llJ pater ad rationes dubirandi in iniuo ar:~; , riculi propotiras . Ad. primurn enim rdponlum eft

in hoc 1. & 3' argum~l1to l1uper (oluro . , •

._d d /w:ulIdmn re/f'. O. Tnorn.loqur de defiderio efficaci videndi Deum ex fuppofirione alicuius effeaUS tnpernaruralis nobis norifican > ineriicaci aute D ralis elf'aus non coznolcarur.Rano enim D. Th. non fundarur nif inconnaruralirare , leu confo rrnitate ad noflrarn naturarn indefiderando cognitio- . nem caufe vilo CJuocumq; effecru , ira quod Ii efle(tus fuerie (irpematuralis.non [alum Iit connarurale nobis veile videre ralern cauiam , vt efl: principiii effectiuum calis eifetl:us prrecise, Ied etiam in (e vt Ipecificatiuum ell, eo quod tic perrinet ad propria racionern ralis etfectus , 'lifo autern eftectu naturali Iolum efl conna.uraie defideriurn volendi videre caufam, vt precise ef] principium effeC!:iuum cornmuni,& generali modo. Necetle eQ er~o tiipponi .in ilIa natura capacitatem , (ell non repugnanriam videndi Deum.alias Ii capacitas talis non eifet,ad~ uenienre ilia cognirione dfettuum Jupernaturalill non e{{et connaruralis appetrtus vidfdi caufam.ied ab inrrinleco frullrabilis, & manis, vrpore rei impoflibilis.Sc repugnantis, Quare non probatur 11 0" bis [olucio Nauarrete hie contrall.] 3'§'7·gllod D. Th.quando docecdari in hornine naruralern appetitum ad bearirudinern Ioquirur de bearirudine rub ratione communi, non fub ratione particuiari fitpernaturali.Si .n. non loquitur D. Th, de appetiru ad bearirudinem in parriculari vt ef1: in vifione Dei, ergo neq, probar n i\:'urn inrelledum habere ca~ pacirarern.Se poflibiliratem videndi Deutn in particulari.Ied (olum habendi beatirudinern (ecundu rarioncrn cornrnunern.quod ell: omnino alienum a mente D. Tho. quia in hoc artie. non intendir pro ... ba-e.quod homo Iic capax beatitudinis incommuni.Ied vi!i()rus Dei m Ie determinate, ad. quod irnpertinens erat aflumere pro anrecedente apperini. bearirudinis incommaai ,

Sed adhlle rnces : ~a homo fecundum naturam fuam confideratus dber habere aliquem vltimum finetn decerminarum.Sc certum , Gcutonllles ;ui<e res,& comequenrer debet nararalem apperitu habere ad ilium, vnumquodque enim naruraliter inclinatur in nnem Iibi dererminarum a natura, fed hie finis vltimus non ell allquid extra Deum in [c ip'o eonfideramm, qaiaomne aliud non porell [anare intel1e€til)cr~o ad ilhi: debet Raturalitcr incli-· na.ri.l{ef;·.Quod homo fecundLl [ua nanu'am no ha~ bee fine vklmri dl!rerrninaril ourerialirer,& in par ticulari,fed folli vage,& incommuni,& fecundii ra-. tion~ commune beatitudinis,feu boni. Summii .n. adqllod pOlefl: perm:nire in parte intellecriua per natura ell conteplatia Dei per (uos effeCtus, quod tame ltO n poten tocalite r fatiare intelleCt tl) vt ofl:c- '. dit D. Th. ,.colltrag,c. 39. Igitur naturaliter appe-_ tit quidem homo rationem beatitudinis) fed nou'

prout

f/,

- ','

. ",.

prout io.aliquo .. no ente reperitur dererrrunate ' ~

"'in paniculaci, & hoc potius ell fiS"l1Urn ~crfe&ot~s &: amplioris nature. Q!;;c e~ eXfl.reH:l;_kntc~lua ' D.rho.CJ"~;" de verir.art.j. VbI p~!11tdltterentlam ' inter intdledum bnmanum, & .alIas res crearas ~

" quod ifiis ine{l sppctitus narurahs j;.I!{'~ius re! natutalis, ft~u; graul dr~ dcorfiim, hornini y~ro m_e!l applticl:Is na.turalis Y[tlffil finis l_i~comn.Ulnl) v.t I C.lIi,cr ap~~c Ie eife completum 10 bonirate , ttd In ~}Uo ifia.completio confitlat non dl: derenninarum a'natura" Videseur enam loco citato coorrag. ~a.qu~ Gcut. fl'lal:eria prima non habet pro Ji~e ali~u.:¢l formam determinaram , fed collectionem (lrrillium formarum, ad quas e fi ill potenria , 6. tamen darerur aliqU2. forma, qu~ in ratione informandi contineret ornnium formarum perfcaion0, ab illa (aciarerurmareria, ita inrelledus nolle. h:l", bet pro ARe naturali omaiurn Inrelligibilium Gbi connaturalium colledionem ", Vade non poeell fa .. tiari per, aliquodintelligibile determinarurn , nifi conrineat omnium iotdligibdiBffi perfcB:iol1eU1 ~ quod Iolusn innenj,m( in elura omnium vn,i[JerfalH'Iima , qUOl! non efi-,compo{ita. ex c;l,ufa. J & effectu , jed en pura, & priml caula , "it oprirnc profequitur D. Th.Iupercaput r.Ioaa.lccc.r I.&viduietia liorefl: 3.cu!'ltra.g,cap. )0, ratione 4-

DIS l?Vl'ATI 0. XIII.

ART I C V L V S, 1.

Espljcawr r .... t1ifll f CCil~, & de qua jimiliwdi/1e loqu~"I-

til. D. rbnllJ.aflimlQ l. . ,

T Ora fere diCputaiopr!:efens dependet tanqui ex vnico principio ex noritia nature fpecil!L inrennoaalis, de qua pluraegimusin lib.de anima, qua: hi,l: Iupponeuda rllllt ad inselligenriam rarionu

D. Th.in ar.a .huius queflionis .

Brc:.riteT tamen quantum artiner ad pnefens aduertendurn eft rlun~s ex recentioribus valde l no-, bis di{fcr.ltire in explicanda natura Ir£:cici inrelligibihs.Exdh:p:mtenim (pecie intelligibilern non eire firnilirndinem obiedi, neque requiri tanqua aJi~ qaid [upplens.al>(eruia obie&i,& vices gcresip-Gus ~tq;ir:l. non Ie rcnerefpeciem ex parte obiecti , fed pure ex parte potelltix tan quam dererminatio vi r..,. tutis cius., quando indiffercns eft ad hoc vt derer-, rainetur erga tale obiectum . Vade inlerunc ,quod{i aliquis hab itus omnino de t errnin at e Ie habeat e r ga aliquod obit:Cl:.um, ficut lumen glorlro re[pechl cCfentia: diuin~,iHe fcruirloco fpeciei. Nullo antem modo requid ipeciell1, vt facut vnioBt:Dl iBtelhgibilem oblelti cum potentia. Sedfolum vt inBuat ,C fe8.iue fill'lul cUIlJ potentia in ip(wn ,adum dete}:-, minandoillam erga [ale ohieCtum. Itaque [pede· non POOWlt rropter ali~uid fl?Pp1e:tW,lUll ex ~~te

, " I ~'

P ri ril're'p artis,

;'A ',obiecti. fed ad rollendam indererrninarionem ex pa.rte porenrie ad tale obiectu aquacumque caufa idfia[. Ira ex mente P. V.azq.&alio,umaurhorum docet P. Alarcon tract. I, de vifione Dei dirpur, 3' cap.a, & 3.

Hme etiarn fatturn eft, vt quia D, Tho. in art. 2. buiuS q'Wdhon. probat non poile dari liollhwdmE Dei crearam ex parte obiecti.prefari aurhores.pr~. fettim Vazq. poileacitandus, & Alarcon vbi tupra cap. ~. nurn. 5'& alij quos cirat.inrelliganr D. Tho. falum negare In villone beara efle impoilibilemfimjlitud~nem)qlli !it medium cognitul1l>& tanquam rem prius atrsctarn, qU3! reprsetenret diuinam eisetiarn in (e non ramen J..oqui de fimilirudine, qu:e ell:

B r-atio ';:0 sn 0 fcendi, & medium no prius cognitum, f;:d porenriam rnforrnaus, & ex parte eius fe tenens. Eltcnim triplex fimilicudo in potentia cognofcinua refpcctu obiecti, vt dillinguit D, Tho. in + dil], <}9.4 2.. art. r. ad 15. & quodlib, 7- artie. 1. Prima ell ex parte potentiz, & fie .... fimilitudo no ell aliud, quam .. irtus ) feu proportio , & etficacia porcntie ad elicieudum cognironern circa tale.vel (ale obie(tUI1l, Secunda. elt ex part2 ipfius ob-ietl:i irnprefla tsmen poteruie. & non elt aliud qllam repretentauo~ell lpecies.quacbiectum re dditur iL1tel~lgibile, & vnitum porcnrie, vt ex ip.fo, & potentia pariarur notitia. Tertia (iJ1.111iwdo eft ex parle medij.que no ell: aliud quam res ali qua prius ccgnira, in qua, lid ex qua deuenitur ad aliam, ficnt 1U ipeculo, vel ima~ gine prius cognira :l.tcingitur res reprasetata.Er licet verbum.fen ipecies.exprefla eriarn Mabeat ratio-

C nem imagmis ) ramen non habet rarionern medij prius cogniri, (eu rnedij obiectiui, fed for malis, eo \luod inforrnar intellectum ex parte (tTmini cogniri & inforrnando rcpretonrat . Vnde compurarur i n, Thorn, cum Iecundo rncdro tanquarn medium cognofcendi qlj~)vt loquitur Q'4. de verir. art,.1. ad

j. erf ell: medium inqtJo., inze I1igitur quod fir rnediu incernulTIjdiilingultur r a me alpecie ilnprcll~qlll hac ell pri~dpium inrelligedi, verbum auce

, rninus.reu ex patte termini intra ",., 1L\;C,J IHO'_"UlU<ll

lib, 5. art. 9.& q.9·de potent. art. 5 tis locis,Dicun:: ergoilIi authores "-,.,-".,,", .. ~

nt.galfc hoc rerriurn medium in vilionc beara, ,.non. fecundu.neq, arnplius eius rationes probare, multo

o minus negauit primum medium, feu firmlirudinem ex parte porenue ) ~l10) exprefse illam confireatue in przfenci art. 2.

Ntbilominu) ad explicandam menrern D. Thome, diw:dttm eft primo: {pecks intennonales requiri tanqui reprefenrarioaes ex; parte obie~i ad vniell:' durn iptum 'obicctum potenrie in elfe inrenrionali, & irnmareriali , nee Ie habere vt derenninarionem pcrenrie cognofciriue quomodocunque, fed 'lit de- . terminationem oaieti:iuam, & loco obieCi:i aa.uam

te, & informantem potentiam ineife repr~lenra-' tiuo obiech. Itaq; no ncgamus [petits [etepere ,ex, parte poremiol: fubiettiue,quatellus aCl:uant ,& 1l~~ fQnnar,(ed didmlls > gLlod represetltiue[c ceoet .e~ , . parte obieCl:i quarenus gemnr eiliS vices, v[ ob!e~ ttum mediante [pecic pollit informa.re , & a.8:uarq ,

rO(eq~ ,

. porenriam . Nequt:';.ifi.l. informatio efi Iolam dererrrunario poteptix per modurn virtutis, led eft determmario potentia per modum obie .. 9:i [pec.ifi~ canris , Duplex enirn dererminario poteft inrelligi.inporenna.cognotcniua in ordine ad elicienda cognirioncrs . Prima ex patte ipfius virtutis qui ... tenus virtus atiiua eIl:, & elicitiuacognitionis pel;' modum vi rruris , & fie quando virtus eft indifte~ rens. vel dcbilitata.,& imperfedaindiget determinari, vel ccnfortari per aliqnam maio rem virtute, que illam dererminet,& perficiac. Alia. .dete rrm- . natioef] ex pane obiecti ,quia quanrurncurnq, virtus potentia frt perfed a in fila adiuicace, & determinata erga obiecturu fuum, v. g. virtus oculi licet

fit valde aeuta,& quanrumcuruque jhhiccturn ddi~ B derer, vel atrendar ad cognofcendum aliquid , ra-. men fi obiedum detir, ita quod non hab ear ipecie

fui in YIltl, nullo modo cognofcet . Ha-c ergo deterrninario.que vltra torarn aaiuitatem, & deterruinarionern virtu tis reqniritur ad cognolcendum obiectum, dicirur a nobis dcterminario obiectiua , quia reprafentando obiccium vnir illud potentia: ,

&: deterrninat illaui dererminarione lpeciticatiua,

& intenrionali .

Dart ergo hanc rep ra;-fe ntatiouem, & firnilitudine

in [pecie, qua: gerar vices obieCti,& non (olum determiner porentiam ex pure virrutis , proba~ur prime ex Diu. Thorn. qui perpetuo explicat hanc firnilitudinern (peeiei per reprefentauonem illius ~

qua gerir vices obieeci non per determinationern. potentia: ex parte virtutis . Dicit enim 3, conrrag. ,ap. 49. Qund jimilitttdo imclligtvzli, per qttam ilttC/j,giIlJ7 aliquid ficflndamIuam jrtbfl"ll1Jafll oporw,quod fit eiriJdem !pecicl, 'Del mar;is {?e(ies eius,ficut forma dom1Js, qu,~ eft in mente arrijicij eft cit!Jdem fpeCWl cum forma dOlr.!lS, qil.<J eft

in 1ff4teri:l, vel pOliu, jrecies ellJS. Ergo (ecundum D. Thorn, fimiiimdo Ipeciei jntclligibili~ C'.';. p:l.rte obiecti fezener , ranquam vicaria illius , & non ex parte virruris porenne.quia ponitur tanquam eiut: dem Jpeciei, vel POtiLlS) vc Ji1ccies ipra obiedl,quod vrique non perrine ret ad ipfarn {peciem Ii (alum fe haberet vt determinario pctentiz per modum vir~ rutis hzc enioa .non ell eiutdem fpt:ciei) nee Ipecies

ip(a obiccti- Deinde quia D. Tnorn. docet ex: eo verbum, feu fI)eciem expreflam efre fimilitudinern

rei exterioris, quia orirur ranquarn i principia l D [pecie inrelhgibili.qua, eft (imilirudo obiccti exterioris,ergo 0p')rtct quod Hh tpccies fir vicaria obieCl:i)vt rt:prx{entetjlJ[ld,{jquid~m verburn vt procedens ab illo ell imago eius . Anreced, eft Diu. Thorn. r , contrag. cap. 55' vbi inquir : U.u~d iermi-«

, 1!11JintelligibJli5 aper4tiollis efl aliud a !pecie jmeiliglbil;,. (jlr.£ facit imel/etbm if) nc1u, qWliiI oponct crJtJjderari, vt i1Jtdligibilis operlttionis pril'lcipium,licet vtrt/mque.~t rei in~ ullec1.£ jimilitud(l per bo, enim quod ]pedes inrelligib,lts,qu£ eft forma jllielleftus, & illlelligeMi prmcipium efl fimili~ wdo tei eXIe'riDrts fiIJlliwr ) l]tlod imelldtrJs imcmiol1em Jormct illireifi1llilem. Ecce quornodop. Thom.pa~

,nit fpeciem impreffam eKe fimi1.itudinem obletl:i. ~'& con{equenter eife vicari am eius} & quia illa iir m:!j,udo reprmfentat obiettUlD, & nOli!i,,, quod,

'. :, . ':I'~'·

,",

c

(pedes exprefia cft.iimilitudo,obi;B:i, .~~ha.bf!(:, . pro principio ipecicm iDlprdl;l!n~ qua: ell:" Iimilitu- ., do iptius objtl~b Contequenria.vero parer.quia iJ.. fpecies exprefla ~ d1- Iimilirudo obiecn , quia procedit ab impretia , & frc;eft imago obietl:i iii ea repratentacr, ergo oporret, quod tpccies imprefla fir vicaria obiect: , fiquidern ex vi procefliorns ab ill;;;!. fpccies r.:xprdla e11 fimilitudo , &; imago obie ..

C1:i •

Pr&terca D Thom.exprdTe affirmat,quod lumen glorie.quod vt ique contocrat, & determinat mrelIt:tl:um ad videndum Deurn clIfponir ipfurn.ad recipiendumerienuam diuinam per modum forma: in;, cerligibilis , vt rnanifefte docer inprzfenn qll::eI1:. arr.y. & 3. contrag.cap.5j.&in4.dd1.49· qurei1.3· art.6.Ergo preter determinatione intellectus, qux fit per habirurn Iuminis feu virrutern , aiiaru deter .. minationcm agnotcic D. Tho. ex parte obiecti, fen forme intelligibilis.quia ponit rplum lumen tan qui di/politionem vt vniatur ci diuina eflenna in ratione forme dercrrninario ex pane ipfius .porentise Ietenens quantum ad virturern eius J red etiarn ex parte obrecti vniendo ipfinn inrelligibilirer porentix.

Denique D. Th.probar [pecic inrelhgibilemrequiri , vc porenna inrellectnraimmarenalirer recipiat iplum olo>ie6tum,& fiat aliud a re no Iohun recipiedo formam propriam , (ed edam formam rei alee .. rius ) idcll perfecnonern , qu~ ell In alrero rrahendo ad fe reprefenrariue , & rnrenrionalizer , ex hoc enim probat cognotceuna requirere [mmarerialitatern,& eleuari lupra non cognofceria ex eo quod recipiam formam rei alrerrus, & aon {alum forma propriazn per hoc quod (pecies coguiri ·eft incognofcente.vc parer infra q.14.a.rt 1.& qu.a.de vcrir, art.z , ergo necefiarro fupponir ipeciem ie -habere vr vicanam obiecri trahendo ipfum intcntioualircr ad porenriam.Sc non Iolum teneri ex pane potcntia: ranquam dererminarionem virtutis, e: ga obieEtum. Parer h~c conlequenria , quia per hoc quod virtus dererrmnetur in ratione virruris eli~lt1ua',& attiuz in ipia potentia nondurn intelligirur ilia vnio porenrie crga obiecturn modo illo irnrnaterialr > quo pertectio ip[a exiftens in obrecto traharur ad potenriarn , quod non nifi per repra!lemanonem gercmem vices obietl:i inteUigl porett .

Dices. Non negari ab aurhoribns oppofitis,quod {peeies debet repranentarc , & conlhruere potentiam Iinulcrn obi~ao in aau prirno , fed negari quad lit vrcarra obiecti, quia non eft necctlc quod procedar phyfice, & motiue ab ipfo obidto, & fie

non en vicana. ilJms, yr patet in rpeciebu£ AngeJkis,& infuus in Cl~rino Domino, QllX 110n proce~ durn ab ipiis obieCl:is ~treB:iue, & motiue.· Ea autern {jllre getum vices altcrius ideo id habeRt, quia.

. proccdunt ab ill is ficut ie.men deciditur a generantc,& ideo vice s illius gerit.5ed Contra eli, quialicet. fpecies phyJlce, & efi:e:ei:iue non femper procedat:l fllis obieCiis,ad hoc tamen fiunt,& p roducutur etti.~ cientet J..[uis agentibus,lt'U inflllldentibus iIlas, vt.

n:pr;e-

~':28 0 ,'Q!lre{t; XlI. '

.' .! . :reprl:fentent ohiem, I & ipfi poreneiz cognofcen - ·A

, . . ti reprefenratiue ilia vniarlt, ergo lice.t emEtIne) & "(t1tita~iue non procedanr ab obicdis flwt ramen

.. "icaria: i pfius ooieai,{]uia accipiunt vim reprz fenrandi illa , & in hoc c(m(iftit.e~rtlln na.lyra. Vr au-

rern aliqUld vices ge~ar alteul!s per,accidens (~ ha-

t>~C ,quod cntieas eius e.tfe8:.i~e dimmer ab illo )

vel ab alio • duro modo totaerus natara 10 hoc !it .Fofita, vt mud reprx~enret ~ ~ yiC~S,cillS ~xeqlla-

rur > reprz[entatio elU",l magtS perrrnet ad genus 'aof.-e for:_n a lis, quail) e,ilic~o tis, quia, rcp,~ feurario

Pt per quadam conuemennam, & fin1ilimcilnem ~

qua, vnum eft Brut aliud,&: iqeo reprefenrar illud ..

'fey vices eius gent. Conflar autem quod {pccies jlllprdTa hoc modo (e habet erga obiednm.ctiarn- B 1i ab alia agent infundatur , tum quia eft fimilitudo illius , & per reprefentarionem facie illud pretens •

&. Coniu[)chutl porentie , non per proceffionem e(.. f~8:il\am ab obiedo , proceilio enirn effe~iua non

ell ratio reprefentandi , Iiquidern efl ali quid COn1- 'tnune omni etfectlli, nee tarnen omnes e ffcB: us r err3!Cemandi vices hsbent , tum quia fpedl;s in ip fa 'potentia eH p6ncipiuffi producendi fimilitudincl1l cxprctlam, & imasincm ipfius obiecti, ergo habet quidquid re quiritur, vt vices gerar obic&i per 1110-

dum reprxlemationis> &. fimilirudinis, &; deferuie-

tis ip{i, vr fie principium produccndi (uum fimile ill

'cf]c intentionali, & exprerlo Iiue in ratione enrira-

tis cfficenrcr proccdat ab obieeto.fiue non.

fl ~X diais {umirur fundarnenmm . ~anatu ra [peciei non debet fumi penes id, quod enrirarinum haber rclpcctu fubiecti, led penes. id , quod repr~'- C f~ntariutlm refpcEl:u obiecti , nam munus pneciputHIl,& ctlenciale [p~ciei efi aCl:uan: potcnriam loco obiecli,eo q:'lod ad sliciendarn cognnionern re qui-

ritur concurfus obiecti ) fiquidem vt efl commune proloquinm I'heologorum , & Philofophorurn ex obieCto, & POttlll i<l paritur notitia nOI1 quia Iolum

ad ohiecturn rc nninctur , (ed quia ab illo proccdie, paricur cnim ab illo. Ad hoc ante necefle eft, quod aliquid loco obidl:i fil in potentia, Iicutfemen ell:

loco generanns vt pariarur [cetus; obiedum erurn

perfe ipfurn efle 110fl porefl , vt experientia ipfa vidennis. Nee futlicit obiccturn manere ned: , tum

quia in inte lleciu , & memoria eua darur cognirio rdpdl::u abfcntlUm, & confequentcr non poffuur nioueri ab obiecro ipfo in Ie, fed ab aliquo, loco il- D Jlu ~. S;: hoc vocamliS fpecicm, quod !ocoeius gerit

vices ilEus in ratione contur.ILlS obkEtjui [ecLindtl

ql!!em obleCtnm cOllcurl'it Cllm poremia.Tl\m etii,

quia i!ognino.} fir trahendo res ad [e) & conillllgen-

do iUasfibi, & Cjuamo inrlmills p~f1etrat res ip(as~ ,;sigue fibi coniungit, tmto perfdi:ior cit, rcquiri~

fUr ~rgo quod _a~iguid loc~ obie8:i ip[mll \'nia.: po-

[tnt1~ c0gnO[Cl[JU:t, qUIa per cnmatem luam

non poren: intrare in pon:IlCialll; & lrcetpo{l'et ill-

n-are, & void cotitatillZ l hac vnio non defen!ir ad cognitionem ~ qllia oponer quod fiat immateriau,

& intentionali modo; 'It latills explicamus inEr

diCp. 16. art. I. Vbi etiam cxplkabitur in quo con~

!illitt irte modus illtcmionalis , & imma.tcnalls.

·Pril11X Parris.

Tjun deniquc quia noritia.que paritur ab obieCtQ~' '

,& potentia non porefl diuerlo concurtii eSc Ieor'fum ab vnoql1ogue procedere , eo quod parrus ille notirie dl vitalis , & intra porenriam & procedit ;ab illa Iec undnrn roram [peci~catiOl;i~n1, qlla~ ha- . 'bet: hanc aurern habet ab ObH£tO} ncur vicallrate l potentia, ergo nif obiectum infundatur potenti~ Iecuudurn iplain rarionern obieftiuam, non poretit partus ilk notirie a potentia dfundi; & fie CUill obiecturn 11011 poifieperte ipfum cnrirariue potenl.

. t1:I: commilcen , nee iHa aduario , & conrnixrio 'obiecti cum potentia fit materialis , & entitariua; fed immarerislis , & inrenrionalis , necefie eft 1'0- nere aliquid in potentia vice obied.i , quodobie-

·aillum eius concurfiun fupplea; repretentando , '& vrnendo ipfum potentia: immaterrali modo, & intenrionali. ld ergo cuius naturl,&' propria ratio eft ad hoc inftituta , vt hoc munus prefler , & concnnurn obiecti fupplear, vocatur fpecies;& lie magis confiflit in ratione repr:dentatiua refpettn obiecti • quam in informatione inherennz refpe~ au Iubiecn, quod enim fpccies fit accidens, vel (ub. Hamill. per accidens ell refpccRu ordinis cognoteipills, ${. inrenrionalis , all quando enirn inuenirur [pccies qu~ fir accides, vr ilia qUit acquirirur in (en(i~ bus & incellectu, aliquando quod Iit fubflanria 1 vt anima (cparara, & Angelus rc!peEtu proprij inrelleans. Non ergo propria ratio [pecierum (umirur penes id quod entirariuum en relped:u fubiecEle:d

. quod reprelenranuum , re!pedu obiecti,

, Net dio porefl quod furficir determinatio virnrris intellettill~ erga obiecturn fine hoc quod aliquid ab obieEl:o procedens fit ipfum reprefe ntas • & Iic vices cius gerens. Na contra ell,qllia quantficumq, iit dererrninara virrus in ratione vrrtutis aCl:illx, & ex pane potetix Ierencns , adhuc requirirur coeur. [us ex parte obie8:i,quia i 11a nozitia a tali dercnninata virtute precedes paritur ab obiecto.Sc potNia quamumcumqut alias dererminara in ratione vir~ tutis, ergo procter talern dererminariouern requiritil r dererrninano. & concu reus ex parte obietti,&: contequeuter quod aliquid vice obiecti aetuet ip[am potenriam , & determiner obiectiue ; eo quod noriria qmt inrra porentiara nafcirur debet nalci fpeclficataab iplo obicdo , & ab co dependens, nee (alum a virtute dererrainaca erga tale obieB:um in ratione virt~ltis,quia remper diltinctus ell: concudils vi ftUUs il'l operando effcfcim\& oble. 6:i in (pecific3Qdo.

Et conj1nni1t.c.&ia notitia,& \'erbll procedensper (ognitione d1 ima9o, & iimilituqo exprel1a n6ipfillS vimlris,& poteti~ intellcttiua:, vt virrus opera.~ tilla dl',ne, ipfil1.s: Cpe ciei,vt a.ccidCs,& qua.litas in· h£res eft/cd ipfim obieCti, cuius fimilirudo eft, er. go 0poftet quod (pecilts qua: cocnrrit ad talen1ex~ prefiione,& elt principiufi1 talis imaginis principa ... liter) & elfenrialiter fit reprxsetati\l:& OblcCti,& vi~ (aria illius,& no [DIu ex paw:: virtutis patemi:ol:, vt operatiu3 ell: f€teneat. Conr~q.cl1 manifefla, quia imago debet procedere ab eo, clli afllmi1atllf , l1eq; ellim fufficit fimilitudoynius ad alterum, vt imago

i)jins

Difp~XlII.

illius fit) red requirimr expre1lio, velproceilio , Ceq .' A~ origo ab illo , vt commuaiterdoceue Theologi ex Aug. lib. 8,.. quzf], vr videt'i porefl j I. P: qu. 3 1'.

art. 1 .ideo enirn vnum non e{bmago alrerius licet

fit ornnino fimile, quia. non procedit ab illo.crgo fi verbum mentis ell Iirnile obieCi:o,& non virruti intelleaiu~ vt virtus efi.oportet quod procedat ab il-

10, & confequenrer quod Ipecies mediante qua a[-· fimilarur obiedo reprefenret ilhld,& vices eius ge-

rat obieCl:iuB . Anreced. autern certum eft .nam

· quod verbu.Ieu fpecies exp reffa {it imago conflar, rum in Vc~bo .iiuino,qui dicirur tr/lt1go Dei in t>~~bilis ad Collofl. 1. turn in nobis, qui repnefenrationem ill:am experirnur , quando formarnus tlmi·

les imagines prefertim in ablenria obiecb . ~od vera non fit imago virtutis inrellectiuz , vt virrus eft, oeque [peciei impreffe , vt quali ... tas ell) red obiecn reprefenrari ~ eodern modo couflar , quia illius eft imago, & (imilicudo quod

rep rerenrar nobi~,& in quod cognofcedum nos ducir.non ante m nobis reprzfenrar ipfam potentia intclkthnam,aur virrutern crus.feu lume , neq; ipfam fpeciem in ratione qualitatis. Ad hoc enirn oportet

,·ti noricia rcflcxa, ergo per directarn notiriarn [0-

lum repre.eucaturobiedum.ergo illius eft Iirnilicu ..

do & imago ipfa fpecies exprefla.ergo ab ipfo obie

.._q_o procedit, (eu ab ipla [pecie imprefl' a no vt accidens efl-,(ed vt reprefenrariua.ec vices gerens obie ..

cb) ergo prccipuu , quod arrendendu efl: in fpecie & eius intonnarione.non ell: id,quod boniratis, & entiraris ell/cd id quod reprrefenratiuum, & vicarium obiecti , nec {alum actuare debet potenriam

per inhefione enrirans.fed per repr~setatione obie,

tti , quia potentia. non aifimilarur ipG enriran Ipeciei.fed obiecto reprsetentaro per illa , ergo ab ipfo obiedo intenrionalicer, & reprefenrariue in {pecie contenro inrormarur.Se fie fpecies eft vicaria obie-

Cti. Neq.adhoc requirirnr.quod effeCl:iue procedat

. ab obiecto.Ied fi.lthcitquod rep ~Ientatille, & qua~ ii exernplariter ipfurn refpiciat, llcnt eriam imago qua fa cit pi.aor cffeEtiue procedi: a pictore , & tamen repretentat Cretarcrn, a quo eife8:iLlc no procedit nili mediante idea pidoris, & hoc [utficir vr dicatnr illa pictura vicaria & reprefenrariua Cc;-(J_ris , Similiter ergo Ie habebic If)ecies irnprefla ref .. p.ectu obieEti, lrcer effewue nnn procedar ab illo ,

fed ab infundente quafi a pictore per ftl:i.ffi idearn D facie me illam.vr repnefenrct oble-aum.

. Diw/d(J/Il eft jewndn D. Thom. tum in ifto loco q. · u.:lrt.z. rum in aiijslocis, vbihanc rrattatGlifficul/, tatem an detur firnili:udo crcara ex parte obietti 'a,d videndum Deum ill (c,ne {olu ncgarefimllitudi., 'l1effi,Ql1<t [e habet vt lllcdifl pdus cognitum,in ~uo Deus videatllr, fed princtpaiirer nesare fpeciem

· iorentionalem, Ceu medium quo videar:ur , imo de

hoc [olum eft ditIicllltas,qua rraftat • Hxc eft COll•. tta Vazq.hic dif. 37. & Alarcon citato qui iprum fe... quitl~r. Sed c0fl111niter oppnfitum aurilQres inrcIli~ gilt, vtvideri potell no folii apud Th 0 mill. fedetiii.

apnd alios authorcs , vt Molin. hie ftlFerartic. l. ! : difp.I.Arrubal.hlc dl!p,16.cJp,LGranad & alios ;

1:8 r

qui inte1li~Dt D. l1lo.1qquidefpecie, non de me:';' dio cognizo. Er inprimisid conllarmanifefl«, qUia.' in prz(enti agizur de vifione Dei in tc immediate, qu~ ell: vifio beatificans , ergo .apu~ullum [an;e mentis poreraz vert! in ditticllltar:em, an Deus vi-

. dearur per iimilirudinern creararn ran qua per mediurn.Sc rem cognirarn, quia hoc d[ct videre Dctlm in aliquo eJTetru, & mediante ;J liqua rc creara, non immediate in (e ipto , & per inde efier quare rr JIl Deus immediate in tc videatur per aliquod mcdiii· prius cognitum , quod el1 videre per aliCjuem. ctt~anm no in (e.Iicur fi inquireremus vtru homo quando in Ie immediate vrdetur, videarur per [peculu & medium prius cognini . Ditficultas ergo de hoc non porerat efle > cum fupponarur ill ipla qu£-

B iHone quod Dens viderur immediate in Ic , & non per crearuras.feu elfetl:us prius cogniros, & inquirieur an per medium quod or Jpecies, nQ quod colIat imrnediatam vilionem rei in fc .

COlljlat ftetmdo, quia n.Thorn.eandem qllxflion. tractauit alijs lads vr in 4- dill. 49. q.:! .arcic. I. ad , 15. & quodlib. 7. artie, I. vbi Iicur ilipl'a rerulimus diftinguit triplex medium fcilicer , firb quo ex pane polcmi~, tl':Cdjmt~ qUIl , qliodejf J~CflrJ imcl!i:slbihr, fiC!ltlapt!i e(t inoculo per Jperiem ( conn-at autcm ipe. ciem Iapidis in oculo non eile medium prius "::0- gni tum) & de.l1ique medium in qao , f'(TI[ j pei If I um, ill

!frIO ;tliqrlid cngll~r(ittif f<IIlqlltl11J in rc P'Jlb' (ngnita '. ht ncgat Diu. Thotnarn in vj{jonc bearnica dari Iecundum , '* tertium medium, & roium rnueniri primum I quod ell ip{um lumen quod dicitu r ft- .

rnilitudo ex parte porentiz, quia Ie habet vt virtus proporrionara, & deterrninara ad illam vifionem ,. vt docet j .conrrag.c.sa.Sc hic artie.a.ergo expreffe negac D. Tho. Ipeciem inrelligibilern , & non folum medium in quo, feu pries cognirum, ergo cum eandem dirficulrarern trader in pra!{e;'lri , Iimilirer negar fpecim1 incelligibilem , ficut in illis locis . QllOd autern in illis locis , in quibus diflinguir D . Th. ill-LId triplex medium) neger mediurn.Ien Iimihrudinem.quz ell Ipecies condiflinguendo Warn a medic cognito , conliar manijelre legenti illii in 4. dil1:.49.citata & quocllib'7.citat.lte q.8.de vcrir.ar, I .loquitur de fi militudinc.que habet conuenienria cum re [ecundii rcpra:fenrarionern ,ficut fpecies in

anima.mquit.conucnit cum re,gua: eft extra anima non fecundu <;[jc naturaJc,& tale rirnilirudinem negatinreruenire in vi()one: Dei . .Et eandern negat in

3 ,ci)trag,c-49,& mag-is explicat c.; I. Et quod magis vrg;:t efi,quia DTh .expJjcat quomodo ip!a diuina efsitia Joco lpcciei aCtucr iardkCl:llbeati ad Cui vi{ione vt patet ~.cotrag,qr.Vnde ill 4.adAni~ ba1d.dill·49.ar. 1. inqnit: Qrl~d pc; IJH,immqrle f!Jfneln. 11el f{{:8I1m Deu;)1 pr,c(clUil1liIIT ;1I;clldl:ns lh1bcre :1,111 potefl. OpOflft c.ga quod i.tJp ej5c1i,/ /F~ cngl1o(cittlrjit etiam Jf'CCics qr~11 cng/MJciiflr Vbi manifcftc difhnguit D Th. ;11ecie,& ctfcall quo \,t mediI? cognito De9 cogno[ c~rcrur,& vtriiq;negat repni!entJ.r~ D:::u in fe ma~ gis qua vmb ra corpus.si ergo foJ il imi:dc ret negare fimilit'Udinecrea.ta,qn'l: dl obie6utn prius cognitu non Autem fpecicm imellJgibilem crcatam) qu::t

Ggg efl:

c

· 'cit medium cogno(Ge!l~i vt q\lO" " .~,ql#d df~er~~ :~~plic3.rc)qllod ip!a.cne~ti.a ~~_t.iinil h~et r:mOflCm fpeciei> feu Forme !_ntel!lg).b1l1S~& ,q40!llpq??lt~lp. il!prxfenri ::J...!ftt ~.II·JJ~troduCf!on~.Gqrpor1s ~rq.culi diflinguit alto fCqtrJfJ ad. VijI911C!11 ~ ~Jlfel frrt(IS l'~H(I & vlIio rei vi[,; cum l'ijie ~ J1cut .1/1l1iluudo ls-, pldis ~fl m ~cCHlo , per 1IMI!! fit l'i1!n ,in a8u) v,ou au· lem ipJ:l jiJufltmliq l~fldls) ied ex iths duobus J qLl~ requirumur ad ~lt~onCLTI , h?~ ~ecun~!\m CI40~ facit vnionem ret vlfx ~Q ipecies inrentionalis, no autel11 medium priUSCtlgl~ituQ1) vt parer de ulJ'tilituJine lapidis in oculo qU$ dl (pecies.crgo in ini- 00 corporis arriculi Ioquirur D. Th, de Iimilirudine qua: eft rpe~~es non .atjtcm de fimilitu_din~, qu~ e,{l medium prIUs cogrutum . Sed de hoc iplo Iubdir in progrefiu corpo ris articuli, quod 7Jf p~rte r:=i viJa;., flu.tnl neceffe ell: aliquomodo vnm videnti , per nullam fimilitudinemcreari Dei eflenria videri po~ ~eft) ergo eandem fimilimdinem ncgar interuenire in vnione diuinz e[(enti:tJqu~ in initio corporis articuli (uppo[uer1.t,alioquin ad nihil val¢(ct ilia fup poGcio,nt;'q;conneCiercrur cum eo.quod inferr.negando limilicqdinem, diuinse c; «entia:.

In Loci. ijfis D. Thorn. ita cxpretfis !"Jx{it Vazq.

W!l1 que viderer e diametro Iibi opponi ~ dixit duo diip.illa :p. cap.a. Primull'l eft quodD.Tholll. in il- 10 loco ex l' fentent, renuicfenrenziarn oppofiram iph Vazq. fed tarneu ex alijs IOClS colligi propriam mcntem eius • & {e~rum. Suu1~dum eft quod quado D. Thorn. dixit non dari medium quo in .vifione c!fcncia: dium£ loquitur de JP~cje exprdla , feu verbo, quod euarn dici potefl medium q~o quia eO:: medium inrrinfecum queens act obiectum exrrinfecutu . Ilhld autern ~ercium medium, quod ell: roe .. dium ii] q:lo,(o!mn efl: medium prius eognitum.Addi poref] te.ctiumquod loquatur Di'Th.non de poc. Iibiti.fed de [3.8:0,& itadixitP.Alarc.vbirupradifp. 3,(ap,:2 .num.y.nor, effe a.1fignabilcm locum D. Th. fa1tc1\l In .urnrna , vbi clare dicat impoifibilern e[fe hanc: tpcciem ,

C(tn'unr p rirna , &: tertia explicario euidenter fun: nullz. Tertia quidem nam in 4. Cent. citato expretse loquitur D.Tho.qe poffibili in corpore arti~Llh,cum J)cgat talem fimilitudiBe Dei, elicit ernm: ~J 4dhuc if. mttgis drficiens Jimilzrudo qualld{} ad w;dem rAtipnw gmeris 11011 perlil1gtt, fld folum ficltllilum alhlwg,,1tn 1 fiCIn eft fimilitudo albedillis ad bmrpnem : & bifC moJo eft (kf(cicIH omnisjimili~tldo quit eft ill (fedtura rc(6Pt.1 rc~fPe{t1l d;r'in.~ e§emi.c • Sed qua:cQ:nqlle (pedes fell fimilitlldo eti~m de poffibjji eft (imilitu~ Jo. reeepta in aJiqua creatut;l, ergo ctiam de pofBDiii kntit D. Thorn. qllOO ell deficiens. Et iH quodtib'7' citato ~tiam clare dicit dfc i[~poffibiIe dari in intellectll Crearo talem fimilirudi,nem,qux {Jt Ilicdium quo refpcctu elf entia: diuinot, & in p tt[el1~iar[iculo 1.fxpe f:petit', quod pon poteH dari VtIlllltudo ~x pa_rte ob,iecti ~ per qua vt ofiendimus, p'J!l.intclhgit fpeciem intelligibi[em. Er prxttlre~ ra.tlones D. Tho.in hoc ar.fupP0.(1to,quod 10qUll,,_i~ de fpecie intelJigibili, vel probant de potentia abfoltlta Dei , vel nihil probant', fiquidem pr()O

Prlme P~r~ls ·

4~, cedunt fecundum ea , 8t:!~ ilJ.trinfec~, ~ effe.ntiaJ l.i<l lime tali reprglenratiom flroptc:_r r~pjlgo.~nti~m~ , ~ impropornonem ip(IU5 {p'eci~i create cum tali'" obietto , quodelt Deus , vt amplms ~:s:pcnd~mQi art: ~. Et quod attinet ~d primam e~p~';:4J:ionem manifefte e uacuarur.qn: a D.1.1).f,:ptennam qlJ~ c; nujt in "*' fcpt.& in qu_odlib:7.nq rerradauir in PIt .. fenti)lneque aliquod verbum ell in toto articu!@ilij rc[olL~~iqni oppofirum . 1;t JD¥li&fte \'tg~nu' fie. quia vel D, Thorp. in pr~f~p~i al'~ieuJo loquitur de' fpecie imprcfla > quando negat CtmiJitudint;:m dari pone ex parte rei vif~ ~ vel non Ioquitur de {p~eie • fed [O!qq1 de medio pnus CQgQ.ito,in quo negar co. {?l1op.:i Deum in [e:~i prirp14,ergo manifefte in preIenti tenet [el1tCl1tlrun QPPO»t<JI~ ipfi V~q.fiquidC;:

B negar medium.quod fit ipecies, & non [plum me ... dium.quod fit prius cognirum . Si fecundii ergo 1;:4- ~11 alijs locis neget dari ~pe'i<;m impreflara in vifiQ ne beara , vt enarn f~tetur Vazq, Ii in hoc lCX:Q non ~git qe (pc~ie impreffa , fed Iolum de medio prius cogrnto & illud Iolum negac ,~rgo non retractar id quod alijs lads negauerar circa {pecie impreITam, G uia non de ea agit in pr~'enti. Non autern ac\mit(lt hie timilitudincmjque ell: Ipecies. red cam,qua:: tenet Ie ex parte porenrie , quodin fine corporis arriculi D.Th.c_'\plica,t et1~ lumen glorie, quod eriam adrnitrir 1114, tent. & in quodlibero cicaro J erga quod ibi dixir, hie non rerractat.

Sectmd.t veto exph cario Vaa- elt omnino irnper-

C tinens , l~~ couftat apud Ol1lOCS {pccicm ,mprcl1am., e~e rnediii ,q~o, qura non Ie habet ran.-!.ia medium pnus ~ognltu,& in quo, fiquide [pCCH:S 00 prius cogno(ci~~:, 1!~ mediate ca cogno.earur obrectu, n~'li e_fl: medl? Jr~b quo,qUlJ. Ron en lume fer n10dQ virtu

tis [et~nq ex pa,rte potenrie , j-ed [Dill it! nabet Del' ;: modu reprateruationis • ergo non {alum potcir includi in illo Iccundo mcdio.quod eit medifi cognof" [ cCfldi,yt qflO. {cci D.Th. vniuerfaliter uegal: talc me- , diurn qua. in vifione beatifica , vt vidi mUSI, ergo ne- c: gat lpecrem irnprefiam. Er prercrea quia. in pr~sc- "' ri articulo loquitur de Iimilirudine ex parte rei Yi{t~ )P, qu;e ponitur in potentia ad eliciendarn vifionem, Ii SIWt fimilittldo [",pidJS , inquit 1 ejl m oculo , red Iimilirudo-quz eft in OCU)O ad vidcndii non eO: lpecies ;: c: xprel{a,(ed impretla~~qllideM.1 apud D. Th. in vilu I

D externo non formatur idolum > neque: (pecies " exprcffa. ad videndu(TI , vt docet in 4. cootrag.

Lap. I r. & a1ijs locis) vt ollcndimlls in lib. de aniUl.qua:fl.s.ergol(lguitur D. Thorn. dcfpede ~ impre£f.l) & non expreffa, Tum edam quia loqui1 tur U. Thom. de fimilitw;iin", qua:: procedit ab obieB:o in potentiam vifiuam, dicit enim in prtt-

fcnti anif;.~d fi J11t,;) & eadem !'is eJJet ~rin'ipium.,;r. ,,"_,. tmiHifiu.e , 6- efiet res 1?ifa, oportertt J1ldentem lib ilia re,

& 'I7;nuteln l'ijiuam babere ) & jllt7tWil, por quam 91- timt, ergo loquitur de forma,feu fpecie>qll~:l rc vi:

fa habetur ,feu deno¥ur ad videntem: hoc aure no 'r eft (pecies)exp~etra,fed imprcifa,quia exprella pra ducitur, per ipfam vilionem, non ab ip[o obieGto" deriuatur in potentia. Omitto, quod multo pIllS c~, ~ ncgan.: pofflbilitatcm, fpecici cxpr(;!Ifz n~rp£t~ V~:; i:

. r, illS '

'r'iO .

Difp. XIII9

ftonis dieine , qyw impr~{j~, nam multi ex ~ut." A horibus, CJ\li neganr dari Ipecrem imprejlarn ad vi", fionem dillin~m~ non aodc:nt.r.te~are 4J~cie c~pre[. {am, qua: ab Ipra vifione finite modo 1ntd!Jgente·· for!1)etur,er~? 4 y~.q_{entit D. Tho.neg.affe rpecie

exp r~1Tarp., 3. romon debet conceders negarfl; irnr[efl'~nl) qu~ minus habet vnde limitetur in repra:~ tent~ndo, qUJm fpeciesexpreira. Denique D.Tho.

in pr;eJet'lti artie, vniuerialirer negar,fimiiicudin('m

ex parte obiedi ~ & tOh.lffi concedit [inulirudinem

ex parte potel'm~. Quam fimj Iirudinem declarac in

nne corporis artie- eire lumen glorie , ergo cum: fpecies rcpr~[ent4tilla irnprefla renear Ie ex parte' obitai,& non fit ip[um hi men gloria: fecundurn D. Thorn.quia hoc fe habet vr vi reus difponens incel- B 1ett4m ~Q recipiendarn efleuciarn diuinarn per mo _. dum Ipeciei , vrexpretfe dicir in przfenri articulo 5.

&. ?' conrrag. cap. 51 ergo manifelle hegar fimihrudinern , qtla: 4,t (pedes imprefla ~ fi (ohim concedir earn, qua: eO: lumen gloria: J & lumen glOria:: apud ipfum D. Thorn. non potel1: effe f pecies UP-perla. ~ led dirpoGtio ad ilJam ~

$otUIUlWf argmtmlt<t.

D'FFIcnT AYES ~ qux conrra naturam ipe .. ciei , & reprefenrationern eius Ie offerunt late expendirnus ~& Ioluimus in lib, de :l.Ui01. quo 5. arricul. 3. Solum in prefenri Ie offerre poref] ici, quod obijcit P. Alate. fupra citatus ad probandum, quod lpecies non ell vicaria obiecti , neq.ex parte eius Ie tener.fed ex parte potentia: ranqua det:erminatio quadam rep refenran ua , al'~ dere rminatiua indifferennz virmtis eius erga obiecturn, eo quod [pecies perfe nOQ habet procedere ab obiea:o,[ed hoc efl; illi per accidens 1 vt p~et ia rpeciebus Angelicis , & in fpeciebus infutis anima; Chri- 11i J qU~ nullo modo pto<,:ed~n~ab _obie(bs, {~d_a Dec lofunduntut·, ergo r~tlQ Ipeciei non conuIhe

I _n eo, quod fi~ vicell gerens obiedi, Ced..iq eo quod llit dcrerminariua porenriz a. quocumque agente. feu principio talis (pecies procedat , Hzc comequenria parer.quia vqliguidgerat vices alrerius.Sc loco illius iitbrogetu~ ~ oportec quod ab eo proce~ dar , vel fit aliqurd.illius 1 rieur (emen , quod deciditur a viueute, Iubrogarur loco illius , quia proccdit ab ipfo ) er~Q Ii non requirrtur , quod (pedes procedat ab _?bled.?) ~ quacul)'lC)l1e re pote~it ft~p~ pIeri irl:e-det~~us IpW:-l pon~l1do dctetmlll~tlO~ nem in rot~t1tla etlam hl1c obletto), vel (pew: ab mo procedeme •

. .A.dJx!C iam rdponllitnus .rup~':a,non juco (pecic.~

• 'diet vic.arias obicdorom, gllia prate-dane -ab illis -eiefriLt<:) fed i quocul'rlque procedant nihil tntc· rell) dUlh modo in {Ctcptx(entandi vir.n habeant" & dfemiMitcr ad hoc 0 rdillenrur ~ 'rtret:rl:(~nttnr:~~uid,~ ip!\lm imelltion.ih modo cor\il,lng:mr po tenti~,ticut PQ(uirnus excmp1um d~ picrura,qux ef~ fedme procedid piCi:Qre, rcprz.renrar vero nO. pi .... -8:orem/ed q(are, eo quod prrn;-t:dit a piB:ore me ... diante icleil1&; conceptll <;~ra,ris. Similiter [pecies, .

Artie.I. '

;nfun.duntur Ang~lis, ,yet Chrifl:o pr~edendQ,e.tfe; 8:iue i Deo , fed non repra:fCDtanr Deum.Ied crea- , turas , & proceduut a Deo , vt concipienre Was: creaturas ad producendum non Iolum in iua cnti-: rarc.fsd etiam in rnentibus Angclorf), vr ex Au~l.J.(hno 2, [lJpr;r Genel.;ld Jitter. docer D, Thorn, in-, fdquxll. 55. art.z . ad 1. Vnde ncn femper rcquiritur ) quod res reprefenrans , & vices ge reus aleerius procedar effcc1IUe ab eo quod reprll(cmac • feu {ullieit quod obieChll~ rendar in iptum vt re-

pr~rentabiie , .

Secu1J(lo obijcies ex eodern aurhore, NalJ1 alique •

entirates fum, qua: tine (pc-cie poflimt obie ctiue dercrrninare potentiam ~ ficut Angel115) vel anima Ieparara re[pc¢l;u proprie cogninonis in Iuo inteIleCtu,& vt aliqui rnr:mt: obiecca gu[lus,& racius perfe iptajmmediate fine (pecie cognofcurur. ergo

ne requiritur fpeeies ad determinandum pOtelma erga obiccturn ) Ied id potef] fieri per aliquam alia entirarern eriam non inherentern ) neq, actuantern potentiam.ted extrinlecus fe habcnrcm erga illarn, & confe9.uenter Deus poterit [e [010 fupplere hanc derermiriationem , quam [pecies [acit in porcnria , vel per (c ip(um, yd per aliquern habitum , aut virrurem dererrninantem porentiarn crga obiefturn , ficuz lumen g) aria: dererminat inrellecturn erg-a diuinam dfenti.am •

RejtJ. Enritares iI~as > qu~ '{jn~ (pecie {up::raddi. ra pofiant determinate poteunam concurrc ndo cum ilia per modurn.quo obieeturn concurrir, ideo effe~ quia haheur in (e modurn imelligibiJitiltis, ve_!

C cognofcibilitaris Ipirirualis , per rnodu obiecri (utficienris a~ decerminandu porenriam.S, concurredum cu ilia, edam fine Ipecie [uperaddit3.,& fie no rnirum quod perfe ipfafaciant,quod medi:tllt~ fpcciefaciunr alia obieda. Et quidem de Angciis , & anima Ieparara infra circa qU:'l!ll. 56. oitendemns

. quomodo eorurn fubflanria aCtnct inte llect l~ ad co gnitione01lui)~q~ia l~i.licc:t _perCe iflr~t? ill~ lub~bi:~ ria en a¢tu intelhglblhs,qtlJaattll rNnruahs,& immaterialis, & fie cum ijt radix propnj intellectus , fibique [nherear reddir iilurn dererminarum modo immaeeriali , & iatenriorrali refpe6:u [ui} niB connerratur, & vniarur ad renfibilia, ficnl anima cojjifItl::a,& no remaneat in Ilaru {pirituali,frcut (epa-

p rara.vel Angelus) qui ratione rUt tpiritualitatis habet facereid.quod l!)eeje~ in alijs obieS:is,gnod l~i Iarius explil;a,bit:Llr.De ObIC~bs g:1l{l:us,&, racrusTI() acquieko, quod fin~ {p~Cle [ut cog:n/,).ican~r abo 111:i5 {enfibus ~ funt erum nillllS mater~aha oble8:a, vt perfc ipfa poffinrcognofCiriuc aJti.::erl;' lHos ren[us, qui licet etiam val de ma~eriales [int. ~er~~men cognorcllm,& cogno(cmua vn10nc oblech Indigee- De quoi:lEins eginms in Iib.de anima. Deus aucem non poreH perCe iprtml rl.l.pplere concurlum . il1um obieCl:i J quia pertlnet adconcul'lum fpcdi~ cum, &; forma.li!, qui a Deo immediardieri no po. te{l:,cu rantnm effiCiemcr <;oll(;urrat . Species aute non folll effedille cocurrnm clll'otcria ,(cd criam formalirer repre[ematillc ide!l "ice ipfius oblecai, quod rcprre[entanr eadem modo concllrrendo ,

GI;;g ~ qLlO

~ .

· l']~o.wic;&(jm,rlliJicet;fpi::(ii;liGa,~~~~f8r~ali~~.~ h.t·.huU4l:,~Oll~:UJli:II}l~x·p;u.lte ob~.&i.lIw.df.l.?@le~!~· . ~f\ d1dn-"1(;ls)quQd D.ou.s: nOD 'P:ott:iltcIolo 111)e.ob~;· au filpp~~re!o y'f quod vid~a: albumEn e;aUw •. Q.u-04~ . v~ro ijl:ec()ncur!ils[up,pl~aHIr :pfll' liJ.<lS entltaQ<;s'~ ..

· nll~. rUf)t fp e sie s, 'f e I pcr-alras ,.q uj diq.ntuf~lJb~ru s .~ •. ~

· v~.j aliq uidJimile DOll!lltcrdt~~[l modo {c!n~er \al-.: uetur ad hoc vt pOlW)l.[C0gfU[!O~Concn.duslfl:e ob '" ledi fj)ecifieus.&·f~r[IJ<t.lis, ~ quod en mas qll~ Io-. co oDleS:i (uppk~, Ijjump-~'7il:are de~ea.c, e~fi non prJ,:HetJ non eoreft {'uppj~u a, De,o.. (c /010, qll1a I?er~·- . till.erad:c,:uda01f(m~akm, fpcclficaJlwn. VadeluJ1lt:Jl glori~ j quod elhleterminatio ex parte virtun 1 ris , &: p?(~t:n~ja:l~OI~p:Of1i1; vicern rpecieigercre , .

vt etiam dilp .iequenu dicerur, '

C0f1ir4 [eclIJ.lda.m conelufionem arg~iitJ1C ex, Va.zq.ad,probandum D, Tho.' non ru:g.a;tlil (peciem '. illJpr~{fam 1 . fed.Iolum medium obi:diuum., . te:tprius.cogl'utu01 wfpum~ 39. cap, 1.111 quo dicit re, le.tl.tire.cwn M .V.iB:oria.ilit eadem rasioae iuquitI)~· Th. negafle ipt'fi~ expreflam, in qua pCi:IIM conte, plerur diuinarn effentiam , non ramen lp~ciem illJ':'! . preifamjqu:li!·eft priacipi urn cognitiouis. Et probat quia D. Thorn. im prrej~nti art, in argumento fed cnnrra.probar Dtlum nun videri pel' Iimilirudiaern; . quia non videtur.perIp.ectllull1j &~nigma, conflae ;llltem quod fpeculum;& ~njgma eft medium prius ~o~nirum ~ ergo iliud ta.n~u.n111eg4t D. Thorn.& non tiuiilirudiuem J qua;.el} (p.c::t:i~s. Item in eadem articulo adrnirrir D.Thom. Iimilitudinern, qua: rencr (e ex.parre p,g,refl5i<r", negar aueem fimilitndkncm ~xp'l.n~ref V.il~!. Per fi.l.n:l4wdinelt1 autcm ex'. p:me potentl~.flJ.tellig.i~ {ptdelll impreflam, CUiU5, uftiCIUru e.fl:·l.tluare.porel1tlw fcecundando ilia,&... Wllfbwendo :in rarioneprinciprj. Per fimilitu4in.e, autcrn ex parte reiyi[;t;it:J.teHigiteD. Tho. verbumj

· {1."U{pecicJ1l expre.fi'a!ll,·qNiawedrom apudD, Tho~ . cit ipll..lm obiectutn intelkdfl ~o . au; na quodpri-. mum intel1c:dum a. nobis eflverbum ; vt parer in I •. ,ontrag:~ cap,s 3. &hb .. ¥ cap. 111,&q 9,depment. art; l. ergo-verbum e!lofi.rnilitLldn exparte rei vi{~,. [eu ill-t:~ile:6l:~, ergo if tam Iolarn uegat D. Thorn. uen pnmam .

Con(jmw. QL'l'i~in alijslocis , in quibas D. Tho.

Iereferead iIlum arriculurn rolum.loquitur de 11-. milirudineobrectiua, & prius cog-nita, ergo ilJii. fo, lam negatD. Thorn. in prXI enti., A nteced. paret , namin arriculo 4o.huiuS qua:ihonis,i4,ea q~g_at An, geluOI1nan coguo{~ereDeum clare per Iuam (ubj:.aoda~ iq q ua.fa.nqua.,in (peculo refuJget diuin a Jl· l11ilitudo~<)uianon porefl inrelligere Def per Iimi[itudinern crearam, ficur inquic ofieoCum dl arr.:2. fed fubfianti a. :Angeli loluUi [e habet, vt medii! abie 8:"tuum r:e[pedu cognitionis lJei ) ergo de tali fimi· li'!:Udin~ creat.;}. ql1~ eft m--dinm prills cognituUl 10- qLtitl:l.r D.Th·jn pra;(enti art. Similiter ioartic;r I. hnius gl.·!j:~Jlti{j)fl.·ofl:~ndi t Deum non polfe. cogno(cl in hac yira,ficute!l in (e per effectusnat"uraIes.quia (nnt limditudine6 obitCtorum .taElquam medium, p&quod rendtto r ad obieCtum, NOll patell autenl pettsper fimilicudinem aliquam .cteal:.1mvider~ '.

Primae FartfJi~ -. ..

b. (rCl:lt,·, jnq~irr, ofi¢nrum>c~,fyPr.1,!di!~-ilJ;t. :lt~OO~ ': lnli1b.'3.,litlJ.luJo Iolurn.Ioquitur.D; fhp~4c,(inuijQ.l,lI . . dine', .q lJ'f {ehabc( tal) q U?,J:J:l mcdirU:IW .rill~qpgnl",; tum. Oeniq.ucJrac]pnesD.Tholl1; non ilp1pjiy~PfO;'I: bam in hoc arr.de quo dicemus ~i)frl art .. ,r ..'

COll{irl'{Mur Iccundo ex qliodl.ib.ec 7. ar, I, f-bi.in,,-~ quit ; QJupd lumeng.lorire ai! ~ff(mlill ,diuil",defo~IIWI$f4"'; cit bJC rejpe81l difl/lI& rJTenti& in imeUet;ll) qupd fac#. ref.,; p~lln alio.J·u/tl illldligJbilirlln't 1114 flM! fum l~ tI1lltU/tJ,"1 jpecies rei imelle.1{~ ji.lnIlL& lmOO/. Ergo (enti~ piu~:

Thorn. lumen g[Qn3!rhabere~ offiCIum ,(p.c:qI:jI) &:.. non [olUlTIvirt~tis. Et ibidemad '2. obijciens quod} Deus 110~1 potei1 ,videri imme4ia~~t.> fed per alb, quam Iiruilitudinem , quia eflflllti:a:c!inira:nOl) pO:,\,

B~. tef!: pe rfe.ipfam inforrnare.inoelledum )~e(p,Pfl~t.: • • QrlQd imellelttH (reams, _tit:I1(!ttI1J;rid,~u4Wlhd~WAm rJ-. jf1fliam,perJul;,m ~lnrhf, ¢r hO(}j(lffi(it.

Refp· 1). Thorn. ita.negace ill hoc, artic, cmnern-; fimilizudinem cxparee -ol>k¢l:i" C¥lo.d_nQl'l Iolum negat!i;mi:Jitl!ldineIT). rt!'Pfa:[t:llt::a,twam pet modum , lpeciei ,fed eriarn per-rnodum-obiecti cow.1id.Vn-, de nihil valet illa contequ- nt)<j,"l1egar O.Tll,jnhpc. art. fimilitudincrn ex parte mcdij c()gnicf,ergo no' ~egat firnilitudinern per rnodum tpec.ei, vrrurnque enim negat . Er fie in argumenro Icd contra attulit aurhoniraeem Aug. neganris vif!o~em illalp fieri per (peculurn, & ;tnigma~ &t1c nega~~r medii! co., goiturn , &.ohiecritllllll-) incorpore autern arci.cuLH e:xprefie neganit medium-per modfU'pcdeLdifl:in-.

C guens.fimilitlfdiQeex parte-rei vifa:,qu34s ~f~ Iimi-, ", j Iitudo Iapidisinoculo ~qllpnq;rpecjes jO.lpr~,!raefr, &illi negauic in viticne beaca , Addo quod (lim ill, Iententia D. Tho.vt infra ex .eius racr.uubus ()fl:en .. ~ dcmus.Ii damrfpecies creata-, illa.deD~c illlrncdla.~. te reprefenrare creaturam , & non Deum, creatura, autem Iic.reprefcntara Ie habct vr 'peculfl,Vei ami -e-, gma reCp.eau Q:tl, id.eUHI1 apud D, L'hOlD. negare: oml1etn1illllliclldin;:rn,gllx.pcr rnodum tpeculi.vcl: a:o.igmadsrepl'~f!!ni:ct Deurn, arq.negare omnernr fimilicudmern per m.oo{.lm. rpe(:iei, creat~ ..

.Ad w.'Vefo, quod .dicirur de dj(1incho~) qua~1 ponir D. Thorn. irv:er Iiruilitudinem exparte po-. renti:e,&ex parte tei:,i~.Refr.U.TI1(}, Ie explicA:!i re in hoc arr.z . in fine corporissquod Iirnilitudo ex; parte.porenrire.elb lumen glo,ria;,qv!Jddi.citur Iimi-. }it~dQ,quia aat potentia: yirtl!l[c P,t"C)portiQnata. ad,

p' arringcnd»m Oeum.vr t"xpiiq.r., .contrag. cap.5+,i Hoc.auCi;:1]1 lumen expreile D. Tho.m·· di.HiJlg!lit l; (pew: reprafcntariua.in 4. lent.&.quod lib; 7. cica-. ris.quia.Iumen giorie dicir pcrrinere.ad fI14diiiJil~f quo, Ipeciem vero ad m.::dlll.l1~ 11-10, & hoc (ectmdull1; negac in vilione beata,; primuill. vero.adm.itcir • P~r. fimiIitudincm auteol ex p~w:.:ni vHa: 11,01). [oluln inrelligit D. Thom. fpec~em expte!Tatn ~ red etiw,· i mp reJT~m, vt p~tet manifefie iu ioirio. corp.OI;js arriculi, vbi exp*adirniljuuclill~01 ex parte reivi{l!. per hoc, quod ell ncue fimititLl:do lapidi~ it} o.~ •. Conllar autemquod in o~ulo,nOll Qalur fp,e.,ies-exprclfa, red [olii imp.reJ1ajn [entClltia D. Th. & .cu~ dieat D. Th~m. bane {imilitJ.ldn~m ex pa,IlCe ref' ~i{;.C requir~advntendum obieaum poxcmi;t, 8l-

tan~

t~nqU:1.tIHntl;lLc:x,.prinj:itpjj~'I~qn'Urr~Hib~" ad" Nt

. viG.ol1l!rn,~i!l?i()llt,~.e«e~. j.i-Jo!w;a jntrlljSf ret fp~-,

~i.!!JIl ~wr~aa~ ~ ~ ~mi~tHe~ impre!fi\ijl ~ ,_ql:l~l-ad, -.

14.cQtH;~mlt IVt-p,B1Q.PP)IJ.J.ll •. Negauir crg9 P~ThQ. ornnem Gmiijtu~ille,m,pi,ni ex p;11;te [p~l,;i~ impref,

(a: ~. qlla.me4pre(fa;. '.. .

, A~ prflflfl[JI,L'OlljirnJ,<f(i Refp<;>nd~o in illis Iocis nt;-

g;tre RmjJi~4diQ~~,qu~ cil: per modum obiedi co'guici, 8!: referreft; '14 ilm!11 arricul, quia yere in il- 10 hanc finliliWQ.mfL1l neg\l,uit, non ramen hauc folam , (eqe.dapl omuern aliarn Iimilirudiuern in qH~ ,etiap.1 includiturfirnilirudo per rnodufpcciei ..

Ad JeQ,)ldal!1.cnllpmwt. Rcfr. l~ illo quodlib. ex- . pi'eira,D.Tb. neg~n;:iil vif!.Qne beatificafiniilirudi,netn) qllw,fe)latI9t vt medium quo.; quod vtique B ej1.lp~i~· Dum vero.dicir, quod hoc facir lumen , g~ori.a::.r€Cp'\!fl:lI d~lIir13:>eirenti,3; in intelledu ,quod, t;l1jit,rerpp.ct.u"aliorulll. iurelljgibilium Ipecics rei iut;ellll"'i:<:, ~llnl\ll, &' lumen) non attri~uic lurnim , glqri~·otticillLIl·rpedei rep[cf(:ota~~u~obietti, Ied , officium aCtuallcii inrellecturn per modum princi-.

. p;iJ" iill'l'l:fClltis.ip!i, hoccairn [ol~tn fade lumen in viiione beara re(pectu dillioa;;eilel1tia:,intclligend~, cum ramen rdpe¢:l:ll aliorum obiectorum , qua: nQ. (imr Iux idefl pcr (c ipfa.w:m flint immediate co~ . gnofcibilia ~ .neccfle fit, quod dnplexprincipium . iuhzereat in intellectu , iplumqne in harendo a~~ ciar , fci!icel>iFH.~cic;s a.Q obie¢t.o proueniens , ~, virrus, (eu Iurneaintelleeturu perficiens- 111 vtG.q-- ..

ne ::uJWflbe3:~ ranrum e,(t vnurn principium inhzs . G'~ rellsioteUe\j'ti.li,~ratll"ls illum inhafiue in ordine . ;a.!iil1t~JJi~l)dllnl!diWllaljll ~ffcntiaw, [cilicet hgpc~, glor~~, non-.4!< v~~W~~U1 aClIl;J.nd~l, ~.illhOt:rf'lQdo: n1;li~ttw:n !!.L!t~JI)]1 q"i<l-ell;4?faJu~nol1iQdiget [p~ .. ".

cie inherenre, ~';~~~§L JQc,Q fui. Erhicef] genui- ,

nij.~ tet~(u:> D, Thorn; Et eo~qnrnQ~O il'\~ollJtjonef

ad Iecundurn dii,it D, Th, [ll.fiic.~t;'qdi~i1i~lJcliuem,:

q4?! eJ1,lurpclllgl,orix .a,q,.vidC:Qdum Uel,Wl JQqqe:'~j do.de G.rnilitB4ine q~:}.t_~ pel{ Ql.lllil}1·£\.a.tj:iQ JI..;J.:u irf.~' tellectus i nfotJiI\atiofi.Cjn1W:Ji'ent,c:~· hW.u-Il.eni,m ge~, neris (Icilicer crea.r~rflmilitlJ.~ni3) folum.durnca, darur , quod ex p;J,J:c-e virtutis fet-cuet_ Ql!@d.f"~:

~i]: D. Thorn. ad:exprimondl).m Ie n~g;t.r(;! -omnem., aliam ·fimilitud!ocm creatam.ex-pane.obiedi non. ramen ne g_a,~ r r:E~¢l' lumen glorue eriam coucunre ...

re cffenriam di\lina,l,n per J.'Il.6dLJUl {pecit:ifine inb!? l}'i rentiain inrcllectu, vt alijsloois explicar ,non {o.,

~U1n -in- prx[~nti~ fed eriarn iQ 3. conrrag.cap, 5 J:; "

vbi optime id.dP4Ia,):'3.t •

AR,TI.CVLV511.,

AII_{lt fpccwiis repug11"IJtia ill lI~~,mdjlm,d~ fa~'fo _lPeI;jem.; inl'ifim!e. Dei .•

T}Nt~r au&r.c:s ~ quihanc.qlla:!l:iol,'l,(!Ol~traaa!lt·l ~, Q\O [pecle; qua y.idetur Deqs, pAlIf;;i (unt, qlli de. faCto,pDlvnt (pe.ci(;tll. creatAJP.) qu<!. Deus videa"! rm:, lice~P;.Vazq,hicdirp·1'1·cafl;7. nUlll. 31 .. ~ 14. affirmet, quod po!1u po iIiPi.1i1l~:te.huius. [p.et,i

. ';.

ciei" pPti~~IJ~ dhaJll ~ falfio da.~l,quam diuinam eifenriam Iupplere vicejn illius . Et num. 3''V.con~il1diqHhiJ ,a.blurdi elfe fi dicamus beatos PFr fpedclU creatam videre Deum, A" deniquc lumengloria, qpo,d,defaCl:odacur habere .. rationern . Ipeciei impretle, &non{olurrdumini5., aflirmar ' ~~ NaTc, tract, 1. de vj(Ione Dei dilput. ,. eo quod Jl:PU requiritad racionem fpeciei vim repreteutatiuarn , teddeterminariuam ex parte porctltis crga o~icaQrn, &itano1l.proCq.i!;lllrio Ienfu huius Jil:' pl.lta~ionis. Ied.tupponendo Ipcciern non ex pa.rte ohiecti Ieteuere., vt.eius vicariarn, red ex. pane· pptemia:, vt determinationern virrutis . Expre (s¢, aurern diftingui(Uf D- Tho.lumeo.gloria quod datlU' per modum virtutis a fimiiitudrieD.fli,quam dad negac in vifione Dei.in hac gUiftan. 6· Loquedo aurern de. (pecie impretla e qll~ reprt[entatill~ ... ; & vicaria en obiecti,,1I1am def~go dari, nee diuinam eflenriarn poffe exercere munus fpecie.i imprdr~in j ncellectu.bcari doccr ,f,gic\ius a. p r'ifenta - tiOBC > corn.c , de beatirudin -. lib. 8. quo 3; an. 3. & / larius qn. 4.llrt. 1, &'4,E~ conaruraliquos aurho .... res examiqu~s adducere, qui vI:! probabilern cam .. fencenriam rep!.itant ~ vt Richard in 3. Jilt. ] 4- quo ,3. art, r. &.quidam Vdalricus .apud Carthulianum in eade difhnct.q, ;.vel non.oamino C;l,reijcitmr \'1::

Argentinas ibidem, q. vnic. ate; I. ad. 5. &.Ouandns in4·.difl:. 49.prapG!ltioQe 1 D. yel deuique tolsm referun t abaliq uibus aut b 0 ribus .eam dctcn - , divt Enrrc, in fup1J11. art. 3 j. (lU, 2. ad. 3, &. Maoi, ron'. quodlibet +diffiGulr. 6l

Triple,.; potefl efle huius fe.nt~nt~~ fuudamentum , [omitro illasi, qlJ~JuQ.1eu gIQt;i~ dicit effe. fpccieJ11 , im.pretfamdequ;l, r~ql,lf!llti Q~fp.) Prim;m. eft: <.2.!_lia. no. p,ontl!} atllgnar~.r~ri6 cur-defacto no .detur itta, (R~€io-s cre-l1ta.p ~ femt:l adrnitritur cfle po fibilis .. SeQtJ1lJqlil,., qaiaconaarunalius, ~ "QngnlcI16l!s~i ~ d~nlt:.p.'ilpi- (p.~f;;i~S.CJ3el,a;.. Tm~w •. q~ja nec.efl~;, rioitadeb .. t. ppni) eo qQOQ, vnio .dil:\\n~. d1enu~~ per, mOOl,!fll fpeciei inteUtgi.bilis 1,.' ill ;iij.):eUi,gibllis i vi~tur... Prilml1jle1!;pHca~llr.. fi.~)q.U!~l.Jl!pp'o!ita pDfi' . fihilitate ifti.usfpflCici, qUQd~fa~o ~IIJ derur ',-, vel Deus fLla,elfenri<1iupple~1; illalJ'hL. {i·id.pnwbil'1'. eft, {oltllJ.1 reducitur ad.voIQncJtpIU,Dei,. de hac; allt.8II1 nullatenus nobisq)Ojl.q.t~.neqIrHfper Icri-. p,tmafl.1,. neqqe,pertraditiorwro" ergo nullum ef!:~, fendamennnn foli.dlJffi ad.l1c§!ll,ld.4l;11 dc.faB:.o dari.

[p,eciem·creatal,~ll, fi~lIapolI'i~i{is .. efl:: '.

Sl1l!uudl!J.»llero flUldalIJ.ewffi, (ic.e~plIClmr. Qnta.! connatur.aliu,se(l; noflro intelledui ... vt ad cogni-. tionern obic:Cl:oru[B extrafe inform,ctu_rfpecie re-. pJ!?knta];illa per.l:1~dLlm f~rm~ iIlh:)!rc:~ris) illaq;. vL4i1lr unq\larn'~l?J [ubOt:Ul)'I.3.QLilll fllc..end?] &, prrodllcendo IlomllUl. Ex. pa.r~·~.'.et1i.m ~Cl CO~4. naturaliusefl;, a!lo~Di!'PS,fQe{ilJs. lorrrus, creans, concur.crar ad opc'rjtion~ n~:U~II,apJm~. quam !"cr~ fe ipfulP:JdfL1PP [erldo,llcuHoOt,asuraliuselt,tl,ltod I namr.:etp roprijs (uppoutis (upPpKtt;!n,tl.ij', quam di- . ui,nts, &fltlodDeus pro,;:lll~a.J'lw;j':m lUedio ioll;; , qua.rn;ie.·lob .. Ergo ft e!l: poffibitisJpecies crcata~. c.Ql\na~urOl.liu:ief\:} .ql,lOd.ll1e.d.iaJKt:}jll;f. ad" vi Gone[),\:

Deus .

~ ..

~~~~XII!

Deus co~cutr4t, q'uant Iupplendo per (e ipfum v~- 'A ramen iaquirere • lX (fltit~da.re fllh4amtntij!lil ~

cern {pe~i~ {jmpreH~ i ' , -.' ',: _ ' quod tO~ authorurn jpS~ni~ moujt ali 3U1pleEj::,en ..

1 tftiumfundameml101 ex en (tlnmut: QUla'lalde PUOl hanc ieneeneiam non folcm e05; qpi _tef)fem:

Elirhci le ::'x p e dj [11 r q LlO~O~~ 9{ ul!~a eJ1e,nr i ~ ~ni:i ' {pecie: rn ~fi~uil e LTe ornnino irn poflibi It rn led e tiw

~I!,i inte llethn bean JuppJend? VlcC'J11/peClCl, rn- ~ui cenfenc pouibilem efle, cenfent t~m~n de faCiq-

Ii mformer j IIi in'! in 3e~tre qlli~ formaIJs,qu~pe_Q non dari, tep diuinam e(l:enriaI111o~o Ipeciei yr)iri t '

bnll'l!no rt'p!..lgn~t. ~t';lllc,~a ali(~m W,obarur, CjUJ'l. &ldeo aliquod fundamenrum debet di1ri,quQ pro-:.

non lu!ticic' ad li)ppkl1d_~ yJce~n ~reC!e" qllo,4-De~s; betur ita de fa8:o coming-ere abtlrahendo ~ ea

1~!um pe, t;'x[r~nj~C.1n! ~.JJfteI1tj~~ mtdl~l al.1- AU;ldliOJ~e- ~ an ralis Ipccies fir irnppffibilis, ~ fup~ :

~br, ~ r:onc~rrat,CllD~ illo ad vlh{)~em ~ Ied re- ponendo non efie impotlibilcrn vniQ[l.elt.Hi.~uin~ ~f~

quirirur , quod Intl~1~1I1um act-fler;, ~ mfonn~~ ienti~ in ratione lpeciei il'!t~Higjbilis, ~;l.irJ fi 'ht'c

jn !-iCIlcre inre] l .gibiti , yr fine controuerfia admit- ~nio exit!l~iatur impoilibilis, .vel illa_fpedes pro

t(Ult omnes t ~)()niijl~, .l-l~c aurem informattp 001\ lrnpollJblh haberur , vacar dirhculras lIla. de f.~do.

rQ~tir~u'adere rarionern (JUlt formalis q~a Deo . Igttur;}u rradeudurn rcfolurionis huius funda-

~t(ribLlere per Ie ip(um, nullo modo poilnmus . 1l rnentum accipiendum eft id., quod coraunirer' tra-

}{equiritur eriarn quoqln~u;!t i1~ul ~U~l ~[It~lle- +5 dirur a D.Q. quod ~dcQ de Facto non darur (pecies

ltlllt!'JpiltT:\ iiltelJ~ttiopem. Dirlicile aurcrn expli- creara , quia' eifep~ia diuina dlli!fhcietlti;r mtelli ..

cantr quomodo pra;t~r concurium in ratione cau- ~ibilis q: Ie ipfa eriam in ordiue ad intellectum

fa: p[Jma; C'!h,c~ellris ~ ~~s con~ur!a.t Iptdali illo creatum , & confequenter non indiger aliqua rpe~

modo p~r rnodum fpepel: pr~ferr~m cum illo can- cie ql"~ ger~t vices ill ius, quia per Ie folum id po~

!-=ur!u' [pe~iS!~:,> ~ poren.ia fiant vnicum principium tell facere . '..' ,

in qll~ ~n[eHea':ls ~ !Iab,rt, vr pl"~ Dei palis caufa, vt- . ~~ Iu~idameltll'lm vI:: euoluatur.Sc explicerur duo

pore viralis, & per Ie eliciens, fp<::cies autem Iolum principia accipicnda (imr , Prm!lll/l quod vbi non

y[ dt~era:1ina.ns, & Iubordinara il li , quod diuine interuenit (pecialis reuelatio Dei, illud intellige-

e{]~i1tj~ atrribuere valde abhorrer inrellecius , dum eft Deum de faao exequi , quod magis con ..

. N.-l;i/oll1im;s mcontrarium obita+' cocors fen:: om- naturale elt,& conforme naruris rerum p;ICJtrtini

niurnTheologcrum renrenria, Eau) docer DTh. in rebus perperuis, ne cogamur dicere, qi.od Deus.

locis in an, pr.ecedenr. ciraris.in quibus ftn~ difcri- perpetuo priuar aliquid ruo connaturali, & pro-

mine de ~offiQiI;tare'- vel de f~a.o ~ ab(otut~ do- prio modo , quem PQIlLItat ~ fi alias perfeCtus eft~

cetnon dari jpeCiE!nll;~e~~~m ~ &: lpeciaJitp' quo- Q SffiJr.aum pnncipiurn ell, quod licet in rebu~ ma""

mo.io £4uig~ e!]e !'l ria p~iltt p~r modum fpcciei in- rerialibus, & qu~ non funt acl:Ll ill~tlligibi~e~ ex [e,

te J]jgl~iHs 1(n~t~ ~~plicat J. contrag. cap.) ~ ~ Et li- . connaruralis modus inrelligendi fi(n~edlat\dbu~

ctt\'azq: de mente D~ 1 h. dubirare vo;lLlit,v~ vidl- jorrnis intenrionahbus , ramen quando ahqua tes '

OM ramen irnp robabilrratis arguimr ab kgidjo, [e ipfa eft inrelligibilis, cormaeuralius efl , vt fine'

ill hat; parre , quali vel D, T4, no~kgerjcl aut ti le- . [peCl~ Iuperaddita illam inrelligamus , Iicut {lIb~

gic non cur auit , Star pro eadem Ienrentia ",COt. Handa Angch,lkeuepitkntabllis lit per ipeciern

quidtlLlld renit arur Vazq.Iicet enim in 4. Ienren- intenriomalem in menre Alterius Angeli, , tamen

tia. dift.49. non latis rncntetn (nam expJic~eri't ~ rcfpfCJ;1,1 proprij intellectus.qui [ali lubiho.Cl£ con-

ramen a\:llolnte leqll~~llrhanc: parrern in quodlib, iutl8:us eft non elrer connaruralis , & ordinarius

15 art.~. litter. y.~. rn7JtM (etrmd"un fi«, Vbi con-modus.quod peripecielrlliltel1[ional~rtl !l1Ferad~ ~l11dit) quod incelledus bean habet eie:l'ltiam di- ditarn inre lligeretur de fa8:o, liccr ralis species U11l.1al acnrahrer prgJcncer.1 vt inrelligibilem, petabfolute ilt pofubilis, conftat enirn muenn i in, m~n~

quam r~cunqet:ut'eius memoria. Er s. ad Jct:mdut1l re .alterills~ngeIi. Iicur G lub~tant~a, _per {~ipfam

dtreretlil', atti.~mat-ante vifioncm a8:u:!1em nullarn dltt operauua, &;oon per- pOtentlas ·acCidenta ..

forn1;ltn d;:b, qu!: diuilULn dretldan~ lQ' intelh:~ ItS [uper;lddiras, connaturaliu$, ~ confonniu~

• au reprxlt:ncer. hem in t}l~.o('{hh. 14. circa finem. n· fifer, quod per {e ipfam opera.retur, quam pq fl.",

§. itA ilL, ,aiti,mat g~~o4 rrie~lum quo intelligcndi peraddita accidemi3" lic;et e41~r pOI1H:n1i2,. Et

( qu?A if l'C '1ot;at (p~ci~,m imp/~{ram) falum dimi~ hoc igeo eft, qlli;!. natUra iemper fiud~t compen-

nUl~ repf::dent.u e~~ntlan~ QiUI~am. Pro eadem clio> & non facit de: facto peJ; plura" ql.lt poll,um:

parte1htS,Bonau.in I. dill. 3, in l.p.diftq, I. heriperpauciora., Cum ergo {peciesad hoc hnt:

ad ylt, Ilum. H. '&; fIgid. Roman. in defen(orio, infbtut~ a na~ura ~ vr vice obieeti rcprifen~ent il·

d()Etrinx D. Th. a.rt. l.vbi hane dtl8: rilllm D. Tb. . Iud pottmis;, vbi obie8:um pq Ie ipli.ull Id facere,

qua. nega,t (i~,Ccieri1 cre.1tam in be';ui~,' appcl!at di",; potdl, &-; {umcicnter eft prt[cns, & Vl1~rum po~,

, uirlitllS in(p'irat3m. Citatur etiam B. Albert.Ma... tcmia:l fnper fiuit fpecie~} qua: r~li<\ mun_era, excr..,

ghlJS iil.+. ~i!t. 49-:art, 5'& cLlrius ] .p. (ummre de Wit. Deus~utemita immarerialis, &:; imeUigi-

mirabi~dCJenti';], Dei, trart 3. q. 13.ad3.~thos, bifisdlrelpc:ttl1fui,&alioruminrel,leCiuUI;l1,llcut

t:J.OlOS aucto,rc:s fecutt fimt omnrs alij qui vfque ad, fubfia,ntia l\ngcli n;ijlcctu, proprij ~ eo, 'll,lod eius.

hrctemp.r;ua C~tipferllnt" pr:.:fter, fup.rii rdato~. intelligibiliras ell infinitot > & !i.llnm:l: aCtualrrarl$:,

E't QUIt1nuiJ, in re,tam graui, & Th<:ol{lgic~ , au.., vodc: nuJ!;t fuperaddita ind,igcc,vt ~ntcUigJbilsrt'd:-"

thor-itas hxc tanto pondcre firmata {iJ!ticere debll-:- . damr criam re!pcCl:u aliorunl. Et Gll1ilitcr eft PI1?"'-

~tfct:, yt iHi -t.enrentiO'r incfiRcQlUS'(;aput ~ pla<:uit. fens omrubus per .Imm,enfi[atem, qu~ illtime ,'),mnc.

~n(d..,

Dlfp"X1II.

int¢!1~.!1:11(]} pcmetp~t; ~ ~~ ~ ili·~a:'e. ,nfJ11~~ n.~s qu~ ~l,1b!t~t~a illlJlp(l!A.ellta~~ .. .ijt quiM~1 ~ellornn1u.m> porefl fund;.re vnionemhane iIl~ t~Ui.gibil.em a~ intc:Ue4u1l;t; t;r-e.atMm~ fiq),t [I,lbfian~ ti~Ange1~ fun~il;t adproprni., .quiaraSili~uj~~,ei~1. 4 ab ea dlma,n:l.t:t;H:we ert CO~llJtl&~. f;t:.w.~ 11"\ ifla vnioue intelligibili nulla inreruenit fepl,lgnan. t~a) aut i,mper[etti?> Gem ncque in vnione, qlla diuma [ubl~ll:entla. vrurur n~tl1q:, etgo cum n01\ ilt jmpoilib:iilis talis vnio, de facto connararatius eft, q.uod derur.quja fP. e. cies (o1urp ponitur ad fupplen ... · dum if tam vnionem, quando ex par~e obieth non

~H- poffib~hs. . .

H4polJd-t't JEgidiusv~.i [upta~ q. 3. ~r£' 7. diflingu~llda. inDec duplicem imrnarerialirarem , Ici.tiee!; realern , & obiettiuam .• ReaUs.q\la, in [e ipfo ab omni potentiallrate, & rnateria1_it.\lte purif • cat'Jr. Obiediua qua applicarur, $I:; prefens reddirur porenrie , Er Iicer Deus realiter J &; in fc: fit fummeimmateda% non ramen obi¥Ctiue ell im .... msterialirer prsfens omni iutellectui , vt patet in: intcl ledu viatorum , Ad Iirpplendam ergo iilam rrx(entiaUl obiectiuarn ponirur conaturalins fpe .. cics crcata:

. Cuenmt hzc folurio non euacuat vim rarieuisfa-.

eta', Nam fi Deus in Ie ipfo realiter eft: fumrne intelligibilis, & ipfllm Iuum etle in intellig.bile rea-. liter, vt conccdir .t£gidius, necclle ell, quod etiam

lit intelligibilis ohk:8:iuc, a: applicabirur reipeJhli c.>uiufcumqul ~ntcJleCtus} dum modo talis inrelle- C &1lS lithabilitattas) & proportienatus tali forme inte11igibili ciufdcm ordinis C11m ilia, & hoc fit per. lumen gloria, qU3; reddir inrelleetum eleuarum

ad calem formam iutclligibileru , &. vifiOllem. Et

. h:EC en: ratio, quare Dens non vnitur intelligibiliter inrellcdieus viatorusa.licer illis lit prefens.per immenfitarem, quia carenr proportione, &:eleu,:I.tione ad talern formam intelhgibilem, ficut etia efl: pr:J"lens (enfibus per immenfitarem ~non rame dl: pr:;r.[ens illis intclligibiliter , Si antem intelleCtus;lliquis fit qpitx. & habilis j feu proportio[latus ad inrelhgendum , & videndurn talc obie- 8:um; imporlibilc cfb , quod eius intelligibil:.itas non Iit-applicabilis , & vnibilis illi intelledui nifi ex aliquo defectu inrelligibiliraris • narn fi eft· intelligibilis in aau putf), & Iummo modo non

• porefl amplins intclligibi!is reddi refpectu huius , ,,·cr Illiuspera1iquid Cuperadditum.Ad applicati04 nero autelIl [ohlin reqHiritur quod hoc obieB:ull1 fi~ inti me pr~fens inielleaui J & hoe habet Deus per

. Immenlltatem quatenus eft principiu111 dans totq efle, nee minus ell pra:fens, qU;l.n1 fubfi:alltia Angeli fuo intdkdui; (il11iliter requiritur, qnod vllio imcl1igibilis non repu!jnet iUi ohieB:o. lit hoc pa• et, quia nOll illuoluit Imperfe3.:ionem ab intrin(eco} quia. non ordina.tnr ad canllituenda.ll\ naturam ~um ;lltero extrema, fed ad repra;fenrandum intelligibiliter J Gem etiam vllitur diuina !llbJiltcntia fine vIla imperfeB:ione natllm: hllmana:, eam· cpe fonnaliter [u~l1fi:mtem reddit, quia non efl: proprietorma co.nfiituens) (cd terminus narurll!

Artic~lf~ i

Ban ft#J.lt<&, (i~ fr.tei(:s; 4 Qbi~aum in ratione ob, ieCi;ijgformatl non conllitUendo1ntelleCl:um ~ vel . 1!irnltem~iU$., • fcd detertIlinandoreprxfentatiue • Ql,lod ~ti!l~ N~e~ in Iubllanria .Angc;li, qu£ intel-' Jigibili~~r <).tl:uat inrellecium , quin ad hoc lli J.1C",; cetT"'l'i).l~ il)h£rendo informare , ergo ifia. a,ftua-:. no in.genere intelligiblli 110n imporzaz mrnnfece in~petii:aiom:m) & fie potefb conuenire Deo ref. peclu omnium inrellcctuurn , t,)uibus prefens dh,' ita vI; l;\911 [olum Deus fit realizer immarerialis in Ie , feg eriarn obiectiue , & applicatiuc relpeftu. aliorurn, q~i.:.l Iummo modo illID1ate.ri:11is,& inrel- . 1igibltiS.~n in (e, <S;pr~rens, ac vnibilis intellectui imelliglPUifer, Currit ergo ratio facta quod rna. gis connaturale ell , quod Deus Ie ipio vniarur ini:elligibdicer) quam per [pc,iem gerenrem deem [ni,. _ .

..Ad. primtjm ftmd"memflrl~ oppofirum Ref. ex dia:is, nihilconllare de hoc punao per reuelauonem cxpreffarn , .Et ideo ex his, qt.l3;; magis C011- naturalia flln~ colligimus per difcurfum , quid de. facco.coneingar , Atque ita criam dato, quod Ipedes creara Dei elft;t p,Qllibilis abfolure, ramen (uppofito quod diuiaa eifcnoaper fe ipfam eit fllifici,,' ente r intelligibilis in actu non Iolurn reipecra fui , fed eriam relpecru aliorurn intellectuum , & rempereft illis pr;);fcns, & iurima, conuenienrius e fl: , quod per (e ipfarn reprafenter, quam per vicarium fui , ~od noucurrit ill [uhHamia Angeli rctp eem aliorum intellectuum, tum quianon en Vllibi-. lis illis licut proprio intellectui , quia nee porei] inforinare inreltecrumenciratiue vt forma, He .... il1~. tellectus.emanat ab ea vt ~ principio CLllUS. fie pallio : cum.non lit inte llectus proprius, nee vt 1 principia dante fibi efie , (icut res ernanant a. Dco ; tum quia nO!1 Iemper eft ilii pra:ti:ns, & ita oportet ha- I bere vicarium (hi, vt iorelligaeur quia non eft:: ibi.

.Ad(ecu1J~um Re{p. Ene connamralins aoftro inrelledui habere fpeciem tC:rm:efentatiuam obiecti ~ quando ohiectum per [e ipfsm 110n dl: inrelligibile, vel non Iufficienter intimum , & vnibils , alit non f emp e r p rxkns potenti.t. ~ando autem has condiuones habet , non eO: illi connaturalius vei [pc: .. cie , vt patet cum anima Ieparaea, vel Angelus itlrelngir Ic ipfurn per Iuam fub~l:antia1l?' Nee obefb quod fpecies [ubordi.n~tur viLlI po~mnx ~ dicimus enirn non per fe requm quad fpenes tubordmerur potenrise , nifi quando Ipecies ef] inharens, e;duo enilE genere potius imelligibilc perfidt, & aB:uat intellectum, &:iibifubordir.ar. Etficquandodl: fubitamia. & raGtix ipfius inrellcEtlls) fpecies non [uborciinanlr inrdlectui, fed e conucr[o, vt in [ub-, ibntia Angeli. Et idem fa,cit fiJbfbntia diuina ~ qux multo magis ellradix inrel}ectus cread. Sicut etiam {ilbfil1enria,quando eH: modus proprius lob • ordinamr natura:: (ilbGfl:entia vero diuina alfl1- I;,ens namram ereatam terminando, potius ihb.... ordinat illarn fibi. Ad id quod 0pp0nItur ex par~ te Dei. Rcfp. qnodconnatllraliHs ell Denm medijs farmis ereatis operari) quando forma: ill a: [0 habcar vt virtute.s per (e opera,in~ ) & propri£ rei

C[(:.:;t.(£.

.-"'. ',,['

Qy:reft. xn.

. , .

,.

cre:ilt~. TUl1cenirncohoaturaliuselt, quo~peusA ill3.s .gere p errnittio quam quad !mp.edJa~,. &;

, pet Ie iplu m (upple~t. Qwndov~roft)rma: ~O).ul11,

. fe o:lbeant. ;yt repr;rLcntatiu~· ~"JCes ger~n.r,es al, .. rerius, Ii rllud alteruOl fitpr~ie['ls, ~ par fe Ip.thm·· [uflicienrer acruaus, ponus / Ured]~lt ,&nlm~lS: (;ot)nJtllrale eft, qllodpera.Jre~(lmld6~~.~~ 11-, [iu . do iubfbnria Angell ref pe<;tu propHJ inrel ...

lec~~s ~2'!PC dictum eri . n~~ .

J:'ec 1,«let dicere: Q£od Deus canquam priscipale agerls pwdllcit gratlB.!n, & rarnenadhuc vrinrr ~e (JCfO in{h'umcnw, ;I quo ramen non dependet in operafld?, crf5? I~~j~jter licet,.ftt p(aJ(~n~r ~per f~ ip(IlID mtell1gJ~lJls ~n actu vltjmC?,pote'4'lt:vtl Ipe-

cic ranqu am medio vices gerenre illl.Rejp.fJ[e rna- B

gnaln diiferel1tia,m, quia caufa infirumesralis non .

r('pr~fcntat~ nee firplertoralire r viccrn callr~ prin .. , cipalis , fed (olumipfi rninrfbrar , vnde op~)ttet, cucdcaufa principalis Iirnul concurrarcutnmH!'u .. rnenrali , & ideo caufainfhum:entalis 1100 ell: nne con(onio caui~ princ;i?alis, fed omu! cUffilH.1 ran<jua.m illi minirlrans, principalis autem ,aura') 1/1;

per [e concurrens. Sp€,ies yero ita repNlrentat ob .. iecturn . & vices eius gerir, quod non.jofhurnef1~ t~litcr illi deferuir.nec cum eius confortio > aut in-

BliXt> rep ,x (enrat • {ed per {e (olam integre vices

jjiu~; gerit 1 & tic IllperR(lit fi obiecturn per [e.lP- .

[urn vniatur potentia modo dido •

.rId tertium frll1d'lI17elll# infralan thrdpondebitur tracbndo de vuione dlemia: diuinx in rsrionefpe- C .:iei i!ltc1ligibllis. Modo dicimus, quod diuina d:'

{entia non per (olam affifiemiam exrrinfecam, fed

per imimam vnionem veram , & realemaduar inreJle8:nr11 non in genere caule formslis inherentis,

vel componemis ali quam naruram entitariue ; ·fed obiediue- & intelligibiliter dererminantis poten ....

tiam , Et hsec informatio non repugnat Dec, quia potius [e habet per modum terrniui.quam per mo~

dum form;?, {jell. !ub!ilientiaciluina actuat natn ..

ram hun.anarn. Sinulirer non efl: ditficile mtelli- . gere, quod efienria dicina ric vnita freGa iter concurrat ad eliciendarn vuionem d"termlOando, 8c reprxrenran&) GcutlPfluit .pecics imcJligihilis in aCtunl. vbi rmporearur aliq.ud etlicientix, quam edam habet diuma effel1((a ftc vm.a , qui eft coocnrius pr<'ttel C.)IlCLl r1ilm generalern cau[;£ primse D ficur edam penona diuiaa , vt CubfiJrcns in natura hurrnna concurrir ranquam principrum quod ad operanones hurnanas , & L10n (olum general! .in~ Huxu eaurre prima:. Ncdubordinawrdlelttia di~

!Jina mtcll"Ctui l.'l: ho.c quod lie Concur rat , fed po·

tius :ubordinat llbi jme11eCl:um perficicndo. &; actllando ilium intclilgibIliter, vr lam dL.umus ,

& ampliul> infra. exp.!H.:abimus.

~--------~---------.--------

A 1\ TIC V L V S J I I.

Vlt'lllIJ in:plicet dart jpc[iem impreirl!m reprtflwatittam Dei clare vtji •

Dv if. rUnt in hac paTte oppofit<e fententi<E .•

. Prima al'tirm~' nou implicare ,o!ltradittjo.~

him~ Parris.

nem da ri ta1eJ11 (pecieriJ·. Q!IZ fencentia places ex .

. antiquis habet parronos qui expreffe iEa.rn tta .... . dam. N am quod aliqui 'attribuum earn Scoto.falIuntur , necvidenrur dih~entereum kgiffe. Nam in quodlibet If. & IS. potius indicae oppofiram Ientenriarn , . vt rerulirnus pra:cedenti articulo. de potlibilirate aurern Ipeciei intuirine nihi! ibi determinar . M. Gonl, in pr~renti di(p. z)'. lcet. 3. art. citato Scot. in a. din. 3. q. 4· Vbi nihil minus alli.rmat, fed folum ibi agit de- principio indiuiduationis in filbfi:amijs materialibus , Polfet (amen cira ..

ri in illa diflindiOMe q. 9. Vb i ramen Iolurn admittit, fpet:iem abfl:raB:illam rep!'re{~ntantem di{lill'" ae diuinarn etfentiam c1fe po illbilem~ dum ramen inquit nOI\ iuruiriue repretenter , Er de hac: eriam I?ecic l~quit'1r quodlib. 7. art. 2. Quare ex anti .. quis V}J( inuenias pro hac fentencia ruli Aureoles apud Cai)reol. in + dril, 49. propofitione (0. Her= fer. in r , Scoei dilp. 10. q. 4- art..r . Ex alijs plaufit hsec fencentia Molina: Iuper iflurn art. 2. di{p. I. Suarez in merh. di(p. 3 Q. fca, I I. num 27. & lib. :tde artribucts negariuis cap. 13. Vazq. hie ditpur. 38. cap. 2. &dilp. 43. cap. 7. Valent. rom. I. difp· 1. q. r a . pancto 2. £gidio lib. I. de bearirudine q. ;. arr. 2. quos fequuntur alij minoris note .

Fcmd411WI(ilm huius Ientenria [alum confilht in duplici rnedio Primum negariuum roll[endo rariones D. Th. secundum pofinuum produceudo quail a firnili ex alijs, qua: non implicant, & ramen fimilia habent Cum fpecie imp reffa , Prirnum deflruemus explicando rationes D. Th. Secundum teorsti adducemus, &(oIucmus. Quod vero renrauit Vaz .. quez a Ienrentia oppofita excludere D. Th, ne eius authoriras illi IUffragarctLlr iurcndens probate ~ quod D_. T~o. non ell !OClltUS In pra:teml de lp::cic impreiia , lam rupra rerectum eft pra-c, art.

SeclIIuiu iemenn« docer i rnplicare Ipeciern ciu[ .. modi imprcflam . Quam effe Ientenriam D. Tho. in prarenti art. (tarim ofl:endemus eius rationes explicando, narn certe ira negat dari hanc ipeciem ex JPia intrinteca , & propria ratione I~~eciej, v 1: vel eius rationes abrolucam imptrcarionern probent, vel nilul probent. Sequuntur D. Tho. ornnes eius diicipuJi ad vnum , Capreol i 114 drfl. 49. q. 5. art. I. coac. I. Hilpalcnf ibidem tj, ). art, r . ad 4. & Score ibidem, q. 2. art. 3.cone. 2. Conrad. I.J.q. 5o.arr.6. adfinem.Ferrarienf. r.contrag. cap. 5' 3· Carer.Iare in prefenn a-r,n . &lbidem M. Ban Nauarrcre, Gonzal, Nazar.S; alij corumentatoreshuius anicuCabr . .,-p.q.rQ.art. I.di(p.5' condo 2. & ex recemioribus Arrub. hie dj{p. 16. c. 4· & Gr~nacl. r. p. traft. 4. de vifion. d'lp 5. {e6t. 3. ",t omltram aliquos ex antiquis vr S. Bonau.Dnrand- Palndan. Alenf. & alios, qui pro hac fenten· tia citad {alent . .inquibus expediendis non po[fumus immorari.

Flindamenwm huius {entemix non aliunde meliu:o. allumi poret1. guam ex iplis rationiblls D. Th. qU;J; . in hac parte cfhcaci!Ttm::e [unt, & Ii quid prob.:lnt ~ fine dubioimpIieationem ipfam probaotJ & ideo diligcmer a nobis cxpendcudx iunt .

Expen~

l);ptnditurpiima raii& D, T!Jom.

, SI C !lI~m prop?nit Dofr. S. Per limilitudihe in.; ; , , fenons ordinis return ) nullo modo fuperiora poffunt cognoici, Iicut per {peciem corporis n6 po~ reO: cognofci eflerttia rei incorporca!, ergo multo to minus per Ipeciern creatam quamcurnque po~'

teft eflentia Dei videri. '

H'~e fa'tiO.UltiJcipticirer inllari potefl,& ex rerpo- ' Iionead eius inflanrias melrus explicabicur profll~; diras eius, Et prirno obijcirur comraconkquen-' tiarn.deinde courra-pfl.m anrccedens.Conrra confequenriam intrarur quia D. Th. non dicit in antecedenre.quod per [imilitudinem ordinis inferioris B Don potef] reprerenrari res Iuperioris ordinis, red dicit, quod per fimilimdine rerum inferieris ordi-

Dis non poreft rep r::e(entS-ti aliquid fuperios > Iicur

per ipeciem corporis.inquir D. Tho. non potefl repra: Ienrari aliquid (pirituaJe, idell: per [pecicn'l rep{IJ:{i-':ntanrem corpus non porel] reprefentari res ipirirualis. ~;)! propofirioveriffima ell,quia hoc

ipfo quod Ipecies raprzfenrat rem aliquarn inferio-

ris ordinis non potell medianrc tali re reprefcnra-

ra reprzfenra-e rem Cupetiorem ni!i. prour corine-

rur ill tali re reprzserara, Iicut Ipecies qu.r rnihi reprefenrat Corpus non poreft mediante tali corpore reprzfenraro manifeftare fpiritum, Czteru e): hoc anrecedente non inferrer confequens.quoduo pof;

fit dari ahquaIpecies, que in Ie fit inferioris ordinis.Sc ramen non immediate reprefentet rem infe-

ns ordinis) fed immediate rem lllperioris ordinis) C' quod Cohan in prefenti inquirimus. Si enirn (alum reprrefenrat rem inferioris ordinis, & mediante ea

re repreienrara , & cognira aliquid Iuperius , {alum probar ratio D. Th. quod non darur medium prius cognitLlnl,& obiedumad cognofcendum Deum in

. fe,iCilicct res rep ra: (entata per Ipeciem inferiors ,. quod eft inciderc in opinionem vazq. quod D. Th. ioluru intcndir h;c negarc medium obiediuum refpe8:u vitioni s Dei.

CIrca aureccd .a urem a.{rumptlltll :i Diu. Tho. infbtut, quia quando dicit > quod fpeeies inferioris ordinis non potcfl reprrelent;!re rem fuperioris 0 rdinis.vel loquitur de li1ccie il\ efle enriratiuo, vel in

eile reprelencariuo.Sc intention ali. [lrimuLll ell: rna- D mtellCfalfullJ,nam coni tat, quod {pecies, qux eft accidens rep n:: (enrat iuufta[1(iam Angeli> vel hominis, & ramen ell iulerioris natur.e ad (ubftantia!U repra;l·cntatam. Si Iecundurn , ir:ftatL!r ill

ipfa lpecie exprella , quam multi admirtunt re[pc-

cht Dei clarevili , & ramen intentionalirereft inrerioris ordinis . Inilanr eriarn aliqui in fpecie qua Angelus inrelligic res mareriales , qllx non ell; eluiaem rationis cum rebus reprreLematis ] ergo

non reqiliritur ada:quatio eillfdem rationis , &' Ordll.iis inter Cpeciem, & rem repra:fentatam. Me-

lius inlb.rur terdo in [pecie Angeli infcrioris re~ prXLemante Al'lgelnm fuperiorcm quidditatiue i

& imuirille • & tam en non cil: eiufdeOl rationis.

in intelligibilitare CUn) Angelo [ul'etiori ) fiqui~

~A.rtic.lIr. :.

:1:89' ,

I ,

dern fpecies Angeli inferiorisdl:pt'opottioi1atti: ipfi fubiecto in quo eft, & cui connaturaliter d'be'-: ' 'wr , ergo bene potefr aliquid inferioris fpiritua-t Iiratis , & ordinis reprrelentare aliquid iil perioris.intelllgibilita6s quiddiratiue ) &intuit.iue. &' Ne non requiritur omnirnoda adequauo", & pro-: portio inter fpeci em inrelligibile m ; & remrepr:I:: [entat am , quod en totum fundamentnrn 'Dlut' Thorne, Inllacur quarto a Par. Vazquez vbi Iupra , , quia ipfiim eire r:tpraJentacillLlffi, quod eft intrinIecurn Ipeciei eft alIquid accidenrale eriam in.ipfa ratione repra:fcnta.tiui ~ & ramen repzrefcnracfubfbntiam, ergo non requirirnr proportio , &: adsequario inter (peciem eriam Iecundum eKe rcprzfentatiuum,& rem rseprafenraram. Nee obiiar re[FonGo Caiet. quod per accidens conueuir ipccici quod fit {llbllantia, vel accidcns.Nam Contra d1: > quia de ratione Ipeciei ell quod fit principium informans intcllectum , ergo neceflario debet informare per rnodum accidenris etiam in eJTe reprreseratiuo.quia per rnodum Iubflanrie non potelr, emu non !it inforrnatio fubtlantialis , inforrnario autem media inter accidens.Sc iLlblhitiam ell: chymcrica,

Ex alia pam inllatnr hoc anreced, i j)a.r. Suarez lib. 2. de attriburis ncgatiuis cap. l3. couce dendo quod Ipecies repr~(entan5' Dr:um non efl: inferions ordinis, fed eundem cum iplo, fed accidentalircr, non (ubftantialirer.ficut etiam lumen glan3!, & vi-

. fio beara , & ali" forma: (upernJ.turales runt eiufJf ordinis cum Deo accidenralirer. Nee amplius probar ratio D. Th. quam quod illa (pedes ii darur fit ordinis iuperioris accidemalirer,quia non amplins exigitur in (peciebus rdpeBu Iuorum obieCtorum. quam quod accidenralirer parricipent eundem ordinem cum fu.is cbiecti s reprefentatis , Ergo hoc [alum exigirur vt detur illa {pecies repradentatiua Dei vt ef] in [e. Hoc autcrn non repugnar, tum vi~ deamus dari Iormas fupernarurales , qUIE acciden-. talrte r (lint ordinis diuini.

, Dmique ad hanc rationem D.Thom:refpondcnt ,tligiciius lib.o, de bearitud, qu. 2· art. ]. §. 4. quod [pecies creata lolum debet eHe infenor1s ordinis rclpcctu eflenrie diuinz vr infinite repreferuabiIis : relpectu vcro efTenrixdillina:,vt repndemabilis finite modo non debet cJTe ordinis infcnorrs > ftCllt i pra v iilo Dei rep~lg:nar quod lit C[f:JU , ~ quod videar Deurn inhuite , non raalr~ qu_o,u lit crcara , & finite vidcar Deum , Iiccr 1I1(U]tlUe, &ill (c . Qllarc ipecies reddirur fiuita , vel quia ell rcprafenrariua obiecti finiri , vel quia liu.ito modo reprz Ienrar obiectum infinhum. Species aurem corporis ideo non porcf] rcpretcnrarc rem Jpiricu.lJcm, quia excedrt rotarn virtutern rpecici > & potentia: corporerc . Deus anrem finiro modo viillS "r.Oll cxcedic vim porenti~ Crearel: ial'.:em cxtc:nilue. Ergo nequc vim reprre(em:l.I1rn iu [pecIc creata. Quare exemplum ilIud de Ipccie corpo,ea rcil)cEtu [{.j fpi ritualis retorquttur, ~luia {i aliqoid proba.t, probac etiampotcntiam ercatam nOll polle v:dcre Dellm, qUl3. C["iam potentia. corporca nOll p(}((;:!l vjdere {pirirum, Geut nee

H h h fpeclcs

. ~ireft~ :X!lI.

fpedes illurn reprefearare > & bocexemplum vel . . pari modo. currit de potentia, &; de ipecie vel. de

.' neutroprobat . . ' C~erum e x.Iolutione iUarum refpol1G6llUm illu-, '. {lriot re.dditur .. is rarionis D- Thorn- V ndc' ad pri.• ¢am qua; rarrgtc vim confe,q_uem:i: re(p.ondet;nr,. 'lilod D· Thorn. procedir ibl m [e,u!lI valde. forrna-, ~,vtrokt: .. Loquiturenim de iimilItudme l\:!pecht. eibs,cuius dfGmiliwdo,1l011 aurern emi&tille ~ & Jl1aterialirer r~rpeaLteius> in quo exifhctalisfirni!itndo. Vude Ii {it iimilitudo inf'!ri()ris.or~illis in '1rttIJtun1 fimiiicudo.ett forrnalirer.Sc comparaciue ~{uum o~ietlum,irrIplicat, quod prom fie (it in-; fetioris ord inis , & non fit etiam de re inferioris. ordinif,fiq1udcm (ub hac formalirare.Ss compara-. rioae inram urn Iirnilnudo dicirur talis inq,llamn~ confideranrr compsranue erga obiedurn , Ergo. jdem ell eire mferioris ordinis in ratio [lit fimilitudinis fie fortnalittr con(iderat~,atq;elle ~rnijitudi~ nctrI obie&i inferioris ordinis , Vnde i1:at valida confequencia D, Th. &implicatifrmanifelh refpe~ au ornnis Ipeciei repr:r(entatiua: diuine eisentiz. in ie , Narn i rnplicat quod mueniatur fimilitudo aliqus inferio ris ordinis in ratione Iimilirudinisformalirer con{iderat::r, quin ralrs Iimilirudo non fit rej inferioris ordinisfed f daretur lpecic:s creata , tali&non lQl[]!TI in ratione enciraris.Ied erianriu ipta torrnaij ratione Iimilizudiuis creara e{fet.r1quidem illa Iirnilirudo fa rmalire r efl qLla:dam reprefentario ad rem reprzfentatzm , qua:. eft intrinfece. in Ipecie ipCa, & fie eft creara ,. nam {i e{[er dittioa,.& increat<l,~ol.;jpfo {pedes illa.formalicer.S; ill ratiope Iimilitudmis reprzlenrantis efler aduspurus, & confequenrer non pefler inueniri in aliqua enrirate 9.ccidentali~[eQefietper fe Iubfiltens in jp(a, formalitate flmiliwdil}is, atque adeo nullo. modo dle~ . Ipccies crcata . Ergp vt fpecics crcarafit.oporret; quod eri am ex ipfa Iorrnalitfima ratione fimilirudiuis inuent a incriLlli:c€: in talifpecie Iiretiam creata inquanrurn iirnilirudo eft, & confequenter inquantum ralis,erir inferioris ordinis.Sc confequen, rer debebir etle de rc.Ieu obiecto inferioris ordinis, Ergo irnplica.t quod lit {pedes creara Iecundii formslem rarionem Iirnilirudinis reprerentariue > & ramen immediate fit de obiecto diuino J & non create.feu eilll£it::m ordinis cum ip[a forrnali fimilitllcline.

Dices: Similitudo hoc modo fumpra fub formal] ratione, .& cornpararione ad obiccium fufiiciet quod terrninatiue fit increara , & (uperioris ordinis! quod nihil aliud d1 qua. fimilituciinem illam . haber:.: pro obieCto Deulll ipCum in Ie. Er hoc mo-. do re[p. quud bi;:ne potei1 atiqul iimiJi[udo forll1a~ li::tr tlo! rmillatiua cO'e fuperiori!> otdinis,& tangere beum jplumin (e vtterminuD1 tal is filllilitudlOis, liC~t fortnalitcr & illbieCtiut: in {c fit infl1rioris or~ tUnis, iis;ut vid~mlls po(fe hoc modo dart aliquas {ll1lilitlJdines Dei, !lent homo dicimr fauus ad fiff}ilitud1[;em Dei)& lumen glurix dl qn~d:lm ll1niU(udo Dei~imo omniscrearura immeJ.iate dicit lL~ ll.t~ont.:m tcnJ1matJlll ad Deum in ra(ione crcatO'<

FtrrnrePa(tis .

...- • .do • ..._ r; .. , ,'_,.

Aris,ergo eriamuon repugnabit dati fimilitndinem) quae immediate tenpineturad.Deam in.ratione re-, pra:kntantis,ilcur darur Iimihtudo immcdiata terminara ad Deurn ill ratione e~Citu!'h Aut oH6~a"n:. ell vi racionrs D.Th.qnodficdifcri01len inter iillUli. .. , tudIn.;m ill r_;w.ooe reprereneauonis, & iimilitud(.;. n~UllH; ratione effe&us.· ~~.dre laram ditfcretiall\:' inter Iirnilrrudinem leu relationern per rnodu effe~ aus, & Gmilitudinem per moduru repr~(entatiQ~ Pis) quiarelatio per modum df.:&l,lS Iotumrermiuarur ad Deurn vr.caulanrern.Sc (~~undurnquod magIs, ve) minus lpecialit;er c-ulat , .fic magis, vel minus (pecialite r refercu r?~ ailimilatur Deo vt cau [am:l,(i,Ut homo vel quxlJb:et., I;n;amraintelleCl;",a.-

,r lis dicirur ad.firnilirudinernDei faCtai4eO: in ratio-

B ne fa6i;;f~. CeQ effeCtU$fpecialiter fimilis Deo, quia al1i[l}il~tur~o quantum. ad madam caufandi per iQH:lte¢1uffi)& fie perfedius illi aifimilatur.quam a1 i j effecrus,q ui 10 In 01 affimilantur Deo, vt cauf anti executiue.Sc in dfe;n<,)U vt caulanti dire6:iue/eu. quan.um ad modum ca,l!(aQd~ per intellectum. Et fimiliter lume glori:l: adhuc altius atfirnil arur Deo, vt canfanri per intellecturn quantum ad modurn propriiJ diuini inrellcctus in eu , in quo diuinus ef] Icilicet cognofcitiuus li.si,& fruitiuus , & fie cornunicat crearurre fimilirudine lui, vt porfir coguofcere.Sc frui Ie. Cceteril fimilitudo reprzfcntarina no Iolnm debet else df-:ctus ad caufarn , nee relpicere DellJ11 iQlu vt caufanrern, ted vr ell in iplo ablolure, fiquidern (ilUiiitudo reprseteruariua forrnaliter 10. quc.ndo non relplcit obiecturn vt crficienter caufan-

C' tern ie,fe d vtirnbibens.in [~ repra:~etatjl1e id, quod in Ie obieccurn e,fl: realiter, Er tic vi dernus dari ipedes quiddirariue , & propric repnelenranres obie-

i;lum , a quibus dfectlue Ron proccdunr > vt fpecies infufa: a Deo.quz reprsnenranr obiecia quiddicariue in Angelis,& ramen non proccdunt ,ffeEtlUe .b. obie d is- ergo manifeflufirnum fignum eLt,quod G~ milirudo rcprzientariua nOM. re.picir obiectum in ranone cffecnua perte.cc formaiirer Ioqueudo .fed omnino per accidens e Lt qU0d dti"iatur ~ vel non efficiarur ab dlo,& quod formalItc.:r loquendo fit fl. militudo facta. fed tolum obicchrl-C, imbibens id 1 qnoddl: ill re reprteicnrara entitatiue.

Sic ergo aflruamus rarion-m DvI'bcm.Iimilizudc reprziencatiua in efse melligibili, qualis e11 in Ipe-

o de non poteft formalire r rn ratione Iirnilirudinis . eise interior ad intelligibilirarem illius obiedi cuius immediate en rt:pr~{entalil:a. Ergo fi inquanni Iirnilirudo formalite r contiderara en inferioris ordinis, I'tpotc fimilitlldoerca:a, &.pec.iescreatain ip(aformali ratione rc:pril.'i;~nc;ltlOnjs, & frmllirudinis, impofiibilc ell: quill etiam imilledlawm repn .. [entatum pe:r illam non !it res aliqua inferior, & ,rea.ta~ fed Ipecies rep rziCnrans immediate aliquid: erea.turn, non potdt else rpecjes imprefsa Dei vt: eft in [e immedIate , fed vt comineWf in aliquQ effeCtll , a quo clifht Deus infinite, ergo ~on p~ .. tefl dad fpeeits crcata immediate reprx!enta~l~ ua Dei. Quia ipla iii11ilimdo> ten repr:;elentatlQ:. vt [ormaii':er imriniecc inll~ni~llr in i11cc_ie, Ji:9ft

, '1~

Difp.XIIl.

· eft creata, red increara ) hoc ipfo elTer :Ictus purus A in ratione Iimilrtudinis.cc inrelligibiliraris, & COI1- fequenrer eriam enrirariue eJfec Deus, quia actus purus inquocumque gcuere ctiarn intelljgibili 110n poteft alligari entitari create.quia hsec pocenriahs eft. Nee porefl: intclligi, quod Iimilitudo rlla for- . malirer inuera in Ipecie in Ie fit creara, & terrninatiue tic increata , hoc eil quod immediate artingat ipium Deurn. Narn contra eft, quia intdligibilitast

.&. immarerialiras (pcciei iecundum quam in fe ha-

ber timilirudiuern intentionalcrn obiecci non po-

ten effe diL1erJ~ rationis.S; ordinis ab ipta inretligibiiic;lte,qnJ; eO: in obiedo,gnia hoc iplo.quod li~ rnilitudo reprafentariua elt > non porelt re ip icere obiechml Iorrnalirer per modum effdl:us eius , Jed

p;;r modnrransfonuarionis , feu rcprxfcntationisB eius.qucd eft in obie8:o vt tranfpofiti in (e, & conreuri in (e non etfe entita.tiuo,iCd intelligibili, facit t;nim immediate per ip(a}n cognofci rem repra-seratarn quoad totum quod ell in fe)ergo ip(a in eile inrelligibili transfert in intelkEtum,& ad hoc (01(1 feruiz ipecics.vt loco obiecti [ubrogetur~ & toturn ipfum trausfcrat in intellecturn non entitaciue , Jed mrelligibiliter . Si autern ci1~ il1telIi~ib ile obiceti quod transterrur in (pecie ad inre Ilectum Ut etiam e1Tentiale ipll Deo,& actus purus in genere intelligibiii.non porerir trans ferri ad [pecietn, nifi rransferatur rota enriras diuina.quia id.quod eft actus purus.ncceiiario lfi !ubt1antia aCe) & ens :i [e. Si .: aurem eife inrelligibilc.qno conllicuitur [pedes in

efie intention ali Iirnilitudinis non fit intelligibili-

(as aCtus puri.Ied inrelligibiliras crcara , hoc iploC oportcr quod imrnedianun eius reprrefenratum no

Ii t att.us purus,'ed creams in erie iL~telJigibili > quia {pecies repra:lcmas,& obiecturn immediate, & per

ie rep r~{cnt;ttLim ira debeur adzquati qLIOd cornmunicent ill eadem etlc ii1te]ligibillformalirer.H.e~ Hqu:I! vero forrnre , qu£c rcfpiciunt obiect um diuinu

non. reprefenranue , fed per rnodum eireetas deri-

uati ab illo.vel ordinati ad illud non communicant

in eadem efle inteliigibili forrnalirer, red feipeCti·

lie, quia refpici~:L1r illud iecundurn rariouern effectuS, vel proportionis, & cendenrie ad illod, non

· autern in te confliruunrur formalircr.Sc intrinfece

per aliquod erfc: eiuidem inrelhgibiliraris , & irnrnatcrialitatis .

.,Ad inflallli,,;) quz obijciuntur contra anrcced, . Refp.loqur D.Ti;om.de ipecie inferr oris ordinis;

. norrin gen(:re cntis.Ied in genere inrenrionali , &2 repre.cntariuo, vt didum ell: . Et aJ rrimam infta-

· .. ti am de {p~cie cxpreaa dicemL1S mEta ar. 5.110 dJ.ri. & repugnarc !lcut imprdf.am propeer fimilitudin.e repr.efent:ltillam)Iice't ex alia plrte fortius miliee!: in imptelra, quia habet immediatam habirudinel1'l ad obi edu.!ll, & ideo fi objecrllm non eft Ii \llitatllm ..

0:. liOn habet <l. quo limitetllt ; [pecies vero eyprcJb. ~S rdpicit obiea-um prom jmelJeCl:um , & quia fi· t;:} nito modo en imellettuLll vidc:wr aliquo modo

I inde hmitari. QlOd tamen nOll obH:ue) Oltende.:. .. , lnllS .ibi '

I ,Ad ft"vd.m i.Uantiah1 ,.eCp. Species fuper iores

>A ;

.,

"l ;:'

.. ~

Artic.lIl. v

o

bene poKe continere res infcriores, nee n~quititut adequario [ormalis , Ied 1 uHic.j[ eminentiajis inrer (pt'ciem) & obiectlllD ] &: ira quando requirimus adaquariouern [peciei ad obit"8LJIn intellig;i',l!r ad minus requiri adzquar ionem tormalcm 10 rodent efle inte Jligiblil. :)j ve 10 lit etiarn emincntialis.ira quod habearettc in,eiligib:1e cxcellenrius , multo melrus edt Hoc, amen non currit relpe6.u Dei. clare vifi , qUll m tila inrelhgibiliras potef] dad eminencior Ipia inrelligibilirare Dei in re , quia dinina ell: •

.AtitGi'ttail! inftanriam dicitur bene poffe Ipeciern Angd1 interioris t cpr\:LLl1tOlre inruinuc.Sc in {eAngelum tuperiore rn lice r fir diuerta imrnaterialitatis fpecific:e,quia non clt diuerf ordinis D. Thorn.aure non dixit,quod per rpcciem.fcu fimilirudrnern dinertz imrnaterraliratis Ipecifice non poUit reprx .. Ienrari alia res.ted quod per firrulirndineminferioris ordinis non poteft reprelentari res tuperioris ordmis , Iicuc per Ipeciern corporis res fpihtua.lis per Ipeciern creararn res increata, ilh enim diuerfi ordines ira rollunr preporrionem inrer ipeciem ~ & rem reprrefentacam , quod irnpoifibue dl: acringi rem in (e,liqllidem lpedes rnaner alrerius 0 rdinis, Cererum G intra eundem ordincrn {it quantum ad immaterialirarern.non rcpugnac.quod iiJecies aliqua. arringar rem rcprafenrararn in le,licec non ell ornnimoda adxquatione in eadem [pecic irnrnareriuliratis. Et ita Iolnm iequltur quod Angelus inferior non potent arringere per lpeciem Iuarn Angelum fnperiorern GeU[ ipfe fe atringir, non ramen quod non arnngar ipfum vt ell: in fe , quia in atringendo rem ali quam quidditatiue & iu le citra cornprehen!1onem poteH: efleIatirudo , & fie non eode modo attingerur Angelus Iuperior ab inferiori i ~ atque a te ipio .

Q:Jorl JI dicas: ergo fimilirer porerit citra comprehenfionem Dei dati lanrudo in lpecie repretenzante iplum quiddicauue, vt ell: in (e , & iic non lequitur quod ipecies repra-Ienrans Dcurn in te qaidditatiue,& non cornprehentiue fit ad us pur us , quia larirudinern habet.ergo erir res crcara . Et prelertim quia fi 1uf!i.crt ad repra.enrandum rem in if! quiddirariue , quod fir eiuldern 0 rdrnis , red ~1on eiuldem immatcrialira(ls,ergo .umcrer ad rpecrcrn repratencaciuam Del, quod fir eiurdcrn ordinis, icilicet dinmi.ficut Iunrforrnz fupe rnaturalcs.parricipariue tamen,& accideuralirer rieur iptx, non ramen quod fir eiuidem imrnarerialit aris fi.lb!tanl.ialis Cllm D.:o· Rcjp. Elle diucrJ;;m fa:ione~Il in Deo,& in Angelo, vel in aha crea(ura,quod ill[elli~ gibili[asDei, vr obic:8:um ejl,qll~ enam l'cluccre dcbetin ipecic,eigllt communica.ri,non eltlOteiligibijHas ereara,fedincreaca,& adlls putus,fi enim cllet cn:ara.infioite diJtarct aDeo,& conltc;uenter dfer ah:CrILlS ordinis, & fie non poflet reprXr~ll~"re ipfum in fe. Si aurcm en inereara, & actus puI'lL) hoc iplo non adl11ittit laritlldinern, fed ell indiuiiibilis, vtpote habtns omncm perfedionem, 6: mfinitam. V ndc: non eO: medium, ted vel debee ei1e alterius ordinis, Ii el1 crean, vel debet efle-

Hhh Z omnino

ornnine -:,:equ.alis edam (pecificc. & indiuicillalitcr ii increara eft . ~od non curr ir in Angelo,v.el alia crestura.quo d inteJJigibiliras eft creara , qura hsec ' pad paten Iarirudmcrn ] CLun, non fir.a~us pll.rus., &:. ita potea eHe,quod fit eiuf dern ~rdHl!S ~l!;n Ilia, & [utficiens ad repr:rlentan~nIl_l quiddirariue rn (e , non ramen eundem per[cC!:IOnlS Ipecdica:. Ad id "era quod dici~ur ~e. a!ij~ forrnis {up.nnaturalibus, gut!: [lint or~nls diuini dIC.CI.l1US Ilarim J;c[ponde!ldo ad infianualu Suar, Et infurnma forrne J Ila: lu ... fe[1lam ralc s?Qllll 1i1Onfi~t reprz (enrariue, non ha-

. lJentidem efie ~nrdhglb.lle cum obied o, fed folum participant ab i110 virtutem eliciendi inrc:!Ieaioni ,rITa tale obiectum . Et virrus potefl efle ordinis

. tli~ini parricipatiue.S; accidenraliter , quia eft de ... uauo crearae porenne.que accidcmahs eft, ipecies vcrc quz inrelligibilitareui obiecti parricipar non porelt accidenralern inrelligibilitarem habere nili t'il~ inc<,:ILigiWle in obiecto acciderale ht,vt increatur<l,& no eius fub!hntia ficut eft in Deo, aut alias uouparcicipabir lpeciesin Ie illam intelligibilirarcni.qu.e eft in obie8:o immediate, red earn qnz e It alterius obiecti , Hocipfo autern quodefl alterius objcCti extra Demn , erit intclligibiliras creata.Sc ,ol1[cqueme r alrerius ordinis ,

v.tJ.dqrl<m:nJl ex P. Vazq. Refp, in rpedc inforrnati(}ll(,!Jl per modcminharcnrie non contiderari per leJed pt:r accidens.lcilicer ex parte eius quod enritariuurn cit in Ipecic non ex parte eius, quad forJl1:J,]C,& rcprefcncariunm , Iicut pacer quod (aluari pOtclt ratio Ipeciei quantum ad id qucdmtclligibiic en in Jubflantia , licur lubllantia AllgcJi,vel aniU1~ It:parJ.tx rcddit propriurn inrcllcdum inte lligib.iin:r l':tu:!tUln. Quod vero 4Jccics uon Iolum enri.ariue inherear ,. red etiaru imeJligibili infor- 111J00I1(;: aCtuct,qui J informatio abllrahir ab inhzrenria , C~)[l llat ex dnobus , A pofleriori quidern qiua rpccies e xillens in aere, vel conferuara in me-

. rnoria informar tubicdum per modurn accideF~tis inherentis.nec tarncn inforrnar eo modo, quo po.tcntia aCl:n cognoicens redditur informatl, ergOo aliqua dilh ncta informario ponitur in [pecic quando lolurn entiratine iuformar ] &; quaudo cognofciriue . Nee ilIa inforruario efl folum ex parte iprlu~ cognitionis.Ied ex parte lpeciei, quia antecedenter jd ip[am cognirioncrn intorrnarur potentia ilia rnodo cognotcibui Iiquidern ad paricndurn , & elicieudum noriria.n informarn r ab obicdo illo modo intentionali.Sc fpeciali,qllo non infcrrnatu r aer,

.A priori autem funurur ratio ex co, quod in infor- 11l;lti.one inh;:eGonis informatllr [ubieCtum ab ipfa {peCIC, yt gualitas efl:, per informaricnem autem 'ogno~cj bikm n'l_l1 informat ~ola cotitas [pecie}, . {~d ?bleduTIl per lpram rcpndentatuJll,licet de ta~o mrercc:dat etiam irrha:rentia ipllns fpeciei .Oblc::8um aurem in ratione obiecti nOn informat per modum inhxrenti,r,quia non ponit in potelltia eile .. £tum formalem inbadionis , & C}uantllm ad t;"'-c; phyfi.c~lI:,ficut obiectum vi[ns)quod ell color, nOll reddlt lphun vi(um coloratlull ( tlllod fieret per in· ua:rmtla.in) fcd reddit ip[am potentiam intl!lltio-::

t ,

Primes Partis .'

'A '. naliter ipfiunmet colorern , quia potentia. cogno, ! fceus fir ip[nmmet cognitum obie&tillc ~ &. inten, rionahrcr, non autem ex obiedo , & potentia na .. . ruram aliquarn rerriarn conftiruit.vt ampliusdi,e-,

tur infra difp.r s.arr. I.

. Ad m}4tli/.11f/ p.suarczJ{e[p.non fufficere adfpe ..

. ciam imp reilun imrnedrate reprefentantem Dei! in Ie , quod fit ordinis diuini iolum accidenraliter , Iicut forma: fupernarurales , vt lurncn glorie, &c. loquend 0 de lpecie in ellc reprefentatiuo.Sc intel':

Iigibil! formalitcr,!Icut loquirnur in pra!fel}J:i.C1Uus ratio efr.quia [peci~s n6 potefl accideutalirer Iolii .habere dIe inrelligibile obiecti , nifi quando ill ip[() obieci o dfe mtelligibile accidenrale edt ficut ill

B craruris : cum .n. inrclligibiliras obiecti, & i'p6ciei non ponant in numero eo quod return, guod ell in obieEto entirariue.relucer in fp"cie repr~f~ntatiue,

& inrell igibil iter.oporret quod inrelligibilirasobie .. [ti', & Ipcciei non fit diuerfa.Sc Ipecialirer hoc requiritur in fpecie imprcffa reipeEtu Dei, quiaf alia inrelligrbiliras.quam diu ina eflet in Ipecie.hoc iplo f cflec iure lligibilitas creara , qnia non efl mediurn l inter diuinurn.Sc creatum.cc coufequete r hoc ipfo caderer infinite a Deo.S; confcquenrer reddererur imelligibiliras alterius ordinis, ergo non polTet ill elle intelligibili adequari.Sc proportionari immediate cum Deo , ft:d cum altere obiecto quod non elret Deus.fed crearura.oc plus diftarer a reprx(en .. ratione Dei.quam res corporea a lpirrru.Vnde cum eile intelligibile in Deo non fir accidenrale.quia eO: .r aL"l:us rUrllS, repugnar , quod detur (peclcs creata

C immediate reprefenratiua Dei , qux in Ie habeae else intelligibile accidentale.quia hoc ipfo quod eft accidcnralc efl crearurn in ratione intelligibilis , &; confcouenter inferioris ordinis. At vero alie forme £uperu'atllrales non continent in Ie idern efl~ mrcl= )igibiIc, qnod obiectum , Ied Iolum ie habcnt per modum-virtuns clcuantis potentias creat:ls ] CJ~Ia; L accidentales runt ad elicienduin accurn tiiperuatu- t

. ralern.qui edam accidentalis ell) & folurn tendir in Deum.non vero conti net ipCum in (uo proprio effc !:i intelligibili . Er ideo non repugnar iflas formas eire ordinis fllperioris accidentaliter . Sicut eriam j" in naturahbus ) virtus , qua COlnmunicarura Iupe- ~I riori ad faciendum aliquem effectum Iolurn acci-

o denralirer foperiorern.non requiritur, quod fit luri virtus accidentaliter (uperior,ficutcUI11 a crelo co.. municatur lux) vel aliquis alius morus ad aliquas actiones accidenrales faciendas excederes propria virtucern rei inferioris . Si tam en alieni com!11Unicctur virttls [eminalis ad propagatioflem fubfiaDti;-e,oportet,qllOd talis virtus fenlinalis, quia continet tot am fllbfbntiam rei produ~end:E eriam v[£j; I':' ad vlrimam differemiaru, oportet inquam quod fit ciufdemperfeEtionis virmautcr cum ipfa re, c:Jius

efl feminalis virrus.Et ficut li per itnpoaibile in.::e1- ligeren1us Deum mediaate ali qua (eminali virtllt.e t.' pone propagari in eIfe entitatiuo) illa vi:tl!S [eml •.. nalis debcret e£feincreata, quia virtuajItcr ~d,:t'<Juaret totum Deum, ita cum !pedes impre~a l~~ telligibiJis fe habear,ficut [cmen ill e11e iIltelhgJQ1~

11)

'Difp.XIII.

liloporr:er, quod li proprium , & immediamrn e«~ A . mrelligibile ipfius Del, eft incrcatum , & ipfa eius fubflanria eo quod illud elfc imelligibile Dei eft actus pllrus,& non aliquid Iirniratum.eriarn intelli .... gibilitas fpeciei)non-llt iurclligfbiliras creata , fed increara.Sc non accidens, co quod fi creata eft remaner in ipCo dI".:intelligibili alrerrus ordinis, & infinite difians a Dco, nee illi comrnenfurarum vi. obiccio immediaro.

D!/fmgllc ergo in rebus fupernaruralibus , fell fu~ penoris ordinis, quod aliqnid poreil el1e fuperioris ordinis primo, & per Ie, aliud quafi iecundario, & conrecuriue _ Dicirur primo,& per Ie id , quod ell:

tale _n1 prln', 0 modo per te .. Iicut dl erlentia Dei l & pr~dica[a cfleurialia in Iecundo autern modo per fe dicitur efie tale id,quod Ie habet per medii propria: paflionis,Jicut ritibile rerpectu hominis, Vnde

cum propria paffio reJpecru etlentix iC habere pof-

itt vr exrranez naturz lrcet eiu.dein pcr(citaris ,& ordinis.quia potefl etle accidens relpeau fubfl:a.n~

.' tix, ira Iimilirer contiderandum ell, quod alrquid potetr parricipare (upernaturalem ranonem duplicirer.vel ita quoel (it ilhus ordinis fupcrnaturalis, & diuirn pe r ie primo , vel per ie tccundo . ~od el]

per ie prime non porett e{{e accidcncalirer ordinis diuini.icd Iicur eile nri a ipta, qux fublLmcialirer el1 ilia:s ordrnrs uLle fie encicatiue Iicur ipia fubtlanria Dei, & iplurn cJ1e inrelligibile Dei, quod ell: etiam

irk Del iubflanna cum ilt aEtus purus) flue hoc vzrtualiter habcat Gent (crnen quod continet ~ & :~'~o.:quat in virtute ipfam naruram.cuius eft prop:!. fJLllwllm, vel reprafcncariuum f fit Iernen inrelligibik,vc lpccies, a:qne enirn repngnat dari aliquam [;:'~ .nuram.qce fit enriranue ipfe Deus , vel qUa! lit ,'~:"Ien ipfius Dei.Erfc aurern aliquid fupernaruralc \!I:T!C kcundo dl: ranquam accidens parricipans ~lll:m onllD~ndicllr id,guod efl: virrus, vel propria paffio alicuius (ubJ1anua!,& efl: eiuidem ordinis eu

ill" tanquarn ab illa dimanans.Sc ad illam per Ie orGma[;J,& fie bene potelt dari accidens Iupernatu-

rale per modurn virruris.Scproprie pailionis , non tarn.ri per rnodurn propria- ipeciei ~ quia hzc debet contincre iplulll obiecturn.Ieu fubftantiarn illius in eodcrn dIe im:dligibJli,(]!lod ipf a haber > Ii fit pro-

. pria,& immediara Ij1ecies iilius.quia fpecies,& obicCtllm it;; (c habcnr , quod ipccies ell ip[Ul1Hner obiecturn in dIe inreiligibili, vrporc vicaria obiecti & vices eius gerens.non per rnodurn denorninario-

H1S exrrnuecz , f~d per modum rtpr.rkntatiollis realis}qcla: adx(]uctur mtelliglolli modo ipii obieB:o,licet non entitatiuc vr in obieEb~ ercaris. S~d ramen 11 huc inteJ1igibilc Dei actus pmus) & ipfa fublhntia Dei non potell 'accidema.luer inueniri

ill {pecic creara nill in infinitum dinet ab intelligibilitate lki,& fit alrerius or&ni5,& eonfequenrer

no ei a.d~quetur immediate etia i_o ~tT~ ime.lligibjl~ ..

.Ad. "irlmam jnfl:antiam ex .f'.guilo . Reip. ex diCtis,quod etiarnfi illa [pecies dicatur non compre- . henfiua,cedfolum quidditariua tillito modo, adhuc codem modo repugnat. Et hoc pater ex ratione

. f;tpius ,fa.Ci:a.)quia vel illlld clIe imelligibik,quo (pe~ .

Artie.III.

des Iormalirer confi1tuitur in efle rapt'<lfcIlt2.tillo eft intcJligibile crearum, vel incrcarurn . Si .incrca-. tum, ef] adus pnrus.Sc fubJ1amia DeL& adxquas Deurn non [olum rcprzfenraudo quiddirariue , &; intuitiuc, fed edam comprchenfiue.quia aaus purus efl:. Si aurerni'Iud erie inrellrgibile.quo forruaIiter ccnfhmrzur fpecies in ratione reprx!entariu[ . el] creanun.hoc ip(o infirure ditlat ab intel1igibilitare,qu!£ ell: ill Deo~qr,)s efl: inrelhgibiiiras actus puri . Ergo non poteft a&quari iUi, & repra:[eorare Deumvt efl in Ic , eo quod (:it fimilirudo diucr Ii ordinis.vr puta iu infinicnm diilans.vnde irrnnediata eius proporrio , & adequario non porefl dre cli re increara , & iutinira , fed cum aliquo crca-

B t(l,& finito,ficllt ipta fimilitLJdo, & efle intelligibiIe finirurn, & creaturn eft. Quare imp licar quod detur fpceies rcprzfearatiua Deiimmediare , & vr en in Ie [alum qurddirariue , & finito modo, fed vel debet eire diuerf ordinis a Deo in intelii-« gibili(ate difhnJo infinite ab ipfo • & conicquenrer non reprefentando ip(um vtefl: in (e ~kd crearuram aliquam.vel Ii excedir omnern crearura in reprafenrando , & immediate ell: eiufdem ordinis cum Deo vt immediate proporrionara eius cile inrelligibili , necetlario efl: aCtus puru~~ & infinite l fCQ comprehefiue Deurn reprzfenrans, (~are cxeplum de [pede corporis refpcau rei tpirirualis ornnino tenet.quia multo magis diL1ar druiua IiibIlanria i firnilirudine creata in ipfo el1e inteJligibiIi,quam f'ubll:anna fpiritualis a fimilitudine corpo-

rea inquanrum corporea ell in effc ftmilitudinis) quia hec dilianriafolum ell finira.illa infinira ,

c

ExpelidiLHr fc(unda ratio D. T b01lliC •

NON minlls dernonflratiua efl , guam pr.eccJens,& explicatione illius illuftrari p orefl . Sic autem eam propouit D, Tho. Effcnria Dei c[t ipliim eius efle , quod nulli forma: create conuenire porefl l ergo non porett aliqua formacreata etle Iimilirudo reprztenras vi d;:: nri Dei erlenria,

H,ce ratio proccdir enarn formalifIime Ioqucndo de Ipecie, & de (imilitudine (ecundum formalern rationern fimititudinis reprxfentarine, & imelligibilirer.non autern Iecnndurn id, ']lIoJ ell: C,)lHUI:J-

D ne omnibus alijs Formis accidentabbus in ratione enrrrnris, & jnh;uelltire. Vr autem vim C011(cglletia: D. T.bom. inreiligamus, remoucnda. runr Iolutiones qnas adhjb~n;: oppofiti alltllOrc5. N am prImo aliqui ex P. Vazq. relpondent non prob:i'c hane r.:J.tioncm de !1milimdine, gU;F: cit p ,jncipjll!1~ cogno(cendi,fed de eJ,qua: Ie habet vt lllcdilln, (O~ gU1tu,qllia vt fit princJpiu elickns cogni::ione ranqual111pecies imprd!"a non eft necelrami vt tO~~Tl~~ liter contineat omnes rationes obicai, /ej (lItIiei[ quod ctfjcicmcr mouere poilit,&' dctermina:c [,0- Klltiam ad cognirioncm ralis obi,Eti, & fie li:llilll1 {ctenet ex parre potentix, in qll:l en ratio G.gno{cendi. Cxrerum ha.:c toluno proccdit ellertencio r.a.turam {peeiei imprdsa: , mius formalis r:trio:. ell) 'It fit rcpra:icn~atiua > & vicaria obieCti i rl

dIe

~r··.··

~ .' - I

" ,

~ ~ .

I.

.... , de intelligib ili ad coniungcndum ip(llIDObkcftu.n .A. ill tife inte llibih,vrcllUl potentia concurrar ad ellcendum cognirionern, vt iarn filpra probawm eH30'

&: diximus in hac Ji{p. ar.r , Vnde curn in {uppofi~ tioQdntia. p r ocedar h~3!C i.olu~o,& comrald'Ll~od pertiner ad naturamlpeCJCl no ef~~qnodm illairrimorernur. N.:itJ1 D.Th.folllOl p onir irnplicauonern relpcEtu (peeiei, gux lie vicarra obiedi , & rcprsefeotariua,non anrcrn oirra id, quod derernunaz po~ teiltiamper modum lnmirns , & virrutis, & non [e-

net (e ex parte obiedi , vr vices gercns illius quod

iHi aurhores vacant {peciem.Sed L>.Th contra hoc luuen no pro cedit.quin potius illnd adminir eiu[-

q\lC (imilitudine!1l ill hoc art.z . led contra ipeciern

wprst(entatii1am~& vicariarn obiecn. . B

,/i/ta [alutio (umi potdtex Suarez iib.e. de atr ri, bur.ncgatiu ,cap. i j.nu.ao.Sc'Vazq.hic dilp, J.S.C<lp. 4-& ex ahjs, quod vt aiiqua rpecies Ii t fio1JlituGO il:.. 1lUS rei qure eft Iiium elk, & aCtus purus non requirirur '{)llOd in Ie ipla inrrinfece ~ & formaliter fit Utlls.pnrus,lcd Iolum extrinfcce , & rcrminatiue , quia habet p ro obie8:o repr:cr~ntato altu1l1 puru, ticLlt ctiam j pfa villa, & lumen glorie habeur pro obiecto rpecificare ipfum acturn p urum, Sirnlirudo auttrn repra:fentationis ad rem re pra;[entatam 110 fllnd3.tur in ornnirnoda vnirate,& conuenienria.ied (olu1]l in aliqua proportione , & cornmenfurario!1~,&. lie noll repuguat da-i formam creatam , qua: rtprxienta.tiue Iir iplum dle,(lcut {pecits, qll:EeIl: accidens reprserenranuc eft Iubfianria.

C'~lei'llm hsec Iolutio in primis opponirur exprctle

D. Th.infcrenri in hac Iecnnda ratione hanc confe- C ql\~iltjam, ergo no porefi aliqua forma crear a erie timilirudo rep ra.Icnrans videuti dininam efLnti i ,

fed {\Kcies illa creura, qua; terrninariue Iolurn ctlet

;:l.CtllS purus eflct fo rma creara reprefenrans videti dipioarn efL nriam, ergo illa eft, qua: dire Etc ne ga-

tur a D.Tho. ~cctll1doex dia:is circa rr:rcedt:!1[cm

ratio hem inani fdre exch~ditur iit::!. lo1utio , quia. J))cci€s irnpreifJ. non ira. Ie habet ad rbiccluru repr;l:rcnta:ull1, vt ad exrriniecum tcrrninum , quem J.t[ingit, (icur virtus luminis glona-.vel actus vilionis,qui ab ip r 0 fpecificmrur per mo dum aftns,vei vir[llci~ rendcncis ad illud , (cd (pecies vltrn hoc ex

to quod eft fimilltlldo rcprancntans intelligib11i 11JOdo ip[llm obiectum l cporrct quod imelligibi- D Ic cffe ralis (i)('~ciei {it ornnino ita purtlm & elenarum.ficur elk inrellig: bile obieEti,quod immedia-

[I.: reprefen at in {c,& in dk iure1ligrbJli C6'Ill~t>vt cxplic;!uilDUS in prxceci('tJtl ra:ionc ; Jiq:lld€ {l eIfe

in' e llig;bi Ie 'PCCle1 ratione cuins form;ljj,er , & intrin(cce repra:itntar eLt aliud , leu alterius ordinis

ab Jntelligibllitate obidti, non adxg!~anCllr, neqlle co!lLlenil1nr in',t:r fe , prrel~rtim tl ell'c inrd!igibile {pecici cn ercarum , l:c .n. in infinitum dif1abit ab in,elligjbilita~e III Cr~~ua Dei, & con[eqllenrcr non diretl:e l't'pr«: I enrlt iJ]ud 11110'lediate , I~d aliquid

<l]iud cni immediate ad£quatur ~ & proporcionat[lr,& ~e pUtu cui1l61e habet tanquam eiudem 0[-,. ujnis,fi(,.i!t.probatum dl: excll1plo Ipecid corro-

~C~ ad rep rrelemandum rell1 fpiritualemin (e • '.

Primsef'artis.

Sieergn aflruamus rationem D. Th.Diuina effi:rr; . . tia elt tuum efle , &adllspurusnQn loh,I1ninejf~ ennrauuo.ted etiam in etie intelligibih , quia tl:1f~ inrelligrbile Dei non accrdcnrau.er ilh conuenjj,

. fed, ub!bnrialicer,& per modum a.3:us puri , Ergo nOD potd1: dari Iimilirudo creara, qua:: forrnalicer ~. & iarrinlece m ratione fimilirudmis porlir h;,bere' erle inretligibile rerr.de11t:niuum, tale quale muenitur inDt'o,ldd} in ranon« attus puri.ied neceffario deber e1l.:: Iimihrudo fecundurn inretligibilira, tern crcararn, quiafi eflet actus punts, vt ofienfum eO: non habe ret rauonern ern is creari.Ied diuini in Ie , fed hoc ipto quod Iimili tudo illa eft Iecundum elle inrelligibile creatum non porelt reprefenrare id qucd e it iptarn efte, quia eft, fimilimdo diuerfi ordinis , & in infinitum diflans ill efle intelligibili ab ipla re reprefeurara , ergo no poteH: dari aliqua fimlIttudo rep rzfematiua in efle intelligibili ipfius actus puri qui efl: Iuum eire inrelligibile >. & entitatiuum. ] tag; hzc rario ex eodem fundarnento pto~ cedit.ex quo pracedeus, & folurn explicat ) quod nulla Iimilirudo , feu repreefenratio creara poref] dad, qua; fit (uurn elfe, edam intelligibiliter > led lolum habet elTe intelligibile accidenralirer ) & fie non potclt adequate , vel proporrionaji ~ vel efie eiuldr m ordinis cum illa intellrgibilita-, tc,qux Inurn el1e,& actus PUnts. Vndc non (UffiCl~

ad ftmih~L1dil1'~lD rcnrsnenrariuam , quod [alum ,,' refpiciac diuinam eflenriarn pe r modurn tendentic'" ,f ad rem rpccificaram, red per mndu.n continenrie ciurdem dfc inrelhgibihs , quod muenitur in obie .. ctc.quareuus ipfa tpecies eli firnilitudo obiccti, & vices cius gerens & ft en rirnilitudo, cO: ficut ipfum obiecturn.tcu alterum obicctum noll entirariue.Ied in.elhgrbihrer litem (<;:111en eO: virtualiter torum viuens.c; hoc ell conriuerc obiectum , iddl etle ipse.. obiecturn in en'e ime]hgiblli;& ita Ii in obiecco eiTe inrclligibile dtipJa ei us !l1b!1antia, & ipfinn (uum

cilc .ouia eft aCtus pUfUS enam in df, inrelligib1li,

non porcft r. perirr in 'pecie crcara, nil1 in infinini drllando 1 tali inn:%gibilitate, quia [alum poreft habere intelligibrlicareui , qua: non fit [nurn effe,

vtp ote creacam .

EXpCllditur vltim« ratio D. 'rbem.

O V 1£ formam- fie. Diuina eflentia ell: ali~ quid in circurnfc rrptum.conrinens erninen .. ter qllidquid ah mtelIecrll cccata inrdligi potd1, Jed hoc per l1ullam (peciem crcll.tJIl1 reprrefemari poten·, QLlia. (lIT1nis {peeie.'> creatJ. ell: de renninata [ecundnm ahquam rarionemcreara:n,v. g~ fapientix,vel virtLltis, vt:! Jlicnius huiulDJOcll,ergo dicere, l]uod DeliS vitietur per aliquam illl1ilitudincm ell: dicere diuinam el{enriam non videri, fed aliquid dc(ermioa[LJn1 in genere eotis .

Haratln habtt vun ex eadem radice, qua pr~eedC'nres, & iO!ilUl magis explicat ;tliquam cooditio-nem emis creari,& inereati , ficm cnirn pt;eCedell~ rario proceffit ex iplo cife entis incrrati,qu?d et~ a. fe,& acP pUUls,ita ha;-c raao proceditcx jp(~ gUld- .

dtrate

dltateDei qtl~·.enincirciilcripta.,& codnet oes per:'; . A fc8:ioncs ,neque eti.iu aliquo gC!nere, vel fpe6e . Q!_tiqqrut"l auterncrearum :ell debet eife ia aliquo. . genere, vel {peeie. Cum ergo ens increaturn, &. res . creaca in hac codirione proportionari, & adzqua .... rinon poffinr , {e d iertlperdiu(qaeffentia Iuper ~x" -eedar Iicur res pofi.ta extra omne genus, & nullis terrninis gene·ris, vel (peciei circumfcripta , omne autemquod crearum eft aliquo tertnino gel1eris ,.

vet fpeciei cofhingitur, & limirarur, ergo l'lulllqul porefl correfpondere fecundum proporrionem, &; adequarionem reprefentaro , quia eil proporuo fiuiti ad infinitum.

V1Jd'} [olurioJqu:rc adhiberi porefi huic argumen ....

to, fieut przcedenribus ex dictis rnaner exclula , a videlicet quod (peeie5 creata G daretur efler infil1it.&, & incircumfceipta odiedrue , & derermmari-

ue non forrnalirer. Ctmlfil hoc enim efl , quia fi for-

mal iter en finira in ipfo elfe inrentionalr.Sc ratione reprefenrariua.irn poffibi le erl.quod pofit corine re 5

&; adequate infinitum obiectum , quod eft extra, omne genus) eo quod illa conrinenua.Se repreienrano fit per aifimilationem, & conuenientiam cum . obiecto in efle intelligibili, non autern per modum refpe8:us,& ordinis virturis eleuanris, & renden-

tis ad obiectum infinitum, Iicut eil: lumen gloria: 5 llumquarn aurem porefb habere proportionem re .. pnelenta:tio flnitl,& ad certum genus rdhiCta ell obiecto finite in fe/ed (emper manet ilia rep rxfe n ... ratio minor, & inferioris ordinis) & intelligibilita ..

tis crearse.fiquidem efle repretentariuurn, quod ell:

efte imelligibile in illa crearurn ell.Conflar autern 0 quod repr;;elent:ltro inferioris ordinis poflulat etii

pro imrnediaro reprefenrato.cui rerpodear,& adequatnr aliquid finirum.Sc eiufdern ordinis cum ip-- 16,per fpecieLll autern ordinis inferions , & rep rzIentanrcm rem inferioris ordinis) manifdlum eft

non poile reprzfeutari rem 'alterius ordinis firperioris, vt lxp2 ol1m(um eft.

Pr.ctcr iHas rationes D. Th .aliqui magnficant rarionern.qua mouerur P.Arrub_ hie diipur, I 6.cap. S'. ad probandum non elfepoaibjlem Ipcciem irnpreffarnDei. Mouetur autern Arrub ex (ecunda ratione D- Th.allara.quia puri actus non poteft dari Ipedes imprefla.Dcus au rem dl acrus purus.Explica-

tio autern huius rarionis D.Th. non concordat cfi D noflra.Exphcar enim Arrub. vim huius rarionis pCI."' hoc, quia nullum obiectum.quod per (uarn eflentiarn ell immediate prafens ) & vnirum 'porenrie potefl: reprefentari per aliquam ilmilimdLl)c:rn illl~

p retlarn.eo quod [pedes eflenrialirer.Sc inrrinfece

o rdinazur ad hoe vt obieEtum redd:ltur pro.'{irne intelliglbile, & po!fit determina.re potentiarn red ... dend~illiDbieaul1l vnirum,& prx("ens> vt hoc mo--

do moneatur potentia ab obietto, & no [olum te rminetur ad ilind,ergo vbi hoc minus ell: impoffibi~

Ie CJuod fiat pttr Ipeciem eo quod obiettllm [e ipfo

~: dl proxime iuttlli"gibllel& vnitum ac prre{ens po-. ~. t~nti:¥ J etilm impoJ'llbiIis ell: (pccies) quia vbi effe~ ~.~., ,:illS eft impolfibllis eda.m & CJula.

¥. Cl'lm:~m ha:c ratiO apud !lOS non~couuindt,quia li

~'.

,

i

.'" Attic~IV ~ "

··~2r

_" ,

cet aetus purus fit prefens omni intelledtni per im-' I menfiratem.no ramen redditur pr£f[e_m.ln~ elligibi,: licer.niliinrellectui eleuaro perIume glurix,& rue neceflatia eft noua vnio ) fell aduauo jnrellG:crflS a diu ina. eilentia in genere imdhgibili, vt intcllettLls. habear fibi vnitam.Sc preieo tern druma {ubfhnti~

. v~ coprincipian tern ell ilia vlfipnem.l1n aute .ap-,

plicario,& vruo ell·fiat libere a Dco crian: pufl: e;e~ uaturn imelkS:ii Imnine gloria:> lID apparer cur nO. poan a Deo (u(pendi. &imp ... diri : & rune porcrit {pedes imp refla ( ii alias '10[1 repugnar ex alio capite) exercere rnunus Iiu.m reddendi objcCtu prefens, & vnirurn potentia in efle mtelligibili , Vndc eneruatur cora implicatio anata , quia illud rnunus fpeciei inrelligibilis n6 ptoba.ur impoifibile ab intrinfeco ex vi ipfius repra;: teilrariQ):1is (peciei,l"td ab extrin'eco ex apphcacione alterius cau(~,il:ud per, fe iprllm prod1:antis. Q£are ii non affe. cur implicatio propter gIla repugnet applicatione.Sc vniouern illius caufz irnpediri, & {llipedi, non probatur eife impoffibile Iirnpliciter illud rnunus Ipeciei impref[x.Hane aurern applicatioaem, & vnione diuinc ef{entia: no potle irnpediri.aur Ildpendi no oflendirur per illam rarionern. P. Arrub. & lie bene t1ar quod eflentia diuina lit perCe sfirnc iutelligibilis, poflirq; hoc munus prllhreintellectui fi velir.no tame pro~ barur.quodneceriario przfler.ita vt no poflit de fa. cto no [e applicare.Se dare Iocfi ipecjei.Sicut eriarn in Angelo ii impedirerur eius {tiOJHcia. aftuarc intelledum propriurn in ratione fpeeiei , pofser per Ipeciem accidentalem reprefenrariuam iui a{l:uari.,

ART I C V L. V·S urr,

ExpedsfJfUUr tlifficultt1.~es CDntra pr£dill,: dijqflrrim tpwmOM vlJiatur e.fJemia diu ina iHtelldlll,i •

E X tri~lic; [olum capite poflunt argumenta fieri contra fenrentiam przcedenn articulo afler .... tarn. Primo, & princrpahter oliendendo non nn .. plicare Ipeciem impretlam creaci Dei loluendo ra., tiones , qux implicationem probarc conanrnr , de <juo in prre[enci vix reliat aliquid dicendum , quia rationes iplas rmplicatioais afferendo.rerpofioncs ad illas i,npltgnat~ Iunr.Solum in prerenri addo ex P. Suar.lib.a. de atrribllt.negatiU.c-I 3 .ad p rooadii, quod iila implicario dedutl:a ex ratione timilirudinis.vt repra .enrariuz no teout,qrua ad hoc vt Ipecies fit propria, & quiddirariun alicuins obiecci non requirirur quod fit ilJi adxquata, & compre .. hendat ip(ulTI obie5:um, red Cufticit, quod adxqm:: .... tur ipfi inreJJeftlli,cui tahs ipccies darur, vel adui~ feu cognitioni ,ad quam ordinatur, ergo toru fun~ damell[[]II1,quod in ad~qt1adone [peciei cum obi~ Cto innitimrnon [llblil1ir. Ameced. probM. in fpe4 eie dara. Ange 10 inf<:riori ad c; 19!1o[ceudum Angel ft .(upe rio re,ha:c enim no ada:qu:Itar fupe.rio ri Angelo,ied proportionatur virtuti Angell inferioris ~ fiquideinfiiditur illafpeciesiuxta modii ipfi.us recipiEtlS.Qyod pa.tet ex duobus.Primo quia pena ....

lem

. t •.

L9 6 ~re-tt .. XII .

\

l~m fpecieITl non potefl: .t\llgelUS inferior compre-

·litndere [~periotell\,hcet quidditarim\ & intaitiue illuttlvidear: 3 alioqllID ita. perfecrhongno{ccret: l\Ogelus inferiorillperiorem " fiCll~ iP!~ filperjo~ Ie :ipfIUl1; rciiicet comprehenJlue. Imo eriamli Ipecies lila data Angelo int~rioripon:;rctur in Angelo Iupctjori,Flon poffer Aogelus f:_Iperior comprehendere fe ipfurn per ~lIa~, g~ll Iol Ii commefil~ata etl ~irtuti inrelleceus inferioris, secunda»: en, qUla confta~ de vna > & eadem re non i 11 fu ndi omrnbus Angelis rpedes ~quales, fed ulperioriblls infnndiitur ffce~es vniuerfaliores . & per~etiion:s. quam inferloribus, vt dererminat S. Th.infra q. 5)' art.j .ergo de eadem Angelo j v, g. de ordine Cherubinorurn pctfechorem fpeciem habebir vnus de Seraphim , quam vnus Ardl~gelus) vel Angelus, &: tame fpecies data Archagelo qoiddiraciue reprafenrat Chel1lbill1 2 &. fi noncomprehenfiuc, Ergo non eil no,eire, quod Ipecies adequetur in reprx[entatione jpfi obiecto ad reprafentandum quiddiratiue , fed ftlfticit. quae commenlurerur virturi intellectus ~ cui datur; ergo fimilitemon requiretur amplius in fpecie crearareprefenrariua Dei.

. .A~hac .n-gume1ltmn iam fopra ratisfaaumeRobi~ tet range do ifhm rcplicall1. Et in ulmma dicirnus, rCpr<ttelltarionern(pecitlidireti:e, & per[epoItula: re, quod Cit eiufdem ordinis cum immarerialirare ?biedi,_qu~l_ldoilludguiddi~t~ti1l2 reprefenrar , & immediate In fe, pofle tame 1I1 adequari ipfi obieeto quantum ad per(edionem,&. modurn rep rreserandi, 9,uia ~~ hoc datur latitu~o q_Llid.oilltelllgibi- 11ta~ ~b~ea.l l_U C?~l~atItllrj qUI .• videlicer non COq~ 6fl:Jttn indiuifibili reprefentario illius inrelligibilitatis, fcd PQt~O: diuerfis vijs attingi J etiam quidditatiue , & in Ie, eo quod illa intelligibiliras non efl:

Olctus purllS.~ Ied hniu,&liroitata J &: fie potef] ad illarn pcrucriiri Iecundum ali quid poreatialira: is ~ & maiorc[Il ) '1el minorem perteBionem intra latitudincm eiuldcm ordinis, eo qucd immarerialica s 're~ta e~lcapax magis ~ vel ~i~llli, imo poteft pel: enunennorcm modumintelligi atiquidmferius.fl~llt per_ fpeciem ~nillerraliorem Angeli fuperioris Inrelhgitur Iuperiori modo Aggelus inferior. Cz-, rerum in incelligibitirate increata.quz dlaftus pu~ ~lls_hoc non currir.qnia G intclligibilitas [peciei eft lirnitara.Sc creara.hoc ipfo eft inferior Iuo obieB:o non {alum accidenraliter iutra Iatimdinem eiu[de ordinis, fe~ tanquarn aliquid ordinis inferiori6 , & fie Jebct el corrciponderc pro immediaro obiecto reprzfeuraro aliquid crcstum l & ordinis inferio~is l I:1U\:t?C!I~~ nlJgis drlbt 1 reprx(ematione Dei 1,n .[~,ql1a, hmlllwdocorporea a repr{entatione rei ipltltUa_hs:> qua: etiam cll: inferioris ordinis ad ipfa.m. Sta~ltem ilia intelligibilitas c fl: iocreata, & a8:us pUrl ~ hoc ipG) fpedes Cn~ata dfe non poreft ~ nee rep r:1l fenrar.c-Deum flnito modo, fed infinito . Er ira ibi 110n efl inllcnire Iatirudinc:m [ecundii rna .. ~js,vel minus inrcpr~[ental1do ,eo quoda8:us"'tl~

. (US eit lummus, & infinitus2 & tIc latir:udinem twn p:ltltnr_. Vnde refpcdllDE:i non cJ1dare medium Jo11 rpC<;le repra:[eRtadua) quia vel debet eire eiufdc

Prim re.I' artis.

A .otdinis cum ipfa inteUigibilitate Dei ) & 6e non. :!olmn quidditatiut~ Ied eriarn compreheniiue ip- . finn -ep nefenjate , & conrinere, vel debet ~lfe infe-. ~ rioris ordini~,rcilicctinteUigibili[atis creatz)&fic . neque quidduanue ip{~m reprzfe~1tabj~. & _vt e~ in le propter nnpropo rtionem & dillannamulfilll"

taw. .

seomdum argllmentUL11 potell deduci in h;tc ~a..~ teria a Iirnili, Ecpoiefl ex rriplici pane deducifi. .. rnilitudo. TtlLTI ex parte {peciei exprelT.q: ,. tum c.x parte ipfius vifionis , tum ex parce_ ipl1_us luminis glone.Ex parte [peciei exprefle, qU1~ no repugna~ falrem de potentia abfoluta ea~ dan ,refp~au ?et. clare vifi,ergo neque repugnabit dar! fpeC1ell1lm~

B preflarn. Confequentia videmr cerra, quia Ipecies expreJfa. non minus eft reprefentatiua obiedi, qui imprcffa, imo magis, quia actualius , & expreuius, repr~i entat, quam imprefla, vtpote in aau fecL\T\"· do) & vt terminus expreflus . Repl'~[entat autern Deum irnmediare in Ie, & no in aliquo effe8:u,quia fie cognofcirur Deus a bearis. Anteced. aueern admittitur a pluribus Thomiflis, & fund~tur in eo , quia It,ecies cxprdfadhermmus adus inrclligendi, no poreir aure intelligi acbo aliqua, qua- fir v~~ ra,& propria aCtio fine terrnino. _Ergo, neque aal0 inrelligedi (inc fpecie expreffa,qula._[olu hzc potc::ft etle terminus illi" aEtionis. Aut fi vifio no dl a.8:10; fed qualiras ip(amet erit (pedes exprdTa, quia. ell: qualiras atfirnilatiua , & repra:rcnra~illa_: Ex parte vifionis dcducirur argumentum , qUI'l no repugnat dari vifionem Dei fiuiro modo, ergo neque repu-

C gnabit dati rcprxfcnrarioncmDei finito modo.An. teced.e l] certuru ; & confequentia prohatur ) quia Ipecies imprefla no habet fimititudinem cum obi:~ fro in natura, (cd in repr~!cntatione,gna: arrepditur [ecundllffi quandam proponionem)leu rendenri am li)~ciei ad obie .. 'lum _' vnde etiarn V,OCatllr firnilitudo intentional is) qlua pc r 1l1odUllllJltenden~ di, feu rendendi ad obieEtum dicitur iili ilflimilari, & proportionari , ergo non magis rcpllgnat il~a finnlitudo intentionalis dari finito modo, quam ll~· la , qua: efl in proportione • & tendenda vifi,oni~ Qgod (i dicarur reql1iri (peciem, vt reddat ol)l(~a:1.l intelhgibile in aEtLl,quod refpefru Dei eire non potell, quia Deus non potef] inrelhgibiliratem habe4

D re ab aliquo crearo, Contra ell) quia [pedes intelligibilis non reddit ohieCtum inrelligrbile in Ie ipfo apponendo illi inceltigibiliearem fed ill intelleCtu. cui inhtret ,reddendo ip(UID proporrionatum, &; dererrninaturn erga tale iute1ligib ile.ergo hoc n~n rcpugnabit fieri per aliquarn [pecieLll crclcarn,qUla i intcll eaus, cui IRecies inhxret1non habet illam intelligibilita.teml led participat, ergo non repugna• bit,quod d partlcipet ab obieCto per al~quid,c~c~tum, quod non reddatip(llln obieaLlO1l1lte~hglbt~

Ie in (e, fed intelligibilitarem eius commUfll(;ataUl intelle&ui.

Dmiq;ex parte luminis glorit deducit~r arg_ur:n~"· tu, quia quidquid patell facere [pecies IDte~l!gIbl: . lis,facit lume glori£Jcrgo no minus en poffibllIs _qlla , ipsu htluc.Antec,proba.t,llaJnmc glod~ det7rtnllut ...

lUrct~ :.

,,,' ~-DifpIXlII.

io:t(: lledum ad cogno fcen dii Denm in Ie, ita quod

.. pe\'iHudh1men non habilitarur inrelledus, nee dererminarur ad aliud obiedum ,ergo non rninus etl . erncax, quam (pecies impreffa in ordine ad determinandnm eodem genere determinationis., quo fpecles, neque enim apparet quid amplius determince rpecies poH: iilam dererminariccem Iurninis , Similiter hoc lumen facir nos fimiles Deo,.&: reprtrcnt~rip['um Deurn menri , .Iiquidem ad repndentandnmfutlicir reddere obiecium prefens potentia reddirur aurern prx fens per ipfiun lumc " qeia tacitip il1m inruinne vrderi, & apparere.quod autern redditur apparens potentia: intuiriue > reddirur przfens intdHgibiliter, &: cognolcieiue.ergo redditur reprafentsturn, facie ergo lumen quidquid faccre porefi (pedes,

. .Ad pJ'imamparrem argumenti dicemus artie. [eqnenr.vbi oflendernus non dati Ipeciemexpreflarn creatam in vilione bearifica. QUI autern admittunt Ipeciem expteHa.m]& negant impreflam, differentiam inrer vtrarnque con (htuunt in hoc, quod fpecit'S exprefla non immediate proporrioriatur-obiecto , v tell in Ie, fe d vt cogni to, & applicaro ip fi intellectni, cum autern finito modo eficotia diuina fit CQgni:::a,& attach ab inrellectu beari.non ita re.. pllgnac forman reprefenrarionern de inteIligi6ili-

: . tare druina , vr vellitllr 1110 fin ito modo applicarionis , & arringcnrire vitionis beare, fic enim videmr' attinscre iplam intelligibilitarern obiecti, vt in ali(}l1O finite £ibi conium9:o. At veto fpeciesimpreifa anrecedir ipfam vifionem, quia ell: principiurs eius nou rerminus.ricur verbum. Vnd2 non refpicit illtelligibiliratem diuinarn vt yefl:itur aliquo modo 6. niro,& Iirnitate applicarionis.Ied vr eft immediate j£1 (e. Vnde non habcr a quo limiterur inrelligibiliras eius , fed communis effe debet cum intelligibiIirare obiedr, vt cl] in [e .

vid Jccull1t.mJ pa.rtem argumenti.Rdp.quod vifio ell :tallS elicirus ab inrellectu.ad quem non p ertinet eITe vicarium obiecci, & corinere reprzfentari. .. ue ip(llm in dl~ intelJigibili,{ed Iolurn refpicere ip-

[urn per niodum tendenti;.e, quatenus intellectus .• aduamsintelligioi1i[er objecto, vitalirer Ie explij .cat in illud.Reprzfentatio autcrn objeai,aw~ inue. nieur in ipccie anrecedir illum actum viJio'nis, quia

ell: princJpif! determinas,& actuans ad eliciennam [ali~ :/1il~llis. Vnde non percinct ad iplam habere fimliJtll(linctn cum obieCio (alum per modurrr rendentia:j& atringenrie ad ipfurn, fed ranquam vices

.. gerens obieai,& confeqcenrer vt exilh~l1s ipillm-

met obieftum in eile intelligibili. Et vocarur he .. fimilirudo inccntiona.lis,oo quia fe habeat per mo'~~dum intentionis, & tendemia: ad obieCl:um in efre .: entirarillo, fed in eire ,epnefcntatillO, quod inten-

, donale dicicur, qnia fub eo res inrcndlll1tur ,feu ap .. pr~hel1duntur,eciam fi in [e 110n eXIHant. Non requirirurautem (pecies vt eonJlituat in Deoimelli,.

! gibilitan:m, quam ipfe non babeat,[ed ¥tcomrnunicet inteIlcCtui eandero,quam habet,&·vtrumque a:que repugnat [peeiej creata:',cuius intdligibilitas forma.liter cteata (:tl.Vnde non obil:~t) dicere qua.

..

A . d~)Siit resillferioris.o~iniB~~t ~o~.usfcfpe,¢l:tfrfi~ .• I . . : ntus ii'repugttat [reeleS r~pr;eiellHam.)~.t.lalJueptt' .

, gnat vilio,ilcnfpatetQ}uod fun.ms~Q#;pOrl!,ll,5 DO PO-t reflhabere vi{tonel'l1 reiipiritllalis },etg(jl. ~ COlma' vbi non repugnac YiGo,!ll!gr~J'flPJ1gpabifrpecle!> t. vt in noflro inrelledu reJpedll:d2t!i._I~erp .. t;nirn.IlC7· gando quod vbicutnq; rep-~lgoa.t fp.eciei. rtpu£[1at vifio.quia vifiorepugnaccx j[J,J::ap,a,citatc: potenrie . quando-obiecium oeq; fpecific~ti~e,~ conaturaii-, rer ,ne(Btermll1atiue perrit?t;t.:aq.t~1em porenriam, ficutres fpiritualis refpea.LJ.ptGn~j.~ fen(itiultJrecies autern repugn:lt,non [ol"01'prQN~J1 if).cap;ici,. tatem potenriz ad intelligendum., ,!x. clil=icndt! t'i". Iioncm circa tale obiertum, fed ex iIT!pFnportiQ.ot':

B talis.entitazis ad reprefentandum, &cominendurn obietl:um in (uo proprio efle imeJligibjlijo~ Iicet \J9w retia 1ft vruta obied.o p'i)ffit vifionem illius elicere ,

.Ad terti 11m partem argo H.eCp.qnod lumen glorix non deterrninar inrcllecturnomni deterrninarione, qua'! necetlaria eft ab eliciendarn-vifionem, quia ;0':' lum determinar per modum .virruris operaeiuc ex parte intelleEtus,qui de fe ell virtus interior ad ta.o:lem vifionem,non vero de rerminat ex .parre ·obie::cti.quod eria concurrers debetad vi.firm~,eo,guod as ipio;&J potentia, [~ld virtu~e.po[~ria:, debet procedere-noticia.Sc vifio, & etiam fpecies expref(a ti darur, Nee {utlicit quodobiecni concurrar 111 quanrurn.ad illum,vt extra.inrelle#u!11t:crmin:tn,r

C vifio, fed'rcquiritur, quod concurrat I't intra inrelledumpofirum. Nam concurfiis obiedi extra po~ firi eriarn ill volunrare inuenirur quz ad obicB:um

terminatur, alio autern modo in mente parirur noritia abobiecto (cil.vt rrabieurad io~ra.,& "rea: in, tra potentia . Item non ell: determinatli lumen ad attingendurn talivel tali modo obi c:El: tl, & in vj~l-

lins tales, vel tales creaturas , qua: Innt obi~a:aJe-. cf" cundaria vifionisbcare.eo quod Ilanre eadem nu- V'

. rnerolumine, (eu zquali, pote(lvllus beatus ex diuerra. applicatione fpeciei, [ell.e[seot~t diuinse vi~ere aliquas creaturas, g1-1re ad Fe pernnent, &. aln,_s alias.Scnon-idas.Ergo lumen non eft determinaru . vltima dererminatione , idell; determillation~ ex. ' parte obieeti.ira vt Ipecie, feu obieEti rnorioue, aut

, coocurlll,& dererrninatioue uon egear.Adi9 vero quod dicirur hoc lumen Facere nos !i mile s D.eo , &

D rcpra setarc obie.da..Refp.quod:faclt. n?~ Gmde.s[ecundum virtutern op~ratlUam, & elicinuam vlfl.onis, nonfecundnm repra:fenCltiouem ex p:ute ~~icCti. caius concurfhs determinare debet potentra , & virrurern.vr eliciarur determinaca viIio,& actingetiaobieCl:r. Lumen autem non facir videre intuititle, nee reddit obiectLllTI pr;r(ens imuitille fine tali'concnr[u obiectiuo,& fpecic Pl'trurPQilta,ideoq; per fe [o!tim ~:epra![enraril1l1I11 nOD ell.

. fl!!omodo flat vtJio dmm£ e§Cllli,l! wm imcll eall.

T~Ertio pwfl d~du~i argl:melltumex~mp0!Ttbjli. tate aaUatloms, & Informanoms diumz ef· tenti~ refpeCtu iotelleEtus in ratione Ipeciei ,leu in elfe intell igibili. Nam vel·jfh imio diuin~l: dfenci;E

. Iii dl

'7,

.~',. ,.":,'

,~, I, _ ~ • j .'

~" ." . -

","I, 'c

~ q • ~ '. : '

:' -,' , . .

; ~nr(jIHma rifteji:ti~ jpfit~l'dntimi(: 0l4roncnrret1d~' A criue inf,luenq:., fltnaJ 1;i!.f'OPI1$, vel no .Sinon ;1)0"

: 'uLll itl[elieaua.d-vl!i~et1l, vel en ;Iiqr~ VIii 0 In.J Suit, non facir it;l,qu')!1aJi~ tp.ecjeStqll~ Boe, Ip(",:

.. flJrma'1-~a..Yninil'll:i~arwti~lr:~t Th01~IlIhr: eDITH quod lilfot1l).'.ll1ct& get~ri:IJil1;w. poteq.ti;f,m,v.t for ..

. • manm: r docent ,. &: f~lIQ perrtu¥fer ,qllorri~~l vjU?, fila: iqt"d~igi~j!es enam infiuuncio, yifi Qn~.)Vt au 00 ..

: ~Ill panatur~u~lircr:T !lon po(e~bc_mCTIIU tar~tu, iecLO.& poceoria procedar vr ol~enJiltn eit;quoo Ii

1rOten':ia,qpl&''1:NrnJ,uren~ vr a.tiitcns f)')11 pane, ' id no facir dunna e{rimt1a>qeb~t p~r 1ti~Fljd id fup~

, , virahrcr, quia qO[lle{e~t q partc:' an1nM ~ 0% po"; p!eri,& hoc erir Ipecies , Siaute effecriue iofluitill

~cnt:~1 quia vi(alic<t,e~n lO!Ull1,prxfrltl¥rg.q,~por- ratione fpeciei,illfiuit vt [uborctit)3ra P()tetia: vira-

rer quod priuspocerltJa¥luewr ab~letl:~ a 9nQ Ii.fiquidem tpecies uo.ett gLJ~ dar viralirare pote~,

pep~l'Id~r no~jri.l;qllalll panatur ab Ir1a vino, ncur tire,Jeq derermmarionem ex.parte objecti~& fit; ill

vr proles na. Cili:l1r;& panaru r ab a~lmah" debet egreuione viralis Jptius notitire procedie a poreria,

frecundari,fu:miI11 lm.lfculo~ &. uc a iola rcernma vt <i. p rincipio quod vitali, & a Ipecie vt <i principio, :

1'l~a!jte'r na: ci.non yerollm.u1 uarci a fiJ!111ina , & i quo deterrninatiuc<,& reprzlentatiuo,q uod eft fub.:

JTlalCul o, si a~t~rrl'requirjtur VIlIQ, obi e3:i,& actua- 0 rdinari porenris 'it p rinci paliori, Et hoc nO POtc£t,

rio llitiJr'matilia diuiria: el1enti.:e , in pnrnis non po~ tl: eiTe niti ipfa eflenria diuina informec porenriam , tell informare perulO,Jum ~orm<r; iuherentis , vel J.t quia non alio modo ell principium 1rw nj{i. n for ...

en.irariue r;;ompQnentls, ~ mforman,l ,; qwa. hoc ma eius.media qua.operarur.ergo informer ccnfh-

geOlL$ ca4(~ !l1trinfeca,m rnuo.luir repug,l1ant~a~ ruendo, &: dcrerminado.inrellcctum quod impor-

in D~o~ Nee obftar quod lit torn~a in elfe intclligi- [at imperfectionem caur;e formalis. Quod amplius

~jlj1quia, pt;r: hoc nori t;~rrahitl¥ a 1I[le<1~ ~ ordme oliendirur in iilbfrantia Angeli, qua:' non ~pa,ret

,aula: forrnalis vere informarltls,ergo neque ab 10- quo modo habeat informationem in Iiio inrellecru

rrinfeca eius iillp~d~chone5i aurem Jic~tur D:::u cuius eil: fubloccu,&jnfillat duplici efhcien-ia.alre;

inforrnare per rnodurn forma:' rernuuanns , concra ra per rnodu ipecier vt quo, alrera per rnodu prin- ~

en quia diuina elf€nri:l non intorrnat per rnodum cipij fubfla11tialjs,y~ quod.Deniq.l) Th. qucdlib.j "

:(ublillenti~~Y'el exi'tcntix iplum imcileEtunl, leq art. I. dicit quod in alijs inrc ll .cnonsbus concurric

per nlo~um·objeai derenninanrrs , & iOtt'lJlgibi. effcctltle lumen.S, fpe'i~& obiecti.m viiione autem,

Ilk" attllands, ergo non mforr:nac .vt termIl1U~ ~ Dei nOQ e II: alia virrus effcctlua cum incellectu.nili

(t'q Ii informar, veraform~e!l~ hr;:etlllctfem(e~h. hirnen.qrua t'ne~tia diuina que dtobifc.-um ettro.

glbilL . '. ralicer imedig,b,jis,li, or lux; ergl) com -a D. Tho:

Demrle dirficillime cxplicarur qUls fitelfe¢hl5 for C dicirur quod concu.rar -: ffcctiue lit quo.Sc vc Ipeci-.

mails nuius tormf Hlcreacr III in[eJ~e~u b~r~,quo.d, C:S. Vc ornirrarn quod erienr.a diuina nihil habet de:

COOljlqii ,it refiilter ex iths e~rrelru~lICVnltlS, qms actu primo in un a ilw:lllg:blii,vt diccmus dilp.16

Ulodus.~e{1DmuHatia (equarur in inrelledu ex eo arr.a.ergo non po-e.l cornn.unicari, & mformare:

quod lilt vruan, I" lila tonna?Nl~ ille eif,a:us for- fer Ie iptam taJ ,qu~ lpecies imprefla.quia hac vni ..

malis quem flank ilia forma fie vnira in incellectu, tur , & concurrir per modum actus pnrui: Ii ergo'.

vd ell: creatus.vel mcreatus.Sr crearus 110n dlJor.. poifc:t D\;'~lS toru.aliter intellecrui vnrri > lohi e!let'

. rnauter a DC'o,icd elJettiue, quia res creara ell. Si per modurn actus vlrimi, qui efl ipium incelligeie ;

incr~"rus non potel] reclVl in imdleEtu,l1eq;caura.. quo ramen genere Dens non vni ur . .

ri iDe·) > quia mcreatu el(e in nullo !;i:uere caura:; Hsc dtJji'I,UdJ, ~ argumcntu perir, vr explicernus-

etiHo(,nalJ·(.au an porett.Non etla reiulrat copo- quomodo effenria druiua po.i-r vniri .ealirer ,liceE'

Iiturn.quia nee copofirurn rubllannale, vr de re pa- in dfe i!1telligibiii,& non enritarruo ipii inrellecrui

ret, nee accid n • ale, qnra cum tale cornpotitum re- . Beat! Et admrrrimus non {uJti~ereiij~ vruonem

futrer ex f() riua d1Uina debet habere tire, diuinum , extrintecarn leu alHlenti;lll1, tum pr()pt~r ratione

~uod accrdencale uon ~[l, pr;Eterquaill quQd eflen- facram in argumenzo , quia extrinfeca ariiflenria ~

na diuin a non potctbn c6po1itionem cum ali quo . non fa:.:undar po[emiam , r , pari at noririarn , rum

"e(Jlre,quia; c:flet inferiusulo, vtpote p;1rs, & extre~ p quia 10 Ipla egre(Iionc: a(tuali intellectionis no po--<

J1Ium .• ~Jis,opo(iti reiulrantis (}uoJ te h~llet vr ro~ . rel1 parriIT1 exire ~ potenria,& parOITI a (pecic:~fc:u

turJ1.N n eOJ.m immutacu: mteIl, Ctusex tali vnio- obiecto, qui:a fie iHe parcialis c:x:i~us,8r ptodu,tio

ylt ,{lui:!: prreter lumen glori3: no~ bIDer imelldtus: natiria: prout efl ex: part~ obiel;ti nOll efre~ viralis "

~Iiam mutationtm, qllia non aIJam eleu.ationem, & fie non proceden:t totafirer, & ex ornn,~ pa.rte vt

flee porefl tXl'hc;arl,qll:.t narrdi;;- Ac denique fi ill a, actus vltali~,&; ille pa.rtia.Hs cocurrus C;X PlItt po.-

jnformatio jmelJ~gibllisnoo fit pt' r inha!rentiam, tcmia; no ~(Je~determ_ina.m) ad hac fpecificarione

nte per (ubllantiaJcm inform3,tionem~ non appa.. ,fluius obiecci, fed inditferens, Ut1uidemema.narec

ret elir non poi1lt vnus Aogelus inform~re jnte:le~ . a potentia intrinfeee indiffer~Qte,- anlftc:n~i3, enirn

fblln a,ltenus, ad hocenim non eft mcdTariainfi- ~Ila~r~[~'ta nihil i~~rj.Jl(:cum p.o~it,auti~ql,Lltat

l1iras,cum finito nJOdo fiac ·nee obfiat fu~Hanriali· 10 potl;ntl:\, nee emm In lila ahquld PO'llt kQrI'Da-

tas,quia modQ emi[atiuo non fit ~ liter, vt ~mitrj~ur, n1;'C effeqiu~ prQducir, quiafi

H (faciunt contra, vnione~Sc inforrnat~on~ diui"'!allqui~ effectill~ ponit, iJJud non ponir,fo.rmaiiter

n~ effc~ri£ in ef/e imdl igibili.Secl e~ 9at;l rdlat, ~01mloltab-it~& de ilia jnquiret1Jt;"id~1;Il qnodde Cpc ...

non minus (htticuJtas Cjlw01odoelfcmiadiuilla VI :~ ~ie. nee enil1'l aliudquam Ipecics eHe pG>tefF.. ~ .

~ a (oncurrat ad vilioucm, nam vel ,"oncurrit t.tf~~ , Sllppvfirll eJi.o actuatione, qua. 11' ecies O;l~Cll~: potc"! '

, , q~m

l)ifp. XIII_

tiarn, illa aCi:uatio non potefl eif() fola in haerentia; A qua (pccies vt qualitas eft:, inhzret fubiecto , tum quia hsec actuatio etiarn inuenirur in Iubiecto in animate ) vt Ipecies Ienfibiles in aere , & in poten~

ria actu non cognolcentc vr cum Ipecies conferua-

tur in mcmoria.nuu quia in fpeeie vahie rnareriali, ter,& per accides Ie habet quod Iit quaiitas entitariue inheres.cum inueniarur ide miflcriu obiecriue reprzfenrandi.Sc aduandi potentiam.fien per Ipecicm qua: non eft.qualiras.vt cum fubJbnri:1 Ang!;:-

li fine lpeeie rupcraddita vidctur a. fe . Tum dcniq; quia Iicet in inforrnarione entitariua, & per rnodu qualiraris fpecies ipta informec , fed non obi:ttuOl reprcfenraruru , qnod in (pecie continetnr non ill

e l1e cntitatiuo.ted intduouali.Scintelligibili.opor- B ret autern intellectum.vr inrelligat aduari non [olo.

ab entitarc [pecid per inhzrennarn, fed erifi ab objeao repralenraro.eo quod ab ino (peel ficatur CO~ gnitio .ad iLtud tendir, & ab dlo paritu r, & ab illo feccundarur potentia, ergo Iicut obiectu n1 non e!1- tirariue ell ill [peeie, nee entiratiue debet irn~n.t~~

re potentiam, fed inrelligibiliter, ita intelliglbllr ,

&; repralentariuo modo debet actuare , non cornponendo certiam naturam , led pure perficiendo mrelle dum .

~re ad primam parrern argo ill principia huius tenia- dirticukatis. Hdp. diuinam eflentiarn in inrellectu beati 110n intormare per inhxrcl1tiam; fed

.per m0811tn forme rerrninanris, & obiectine , nee ramen inf(\rtnatper modurn fi)bfi(lemj~, quia hzc C termmac perfonalirer.Sc per modii fuppofin.quod perrinet ad phylicam [ubA:antIs rerminarionern , fpccies aurern III format per rnodurn obieeti , quod ip.am virrutem intetleetiuam non conllinnt , ficut neque pe rtonaliras naturam, fed conftiruram {upponir , lo!nm antem decermrnat obiectiue petentiam,& virtutern, non adde ndo illi vim operariuf )

fed obiecnuam reprzienrarionem . Et ideo dicirur

hac inio rmatio per modi! rerminarioms te habere

tum quia non ordinarur ad con{btmndam aliqu;i .terriam narurarn cntitarinc, fed idum rrahir intelIectum ad comrnurucarionern [iu efle inrelhgibilis,

tuc lL:te forma dicitur informare rcrminaudo C]ua-

do 11011 ordinatur vt formalls,& incornplera ad aliquod rcrtiu , qnod eft torn & perfel'i:ills til is extre-

mis (eu parribus.Ied Ita ell perfeCtf! quod ad [1I11m D eifc,& ad comunica.ione {iIi rrahir aliud.ticut _pro-

na naturi,& ideo hie copofinone dixit D. Th. elle ticut ~lumeri per 1dditionc alterius,n6 rieut e6po~

" !ido tertlj ex p:.lrtibus in ;.p.q. t.ar+ad ~.Tli quia trahit inre!!eall ad tottl effe obiecti, ira Sf ipoft co~ gl10rc~te faeit effe re cognita,no phr!i.ee,& en ritatiue, (ed intell igibi liter, weft veluti renninari aheno e(je,modus . n .info rmidi intelliglbili re r tali sell vt manete obiefro in lila emitate raqua llbi .rPpri~ poffit integl'c criam etfe ipfills cognolcentis no per i:onuerfiotlc in ipsu,[ed per repr~sEtatione.qlil; ma gis elt trasformltio in alteru,qua informatw,&fic reprrefentatlue tr~hi: i.ntdl~CI:~ ad 11~C , Htori! fit quod null <i mlltananc m oDteEl:u pomt,!cd !:_')!um m ~telleS:Il,& inforrnatio, qu~ in obiecto mutation€



_;.

Artie, IV.

non ponlr non eO: cum imperfeCtione Forme infermantis, fed ponus Ie habet per rnodu forma: terminantis, Tum deniq, quia informario obiectiua , cum nihil virturis, aut natura rribuar potcntie cognofcirilla:,(olum rribuir dererrninationem.Ieu terminationern obiecti.quia non conflituit narurarn , fel't virtute potentie, nee ea illi rribuir, It d Iolum aL tenus extra. Ie reprztenracionc in alio elle, & hoc. erre re(peC!:u el1e entitariui, dicirur rermmarcqura non conflituit, fed couflituram virrutcm filpponit, & (ic dcrcrruinat erga aliud extra fe.Qrj,1 ergo h,!c inforrnario, nee ef] cum irnmurarione obiefti , nee ordinatur ad conftituendarn.vel dandam virtnrem feu narurarn aliquam porentie, ideo Don rcpugnar Deo.Ied habet [e Iicut informario tcrrninatiua (i.lh. fif1:emia:,vd cxillenrie.quam Deus Ie [0]0 (upp ler, Et in Rae Deus non (DRohi: effettum formalern lioe forma.fed vnaforrfSa f~periorcm ponir , gUlf Facit

. id quod in nobis forma inferior, ficur Iubfitlenria diuina Iupp Jet creatam.non efrcchlll1 formale fi ne forma Facit.Er ira D. Th. 3.cont.ge[1t.c;lpP. M/I- 11ifd1uIiI eft ( inquir) tj(wd ~f;e1ltia diuil1a p~tdl cafIJpar.1- ri ad i1llelldtw1J erratum l't jpmes il/Cf.lligibifi.~, qr!J1 illlrlllgit J qHod 1101) (omil(gir de efienrid alicuius altaiu s JII&flamf& fipm'ilta:: nee tilI/JCIl poteJt r.D~ .forma alterius rei jenmdt~rn cjc naturale j feqllerclUf cnun quod _(in;ul wm aliqr'o voira crt:_ftirtiCrrI rOl~jn naturam , qlwd r.vr l1Ml potefl ~ cum effe111ia imina ill Ie pet(rHa Jir in (ir;1 11,!~ tura; (puies a utem Wtcllig1uiltr vnua iNtcl!cd:(,i ncn (011- .flituit uliqwnr.11!lturam J jed perfi~'il ipJulP. .7d mrL'lligrndll!t!, quad perjf8iolli diflill,e rjJftlli,r 1100l rfpug1Jaf. Ira D. Th.Exquo coIliglmus}quocl inforrnario entitariua, & ordinara ad confliruenda aliquam naruram l(lIe . Iubflanrialern, fiue accideralern fundatur in allqll:l

. imperfed.ione extremorurn corutitu nriurn ideoq, repugnat Deo, ordinantur enim ad faciendum" liquod totfi.quod fit melius qualibet parte. At vera inforrnatio ipeciei inrelligibilis no Fundatur in aliqua imperfeccione.quia 110 (e habet vt pars.auz en, ticas in caplet a conftimens aliquarn c6pleti, quia obiectum non cntitatiue, red repre'enrariue coeurrir,& (tenon facit tertiam naruram.Ied obiedu, & natura eius reprzserat, imo tilt:1nto perfeCl:ills e fl: obieEtum,& roralius.ranto mclius e!1 inrelligibile, & perfectius actuar in efle inrelligibili inrellectum, & perficir illum inrellecrf in eOe imelligibili ,quia plus incelligibiliratis, & vcriraris ei rribuir, <J1Ia: ell: perfectio intellecrus.Sc intelIcctus melius inteHigit

.11 totLlm illtclligit:crgo Ggnll c~l: hac informatione

. non dicere aliql13.m imp~rfectIonem ex parte exrrem! informamis ,Geutin copoGtion!:. (eu infor_ matiom: enritatiua,in qua quanto aliquid in fe minllS inregrfl, & perfectu en per modli rorins, tanto magis condllcit ad c6poll~I1dtlln, & infonuandum Jnformarione formali; na t<!l'lllinariua informatio POtillS eft totius, & perfecti ad parrcs, ficnt petio. na re(pecru lIJ.turx,& exif1eria [ell cO"c rerpec u to tins uatuDi' & code modo t"e habet intelIig!biie ipfi . .Ad-focmula o~!"tfobjectionis rcfp.inrerw::nire 1Il hac. 'miol1eilla omnia !emotis imp~rfcc[io~lib ficu- in vntone [ubftilenti,:; yerbi ad humanitate ] qu~ lucf

Ii i 2. pf\,ber

r.' .' '·"·'::·

~"-,J1, .

~:~ : . . .~\ . .

,_,' _.'.

~ ~.

pr~b~t huiy vnioni erplieide.Er li~ dfeqlJS fon;n~~ , lts qu: re iulr ar en inciearus formaJHer>_1c~paftl-

',JflatrLLe c6muni(;ltloeil,J~creata.ell,&,lnrep()r~" Ac~[ crurn ex vOIOJle ptriOnx ditll~::e, refuhaurr h~c; homint:ll1 l rle ilLblil1i:nrem in.pertona I~~re:.l.,a flb+ ramen cre aro modo c(]m!flul1lcataJJt~ e x VtllOO_e JilLing: c (Tent £ ad imcJJdtu ref ulrar etle Ill. ethgibilJrcr de-lficac 1I mrellecrij, modo ramen crcaro, & riniro,illlo erl rpiemer Deus in~dJigibIlicer talis inteUeaus,en modo, guo cogno.ces dicxur rp.'i"ll cogniell inrdljglbi1ir:ti& quafi r asformariue.Id .au: tC lluud reiu!t~t,nQ cl~ aliqua t:rtla natula,Cll~ll no o,dinetur ad earn (on/btu ,nda nee vnio.Ied iolum relulLar noua pert~d:j{)ju inielkctll . quatenus rrahuur ad p3:rqcipiqii efle Inrelliglbile d1U'?~ ad eii llloJll ,qao; S. 'Ldocer 3 _p.q. I 7 .ar s.quod II aduenirer perionse homilll~i~colhtut::t' mal!~s, vel pc:; nonaccrefce ret nouu die, fed lalunl noua relario, ql;iald"lic,t dicerct ir elf. non I olilCCUUU ea, qu::r: prius habebar, .ed ttia ecudu id.quod de ~ouo aducnu.Lt ita cu uarura hu. ana tOniugltur hypolta ... tice Film' Dei, non aduenir 110UUl11 elrt pertouaIe , t~d [olU noua hsbuudo dre perfOllalts przxifiencis ad natura humana. Eode modo quido vnitLlt elfe incelfigrbile increa.urn intelleCtlli nOll. refLllt;lt aliqua tertia natura.fed non a habirudo ipfius diuinz' dsetix vt iutclhgibitis.quarenus perricir iljo elfe illteJligibili incellecium , & Iic refulrat intellcctlI efle p~rtc::tl:ii intell gibiliter, Ilcur in lncarnstrone.quod humans natura fir cerminara (ub{Uti,djrer. Et ira j .p.g," ar +:1'; 2 .drxir D. Tho, quod ~ol'olirlo perfoaa iq Chrilto nQU dicirur die ra.ioue pJ.r(IU ,I •. :d potius ratione nurnerr.Iicur ornne ilIn- :,lll quo quo (oue[)iiir .pote fl: dici e x eis cornpo .... fi-'.l. t[ appe llarur ci'Jpr,fi,ll ratione numeri, quado tit copoii 10 , qua al.qi.a duo i nrcr Ie comuuicanr , fine ordina lone dcp-ndentire ad vnum tc rtiu.quod ex iliis COl dbtllamr, Lcd tolurn reulrar , quod alterUin extremum rnanearpe.fectum, & artractu ad en~ alre nus. Sic ngo ex eo.quod druina crseria in dl~ rnre l l igibil: informer intell"O:ll no refultat aliqU<ldcopoGuJ tt:nil[ I'texdepedenapartJI1,ied reo hd at comunca io V!iIUS t'xrremi ad alreni,gu;c eft <;ompufirlO rarione numeri.f:., 'fiwt anIma l"ationa !is nahit corpus ad ctffilmicarione lui elk, qllod pra::haber in Ie. ~[aforma inrelligibilis diullla trlhit mtelleEt ti. ad COlflllnicaoone fui elfe intelligLbi~ l!s,~o exeplo v;irur D, Th.in 4- Jdr'49:q.2.art- I. in fine corpons,& q. 8. de veri tar. art. I .Iieet quia eft forma ml;o11lpietaort~inerur adcomponendam (t rCtam natu ram,ea-entia all~em di\lina - quia ell: forma pura,& perfefl.a non ordinarur a.d campou. tlollem vniu.s terrij>I~'d ad pure pe[ficietilTln, v.: dj~ cit D. Th. 3 .contrag.c_ 5 [ Et licer I p. OJ, 5" 5. an, I. ad 2 dicar quod SallS in "au eft lenfibile in actn,no ita '-llJod'ip a vis: [~n(inila fit ipl a fiOliJimdo ftn:~hi lis,qua! eft in selu, red ql;iaex vtroq; fir vnllrn ficut e;':<lti:u,& potentia.& fimilia habet q,84.art. lad I, ramen ibi loqllirur de Gmilitudioe fen fpecie in. qu;i,u accides,fic enio') COp01UC cum porentia,&e1C ytroq~ fit vnum ficut cum alijs accide~bus,; fed ob~

Primre .Partis,

A ieCl:llm reprJ;(entattl non fie ~opo!)it:eii 'PQteRti~~ ,. tc-d porius ip!e cognoices fit ipturn cognini, 8c.tr;l.~, hirur ad eius elTe repr~1 enrarille,8s inreutionaliter,

vt inf, q. 14.- art, 1. docet D. Tho, ,

.Ad Id, quod dicirur de rubttauria Angeli quare nonPO(fIt lie informare mrellectum alienu.Hetp. idcir«) erie.quia Illbj bnda Angeli non potef] intra inttlkEtu alreri prxlllppOnJ,& vniri,eo quodneq; in .. Iormado. vt tOf!1JJ enuraciua tife paten inrra ipsu, vt de fe pacet, n( qj influendo in iprum , quia tolua Deus mrl.ur ent: intra inrcllectu, ell i folo Deo dependear in etle, neq;continet intellectu alrerius (:1" qua proprq,m pa!"bone a Ie dimanare , & Iibi inh<t., n-nrern ) ficut ipfa luGftantia habet inrellectu pro~

B priu.Vnrle eli nullo modo p.a:{upponatur eurirarie.' be prtses intelledui alrerius.neq.per mo du (ubicth,lleq, per rnodu forme, lleq: P rnodu erhcientis, cofequerer no porelt illi vniri de [lOUO, vt forma in, relligibilis. quia seper iil~ vnio prziupponir aliqu:i propinqui tat€,&c~niulla:ione ennrariua ahquo ex pr~dittis, modisficur (lJbfiatia Angeli, addl: incelIectui proprio fu[cipiencio ilIu; tpecies inrentionalis per modurn accidens inheredo, Deus ei] inrirne pr~ses intelleB:ui per rnodu ageris,& darts tire ra~ rione immefiraris, quod e-lt habere illat)sll in intel, 1e(tll,quod ~16 habet vnus Angelus refpeEl:u alreriI'!S-Et h£c ratio ailignatur.i DiIhorn, I.P,q-56.au~ arg. ,.

< 'Jid tertia ditlicu[":ttcm, Refp. t:Ifentiam diuinarn

C vnicam concurrere .rlicienter ad vifione elicienda, vt pnucipium qu« obi~aillii Iemoris impe rfectio[',iUllS, quia lalu te habet vt fa rrna perficies, no auten} vr accipies pcrfedioj1t:, nelli rubordinarioneru ad .nre llectu. Nelj; cnim e f1: ll,.crlli:, quod id.quod Ie naber vt principiil qrlf'J no inheres, neg; inroruuis clltita:iuc,kd :016. vt inrelhgrbilirer perricies, r~ ordmc.u r intdkcbli (ed pOJ ius in-ellectu rubordi .. ncr fibi . Er licet viralis mtiuxus In ralem vifiotle fie elicrra lolli deriuerur ah iurellectu no aurern ab ipfa Ipccie,gUla ab exrrrn.eco a~ucnir;il011 ~me Ipe .. qes ipfa Ie habet, vt inftrumerurn, vel virrus vitalitaris > idecq, nOD requirir ex (uo formali conc;eptu fub(), dinatJonc ad imeileftum,qnJa prx(llpponitur habere ex Ie tot am radicem vitaJitatis,& vi rtutem proxime regUlllti. Effidenda aute obiech" (eu Ipe~

D, clb'ej:t.t [olum ettib-Ci€tiarefultaS exdetetmi[1a~Jil?ll_!:

o leuiua,ql1l Q jed u perncir potentiar.l iace lp" bilitcr~' Vndi ex genei"e [ua fi inteHigibile ipsu lit omllino perfectum nulla Ilibordlllatiol)cm po{l:ulat adimelleB:il,fed [olii perfeaioile illi ~djuI'lgit modo imclligibili, & pr.rebEdo intelleB:lli id quod :e4 quiritur ad Ipecificatione atl:us,fine ltlbordinano: ne ad (ui viraJitate,Gcllt etii in bumanit;J.tcChrifh fuppler exillenria,& {ubfiHentiam, qUr non Cilbol'diuatur nanl:'t in operationibusdi,ciendis, fed potius nature Illbordia;tt 6biJlcerexificn[ja,a.!lt fub.-, fiO:Etia creata natnre"ubordinetur .f' accidEs, qui; ab e.a perfeCi:ione al[qlla habc;t, & ad ¢ius lp("~JemJ & limitarionem reducflwr_Et pr~lertiro boc med ... hgi porefl: exeplofubl1:iitit Angdi,qua:- re(~duJn.,., I tel!eCtlls proprij haber iIli dare perJ:ettiQllt: ~o.gen~, .

~c:

-"I , ,

Difp. XII!":·

Ie obieeti intelligibiHs,&I1on Iolum filbieCti a qu@ A dimanar inteiledus fine hoc , quod Iubordine.ur inrelledui in ratione obie¢lj intcljigi[?i~is, fed po-

zius quia ell: principium , & radix rplius mtellccius infiuit cum ipr 0 110n lolum vr principiurn inrelle- 8:ualitatis actiua:: , fed vr confhr uens ipfum perfe .. {tum ex pa~te obicEb IDteltigibliis , quia quantum

ad vtrumque radix intcllectus cfl:,n latius dicemus

in materia de Angelis. Ira diuina elTt:otia cum {it multo magis radix cuiutcumquc iI1te!lec1:11S creari

per modum prirni agentis} &: prim; principij, qui quzlibet fub!tamia. crea: a, i qua drmanarproprius jnreliq::tus,ideo non minus potel] perficere per rno dum obiecti inrellig bilis quemcunquc intellecturn creatum, qua.m tillS propria [ubllantia non per fubordinauoneni ad inte Ilc:f.tlllll ) fed quia. radix il-

lius ell J & lie ell principiurn vtriulque dncietJtiJ;

tam per madum principrj primi rorius vitaluans ~

quz en in inreilectu , qll_a. obicctiue imclligl bilira-

tis, qua dcterrnmarur eadem viralit as ad ehcieudum hum. a8:um non rnbcHfiinando Ie illi, leq pure perficieudo.Iicut eriarn lJ~'US ad ope rationes Chri-

lh concurrir generah modo vt caufa prima, & !pe ..

ciah vt perlona i11lus humarucans. .

Ad id V('il) quod adducizur ex D Thorn in quod~ib. 7. H.efp. D. Tho. non exclufifle concurfum diuina effennz In racione (peciei , (ed concurfurn {peciei creat~ ad videndum Deum, & ita inquit (utficere lumen fine (irnilirudrnc ideft fine (pecie & 6- milirudine creara , & hoi ideo quia .lmina eflenria

en ipta lux in ordine intelhgibdi) & fie non porefl per ahquid creacurn fieri intelligibilis & lucida , & fie ruhi] reddens iutelligibikm eifenriam diuinam concurrir Cum inrellectu, Ied tolum lumen glorix " bene ramen ipfamet diuina eflenria concurrir , vt

• mtelligibilis per Ie ipfam ,

. . .Adid quod v ltI010 loco ponirur.Refp. Dioinam . efleuriam non habere rationern adus prim] in or-

dine ad Ilium intelligere , t1cque Iormalirer, neque virtualiter, vt probabirnus dirput.1no. 16. ar ..

tic. z , habere ramen eru menrcr omnern perfe~i~nel11 aE~"s P ri:-111 , & (ecundi , qui eft in cream-

ns Iernoris irnpcrfcctiorubus ~ quia tam aBus pri-

mi , quam tccundl Deus etl author & cauta , & lie eminenter habet rationem prJn~ipij Ipecificatiui &. obiectiui inrelledionis create, quod perriner ad fpccinn iurelligibilern , & ficactuat intelledum ~rea(Jml in ratione fpeciei vt principium intelligen di , non ramen vt intellectio ipfa. formalrter rmtur

.. intellectui , quia nul'! potell reddere intelligentem niti viraliter operetur J & intelligat intelledus no.., fier, ita quod;;J,b eo actus intelligendi egrediatur, non potei1 aurem '1italitatem a.ctus fecundi [e [010 Deus fupplere infQrman,do alit egredicndo ab in .. telleau vt actio eills: fient etiam vnirurVerbum ill r2tioneperfQualitztis humanre n2tQr:;c non in ra~ none e1fe~ti~ diuin~) Iicet ab ea non diRingLJatllt Et cum Cuppler rariQ~em (pecici, & non imcllc-. wonis non refpicit intf:!lJigcre crcatum vt aCiutn 'lfltimum ipfillS 11H:ciei, fed vtaB:llIll vltimum ill~dk{ttls e1icicntls vifionem > & i~ vnitur diuiua



··Artic~V,

.'.

, .elfentia fa ratione (pedei comprincipianris vi6on;;~ . quod non in ratione a8:uapilis ab ipfo inrclligere create vt ;lbafrlJ vltimo fui , eo quod ilia [pedes mirur vt mtelligibile , quod in {e eft actus purus s & ita non arnplius actuabilis.ficquc lupplet forma- , Iirarern Ipeciei quod non porennalirarcm adus pri, rni, eo quod fupplee femoris imperfectionibus , Et ex hoc eriarn explicarur ,quomodo pan iubordi .. nerur eflentia diuina intellectui , licet lit comprin ... cipium intelligendi , & principiurn tj.UfJ influeudi in ;'ifion_em etiarn efFediue ) quia ita inflnir m ipiiim intelligere.dererrninando.S; actuando intellecturn quod non re!picir ipfarn vifioncm vr acrllm Iecundurn Cui ,(ed (oltus porenriz : in alijs autem cognitioru bus in quibus ipecies concurrunr , cum fine quid potcntiale in geoere inrelligibili ) relpicinoc ipfum mtdligereranqll3.ill efle & ranquarn actlllll vlnmurn flu in ipfo gel1ere inrelligibili , & fie non fola potentia iacelligcns , bi eriam ipium inrelliglbilc & (pedes, vt ralis perficiuntur ab inrellige-

re , ideoq, j nbordinanrur potenrie elicieuti ~ rieur

& intellection]. Quod (ecus accidir ill effenria diuina , vt habcr vicern lpcciei imeiligibiJi.!) in attu pnmo ,

------ -~-----

ARTICVLVS

V.

D ~ ~~~ ~~jt;)~~~~~~u;~~~~bil~ ~~~~: ;~i

C agiturde proceflione verbidiuini . Quiatamenex fundamentis iactis facile potefl relolui , ideo breuiter hic illam expedjcmus.

supponmaa eH autern neceffitas , &; ratio ponendi verbum in intellecrionc.quarn aliqui ponunt ex eo quod actus inrelligendi ea vera actio de pradicamemo acrionis.Sc Ide:) tam mrrinfece requirit terminum ptodu~um) ficut ipfa intrinfece eft ~aio,. Et qui hoc modo fuudanr nece!.fitatem_ v:rbr, ~eu {pecteicxpreff'i in cognitione ex pane Iph~ atbonis , fetl actus intelligendi vt albo eft, ~onlequerrter icntiunt , nee ddacto, nee de ponibili pofle dari vifionem creatarn in bearisfinehocqwxl produ-

o car rerminum ,qlli d.ber elle ipccies exprdfa, feu

, verbum neg; enim alinrn rermiaum crea~.um" feu l"roduttum porefl habe re intellecno, Ail1 vera [u ... munt neceffirarern ponendi verbum , & (p~cielll exprefsi 10 illtdlecrn non tam ratione ;r.ctionis,qua ratione iPUllS obiecti inteJligibi~is.1. quide~ tt obiecmm ipfl,lm reddatur Intellee[ll inactu vlumo fell terminatiut , fi~\lt per fp·ecielJl irnpretfam red~ dirur i(mlligibi~e in actu primo J &, per modnm prirrcipij ~ogLlitionis. Seclllldo, vt obiectum red~ datur prxfens potmtiae in ratione tennini illtel~ keti • Tcrtio , Vt intelle8:us hab-qt conccptum)

. & noddam fQrmalem, qure ~lle reprxfcnt:ttione . nondar.ur. Quaw}, vtpoffit rem dicere , &ma. nifdl:are ,quam intClligit ,per verbum enim 10 qui .. tur intelkctus~ Qniruo, "t intellcctio trahat rem.

intra..

,~refi.XII.

intra fe repr;efentatiue,dum acru ~ogno[cit; !_len A ar!IHa:n feraLUt.H.rc omnia colhgunrur ex ductn-' cl;:l.l).Thom. opU(C.13'& l4' & +. contrag C_1 1. &'

~ J.& q.4' de v:eri(.an.~.& q.8 - de porenna art. L&

q. 9. art. '5, QlllbllS locis lpecraliter ~gl(de verbo mentis. £t: qUllOlnm ob necei!irat~s illas ex p.a.rre' obieCti ponunr verbum, [ell lp,ecl~o1 expreflam ~

non vero propter rarronern atboms , vel terrarrn producmdi ab iJla intra inrellecturn, facilius di IpO.,. nunrur ad ne gandum verbum creatuin , & produ~

al\!)! in vitiorie beata ,

. Exhisortx (unrvaria Iententiz in hac parte. N:i Gllida01 tenet I nee d~ fafl:?, nee de poilibili pofle

dati vi(ionem beatificam line verba creato.vt renee P.Suar.Eb.:: .de atrributis negariuis, c. 1 I. &: Iarif- B flme .tgidiLlS lib.i 1. de beatitudin.q ·7. arr.j, §·3·

& lib.S,q,2 .arLz.§.). Etquia verbum ex nawr~ Ina.

ell reprz1eotatiuul11 obiccti , inde rnagnnlU faclUnr argnmentu rn ad probandurn non repugnare (pe CH:; incdligibilem impreflam e)( ipfa ratione intel!lgibilis, & mcennonalis eire.

se( Ul1ri(l fillWllil! per ahud extremum docet neque

J\! faEto, ne quc de poJlibili pofle dzri lpeciel11 e:x", prc11aJ11 ,jjCtl[ nee nnprefiam dillinx eil~l1ti::£ in Ie,

Hac dl: C;CQ1!11tWlOr iater Thorni ltas pr:l:(ertim reccpriores . Docer earn Caicr.in ?f:rCIicet inf. q. 2. 7. nrr.r.vide aru r admirtere verbum aliquod in bea-

tiS part tale .quarenus plus videur quam dicere pofiinr.Eandem ranquam probabiliorern reputar ferr~ri'n( in I contrag. cap. 5' 3. conc.s- licer eriam oppolltam p robabilern reputet . Sequuntur 1'4;. C Haft Znm, Nazar.Nauar.Gonz. & Theologi ,c:.:ar- . niclicani hie traGt,z.di{p.l.dllb.9.& 10.& alij quos

il'G cirant hie. ,

Te"i"/i.~Jel;le!11i4 aH1rrnat, quod de baa darur ver ...

bnrn producturn ia Bcatis , de poflibili ramen non l~ i!11phcat lin:: il lovideri . Pro qu:t [cnreatia plures

eit;l[ M.GOllZ.hic dilp.l-;.reEt + edam ex recenrio-

ribus , VL M··Jlill. Vazq. Arrub (llper przrentern ar.

i[1 quibus ramen hanc tecundam partem non inuc ...

pio, nernt~e quod de roIibdi pofIir fine ve rho produ8:o videra dinina t:lfemi'a., led tolum primurn af, ~r[llant, (cilicer, dari verbum fJ rmarum i Bearis ,

11(l]l C:111 m di·1 hngnitur illu.] ab im:lktl:ione Ip(a in

faCto cfle , Cz.c rum ex antiqui oribus Ferrarienl.

~Ibl tup. vrrurnque reputal' p robabi:e,(cllrcc::t guod formetur verbllm a .lkaris, veloor! fo.rnJemr.lciem i~lldt Capreol.in 4 dill 49. q ') ,licer drea[ eomtnLl- D flirertene ri ,quod nan ha.beot aliud verbum !lift dillinut11 propterintiIllalll eills pr<elenrialll. Et 10 I.

ddt 2 7, q. 2. in eam partem imlinat, quod Bea.n formant verbllm Lalrem de crearuris, & de attribu-

tis in OCO trills, Pro eaden1 fen:entia ciramr SyIilea. in conflato, q.ll,Jrt.l.& M.Sot.in +di(p+}.

q J.ar.3.Addir,M.Gom. vb! lupraConc.+. & {o!uhOne ad {ecundu!l1, per inrcl [·.'hone m br'atll" 110 . \.1roduci quidem verbLlm, quod fir exprelfa fimllitLl~()_dillil)a: dfemia:, r.roducl rl,llen aliql1cm terITlInll , qUi fie modus vr>lonis, quatenus per intelIe~ B.i(.nc in.te]lectlts b~:.I.ti vnitur intelligibiliter obi~(:to,hocenim in[eparabill! eft ab m(dl~cuone [cHi-

PrimsePartis .

cer quod habear pro effecru proprio vnire ()biec~ii: intellecrui , & ira produci aliquem ret uunum , qui fit modus vnionis intelligibilis , CUlIl obiecto ilo.. gnito. Er in hoc (enfu verificarur , quod inrellectio illa habet terrninum . Ec In hoc leUrll explicat opi .. nionern Capreol, & Ferrar, vbi (up. Denique ill bane Ientenriarn inclinar etiarn Caier.inf.q.s z. art. 1. ad :3 .dubinm, vbi admittit i B~:l..ris to.rnari ver .. bum madequarum.Sc partiale.rcrh.quod repra:!en<. ret aliquo d ;mributum diuinz efr~nCHe v.g. Iapien .. riam, iufl itiarn , &c.

Nrhzlommus fit vnica conclufio. Beati ex vi vifio .. nis be arifice non formant ve 'bum .neque in ratione irnaginis reprefenranris.Sc reddenrrs obiectum intellecturn in actu , neq; in ratione Iocurronis rnanifell:amis obiectum , neque in adequare , & parrialiter reprefentans atrribura diuina cum aliqua dilbn<'tione ,alLt crearuras prout in Deo, Ha:::: coclulio Iurnirur imprimis ex D. Tho. in illis locis vbi ablolute ncgar omnern Iimilitudincm , (eli reprz .. Ienrationern diuine effentie crearam CCllt:Lltem Ie ex parte obie di, idef1 habens vice m, & It::p(<E'en~ rauonern obierti , vt ell in Ic , proUt ol'h:ndlffiiIS) arr.g ,& conflar id abtotute, & vniuertaliter negare D. Th.in hac q.ar.z , Iolumq, adrnirter er fimilitudinern ex parte porentie.quarn rpfe vocar lumen ~Io-rie . Conilar autern quod verbum en exprefla fi· mi Iitudo tenens Ie ex parte obiedi per rnodum repr;e(enrationi$ terminanrrs noririarn .non ex pam: potentlre per modum virrutis , & Iurninis . Quo4 adeo verurn efl , quod Vazq.licut (upra reruhmus dixerit D.Tho.ncga(i"c Bearis verbum, r~u .peciern exprellam .non ramen irnoreflam , quia illa line dubio tenet fe ex parte obiccti repr~lemlns illud per modurn terrrnni inte llc{ti. Item D. T'hom.rn 1. dd1:inC1:,2 /"gua:ll:ion. r.arr.j inquir Q,!iJd Ji mtelle .. {ius l1ofl.._''t' Deum pt'ti" rpfitm vidacr. til: 1',ltlOfli poJTei im .. pnl1r:re neinen rU:1r1l , quod ('I il in pa,,·j,:. Et ideo t/K/tur Zd_'.r)'. vltim. III die iii,r erir Dnminm vii us , & lI~mell ,iriS V1~1!m. 1 !ltd antem nomen vnum 11m: (r:;l)j{ic<rtct bontlawn talll1!r11 , nee j('.DieJ!ti.li"iI tam 1£1/1, ali.' ~1,q(Hd JJ.'Iw(mndl > _(e4 J61Jf~.u4 0 "/!)ZUIt/ ~f.nr:/m utchuuv«, sed r amen ji i1llelies« s "u/mj DnlifJ ~~r CPcntll1;n imtlr,IICrCllIomm r~i quam 'rutc,'ct, \:,.,. no;niu.rrci meduuue c.J!)ce.DIiotlC , q(lu~l1 de eft h,j1 btl, I)pOi'lcret adfJ!lr qu:)d ImpOllfl'at 1>/Ul'.1IJomilJ.1 , qW.i ~mpnJJibile off., quod c01lcrptin ilileliellHJ cyrdfl reprtt(emet 1(1-' t:Wl pCJjdl:inllem di!ljll,~ ~rrcmi.e. Vnae de vna re 1'1{it IiifJc'jt:s CDuceptin11cS (al'llMrU, & dir/crla lIomnM' impormet, jic'1lt diet! etiam C!Jry{oflQll'ljuper PIailll, I4g ·.d ilia wrb.t. [(mdttte DJ)tt,illfll]J de terra. , au&d AIL"dl 1.wal1tu D~u~ J 'Jllid,wt vt maies7,l/cm, qllidl1~ vi umii7arem ) &Jc.de ,1ltii t!I~?,.llum;) quod i!>(i!1Il flGI! lJlJem vi{foue cnJnDrebrndm1e, . Jed caiuiIptin per (ett? ,'£Pi',C!Wt4I1S Dcmn eft verbum incte4~ . Will. D. Thorn.

Ex hac au. horitate dfdllcimr, quod D. Thorn. non rohim negat conct'p[iooem, ieu verbum repr::e(cmans D:um c()ll1pr~henl1ue, red eriam reprt[cmans DCl1!ll qlliddiratiue, & p~r modam a[rlll~ . gentis in (e omncm cius perfdl:ionem, ~ at[r~bUta, nam fi loqueretur foltlnl de repta!lem<ttlO!lt cOJUprehen1lua) deb{'rcc ne2:are quod inteUc8:u$;' •.

. ~ vi~

Difp~ XIIl.\~r

yfJe:ns Drum pe~ etfentiam po.lfe1; iIli imponere' nomen vnum., (plOd erit in parria, .conltat enim quod inrellectus creatusnullo modo poteet irnpo nere Deouoraeucomprehenfiuum eriam in parria, Sicrg:o ex vnaparre concedit D. Tho.quod ineelte-. ...ius nofler poll irnponere nomen vnum inparria , non ra,!11'JIl pcrefl i:Uud.impone re mediante coceprione, quam insellectus fotmat.quianulla conceprio creaca.reprefenear roram perfectionem Dei " rtJanifd!:umdl ~ quod negat conceprionern creatamnon [olum comprehenfiuam Dei, f~d eriam quiddirariuam finlto' modo. ImQ oprime inferr , quod ex eu,gllod Angeli !lOQ cornprehendunt Der., neque verbum de Deo forrnare po {.{llnt vt efe in re neque cornprehenfiuum , negne quiclditatiullffi, quia non flatformari verbum rep ra:: Ientans Deurn immediate in Ie , & quod illud non habearefle intelhgrbile diuinurn , & in crcaturn ficu: de Ipccie irnpretia (upra dicebarnus , ergo idem eft dad ver, burn reprzjentans Deum clare, & in (c, & illud e[:' fe cornprehenfiuum, quia increarurn . Vnd~ Ii beati de attribuns diuinis diHinctas conceprioncs for-

, mant , iHud erir extra verbum per cognincne Dei ex e£fediblls, & crearuris,

Deniquc.!imiliscon{eqllentia eIl: apud D. Thorn. fuper 2. ad Corinrh.r.s.Ied.z. explicans illud Pan .. 1i:; Et auduu: areana verea , qU& non luet bomiviloqui • VbiS.D.ioquit. t2J!.od fectllld!JrJJ .Aflg'!fiilJ.PitullJsr4~ tus e.fl ad l'iJt11dam dzu!pam eifemiam ) qtltf qtlid{m! 'Ion.po" ' trft l'I4eri per aliqu,nll jimilitudinem cr~vi. Vud't maui .. f~lum1f) qlloatllud~. quod rarHUS viait de diui#/J rJrenti4· . nttl/.f lmgud! buman» pme{l dirt, a/i;u Dcu: non effie i1Jcom-- . , prdmljtfJ/fis. Qua: C:on(eguenria cum.procedar de

: vi{ione qua Paulus vidir diuinam. dfenciam finite

! modo ( neque ~n.im infiniro mod? potuir vidtr~).. I nonpotef} reae inferre non potuifle hurnana Ito·'· , gna dici, leu· manifeflari I quia alias Deusnon effet .

incomprehenfihilis , nifi quia.exifhmarica eITe im ..... pofiibilem ipeciem expreilam feu verbum repreefenrans Deurn immediate in fe, quod eriarn fi p rocedar ex viii one finitarecte inferr cornprehenfio-

, nern Dei , quia non porefi ilia; reprefenrario dad· : n'ili'(~cundLUn efle intclligiblle increarum , ergo

I bene mfe rt in ratione reprefenrarionis infiniram ,

r, & cornprahcnfiuam reprefenrarionern Dei. Et rra fi jorrnarern r a Bearis, ipfi comprehcnderenr Dell; quia tormarenr (peciem increaram . Valde edam notan[ja en fo rmaliras locuriouis Apo~CJli > non .fIlim dixit quod in i110 rapm formauif, aut proda. n[verbum, red quod alldiuir arcana verba,· qui cmm audit verbum in quancim audit, ab aHoacci-·

. p~ j fie in patria verbum non diqWr,. fed auditur ~ . hOc eft ii Deoac.::ipitur j &. ho~o qaia non lice!:. Jk>mini loqui 1 id,eH fomlar:l$~rbum. Nee obftat· ~ ... od ponea recordabawr Paulus fe vidi(le Deum~

. latql;le aden alIqllid furtJ;la,uit quando pcntn v.idit ~ ~quod manfit iQ dus memoria. vt. ~icit;n. Thom. in ~bac; qureil.a'rr.9.adz.Refpond.cnlnl:,'ld quod rilan,xiripmemoria Pauli non [uige aliquam iQ1aginelll ~Dt:iio (e , alias (cmper polleavideret Dellm ex

. memQria ~ (ed'iQitrepra:fent3tio ipiius.viiionis y&'

! ~ I' C " !

11, aliquarum ~nun.iq~l~ in beo .vidir)quarum.t'epr~;; .' Ientanones formauic In propno.gcnere , & exrra, .. vifionern beatificarn J Iicuc modo etiam beari.rales . reprefentariones.exrra verbum fermant vtpoilio.t . cUlll.a1ijs connnunicare de his qua: in.Deo vident,': . non poflimc autem COrn muruca re aJijs nrfi pe.r C~

gnittonetn extra verbum ,!lam ea qua: 1U verboefl non PQ~e.ft magis rnarufefiari , aut plura vel pau-

ciora ex.aliorum reuelatione cognofcere • . . ,

Fundtim~mum hurus fenrenrie non eft aliud quam quod pofirum efl: pr ecedenribus arriculis, pro Jpe~! de: irnprerfa neganda , Et CIUJl1 Ipecies exprefla ,. licet {it formara per cognirionern ipfam, ramen rio dhepra;J entariua immediareipfius cognition is vc

B obie6;i ( id enim pertineret ad cognitionem rdle::: xarn ) fed ipfius rei cognitx , Iiquidern illud ipfiun quod repranentat lpecres imprefla vt obJed:um inrelligibile , & per modum principljconcurrens ad cogniriouem ) rcprzfeucar expre!fa Vt obiecturn . inrellectum, & per modum termini in quem iarellectio ferrurcognofcecdo , Ergo oporter, quod talis imago feu reprefenratio innn-diare ferarur in obiectum tanquaci gerens vices illius in [c iuteiligibili , & adaiquetur ipu ficuc repreteneario rei rcprereurare , Ergo oporret.quod {j~ eru [dem ordinis, Scimmateriahta.t.is, Jell incelligibiliraris di <, obiecco rep rzfentaro , im? magisin ~au, quia magis exprefie • fiquidern lpecies imp retiarepr-eIentat obieB:um vt inrelligibile > ipecics autern t' x~

Go prdfa, vt inrellecturn ill actu (~.,uJ1dQ· .. Vnde currunt omues rariones , qtJibus'pmbammu$ [He im- , poflibilern.Ipeciern impreflam ; qUi.lll ell inferioris ordinis in reprefenrando.ira q:;o~ illfurmali ra- .' tione reprefencarionis interior ei1:,.nonpotelt D~u. repretenrare.inre iplQ imrnedrare .qllla Deus lu- e perioris ordinis eib. Si. autem ell eiufdem ordinis . cum Deo informali repranenraziene ~ hoc ipfode- . bet communicare cum, IUD ill eodem elfeinrelligi- ~ bib, quod.cum tit ~us puru~ , ;opor~e~ ... quod in. . crearurn fit" &. fie: immarerialitstem In. creatam .. Iupponar in ip I"a fpticie vt forrnalirer ~epra;!entati,. . ua J & confequcnterfir (inirn etfe , quia ranoact.u" puri oinne id poltulat , Et vno verbo idem prortits . currie, quod de {peck imprefla diCtumcfl; •.

Nee o~/I'"t,qu.od (pe.ciesexpreBa. pon[empc: <:d~~ .

D quarur [peciei imprerf?! > [e~ exeadent [pecIc In~. prerla pO«Ul~t arid diuerf conceptus Iecundum di •. uerras habirudines., feu prxcifiolws , vt conllar ex:

D. Thom.quxlt.8.de verit.att.13 .a,d l.Nam contra. elL Tum quia. in notitia imLlirinafpecies impre[ •. fa explicare debet inconceprll guidquid in Ie h~ ... bet ,& non It:clIndurn diller[as pra::cilione s, velm ad.:t:quationes debet [onnari cel'lc€pm~, quia no-ri(ia intuitiua eas lIon ~olllpatiru)'. Tlun edam" quiaquantumcUnl.111e inreIIfg.anlt' (pecies (xpre(fa inad~q!latia df,,~ &mmor in repra;(wtando,quJm . fpecies impr:e{fa, ,. vel etiam quod fpecies e;'(')rclfl ; temperer " &: EllodHicet obiectun1. rcpra."fenarum , i~xtamodum ip(ius inrelle&uscreari. in cognoC-:. cendo., tadten quidquid de hoc.(.t" vel ilia CpecieS. expretfa fot:trlata a Bc:a.r:isell irQnwd!3ti repu::[en •

tatlua.



. i

I..., i

tatil)jl%>Bu.'; 1:lntititis ,;&guiddi ratis Dei ','vnil,in J<J\pwm puw rn elT.e'; 1o'.ehmcne di~u~rep.r;z [em;~t : ahi.}CH)d di(i crearlwi1&medlllHe rpro Qwuaarnet <. i\:ticialn ,~1 hoc ltcriluitun:. ergo.in modorepra;.-! funtJJ1di rron-te.p:'a::H';l1~at Deum vtetlin Ie ded-vt ' .C(fi1ti!!t'Ltl .... lna.liqu<tireatUra • & C0uiequentcr ;:3.-:Jis!i)CcjescKpre~ra nihil conducit ad YlliOH.em DCl. i!ll~ ;,qula non ilJurn in (e,!.~d ill c,rea~ra r'epr<ele~tar, yl!;t' a Deo-dllt.~ril1finlte. ~l pr~mum~,currlt rario faEta fiqurdcm quaurumcunq, iuxra mQdUID ,cDgno!{-cmis repi;rfentcr Deurn , ramen lubq.tio- . nrprupria: inreltigibiliraris increara.illum rcprxf~lt~r, & cou r-.:qqel'1rcr vt eiufdern ordinis cum rlla inteliiglbiht~tc in eire rcprafentatiuo , idem eq~o

currie, 'Juodde tpecicimprdla,.. _ ' .

. ' Di,e,; efr.;: dj Iparern rarionern de verbo ,feu (pecie cxprefla, atqnede impreila , Narn vt fupra dixirnus , verbum ponitur propl:er neceni.acem non. fo]l\r(l eX· parte. ~tl:ionis vr fit terminus eius , red edJ..ll1 ex pane obiea:i vt circa. i Hud cserccat plura .:11inil}cria. Et ira licet non fir neceflariurn ad omlli;t in B~atis )' 'bene ramenad aliqua , Prin!!) v t obiedurnre ddazur imdkEtLllll in aaL1,Nal11lice~ ~I1t[)tIa diu ina ex-co quod lit actus purus & ipium elfc:, !itper feiptamirite1iigioilisJ:& intrllccta ill :litlL J!e i"fa.~: ·nOD ramen cit iHtc I[etta in aCtu all 111:0, vef..ilJe> intelLe[to crearo , fed id de nouo iJli ' conll~nilper hoc quod de !lOUO .ifte inrelledus ca . .111ctll\gir •. Ve.rbum autern non repnetenaat ohie-

Ctlln1, ni!i prout inrelledurn abi pfcmecinrelligen- . te , ergo bm~ potett produci ab .inteilcctu cream tcprl:(,"{v.in_d0ir!tm~ obiectum 11011 :wfoluce,' led vtintcllc"tt uil) !,& 'CPgrlitum ab. ip tomer ;intelligente . Secunda ,'q(lIii verbum aliquando producirur e:-: n::dlitare , & ilidig:entia. ) 'aliqnandc.exfcccundit~,o: ) &' Int.elllg~ritia. Producirurex indigentia .. qlla.lld,) obieHuiu"ex re non ell Iutlicienrcr inactu ~ lie per verbum: expretlum redillrur incellertum inaGtu terrnruaeiue, Produci tur-ex fcecundirare , ylbiido lam .uppouitur mtel lectum in ,iGIu,& pro(hicYcur ad Ioquendurn ,& manifetlandum iptinn , &res in eo cognitas.lic-tt indiuinis producirur ve rbl101 non vt reddarur dfemia diuina inrcllecta , led 'lit inani fei1-3~a· <&·cbmlTIllnicata.. Licct \':rgo. non prociucat'ur verbum in Beans ex indigentia obi,:cq \'n~Jdatur ihccHeCi::mn in acrll, bene lammeX, tre~ cu.ndl:at'eimelligencis, 'Ie ]oq,la.turj & manifen:er~ quod intelligit, Vel terti (I, licetllon ponatur verbum~d intdligendum Deum addlquare vr efl in [<:1 belle tatn~n·ad tormalldum aiiquem concClptum in: .ada:qU.!lt'llOJ ,vubi gratia huius , veldlius artribu· 1:i taritum; & (ub hac rati~ne poretit per reprreientitionem creatlm repraJemari id, quod diuiqunl til,non aJ:a:qllace,&totalirer, -iedil1 :ldrequatc.

, sed totU'h1 tltaS r01uriones procedit raria facr,a ~ qi.l£' cOlluindir nullo modo eire poilibilem,repr~!cnutionem ditiinx erfeDti;:e imll1ediatein{~ quantlichtigne- fLlblitis formalitatibus feurationibus dica.., i tnr produb . Semper el1im Caluaridebet l "Ilad ~rbul11 ilhldita r-ep'r~fentat diilin2"[,l elfentialH JO feiUlmediarev[-e(htt~s purus~; ql.l(xi:tlOil rcpr~:·

/4:. (cntatur$ediance aliqno.oble\fI;ocrFato,& Vtcon:; tentum foiillo,na.m ii hoc Dludorepr!rcI'Cl1taretIir !'It dixijnus, non reprre(entaretur.ilJic, fedinaIiqu(), efr~ttt;;l i}Uod,cum diller i Deoplulquarn vmbra a cvrpotc:;' v~ corpus a i'piriW non Gl:l.gis coriducer ad repr~Centanr:iumJ& cognolcenduraDeum.infs, qua.m conceptus vmbrz a.d·cogul1[Ccndttm corpus: ifl. Ie . Quare Iicet verbum reptai.!(emet obiectum , vtin.relll!8:um ab iplo cognotcence •. ramen ii co". guotceus imelligitillud vt iA ·,f.einunediati. nihil conducic quod Gcinte!!ectl1lIl a fe.ve reprzfenrer il~ lud per Iimilirudinern creatam , quia hec Iirnilitudo [ertur immediate. if! .iptam diuinam ellenriam in Ie , & non vt conrenram in aliqlloefiettu, & fie

B ~1~:1, pOlt,edt cd~e;lta fiT?i!itudo jlli rrQPo rti on ari • ~are icer iuma eflenria.non habear elTe inrelledam denolliinatillc ab ifto, vel illo intelle du creato ex Ie _f~la, red ex ipfo intelIlgere crcato a quo prOllCl1lt lHa denorninatio , tamcn ex Ie habet eire intellcCtam in aCtu :i Ie ipfa guamum ad id quod perrinet ad ipfum elk intelliaihile in actu i mrilliece

. _ ,~ ,

vtaurem htIn.relkCl:a ab ilio) ,ve] 1110 intellectu

create lo lum requiriru r, quod t'it Illi applicata , Verbum autern non ponitur vt obid:tU!l'I reddat in tellectum denorninariue e.'(trini"ece 1 J.J hoc cairn [~tlici~ Ip [e acr?s inre lligcndi )' qoi l' xtrnuece tangir OblcttU,111, !~ ~ requi-irnr, quod obicciurn IP:lllTI

, ]D Ie repretentet lecuudum ipiam mrelhg.orntacem inrnntece , gllam habet , & qna coulli.unur 10 cIte

C intelligibili vlt{~e, &io a.au (ewod9 . Vnde fi. obiecturn haber boitlC inrclhginilitarern per rnodii ;lcrus purl) non pore l1:.eam 'in tereprxr~nt:iLre ver ... bum aliquod nif in Ie iurrinfecehabear e_JTe intelli- . gibile eiuidem puriratis , & ordinis cum obiecto , " alias dutabic ab lp(O infinitefi crearurn , & poten-, tiale ltt"fkmdt:: Ipeeie illlpreIfa'diCtUln etl , Licet ergo rep~3!I(;met obiecium vt cognirurn , [eu intel .. lectum ab iptorner cognofcenre ,.jitalTIcn illud e[.. . Ie iucentionaie, &: inrelligibiJe (ecundum quod verbum reprztenrar , c11 immediate proporticnatum , & ad.equarum ipfi inrelligibilirati obiediin !e, nurnquam tollitur implicatio potira cir~a ipe,ie 't lmp -eifam, quod non porel] reprefcnrare IJ, quod

D ell: tuum tift inrelligibile , & inrelle cturn in adu pU,rppc~ aliquod elk iotdligibde creawrn, quale. . dler 1[1 fp<':cie expl tuacreata.· ,

~4 verodicitur de lot:utione Beati, & produ·l aione t'erbi ex frucunditare. n.erpond, hal1clocu. , tianem, Be exprelIionem tLlIlC hab'-'re lOClllll,qU:m' ' .. d? verbum iplun) !ic.]oclltum, ert c2pax exprime~- ; d~ ~ ,~repr:dentandi ip(l1ffi obicuUlll !lIb eaintellf:" " glblhtatc .. qua.m io.lehahet, vt pater in v~rb() ill .. , l1,il1o, quod i')er modum locutionis nQtionalis pm. c cedit , t~d ((1[11 tor a imel!igibdi~an:;qllx cn~[1 ipfo ~ I? Co ,& fie ell Deus. ~od'nol,1 po[dlILan: Jl1 vert ,. bo creato ,& ita illlplicac.etLam per modum loqP.rjonisvtrbum produci. . ; . .,~,

Ql!M verQ c!icinir de verbis,partialiblls,&la. a.dxquatis:; manifel1am etian1 jrlUo]uit \~plIgn,l1tr tiam,- ql,Iia repra:rentatil) v.nius attribl~[ij &. ng{\' aJ~eri~¥j: feu creaturar:llOl.prQlH~lltta;oellm, ~

. 'ex

. i'

Difp.XIII.

exvi dil1in~ elfemire cognirarurn, vel fit per cognitiOl1~m atrriburi.vr efl: In fe Iecundnm eandern inrelJigibilitatCID,qua in Ie habet, vel Iecundurn connotarioneru . & relpeccum ad crcaturas per ordine ad qu-as dittinguurnur arrributa ab imcllecrll cognoli::cnte i_II a in ad~(lt1ate,& non vr liint in (e.Hoc :l.ecLlndum Hart: non porell in vitioae clara, & [pecie exp rc{j'a repretencaciua Dei in (e,de qua Iolum loquirnur in prailcnti.Si vera dicarur pnrnolll) curric irnplicario l£pilJS potita.quod inrc lligibilitas illa' attribun In te cit intcWgibilitas atl:us puri.cui non potejl correfpondere intelligJbdi(J.s (peciei,qll:E f]t aliquid crcarnrn , &:: poretialrrati ad mixrum in efle inrellrgibih-Si vero en: ene inr.lligibile in actu puro.& in crcarurn.ef] Deus . Er Iinnliter Ii creature reprelentaniur prom in dfentia.diuina, prius diuina ipta dlc.:ll(Ja repreienratur, & rub tIUS inrelligibrlirare creature ~ de illa ergo cnrrer argumenmm faCtull1. Quare non [ormautur conceptus de atrnbut is.vr dlthntiId l:k;l.tis nif cogrurionern Dei extra verbum, qua cognofcunt ilium ex drdtiblls) & in hocen II loquitur D. Th.in 1. dill:. 2., quzff. I. art, 3' quando de ddlinB:ione arrriburorum loquitur erian. faCta ab his.qui alias vident Deurn , licer per Vilidllt'l"iJ boa-am videat .illa artributa effe diHinguibilil ;1. nobis , ficut ipte Deus id videt.

Sotuuntur Rl'gumwla.

PRrt}l6 arguimr aliquibus aurhoriraribus D. Au~(l(l:.& D. Thorn. Narn. D. Augufl, loqu~ns de y ilLOl¥ bcara III q. Trrnitat. cap.I7' 111 ha. (In'quit ) imagJlie tunc perjc{ta ent Jimrflwi/ff , qUlmdo Dei F,erjecra f?lit l'l{io. Et 15". de Trinitar. capir, r6.111ud qrtOq!lc ftJ/end~m eft (il"1quit) quod (!flAm cumJimililes ei erimss , {jHrwdo vuiebnn«: eun: jiwli 11 , nee tunc natura illi crumts ,~:;.u(tlrs, & tunc quidetfl verbum 1Jnf/fttln '}loU efit r';!~'Uil!, Ijllifl11f'1I1C sneutiemar , llcqllefaltemur, & ill ilia vi/iolle ,JOII erun: vnlttbilc£ rngitalinllfslloflr,c au alia iJIIi/iam rcdeuntes, Et darius in 9. de Trinitat.cap.e. 111 illa ( inquit ) stern« . veru ate IaDJldlil , jec;mdUlH ljtlmn flumrs, v: ji!lllflilTS ~·o;mpil}1!15, atqne iude col1cep.· tam rerum Vff4cem 1Mu/i.nn l,mq:1,lIll verbum apudllQs hll~ hemus,& dicendo ituus gigllil11((u\lIthoritas D. Th. ell infra queition. "Z. 7. artie, I. Quod quimmque imc!lizit t;.; bo, ipjo q[W'~ mrellizi.t, proccdlt nliqmd itura iPjU;fJ 'plOd eft collcep/tO rei i/flellr{f&. Vbi S. Doctor loquitur vDmerlaliter non [Qlum de intelleB:ione nar:u·

, ,rali, Jed etiam de be;t[ifica. , alias qlLomodo paJlet ~jnde probare quod in Deo procedit verbull1,iI atlil. rueret propofitionem • qua: non cie omnl intelle-

. ction~ verificaretur. Item in qUIllion.4' cie veri~

I~ c tat'. arricul.:. dieclls~ <..luod verbum iurelleaus no~ Rri eil id, ad quod operatio inte!leB:us termina~ fur} & ell aligllid realiter progrediens ab altero 1 fubdit: ~d 1'1IiuetJaliter verum efl de olTl11i, quod d 120-

bis il1(elligilflr,fit1t pet efJential~ videatrJr,Jillf per jimilitfldiIJetrt. Ergo comra Diu.Thom.aITerirnlls. quod in villane bea.ta , in gua Deus vidc:tur per elfcmiam, Uon formatllr vcrbaUl.

RifPundcl. ad primam authorit.Augaft.quod non

., c·.

., c~. C·_"'i"'III,._ ,"'44-, . f - ~

,. ,

Artic.V.

30Y

A Ioquitur de imagine, gllx ell: verbum forrnamrn i nobis per intellcctionern , fed de imagine narurali , qu~e en J.llim'l,ql1X dicirur faCta ad imagineai Dei, hanc dicir Augullinus pcrficieudam tunc per vifio;' ncm Dei.Ad Iccundum locum. Rerpondet. Cblod AUB_llon loquitur de vcrbo rormaro, 3: prod!lc~o i nobis, led tolum dicit, quod in illa vitionc verbum notlrum non eric fa] rum , quod oprirnc n'rdlcat;!r de verbo ill crcato.quo.i dicirur lloftrun1,quia tunc eric menti nof1:rx vnrtu.n , & non erunr volubiles cogirationcs.idcil aau.,> inte lligcndi.Ied (cientiam noltramvuo Iirnul conlpcQn vidcbimus.rdc lr vni- . ca vifione,no ramen verbo [orrnato a nobis.Ad rertium locum, H..tfj1-Aug ibr non loqui de vifionz Lea.

B tifica,fed de veri rate, (eLi rationibus xtern,is, idel] regulis ratiouis > quibus conlpicimns qual is mens notlra efie debear , & lecundum qllas vcraSc recta ratione operamur, vt in ipforner loco dicit AuguLl-. Q9_od vtique eriarn in hac vita confpicimus , quia. non ell: alind.qudm i pia lex zrterna , qtl~ nobis notificarur per principium rationis , de guo videarur D. Th. t.p.lrt. gU,79, art.o. & alijs Iocis , in qui bus agir de Ins ratiombus xteruis.

..Ad primam IJtJlb~rit'11em D. Thorn. o~iHa corum Iolutione , qui exifhmant ibi D. Th. folum rcddere quandam congrucntiam ex his qua: in nobis (011:munirer accidunt ad probandum in Deo dari ve rburn, quia fie videmus dari in nobis,non tame quia femper,& in omnibus detur.quz ramen congruenria lie accepra non d[et conueuiens , dice ret enim

C Arriauus,quod fi in nobis foltl quando irnpcrfecte cognofcimus & in via.producirur verbum, nO. vero in vifione perfectiuima beara , quomodo inde pof-

Iumus rnauuduci ad perfuadedum.quod in Deo qui Iurnme perfectionis efl: ill intellig~ndo darur pro'certio verbi P Quare magis ad lirtera & interurn D. Th. Ioquendo 3 dicendurn ell: quod illa propotirio . QEi:umquc tmelligit ex hnc,qaoa mfell~~it produ(it rcrvJJm, &c. inrelligeuda efi Iecundurn dillriburionem ac·comodam pro generibns finglllorum , non pro ling·nlis geoenun~qua(l dje~t) in qnocurnq: gc~cre inrelligennum.ex co qnod intctirgrc , idcli qura Datura inrellectiua eO: couenir illi habere vcrburn.mde enim con [e.qucLia deducta erficax el], ergo in Dee, quia narura imellc8:iux ell: debet poni proceiiio

D verbi.Echoc inrendebat D.Th,& non amplius, nee enim volebaz Flili probate contra Arrianos , & Sabellianos> intra DClllD debere pon! proceilionem verbi , nOn vera cius intentllm erat probar.:.-., quod quodlibet indiniduum teu qn;clibet pcrlona imdli!'1;ens prociucit verbum, id Cl1im nee eius imeLlto de feruiebar,qLlia lolum vokbar probate ablOlutc; & indefinite harre proccJ1ionem in Deo effe admittendam,nec erat po1libile fie vtrif1care propoGrio" nem ilJallljn Deo,clIm VcrblLffi &SpiritL1,S San3:u<; intelligant , & non prodllcanr verbum, Solum ergo intellexj~ hoc de qllocwnq; imelligcnte, idel1 de quocumque gellert, & natura rei intdligentis • in quahbet enim d;:bet dari proceJ1lo verbi, eHo non demr in olTIlli indi:1idun,& in omni iHdiuidnali intelleEtiolle,Er qL:odhxc lit D.Tbom,mens, d~du~

Kkk ci[U[

~reH:.XII.

Prim a:: Parris.

"'~Dii'p .xin.

eli~enti jntc11eft~que!ll:cjrc.a\4em,~pit;aumrtddj iA..

cog~~ntq1 qen()[pi[13:rju.~ al;J.Hl:o. , . . - . . .

.o.(id ~anfir. rcfp'oodetllr~ Noa rc;~~r~.quOdeffen .. ~a Jimqa r~p!il;:(entc: [e ip(am. vc, imeIleCtarn ab Ift.o-,Ve! illo ln~I!'U:(~t9r!JJ:,hter~l{t P9tliJipe? (~P:' plere :VIC~[1J vtrpl)[ed It!ffl~lti .quo.~ P.~r('i:.~ntrl!1(ece

fi.~ actu inteU~a~,lJe,&. vn(atu~inte.l1eCj:i9ni alee-

.. tlLls,,,~t per, ~aJem)ppli~atiOlwll1 reddatur eti~ inteU~a ab~!h},\1~l1qu.ia:p~r illam redditu~ fimplicicer intelle[ta_,f:'tdi~r~H~.tl:<lab iflo,quod efl reddi intelledam finit9Jffi_odq, ad.quod non rcquiritnr , quod inttintece il1\a)l1temr) & rcddatur inrellecta iimpliciter,iCed folii reddatur intellecta ab ina, ad quod [uttiC!~ Iola dorninario extrinfeca in ipfa cisc.

tia be intcll,ea~, &. intelleftio iurriufeca in inrelli- ':6 gente,perqllaD,l vniarur inrelligibilirer efl~ntire inceUc8:~,ficqt periona diuina perle ipf-,01 iutrinfeee

elt perfona ju\Jiill~n~ ~ redditur aatemperfona humana per hoc, q,4(.')d vniarur naturre.nec requiritur quod in fe muterur intrinfece vt fit perfona humana/ed folurn quod vuiarur naturz per vnionern immutantern ipfam naturam , & extriniece denominautern pertonam , sic quando verbum reddirur

, formatmn per aliquam inreliediouesn , intrinfece , immut:ttllr,ieu coulliruizur dependentcr ab illa.iu: te1kaiOfle.S~ autern vniatur alreri illtf:lle¢tui,&,in.

rellectioni.non redditurintellectum te[petb,l huius per nouarn repr:el~nt:ltionemmtrinfecamin, [e,fc4 exrrintece per vnioncm illius intellectionis ad Ie,

Ad jd ver6 quod dicirur de ,1i.1hfl:fI,ntla A lilgeIilqUt eft intima intellectui.Refpond. OE.od licet fit inti-

rna ipti potentia.non ramen ipfi operatioui , ita vt C pede ip(am lit IUUln inrelligere , fed intelligere eO: operario diitincia, vt poce accidenralis, & confe-

q ucnrer fu hi ianriam ipf am eile intell eccarn dl accidenrale Angclo.vrpore cotecutum ex operarioue accidenrali . Lt tic requirit verbum fl'lperaddiwlll

, ipli Iirbflantiz, vt conlliruarur in efle iatellccti, non tamen requirir lJ:J!:'ciem hnpreflam vt reddatur intclJigibilis if} attn primo , hoc enim nou dependet

all aliqua operarione accidentali , fed ante omnern operauonern ex propria imrnarerialirare habet eire inrelligibilis in laU prirno , & perre: ipfarn vnitur porcntix,clll11 fit eius fi.,bieEtllfil, & fie perle ipfam reddit actuatam in ratione principij.non autem dl: pti:Efens vt inrclled a in a.all per modem rerrnini,& D

I rei iate-lleaa: ipil potentix,Llifi fupponendo opera~ nonern accrdentalern.per quarn forrnerur accidentaliter in ratione inrellecti , & fie requirit verbum accidentale tuperaddirum.

" . Tertio argwrur,quiaimellc&io,vel diadio pro.. ducbua de prndicano:ento .. friouis, vel ert qU:llitas non producens. {cd produda. si hoc Cecundum ~

. ergo [uppouit a6i:ionem , per quam ptoduca.tur, &; lila erit iutclleCl:io per modum aCi:ionis. & infieri J illa autem qualitas cri. imelledio infaa:o dre , & lie eric verbum, quia ilia qualitas debet dIe fimiliLUdo ,& repr;tfentatio rei J alias non apparet ad(!uid deremiat, & quem elfeCtum formale'!1 ha-c b<:ardifiindum;l. [pecIc impreffa , &exprefla. Si 'tero. dt actio; ergo babet terminuU13 eft cnim ill

I: I

~nt~lfig.j~jIe}quod detur a.ttio,~ quodnihjl a.g?t~~ ~Ile:tenn~nus eric verbum. Quod Iidicarur , Qllo4 ll!ajn~dlcaio no ell acrio forrnalirer.fed qllal1t~'i vll;tM?!hter aurern eft attio. Contra eft , quiafiue

. f~rmajirer;fille virrualirer vere ramen eil: operatio~ ergo.deberterminan ad aliquid op(;tarum , & ad aliquod Iadum : nam fi in Beans elt !l',rtlkfi:io ill.., Iacto ci1c,oporttt quod detur ahquod ncn illius & illudc:rir actio producens, Si aurcrn eli Ime1(t:Cti0' jn~~r:j,pporteL affignari aliquod taali eile > & hoc; crrr '~~fbum.Cll1ljirm.gllla muita.Iunt in lkaus,qwe :eqlllrunr pour hoc verbum produB:um m illis. Na 10 pnmis darur in Bcaris rormalis notiria , & conceptus de ~eo}qui enim intcHigir,vere coneipit , & notrtiamformalem habet) nontia autern formalis en fimilitudo,& reprafenratio obiecti, & fimiiirer &conee:ptus, Iiquidern reddunt obiecturn prre{ens inrdleCtui,quod non fit nili per rcprefeuearionern, fimiliter intellectio trahir rem mtellectam ad [e,no autem trahit mediante {peeie irnprefla , quia iflam [upponit,& ab ea procedir.ergo mediate exprefla, DeniqjBeatus pocefi loqui,& maoifcHare id.quod inre lligir.laltern fibi ipfi} ergo porefl formate aliquod verbum.quia Ioqui fonnahrer efl producere ~ & emirrete verbum, fie['lt gene rare e11: producere filium , non autern luthcit fibi vniri verbum ab ali .. quo producturn, vt dicatur logui pcr iilud : ergo ad Ioquendum indigerformarione verbi . Er cOll{irml1t. Iecundo , quia verbum eft terminus viralis inrelligendi)icLIt intelligere ell actlls vitalis ) ergo Iicnt Deus non potefl Iupple re adum vitalem intelligedi per fuam inrellectionern in crearam ) ita nee verbum. Confequent.parec.quia non minus repugnar fuppleci aliquem terminum vitalem, quam ipfurn a&.um vitalem,noo .n. potefl fuppleri.quod aliquis fit filius alcerius.fi non procetfit ab illo.quia dfe filium eft effe terminum viralem geaerantis , ergo neque potelt [uppleri,quod ali quid fit terminus intelldtionis,kil verbum niii procedat ab illo cuius verbum dl:. Vnde quia de ratione verbi efl , quod procedat ab intelligenre.ideo .n.on e,f1: necefle.quod Iibi commuuice tur inrelligibilitas increara.fed 10., hun ea, quarn intelligens crearurn cocipi~ de obiefro.Et ita fieut non rcpugnar quod detur inrellrgere actiuum de Deo in ie.ita nee repugnabic , quod derur inrelligi paifiuum.

ReJpond. Quod vt late prabauimus in libr. de anima> qua:ftion. I I. articul.r. actus immanenres non fum formaliter aetiones , de pradicamcnro actiouis, liccr vi rrualirer , & ernineuter poifint habere rarionem attionis ,qua.tenus lum actus {ecundi) lieet non femper de neceilitate produc:mt. Et fie diHinguicur.i Diu. Thorn. I. comragenr. capit_ 100. operati~ immanens ab actione tranfcuf.ite; Q.u~d pr:r illam nOll fit atiua Pi ~tff ipJam opcrl1lionem , ji;;rlt in viderc, vd audire , & ita cQmparatur ad ~PCj';lUle jiCtt! fi~ nis 110 jicut 1'[11 ad. alitpid operatio& ftra;;. ~~ iu~~iit'_ cho \'t efl aaus~& oper"tio intelligetis no petit pcr k loqu<::do terminw procluCl:um,ad quod orc1jnenlr tanqna c<1waIi[a5,& via, Led {olii petit terminum V.t obidtu. dn;a qHod verfetur,de ie aurem aCtus vlti~ .

Kkk ~ mus~

,",' .

308

Ch_lxft. XII.

~nUs, in qLIO v Itimare perficittl r ipf e intel1ige!1~3 fi" quiciem vltirn a perfeCtio jn~elligcnti~ non con!l~1t: . . ' inboc.quod prodtlcacur efteau~" fcd l_n co quod Jp-

.. feconllitllarur in ldufcClII100 mtelhgeos,qtlara.rio!1\: dixit D. Thom.infra qu::dlion. 3+·art.:L ;td 2. 9.'l!.d illieliigerc ft baba .alilli.ellet1um i1J ~d11~ficlf~eJ;e ,.d (fir ,It'll! lion enim inteJ/rgere jlgl1ijicat a{tlf,uern ab auelleall e:.:rll:llem ,jed iII i1ltelle{hll~an;11tMJ. ybi ~atis ~rifi.nust P. Thom.quod opcrano-rmmaues 10 Jpf:rfottnlli ratione operationis irnrnanens en:) non lolurn ratiol'1e'fui dfeaus, quia Icilicet f'rodutit jllqllem crrt:aum qui rnaneat in ageme, red '111ia in ipta ratiGnc aB:ionis imrnanens dl in operanre.idett ordilla[tlr prxci(e aciperficiendwm oper ans.Scconfhruendo ip[un1 in altu vlnrno circa obiecHi cognifll,non ad pediciendum·efiet1l1rn,qui Iit procedens ab ipiQ op erace ) & fie fit extra illud. Sienim vtra(jut: aaio rrantiens.Sc imrnanens fe habet vt via, &: teudenria ad etf.:ttll rauqui ad terminum, & Iolurn dit!~rflt,qui~ terminus vnius ponitur in ip(o oper 3- te,altcl'ius autern exrra,v:llck accidenralirer.cc rnaterialite r dirfc runt,non autcrn forrnalirlime in ip (.a ratione acrionis , quia valdc mate rialc en relpdhl a{tionis,quod eius terminus pona:-ur in hoc; vel it- 10 fubicB:o,fi ipfa in fe non eft aliud qlla via,& canfalitas ad raicm termillum. Qg::e omnia loco cnato Iart rra8a.r:l: fum. Er ad argumentum, quod fi itla. lnrtlkctio ell qualitas , (upponit ali quam 'aCiione, & ~liqltod-fieri,per quod producarur, cum £it qualir&s in f.8:o dIe, refpcJt)dimus ibidem, quod qualitas:qux e.ft: actus Iecundas non indiget alia actionc.qua producatur.Ied (alum ernanar ab operanre fine alia cJ.rd:tlitatcdifl:inEta a fe , Iicur dimanar actio, qU<E ell: rncra , & fola caufaliras non per alia a£tionc, red per £e ipfam.eo quod dl. aCtus tccudus [ormaiiter agenris Similiter ergo illa operatio.que ell gl1aJiras}qu~3. vi rtnalirer.Sc erninenter adio efl:, Gquidem per lTlOJ1lI1l anus (ecundi comparator ad i[JtelJig~ntem ) no per aliam actionem priore egredirur.Ied perIe ipfam.fedquia non efl operatio, & actus Iecundus impcrtectus , idea per rnodum vir, &: motus rcndens au aliqnern effecmrn, quo produeto ceiTet, fed porins (c habet tanquam vltirna petfcl3:io ipGus inte Higeutis J ad quam ordinatur quicumque alius e1feEtus liquis intra intelledum pro~ ducitur, ad hoc enirn datnr vt poffit plene, & perfefte intelligerc J & producto verbo concernplari fille produdione alterius verbi per illi cotepla[ionCn1 faCta) ideo talis operatio per modll quahtatis ie habet vt res manens l1U per modl!vix, &. trifitus ad terminnm,iicLlt attio de pr::rdicamenro adionis.

£1 Cl!m ilJ_ffaItIl', quia (j llla intellcCl:io qllalitas eO: fir.: perficieos imelk8:ull1 in aau vhimo quomodo d!fl:inguirur:i ~crbo,vcl ad quid ncceiTe ell pontre iltas duas qualita.;:cs) [cilicct imelIeCtioncm • &; v~rbnm? ReJpol1del!lT, diflingui verbnffi ;tb in'·~l)eCtione, hem exptdsc difbnguirur i Diuo Th ... ~ :tla l qu::d1ionc oCl:Jua) de potemia.,.arriCu!o pri~ . 1Il~ , & qua:J1iOlle nona, de pO[Cnti4, articulo qU1il~Q, vt oflendimus loco ci~:.u:o de :lnima,qu.ia -nrbum , [<;11 !pc~ies exprefra. fe n:twtex patte

~ .

A . obiett! 'tal'lq'-Iam imago reprefentariua i11ius ~f 'vt . per modurn rermini In.telletti obiectum rnaaeat i'fitra potenriam, quod non poteR pet fcipfum en .. tllariuc Fsccre 1 fed pet reprzfentarionern inteu>

. rionalern , nee luificit' pennqdifm fpeciei ~rilpret:..

!x poni 'intra' iutelle8:urn, qt'l:ia· Ipecies irnpref .. f((ohlO1 reprxfemat obiectumper modwn prlil" cipij contingentis obiccturnporenrie J vt e liciat inrcllectionern , & fie non rep r1: (entat obiedum cognirioni, vr "t('L'minetur ad Iprtlh1Iied obiednm reddit przfens potentia: antecogniriouem ,. vt eliciar illam ~ Sic ergo verbumrequirirur vt ali- I ~lJid vicarium , & repra!Cemariuutn obiecti , vI:: ' terminus e{! coguiricnis intra potentiarn , intra

B quam clOlgairio rerrninari debet , licut conrin .. ·git in potcntijs [piritualibus" &qu:r poffunt coguofcere res in abfenria J vt' docet Sand us Tho-mas 1. contrag. capiro n.; in his enim rermina ..

'ri non porefl cognltio adobiectum nift prout in .. 'tra potentiam formatumInefle inrellrgibili (pi: . rituali , vel imaginabili tanquam in imagine. ' ·Cxteritm intelJectio ip{a non (e haber , vt OblCC'" rutn: terrninans, lell imago'reprafentaus illud, fed

vt atringcnri a vitalis, & actus elicitus a potentia, LILlO tale obiectum auingit , &cognolcic. Et id v1tiemus) quod in diuinis datur verbum, (luod e (1: jmago ~itra & producta, & precerea darur co'gniclt" t-Hentialis, qu<a: non ell imago, vr patet in Spiritu Safttto > & in Patte: ergo. in creaturis ,dd1in[l:uffi) quid eft. intellectio , vr conternplario,

& arriugenria cognofcitiua ab ipfo verbo , quod,

C . en imago , & reprzfenrario obiedi.rn qlla a conternplarionc, & cognirione artingirur, & fie runt dillinch munera , pcruntq, diltincb.:; q ualitares,

eo quod vna eft: reprz tentatiua , & non alia, &: ;, vna procedit ab alia ~ (cilicet verbum ab inrellc- , Otione J vt di8:io tit. Er nihilorninus intelleclio ; noll eft .aEtio formalirer , fed actus fccundus per fu .. modLlIl1 qualiraris , qure virrualicer ell actio, N [. quod non habet imperfectionern vial, & rendentie )~ per rnodurn motus, red finis) & vlrimi aCtus, qui i· propter fe queritur non propter elfcdum aliquem.

. Nihilommus, qll1a aliqui exiflimant intcllcdione

in Beatis , & G~ no prodncat verbum.quod fir ima~· go repretentariua, ramen producere vnionem iH~

D rellectns cum eflentia diuina.vr cnrn Ipecie expre(.. fa.quod refutammlls inloco cir. de alum. art. 2. in foludon~, ad ,.dicendlllTI ell) quod iUa imcllecrio non eft prodnttiua vnionis realis clTenrit diuiu: ell

i nrelle{tu,fed (oillm dicitnr vnire obiettum appre~ henlione ilIud attingendo no vnione rcali effenti~~ i (leut pofl:gulm a aobis formattun ell verbum, 0.prodllctu01 in mente,contemp!atio,qllx in il.lo ~o- .. gnolcit obieCl:um non vlue verbLlm imeHectUl Y~~

He reali,& entita.tiua, fed {olum apprehendit Obl~-< ali contemplando. Ratio aure hllius eft,glliarca.h? : vllio c{fenti~ diuin~ ad intellectUal a [010 Deo etfcctil:lc potell fieri. Nulla autem ercatura t:lnquanl:· call{a principalis poteH tale~ vnionel1l, f~cere,. cum e\:ttemum illud, quod eft effemi;1 D; nma eX~· . cedar iR infinitum on1nem a{-t lonem creatura:, vC'

ex

ex \'1 iIllus_poJPt redd] vllita:ipG)ficut pater in.vnio, iA .;"

ne hurnanitati , adverbum,·&intclIedlls ad effen- .. ------.~~~~.

tiaru ?iuinam _irt ratjo~e Ipecieiimpreue , Solum DIS P V T A, T r -,0 X IV.

-ergo intellectio Beari In verho ubi vnito conternplamr,& contempl:ltion<l: ipla dicitur apprehender.ejfe~1 vnire :lpprehcnfillc obieccum, non vcro. reacheer lp[un~ verbum. Vide lIlt"Qr aliz rationes citato

Icco de anirru , _, .

.Ad I. CM:fi. retp. in Beatis dari formalern noti-.l:iam elicitarn , qll:E ef~ lnreHedi'),. forrnalis vera noririasque ell: reprzfentano , feu conceptus non Jatur in Beads , vrformara , & producta ab ipfis , fed vnira, & cornrnunicata , Icilicer diuina effentia loco [peciei exprcfle . Similiter dicitur rrahere ad obiccrum,non mediante reprefenrarione creara i

fe produB:;t, Ied increara flbi vnita, & per elicien- B dam intelledionis, quia in verbo fie vnito concernplatur. LO<Jul autem non.poteft Beatusfecundum vifioncm 'rllarn pef verbum i fe produdum , neque

Iibi, quia fulliClenter fibi manifeflatur per e1fenna 'diuinam Iibr vnitarn , & quidquid Gai loquiporei]

in illo verba iibi vnitorepretenrarum haber , & .alias repretenratio illa creata.elt impotllbilis. Ne-

que alreri.quia Ii pofler alteri manife!lare,& loqui intra iplam vifionern eflentie diuice.poflet aliquid alteri manifeftare in ctlentia diuiaa per locutione, quod antea noa erar rnanifeflarum , quod eflec augere viJlonc_m ipfius.quod eft imI-:01l1bile •. Si ergo bearus loquitur alreride his, qua: In Deovidet Jo-

lurn em formando aliqnas fimilitudines extra verbum in proprio geuer.~ & IicIoqui po_terit alreri.

Sed hoc non elt forrnsre verbum de Ip[a effentia diuina in le ip ia)& inrra viuonem bearam.ted extra C in aliquo effectu creato .

.Ad fwmdHm confirmlltionem, refpondimus citato loco de anima; & dicimus.quod verbum ell terminusviralis proccdens , & formarum ab aliquo ranquam c£feCtus eius .... iralis , Deus autern cum fuppier hoc v-erbum in Beatis non facit, neqne Iuppler vt verbum diuinum dicatur procedens ) &-:

Iocutnm ab iplv Beato, hoc enirn efl impoffibile ;

red Iolurn tupplet.quod hoc verbum diuinurn dica-

tur repratencare obiectum huic iatellcctui per modam termini reprafenrariui , non per rnoduru rerrnini proccdcnns ab i[10 intcllcctu . Ec liccc in fe

fit rerminus vitalis , & vitaliter rcpr.i renrans non ramen, vt procedcrrs viralircr ab ilto cui commu- D nicatur, & vnitur, fed vt in Dco vrralirer cxil lcns ,

&. huic intellectu] vitaliter intelligwti applicatum,

&; communicanun im tempore) Iicur ii.Dcu5 con-: cepturn ab vno vitalirer produetum ) alterius incelIcdui vnirer , & circa ip(U;l1 fie vllituJ? cognitio-

riem cJ.iceret,ta!is diceretur habere in lc terrnUHlffi viralem non vitaliter a [c proeedentem, fed fibi re~ pli-fentantemCU!llOib alio procdferit.

,

.".~

'I· ..

~, ,,: , '_ , I

Artie.I,

ART I C v b:V-·S J..

Q_u/t fit Ilcaffitd! pOlleruli iImJ(mglnri.c ad_ vijianem BClllam ?

G Encr~liter loquendo t~quiri ad vjfiOl'1en~ beatificam lumen cleuans intellectum • efl: res conllans ex definirione Concilij Viencufis , in Clementina Ad llnftrtlm de hareticis , vbi inter aliquos errores , quos damnar vnus en -rennris lcquentis: Quod quslilret illlclldilia/is naur« ill le ipIJ 1J4tur.1!iter eft Be"tlf,quotiqllc a1llma nm indlget iun,ine glo.. i~ ipJam eletWIlC.:Id Deum vldmdum)& co ucate fruel1du; quod a Concil. damnatur ranquarn error.

C.tterum , quid nomine Iurninis glorix eleuantis inrelligendum fit. cum Concilium in rpeciali non explicet , in varias explicariones auctores diuilir, qni ornnes [aluare volunnlocurionem ConeiJij gc~ neralem.reducendo ad opinionern qnid in particului per lumen glerix inreJJigendum fit. Quaruor autem modis glo!fari potde ] & intelligi quale {i.;: hoc lumen gloria:. Primo nomine Iuminis glvri:e intelligendo vilionem ipiarn in acrulecundo nobis a Deo communicaram, & fie elenantern inrellcdu ad videndum Deum.non eliciendo viiionc.tcdforrnalirer reddendo videnrern per hoc quod recipiat illam a Deo.Ita indicar Scot. in+ dilt. 14. qua:!b& in 4. difl·49. quefl.r r .Iicer ante Concil.Iocurus Iit.Sic autern abiolure Ienfir Aureol. apnd Caprcol , in 4. difl:inEt .49.qua:tl.4. refut atu rgut: :i F e rraricn-

. Ii 3. contragenr, cap it. 5+ inriuc.Sed ramen qui Iic loquunrur non dicunt elici vilioncm ab intcllcctu Beati , Icd illi comrmmicari 1 Deo J fell fieri d {olo Deo fine alio Iurnine , uam fi operatiue cliciarur 3.1> iplo videntc.eriarn lumen rcquiri Scor.docer, SeCCl1!do alij per lumen gloria: inreIJlgllnt ipram diuinarn erlentiam , (ed hoc aliter cxplicauit Duran, aliter P. Vaz , Nam Dur. in+- Jii1inCt. 49./ QL12:Jl.ion_ 2_ num. 2+ exifbmanir , neque per lumen habituate ~ neql!e per Ipecicm imprcfiam r ne<Juc per coucurium Dei eleuari inrcllccium ad vidcndurn Dcu, fed per hoc quod diuina d]CntiJ. immediate Ic mao nifeflar jntclleEl:ui,& nnmurar ipium ordiuc mtcliigcndi,quia cum inrellectus naturaliter ex efh:6.{bliS inteliigar Deum , ibi line effecnbus immediate inu.::nditindfemiam diLliuam. At verol)_ Vaz.q. hie Jifp.43 - cap. 3 .ccn(et [uperfluerc1nmen gloria: ],cr 1J)odmll habitlls J (eU '11rtuus inrelIecrllffi pc rfici~~~, 1i loco (peciei vnirur ipfa dltntia·diuina.si vero damr lumeD glori~ [emir dari loco (peciej, & tunc n5 ~'n;ri d!entiam dillinam. Terlio aJiqui nomine lumini"; glari.e imelligum aliqllid confortans imdiccl:u per Illodnm a.llxiliJ,& concnrl'us,vt de aliql1ibuti r1;:fert M. SOL in 4. clift. 49- qu~il-. z _ articul 4 '1!J.nto, alij nomine lumirus gloria: in[elljgul~t aliq1l3m

nnurcm

...... 1

310

. ."irtutern per modum habitus perrnanenris.quo CO~ forratur Inteltettrrs ad eliciendarn vifione filperna4 turaiem,& h£virtus damr habitualirer.S; per 010 . dii perrnanentis in paeria, quando aliquis red~itur Bearus fimpliclter,potdhame alrquaudo 'dari per rnodii trallfeunris ficut ill (enrentia , quod aliqtLi~n hac vita viderllnt d'iuinam efienria, fiCLU dicnur de Moyfe,& Paulo;ip!i enim non habuerunt vi!ione,& )umell glorix in Ilaru perperuo, &permancmi·, Iicuuequiritut ad Beatirudinem. Et hanc rnrelhgendam {equllutnr commanirer Thornifhe , & eLl fine dub,D.Th.in hac q.a.5.&l.contr~g. c.63.

. Direndum ergo ell in prirrus non pone {Uflicienter incdligi necerlirarem lumiuis glorie dicendo quod lumen eleuans inretlednm eft ipfa vifio diuinectserie.fiue creata fiue ill fILCa a Deo • & recepta in intellc3:u ipio pamllc fe habEte, {iue in creata cornu,", ·nicarJ. a Deo, & vnira. Rrltin en rnanifefla ~ quia Beati videndo Deum viralirer agunr, & viuunt vita eterua.qua vciq; eft vita intellectiua non corporea, .quia Deus corpoali modo non porefl arringi I [;If a wmh fJ' Jtnguis reg1lum Dei lIOn poj]i debunt. Vbi eft fen.{usformalis> quod po fit ili 0 Dei ~ qux eft aprelienfio ipfius non 11 r pel' carnern , & (anguinem. Ergo nonporelt viiio ills cile non elicit a ab ipfe intelle-au, Antec. ma.nifdlum efr; quia per vifionem Dei in feipto habeatur vrra zterna loan. 17.H~ceflvita ~:leru!1 11Z cog uofcan: te mum vel'lIIn. Vnde negari no porcO:, tjllod Beatitude noftra perrineat ad aaionem viralem , & vitionem , ROLll_ 6. Gr.nia Dei vita ,,;mJ4Ioao. I o. Ego vil<tm ~ter1la:m do eis, & I. Joan, 3- eiml apP«ruerit jimite! es mmuJ, quia vidcbimus eum fit:u1i £fl. Conrrq. vero dlnota I quia vifio , feil adns vi-

. ralls quado eft diflinCtus ab ipfo videre (fiquideefl: .a.ccides illius ) intrinIen\& effentialiier petit did, ~.pr?cedc~e ah ipfo viucre, & no [olii paffiuc recipllll !phTu~1 ratione generali ipfius actionis.quia de cooceptu mrr in (eeo actionis ell: efle ab al.quo, ergo imphcar , quod dicarur operari per aliquam opcrarronern.Ii ills non egrediarur a Ie, red taruum f:cipi3tll r.T lID1 fpecia!iter .quia operatio.Sc actus vitalis debet elfe J princpio Ie mouente.Ied opera. tio,qu:E pu rc ret:ipitm in al it]110 , alit ei vnirur non ell::i principio re moue nte.Ied ranrum rnoto, vt porc recipienre raurum, ergonoa eli "tho viralis , & conlcquere r neq;vilio rdj)cchl ralis intelleEtus cui WllHlllJOicacur, gui'a de ratione vi(ionis d~, quod lit aaio yitalis, hoc f'njm ell genus cius.

01lJir1f><11. QEia Cone. Trident. fC 1.6.c. 5.& can. + dcfinit bomine re.clplcntc!n intpir<ltiollc i Dco, nOl~ [(; haberl;: vt qnoddam inanimc, quia agit inLpirat)onem ilIi rcciplcns,habetq; poteoti;i ,cijciendi iJJa(l'Cll.al1tecedcl1tem) ergo vt in Bearitl1dine nOll ft: habeat 'It qllodJam In anil11e oecdre e.n:, q'lOd ag;tt Heatitudinem ilJalli recipiens, red Ii vi(io (o~ tum dret rec~pta,v~] cOnlll1UniCat3, intelleaus ni~ hil omnill? agnet, fed {olt'iU} rCi:iperet vdionem . lan1,crgo Ie ha.beree vt qtloddam in :mimc, & con-. {cqllCnter tlOl1 viuens vitJ reteroa. Oeniquc non cohxret lfl:e kerllS cum verbis Concilij determinan~. rh:req\l.iri hun(!n gloriJ: elelllnS ad videndUUl: ipf41

Prima; Hartis .

A. a\lreHl. 'iii.o non.poref] dici eleuacio ad videndum, .fe d dt viGa ipfa eleuata :. .nam eleuari ad viden .. .durn ex vi' ru~ Iignificationis dicit ali quid prere .. .quifiLUm,~ anrecedens \tHioMIn , vifiol1~m ,aLlte!ll .ipfamcleuare intellectura .ad 'l'idendum 110n ni1i .improprijtfime ; &extra vGtatfi. rnodu Ggoi:ticandi dici potell~<:::!.!lOd.,erte ill H1is rebus dogmaticis, &t Concilioru definirionibus did non PQteit{inemit~ grlO pericul 0 , quod viarnaperir mult~ erroribus ~ , DldI?vdtlm eflJccUTldQ·Nutl0 modo pone luroe glo~ jlia:, de. 'l~o I~qui,~lr. CO~lcitiop~llig":, ffil:0~ .Ut ip[~ diuina eflencia n'~I)lfcH~l~J(llp[~.mline aliquo Iu .. per,adpi~o ipij pot~~jz q [)~r.tc;: poreatie.neq.quod 11t ipla:Qt~ina.ea~ntia per modum [pecie,i, &.1oco obiedi concurrens.Hec efi:wtra DIJra.~ Vazq.Et

B .1. deducirur ex ipl"ij. ~~eN Concilij- Nam error . damnacus a CQijcj.liQ.dip~batanimam nollram no iudtger.ell1mineg1p'[Ji~ ip (alll eleuante ad videndii, -&. fruendi! Deo.illi au~~h~l'~ticiQon neg-want ~o. curium.qui tenet Ie ex p.art~ obif;&,leufpecie,qua: loco illrus requirirur, fed ex eo quod dicebar creatura iutelleccuale namraliter elfe beata colligebac non indigere lumine glorii!: eleuanre.fed poteft.:.j,li~ quid naruraliter videt:e.(r;;iu;:ogno(c~r: aliquid (;ti;i fi indigear Ipecie.mfula & concurfu obiecti l Deo, .vt patet in AngelisJ(jui naturalirer cognolcunr res vuiuerfi pe r Ipecies a Deo iafufas., ergo eti:i!~.ani~ ma indige ret diuina eflentia tiqu~ obieao,f€i"dpe,. de non ex hoc deflruitur eorum error.quod anima naruralirer non etlBeara,niLi vlterius proberur non e/fe connaturale vi~·tuti animehabere ralern {pede:

Cergo oporret.quod per lurne gl.ori:{ el.euas,.·qt.;o indigcc anima ad videndu Deii, non inrelligatur ipfa (pecies, {ell ciseria diuina per modii obiecti, & [p~~ ciei, fed aliquid quod ex pa..rtt: pot2t~<f conaturali-zet ipsa anima Cil raliobiecto.S; lie proberur anima no naturalitcr videre illud obieCtLl,& vti ilia [pecic.

S?ctlnd~,quia Conc.dicir indigcre anima notlrarn lumine glorie eleuante ad vidcndurn Deu,& fruendti illo.ied principiu eleuans ad-iruendu ilia n5 poreft efl-': aliquid in crcatii, en fruirio fit a6tus volirratis.qui eft: a Charirarc-crgo ewi principiu eleuas ad videndu non porel] eLfe aliquid in creatu , code enirn tenore verborii loquitur Concil.Sc eade ratio ell vrrobiq, quia nO minus indiger intellectus ~ri~ ..

D cipio eleuante ad videndLI,qllam voluntas ad tn~e .. dii,ergo Ii in vno el1 principill creadi, eria in allo. V nde \ J ~erius con finn. Quia principiii e1euans vo" luntar& ad a.mandil Deil in hac vita, cu fruitur .Deo debet eOe aliquid nobis illhxrens J \'t definit Cone. Trid.fc[.6.can ll.ergoaliquid creatu : Chariras a~~ . tem,qu~ ell' in via,& inh::uet in anima maner ead~" mer In Parria: Quitl Charitas I1l11nlJll.1l1i excidit, ~t alt Apofl:ol. 1 ad Cotiot.13.e rg0 principiu eleua~uur:n volutlt.:;Jtis [;1 hie qlli!. in B~atictlditle debet ef1e all~ quidcreatu,alioqum no :'alnarctur, quod fit inh:J:rcos.Ergo fimilitl"r principiii elellan.'; intelleEtii ~ videndii Deii dt'b3tdle aliqu:d cr..:aruOl {eil. n.o~lS· inhreren.s, & infll!ilm (iCU( fides, & CharltJ.slntn~a dicittlr ler. 6. Concilij cap. 7. Q!~lrt~ roJa Ol~tll.~ fdtario diuina: etl'enti;;t ~xr,rirll<;;(;2 t;taa tin¢'<

aIiquo

Difp. XIV.

aliqoo hlperadditoipii inrellefrui,vr ponebar Du-, A impOIlibilt eft, quod (aluet verirarem Concilij, na contil.requirit lumen eleuans arurnam ad videdli DeUITI' ergo Deus ipfe Iolum obidliui: manifeflatus,& propofirus inrellectui nOI1 porerl tire hoc lllmen eleuans Iiquidem Deus ipie fie propolitus, & manifellatus el] id quod videndurn elt,& adhoc videndum dicit Cone. rcquiri lumen eleuans fcil. ad videndurnipfum Deum, ergo Delis videridus non potdleffe lumen gIori£,iiquidem ad videndu Deii requirirur ex pane animc.quia requiritur vt: eleuas illam, Geut Ii ad videndum tolern in feipfo requiritur.fortior vi rtns videndi.quarn fit in noctua.inepre omnino diceretnr hanc rnaiorern virtutem requititam in oculis ad videndum Iolem no eIre aliud, qua ipsumet jole Ie manrfellante, ell ad ipsu lie vidcdu illa virrus requiratur.Qgare Dura.Ientetia cu Coc, coherere no potefl,ipfe rri locutus eft ante Concil,

Spe ria liier vero corra setttii Vazq. quod Ii effenna diizna habet vice Ipeciei iuperBuit lumen glori.e eleuas imelleail,oilededll dl ifl:a duo nullo modo [uperfluert:}& iuxta planu, & comune sesti Cone.

hO pone hoe wei. Nam Co umniter coftat apud om-

nes [peeie, ietl reprctenrarioue obied i seper requi

ri guatUCfl~l; aliqua potetia.vel virtus cognofciriua

fit .pc rfecta, & eleuata adcogrrofcedii, vel vidcndf aliquid.S; quado poreria viiiua ell infirrna, & debilis advidendu ahquod obieEhi no dicirur perfici,

vel eleuari, vel curar i ipiis Ipeciebus obiectoru.fed Ianarur.vel perriciturvirtus ipla]& lumen oculorii,

& pollqua perfedurn eft adhuc indiget Ipeciebns,

qua: femper Iupponunrur necetiarise, nee per ipfas C habet faculrare videndi.Ied per virtute interius minillraca) & perticienrcm ipsa potentia ad videndu, &::r.d vrendu {f!eciebus: ergo quando Conc.rcqui-

Tit lumen eleuans ad videndu Deum valde incongrue loquererur de [pecie eiTt:'nti~ diuint,cum [pe~

cies non dcr virtUte rotentix,& faculrare, fed (upponat,& l]Ua(UCnnq; taeuira$,& virtus Jit perfecta,

& elcuara.adhuc rcquiritur lpecies.S; cocurfus obiecti : ergo illa (pecies fallo dicirur lumen eleuas.

Nee Iurhcienrcr Cone. accipiedo lumen pro fpecie errore 0 ppofitu refntarer, quia illl qui dicebar lu-

men eleuans no requiri, fed anima narurahter efJe beata no negabanr obictl:um, & [peCle requiri, fed virtute ex parte videnris no effe necetiarif dicebar, 0 nifi naturale. Nam (i virtus eleuans ex parte poten

tire non requiritur, fed Iinficir virtus natllra.lis cum (pe.eie yua[licUllqj elwata,fufficienrer fa!uan~t ip.G di&.ii liHl,'l' saturaliter anima poteH: elk Bc:ata1llul circa obiectii it;teIeudtH,& [pecie gerente vices ei9 habet t:x a.atura li.ll,quidqoid yirtutis req lliritur ex parte animft leu il1telleB:us,dumodo obieCta. ipfum cocurrar,quE cocudull'l requiri no negabat, fiquide circa illud ponebanr virtute natura.le in anima fine

I alio lum1ne.eleuante,llon tame {ine ob:eCto iplo co I wrrente:ergo per hoc qlloci'Concil.imelligatur de

I tumine cleuante pro ipla diuina effenda v ice [pe ...

I, (ie concnrreme,in lofficienrererror oppofitus ex~ ch~ditur, qui coneu('[um ipLum ob:ieai feu fpeciei i Mn ncgabatJ fiquide01 circQ tale obieCtillli vifione

I, I

I-

,

" I'

Art. I.

3 I I

ipfam ponebar . Concurfirs autem obiedi media Ipecie fit, & ita qui non negat concurfum obiedi ~ non negJt Ipeciem • .0

Dm){ie> qllod non (upfrfiuac alzerurn ifiorii rei]. lumen gloria:, vel eflennz duuia.red quod vrrurnq, Iimul requiratur ad vifione , cIt expreiia Ientcntia D. Th. (iui requirir lumen gJorix ad hoc vr in.ellel.9:us lit Illkeptitms f:mna:: C~blilllioris qu~ ell etlentia diuma > qua: dl imcJhgihilis Jpecies inteIlcCtus creari, & ad hoc pouit lumen glorire, vt peter in 3. contrag.c 5:;.& in hac qll a::Jl:. art. s. ramen requirit vruoncrn c1kntj~ dtuinz in rarione (pcciei.vr patet in ;.comrag.c.') 1.& III hac q.ar.2.ergoD.Th.vtrrl~· que Iimul requirir.Icil.luroen glorix, & eflenti:i di-

Buinam loco Ipeciei,Jmo ad hoc ponit lumen'. vt difponar intellecturn ad talern vnioue.no ergo alrerii ifiorum !uperBuit.Ac deniq.in 4·ditt.49.q.2 .art, I. ad 15 elifhnguir D.Tho. triplex medium ad videisdurn.Primurn ef] lumen {lib quo res vidctur.fecnndum ei] forma vifibilis , qua res viderur > & deter-. miuatur per ill am ad rpeciale obiectum , Iicut per formam lapidis ad videndurn lapidern , Tertium efl medium in quo, Iicut in!pieiendo fpeeulum videmur ea , qure reprailenrantur in !Fecula. Negar ante D. Th. hoc tertium rnedrii in vilione beara, Et Iecundu rnediu docer efle ipsa diuina eflcl1tia, 'ina inrellectus nofter videbir Dcu.no aure aliqud Iimilitudine creata . Primu aLICe medift adrnirrir, quod eleuabir incelleEtii. nol1rum ad hoc vt poflir coiiJgi diuiue eflenr.modo predrcro ergo D.Th. vtruq;re~

quifinir.lcil.Iurne glorix,& elfemia diuiua loco lpeciei.ergo in eius Ienrentia, quando ponimr lumen. non fuperfluic diuina effentia vnita loco lpcciei, vel

e centra, fed vrrumq; fimul d;;bet poni _

Nee pOleH inflari dicendo.quod D.Th.tunc folurn .'. requirit (peciern.quando lumeu( quod ell primum illud medium) eft indifferens, fell no dererminans virum ad aliquod Ipeciale obiectum.vr patet in illis exemplis ; S~CtH JC IJ"Det Lumen corpDl'lfle, & lumen iJJtel~ [cehlS dgentis ad imelJe8r, PQffibd~; hoc autern non negam oppofiri audores.ted Iolu d!CIL, quod quado lurne elt omnino dererminaru erga aliquod obiec-

tli ipeciale,tuc (uperfiuic Ipecics)!;::ll efs€riadiuina loco Ipecie]. Sed lifp.guod iine D. Th.inrefhgar hoc

Iurne gloda: effe omnino dererrnmeru ad tale obie 8:ll]tiue no,tJl de fado ponit dari IUGle gl ad viiione,& vlrra hoc dlentiam diu.loco Ipeclei.Vd ergo

Ienrir illud lurne efle omnino dererminarum, & Iic habemus inreotu}quia er name lumine detcrmina~ to requirir eilentia diu. vnir;l per modil {peciei, vt'J G. illud lumen gl. no efl determinatli,led indllfr:rens, male ipfi eolligllm,& contra D.Th.id.;:o nO. rcquiri eJklltiam dlu.prf!:ter lumen,quia lumen ell om nino determinaril . Den11=., ratio prci hac parte vl"get)tlllll quia edam fi lumen fit omninn determillatum in rarione virtutis, adhuc tamen exigit concurJum 0- bieBi qui etl dilbncrL1s ;i eoneuriu lumiuis, quiain onlni cogniriol1e quantulilcunq; proeeda':" ex lumi-,

. ne, & virrute derermmata ergaaliquod obleaum, verificari deb.,t, qllod ex obietl:o, & potentia pari- .. tur notiria~ & non (ufucit concmius virrntis, led Ct obiedi)

3 I 2.

<It:1refr. XII.

Primre Parris.

obie:Ci:i,eo quod ipfa cog:nirio ~t trahendo obitCl:Li: A I an ex eo) quod lumen fit dererminannn in r:1tion~

ad \e,& aifirni l :l"ldo ipfi potentlam cogno(c~nt~m, u virrutis non indigear (pecie detcrniinanre ex parte

. in hoc enirn di Hin"uitur 1 voluncarc.quod h:rc fer- obieCl:i)Hne crcara.f lie incrcara . Vude Ii ponirur

rur ad res ponderfndo per jl1~ Jinatio~cm in, iIl;13~ qualicas.qne vrrurnquc muons pr~J}at, kit rpeciei

intcll~aus vera rrahit res ad ie pel' animilationem. reprctcurantis, & vi rrutis elicienris, iarn fLlppoJli~

adJll;l~, q:J.o~ c,ria[~l in ipia gCl1,c:rati?ne ~iu:!n3. =: tnr vrrarnque dererminationern, & concurtum re ..

rificatllf, qma Ideo e(tgeneratlo~glllaalhmllal111a. quirt, & falunl cdr alia rLitiCLlltas diuerfa an poffit

non vera p rO,cc1lio Spiritus ~,quia anlll1i.la~illa n~11 per earrdern qualiratern vrrurnqae rnunus p ra-Had

en:: aiEmilatIo ante III cugninone fit J.,J ipfurn obic an vero hoc fir poliibile ? In notlra Ienrenria non

dum inefle irlreIliglbili, hoc .11. en, quod rrahit co- haber locum.quia cum negemus poflibilrtatern U.·

gnolccns ad [C,0~ hoc cxprimitu r ve tho) ergo qll~' lis [peciei creara.etiarn neg ada ef] qualiras aliqua,

tl\IJ1Cunq; fit dercrrniuara virtus ad cognorcend >1> qu~ iimul [j t fpecies,& lumen per modum virrutis.

adhllC requir itur conurrfus obie ai, tine ipiius .n, Si vero quxratm .... an ft effct poifibilis Ipecies diui-

CO)1(Lll'lU quomodo potefl verificari, quod cogni- nz eflenrire in fe, repugnaret quod tails Ipccies Ii ..

do ilL atiimilat io ad ohiettUIIl. & tradic eius ad B muJ elTet lumeo,no eLl qua-Ibo rnagni rnorncnci, &

cog11olccntem. ? Ergo ne {ilperRLlit concurfus obi~- vt bene dixit P.Suar.ljo. ~ .de artrib.negac, c.r 5.11•

di cum cocurfu lurninis et omnino dete;:n111nltJ 111 ao.Iiccr aperce demoullrari non poffir, quod vna

ratione virtut is erg2. tale obiecru.concurlus auton qualiras firm!] fit virrus ex parte poteti~,& (pecies

vbiech per (pcciem fit. Tum er>.quia ern lumen fit reprzfenrariua ex parte obiecti, ramen non facile

dererfniJ1l1tu e rga obiedii fUll fpecificatiU(l, qUO? fingenda eft contra commune difhnctioncm crea-

dircEt2 vidcr fCil.ef1cnriam diu. ramen quoadrnodii rurarii . Er certurn ell, quod lumen non porcll elle

videndi, & quoad attingeutia obiecti (ccundarjj in fpecies exprefla, fiquide haic proccdere debet 1 JD~

d{cl)tia diuina vila.poreil efle diuerfiras, & quoad mine.feu potcntia eleuata mediante actione -irali

hoc dari pordl inditreretia aliqua.que dete.rnina- tanquam terminus eius, An vera potfit elk ide cum

1'i irJdigear per Ipccicrn. CClbc hoc rnanifefle.qoia [peeie impre!lj"no ita clara implicario apparetf ad-

[lOO repugnat ecde lumine vidcri has.vel illas ere a- minD quod Iptccies £It poflibilis ) ncut practieu, &

tur:ts~pr:i:[o;!rtil1i fi 1 (JIlt ciufdern cxccllentie.nec re- Ipecnlarinntu.qnz de fe faciunr diuer.as (pecies III

quirunr pedeL-tiorel11 penetrarionem diuine potf- inferioribus poflunr vuiri in aliqua Icicntia ernine-

ti;e,ficut ell requali, vel rninou lumine gt. videt ali- riori, vr eil lomE Iupernaturale parricrpatu irnme-

quis beams plura ad Ie pertinentia.que alios no V1- diare a Deo , licet ergo vall fit quod ex natura fila

der.quia ad fe nu pertinent, vt poRd dlce[Hr) & rfl . {pedes, & llllllG habeaz futli-:ieria principia dithn-

,It inf prob. dit. !eq.hxc omnia videntur ill ipfo Deo C ctionis.quia Iumf ell qualitas tCI1':s fe ex parte po~

ex vi pew:trationis din. eflenti.e ergo pter lumen, tentia-, vr virrus eius, & quafi cop1emenrii viralita ..

quod per rnodum virtntis Ie haber.indiget intellec- tis eius, & fol6 per rnodum etficientis concurrcns,

rus rpccie detenninan,e hanc indi ffi:reorii, Icil.ipfa f!,ecicsautE non dicit rarionem virtu tis, red rcpre- I

diU.CllemiJ. fie, I'd tlopplic:ltOl per rnodu Jpeciei, fenrarionis.S; fie vice obiecti ponirur in potetia,l1o

vt poffit deter-minate viderc has crearurasporius, aute vt virrus eleuas viralirate eius,& quail c6plcn~

quam allas,& 11 C currir eadem ratio.vr dicamlls lu- & pones in ordine virz alrioris.q omnia sur fllrticie

men gl. no minus exigere lp!;Cie,quam alij habitus, tia ad dil1ingllec!u iila duo ex natura llla.l? diucrias

vel ~otenti"""qll£ habenr aliqlta indifferentiarn de~ qllalirates~I1o tflO(h~dCrt aperre n6 pofle vniri in ali

rerrninabilern per ipecicm ex parte obieai rr;: rene- quo erninentiori . ..Ad locum "ero D. Th. tefpondi~

tetl1,Qwr Iccundii diucrsi applicarione diuerfimode mus art. I .diip.preced. §. Ad ;). .conf, V ideatur ibi-

rcpta::t'emar 0 bjeCtum taleernin ordine ad obieCta. Dimuiult) eft tertia non {ulticcre (01f1 concursu Dei . ;

rnaterialia.Sc fecnndana.qure Iunr crearure . Hire ell poreria ad eliciida vnione nifi ralis tit,quod prq

.n, indifferentia futlicir ad exigendan, fpeciem de- beat ali qua virtute pcrenriz hl!e per modi! rrante-

zerminanrem ex parte obiecti, flam crga obiecturn D unris, fiue per mod a perrnaneris iila atticiendo, &

forrnale Ipecificariuum quicunque habitus deter- eleuando . De hac coclufione latius dicernus infr.

lnlfiatus eft) & tamen indrgct fj)f:ciebus • art. vlt. vbi tracbbitur qllomodo lumen gloria- de_:,

Di,~s:Cllt re pllgnabit,guod lumen g!orix fit qua- bea.r dari, & requiratur ad vifiol1cm an per modLl

lit4 tantx Clninerire,& virtutis,quod Vc[umq; lTIU- . habitus,vel per modii cot~ur{us. Nunc brenirer~-

flUS pr1:l1ct per [e , feit. vinutis~ qua [ortificet in.- cimus)ql1od CO[1curfus iRe dupliciter potClt intcl~-

tellttl:ll,& fpeciei,qua repra;[cntet obieBu . Quod gi. Vno modo pro concur[u fimulralleo,& c6Co1l11: .

videtllr affirm are D. Th, qnodlib·l.arric.I. in fine tante eli ip(a potentia,& influente in achi~ no aure-

cofporis,& ad + vhi inquit : NOl1 re1uiri alillm fpcci'i!~ jn jp(arn porentiamJ& iae proprie vacatul' conc~r-

qll,jm i~(illrllllmf1l,Ied hoc fame j1J itJlelieRlI Beali, qrrod [us/ell coopcratio/upponitq; potentia propOrnG-

reJPp8~ aiinrum imelligibiljum f.1cit JPecies rei ivtel/cOIt ~.;, . nata ad oper:idii no aute iHain proportionata con~

1ilU1,& lumen. Refp. guodin pr<r:fenri non ell d" i- fiiruit,quia non influir in iHii, fed ell ilia ja!l1.tPpO~-

cu1tas, an talis (pecies dad poOit, vel aliqua qua.· tionata,& proxime difpoGta inBuiti[l aCtllm. ,Aho

lu:~s e~nme[]~jor,qu~ habe:u I11lltlUS fpl:ciei, k vir~ . modo concur(us fillni potell pro influxu Del nOll.

tUns? l~m emfll rrxced. ~1:I:11. ollentum ell: talem immediate in athUll, neq; ranru!ll conco!l1iraOL,er

fpecmnqeatame(le irnpCilIibilcl1lj(cd qllz[lio efl') , cum ip1a potmtia) fed infiuctI.tf.ll1 ip(am PQre11tla,

. & ca!1l .

\.

:& cam immutanreaer op'etetur,& hoc.propriC-; 'Voo::;a.ru: __aUXi1i.!I~quj~adiuua~. &:,:t0fliat~ri_P(3.IT): potentia ad elicierrdu operatione ; noame:ou1pfa:: :ii adiuca.Sc auxiliata ceoperarur, Er ali quando da-I tur pe r medii raotionis traCe llcis~& no habim aliter , perficihis, Gwt datur lume, pwpheriCU1"~ rap.tlls>'

. &. aliquz infpirariones.vel illuminationes.que rap: tim durar.Potef] lute illud auxiliu Jell illflllXusdu :pIke mutationern facere in ipfa cauia ,gu£ adruuat &confortat;mt£aEtn.l.!c.elicieotij athis. Primo po teft illi prsebere vi.r~tem , liue per modurn permaneris, Iiue per modum rranteunris , flcut Prophere preberur lumen prophericu dans virtute inrellectui :a.d cognofccndum res prophetatas.Alio modo non caofar virtutem ipfarn opcrariuarn, fed applicar ilJam, & dererminat ad exercirium.operationis hie; & nunc, quam dicimus pr::eaecermirtatioi1e ad ope· r.idlll1l,QUa: non darur per rnodum virtutrs, quiade fe t1@ ell: iudifferens ad plures aEtus,ncc relpicir Ire ciern actionis, led indiuiduarionern, videliter'virrus, qua: de (.e porcfl Ipeciern aliquarn actus, & plura eius indiuidna.determinerur.S; applicetur ad ope-

randum in induiiduo hie, & nunc , .

. DiciltltlS ergo non futticere ad rarionem luminis glorie cleuanrisv. de quo agic Concil. concurfiim Dei Iiruulraneum, in ipfam vifionern quamtuncumgue eJellatus,& fuperiorintelligatur. Quod rnanifeHum. ell:,qularal1S(;otlcurJus,noo influit in potentia,led in acturn, nee potcriam iptam proportionatam Iaci; ad eliciendurn a.Lt4m,led fuppenir, tiquidern infiuit cum ilta in adum, & ita elf aliquid req uifirum geueralirer ad omnes cauias Iecudas qui runcumque enim perfea~ fim,& proportionate ad operandum requirunr i{lum cocurmin Iirnulraneii Dei, non quidem.ad eleuandurn ipfas callfas,& im~ muraadurn rlias.quia iam Iupponuurur pronorc ionare.led propter depe ndetia actus.feu efLclus pro ducendi.qui cuni fit ens aliquod.deber eriarn depedere a Deo,&: a concnrfu eius Iimulraneo . Quare conc:ur[u,s Dei fin .. iulraneus ell non influat in iptarn caUlam, Jed In ell.etl:u:n,conCequenter non ell concunus eleuas.quia eleuatio in ipfa potentia eire de . ber.ied Ccncil.expreffe requiric lumen eleuans in-

tellet,tum ergo non poreflfaluari per folll concur{urn (lmul(~l1e~lm,qlllI>10!1 inRuit in ipjam potentia [edlmmedlate In aclum , Similiter non porcf]; (alaari per auxilium quod pr;ecisc,& pnre prederermil1atintelJeaUlTl,lluja;p~determjnatjo ad alique

. adfl in indiuiduo (lIpponitvlttute in ipCa caula gll~ .. p.otIit in [peci~m afi:us,fed enm aligna indiffcrenria adoperandmu bk, & nunc, in iutclIedu autem ,fumpro lecundum fuam llatura.1em vi rtutcm no da-

. 'ntr fa.cu1tas ad ipfa.rn Ipeciem aCtus qu<e eft vifia Dei, alioqllin nOEl requitetur Iume eIellans , (ed lumen oarura.le fufficeret cnm Cola dererminat.ione Dei ad e1iciendu a6tum in in.diuidllO hic,& nunc,&

" .tl.ll1ctalcau;Ulium !'loneller {llpematurale,& conCe :; quenterueqj eleuans , quia (i \,irtus cui datur natu~( ralis d1.ipfa l'f;;.;determinatio applicans, ;fuperna~;: naturalis non erit.H~c ergo detenninatio gene r~li:~ ler re~lIitjt~r pra Qn1ni caufa,& v-irtlltejndlfieren-

A ter o~atiita;c:rgo perbocam..llillm nonfie eleuario pGtenti.e,[ed:eleuata [upponitur,feu proporti;~ nata ad 1ped~m.aiWs, derermiaatnr autem ad eli-, ciendern l1i,& nunc indiuidualiter ~ Quare per lu-. men g~oriz. no patd! inrelligi concurfus.Oei Iimul-,

. taneus, vel auxiliurn predererannans, & appiicans ad operandurn hie, &. nunc, ted dans virturerneleuatiuam ad operandurn, vriam dicemus .

DicellJuln eft vlt;ml\lumcll giorie de quo loquitur Ccnciliu Ie habere per modum virrutis ipfinn inrelleccum conrortanris , & p roportionanris ad videndurn Deum. Hoc eft, quod negluit Dur.in 4. drl1:. 49.Q. 2. ductus ex eo, quia improporrio ad videnda.Deu ex pant noltri inrellcctus.Ii per a1iqll~

B virturern fupplcrerur , oportet , quod cl{t'[ pel' modum augmenn.quo crefcerer illa virrus.hoc autern augrnenrum eft nnpoffibile quod dcrur ipll intellectui , quia non pOlell augeri ahqua virtus niii per .intenflone'"m, intcllectus autem non oil capax mrenfionis , Iolum ergo poref] ehabere po;:r modu concurtusparrialis, & iimulranci cum ipio intelledu. Nib:/oiJlinus D. .Thorn. (cmper requine lumen glorie per mod urn virrutis fornficantis in.cliecturn ad vnionern illarn ira Inperuazuralcm , & eleuatam.Et aperre deflruirfundamentum Duradi 111 j. contrag.cap 53. vbi inquit : Qgod duplreiler cl'llti/1gi~ virtutem alicuias fortiftcari , vno modo per Jimp/;cciu ~PJi~ J!Jrtflt~S irJm:{1~llml ,ficm vil'tw a,'fiHtt ('a/idi sugem? pfI' imfJIjiollem enlnris ,. 111 poiJit ~f]ice1'a rrh~-

C mentuncm /1{1ionem iii eadem JPed~ . .Alio modo per 11PJM form~ app~{iliplJem ,jimt virtu£f/iapb,mi au!{etur ,erd IWf , VI pojJit.illumillare per hoc qflOd'Vt lucidrwi aftu rer IOI~ main [ueis rectptamin ip(a de nOUa : & ·hoc !JIlinI'm virtuns ,mgmemwn reqlfirilUT ad altfrills ,JPefiei np~"llinllmJ coafeqm!1ldamvirws ·ltu:em mtdleftusmwi i)tltuJ'.1li, /Jon fuffiCit ad niuinam .fubfla11liam videndam, ergl~ opnrlCr, quad Aug€t1tur cias 'ViTIJ!S4d bot) quoand talem. vijinnem pert/Clliat , nan Ji1firit <1(tt.em allgmtlltum fer inten: jionem nalllt8/is virtl!lis) quia talis VI{lO rum dl ~iufdem rat janis cumvifione ,w1lfaliintellernls creati , qllrd ex diHinCtwlw vlfanml palet; vpmer igitur quod Jia. a!l~ __ mentum lIirNUIS i1ltflict1ifl,t pa' alicuius nou« diJ90fitia-; fzis adeptiQflCm • Ita D. Thorn. vbi ml[]ifdlC deHruir fundamcntllm Dnrandi , potefi enim crefcere , & aLlgcrit virtus inrelle dns nonper mo-

D dum inreufionis, {leur ;iug~tllr calor , led per eleuar ionem virturis Jllperuenientis, & diftindx Ipeciei ab eo quod eleuaruc • .&. augerUl': in virtute, (icut manifdlat exernplum de diaphano , quod per Ce non potefl: illummare, peL' luct'ffi lutem qua in re recipit, qua: dl: dil1inci<e rationis ab ipla dia~ phaneiratc, creICi[ eillS virtllS ad ilillminandulldi.c intdledus per reception':: luminls-!,;lorix 'anquam peraliquam .. inlltem [pecie diilinEtam,crelCit eiUI> vinus ad eliciendam vi fion e-tn Dei.

Drinde notanda efl: diligemer probatio D.

Thomx in hac qU:J::lt. art. 5. qua: limnl probat re~ qniri lumen gloria-:, Vi: eleuarionem dilpOt1~ntem adrecipiendJ.m elfenciam rullinan1, & per modllm virtmis ad cliciendam vifionem. & format lualu probationeOl duplici fillog dino. Prihlus eft. Offine,

'111 qtlOd

I'"

j14



, ,

~uod e1en;ltQt' adatiqliid quon ~tnlit.fuaw:1W:ll~taOl,opqttei dHj.mn.i ~i~iri001:r1,4[lia!,fu lopn<!lti 'il~tlir;lln, l:ed,qua" intelle£h~SI ceearus vjd~t:Ddi 1pl ~ eius c flent i.a ~ [mina: inteU i ~ .. bj#s in!elkd 1.l.1>_ ,erg,ooi)o rte (; qu 00 aliqea li11 po{i cro. hlpetnarurallS eiliIf'per:o.d'd¥lHact rlflta fu bli mi rarem.Secundus tigiJlogilrtlH~ d·t:.:, Vin\ls nan.H"a1,i,:>' ~nt~!IeB:us non c1t(utficiens ad vldl'ndameHcrrn:a: D\;I,etgo'opor-

,~tquodcx diUm~grl{tIatuper excrelcat ei virtus intellJgendi , fed hoc augmenrum virruns vocarut iltumin.ttio I!1 te Ib9:us, ficur & Ip(um lumen inrelligibile voca,tnf lumel: vel lux; . ergo-lumen gloria! tilPfler~dJlt~lm reqUlr~rur ad videridum Deurn tanquan1 virtu t~S allgrqentunl'In primQfu[ogi[[J1o eX4 plkatp. Th. ~llmis l~~jnis glor~ ~c:r moduditpo fidohiS ail vruonem diumx drltmf~~m[ecund(}lmltrnus vi rtuti s re'a,!.1i6r:r ad elicieudarn yifiQnem. Ec v_cru,\j\TIUnU5 etiae~plicat 3',CO[lt.~e!1t.Cap. 5)- ratione [eclln.q3.}& qumta.Sed de permo rnunere age-! )11U5 nos intra at..f. Pro nunc (iItticiat 110Eare quod D.rI1.no dixit in illo Ffimo fiilogifrnO,quod omne quodeleuatur p~r aljqua[l~ formam inriiget diiponiadilliformam recipiendarn.Na cum llonftrpro cedere in j n~ni t~m,6poriet deuenire 'ad aliquiifor-: rnarn Iuperiorcm, qUa! ad Cui recepci onern non requiraraliarn formam ordinis edam ruperiorifi~ Ied {ut!icict naturaiis capaciras fubie8:i, vt dell ecu r ad formam ltlperiorem.ScciD.Th. noranrer dixit omIlC quod eleuatur 1Q aliqLlid'CJuod excedir Iuam-na tnrll1l:vbi ly, 4~ "/lqfrid,deLignat aliqurd difliuctum per inodum finis, IcUforml: vlti 01 a:! , veloperatiopis,& a~us fe cundi , aJ quod effentiahr'erpre(ilp4 ponirur al1qn~ to, rna prior per modmn aaus pri. l'!li , ie u fo ~m~ norrvlnmz per quam fiat traniitus, ~ dlil)oGtio a(\ illarn fmrrj vlnrnam feu operario- 1'1 till Et in hoc !enlu propofino D. Thorn.efl certa, & prnbar pr.E rcquiri lumen glori£tanquallldifpo; firj,)nem inte lJectus ad vnionern efkntia: diuinJ!,vt ~i8;o loco probabimr.

. Q[I~d ergo requirarur Itnn'!ln per modum virrutis c:decuod<J_ltllogir,no 0 Thorn. probarur. Q!j31 lmproportl() ad videndum Deum in nollro inrelledu eft ex defeCtu virzuris , quia a8iuiras noltri intdkCtus ~Il infenor ad tale operanoncm, ell enim illa ope ratio ordinis ilatu'r~~is~& vrrtus propria intelledus nofbn cit ordinis naruralis.ergo impropor tjonata. reCpeCtu ralis operanonis.ergo indiger per IJiquid(upperadituffi proportionari, &crelcere in ilia virture.i. a quod mancat eleuara, &.duldem ()rdinis factaclllTI operanone, quam debetprodu~cte. Ne que ilte defefrus facuJtatis,& virtu{is [uppleripot~lt per lpeciem,{eu per elfentiam dilli!la~ loco fpe-clel,quia improporrio virtutis,& facultatis ad elicir:n4am viliol1cm etiam eft improportio ad' vtendum !pecie talis ,)bieai , fiqllidem ha:c cciam deber eHi: fupenorisordinis,ficut ip(a vifio & eius obi cfrum ell: ,- er-5o ad ho c i plum qood cit vri tali {peele, & informari illa,~[ldi ge t intdIeCl:lIs e Ie _ arl. Et conflat iuxta "!pradiCta qui:ld:fpc:ciesfupples vi c~ obieai nen dat virtute potent~~ in ratione pot€;. ~,fed dc:bet fUpponere illam,6cut patct quodiUe

A qui h~bt;:tl"ra t1\ ,vel.debil; ~ P~Dt!.iIlll 'fitl \!~~ quanturo~l.Hl~{picil=s:"itipilts ~fe~\ ~ e6i9~ CC::5 PQoan~U1".1n o<ula)ct1onJ-a~~q~e ';;On{9t'J" t.atUf VifUs.ellls:ergq.aliu4 eft. virnis p:otef}ti!l!,.aliH4 fpeci~h 1000 fine [pe.cie 4i,itur aliquill'hai?ere jn.. tcgram .. &. perfecta.m faculrateursidendi , VI: paret de iUo ~ qui haberfanam &pertedaro,. 'po~~ntia "ifiu<Ji'l1, ~ dl in tenebris fint! (pecie. Vn:d~ fi iacelleCtui noflro ad videndum Deum Iolum deef] 'Pc .. eies , qLl~ ell elfemi:l diuina ~ non ve.roaliquid vir .. tutis , quod ex parre porenrie requirarur , tam po~ teas edt: nofler i;m~lIeaus ex natura liJ~' ad videdii Deum.ficur oculus in renebris habet facultatem ad r~qendu colorem . Hoc auremeflfimplicirer cece ..

B derc.quod inrelledus creams potell naruraliter vi, sLreDenm. qui fuit error condcmnarus in COD.dLiq Vienenfi , licet euim ibi dicarur, quod illi haretici dicerent creaturam efienaturalice» Beatarn neque lndigere lumine eleuante non erar fenfus , quod jt~ naruraliter erst Beata ~ quod ena flne Ipecie pollee videre Deurn.Se de fad:o videret.neque enirn ita~ fani ipfi eranr , quod non experirentur Ie de f<lO:Q non videre diuinam ~«entia.m ,ergo [olum viderur fuiile error ecrum.quia dicebar inzellectum habere faculratern naruralem, & inregram virrurem ad videndum Deurn.non ramen fine Ipecic.ietl coeuritl IpUUS obiedi.ficur horno dicitur habere faculca .. t':: naturalern ad videndum -quod(;umq; colorarum etiarn fi careac rpecie illius dummodo aabear vizru

c- tern expedicam ad vidcndum . lmo. Ii ahqua poren,£ia ~l~et virtutem requifirarn ex parte potentia , , ad vidcndurn aliquod obieEtum ; ROC, ipfo (pecies ' ralis obrecti illi correlpouder , &. proporrionatur , J,iquidcm virturi propria alicuius cognitienis CO!'relpondere debet obiecturn , & (p~ies propria iilius: ergo Iiinplicirer inrelledus creams eric naturalirer potens ad videndum Deum ~ quia habet quidquid virtutrs requirirur ex-parte porcntie, &1

ei eric .proporrionara, & connaturalis fpecics ad ridendum Deum, & fie eric beauficabilis per [uam ~ ~aturatn non per gratiarn. [

J

~olurmtur arg;!lI1U11ftd. .,

P P Ri»Ji. arguitur ad probandum, non requiri lu-

, men ad eleuandum inrellectum vt \'idcatDcii; quia ifia eleuario non potef] fieri neque per IDO" dum repr~{cnt;lrioni~&rp~ciei) quia nos negamns Ipeciern c rearam rc(pectu eflcntie diuinz. Neq;pcr modum virruris proporticnaaris inrclledum , ~ habilitands ad eliciendam vitionem beara01, qUia quancumcunque addarur~irtws, & [umenip.fiin· celleB:ui lemper manet improportiooatuS ad 1!l:1Jll viGonem ~ fiquidcm diflanria intelleEtus creat! ad Deull1 vt eilia fe ell infintta,cum DelJsinfinir2 ~ cedat qua.rnc~q; creaturam,~rgo non pore~ vinci per quamcumque virrutem crcararn & filJlt~, fed illud IU01en gIori:l'c dh;reara: &; fin!tre vi~rJlt!S ergo adhu£ relinquit intelIeEtum impropowona· tum, ergo fuperBlle ponitur . C:onfirmaru: ~na~ etiam kientia infuia Cb.rifli Dominier~ kJent1~ . '[uper~ ,.

rDifp. XIIlr~

filpef~Jturalisi & tame no indigeb:ltJUm1flt (ur~t':' narurali per rnodnrn virruris elcnantis > fed Iolum. flYeciebus Iirp'emaroralibus.ergo Iimilirer ad vifione oearam fUllicict etrcmia diuina pet modunr Ipeciei vnrra, non autern habiru e leuare per rnodu virruris. Maior ",,(1; cerra;& minot probatur.quia fcc lldurn O,'1h,:;, p.q, J I .ar.6.iCietil iriflli'a anirne Chri Hi erat difbnda per diuerfos habitus.quia habcbat ditlinctas !i)ec(ts,[)CC aliu habitum agnoicir D. Th, qlt:im iplas ll)t'ci cs a Dco inluras, 11 on aurcm aliud Iertili lumen per modu virruris cleuaris. Con Iequeria vero probarur, quia non minus requiritnr della do in cogni(iol1C 0_,pcrnaturali per kicfltii inflls;i, (jila in vilione bCal:1.,!lquidem vtrobiq.cognirio elicita ell ordinis Iirpernatu ralis > ergo Ii furticit el euatio per ipecies in icienria infufa ; cur non furiicier pcr Ipeciem diuinz eHcnrix,vel qu.e cil: ipla diuina effentia pro vifione b~a(J?

H.eJp. rcquiri lumen glQrix per rno durn virtutis eleuanris & conforranris intellectu non per modu repra-fcnrationis. Et ad replicarn re ip, quod lidt inter intellectum ere arum, &: Dcum Ie ipCo enrirarille ~el infinite modo ccgnofclbil<!m fir infinira diHiria, nee vinci poflir per aliquod lumen crcaruru, ramen adDNI riniro modo vitibilern nouef] intiuita d+t1antj:l Iimpheircr , ted eft diuerfus ordo, {cilicer naruralis & Iupernaruratrs , co quod illa vifio rangir D;:;~l in fe immediate.cc n6 in tuis effectibas &t~c eil- fuparioris ordinis adporentiam arringentern' DeCI in filis effeCb bus non in Ie imrnediare. Vnde 11;;13 irnproportio diuerf ordinis potefl vinci , & ibperari per lumc cream , fcd ordinis Iupernaturalis.Sic ergo porefl iurcllecrus proporrionari vifioni )Dei finiraJ, & Iimiratre mediante Iumine finiw, &

. cream ad vifionern autcrn infinirii Dei, vel ad ipsii . Dcurn entiraciue nullo modo potcfl proportionari intelieetus creatus.vt iCiIicet, habeat iufinrrem eurirarem vel infiuiro modo Deurn cognofcaz .

JM caf~finH" refp. neg. minorem . Ad probatio-

. nenr refIl. D. Thorn. in ilia loco non ncgare lumen dlfl:inCl:fl ab fpeciebllS per modu virnuis.ied ex eo quod fi)ecies in Chrifto magis multiplicantur , & particulari-numr , qua.m in Atlgclis, colligir dan pin res habitus in [cicnt ia infuta , quia darur plu. res (pecics , quail J. mulriphcancne li)ecjermll <l:rgilcns ad mnttiplicationem habiruum Q!I~ conicquenria-quernodo reneat.ibi c xp licabirur, Hane tJ.'" men elk !l1t:nreJ11 D.ThOrrl:x! c(,lligit ibidem Ca.ietanbsillcake CO!ilnnmarij j vui doc('[<;x D:fho,

., dariin Icienria infitla plllrallratc!ll tvb!:l;S ieiIll1~

, rninis,qnod pc l'tIl1C t ad rationc1l1 medlj lub (]U0,& pluralitatem fpecicrum 1 'lure [c haben~ vt mcdiu m quotaquam medium reprxfcP1t;ltionis obidti non virtu!is potentia: Videatur Mag.Gollcalez hie di(p. 27 .rett I .adp rimam cotlfirmari(lncm [ecundi argU\Mnd. Nobis {ufticit 111entcm D, Thoma: venari extodem loco D. Thoma: in oppofltulTI .ldducto

. f61utione adz,vb; concedit argllmcnto, Q'lOd fides dt'vnnshabiws, non tameN fcientia infula, quia . fides il1nitirnrprim:t verirari,vt re,Llclanti, & cieri" uatura-fcientia. Dei vt.dlvoa, 9uodno!1connmit

,

A ~'a I' .rttc~. .

31J

A fcienti:t infu(re; fed fides non dicirur vnus habit~ ratione rpecierum > (cdrarione lurninis , & virrutis inclinanris ad sffenfum , & a.d judicium, Iiquide fides pluribus vrirnr Ipeciebus quoad reprefenrarionem , ergo firnilircr inrelligebat D. Thoma, Ie 10- . qui de habitu iciel1tia: infllfx 1 non vr precise dicit frecics i ntllas,fcJ eriam lurnen inctinans ad aO't:nfnm,&iudiciii,& per rnodum virruris elic.cntis ip. furn a~bm (cicnrix, alioquin non redderer ddi1aritatem inter fidem. & (cienriaro infufarn ex diucrta deriuarione a diuina (cieru ia , red ex eo quod vna cofiflir in fpeciebus, alrera ill habiru, & vrrrute .

Swwdb ar~rli!ll/. Quia ilh vis e lcuans pc-r rnodurn virruris (u~crBuirpol1,a Jlm::!~, vel diuina eC.

B. Ientia loco Crecici, Ied uos illam ponimlb,cq,;u (uperfluc lumen admirtirnus. Antcccd. p robar. n1 in priruis fpecj~immLJtat ipiall1 porenriam.earnq.mforma:', ~'( aa'lt;ltergaobieEtum cuius cft Ipccics , ergo fufficienre vim eleuaudi habet, hoc ipto quod porell immutare i ntrinfece porentiarn, & lion per Iolarn extrintecam a fTiHenri:Hl1 iilarn ocrcrmill:lre Deinde non rcquirirur iii ud lumen ad atig(·r.d.ln1 virturern inrcllectus , quia vel angctur ill ordinc a.l filbflMltiam a{1us,ve] Iolnrn quoad modi:' QJ.oa:linodurn tantum non requiritur, quia ali.is lolLl h, i-crur ad facilius videndn Oeum non ad (implic:: \: r, quod eft contra rarionern habituum rllrcnu.'I:-.~Jiu.Quoad fublbtntiam non p orerit dari, ql:J!:l_ '" '-,tns l1e augens porennam inrellcct« suon porcl [t' Il!

C, virtus 11'O viralis, llquid('m potentia il1tcllcEbll3. ci] intriofece Iaculeas vltalis,crgo Bon pore!} crefcerc, & proportionari ad ope randurn aliqucm aebm quoad Iubflanriarnexcedcorem vjram prop,ri5, njii per virrurem vitalem non per inanimacarn: 1I!a. au-' ten, virtus.quz dicirur lumen gloria: non c,1t virahs, . (lnia proncnir a principio exrrinfeco.ergo 1l0'~ p0· teflper illarn crelcere vital iter & in:rinCe,cC ipla po tentia inrellectiua. Non ell autcrn virtus illa aliqua maier intenfio potentia: inrellecriue intra iprarn lj· neam naruraiern vt iarn Iupra diximus refpondendo rationi Duran,

Ca1~firmnt. Qlia nurnquam duo p.rj~ei_pi~ co_n~ currunt ad aliquem e:lfd1:11fl1 .!lifi qllla HI ~plo eft~~ (tu rclucet aliquarano corrc!pondeo; vm , & ~~a correfpondcns alreri , In cftcA-u arm: qUI eft vitio

D c;nr duo.Icilicc; quod fit intelle<!i0~~quodfit ralis ooiccti a gno dctcrminamr,& tpecificarur.Er quod fit inrelleEtio habet ab inrclledu i:~cnndu fe, quod vera flr ta.li~ obieEci habet j (pecie iieut vi{io albi ) C]uod fir villo habet 1 potentia Vllllll. quod veto ilr talis obieEl:i Icilicer J.lbi habet a (pecie albi. 5imiM .liter ergo quod 111.'1 vifio j~t _ime\,Ie._'1:i? h~?~t_ a? ipfo imelldtu. Ollod vel 0 ht t::dlS obleth !clllcet Dei [lIpt:rnatllr;1lj~r,& jntLlitjlle,~\: lllfticieoter h:lber ab ipfa (~)ccie,CJt:x en dillina e{fentia, nequc inucnierlll' aliquis ahus ett'eCtllS',qu~pr:rberi non poffiE a (pecic fine lnmine, vel ilumille {i11~ fpecie, n.1111 intuitio, & hlpcrnatllraiitas a lum:ne (010 prlCDetUr: detel'mina~io etia!11 potcnrix erg:] OblCBum qnod fir:i (oecie, optime fit l lumin(: q~lj:.l,

non poedl:aliudobictl:lI cogno::Ci per ipfi:l1TI,qllam

Lll 2 Deas.

;

Qyxil,XII.

Dens. Facit ergo folum Iu men omnia muner.a,q~&": A pbte!t face: re ipccies,nam <juod fpec.ics dcbeat et- . Ii; vrcar ia obicii , & ex parFe I llius Ie tenere ~ ~o~ perie nori rc.quiritut, nili [?l~Jm qr~sd dere rrnmer porenrram tQjJCf1Qo erus i?dltterelltla erga hoc, vel. Biud ob icctum, ... dhuuc enrm nuera datur.ergo po-

riro hoc, nO. amplrus requir irur ilh vicariarus o?ie-

.8:i ' Ql!od ¥ero requirarur 11 milirudo , hOI; errarn habet l.u[J~en, quia 1), Thorn. in hac q art, 2. vocar lumen G miJitudiuCIll ex p:l r te potentia: (e ren en-

t (Ill, ide I r quod dctCL'miner porcntiam erg3. obie- 8um, ergo iorumbaber, quoP requirirur ad ratiouem fp~ci.:i.

Rtj'[,. Lurncn rcqniri au immurandom.Sc eleuan-

dum porenriam non ex parte obic8i licm {f'1e~ies, B Jed ex parte virrutis , qll1= improportionara en ad ",~ndllm ipq:ie ita cieuara , nifi ;llllpjil)S roborerur

vr enirn iarn !i.lpra ollendimus , d~bill4S vel defe-

QllS f~cult'His , & virruris cognofcenris non fuppJetur per [p eciern 1 fiquidem h:r;c eriam requiritur pofl:gll~lm potentia ell rorrificara , & pcrfecca , ue-

l]llC enirn debilizas oculorum (anarur, vc] perficiru r

per (pccics, fed priils fortdl;::qtm in fe, deinde fpe-

lie bus adiun¢l:is coguofcir, Diucrta en ergo imrnu-

. i2io potenris-.vt perficiarur in virtute.vel vr deterrunerur ab abiccio per fpeciem ctiarn pollgua per f,d~ e!1 virrus. N cc minus requirirnr If)(~C1C5 pofi-

[0 lurnine i nruiriuo, & determinaro eJ;:" parte virtu-

fis cognofcitiua', qua pofiro lumine ab{tradillo vel, ii1dltferenti, quia requirirnr Iernper concurfus ex C pane obit-ct:i,qui mediante fpe,ic milliaraqlr,r~IIl~

per cnim ab obiedo,&: poreria paritur notiria.Ad

id quod dicitur de ilIa virtute.quomodo Foilir auge

re vim iute llectiuam l cum non fit vitalis, Re(p. lde

pofic dici ele habitu fidei.vel chariratis.nam qnan-

tum ad hoc.quod ell perficerc,& eleuare potenrias

ad CUtiS accus vitalcs , non minus virtutern vitalcrn aagenr.quam Iumen glorisi, Dicirnus ergo quod li-

c2t iihe I; rrrures no lint virales vt qu~d,& quaf radicalirer habendo vitam, bene ramen )'1 quo eleuabi-

liter ramquam fo rrn £ de {c ordinate ad cleuandum

:)£1 alriorern vitam, vr videlice t ipfc inrellectus, qui

de fc viuit vira inr. lkCl:ill:lcreata,villat V~[;lrtema,

&: plrrit;ipatiue diuina, Ad quod additur quod vir-

tus illa .. non ita eil: extranea <l vitalit;l.re I1cut :lIi<;I: vil'tutes omnioo in.1nimes , licct enim non OrJltur c;{ipra !Tlet anima, qu~ eft princ.:ipium radiea]e, & D propriu vi t:I!,Orirnrtame ex ipfo primo luthore 'Ii ...

tz non {olum dame vitam propriaI11,Ii.-d etIa eleua

tc ad. fi.lperiorern. & ita poteH .1.b (pro participari \·hus,qu<r fit \'iralis v/ quo eleuabiliter, Ne911c hoc dl3.~dere potentiam potentix,vej maiOlem mtcn fionem cillidem potel1ti~,red virturem !uperiorem 111eu~rl,e~1 ad aItiorem ordinem,& aB:utn, vt fnpra upUCaUIlTIUS.

~1d (Nlfniltlt. Re(p. Quod ilia vifia I'ationflll in .... t~lle,::tioujs gene rid: rumpt~ habet ab illtetJd1:u l~clln~nm gradnm genericu111 fumpto. Quod ve~ r~lrah~ or;llnis fit. {ci]icet fnpemaruralis • & ta .... I1s Gble61 (ciliett Dei, & inmitiuJ. il1i11S • ha-. pet dcp~ndenter a duplici pritlcipiQ, fejlic~t a .

Prima; P artis,

. virtut.e vitali eleuara , & forriflcata. & hoc debet . f1.eri per virrurem eleuautein ad eliciendum , & a cocurfu o@ieCti,cui arfimilari debet cognirio & potc nria rrahendo obiecrurn ad ie , & iih: concurtus debet fieri mediante (pecie, vel ab obrecto ir(o loco (pc!."iei vnito . VnLle in viiioue alb i non [alum concurrir potentia 9llOlIJodocumq~e per ipecier:; albi,frcl potentia vitiua, vt habens virturem.S; ~Cle videndi, qua f1 caret, non rcforrnarur per [peelern fed per aliquiJ aliud virrutern ipfam perficiens. ID~ telleti.us autern nullo modo habet aei!; vidcndi Deli [JiG per lumen I~Jpetioris ordrnis.quia vifio illa om llt ordine virturis naturalis excedrt . ~od vero drcitur omnia muriera rpeciei fie ri per lumeu , vel e contra.iatn fJ.'p2 dictum etl.quod lumen.no dicirur dererminarf crga 'l''if1011cmDei nifi per modum vir« tutis.qu'E ip(;lD1~potentilm perncir,& eleuar.vz elicitina (it ab intrmfeco, & per modurn potentia: virstis eleuatse , vitionis illius /i.rperioris. Vude vItTa. hoc requiriturdeterrninario ex parte iptius obieB::i cuius concurfus obiectiuus non potet] Iuppleri per lurneu.fe u virturcrn, q·ux perficir acie porenrie eleuaudo rllam led ncr Ipeciem , qua:: formaliter reprefenrer ipfum ~bleEtUll1,reu reddat illud p r efens obiechuc ipfi potentise, vt (atis dcclararurn eft pr~cedenri difpur , Prater quam quod vt rllpradi.xi~~s eriam in iplo lurnine porelt dari aliqua indlfiere.t12 vincenda per deterrninationern ipeciei,(alci~ quoad obiecta (ecundaria.Sc rnodum videndi . Vnde non futficir erie dererminatiunm potenti~ per modum.. virtutis eria refpd!:lI vifionis inruiriuz obie&i de .. rerminati.ted reqtnrirur cria dererminario ex pa.r'" re cocnr(us obicctiui.quia ab (lbicEl:o, & pctentia paritur notitia.vel ab aliquo gertme vices obiecti, quod elt ipccies.(!_llOd vera D. Tho. vocat (imilirudinern ipfum lumen.ipfe Ie explicat 3CGotrag,ca~. 5 + quod lumen dicitu r (imilirudo no reprzfenrari ... U:4, (cd clrcizina qnarenus perducit ad Deurn vide~ .. dum, & fie conthruit inrellecturn Deo iimilem in eo, quod ficur Deus (e vida ita. & inrellcccus llalf: fi~ mtlcs ei entl,t!s,qlll<1 vir.cbi·",HS cum JIJ'tUi rje, i .Ioan.a.

't au« t11gtril.exScot.apud Ferra+ cant rag. cap.

S 4·& fere eadem obiicir. V?,.zq. difl),·B ·C3.P·3· & 4· quia non rcquiritur lumen eleuans , neque vt illtelleCl:us fie adilHls virio[1i5.n~qu2 vr receptiuus i} .. Jius, erg?) nullo modo. An[ect:d.p~ob:l~. Non requiritur vt imclJectus fit aCtrulIs,gu:a Jib acbuir<ls non requiriwt" propter obie6:um,cum hoc fit rna .. xime inte!ligibilc > nee proprer potenti~m, qui! vel potentia ill ilia vJi"ione mere pafi1r,.l(~ fe hab::t vi-. fionc:m li.tfcipiendo vel fi re habet a.fbue l habitus non e.ll prii~cipifllmius adiuitJ.tis,quia h.a.b~cus no~ elt principium agendi !impliciter, red agendi Gelcl licet facilj,er, dclei':tabiliter, &e. NOll requirirur Ct1am lUlllcn gloria: vt fit diipolltlo reeeptiua ipGu5 drcmiao diuinr_:,vel \'ifionis, quia ersetia ditlina~n~)Il .inh£ret, lie': rccipitur. & ira no indigei: di(pO(ln~ .!It: vt rccipiatlu·, vilio autem immedi:J.te reeipit~r ll?porenci;). Ii em alij actus, ad ipfatn cnim ma,x1:ne ordinatur poteria,cll fit pcrf ctiffima forma ,phus intelkctus·; imo ad re~iptendam formam :;lcciqel"l~

talern

ralem eriam Iupematuralern no requiritur alia dif- . A v ifu autern non ell: cspacieas vr etiam per eleuatio-.

pofitio einfdem ordinis, quia aliJs elfer procefliis nern pouir audire, feu percipere fonum, & multo

in infinirum in difpolitionibus recipi€dis.conjirmat. . minus cognorcere Dcum.vt Iupra difp.u diximus

quia yet inrelledus habet aliquam virtute.quantfr- . quia ha:c obiecra runt om nino extra [phuam ralis

uis minirnarn adillam vilionem, vel nullamSi nul- potentia: eflennalem tarn coofllrural€ ql1am exte-

lam, ergo rota virtus datur a lumiue, & fie non re- tiuaru.ita quod deberer murari eflentialis cius ra-

pugnabit vnum fen fum ; verbi gratia vifiim de- rio fi ad id eleuarerur. Inrellectus autcm li1t€ obe-

uari ad audicadum.accipiendo coram vrrtutcm au- dicncialiter efl capax vilionis Dei fini,x, quia licer:

diriuam.vel etiam ad videndurn Dcum accipiendo non fi( illi connaturalis, non ramen ell: contra er:'

ad id coram vircutem. Si autcrn habet aliquam ref- Ienrialern rationern intellectionis create [ecundurn

pcth1 illius ~ifionis, ergo non indigebit noua vir- ie/cd [alum indiget ~roportionari, & clellari pro-

tute eleuari , fed Iolum illam virtutern precedetcm pter excedeuria obiecti ~ vt fbi dem explicauimus .

extendi intra propriarn linesm, & ex parte obieCl:i S~d ramen ta~is potentia cum Iola fpecie non [utTi·

copleri,& detcrrninari ~)er Ipeciern , vel per erTcn- cit.fed requm.ur, quod virtus potcriz vt eliciriua ~

dam 100) Ipeciei. (~od 11 ip(e intellectus ell: P(r- B & l:on ,[Olum vt ~eprx[entltiu~, fit proporrionara

tel1tia naruraliter receptiua vifionis, ergo rclpo n- tali ,ob~efto fpeclcl~v~ polIit c~lc~re vifionern.Quod

der illi aliqua potentia naturalis adiua, quia omni vero dlCltUt'l'0d 1111 P?tClltJ:E paffiu3: inrcllcctus

priucrpio pauiuo correjpodec aliquc-J p rincip ium debet correlpjindere aliqua adiua. Refp, corret-

afriuum, & lie non indige bit Iurnine fupernarurali . pondere a,'l:iuam. red rupernaruralcm} &dcuautc

Ac deniq, quia. lumen {upernlturale eft imperfe- Iicur , & ipl~ patliua non ell: naruralis.Ied obcdie-

Ctms ipla natura mtelled.uali, cum fit accidens illi- tialis relpedu illius agentis fuperioris, Et licct lu,

us.ergo poterit aliqua natura inrcllectualis ex litis men gloflx in ratione enris, Ieu accidentis tir infe-

namraliblls Deum videre , quia perfccrio ilflferlQr rius ad Iubflanziam anirnz, in ratione ramen parri-

poten conuneri in [uperiori . cipariouis.Sc eleuationis filperior dl..(lUia te habet

Rifp. propter vtrnrnque rnunns requiri hune glo- vt qua-dam imprzflio diuinz virtutis fecundum or-

ria:, nee vnum eft impo rIibile alteri, cum etram ip- dinern firperiorern.ad quem eleuac animam, & ita

[a potentia ftt actina, & recepnua fui aCl:us_Er qui- in ratione ordinis ,& parricipationis Iuperior de ,

dem de: munere difponendi intellectum agemus ill- nee potefl: contineri 10 aliqua Datura creata , qUE

fra,v bi retpoudebirur illi argumento.Qt!.od autcm . elt ordinis mferioris, Gem eriarn in eo, quod fi~

atriuet ad rnunus virrutis , & actiuicatIs dicirnus C. ces gerit alrerius non atrendirur id , quod efl: in ie

non requiri illarn propter futncientiam obiecri, red fubied:iue, & entitatiue, redid, cuius eft parricipa-

pr0pter improportionern poteutie ad obiecrum ita tiue, &adquodordinat, & eleuat.Iic enim tempe L"

excedens. Nee potentia [e habet mere paflille rcl: ell: Iuperius, Iicur id cuius ell participacio.

pectu talis vifionis, quia licer pa fiue fe habeat in recipicndo virtutern eleuantem , non ramen refpe-

ctu vifiorus , quia ipfam elicit,& acriue producir.Sc viralitcr , viralirate eleuara . QLlod vero additur quod habitus non efl principium ag.!ndi Iirnplici-

ter, fed tali modo, Refp. idem rolfe obijci de habi ..

tu fidel) vel Chariratis, & de auxilio grarie > & ta.

men grariarn Dei rcquiri in nobis 110n ad facilius,

fcd ad Iimplicirer operandum actus virrntis , & ill. Ilificariouis , abfoluta fides eft contra Pelagiull1. Dieimlls ergo habitus {u[,ernattJrales, & 'jnfufos

non dari tolurn ad modum, fed ad ipfam fubfl:ami:i a&15 faeiendi.A~lhoeautc fuppollum quidern po_ D renriarn ranquarn principium virale .eleuabile, non.

vt vitale proportionatuln; & ita ralis virtus Cupernaturalis non datur r3.11quam potentia , quia principium vitale fupponit, nee datur ad (olam facili-

. tate1U, & modum (lllaCi IlIPPOI13.t in potentia vircurem proxil~la infl.uxiuamJed lion cum taDta facilirat~, red darur per modti viri:Utis eJcu:ttis icleH: tl'lllferenris vil'tutcm vitale in fhpcrior~ll ordine vitx, de quo ordille nihil [upponebac formaliter, ted [olum non repugnantcr, &obedi~ntialitcr. h potentia {lc eleuata aEtillc inHuit aCl:illitate eIeuata nOD aaiultate naturali, fcodillll' & partia1iter.

ficlc~l!finnat. Refp. quod inte1ieetus reC!mdum [e nec mirumam virtutcll1 habet pl'vporticlnat.:tm, & proximat1deue~euabaelll, & obcdie~;ti;;krn. In

,Difp. XlIII.'

Artie.II.

. .

317

-~--------------

ART I C V L V S II.

..A.nilllnc/J zlort6! jclJabcdt lOt vrrws panialis, vel i11hu4

mellJa/is reJpe8u vifrollis !

V Aria rnunera ab aurhoribus attribuunrur lumini gtoria:; fed ramen ad duo genera reduci pofiimr.Icilicet ad genus caufz aEi:iu;J:, vel difpofiriuz. N am cerrum ett hoc lumen (olurn te tenere ex parte potentia: inteIleaiua: , non ex parte obiccti repra:fenratiue. Nanlli qui voluerunt artribuere lurnini munus !peciei imprxt1x, eft quia negaueru[ (peciern debere dTe rcprelentatiuarn obidl:.i,fed lulticcre qnod fir dererrninatiuapotenrie, &. virtu tis erga tale obiecturu .

Circa pOic1ltil11t1 ergo in primis exc1udendaefl: potentia inrc !leans ageutis, circa qui nullum fIlunus excrcetlutneD g:Iori~)c:o quod ime)leCl:us agens fa .. lum datur ad :lcguircdas, & formandas {pcci~s ex obieB:is [cnllbiJibus, & fie torma~:ls illnllrare po~ te n v[ "iuacius reprliseteC, vel me1ius cafeTit ad ali qu:t'1crirate infcrenda til ipfo intelkctu pofllbili. At vero lumen glori~ nihil tracratcum knfibilibus, v>: ab illis fpecics inrelligibiles edncat. nequc vllarn .aliam fpeciem creatam ad reptefentandum Deum fc,rmare poceft:. cum nulla talis fi~ PQfIibilis,

-vt

~. r#'

:--...-~ ,.' .:-::

Qyre{LX1I~

'it fupra 0 flendimns, Er Ii pOJ!lbilis ~lT~t~ non ramen ex e HeCtibus;veJ ex ob ieczis (enfibJ1JPUs debe e ret cd uc i, feu immediate a Deo fieri, quia Deus no .r:ogno(ci ;Ilr:i Jumine g!orire ex c:tfdl:ibus; (cd in (~ innnediare [cpl';?;(enta~llr. (~[Jare IlJhrl habet hunt: glorix quod agat cum [[w:_llenn ageme, aut eleuer iilnm, Icltlia nulJ:unilabct.tacere lpeC)(::I.ncreata.m.

Sed a(hrnilatur aliqno modo muneri inrellecrus !lgcutis q uanturu ad hoc quod Iicut pot:llti~ i_n[e1~ Iecriua ante inHuxum rnrcllccrus agentls nihil Ju~ rnnus hab cr orrnm ex Ipeciebus , ied dl: de (e t anquam tabula rata, ita. ill ordine (ure~wural! ant.e lumen glori~, inrellccrus nihil Iurninis , & virrurts habet, fed Iolum capacrrarern obedienrialcm l t?-

tam vern rationern Inminis accipir a lumine glor1~, B

Itt] pot ius a Deo infil,n~cntc iJl~d. .

Circa pntellliam ergo inrellecnuanghaber lumen "iori~ duplex illud munus reductuni ad gCl<US call.

l~ c:'fli~ientis, & dilpojiriu~, non quocl iplum lumen ~gat inte llectum eflcctiue.Ied quia informando int;llectlll11, & eleuando per infcrmazionem , prebet illi actiuiratem eliciriuarn vifionis , & hoc ell: 111U(1l1S cautie effeccime icilicet ad yjlio)lom. Et Iimiliter ~Wponil inrellecrurn ad vuionern diniue e(:' ftnti~ per modum (peciei imprelL:e, I'X ad recip icndall] vifionern eliciram a (c. De hoc fecundo rnunere di(pofitiuo agclHlIs arr. iequenti . In p rrelenri aurern de aCl:iuitarclllminis gloria: quomodo eJeuet , & concurrat emu inrellectu nunc agernus , an lcJ1icet parrialirer.an vt tota virrus.an vt virrus infl:ruU1enta lis, ira quod porenri a (ub i110 fe.habear ~ vt inflrumenrurn vualc .

OtU potelit/II ovrdimlilliis (!it>I>IJ/II1Wr atllumen

.---....:. ..,.. I._ r

glon,~ •

Hoc f1mtfdlllclllwn neceflario iacieudu en ptO illis dithculratibus , & alijs fe quentibus enodandis > &. in ipio incipimus difh:l'l'c ;l rnultis reccntioribus ~ 'ill! de potentia obebicnri all prx!~lppofita ad 1\1- tncn gloria: in intelledu , & contequentcr de con, curfinpfius Iuminis glorit cum potcnria.Ionge alicerfenuunt quam nos.

Igillir Aurhores oppofiri farenrur dad potentia cbedientialem aEtiuam in rebus illis , qurc aaiw~ concurrunt ad aliquos etl'ct.tus (irpernarurafcs, vel miraculofos. & vtunrur ifl-a regula, f}clc>d quories in elfcEtu relucet aliquid correrpondens caula: na, zurali, cuius conaru , vel aCtll Deus vtiWl' ad e.fte· Qum fupernamralem,in tali re ponitur virrus obedientialis all:il1a. Et in hoc yidemurcoilueLli,e Pa ~ terSuarez, & Vazquez.IUe com. 1. 3. p. clifp- 31. fed. 5. &6. & 3. tom, q. 62. art. 4, incOmmemar. Wo. tom. I. p. difp.176. eap.).& difp.188.cap. :l.. & difp. 243. cap. j. "bi prxfatam regulam ponitin Ol1lnibug r<:bus illam aEtiuam virtutem, quia omnium conatibus, feu actiblls poten Deus ~-ti ad aliqltem elfettanl (upematuralem falrem,vt inH:n. 'inc:n~o, & fie fateturdari infl:rmnenta phytlca ad grulam_ Vazquez. autern foluf1'I iflam ·potcmlat1l (lbedientia.km ponit in porentljs vitalilms} qll<J::

".:

Prima; Parris.

A eleuanrur ad adus fupernarurales, quiafoIumin ..

.' iITis agnorcn conaturn viralira.is ranquarn parria- .

Iern concurtinn ad atl:us fupernaturales:infuume~. ra aurern pby(ica ad dfco:us iupcrnarurale s OOR· sdmimr, & ;deo neque potentiam obedienrialem ;icbllam; feu CO!13.tum ad illos eftG:8.us fupernarurales fa.tettl r in re ,

OOare [allim agnofCllnt hi Authores porenriam ob;JTentiJl~nl J.¢tillam re(petl:u agenris parrialis . fupernamralis cum guo parrialirer conc,:rn~nt norhx potentiz vel opcranones , quia entrn m effettl! proEluCto ~elllce.f aliquid orrum 1 po~em!a ,no~ Ilra naturali, v. g. viralis 11) vlfione, & aliquid a Iu-

pernarurali agcnre deriuarurn Icilicer (irpernaruraliras eius , & adillarn parrialem concurrennam fe habet actiuiras naruralis , vr interior, & obcdi-

ens, dicirur potentia obediential is adil~a indigt:r:. que concur'u cleuante partiali J non q~laexJ~ ~t inchoata aliqua potentia [upernatUralls pOiIt111e, fed tan tum parnalirer actiuc lit habcns rctpedu {u

pcrtuturalis eleuanris , _ _,

fJ.t!rt ctiarn ratione explicat kane potcntI_am aci:t4 nam obedicntialcm P. Alare. tract. de VIl1OA. drfpurarionib z , capiro I I. §. 6.1icet In impllg.llandi fenrcnria , quam ipfe qnibufdarn T horniflis 1111pOnit , vr Sco:o, & alijs nirnis cxcedar, §. 3, artribuens eis quod dicant coufiilcre porentiarn abe .. dienzialern in rnotione aliqua rranfeunri impretfa..

C ~ Deo Sed non vide. ur cos kg-ilk, alit vidi{fe,ne~ Glle enim confhcuunt Thomiftz potcnriarn obedicnrialcrn in morione , led per motionem eleuari

porentiarn obedientialem ad agendum infhumen .. raliter dicunr. Quid d: Itanrius a coufhrurione potent ire obcdienrialrs?

Ex(~dit autem nimis hie Auctor, quia fine caufa, & ratione plura faris indigna in ~enere doctrine ac cumular in Magiftrmll NUllO, & lhorniftas , rererens enirn rerponfioncm qnandam pra:ditti Magiflri 3· p. qu::eft. 62, artie. L£:htlicultat. 7. ady. replicam, vbi dicie mouonern illam,'iu;:;;: imprimirur inflrumenris (I.lpernaturalibus non flllfJe j;0t:.nitlrn ab Arilloteh, fedqllod dt motio quedam tpirim .. alis, & fiipernaturalis J. Dco, cuius fi darcrnus appofitiffiIDt! cxemplum non efler ilngularis, & fi fiLfficicntem rationern non e{l~t admirabilis , irridet

D prreditl:us author cum lEgiQ.io Lufitauo, hanc fo[urionernquaf veriffimum non ilt Ariflorelem hec Jupernaruralia.non cognouifle) q(l3! inquir f 01 urio toleranda eifel, {i fides doceret hanc dari rnotionem.Ceterurn vbi id fides non docer non eft The01 logi nifi capitoii reCUrrere ad mifl:crij altitndinem. QE;;e C!dIU i£gidins ill pt:rfonam Magifhi Nllll0 rroferat. prxdi8.us author validlorib" Iacertis la~ pldem vibrans > metas .5~idij ~xcedit, in Thomifiarmn fiylum, & fcholam, i1ylu01 ipfe infigens. & inaculeos non modeflos, omiffJ. ralionum vi) totus effllnditm-. Sic enim de Thomifbs eloqllirur:

Sum IZ0I111Ulli Tbomifl£, 'lui (!tin pr'rfllgds ve/jm i"tetle~ {fum ,wfi1'flm deludf'i'C, jitaderc nU/lls w/tmt cnl/lmc,ltlt, qrliifi fidei dnclllnema, (!Ii d~bc,:J/lI!S ralinf]if Illmen (rlb~ mirtere: profean pilla idola/amain '1111T/){iJlI11 ,jf cuh'U qtlellt

dcb~1)

,

. '

'~

, Difp ;X-IIII.

. l', t 9..

JJ,e,ftrl"aY/kiSftrpt frilliNt- fgmJluisf?,bi~ 'J/lomYf~ >A . ,(.~ija~n.s'jn non r~

JW1, ' J1 t Ifer ~ foIei: e,\hib6~t Mhp ~tJJ.t#. ',4t "er().7~,·'" . iUa, ~lin illa, &: pe r illam, ,

m.ijlJ; Qr:8Itt4,.40$t:('lJ1O(rJbjsqfi~ ~ mI'~~ Q:~',:,<. vt d~~S.rh, in,f.dilrjilft.;

(w~'llmt. ~eg.e R.tll~mJrojrtt.I)I~IO"'~.lU ftrent~ Dfuh}pltt.· ". . 3- ad 4.,vbi cornprehendirur

'9'.Mt. I" l!bhiJe~i,s qfIIHd~1Jf 101'11:111#1 ij}tJptJ, ~1f4urnl . . ',' '.. pot~A'or9inari potentia obe-

~lW, foiuttt T,Itomyt.t.pro fois opUtUtiii1!ls 1~itOOO#Mf' " . ,!;uura:, {~liceCtvcht aliquaforrna rit~:'

ri;arSlJ1111H1.Oft.mlf~fiUfflpOJU1Jt,.. ~,icl;gregius no-' :perior e,dugJmr ex aliquo [ub:iefi9 ~ vel vt in illa

fiircilwmi;;fies. ",; , rccipiatj.lt;;; vel vt per illarn fiat aCtus aliquis j vel

BiJne,peus! :QUatnfic~eiEQ[dtia comrat,i,o- 'eJfeB;us (lJ~rnaturalj5; a4usquid'~m cliciendo i~

nis pondere da:ftitura.ioaura.s dilahitur "aoit3mj• los vt cau(~ principahs > etfeftus aurern. faciendo,

& ~tltum Improprie dicaciratis fdk temp eraa- , illos inltrumentaliter, &. ad vtro[,we aprat DeUSI

eur fpi~ul,a, CUIn &gi~~js argumentorum euacua- virtutes , vel mcrioneselenanjes, 'Ina: conducunt

tnt pharetra verirans . ~ibus procfhg:rjS Thorni- ;\d tales actus, fdl effectus , $;: COrUtH elicienriarn ~

&: d:t:,uqaLlt, non elf t10ttrum difcurere , Patellt.Atque ita obed:Knti~is potentia per illam morio-: libri eorum.authores "reflg funt, ijque non vul- B nern conftitui nbnpotefl, Iiquidcm Iupponi debet

gar~s> ~~ieqll'MMS, Ferar _ $ora, Capreelus, Baiiez~- poreuria, (!(. Iubiecturs quod. per ralem rnocionem ,

l.kdina)~ljjinnllmeri,J;6fputa[iones,qllotidie euel, e leuetur, & O)Oueamr. ' .

t!Unt~r ; ad Was rernirro l~ctore~(edp~ffianis arna- Quod vero neq;incaulis vitalibus,n~q;jnpure in-

l'itndme no tina~t. A qnadnngeris annis, & ampli- Ilrumenralib? pollit eXrl~~;1.i potetia obedieualis

us infarigabili fl:udio in EccL Dei,~ pro Eccl. Dei . a8:iua ,pillufIl4.:on,"urfum partia:le,oftenditllr, quia

Thornitrz defiidanr, nullis ramen in eorii doct rina, vel iIle concurjus pa.rti4-bs ~q[lgir aliquid ordinis

durn D. Thorn, fe,]uuniur; deltldi Eccletia Ie [enfir naruralis ill adu, vel effccru producto, ve I nihil na

rrcei1igijs, nulla eorum AgmentJ. in adorariouern ruralis ordinis eft in [~li attu,: vel dfed:u, quod ei,

erecta re'pnit y alit execraada notzuit , ql,.l.:Z nunc correjpondeat ~ria ex parte viralirztis. Si nihil nn,

t~quam commenra.Sc fiditia laudacor nofber ru- turalitaris ~ftin tah a.ttu ifli conarui , ~ actiuiran

Ctauit,ac mUit~ fed ranquam falube rnQ10S iruews,. ordinis nacuralrs corretpondens r ergo ne~l'ie in-

-& doa:ri!)~, ac verirstis marurirare fua.uiUimos flute parrialicer jHa potentia naruralis , &. lie non

FH!r;:enro pra:diWUllt,& exrulir, vt ipfo Iummorum daeur potentia obedienti~attJl.la enam (lando

FrJ: 1 ~alum~ & It poHohc:£ Cedis eire non feme 1 euul- ill regula po Ii [;1 ab a.du.erf~., . Icili cct quod qll~-

gatctnell.NQta {w~t verbailla Eugenij (bauti, iL1l C do correipcndet in a3:u, vel eifeCl:u aliqnid .aqi~

BuUa quadam ad ordinem Pradicacorum direB:a. uit¥i aaturah ;: & naturaliter 'conanre , rune crt

al100 1 .. ,9. in Colleftione priuitegiorum Ordinis. poeeana obedienrialis achua. Si autern darur ali-

Pr~dicatGftU11.:0rda (inquit) Pr.tdtwQ1'lIm ._OidJle [l«: quid ex pane :loftus, quod pe~rjaeat ad naturalern

H'.IJ fma,fmns CilpioftrlS b()fJeJims) & trl)~cms 'Ilberius fru-. ordincm l ~ qU<\l1tull\ ad hoccorrelpondeac :i&:i~

h ,,;t<11 ~mir alia plal10laria domi1rifa ~ ~ritllte CQurli1"jJ:~ unart ,. ~ t:otlaru~ natural; ageatis . creari , tunc

WJ1;M, J"ilJJtj, dano, & virttlfis metu» tttm nl1trll prth obflaeeduo. PriFl11:un quia tHe afrus" vel eifetlus:

fug,;ttJd.ts.b.cre:fts, quam comrs pejles mot.~~T~ ctiminun ex fua lubltanria.;. ~ ipecie en: Cq.pcmaruralis : er-

#hr;ntll'l u;liYpaooajyi:o;1.in.c magijlaw, & euangeliztt., go non pOlefi: poni ill genert nauuali ; nei! llliquid

lWM 'Uffbi Dei, dig,no.(cimr (pecialiter injigTlitlls • .tt Leo' iaeo relucere, qQOd ll~ na;tul'a.~ Qrdini:{i'qH~a ea)

gec;imws arltlQ 15 rS. Cum imcr c.!te'ios illquit aplIJPillS que ex foo natura, & [li'e~i¢ [tl!ltdilla~i ordinis na-

oral!. Pf.uU'4/JJ11(lm mdZ119S, & proiJNatis, 6' cloflriM, & ruralis, & !UpeOlamraJis,i.t~ it}i;er-4C inuicsrn cliffe ..

""~4rum J,1/:utjej,ft:UdHS fC1l1Pu olim,a#llurir,qrrotidleq-Je runt , qu~d l1i4il Ynius,pQ~¢~ al~~r;j ~o~pir.')ted

IJgerl'fl &'llY1lafur) (yr, Cerre pra:fligijs, 3' figmemis folum pofiUal: habere pro ~lc:rtt abqui.d ahltra~

ror , ac tales ramquamtaudaros doB:rifl3! fruans hens a naturali, & [uperpat;t1;l1~Ii.>no~ vero (uper-

Eccli:fi.::eCatholit:x atferri,quis nill prxfHgiatus sf- naturale habere pro:geliere td quod naturalis or ..

fume.? ~DS fructl:lS v[que ad notiratempora in- 0 dinis ell ranquam pr:Edicaau[l}fwi effentiale I Iicer

giter per Diui Tho, dottrmam in eius ordine ger.,. potfic [lIDi~Etari in [ubietl;o enriearis lYlurah!!: fi~

min1re. non ccWaU( Ssanmi pomrfic~s, vno or~ Cut corrupt.ibile, & i~orFlwtibi[e, ita,difierlmt in..

damar€ , vt i11111111tis, & varijs denetts, qtJ<tr ~on.- te~ ie quOd {o]uen po(Jimt 'Mili:nire iQ a.liqpa ab~

guroeffet rec~nfere videri poteft, vt~tia.m tel1:atllt , Hrahente ab vtroque ,)'lOIItV.eW vl1umhalxre ake.

Gregor. XV~ ill alia Bulla OrdiIli P rl:dir;l.torum ruL11 PlO gellerc, verbi gratia worruptibile na-

direCta :18. JllJii 16zl., qUft incipit, E.tim~j ~ 4t'l'lIe bere pro gl;n~re rar:ionem corr~Wilis. Et ratio

fmg~Jar~s ftu.'ltlS, &c. Hrec fimt fi.gmcnt1 Thomi~ ~'l:, quia ie habcat vt ,oppofita diftcrenti:t; nllfiEjoa.

ftarumj b~ praitigire}quIDus cLlltum [uUl~_~arn rd- ergo POU:U:.YIiIO\ Ie hab<:ce n g::nus ad ahtr .. m:ergo

jigioCe deqegat i(te autbo r , quafi rem va;ltle cxpc. cum m~tstruer re diuidanmli ,.& oppOflamur Ii'a-

tendam, aor ambieildam nobis Cubtrahat. Sed 'tura.1e,.& itlpernacuraJe, vtpol~ Qllierfiwd:nis. no

valeatcllm {uo cruw, aut obferuamia. & lWIDU5 potl;!fhttptfn:.l.t't:tl'a'lis rpec~s ~b..~'re pro gcoere id

.;olaeFit eam exh}bea.. Nos adrem deueniainlls. -quod n~mra.1e ell:.

Mdtu~ ergo Thoo:llJlarlltn potentiam ~dH:n- . Et roajinr,a.tlt'(, qujani,hil quvd ~a ordIDis nam:'.;.:-

ruahmCfZlOllituit iIl'nlotiQoe, ku q!latita,te,tranic- ,lis, & ex pr~cifo I::OOatu, & vinbus flaJ:t:traJibut>

utlte, fed ad motion{;ln in n:bus 'r~aris. fuf)po,ni-.dtonulll'l} h.aPct Conn~~iol1;Cn:' peI fe,. &intrin[e;-

~~.:~~

" )0. ~I f

, ..

r'\ Jl'~..A ~'I'I ,'·;0 '~~~"~~:.'c:i;;

l,: lis',(':nm ;(at!f~ [upem<uurali (t:lpem~~uta!ir~r'ope~ , ranee ~ ¥t 4ioato.r ilia poreuna obediennalis , Jed

, ': emnino manet narurakrej; operans r~au eius , quod fibi corre{p~ndet; iffio ad h~c ip[~rp quod ~ .. , , bi correfpondetindiget concuriu D~l n~turahS<i ordinis> & fie re[pe,(tu eius.non obedientialirer fer habet. led principalirer, & conaturaliter .. Etfiro.f..;, titer in inilrllmenris, ver hi grana In baprifmo , Id~' ~u9~oper.atarin ordine.nB7upili, ~erbi gratia ablut'lOcorporahs, non ef1: aporenna obedienrialiaqux) fed a. natural] j & curncoucurfu Dei natu .. , rali 11[: illa ablutio . Ergo inconueniearer porn .. ,HIt' pottflri'l. obe'Femia!is adiua iiue in inflru .. : merri, Ii u~ in porcnri js v j talibus refpectu eius quod:

B, 'naruralis ordinis eft in ejt"e6l:u; vt aciiuirari J &;, , conatui natural! eorum correfpondet;adhocenim

non obedieurialem , Ied conaturalem , & onmino propriam porenciarn habenr , Plura de his acting~lTIUS ill puncto [equend~&; in articulo vltimo hu .. ius duputanonis , '

. :

. cam) ac debit~~ cum online;(U1~jtRll:Ufjru~;.1t1r'a'-

· ti:f ,alio'll.l(n id'qu~a'gr~i:iil:

· :d quod en (,XOJtut~'! ,quod

COllctI12,& Aug(llhruspi"~l(:.

· Jigia.nos: n~qlle c?lliiriex lQYf

~xeo ~,rae cne , gqud ?~t~ t" al1s ... . ,

ntcetfario . & ex debiro id 9~1Or:i, SI a4-:

rem e x: p~ ire actus r~ pernacu ral is . . ·b, iquid na~· ruralis or-dmis co'rreJpondens a6tI~ltatl t& coria-

nn narurAI iSI'0t~dti;t) illud Call Ill: xione rn incrmle~all1,& de brtum habet cum eo, quod (lipern~ruta- ' liraris drin taliaclu ,Iiquidem ad conlhwtlonem

illius vniuutur, & coocurrunr , vmIe oportet quod

ex parte agen'tilpu ,: & influenrium detl!t Iimilis connexio ~- & dd:'it1.'ll"l inordrnead influendurn in ralem acrum • Vndipatet quod ex tali po~ fitione potentia:: obedienrialis aCtiua;', vt exp licator ab j (tis aurhoribes ratione partialis concurtus, nsfcunrur omnia iJiainconuenienti:l, QU3! in rna-

teria de gr<!ti~ variae refnranru r , v~ quod faci~n-

~i quod in fe eft "x COil am narurali de~lI~gr~t1a,

~uod vftls liberiarbltrij',vt ex parce:aftIUnatls ,naruralis Ic tenet non fiteffeEtus gratIa: predeflina, tionis: & 'alia fimilia, qu~ cOflccrmmt connexionem,& dt:bitum eius quod nature eil,cum eo quod

eft gratia:, & ori1niahabent radicem in ifla poti.

tione porentiz obedicntiali-s aB:i~<c per [.nodil par-

rialis concurlirs , cjuu..ati~ non lub~r4inetu.r; !ed ~O!l.Fomiterur,& it~ Mde o~or(et vigilare rn lll~ excJudendJ. .

, swmdb obftar haicpofitioni, quia fr ifla porenria afriua obedientialisdarur ad parrialem concur-

;;[1 reipeEtlleius, qao1;i rururalis ordinis ell in 3ctQ ~dfcall, repugnsrquod reipe€tll huius parrialiraris obedientia.lis.rucatur ,·Ied principalis, & conatu~alis, quia id g'aad naturale en: in dieEtu, feu

.ttu ell: fi bi proportionaturn.Sc Cui ordinis,& cor~elpO[Hkntl~ ,:ergoHOl1 magis obedientialiter (e habet ad-ilhid qllam refpeduomnium , qme (,:0- naruraln c r agu , fiqllid!cm illud eadem modo ad conaruralern ,& proporrionarum ordinem peru-

net ,,~Re[peau vcro'eius quod Iupern .. turale en in aftt{ cum et iarn i~)Ia. (ilp~ rnacuraliras dirnanet J. po rcnria (i.quid~m MauLS elicr: vilionern eriam vt quid lnpern:ttura!e',& be auficum ell, oportet in

iPia. poreuria non rolarn naruralern aGtmitarem p p0ner~. fed etiarn lupernacuralem virrutem,31ioquin quomodo iupernaruralis a8.us quoad (upcrn'atnralitatem ab eaegredietu r? Er.go non (ailla_

tllr oh~dientialis potentiaattiua, neqlle reipeCtu

fillS ql\od natllralis, ordinis in effe8:u relucet, ne-

que tClp~a:ll eius qllnd It! pernaruralc ell: i[1 efieall. .Quod dec1aramt exemp.lo formationis corporis Chnfh. Nam lic~t ad iJJud conCl!rrent vm~s iupemamralis "plrlms Sanai, & virrus n3turalis Bea.t:.E Virginis, . tamen dicimr natltralis Mater

Ch rilli non q1inus quam alix marrcs,'& non racio,-

ne potentia: obediential is, non obflame quod pal'~ tialiter concurr.er1[ cum virrute,~pi['irus ~ana.j, : ..

Cut virtns actiua Ma[ris cum virtute attiua Patri~, ~r~onoll iWhdt(,:on~utfus p~rtialis caL1r~q~ur<!-':_'

. ~ .. , .

. P>ritn:re~Piirtis .~ -.

Lumen ~lori& eft talalis )Jirws agellii.

P Elldet rora intelligenria huius pifucultaris" <%

, refclurionis eius , qua: aliquinus valde alpe-o fa videtttr ex apphca.ione illius cermini iota VirtU> • Potert enirn ly cora cxcluderc conrornum alrerius principij infltiellm criarn vt, eleuatum., & rubiectii Iurnini gloree , vel pore 11 cxciu.iere alia n forma ...

C lern ranonem prater rpium lumen gl0rlz. EO: .n.. aliud rario, ldl virtus operandi, ahud iplum principium operariuurn, & influcns, media ramen vir-, tuce, qn'f: p roportionatur, & habihrarur ad operadum. Q.lod ergo VOILl:11.US dicere eit.qu ld in vH"io~

ne bcanrica , licec iut~llecws concurrat tanquam principium vert virale , &;. v:er~ influens , ramen ./ rario influendi en vnica , Icihcct dcrumpra ex lu- 1/ .nuue glorie, qua: ita iutellectum pcrficu, & eleuat quod non concurrir per. proplarn virrurern naturalern, vt in IUO narurali ordme rnanenr-rn ~ fed 'VIZ eleuararn , Et ipfarner viraliras inrellcccus , qu~. reducirur in animarn ranqua.n in principium , &: radicern operandi viraliccr non irlluit proxime in' acrum vitiorus, niG vr eleuara ad -ruendurn vita ru-.:

pernazurali in elicientia illins I'i(iol'l.is, non autern vita narurali, 10 hoc ergo e(ldltt~'renciJ,il](er nos, & authorcs oppofiros quod ipli volunt inrellecturn

ratione fila: oatil ralis actiuiraris ip,flue re 11'\ vifionC bearilican;I,& fie hagere parti~lcm inflnxum ill ~alem vilionem. Nos autem dicimlls, imellec{llI11 q!lideIlJ t;Ollcurrere ad vifionem j ($;: p rocederc as ipfo vitahtcr) ieqt.al11~n totam ratwo~n, forn,a~ lem. lX virtutelll\ inOuen,di dIe deua,tanl, & vt ca-· " lem hab.eri ab ipfo lumine glori:J: > & ex~llJdne omnem a;iam ra.tioneffi forrnal~m a,ctiu~m vtpw:- ' prii. cdam partiJlen;J. Vnd2 hoc ]Jon eel: red,ucf"n"~ dum io]utn at\qllt(honeU) de vot;e vt ahqui volu,J:l.~, fed de r~) n~!Djrl!lru cUll) valde con(iqcar aq~~p»- , c:m~um lOodumil1um eleua.rionis,qtJo lUOlen.glo-. nre lmpreffli[J) inrell,~crlli commun.ica~ tpli. vIIW'

~~m adoperalldum . " .

Prace ..

Difp.XIV.

. Proctditurergo in hac parte ex duobns principijs, A. in quibus viderur , quod omnes debent conuerure,

ex nniitra ramen eorum applicatione , vel inreltigC!ltia valde inter Ie vidcnrer differre , &. 'fix pun ..

. aus ditiicul(a.tls aperltur, fed ad queltionern de n6mine torum hoc reuocacur . Primuw principium ell) quod III iplo a.au vifionis aliquod predicarum rduo:r,quod in virtntern natiuarn intellectus.S; ra, dlcalem ipfius anirne reducicur.Icil, vitaluas, neq; enirn minus ilk actus d1 fupemacuralis.quam vita .. lis.Ex qLlo aliqui mferuar, ergo eft in intcllectu ali .. qua vis phylica.,. & r~a!is}qllx no~_ ell_In vo~un_ta.re,

vel in (eritu que uifhl1t 10 talern viiioue , & lila V1m non accipiti lurnine glori~,{ed:l. I'e habet-quia vitz- 1i5,& J. P rincipio vita: intrinfeco . Quod autern ap.~ B pelletur ilia virtue aCl:iuitas radicahs, vel virms m-.

:;. cornpleta.aur inchoara , aut capacuas, vel coaptatio ad lumen, totum videtur pertinere ad verba. = de re euim omnibus videtur etle notum, quod talis infiux:us,& virtus detur .

.AId vera ex alia principia p rocedunr , quod eti.i viderut efle ornnisusnotum, quia ira influic iut~ lectus, & lumen in vifionem , quod ratio forrnalls influendi eft vnica,& indiuiiibilis, nee poreft cornponi ex naturali, & t"llpemamrali tanquam ex partibus.curnvifio ipta ipecifice {it vna.Sc ita rauo eli ...

0" cicdi illam Ipecifica, vna,& indiuifibilis etle debet;

. Ilcut eti.i aCtus procedens ex potetia , & habira na .. turali.v-g.ex Pbilofophi a.vel marhernatica taurum vnarn ranone formate habet {pecificarn, que detu .. rnitur ex habitu , & potentia non vt partialirer influeribus.ted vnico,& indiuitibili inftuxu, ira quod C habitus Ie habet vt dererrninans indifferentia pete-

tie, & fie conltituens in illa-vnica 11 decermina.am ranonem operandi.no vera quafi potentia prebeae parrialem rarionern deterrninara.Sc aliam parriale l);ibims,fed potentia habet virtutem indifferenrem,

ip fa vero Jete rminatio huius indirferenriz ell; per habltll,.ik ira ad ratione tpeeificam actus concurric

tala virrus potenria.vt tanen dererrninara per ha ... birum, Solum eft differenriain preienri: quod habirus lummis gloria: non Iolum eft determmans indnferenriam porencie, fed etiam eleuans. ideoque

non continetur in virtute poteuriz ranquam in ra-

dice aetiua, 3. qua oriatur, [edlo1ulH vt in potenria elcuabili.Sc obedienriali.ideoq.dicitur dare toram D proportiouem POtt:?ri3e mtellcctiuz ad elicien?u.m illum aCtulU,potent13. lucem llullam babeL ex le,m kabitibus vero naturalibus potentia ·radicaliter proyornonate continet ilios, !lOU radicaliter ob~diemialircr leu eleuabiHter. ,

His ITgj duobus principijs fh,ntibus, !cilic. quod vitaliras talisaB:us Ileceilario requinr principium intemulD, & a nacura vt pote fc maueos, & llOlili .. ter quod aclus ptOc~dens abilla potentia. ell vnius [pe-cid > & vnieam ratiouem formaIeUl habet non mixcam ex natur:i.li,& [upernamrali,quia h<1:c mi. [ceri non poffunt in V11am fpeciem cumfi[u diuerfi ordinis, non eft qu~llio de rola voce, fe:dmaxime de re, v1dere quomodo ha:c duo faluaridebeant, & quomodo e leuatio lnminis gloria: <:um'potenria

~ Artic.II~

naturaliIta conicngatur , quod aCtus procedens

e ab vtroque participet condinoues vtriurque p rin, cipij , Icilicet vnahrarem ab vno, & {upcrnatura1 litarern ab auo, an videlicet hoc fiat vrroque principio parriahcer influente , & per ruam ptopnam

. virturern corrante , idquod vnurnquodque in ua hue a, & ordine nabrar proximarn , & proporrionatam virtutem ad influedum videi.inre Ilectus per [,la aariuam virtutem tuum parriak J11flllXll appo· nens , h.men autern rupernarurale tuum, an ve ro lurnen Iuperuaruraje ipfurnmet infl.uxum par.iaK pOteOU;f; eleuarurnreddat,& Iupernaruralizarurn , ita quod non tit a poten.ia niti vt (ubordinat a, & eleuata i lumine, de Ie a,llem iolum habvat \.apa~ cicarem , vt pofiro lurnine operetur, &inflllat per rllud , Et e.(l:eaJ~m fen: dirticu ltas in vo lunrare ~ quoad Iibertarern , qua influi: in <lL'1:LIS tupemarurales , & in vniuerturn in· omnibus actrbus Iupernaruralious , an lim partirn a libero al bitrio, partim a gr~J;ia. ] ita quod liberum arbitrium aliqua m virtutern proxim am, & proportionatarn habe at de Ie ad intluendum in illum actum fupernatLlrakm aliquarn yartt;m, & ad reliquurn a graria adiu uetur feu perficiacur , Omnes iflre dirficulrates fum de re non de voce> & ab d1a dirricultate , quam nunc traciamus radiccm habenc •

Ergo pro parte influxL.is partialis ex parte poten.tie vitalis, vel libere Hat pat,er Vazq hie diiputation.aj, capit.;. Arrub.ditpurar, 19. capite lexro, .& ahj mulri.qui illos iequuntur ex ilia k1101a,& qui ponunr pocentiarn 0 bedienrialernectiuam, & partialiter mfluenrern, de quo videri porefl Suarez (n~ .pra citatus, &libro rexto.de grat.capite quinto, & Herice hie dirp, 46. c. 2. & Auchor Lauree Salarnatine, Certa.o.lcolail.c.a 7.& r o.Sc ahj multi,

Nosvcru dicirnus ina duo priuc.ipia .crhccr potenriam.Sc lumen gloria: ira ie habere m ordinc ad adumvitionis elicrendum, quod tota ratio proxime proporcionans virtu.ern potenrise ad opera.idu edam [uum partiaie in fluxum habet a lumme glo_, rie , non vero ante Iplum lumen glorite inrelhgirur in potentia aliqua virtus proxlma,& irnrncdiaca ad influendurn ii, actum Ilium v.Iiorus.cui derur complemcu,um,&' parnaliras auqua p:r lumen .. ~r .in 'prunis videcur ienreua oppollta euam vrge~1 ~ lu~ fundamenro narn cum confhrua. duphcern intluxu parriaiem orrum a duplici virture proxima, puten:-tiz & Iuminis.de ilb partiali iof1u:::u luminis iUq~ro,an Ita {it 111tluxus lUpefl)atl]1a~IS, quod partl~h .... ter ful'Ilptus non Lit vitalts,an ~er? etJam vt Farna:!'iter lumptus vital is ill.~i pa.:·ualJte~ i~1TIPtu~ Vt ~ll alun1ine,& lupernac{,rali .. atem ImblbJt eft vltalls) ergo oponet non reducr:rc.ift~ du.o a.d.duas parrla.~ litates"'\edad vllicam mduuiibllem rat1Ql1em,Gqlll~ dem eriifu-o ;llapar[ialitate>~luad1: e Itl~ine gkr-. ri(l' mdudit vitalitatem, & fic eO: a potentia, & ab anima. Si verovt ell a ILlmi'le gloJri:e vitahSl101l ell lequitur quod III qnamum 1upernaturabs non fit aCtus \'ita:,arque. adt:o nec vica: a::temx & con~~ ... quellter ea formalitar:e, ~I:a homo be£(lfican~r.icl~ licet [upeERctu~6hta .. e vlhoms 'oon fit .ab.~~J

Mmm qUia·

, ,

----

3:2.2

Qprelt.XII~

"CJ.nia in quantum ralis, ?italis non efl , & ficnon verificarur' q uodformalire r vi uir vita x~~rlla &~u .. pernarurali , anima in illa !fifione, fiqUldem qrud: quid viraliras dl: tanwru reducicur in vim llat!lr~le aEtiuam vi ta:: namralis,& proprja::,ql~~ n?!l ttl: ~lt~ lttema,quidquid aurem lilpcrnaturalitans ct1,lolu

ilnminej& viraie !lon_cit. _ .

Nnflre ergo{enrenU.1de{uHlltu.r€n.: D. Thorn. In

3. contra.g. capir. 53· vbi inqujt : 00tl CQ11~i/1gi.t vir ... irllelll,tlJ(fJjusfiJl'l~fira'l pfT 1MtlaJ _fon.l1lf. .tppc_{>tIOllCIJI_{iwt piaplwli virtus aligetlll' tJd hoc j l1t p~{jit itIttnllnare per hoa ~r;od fitlucidum aatl per jarmam it/tis WCP/IIJIJ ill jpjO de 1I0UG,& hoc quidem virttuis dugm81Jtum rrqllirituT .ttl alzotiUlJpuiei oper.aliotler1l cmfoqllei1dam • Et hoc modo di'I: Ie haber-e lume gloria: refpeti:u inrelledus cread a.:i videndum Deum. Sicut ergo. adillurniaa.idum rora ratio, & virtus efi ;i lumine non 1 diaphanei .. rare.Iicer re quirat ad illuminandnm diaphaneirarem.its fe cundum D. Tho. eora ratio iJ-1iLlS vifion is

qua:: dl qu;_:edam illuminatio , & operario alrcrius Ipeciei ab ea qua potef] inreliectus operari per fc , debet reduct ad lumen g!o[i~ vt prtbens rotarn rarionem formalem huius (peciei , & non Iiipponens aliud principiu proxirnc proporrionarum adinflue

dum in ift~m.-yifi0ne eria parti1::lirer,fed proporriopabile, & e leuabile vt C0llCur:-at qllid~mJ&agat sleuarionern illsm recipiens , led vc elcuatum ransum.non parrira vt eleaarurn.partim yt narurale ,

Ratio autern ex diais (iimirur ram C:.>:: parte poreij~,qulm ex parte ip~us vilionis . Ex parre.quidern porenrie.quia exfua propria virtute narurali non '(lOtefi iritelligi partialirer influ ens in viG onem , BiG

. !-Ilb aliqua ratione forma Ii , Iub qna aningar ralern actllm,vt ad it::! pertinetern. Vel ergo.talisr.:ttio formalis i~l b qua partialircr relpicit illum 'actlln1 ell ordinis natu ral is, vel Iupernaturalis . Si fiTpe-matllralis non porefl exile ivirtLlte:· actina naturali po-

_ tet)tl;!:, vt natural is ordinis eil,quia prourfic dlor: dims interioris & improport1onariad id quod Iiipernacurale eft , & ordmis u!perioris ;-l1on porefb autcm ratio. forrnalis infe nor impropouicaara Ittinge;e dtedum excedenrern [c ,& fupcrantem (uas vires.quia fi Iuperar illas guomodo procedir ab i14 lilo,& conriaerur il'l illis?Omnis aute dreaus conti .. netur in- iua caufa iecunduiu earn ratione, qua exit

sb lila. '::Ii vero el] naturalis ordinis,& iubtali ta[io- b De ordmls na[ura!is. producir ilium a;ctl!.01 > ergo oportet 'll:od in ipio a....q-u reluceat aliquid ordinis .,lrur-ahs, ration~ CU1uS attjngatllt ab ilIa ratione formali. Ha:c aurem ratio ordinis naturalis vel ell generica,vd {peCificain ip[a 'li!iune.Gcneril;a ~tfe

Ilon poreh,quia atl:us ex lpec;ie [ua Jupernatlll'alis, . qll.ah~ell vilio but~noa cooi:ioetur lilbgen,er¢ na,.· (tJralJ,ficut I!e_c_(p irlttl ale [llb corpo reo aut ca:le fl-e

{LIb corrupubllI, nee. euim genus ordinis W¢rioris r?refi continere in [c diB:"e rcntias [u~rior1s ordi"

[lIS propter ImpropClrtionc;tn v'Qius ad aJiud. V nd~

Ji res ~aturalisj & lupernatl!ralJs i!OPlIlltUt; in eode pt:x:dlcamento.oportet quod iIlud g~IlUs. {e.li p'r:J:d, ca.mentum abllntlut a narurali,~ & {llpc:rn.a~raJi <> PQniU~m fi; det~l1llin;u:c Qr<iinis n;ij:upU~. Sj

',"' . :', i

Prima; Parris.

aurern non en- ratio generica fed (pecifiea,feCJuitur quod vitia bca.a ex ~ua JpEcie vel ur aliquid pur~ ;' aaturalis ordinis.S; tic naruralu er couuerucr cr -a~ -/ tLir.e1tleC indigebu lumine eleuanre comra id quod ddhnit Conciliurn, vel Lit parrim naruralis ordinis, parrirn ~llpernarurali~,quod repugnJ.c '- quia fie c_x.;

fila (peele & rubilanria non enr nla vine fiuipl ici-

tee iupemaruratis.uno nee vnius fpeciei & eilemia;,.: quia ea.quz Iuur diuerfi ordrnis vnicam rarionem formalern non polTunrconitiwere) cum jim rario-

nes diucrfi ordinis.S; pJufquam ipecie inter fe dif~ ferenres J & fie Ipecifica. & derermiuara ratio tor .. malis non poretl ex vrraq.conllare. Cum ergo [JO[l pofiir aliqua potentia. Ieu principium in£uere etii

B parrialirer-nui Iub aliqua rarione forrnali, quae retplendeat in ip[(~ etfeau,!i nihil vel generlcum , vel Ipeciticurn.vel quomodocumq, pertinens ad p~~dicarurn vIlioois inuenirur.quod (il ordinis naturalis.quia VI; lupponimus ilia vifio quoad iub.Ianriam Iupernaruralis elt.coufequenter non pore i] con Il:itui mtellectus in ratione a.:=tiuira-is eriarn parnalis :1"'<4 talem vuionem , nif p.er rarionern aliquarn cleu~ram,& fupernacuralern : quidquid autern ert- pr~~ rer lumen glorlt 0;: x pane imelletbs (orm aliter Iu, perna.urale non ell,neq;eh:uamm, ted eleuabile & naruralis ordinis, quod tolum ell: in prJCcn~i.1 obedienriali.non autem in potentia proporriouara , ~ proxirne influenre etiam panialuer.tcd rota. vircus naruralis operari d~b~r vt eleuara, non aurern pa.r~ rialirer per actiuirarem naturale, & parrialirer pCI;" eleuarionern.Ied totus ille aCtuse(l a lumine g[ori~

C vt a vi rrute proportionanre.Sa cleuanre porenc.arn /( ad afi:um ira eleuaturn.Sc torus ell: a potentia intci- I lettiuJ.,vr.i principio virali eleuabili,& capaci illius eleuationis ad cliciendum a8;us xitales vite HerI1X,non naruralis.hunc enirn mcdum parrjalirer c6~ currendi perperuo reiecic D. Th, V[ parer in ~, cOQtrag,c:1p·70.in fine.vhi inquir : (l_u6d uon jl,- ide"1 cXe~

Cff!S caufa; 1J~tur ali,& diilifJ£ yirtu: i atmbuu ur ) quafi par ~

lim iJ Deo,& partim a Ilflwrali agmte _fin,

Viulitas, & Hvertas tEfuum jiJperlJJwl'alillm qtlOInOM.

Jit a forma fopernstlll'.:ti ?

H @c ejJ praripulJr1'J) ac torum fundamenrum op ... pofit~ (enteoti;e,quia fin2 dubio actos ini fupernatural<:s }JJrrit;ipanr vitali[atcm; & 1iberta~ tern a potenrijs,J. guibLlS eliciundlr ratione a_tbui~ taris carum nacuralts. Ergo necdfe efl quod von fit to a fatiQ agflndi forD,la, [upernamralis ah ex.~ trin(eco .:lueniens_Coteq.patet quia_a lumine gIn: ria: nOll PQteft'proLJcblire vita\itas inrelleans , cum 110n fit prillcipifi imrinfec;u,fed abextrinfeco pro~ .

. Henies;muli-o !ninus charitas pate1l dr~ principlLun libertatis,tum quia abextrilll~o proucnit,tii quia. no imporratindJfferentia,fed detcl'minaaune , ba ... biw .n. Gh2,ticatis filp~rnatu.rali DOLI potd! voInntas niG amare: ergo ex: vi C.haritatis non imporrat pntlcipium indilferenria:, ergo negllc ell prillci~ plUm libertatis_ Anteced_ veri) efl certlllTI.1 qUla dla visaGtiua infillens vitalita,tem debet eire ab inrdn ...

(.;co~

., .

Difp~XIV ; , !

(e,o, & radicatain ip:Ca[ubfbi.irtia anirne , qu~e{t A pcimum priucipium vitz,ergo debet efle naruralis, .r;:r'go in quantum viralis igRm:tedebct per principium &-; virrurern ordinis naJ:Um!is. Nee potefl dici quod influic illavi rtasvr eleuata , vet quod Iolum

. pra:bet raodurn aCl:us)fJ:jr. viraliter elTe ab operate,

~ Ie mouendo.ipta.vero tubftanria altus efta forma tupemarurali.xam contra eft.quia iila eleuatio nihil-ad modum viralicaris couducir , qll1a. effentialitcr vitalitas ell: l principiomtrinfeco ;. ergo quidqurd ab cxtrinfeco venit guantumcurnque eleuct.nihil vitaliraris conferr , ergo tara vitaluu

~;. non reducirur in ipiam virtutern vt eleuaram.Ied vt

e it naru ralis aCti ui cas, & in i pfa naturali anima fubftamia-fLlndata • Hzc autern viraliras non ell j vir ... tute naturali tolum vt date rnodum , fed.eriam (ub- B fi.antiam actus , nam actus intelligendi differt ab actu voluntatis quoad Iubllannam , & non tolurn quo admodurn, haec autem rationem inrelledioais.que gene rica elt refpeCtu vifionis beaee ab ipfa. virtute potentia inrellediuababer.ergo eriarn naruralis virtus potentia: dae Iubltantiam adus > fa~'tern parrialiter ,

Cottfil111at. ~ia potius in fenrentia S. Thorn. in "actibus virtuturn , quibus conuertimur ad Deum, (ubltantia eft a libero arbitrio > vel potentia natu-

. rali, modus aurem fupernamraliraris l.gratia) feu

a fonnafupemamrali, vt deducitur ex his qll~ do-

cer 10 l. ddt. 5 .gua!lt. 2. art.r , ad 1. vbr inquit.. QuiHl

q ;wnu/> ltberum tli'bitrium deft poj]it ill JuTifl4Dtiam adu"

JUIIl iemen ill jtlTmam e;us ,per quam merjtorius eft. E{\ .autem meritorius per grariam , Ergo condiffingllitllr influxlls Iiberi arbitri] in aa-um ab influxu C gratix) quia mjiuir in Iubflanriam rous pet fe li-

_ berum arbitrium , per formam autem gratie in-

[luit In iptum vt dl: meritorius. Et Iimiliter 3. l. qn. I 71.;1. z .ad 3 .di Ilingllit de.his qua: runt quoad fubflauriaru actus Iirpernaturalia , vt facere miracula, & cognotcere oculta diuina; [apienrie , & ad hec non datur habituale donurn.alia autern runt ftlpernaui ralra quantum aJmodllm actus.non alice qua.rurn ad !llbitantiarn ipfiLt5,vt dil1gereDellln,& firnilia.ad qllX non darur habituale donum.Ergo necef{ario Iecundurn D. Th.farendurn ei1,quod potentia nollra iufluie qu;;,ntum ad fubltantiam aaus, Iicet 11l0dLll1ll~aSea.t i f~rma fupernaturali , & fie timt

.(hHinth intluxus , D

. RCJp.'!: lIe ecrrilfimum aCtus ilt,,:> hallert: vitalitatem, all[ libertatem a p rincipijs (uis vifatibus intrinfeci;;,eletlatis ramen & p ropoftionatis per formam fupernaturalem. Nam etiam in ratioo(! vicllitatis deuatur vita ilia vt ipte-intellecrlls villat vita a:terna,& nOll natllrah Et fic a.liud eil quod influat potentia Ol.wralis in aCtum a [e elicitum,_ aJiud ell: quod habt:a.t proportionem, & proximam ratione cliciendi ilIum acrum a virtute athua ordinis natu~ rre etiam parualiter ,red tora proportio ad at(il ell

. ex virtute fupematurali) quia torus actlls guo ad {ubllami::un {upemarurali£ eft. Ql1amd08:rinam optifne tradlt Caiet.z .l.q. 171. arr.z, ft. J!.tlprimam I)bic{tIOIJem, vbi dicit~quod aliud en attum cognirio--

<.;~ ;,~~,. :i~~~

• I ' ~~ , .•

Ie " r r~. I

: nis elTe quo ad fubftanti'am aaus abinte:l1eaunQ-, :1lroj & aliud eft' ot~um cognirionis .ex.c~dere quo; ad fubfbDtiaZTl <!.,ftus facultarem naruralem itttel ..

•. ledus nollri . Narn primum fignificaradum .cauIari quo ad fubO:amiam. aEt-tls :inoliro .intel1e6tu ~

· quod verifieamr de inrellectu noliro eleuato per

· donum diuinurn • Secundum autem fignitica.t proportionem adus iIlith (ecundum fubfiamiam, &. naturalern faculrarem cius . Vndc actus videndi .Deum in patriacft ab intelledu crcato eleuaro ra-

men quoad Iubflanriam ad.us .Jra Caiet, Diciinus ~ ergo quod ratio principij vitalis de (c !oll.lm petit

quod fit a principia imri[]feeo (e rnouenrc , fed Don petit.quod ratio forrnalis qua proxime proportio-

narur, & habilirarur ad aliquern actwn fit a princi-

pio inrrinlcco , fed fufficit illam habere ab aliquo extrinfeco e leuante J& p roportiouante ad elicieu-

durn aCium viralem vita fupcrnauirali & ztcrna .

Er hoc ell quod aliqui dicuar ex Thomiflis, quod intellectus ratione potentirc ell: ad iuus radicaliter refpe8:u vifionis bcarz , & habet virali carern radi-

calern remotarn, proximam autem , &fonm.lem ~

habet a lumine . ~od non en inrelligendurn de

rzdice pofitiuJ,i qua dimanet virtus illa, i)CIJ.t pro-

pria: pailiones dirnananr ab ciTemia. ranquarn ira·

dice. Hoc .n, modo 00 porefl virrus luminis glori:~ dimanare ab intclletl:ll, led intelligitur habere a,5tjuirarern.Sc viralitate radicalem per modum potl::-

til:, & radicis eleuabilis , & capacis ilhus virtntis eleuaatis.per quam tang uarn )'ler virrutern proporrionatam habiliratur &.pfoportionatur vt agat .

Sic Irg6 ad argumenrum dicimus in forma quod actus fupernarurales habenr vitalirate, & lib~na5e a potemijs,dHhnguo,vitaliMe [upcrnaturalizata , & eleuara ad viuendii vita fnpernaturali, concede: vitalitate folii narurale.Sc ex p artiali influxu luminis reddira Iupernaturalc.ncgo.Na etia in llt1:1.ntulU, fupernaturalis ell: ilk a&l1s debet P roccderc intril!4. Ieee l potetia.& viralirer , & confequenter fiib r,:],:rione vita; eleuatar.non aute vice vt operatis per bculrarf narurale.Et ad probations , quod vis afriLla inlluensviralitarem debet eile in inrrinfeco, & radicara in i p r a Cu baat i a anima! cocedimus,[ed c ii i nferrur quod debet effe naturalis,& inRuere per virrutem ordinis na(ura.1is,diflinguo~tal1qllam per ra-

tiom-:: proxima,& proponiooatam operandi,ne;;o, _....-_tanquii per virtute eleuabilem, & proportionabile, ::---feu radicalieer vital em modo explicato l concedo •

Er ad_ replica, qllod~ ilia e 1e~tio. ni~il. c~nd~ci,t ad

1110du vitalitatis ,eli non lir a pnnclplOmtno[ecQ,

code modo diltingLlo,nihiI coducit ad vita!itate vi: .eJeuata, & fupernaturallzatanego, vt deuabilero,

.& pr~fuppolitam ex parte :l1lirnre ad operandu vi-

· taliter ,concedo.SeU alio modo, nihil conducir qlli. mm ad ratione proportionandi,& halnlirandi proxime ipfam potentia vitale ad operandllm ncgo,nihil conducit C]uantum ad rationem con11imem!i ~p'fam potentiam in ration~ principij fecundllm Ie vi- . talis,concedo.Et fie v!ralit:J.snon talum dar modil,

. fed etiam.fubll:antiam aCtus> ... erbi gratia> guod

aCtus fit intelleEtio, vd fit volitio) &c. Sed bxc

Mmm 2 eit

·I~- -, ,-~

.:~. I

erl:racio:nil'1lis comrnunis.S; Olbfl:'rah¢ns a ,'vifalita .... .Pi .. ~.qu:;e;[upernat:rra1i3~Et po?t~"irtote .ekuate&: ..

. te Ieu in t:e 11 eCl::ionei V[ na.~u:ra:li,; vd tiipc.rn atnrali ;;. . proportion ~ '" ,J e III QUe'! pe r J j l~ ro~tlter .non p~rt

. :Vndi:'H@n OportctquodinfIliatad .iUumaduIIl vi"'· ' timperJUa01 &parumper aJJa -naturalrs ordinis.,

t"' •• 'r ...... ·-ut· .... emparnrn p~r virtutern n ..... 'ra.- ~.'jd cfJ#_fmr.. Ke1pJ)uod_ hhe._ rum ar.bitxiuan a DI'

~ .. m upeq....., jUI.U ..• w LU ""," .' ~ fl_ a:

.Iem , pa:rtimper Itlperil.atUra~e,m • {ed.toCalr_rer&, Thom.dicifllrpoifedcieiut.rol(antlam;l us ~

vnice pet v rrrurern eleuatarn :i Ita quodjnon lIt ~u... rentia eJeuabili,&'propol"tiorunda per hj)~ma[Il iU;

plex aCtiuitas proxrfUJ, & proportlonara, vna 10M, pernarur ah m.nonautetn fine illa.de Ie erurn Iolum

f!uens vnam parremadus,& ~ia a],ralll parte, iiCll: porcl] ad genus actus.verbi gratia ad inttllectionc:

duo.portanres Japidem,quoru qurlibet confert [u~ vel .vl9litionem abIl:rahendo ab eo quod naturale

virrurem p l"olcitrulm,&?~opomo~~(am ad par~e e{t,NellupetnaturaJe,determ~na~ ver? ~iubHa.rt'"

ubi corrcfpondenrem.licet non quilibetadzquara ,tiam fupc:mawraJis ad~s non p~tell: mll tC:I,;UnQlL~

& rutficientem, led dl caarum vnica virtus pwpor- potentiam obroi~ntia1~tDt nOlllec~ndl1rop?t~tJa

tionara j ita quod ex inrellecru ~ & lumine non fit proxirnarn fc propornoaaram enam partlaluer:-.·

concunus duplicis virrutis , quarum qualibet fit Qlod verorbidem dicn D. Tho. furlicete liberum

ptopomonata if} .fua parrialicare , ied quarum vna Barbiuium ad eliciendum.actum.quo Ie preparat ad

fit proporrionaoilis , fei'teleua.bilis, & altera pro·" grariarn,& Jimi.Jiter id reperir ibidem dift_z 8. q. r;

porrionans , &eIeuans. arr.4. per )y (oLum liberum arml,ium) n~n excludit

£1 il1 hoc toms pundus JifficulrJ.tis voluirnr, &: auxilium.graue impretlum potentie , ted Iy fllum

toracLttcrentJ.<! inter nos ] & aurhores oppo!ltos,excJlldir douum habituate pr~ruppoiirum & requi-

quod Iicet ornnes taieamur concurrere duplicem fitum ad preparandum lead granam., nam aliqui

virrurem ad aCl:um viiioois, ramen illi dicun c ctlfe dicebanr requiri non (olum auxilium actuale , fed

duplicern virrurern proporcionaram ) & proximd, .eriam aliquod donurn habituale vc pra:pa,.remr ho-

vn2.qua':q; ad Iuarn partialiratem actus. Nos dici- mo ad g: anam.Sc hoc locis iflis impugnar. In loco

musnon df(;: vtramque proporrionaram eeii par- -aurem crrato ex 2.z;hon intelligit 1), Thorn, t1l100

tialirer.Ied vnam ranrum elle proporrionacam , & . dilechu Deinon Iit fupernarnratis quarum ad tub~

eleuanre.n , alrerarn Iolum p roporrionabilem ~ & Ilsntiam [Llmendo .ubftanriam pro ipecie aCtus., vt

eleualirlern ,qwt' ramen vdlira,& affu'ta virtute ele- JnmilJ1US in przfenri , kd negareile Iupernarura-

uante, vere &: proprie rntillit ranquam principium,1emqlload tllbitantiaJl1 & docer clfe fupernarura& radix rilius inBuenLia:, quia de re habet oaruram lam quo,ad modumuurnendo [upematura.le quoad 'apa.ccm influendi iu adurn ruperiorem 1. & exce,:,[ubUa.miam pro eo quod eft firpemJturaIc ex par:d eurem vires proprias mediante vi proporrionara te, & modo operandi. Iubiecti ( lllbieCtum.ell: [ubeleuante.no aurem immediate per Iuam quareuus C Iranria ) [upen'taCLlrak vero quoadrnodum, pro eo

inferior efl.,& naruralis ordinis & manendo infra quod efb1lpernarur!1-k!.ex modo at! ingendi ipfum

rarionem il latn uaruralis ordinis.quia adns proce- obieccum e xcendendi ad illud , Icaque ientus eH::

denos nihil naturalitatis habet in Iua qlliddi[ate &qUJ>Ja1ll exrnod« altiug.:nui obiecturn lupcrnatu-

Ipecie .Et efl longe diuertum de duobus portanri- raliratem habenr, procedunt ramen J.lubic:8:o, let'[

hus lapidem.vej de aqua calefacicure per calorem a tublbaurra ip.a in qlla funr iuxta connaruralem

fuperaddirum, narn duo portanres lapidcm Ita Ie madam i;lblCEti,iddl ab ipio vr J cau.a pr incipari,

habent quod vnUr(lt!ifq; confert virtutem [uJ. pro- & accornodaado re modo iubiecti , (Cli :llbf!:arn.ia;:

porrioaararn quidem & proximam ad natura.n operancis.ficuc ali] actus naturales; & raics actus

j,8:U$ mouendi,non ramen ad~qllatam}& [utliclen- exigunc ex pa.rte lnbiedi habirum vr principiurn

tem.Vndc aliud ell virtutem efie adeqnatam alludconnatuoal11:er operariuum , vt diligere Deum &;

proportionararn J dco enirn porrantes Iapide pro- cognorcere in Ipeculo crearurarum per fidem, &c.

porrionararn habcnt virn , quia non excedit natura raies actus artingunt «biectum modo Iupernarura-

illius actus proportioncrn ,& ordinem agentium ~ h) fed procedunr a fubiccto modo iimili aliorum

feda&quatam quiliber non habet, quia irnperfe- D actuufll,iddr ranquam a. cauia priocipaJi,& [up po ..

era dt. lutellectus vero ad videndurn Deum non nendo principia per ':IllX regukcur nle actus vr di-

Iolurn habet virrurern imperfectatn, & inadequa- Iecrio (iipponit fidem, & fides inielligit res vrendo

tam,(ed etiam irnpropOi'tioll<l[am, & taot]lIam al- fpecicbus coniileris & repr~(Cntando diuina. ad

te~ius ordinIs, & ipeclci, tiCU[ diapj:ldmun ad rllu- infbr Creacur3nun _ Aliql1:wdo vera aaus excc:dflC

m_1nandulI~ nou habet virrLl tem proponion:ttam etiam modum operandi lub;ecb & dicuntur leper.

euarn pamaliler In vidiapbal.leitatis, i~d {ohun re- naturales quoad (ubl1a11tiam. iddl etiam quoad

't:ptiu~LIllllminis perquoo poten illUll}.inare) & modllLn qui tenet {e ex pa.ne f'ubieCl:i operantis

tma yurus il1uminaadi (:f1 a luce. Sedca.m::l1 eft quod eH lubl1antia, GCLlrmitacuI, facere,quod no .

differentia ex alia p;lne,ficuc & in aquarei::ipiellte potea Cre2tur.i. nifi ,,-t c.al1[a inlhulTIentalis, non

calorcm, quod iubicctur:n (alum ell fllfh:ntariuum ptinclpali~ , & cognoicere cculra Capiemi:r dillin~ .

~aloris , u~n vero !J~et poteotia1uallguain etiam. Jumine pt:ophetico,ad quod uulla habentur prim;l-

Hl1prupor~lOnat,wl 0:: capOlcem, vt propomonetur pia ex pane hominis',quia. oxe r:mt~m conrwerttut

per"el~u· tJonem caloris,ted ialum [e habet vtqu(_ in dfeutia diwna,& cui Deus ea voluerir reuelare •

!.lam I,llamm(l:; intelleCtus aut~l1l dt vis vitalis po- Vnde ad lla:.c in nobisnv. da.tur habitus, (ed requi-

tens ie l1l0~l(: re proportionate, & proxim~ ad ea, ritur aR:ila.li~& panic\,l1la:is iliufhario lJi':i . Er ilOC

<ju:t orcimls n.ll'uralis fLmt) clturabi1iter OJ utero .d vocar D. Thoro. i lipe rna.w r ale quoad (u b {1-a rmo.i m ,

cpo4

\

quod non exigir pe rrnanens, & habiruale princi- Apium ex parte I Ubi-edi) Jeu tlibttamia:' operands .

QtI<1l aurem clic;ta funt. de vitalirate, pan modo obferuada funt in liberrate retpedu aetuum fhper-aaruraliutn procedentium 'a. rolunrare in hac vira , , , EH enim commune omni habirui dererrninare vo-

;juotatem exparee principij operandi non deterrni natione neceifiratis.S; coactionis.fed inclinationis, ~U~ nullo modo tollit indifferentiam dominij.que

eft in liberrare.irno talis.inclinario manet fubiccta quoad (uum vfum volurael.narn de ipfa. edam pro" fhecia dicit Apo(l:oll1s~ qaod fpiritus PropJJetafum pro,thetis fob/edi JUIU • I. ad Corinth. I.f. fcilicet.quantfi

ad vfum exrernz mauifeflationis , ~re determinacio ifla habiruum.neque inhabinbus. virruo- B -lis, neque in peauis ,) neque innaruralibus , neque

mfirpemaruraubus quidquam obeft Iiberraci, quia tk.terrniuat cam inclinaado Iolam iuxta rnodum [Ullm. Vlcerius aurern habitus Iupernaruralis reddir hberratem eleuatam , ad hoc -Ift.aB:us illc fiit liber nou libertate ordinis naruralis , Ied fupernaruralieaca, &: eleuara, {icut de vitalirare dill:u ell. ltl.n. habitus relinquir voltttate in fuo modoope-

· randi libere, vr-p-oilit. oppofitum facere, vel ceflarc .ab operatione, non quidernper.ipfumhabiturn Jaciendo opofirum.Ied per iplamvoluntatemJo9irn" pediente &'repHgoante habitu , Sedfi 'foluetit per jpfum operari produeir adum (ub, ita1itate,& li-

· bertace eleuara.co quod actus ille dicitur Iiber pet· refptlCl:ii ad volantatem aon nudam fed cleuata ad

-operandum modo fupema.mrali vel ornitendurn.ex

: fua natura. Et quia liberras in aC1:U nouefi aliud, C quam refpeaus ad pocentiam Iiberam, nibil etiam aliud eft dari in a.8:u liberratem eleuatam.qua dari

in eo refp~atlln ad porenriam iadutam _fonna [upernaturaii, & eleuaram ad operandum libere ill

· ordine (upernawra.li per modii inclinationis (upcr~ narurnlis, qux liberfi modum relinquir, non tollit.

Vltzmo pro inrelligenria pleniori huius nollree re{olutiow5 Juo praoculis habenda runt. prioou ell,

· ad vitalilarem aCtullm Iufticerc quod procedant ,Ii principia inrrmteco [e mouentevno ramen requiri, .quod hocprincipiuITl conflituarur proporrionanr,

& proxirne 3.Ctillurn per virtute ab 'intonfecQ pro· nenientern.fed poreit prouenire ab extrinjeco, &:: eleuare :1(: proportionare principiumvitale.dumo- D do no rollat;1 tali principio.quod po:ilit efle {e mouens.etiarn vtfllbijeitur tali, virruri ; (icut Iiberras p'ltdl: operari per vi :tutem fup~ra.ddita.rn,& deter minatioucm ab extnn[eco do::nuatam, dum modo taIls fir.quod non tollat modum operandi libere a volu lltace vt (llbijcitur tali determinationi) & vit~ tmi. Et fie principium vita!e non requiricur quod COO(;Urra.tad omnes actus vir ales media a8:iuit<1re,

& virtute proxima ordinisnaruralis, fed quod fit

tl!e principiuQ], quod ab intrinfeca radice anima:: habeat operari fe mouendo, aliquanoo pervirruri

fibi connittUraleJll [i achlS fuerit ordinis namralis, ;tliqu3,1Jdo per fuperadditam, & lupernaruralem, li

. aEws fuerit ordinis [upernamralis, quiaillnd principillm vitale dt talis nWlrz,.quad pcr yinnet e.le ..

, J

uata, &/upern;:arurare licec ab eXtlrinfcGo fibi pro~ . ueruat , Ita petb cr cur , quod atftthrm & eleu :It'UIIl tali virtUt~ edam .e mouer, no minils,qlllm per vi~ .turemacriuam n;lttlTllem)quiahoe pent; eius naru fa) vt:iir cacJax ie mouendi etiarn vr ekuatumefi;'& Yt induitvirrurensillam illp~mdditam., ,

&"zwdum eit; quod qlla1it~iI acbua, (c:u virrus [u" perueni7ns alieni triphcizer p~m'il: le habere ad il .. l~d . Primo modo, 'It {]ualitas pure rc::cepra in Jubiecto.non autern fllpponcns aliquod principiurn ;ittiuUOl quod crefcar & eleuerur per ralem quali~ ,rat~m Iuperaddiram, Iicut calor recipitur in lerrO'; ve! In aqua,~ merl1a?te calore operantur.noa quia aliqua aChlllt35 eoru prefuppoiiza ;i calore perficracur, & crefcar, fed pra:cisc quia quaJirate a...9:iLla recipiunt . Vnde quaf per accidens dicuntur agere -per calorern.quia videlicet recipiunt, & {ufrentant quaIita.tcm.qux .afriU-1 elt, Iubiedo auce recipienri per accidens eft.quod recipiat qualitarem, qua: acriua Iir.nec rccipir ilJain vr aaIuitatem led vt for-rna informate Ie ; qua: vero recipiunr aliguaa8:juj.. tate fell virtute n6 przcise, q_Lua forma informans dl:,(ed quia atbuius dl,no (e habenrvt.pracise recipientia,fed quia actina runt Imperfects rame, viI iOlproporrionaJ:!, petunt maiore ill.bdiuita~e, vc .actiuiora reddanrur. Et alia dicunrur ratione actiuicans Inperaddite per fe agere.quia in ratione acriui priacipij ilia refpiciunr, & recipiunr noa in ra-

,tione pure rcceptiui tan tum illa informantur, nee. , ficut.aqua informaeur calore.que ratione fiiltenta~ -, tionis.Sc receptionis qsalirans aaiw; p recise age-

re dicirur . Alia modo forma fuperaddna ad agendum, Ie habet vr morio non quidem eleuaciua virtuns vt reddarur eleuatior in agenda, & mouendo fe,fed eleuatiua operarionis vt Icilicet operado aliquid ex fe.attingar aliud vt mota & detcruiens {u~ periori mouenri.Er hoc eft proprium inflrumenrorUID"qua: operantur vt precise mota ab alio > & vr dereruienua Iuperiori agenri de.fen~du eius morionem, & q~afi difponendo & modificando earn vt e-grc::dia.tur iuxta rnodii iutlrurneri , led vlrra virtute propriaoperando. Terrio modo qualiras actina irnprefla ab excrinieco habet [e vt eleuans.nou /olii ipsa operarioneis fed eleuans, & habiliras aliquod pnacipium aB:iuum de fe,& nOD pure recepriuum, fed ramen improportionatum , & remorum-retpeau alicniusaaus feu eifecws, proportionabile aU4 tern & eleaabile per (iiperueniencem virtutem. Ee: hoc modo eleuantur potetix virales ad actus IuperI1J.tllrales,non [oIurn vt .aaus liat ill emirate ftlp~r~ naturalis)led etia in vrtalitate, quia ad vitam a:ter~ nam feu aduiucndum modo ::Etertlo & [upernatura..: li eleuarur .

Itaqucmta1ibus potentijs no fupponitur principiurn mere paffiuum,& {iIHcntatiuu fieur aqua refpeL-'tu caloris, qu;.<: formaliter (olum tejpicit calore vt [\.Irma infonniitcm, quod ~-ere fit actma eft per accidens illi; kd fupponitur prmciplUm attiuul11 improportionatum ta men & mferioris ordinls,!ro capax vr eleuemr ,qua:: quidem ektta.tit> recipi debet in ipro , & ad n;cipi~Ddam.ipfam patliue'

[e

· r~ habetJe:d qnia noa' recipirWaOl'vrpl1ciseinfor- A merur ab illa, & Iuflenter illarn in'efie, fed vrproporrionerur in aCl:iLl~f'ate,ideo dicitur fupponi p~in .. cipium awuunuadicale & re morum.non radica~~terper modum virturis continenti's eleuarionern,

qua; oriatur ab Hla·radicc,fr;d radicalirer obedicntialiter,& cleuabiliter.idelt t.inquam principiu ac-

· uuum iIlJproportiona,ruffi,& infcrioris ordinis) no

~t6 vr.priricip iu aliquo modo fllfficiis,& in CC irnpert~a: .. Ual)& IdeO. partialirer .influens imperteEt:~.

In hOG .n, valde vigjland~rn ea,. quia eft toms. ptlll-

;;rus d.fferentia inter nos, &! Authores oppofiros, ql;ojaalind dl principiu impe.rfectu & non Jufticies ,tliquid ramen hab.es froportionat~ virtLtt~,& hoC. lJlodo dicunt oppotitL Authores [e haberefnreflcc- B rum ad aaum iupemuurakm)& hoc vocanc pote-

ti~ obedieru ialern adiuam, aliud eft principlii imrroportiOnaruOl)ckua~il.e ramen vr prorortione_:-

rur, & hoc m.odo 1105 dicimus fe habere lfltel1eCt,u re1pcCtu a6tuii fupernaruralium ad quos naber pnn cipiu.n attiuu., fed line proportione proxrma, non

· {Oh'lffi cum imperfedione .. E_t tod virtute vt pror.0rtioua(a~ naberab e_xtrl~le,l;o~& a<I.ha~[]dtUfl illam paifiue Ie habet.no aCtlLle ,; led qUIa no habet ilIa p,ra!clse vtinformerur ab ill a. inerie, fea vt pmportionetur in agere, ideo pr~[upponi debet principium ;.l.B::iuum cteuabile)&: proporrionabile, non sliqua J.,Cciuit.ltt proporrionara.Se proxima eriam jmpcrfetta. ordinis naturalis in ilium aau'influen~ re, fed vt roram propcrnoncm ab eleuatione ha-

beos , Et hoc ell effe principiurn actiuum radicale, .

& rernoturn.nou vero cere potentiam obedienriale .. C ~aillaM,qUai1 videnrurfolis verbis differt~c,\~ere 3.U-

tern differunr in re qUia principium aailJu radicale

efl: priucipiu af\iull improportionanun, capax au-

tern vt eleu etur au hoc vr reddarur proportionazu,

& agar, non vr pure inforrnerur & recipiat int'l1e., agnntur euim (vt inquit Augufi, ) vt aganr, non vt Jllhil agaot,& cor hominis non ell dicendum.quod nihil o~llnino agar inlpirationem Dei recipiens vt inquic Concil.!eIT.6.cap'5. ideoq; prx{upponi de-

bet principiurn adiuurn radicale, & obedienuale, &na mere pailiuum, quia £i rccipit.cfl vr eleuerur

ad agendum & vr in actiuicate fub tarione actiuitatiscrercar &proporrionerur,non vr in ratione for-

rna inforrnanris precise recipiar, ideoq; rota pro- D portio attiuitiltis eit· ab illa forma fllperueniente,

non rozum principiwll agcndi eleuabrle & pr,zlup_ poficum , At vero poteria obedientialis miua,qua

alij Autho res ponunt eft p rinclpi(lm aEtiuum aliquam proportiooeru proximam habes) led i!llper-

fed am ad mfiuendum, non qUldem ad influendulu

jn quod fupernaturaliratis dl, ad ide[l1U1 nuIlam proportiolle habet, fed ad infJuendufl"l aliquid na~ turalitacis, quod re!nc:ere exilhmant ill aCtu, fcili-

cer ,.ita.litarem,quam namraliGordinls eU'e diClll1~.

Nos aute. quia nillJ1 naturalitatlsin tali aCtu agnofci\nl\S,I~d etiam yitaliw ipfa tleuata eft) & zter~

na vi[aredditur) dicimlls nLll1am porencialll acb" i obedieu~ialem.proxime, & proportionate influen-

tJ;rJ1 da~l euam partialiter. .

Prime Partis ·

,". OJ

Imcllelcus in lIi/irmf! best» 1JOn t:r:mcurrit m/frumentlfiiter •

'L Oq~lin1llr COIl~ulto deintdle,a~;noh de to~o ~o:

, . niuncto ex jntellc au & lurntnc, hoc enrm no

.indiget alia Cuperaddita virtute etiam inll:rumerati adoperanduI1l, ted conaruralirer oper:l.tur per In .. men j Ioquiniur ergo de mtellectu 1010, qUj'a, ho_c rnouetur ad (upernamr:allter operandti,& 'ita durn'" urn cITe porelt an etiam}ofi.rL1~n!.!'ltali~et. .: .

. fmdol aurem tota huius mrethgenns ex diuerfe modo accipiediapud Aurnores illurn rc rrninji: 1Iiflrul1;Q11tQliw·. _N~m quidam accipinnr ope:ationc~ . iu(l:rumemale pro ea , quteprocedlt ab ahquo agere vltra Iphreraro [u~ propric virtudsjfira. quod operetur aliquidpropna virtute~& aliquid vlrraillam, 'Et hoc modo Cumedo in Ilrumcnturu, dicunr aliqui potTe reperirj in aaibus & poterijs viralibus , nee 'clTe de ratione Irlfl:rumenti ~quod lit pr::£ cise motu. sb alio.fed hoc Iolurn inueniri in inftrumctis in ani. mans, potie autem reperiri etiam infirumentum (e mouens per hoc (011101 quod operetur aliquid vltn.l 'propriam virtute, ita quodpropria virrus in aliquo coopererur, & In aliov lrra proprl:J.tn virtute ?tga~, Iicut mtel1eaus in viiione beata prop rra virruee cooper3Cl1r ad vitalitatem.ex eleuatione autern luminis vlrra propriam virtute operatur id quod [upemat,urale ct.l in vifio!le ~ & hoc m,odo exiltirnat Pater Suarez inrelledii concurrere inflrurnenranter in vifione b~:l.(ifica)&jn"ahjs adibus (upernatu-

ralibus.oprimeque potfe coherere.quod aEtus fit ,.i ralis, & viralirer a poteria fe mouenre , & litab eadem inftruraentalirer.vt videri pote rt primotomo ,.p.di!p. 31. (ed . .:), circa tolutionern 4- argumcQ[I,& lib.a .de actrihutis t'Ie~atiuis,C.l+&t0il10 2, cit;' gra .. ria.lrb.o.cap.j.Paecr Vazquez hie dn pllt. 45. (:J.jJ.:I. Arrubal diipur. 19. cap. 7. 'lUI [amen co.ieedit , quod lumen etl ratio ag~ndi principalrs, & tic beatum inforrnarum lumine glori~ etle agells principale ,quia huiuimodi principiurn proporrionarum til: villoni, & per concurfumfimulraneum tam pOw tell: producere , led ramen inquit quod intellc Ctl1S prout operarur per innararn actiuicate dl infl:rumenrum, quia Iecudurn earn rationem indiget eleuatione,& producit vltra propriam virtute & pro, pcrtionern fl.lpernaturalcm aawn, Iraque apud jf· ros Allthores ornne eleuarurn in operando dt iuftrumenturn ,

.Alij vero e COntra exiilimant ad rationem in .. firumenti no {ufficere, quod aliquid per eleuatlo~ ne,& virtutem (uperaddira opwiwr vlna proporti,o~e propria: virmtis,led v leerjus requiri duas codltlones c{leotiaJiter ad ratiorfe inllrnmeti prout oPPollirur call{a: p6nci p ali; al re ra, quod inO:rumer . tum ll1 qlHmruin inftrul1lentum operctnt vr pure motumab af1o,iea quod t€lta ratio operandi Ii~ mo-

tlO non vera morio Lo hI III [c: l:!aheat vt cooJmo requiGta) eo quod ratio formal is inl1rumenti ~cb:t confiltere il;l hoc vt operctur miniH:erialitcr, &.. co-:- c [e'luenter vt dcfcruiens J &; fi.lbicttl11U ;ll[erJ, &; ab

ina •

Difp.XIV.

illo motum ita quod haic fit formalis ratio infhu- A. mentaliter operandi. Non enim [llfficit ad ratione inH:rumenti quod ope reru r dependerer ab alia cau-

[a , Iicut pate! in omni caula Iecunda , & inferlori, '

qua: dependerd Iuperionbus , & tamen non etl infhllmentum,fed cauta principalis , fed difcrimina-

tur cauia principal is tecunda & inferior i caula in-:

Hrumentali, quod cauta principalis p roprie iuten-

die operari cffcCl:um fibi proprium,& fimile, caufa autern inflrurnentalis nOH inrendit propt inrn effettum, fed feruire, & miniflrare alreri cauie opera-

ei, vnde formalirer pertinet ad ipsa. relpicere alie ... nurn effcCtum)llon proprium. Et hinc nafcirur Iecunda conditio 0[11n ina requifita ad rarionem inItrumciiti Icilicer, quod actus feu effe8:us proce- B dens ab ir.fhumenw non affirniletur lpfi,kd principali agenri cui deferuir , & rniniflrac , ficut Ierra

nOll producit [errarn, red Icarnnurn Iimilem idee artificis.ec medicamennnn adlnbitum it rncdico.Sc cooperans nature non producit alrers rnedicarnetutll,kd fanirare.Et ita gllantumCtlnq; aliquod ages recipiat vi rtute participararn ab alio , fi tame pro~ ducir erfectum fibi proprium.Se fimile no operarur deteruiendo.Sc miniitrando alreri.Ied produceudo Iibi, quod videtur maxrrnc propriu caute principa-

lis, Iicut Luna vel corpus diaphanu producit lume,

vt caufa principalis.cum tame recipiar vim illuminandi.quz eft Iume a 50le,no ante illuminat, vt in{!tumentum, quia aflimilat Iibi rern illuminaram .

His e,.g~ JuPp{~(i/is,licCt quefho h~c mulrurnhabeae

de modo loqueudi, quantum ad rem ramen, & fe~' cundum modurn magis communem.Sc vifitatii 10- C quendi de inflrnrncnris.fine dubio praponderat il-

la fenceutia, qllX negar inrelle tl:um in vifione bears concurrere inttrurnentalirer.fed habere fe vt causa

p rmcipalcrn, operantem ramen ex vi rtute parricipata . Quam (ementii (equiirnr communiter Tho .. mifh, de quo vider i potel] Magn. Gonzalez hie, dilput.27.ita.) & fine dubio vrdctur D. Tho. qui

2.~ .q.a 3. art.a, docct.actus fidci, & chariratis non

efle infhumentaliter a porenrijs . Verba D. Thorn. fum. Mows clwtwis 11011 ita pm,edit.l Spiritu Sanfla mouetue hum annn) mmtem , quod humana Il/ellS]it mot« tnntum t,'" 11QIlo modn jir pril1r.ipiuln buius mol tiS ,ji cu: cum .:liqllod Cl)tlnH mnlc/tfr ilb flii11!D exterior, mouetne ie, boe

f11im eft (,Ofl[UI rationem voltlmary ([f;US npoy/et pril1Cipilrm D til ipfo e§l'. Similiter erii1l1; /10/1 pl);~{f dici, fjlfod(rc moUr.at Spin/us Saf1t1rH l'olulltiltem ad a8:/l111 dtligmJi,jiCHI 1110- J1etlir inflr!t~lcnwm ,qllod & Ji _{if pmiripium aelm, !lOIJ !.t-

mefl tft illlpfo ugere, 'lIelllOl! a¥, CfC,ji r. C11l"1 tollerettlfu-

ttJ vollilltdry, & e~df!derc/Ur r aiio mCl'ili, (cd opol'tet quod

fie volu11las mouCdtllJ' ,1 Spiritfl Satlao ad JifiZr!1idtlm, quod

etia1n ip!a fit ejfi(iens hllU, ac1rtm. It:i D. Thorn. vbi in prioribus verbis cxcludit infl:rumentiIm if1animarum ileut cum lapis· moue rut , feu proijcitur~ mOuetur enim lapis, vt in(lrumentum inanime medio impult-u. In [enmdo loco excludit r~tiont;m infiruIIlenti. quod aliquod principium adus In fe habet1 quo nomi[lc condifiil1g1.li[ hoc genus jnfimmenti i priori ~fql1od eJl omnino jnanimeJ &; confeqtlemer illud, quod oppofiti Authores ,,0-

'J,

Art. II.

"·-1,·

. I· ,

. I .j I ..'.

. ,

. cant inf!:rumentum vitale aut voluntarium, hie ex-: . cludit D. Thorn. quia condifiinguit illud ab inani-. maw j fe d tam en hoc in finunemUlIl dicit tale cire: quod 110n cit in eo agere vel non agcre, & cum hoc. coneeniat illi ex eo quod operacur vr morurn ab alio ,& ex alrerius a8ionc, non ex propria, pari ratione tollit rationcrn Yitali~ , t:cut ration em voIunrarij Dicendu .. d1 ergo no cHi: voluntare, aut inrellecnim inf1rumEtii aCtus [upemaruralis, fed dIe efiicies & no inflrumentfi, nee repugnare quod ali quid fit principale agcns , & ramen ex virtute recepta & dniuarai Iuperiori sgcnte operetrir.

Vnde Iinninn- Iundamentum pro hac fenrenria.

Quia de ratione ioO:nlD1ellti eft 'It operctnr guide aliquid vltra propriam virtute quam habet ex natura fua, fed non Iurficit hoc.Ieddebetcrid operari vltra virtute,qua: fibi faCt:t fit propria. ex participa done altcrius, ita vr non fit 1ft a virrus fubieCta proprio morui.Se vfui.Ied alrcrius cui deferuit &; mini {hat, fi enirn cauia i~la In parricipar aliquarn virtutern ab alio.quod potelt vti ea &; rnouere Ieipsii cum ea.aut (vt vno verho dieam) ira operari ell ilia ac fi ellet ex proprijs narurre orra, parum inrerefl, quod fit vltra proporrione proprise, leu nariue virturis.dummodo no fit vltra hanc, quam habet participara & fubieB:am fuo vLui. Er ratio ell clara. quia fi habet Warn virturem ira [ua)& Iibi fubie85, vt vti poflit illa vr voluerit & perinde ac Ii efler orta ex proprijs.in operarione illius, ubi & non alreri deferuic & mitjifir<1t,ergo habet ratione caul£ priu eipaIis,& no minifleriahs, feu inltrumcnralis, quia hec dcfamirur neceffarro per ordine ad alteru cui deferuit Ss miruilrar.non in ordine adk,& ad agedii pro fejitan. fibi daruralcior illa vi rtus.quod vt propria Ilia vtitur,& a1limiLat Iibi eff~c[li,no alij yl: principaliori cui deferuir.Ad hrcc.in ratione initrumenti.maxirne eflentiale eft vt condittinguatur COrra causa principale taqua aliquid ei infcrius. & no Iiirticir, quod fir iuferius quanrii ad dependenria if} caufando.Sc diuerfitare ordinis.fie .n. caura (ecuuda en inferior ad ptimam, dependerque ab ca. nee ramen inflrUlIletalis ell.ted principalis.Ergo oporret (penale modurn inferioriraris.Sc rnnurtrarionis in in (lrumeto afIiguare j 00 eft aure alius nni quod refpiciat alrerum cui vt principali deferuiar, & cui aifimilerur eifeCl:us; & i quo rnoueatur , quod torum repugnat cauf;e virali, &; Iibcrx inopcrando, cum mOlleat [e ~ & ailimilet fibi effeclum, iddl. adum vitalem faciat vita1itate eIcuata, & libi ai~ iimilata in quantum eIeuata e£! ; licut de fatb~ contingitin vifione beata, quor procl!dit 'It limilis intelJeti:ui eJenato, & (npert?arnralizaw in vitalirate, & [up ern aturalltate , & confequemer proedit ex Wl1Cur[ll Dei connaturali, & debito inrdIeCtui (lceleuato, quia ilk coclIrt!ls tribuitur ad a.ilimiUi£Iii fibi dFectll,ergo no ell cOl1cur[us ra..'lqu:i cli inihuOlcnro,fed rangua ell cauJa principali. Nee obil:at,quod re[peCtu IntellcB:us in [ua a8:iuit3.te narurali confiderari fe habe. vt virms e1ellans, & fie videtnr vriillo vt infl:rumento'. Comra cnil1:l ~(l; [um quia virtllS iUa el(tlan~ ';Ion. vtiwr virrnt;.

aEtiua "'\.

~lreft. XII.

'.

a6tjuainrelIeCl;usytp["2!cis~m0ta, (edvrmone.n~e' A [e etiarn in vfu talis viuutis eleuaee , nee recspit

illam virrurem vt e.tfeCtus atfimilerur alteri agenri;

&. vt ei rniniflrer, Ied vt afIlmilemr fibi. & viuat in

Fe pet illum , ergo non. I't~tur inteIJeCl~ v~ jni~ruj1ltnto> ted calli am principalern con!1lttll.t J licct eleuata : rurrr etia!l'1 qura vr fupra oflendimus m- . telleful~ non. ;;lgir per ali am aCl:iuita.rem, quam per elcilarJ.01 & fllpernaruraIem in elicieuda vi(ione;fi autem ctii virrus adiua naruralis concurrit rclpe-

ell alicuius.forrnalitatis relucentis in effedu , ref ...

pe8:u il1~U$ non inflrumentaliter fe habet, [e~

: principahtcr, cum fire! prop~rtIOnatum. 51 vero . cnnoderemr aha formalrras !eiI. Iupernaruralitas

in viGone.) relp.ettu huius tora ratio operandi ell: B fumen,& rc fpe6tu illil,ls concurrir vr caufa princi-

p3.1is tcil, affirnilando ubi etl-:·d urn , idd~ vIliouem

vC llipel nar uralern.oc per concurrum fibi connaturaleD) & debitum in ill 0 ordine.ergo intellecius vt (ubieCl:us lumiru operarur 4i cauta principalis itjarn [Ilpemacuralitatem; & non io lum muutlrando al-

reri agenti ~ & allimilando er affectum Ied iibi vt eleuaro, viratirarcm aurem erram operatur vt caufa principahs adhuc in ienrenna oppofira, quia Iecuu-

dum illarn ell: a virtute afriua naturali .Be proporuonars illi eft~alli.Vnde crgo,& ranone cuius co-

ueni: hie cautaliras illJ1 nuue 11 tal is ?

Demq; vr exemp!o manifdra fiat veriras no.fl-r.:e (cHtenrix, connderandum efl: .quod aliquando viuentia accipiunr virrurem ab extra vt operenrur 31iquid vltr a propriatJl Ipeciern , nee ramen dicun-

rur j~{ht1menu .. liter agere.Ied principalirer, vr pa- . C ret cum in at hore vnius Ipeciei v, g. in pyro inieri-

rur ramus altniusJpe,it:i vt citrnru , & prodncitur

flU a us alter ius tertia ipeciei ad quod non iufucic ...

bat virtus propriaj auc etiam cum fcernina CuiCipit [ernen alee r ius (peciei vt afina ab equo.Scproducic feerum dHl:inct;): Ipeciei a propria ex virtuce non Fropria,kd ci couimunicata.Sc altioris fpeciei qui iua,& ramen D.OD. operarur vr inftrumenrum led e1l vera mater calis frtus,&ta;us frudus ,ergo bene po

tc(l caula viralis ex virtute Iuperad.jira opcrari aliquid ad quod non haber ex re proporrionern.Sc ra ... raen vt caufa principalis operabirur . Et fie no rni-

rum quod intelledus lulCep to lumine qua!! Iemine

& vil'~ute alrerius {pedei Icil, diuirue , germinerex D {e fruttum Iiipernaturalis vilionis , non ramen vt infhuruenturn.ied v~ (aura principalis eleuara.

E.>: qua [oluimf 6.mda{IlcllturH oppofit:f (cnJ..enti!f.

Fundatur enim P, ~uate? in co guod intel ~eB:us no operatur in viLione beata per virtute;:m propriam fed per potentiarn obedientiali::;m,cuius propriu eO: moueri no mouerc,cau[a pr.illcjpalis debet ei1e illa <]H.r poteet ope-rar] p~r fe) & non [olum ex obedietia. ad a.1terum. A1t'ert etiam lignum hui- .. s inl_lru~ rnentws opera.tiOllis, quia in i(1:is operarionibus ~upern4ruraljbus paten: ma.gis, ac magis operari in mnnitum.iine termino, quod eft lignum initrume,talis agentiz non priodp3lis. qUa! eft: determin4~a. c:rga fuum e-ifecrurn. Sed Rifp. quod intellectus ope,.. '. l'atut per fl,OtenUWl obedicm,iale 111 eleuabilem ad

PrirnreP a rtis,

oper:lI1dum nonfohim rniniflerialiter & vt motus, [edprioClpaliter & vr aifirnilans Iibi efft:a:um; ad

. caul'am aurem infl:rum.::n.akm magis arcenditur . ordo ad prrncipale agcns cui mmittrac.quam ordo ad eff~ctLlm ,l]UX non fibi jed principal! agenti aflimilar , cauia amen) p rincipalis drrcctius re(picit eifech,m quem vt proprium & fimile Iibi intendir, qua alia qllibus nliuifi:rer,lii;et vt cfreaii faciar etii ab alijs caulis dcpedear. Er ita bene paten aJiquod principiurn ex (e 1010 habere porenriars obedierialem,& tame recepta virtute ab alio operari v_t <;.;lU." fam prmcipaleru, quia non rccipit illa ITt deleruiat & mnuther a1ij,kd V[ effectum fiibi iimiU: producar.fuppofira tali eleuatione. Quare ad di.ccrriendum caufam principalem ab iriflrumenrali, no de ... bet attendi l quo principio virtus operans deriuetnr,& an fit eleuara vel extra proportione propriz & nariuz virruris.cius cui datur as. non 1 fed Iolum ad quem finern darur tcil, au adirnilandurn fibi , & modus Iecundum quem darur , (cit. ad operaudum ratione lui & pro [\! & per virturem pottulanrern concurfum d. bitum & connaturalem, an yt orzci:!Ie motum ab alio.Ad id qucd addebac P.Suarcz de adibus [upernaluralil:1us,quod potrune pertici in in .. finirum;Relp.hoc non eire {i.dnciens !1gnU(11 initrumentalis operarionis.Ied {olum porenti,e obedieurialis ad agens infiniru i l]llO parricipari potcll v irtus fine terrnino Iincacegorernatice.quanquam aliqui velinr ew~ in ittis fcJrmis (upernaruranbus dari terminurn fioltUl1I augrneri vlrra quod crefcere no poflint.in qua fententia non habet locum a~gulne~ turn.Si ramen poflimt crefccre in infinirurn.eriam in illa Ientenna poreft calor Ignis vel lux Solis de po~ tenria abfoluca augcri a. Deo fine terrnino, non ra- 1;11Cn p roprcrea S0l & ignis operantur infl:rumcn~ talirer 111 calcfaciendo, & lucendo .

-------'-

ART I C V L V S III.

Virum laP1iflt g/(lti&babeat l"4tiofJCm cau(& diJpoJitiuii ad vmonem CII;n diu ina effimi4) & ad rw-

pu:ntkt Itt vijiouem ~

S Vpponirnus ex dilpur. prreced, diuinam effen .. riam loco [peciei vniri inrclleccui 6~ati, Supponimus eriam ex philofophia vifionem leu aCtum immanenrem recipi in porentia eliciente illam. Inquirimus an lumen gloria: reddar intelleCl:um ha~' bl1cm & di[po{itUlll ad accipiend:l.ln ifl:am,& vulE· c:la,m illam 3 ita '{tin hac parte gerat vicem cau fa:: di[p.otltiQ<C & materialis .

. Negat hoc l11unUS lumini gloria:: P. Vazquez hie diCp-. 43. q.p. 3. tum ad vQionernel1fntia: diuinx, tum ad receptiOtlem vitionis. Vtrumq~ eodem fer" ptobatfundarocmo, qUia ad recipiendam fo,J]3JI1. accide(]talcm [upernactlraiem l~on en necdfaria. alia di!politio, quii vel tahs-difpotltio efl ordinis' naturalis,vel [uptmlruralis. ~i l-;aturaiis no O1ag~s COdll~ii: a~ ~ecipienda illar.:l , _qlii nuda pot~cia lin~ tfI.li dlfpolltlOnt qua: .etiaOllla~uralis ordims e. (1:. !:it

. iupcrIla~

I.

iD~fp. xnn

cfuper'nitttraIH': indigebit aHa:d.ifp6fitione; vt recipiituhlui;t,'eade:ratio efl,&jfW liii'iltlnitii. D~io~e . quii licct-id fONl1aiit [ubfiineiaTC'll hi 6: eif1rl3. dif 'peEtiohab'ilitilris;&;determinas m.'ltetiam; ramen ad fot!TiaiacJiddfifalem id noneltueceffarium; fed immedi:att: re'cipii'itttr in [ubieCto,nili-qualldo vnii accidens medio alio inefl , vt albedo mediaquantitate. Speda1iter vero id probat de eflentia diuina , quia non recipirur in intellertu ,ne·c inherer illi vt forma accidenralis- ergo non inrliget di{p6fJ-tione ad Iui vniouern, ..

, p ~ SllllTez lib.a. de artribnris negatiuis.capit.r ~. diuerfirnode-loquirur de hoc rnuncrc luminis glo~ ri~ re{pefbietfentit diuinx , & refpcB:ll vifionis bcare N:i' refpecru diuine effemire dicir num.a £.[0- Iii co{ift.:re iii h6C·, ~ fi at coniund io diuine eflen[n; (Urn lurnine-ad elicicndam vifionern , & in hoc fen[u poffe lomE diet dilpofitione, qnatenus illius obied] coelJrfilSl\On debemr intellectni.nifi elena ro per lumen.quidquid autsm arnplius dicatur no efle neeeLfabil,liec incelligi pi:I~e. Re ip eau ve ro vifionisdicit t1. ~+& Ieqq. prol}lJ.bile effe quod vifio recipiarur in potentia mediante lurnine , am in vcroq, fimul,tediddfe valde incertumrnarn fi viflo recipirur in lurnine, oportet quod educatur ex i1:o nee cnim forma aliqua accideraliseducirur ex vnt) mbiecto, & recipirur in alio , fed in eo recipitur ex quo educirur : Noh educitur autern ex Iuminc aut Ialtern id ell: valdein certum, rum quia.educirur ex potentia obedientiali qua: foIu in intelledu eft, ell fir forma (nl~ematLlralis.tu quia affignari nO poreft a qua potentia ad iua educamr.ab ipto enirillurnine

. educi nail rotefl:, alias ide eflet Iirnul agens, & p:t~ tiens retpectu ciuCde; nee ab inte lledu, quia eft inferioris ordinis, tum deniqjquia vt fa:pe diximus in phyticis, Iiccta potentia & [pede eliciatur vilio, ia Iola ramen potentia recipirur, ne dicarnus idem fi~ roll! eife ag~ns & pariens: ergo (imilirer in fola po~ tentia,& non in lumine recipierur vifio.ne idem Iiniul fit agens, & pariens.

Nlbrlomwus cxpretla D. Thoro. Iententia ell ,Il1~ men non tol u requiri vt Vim aEbuam ad eliciendum vitionem, (ed eria vr ditpofiriuam ad vnione cum ef fenna diuina , magi rqj expreflum inuenimus ill D. Th. quod requiratu r lumen ad vniendam effcntiam diuinarn intellcctui , quam ad recipiendarn vifione hoc enim taquii minus dnbirabile relinquiwr,aut v~ cot~clltu ex p riori.illud enim quod eft [urcepriu II m fpeciei debet i fortiori eife p riucipiu recipiendi VIfiooem ql1£ cfl: attu5 immanens & habe(pro receptiuo fui prillcipiLliu eliciriuutn flli,prom tale princi pill dicit potentia proxime habilitatam,&p rOPQr-

. tionatam ad 0reraltdu, Et fic efl: cOlumllflis ilh left tentia inter dilcipulos, & interpretes S. Tho, ad 1fturn a.rt. 5 -huius quxfl . .,-t videri poten apt:d Caiet_ Balle ,Gonzalez, lllmel, N.1zarium , Tbeolo.f;os Carmeliranos, & alios plures, & tellet ctiam .Fer~ rar. 3. cont. gent. cap. 54--

Dieo erg~ primo re[peau vnionis eO"enti~ dinlnill' cum inrelleCl:u per ll10du!1l fpecici inte!ligtDtlt<:, lwnell gloria: haber rationcl11 (:llt(~ matcri4lis ) &;

~

, .. 'I

~:"''lC9

:::~~ , "'{ .

. A,· ,diifpofititla: ell: D.' ThoiiUn not ·att·5. v~id6ce.t: .. :Qu~a efferi/it dilti-na fit jorma imelli;~ihdh intel/eftus, vt Pir . iieliti(fper' ejJiintiam; 1Jnaeoj;o'UJJ4uotl41iqua difPofitio _(r/4 perttiitUrll/is ei.. juperaJddflft .tahoe fit eleueu« i11 tanJ am fitbiimitdtem. Et 3- conrr.genr, cap. ~ 3. Nibil eHfitftBf'-. . tiulirn form,f jubfim10ris ,'mfi per aliquam difpofiliol1ii!; ita tIlius capJritatem -tlertetur ,pr&priliS enim a~'tu$ in propria potentid fit: effilft1a dutem diailtd eft [ortna oJ..

. tioromni i1ltelletfu , adhoc ergo quod eJJenria di.u:ua fi'i! [pedes intelligibilir aliwius inrclleEtlis ereati , 1!eceJfe efl: tJflOd mul! ectu s trW!lJ a.liqIJtt difPofi time [ublimior] ad l){JC eleauvr . Idem etiam docent in 4.difbnEtion.49. qU3! 11. 2. • articul, 6. ,. :-

FUlldllmctrim huit: S COCltiiionis fine dubio cof! nit

13 in eo.quia aliqu~ forlIlt,itacoordinantur alijs.qnod neceflario dcb~nt i~las !ilpponerc vr recipiarur.iicur a~us vl~tlmus medianreactu primo.vt opcrario me .dia potetla, color media Iuperficie. Qua: doce rina generalis cfl.nec ncgatur ab aduerfarijs, fcddifficnl Us eft in applicsdo IlIa ad pr~(ente mar:::ria.Et lic.:r videarnus requin pro noflra iullificatione aliquas difpofiriones, vt infondarnr gratia & rimi] iter pro recipieda forma fubflatiali requi 1"1 dirpoJitiones in materia.tame hc;c cxepla no rnulru vrgem aducr farios.quia tales difpofinones no Ie habet vt mediji recipiedi phyfice fotma~1'tima:na: gratia ad qua diC ponimur noltris actibus.i-nmediare inherer in el$e~ tia animre,& forma rubfiantiali s immediate vnirur

C materie vt filb(tatiali principio fine hoc lJ.l mediate. accidence illi comungarur , Vnde ifh; diipofiriones ' magis requiruntur ad expuljionem conrrariarii dif. . pofirionum.Sc confequcnrer conrraria fonnt,& fie . ::.d inclinandii & derermiuandum materiam.vcl [1IbieEtii de [e indifferes ad talern formam introduce da;quam ad conltituedum filbicCtum habile.vt medianre tali difpofitione media recepriufi fit forme, Arvero lumen gtoriefirequiritur vt difpofitio art vnionern cum diuina eflcmia .non Ie debet habere vt ditpofirio expellee aliquod contrariii, & fie determinans indifferencia inrelledus adhanc forma~ nihil enim tale contrarifi ell quod per Inrne gloriC; expellamr.Quare [alii requiretur adhoc vr inrelleflus qui ell: inferioris ordinis.pe r illud lum;;- eleuetur)& trasarur ad fublimiorem difpofirione in qua rnanear proportionarum (LJbieB:unl ad illam vnione (in quo Iolo facir vim D. Tho.verbis fupra cirat. '&

D lie deferuiat vt medium recipieudi , Iicut potentia operariua ad recipiendu aCtum, & Iupcrficies ad recipiendum coloremj ita vt medio lumine recipiamr, qUIa medio iJJo proportion:twr ad talem forma,quod non cnrrit Jt1 ma.reri.1 rerpectu forrnx, vel in anima refpdtil gr:lti:l:,t]uia hxc {e ipu.s,& no per dirpoGtiones proportionantLlr aJ recipiendaffi_ Et Q(: hoc inqni rimus, em eni obcdientialis pott'lltia intelle.:tus nOll immediate proportionatur diuinx {'!lentil: vnicnda: , lcd medio Iumine? De hoc redJ.el1da ell: rario _

QU4re ieql1cnd~) D.Tho. rationem dicendum efl-. defumendam effe rarionem (wius ex ipfa natma tpcciti imclligibilis nOtl conGderata in eire entis ,

N nn fcd

... ~.

.': ', ,

.

1..' ,,~ ~,Q

ltimre Fad;ris.

•• < C, _ ~ " .... ,~. , •• ' .... --. ' •

. L

• led in line 3.,& ortfult int~igibllj. Videfllll.S :.n:.vn~~ " A' ,pone qnarenns vitales (unr,& ~l~q. ~itali [~i,e&ij ;'&"I;!a:\\.kn~ [p~~iem viGbllem V[ reciri!llur,JUdJ~ .' ~ e- . pc:di~illf}~)~,dp"tr!1]in.anr .. ,~ hjf.CTal;l?~ no~ po( ..

'~~l'l;;,~ '1 u-:lirati5 'U!1l1~m'!l0n ret:jWn:r-e ta,nqlr~ . flint p9l!1 ~~ ~cttl~,velfot~ qi,ii~Q.(~up~¢~pjJUi'~

mate n ale m c auf am, ~ rece pnuam a]HWam p?" renus viuel1te,yt;) '!.I.gJ10 'C~ lac 'l'crd·llas' . ,§J C P;Q

teiltia.rn 'vi[:alem,re~ fe~jpi~n ~re, ~r tarJ1cn reO-.proD. 1. pars.conl;;'~iuia viJio ~e~ ~.a!lsinCrJll,'

piarur ~'& ~i~tl_n?dO IOren_tJOnali ~qulre,r~ po- fecevitalis,& irrHllam:ns,ergqnoo poteq.relpl~ere

retina vi ;.ikJ!CII.V1S~ lumine dlt!that~ ~ ~ 9lfpofi:- .pro [~~ie8:o; 1111i po~en,tia\n v~[vjr,;tent~[p ~u pet:

. til,ergo 'ad 'i e~lpiendlr form!1n1,l!1telhgJblle 1t1dr~ illos,iCd Ilh actus.tune vrtales lllpem!ltilrahter,er~

irilc1ilglbiilS J opor[e~ quod. mt~ll~a~snon [?I_L~ go neceflario reltdirUllt pro r.ll~iettP PO,tel?tia vi-

Can ude reru r ill p()~entla obeciientiali, Iicut (ilttic_H: ueurern vita [l1per!1atllr~li;coqHaL~lLit6m ,quod po~

ad redpiendas tonnas, a,!lqLlas [up:rt1lturalc_s m ternia viUCI1S vi.a (tterna, & [l1pc~a:mra.ih PO!! ell:

dfcquall;:a.tlS,1 r d requmtur ,quod Iltpro~J[):c ha- intellectus l1uJUS, & ill potenua obedienuali , {cd

bilis &. proportio[Jams ad vteudum illa Ipecie. Et lumine glorJ;l; eleuarus, ergo r;\tio~~ ,hH-ilinis eft

hc.cIdco ert,qWl ilts informatio, feu aa'~atio !p~- fubiedum vitionis, ita quod pqt€n~a_int~lleaiml.

(lei in dfe v;<alil& intcnriouali l.6 efl mrorrnanc . B ratione iolius poten[!~ obeditinti~lisl~9!"dl imme

fohlLS fpr;;ciei/~d ed~m (),b~~aireprxfentatUn ills, diare capax jllius actus, fed medIan~elu:n.lI~e quia

quociin alio (;!lclC[.JIl,eile m~clh~lbJ!l1& n~ in effe non eft: capax acmalis vita! [Llpel:'llatut;Dls i[~ aall

pbylic,? rc del:" potetltiam actuara , & per h::,tt.1lTI, Iecundostufi mediante attu prime quo conitiruirur

pO[Cnua aure non prOp0n10~la[a J ,!lee habtl~S ad prexirne in ratione pocCn'ti~ proporrionace, & vi1

vtmdil Ipecie no ell capax huius mfurnla.h)[1IS 10 uentis vita (upernatuqli ~ quiaomnis.accus [ecun-

e[f\;; obiechuo,qllia injormatur hoc modo Oblt'th- dus dicit c:tTentlaleqsprdinq:ll ad ~EtulIl prirruun ,

uo.hoc ipCo f~cudarur,& vtit:lr rllo ad cogl1?i (cGiii vt prsetuppofirum ii!:tl,[olurn autern pot~~tiil eft ill

ercro ell dfentla dJUHI<1 110 informer Intellect II per a€l:u prill10 ratione lurninis.quo fir proxime rotens

rugdii qualiraris, & inhrefionis, 'l' ell impoffibrle , & proporcionara ad ilium acturn fecund lim ) ergo

fed pure in dfe i~tci~jgJbili,.cO_i~''-l'le[~~ ad talevnro Iolum 'ratione lll-!rlinis iufcipere potdt vifione,qua:.

Pi: (ell in [ormatlOne necd"ano rc~umt potent1am efl actus Iecundss . '

efr~ proxllne ha~iJi[~' i;& p ro~"mOn~[a.r luI?en Ex quo p rob.iecunda pars concluflon is.quia noa

slorie ad v ~tiiI illa (peCIC, & nc ad Ilta vruone e[~ potefl iq dj~ quali~~tis inherere a1iqua. forma eo';

:ctiz diuuur In rlLiont',peciei imeJligibi!is [erma. natur~iter~OIfi vbi iuxra fu~ proprie , &Jpecific3:

Jiter( q~aJ(~Jii [J.tiOlle P2~e.il: _v~ir1)unpertine~er (e ~ natura modum l,etit inha+ere , ~enfldl :;,ute quod

habet Ida potena ~lbediet1ahs inrellectus.quia h~c a.6tui viralis petit conna.uraliter lu~~a lp~cificam

potefl guide; uttiu:ic ad [(:clpieua formam Iuper- fuam naairam inherere modo virah, & m Iubiecto

lld..rl~ralem in ra,jone quahtaris inha:rcntis,& ad {il viLlto:[e~ ergoetiamin ratIOne: quah. aris idem Cub-

h~01ra...1Ja i1Jani il-l clre enns , nee ramen ad aecua- icttu cOAO'aruri:h[er petit, nee eua Lparari po[efi:

tiouem lpeciei modo intelligibili ,& intenrionali ~ in P r.::t: lenr~ r~o quali: am, & tahs quahtatis cum

quia ad b6c'n~c<:~ario requiritur taquara Iubiectu fine vnaeade~que naru ~a, & ;'bl connaturalicer

hsbue poretia h~,e; ~.irrLlt7m pr~p()rtionatalO a~ exiflit in ratio1l¢ ralis quahta. is iJdl a8:us vitalis ,

vteudu ipecre .Vlld~ Ii per imporfibile daretu r r pe- vt Vltalis,i~~ quoq.conaru-alirer drt' petit in rano-

cies~rea(i diuinz elJeihia: in ie , qua: effet accidens ne quaJita"js. ~oc1 11 In ~:10 [ubi..-eto ponarur in

inha:n:nsrioniP~)ar~t repugnanna.quod immedia- quono reddat,&'ppnat tuum Ipel.lhl,;u & p[opriLi

t e ticipererur tJl meum ad mhe rentia, & fullenta- effca:uDl f~rroal~m,qlli eil: r cddere viucns m a.Ctu~

tipnc:m iui ID ipia pcrenria inrelledus, & non rnedi non edt ibl connacuralire r, quia non habebit pro-

~nte lumine.ticnr pv,cll dici de tpeciebus Iuperna- primn cffeetum Iorrnalern.Sc lubicd urn.quod non

tura.!ibus[cietia: UUU ~,ql!()d immediate inheret in ell: capax proprij etf~ctus form3!rs, 11'Jn ell conna-

tJotcnti.t, & non in':d[aL1£~ lurnine infufo.licet non rurale ipii forme.At [me Iurnine glori« non potdl:

p011iric j8;uare rnQdO Int~>lligjbili,& fecuudii quod p dari eiTe~U3 fonnalis vitionis.qu, dt conlliruere vi

vtitur illis intelledus, nif mediate Iumise mill 1o : denrern m acw {eCllndo. qUIa line lumiqe glor~

Vnde rwo D. Th.iup,ra aHara proceditde dirpoii~ iubltCtllm non habet facultatem videndi~ ergo nG»

tione ad forma ('ubl~iore III ip[o modQ infvrmadi datur (ine vllo {ubiectull1 connatoraliter ca.pax ta~

&. no (olll in elfe enris:§ Dm' %, etta lume gloria: eft: lIs 'r'ifion}J etiam in eire qualitatis, GeLlt fi ponel'e~

dilpolitio ad nicipieudi ipsa vifione a (e dicita, rii ~ur ill I~t:,veJ in eqLlo.

in ratione aEtus "italis, & vjtali~r denom:nantis, Nec ~lrfi iufia:ri, h~c ra.tio in ipfisfpeciebus, qut

tiiin ratione qualitatis inh;ueti5.Snrponimus qua- reeipiunmr emiratrue in ipfa potentia lmmedIa.te.

litates in:as viraies poKe in aJiquo {ubiedo duplici~ imo,&e~apotentiam, li~et Doh p*beanr dlectii

ter [ubit>Cbri,vllo modo in ratione (omuRi accide~ furmaJem m[entionalem nili quando actu poten~

cis per fimplice iohxr€daft:cudii,qua ratione multi tiaccgnofcit. Et ip(a ccignitio e1icimra po.enc0,

prob3:bilitera~mittut poifeDc:u<:;oferuare c5ceptii & [pecic, non tamt:n reciplt~rnifi in, [olapotelltla,

vel aCttivitale:, am gratia inlapide, vel in re inani": ~rgo fimiliter potefleliciapotent,;a,& lumin~. ~

ma.ra.,& tpecies imprelfa de faCto ftc aliquido ,- m [i)!apotentia lilbienari. 1::t ip(e actnS charJta~ls

ha:ret,y(fpecies vifibiksinaere.Alio modo pO{Sllt elicitul' a potentia,& ab habitu, nec:taroe inhabItu

~fl:i aCtus inha:rere) & aCtuare {ubieall rpe'ialir~,,: re(ipitur, fed in voluntare ~ &in quolibct hOi,b1ro.

a..:'r~l-

Difp.XlfIJ.

Attit.l1I.

,n'~ 31

-'~{jtO, aEm:t ~ medi~Di:e <:0, ~~~ non <A~ve'ro.imniediatein fubie~~recipiiimr)fic~t~albe~o

.mediante eo recipirur 1 fed immediate 10 porenna, +medianre quannrate rC'lplrur~& lux mediaredia-

~Rifp. primam inllantiam nihil probare qura (pe- 'phaneitate,& a8:us viralis mediante potentia. Nee

. cies non en Formaliter qualitas vrtalis Iicut ipfe . ramen proceditur in infinitum, fiftimus eni min il-

'altLlS fecundus , qui viraliter elicieur , fpe~ie~ . Jis qua: non [e habenr vt forme, & aa:~s vlrimi, fed

autem prouenit ab extra ad rerminandum p.oteti~ . .vt dantes pnmam affeehonem, & dlrpOuclOnem

obieCl:iue:vnde 00 petit ita conaruralicer iubiectari ," fubiedo.fic Iimilirer ill fupernaturalibus " quedam

in {ubieti:o [olu vt actU cognotcere, ficur ipte actus fe habent vt forms vltima:, quedam vtprima::; &

feeudus vitaiis/ed poreft extra mueniri.ticut ab ex 'vltim~ mediannbus primis recipiunrur p rirnz ante

era prouenit. At vero fpeeies ilia. qua:: pure modo abfolute ([ll1t in Cubiecro. Er inter vlrimas numera-

intclligibi1i actuat)& non enriratiuo vt effenria di- mus rpeciem vt informantem in elfe int€lligibili.&

Wt1oa..requiritad Cui vnione lume glori:r, quod non jl.aum Iecundum ob rationes di,:{;\s. Ad id vero ,

require ret (pecks creata !i darerur, vr diximus prt- quod dicitur de forma rubfhntiali. R~JI~' forma Iub-

ced.concl Ad {ccucla: in!tatla. dicuur quod [pe('i~~ fbntialem requircrc quidern difpofitiones non vt

no fe habet vt proportionans, .1k habihrans poten-:i3 rnediantibus illis informer mareriam, & recipiatur

cia iu ratione virr:mis,& faculratis elicitiu<f)led {n' in illafed vt rnedianribus iIlis determinerur mate-

Iii vt vice obiecti cocl1rrens eu potentia ad acrurn, ria ad hanc Formam conrrariamque reijciar, inter

actlis'autem vitalis immanens loli! refpicitpro tub- Iormas autern accidenrales , quedam requirunrur

iecto id quod principium elicitiunm efl: vitalitet ~ , vt medium ad recipiedss alias, & hoc modo Ie ha-

huic .n.correfpondec actus fecundus vicahs.vcp ro- ' bet lumen refi1echt vitionis.Sc vniouiscurn eflentia

prie vitalis obiecto aute non correlpoder vt actus diuina in ratione (pecie i.Qgod vero die-cur eflen-

vitalis eius.fed vt (pecificatus ab illojvnde nO. debet dam diuinam non recipi.nec inherere. Rcljlopdc-

inhlErereinobiecto, a.utineoql1ouvice?biecti[e rur hoc porius Ilare pronobis , quia non rcquiri-

habet,fcil.in [peci~,& quod vice obiecti concurrie, mus lumen ad vnionem dli:llua;: dHlia: in ranone

-& determinar potenriam.Inheret ramen in Iurnine, , informationis, vel mhefionis eotican.ie, led in ra-

'& mediante lumine in potentia, quia licer lumen done forma: intelligiblhs in dfe inrelligtbiu P r~~

non fit ptinciplom vitale radicale primum , & ortfi eirc.Vnde ad vnioncm in cfr~ perfona. i .nn hurna,

-ab aQima, efl tamen facutras , & elenaeio porenrie nirate qUa: enriranua vnio ell,& In av une tcrmmi

, viralis ad vitam a:tema vt fllpernaturaklIl, lie ideo enticariUl,& Iubllaneiahs.nulla dir~h ,ii. h) .uperna-

, actus fecundus viralis vita fupernaturali.Sc zrerna, C ruralis pretupponitur .... tIl.) nee in alijs !peci"bus

'non ell actus viralis porentie fecundum.fe , _ red pro crearis ad recipiendum illas modo rnareriali , & in

vt elettatt, inheret ergo,& immaner in ipta prout ' ratione qualitatis cuiu.dam non requirirur pocen-

eleuara, Ad terriam inltantiam dico firniliter quod till viralis.beue ramen vr altieiam,&~ B:ueAt poren-

actus lecundus chariraris inheret In volunrate me- dam modo intennonali,&'cf'gno;-dbili &hoe mo-

.diante habitu charitaris ob eandem ration em , ab do requiritur lurne.ranq, habiliras poterla. ad vui-

ilIa enim t'roportionatur, &habtlitamr potentia aM talis fpeciei in ratione forma: intdhgibilis.

ad e1iciendunl illum acrnrn phfiyce,& in exercitio, .Ad (Mldam'Cta Parris Suarez.quantum ad id quod

'Secus ell de habiribns acquilitis i quia ifla non die di-ir diuinsm eflenriam (alii le habere vt a1l1ftenre

facultatem cliciendi firnpliciter ficuc fupernarura- non aurern rpeciali modo vniri , intelleftui iam (u~

les,l~d modurn , & facilitate, fimplicirererum viI'. pra reiectum 'eft. ~od vero dicir.non requiri Ill-

tutem ad eliciendii acrum habec potentia fine ha- men ad receptionem vifionis.Refp.ex dlB-is adum

-biru.Iiquidem & iple habitus per acrus pot~:ia: fit; vifionis recipi in potentia mediante lumine.ranqca

Vnde non currit eadem ratio ad tubieccandu actus ratione recip iedi vt quo. [ell porius ranqui IlLdiii

in hIS habiribus . recipiendi.ficut albedo recipirur rnediaqnii 'irate •

.Ail {tl1ldamenJa Parris Vazquez Rdp.quod ad re- & lux media diaphaneirate.iEr cum in~htllr, .luia

cipiendarn formam (irperuarutalem abtolute non D rune debe ret educi viiio ex jpro lurnine. Refp.quod

requiritur di[pofitjo vr parer in habitibusqui im- accidenria proprie non cd.icunrur ex illo quod Ie

mediate inh'Erem porenrijs, ve! in ef[entia aninue , haber.tanqua medium.quo recipiendi aliquid quia

.Ad.formam autern Iirpernaruralern talern, v,g, qUt hoc prop ric 110 dt 'llbic:ctum fuHent11ls,Ced rnediu

en: aCtus Cecundus, ve I qua: per modum. ipeciei in- , recipiedi accides,quod ordina.ce recipitu· in lubie~

-telligibitisinte1li~ibil.itcr ~ ~ non enti.tatme inf Jr- ao p_ol1 aliud. ed~aio ~ut:m proprie n: ex (ublC:~~

mat,requirirur aha dlfpolItlo) neC (UffiClt potentIa ,&'0, a quo tale accld~r~s iufieraru -. Quart." fictlt ex;

obedienrialis,fed refJuiritur conatUralis, & etu[dE potentia obedientiali intellea:us, (ell anIm~ educi~

~dinis)quja f~ habent.,rt fOrU1<l: vltimJ!,& fecund~ i:llrlum~,& alij habitUS rUJlnaturalcs,ita ex ip ape.

&: iupponunt alias priores ex cQucepw fno forma~ tentia obt'dienriali educimt viGo,non ramen ad in-

ti. Nee datur procdfus in infinitum, led fifhtur III hnell,dii immedia.reipfi in~e)leaui,fed ordillt' quo

iUis fQrmis rllpem:uura1ibu5) Glt;1; fe habem, vt daro,iddr,roediacibu5 alijs accidenribus,qua: prillS

habit us.eltllame s immediate potentias a.J operatl~ coordin3.l1tUr ipfi rtibie8:o,& medi allribus illis re~

durn • vel ejfentiam ;1nrlDa!, ficut etiam in natll- ' cipiunmr oon.vt habcmibu:> ratiOll·~m tubiecti, fed

l'2libu~., ali9ua a~fidentia (un~ qllr pr~_[up'ponunt -ra~~on~m·m.edij qu~ recipi~mur ,& i~eo ~Oll ?r~-

:alia. pnora III filbletto vt l'<:eJplantur In ilio, alitl pn(: dicuncur educl ex illt,,;(edmedtantlbus lIbs

. Nnn:l con-

,I

\

332

, conuenire £i,q!e.aO'·~flUQ propr~e.9~e!;LmHJ~,.ql}i~ .A -; '[~IUl~l hoc i~rq8rJ~ j~.~le.a.un1 J~.~lle(arilJut1l ,.ell:

· Vilde e eiarn nQn!e8ultllr,quodJ}ielilfit:forp.l!a.J~~

· rer agt:ns, &:p.adells)fllPlleJ_"J.S>8Fmf(tW~l,.~ ~J)lj<;i~ .

Sl!aT~Z, q.l:X :dijfi~ulCf1.s dt com!IlulUs Qrgmf1a:.u~ '.

· ilUilll0enri,de qua dlx,lInllS 7,. phdic. q . .l~. & Q .. 5· .

· d~"'euer. an. I DlCimus enim qPQpactLls irnma' .. nelfs pi:oc·e~lt'~po~enria<!-all~ta. h!01iI}e!&,ipc:cj~,

cducitucamer;ll.:x1ola pqteHtla>~.reqpltur rnedi'. ~(e JU1T"!liJejJ~ngll!lf11 med io . V~de .l~on dllde~ 'plOJ.K'nS~ &. mon.w~).agcns, & p~rlells (ecundum Ie tOtUm, .::eu_per [e prime, fed Iecundum diueria. Ec .aqdiulUS:> quod idem per fe primonon porelt eire maueus, & rnotum fecUilqum idem, <lui a mouere ,

&: rpoueri refpe8:u '1ulqep,1 fundanrur in ~'p,q,ditio .J? plbus omniuo oppofitis nempe moueri in potenrj~

vt exchldente·a(l;4(n~)eu vr rrameunre de potentia

~d a~um .. id enirnimporrar motus,qlOLlere autern

in a au excludente porenrialjtarern inquantii rnoilenS,quia prour ficnon rranfir de potetia. ad a:aii •

.A.t vero eI1'e 4gens fine motu) & i~mul fuflervans ipfirrn aquITl vel ejf~¢tumnon imporrant coditio-

~lCS repllgnamcs,quia eiTe principium lll{kntatiui"l accidt:otium non dicitfolam potenrialitatem tri-

.feunre m q e poten ria ad a¢tu In, fed dicit pore n dam 'ij-dillnCt<a.rn adui, quia non {ufiencaturaJ.iquiq, uifi Mubie.ao habenreperfectins ciTe vrrot~ {iJbfitles~ ,t"]Ulm iprum~ccidens; firnilicer effe medium red-

. (litnd1. vt quo, non dicit porentialirarernvr-exclu.deurcm actualitatem , quia difponit ad illam for_· C rlDlm,& dirponere, aliquid.actualiratiseli, ratione cuius eriam porell eire principiumagendi, ,£t: ita.

aCl:lls illlQlaneus.p:rol;cd·:l1s <ipotencia, .Sc.virruee -eius, prop tie nllienratur in c(fe.ab.J;l1iOl~recipitur <1L~tl:l? ~-ncd.ia,p()tt!nriaJeu Iurnine (a quo etiaaai~

_tlt: ehcltur)t3?qu,Jlll medi? recipiendi vt quovnon ~tanguam i ubiccto fuil:ema,tc. V nde non eft iecundu :iJcrp mouens.Scmotum.Jicer {it agens., &.fufle[1- .-t.ans,aut etia.medium recipiens, rnouerur enim in .. -tell~aus rccipiens acium ab ipro obiedo, vel ab ab alio!Ol.¢l;u pIriori, vel a Deo > litftenrat aurern [0. JUIi~t~one:eire[ubffi,tia1!s animz in quaradicarur.

. _---- --------_

. A l). TIC V L V S lIII.

:V.trUfll lume1tgl'Jri£ tkpot-entia 4b[oltttd paffit affi COl~lItflta-. 0

, leJtlicui rreatUY ~ •

H AE~ ~ifri~tas efl eade cum'illa , an fit pof .. fibilis aliqua {~pJlanrria. creara ordinis fu'peroa_tl1ral;s~ cui formefbpernamraies conatura'lesdlcnt~ fi~ ':.ollatur~i~re debi~ ,ficut propri~ l?affi~ne~Jfiue cona?Jrahtace conueruenrit,& coo ... torm:tatJ~, nee enl~ neceife eifetft daretur fub. . fllU1tl~[upl;rnatu.ralisl 11'. @illnesforwa: fuper.nat~

rales e:flClntprQpne~eseiu.s,fed camen aJiquas haberet40quam proprmates, & alias vt accidentia ~01llmuniajntra illuOl orcUnem, omR.ia tamen ,~. '1 elfent conuenientiataoqllam eiufdemordinis & ~?nformicitisJicetnQn ~"ris 4ebitiiBtWnexfunis;

'-1

.Primre l~rtis.

- ~ ~ ,. .-_ .,_ ..

neut e.tiqu}.iu cure ~r~ !l0n O:mnes fOflU;t ~a~~. 'idell~es (um proprl£ R~!bp'nes , led q4~~.ft; accidenna cowmym;1 lUi .!=Qnu,~ujlo.lQr, jP!i tOJ.W~a • :confQrmi;<t.,:¢c ~il9u,a.lU eiu(dem )~~lJi~ l;Qll.eniell"

. ;ria,IJ~t non O;:cetfallO cqp~,a.:lu~4eblta, Et vt~O

.verbo , 'n~H~ fllrm~ (J.!.pem~[ur,aljs etlet <deuatiga C . [ubJt~t.ia: illius, ied ei modo. c,o.natur.ali conueni '".

ens, E tho, inquiritur an lit ponibile •

Nee poffimm modo immorari in explicando id in . quo labo rioliflime Aurhorcs aliquid d~cert.at, videlicet in quo conliJrar formalis t;atlP eutis fuper .. '. narurahs ,. id .n.Iatius tractare p-pdlS. (pc;tt:_!t ad

ruate riarn ~e. gr,acia, vhi.agrur de q\.liddi[a~e illius . forme perquam reddimur d.uinz cOl}fQrt~s natul"X. Breuirer tame fuppono v.ulgarc.iU~ dilhnti:io· ne de tupernarurali quoad (ubHaJ1ti~& quoadno-

· dum. Snpernarurale quoadmodum dicirurillud <l" Iub llari a, & natura habet natural is ordinis, fed Jie,fi eius juperna~lIrale ea,q~ia ~cI tit,. vel coaferuatur per ~aioncm excedenrern mQdii operandi n,J.-

· tura , ficut illuminatio caci , retur. cctio morrill Jd .enim quod firper refiirrectioncmin r)lb(lantiadl: homo, e.<. quod fitper illuminarionem en: potentia

· vifiua, qtl~ runt in tublhnda res ordm.is na.u.alis ill led modus quo Hunt 'upcrnarurahs ell. Supcn)Jm· rale quoa~ tubHam.ia[~ ell illud .qUQJ _le<,:ull,d~Ul ,fuam JPccIem.~ ~lI1ddItatetn qua. couttiruirur e£l: ,Jupe rnatu rale }te II excedens toni o(GmeOl cn::at:ur~ ;&, no Iolu ranoue modi quo fit)kLlaClionis qua €t,

Etde 11o, funr-vane Ienreune Authot"ll in expJica: .. .do in quo conlHut) quia fere vaui9l.liIq; fie accorn-' : modarconceprum enrisr upernaruralispro vr ubi viderur accomodatius.ad t1~"a;dam, . vel atflrendi .fl~blhlUtiaru.pcmaturale. S;d ramen in hoc (a.ltern videtur debere ornnes conuenire, qaod perrinet ad .ens Iupernararale quale nunc cognolcere facere Jeu habere. infe diuine conforri u nacure , -auone , .cuius.dicarordinern diuinum , ad quem eleuar or~ll~m ere arum. QLl~dellim importer couroruurs

illW~ nature ex rcrrprura colligirur 2. ,Iecri I. Per .ql!'E maxl1na;tY prtttiofo nobis pro.mii!/ dC/1,t'llt l'tper IMC 1,.1fi,~I.Aml~i diUitluonJnrtes nvtur«. Q1j)d etiam per fi ... ~mIlitl~dmernD~fexplicat 1. loan. 3. Cum app.n::a ... m ftrmks ei en1lllls, qilia lIir/.ebi!l1I1S cum JiCUll eft. VttdC "?O; b._t~ecu!),du, tcilicet ,\l11pO rta re has f ormas or .. ,dil'lc diuinum cleuatiuurn ordinis creatiad oonfor-tiu~n,~ 0militudinem Dei.Ordinis .n, diuinifunr, qUIa ~.wu~.t O?S {~milesDeoJeu deiforrnes no quidern Iirnriirudine ~11~ 'O~o;lUtll, &:~ene:~i'J 9ua . creature Cunt: .vdbgl3, Del J '&pamClpatloneenjs". -& h.o_md (pecialirer Iactus eft adimagineluDei,fed. fi:mhwd,iq<= I:'eculi~ri,.& propria qua i1ab.eJ1'tco(or tl~ I)el attmgendo obie.SCUfII, quOd ip!e .1ttingit .~ ~'lr~ l:'terna: conforees funt vieeqdo, & fruenda lpfo Deo J ficur DeusfrQ~ntr [e i}lfo,: ficqr eti~~ quando corpora_ eJ_emeat!a-ria mixr<\ pa,cric,ipitin:· preiliQnem, [euvtrfutl':I'tH:<:eldh:m dicnnrll["ahQ quid altio risordinis pa-rtictp·are. [cilicet~ce lefus '" 'Guam nO'n ;habeAt ex eo J quod elemeilt3,lis, fie

.. crat,ura: quando participant Dlodu'n'l. virrediuti

liz m cOijno{cendo'~ & amando p~r mocilll\1V4;" fterna-:~

ViIp ;~~lllJ.

'<~etn::.; )Wf~rbabH.e9r:Wl,;1em,~uinum &.a1- ·tlQr.e~;jllrlM modo proptl,9 Der rn eo in quo elena .tur {1lI¥'.:}; ~r5~(uras ,afticiu.l1t:ur. .Et ,diC;iiur effe .dew-tic !;,rea~re ,vjt;:r; tell irw~~eaus; fie enimCon,liiI;V.ien~p.[eexplicat hanc {uper.natura!it41,ten, docens .indigere lumine eleuantesquafi concraponens 'lumeqelt:ll.~!1s 1!lOll1;l,i naturali : fentir ergo quod .rario l~qlirjs yt {I;lpe;rnaturalis" eil lumen eleua-

, .nnum ~telle¢l:pa.I~s narure.fiquidern per hoc quod .ut elenans , cOl)diil:i1;lgult~, ccnrraponir illud lumini naturali , Vnde Iequirurquod 4Jpernatura ... lit~s 4eql:t efle eleuatiua mrelledus vel voluntaris f~u potentia: crearz , & debet habere fuperiorirat~P1 ( id enim peruner ad eJeuationem) refpectu ~teJleau~ creari , Hoc enim munus faciunr fupernaturales forma: & lumen glori;J: quod nunc Cognofcimus. Et ita ominis alijs Iiibnlioribns indagationibtl~ 1 circa formalem rarionem eutis fupernaruralis , hoc futficrr nobis pro mille ad difcurrendurn circa hanc uollrarn dirlicultaccm . Si enim proprium manus fQr~lla:: fhpernaturalis eft eleuare inrellcdum , (ell potentiam intellectualis nature, inquirimus an ponir dari aliqua creata natura vel intellectus.refpectu cuius lumen gloria: vel fonna fupernaruralis non fit eleuariua, fed conaturalis an vero vr fit lupernaruralis) debear comparari ad omncrn inrellectum ordinis creari vt (uperior & eleuatiua forma. & ordinis Iuperioris ~ vel fUfliCliit guO'l n~fpect:n aliquorum illtellcttuG crea-

torum qu:!~~ ~~~c_t~1Jt.l lumen gloria! 6.t .fuperius, ;"-;>1:' y~r~ ... IPI:(;1,U omnium Warn creabilium.

btlpld( rjI(efltetJlilt. Prima e>l.que valde cornmu .. nis interAuthores docet irnp licare huiufinodi fu," pernamralern [ubltantia.m.fet'l intellectum creacu, ~d hoc ipfo quodforrna Iupernaturalis eft, ideft _ imrnediata &.propria parricipario Dei, debere efiG eleuatiorem &; fl1peri6re inrellectu quolibet creato, nee vllurn pofle inrellcdsum iraperfectum imaginari, qui non fit capax eleuarionis & fuperioritaus excedentis propriam naniram , fi ;i Deo trahacur ad Inurn diuinum confornum . Etiu inueniunt repugnannatn inter hos terminos quod fcilil~er ;lliquis intelledus fit creams , & fit Iupernatu .. Talis hOG eO: DOll eleuabilis ad ea qU:E diuina Iunt ,

. 'ted quod diuina fint ei connaturalia.Ita communi-

ter difcipuli D. Thorn. prailcrtim Recentiores inter 0 fluOS ifb. quilbo agitadviLlidius c~pra efi)Aluarez;

lib. 7· de auxilijs, di[p.69, :&ilflez I .parr. qll~lt. 94-. $ft.l.dllb. I .ad +{ionzalcz die :6. Carmehranum -Col1egium hie difp'3 .dub-a, Vazq. 1 .part.di [p. 45. cap.1.&difp.z 3l ,nu~.4o.Suare~ tom.r.in 3.~art. difp. 51 .fe8:.6. !i.3.& lib.a.de attn but. neganuis c. ~9.Attubalhicdifp.:t I. Granados ~.2.tra.&. de gra~ ~i21.~;difp.8. cap.;l.EfiqUe{1QedtiblO D. Tho. qui in ·h2.Cqurefr.art~5 .ad 3 ,inquir. Lv.m€1J zlnd& fi1f1t paten

i§~ cQnnalUraie alvui ~l'e4tnt ~.}niji creatllr4 cflet diuilllt W: .. 'rcihi:quod'c:ft imp~fJibile • Idem da'cer j. contra gen~il.

. ~ap. 52.& 5 .f..circa. roli.lti6heth tertia: &; quar~ Pa,,,, i:ionis, & 1.2 qua:.no.art.z.ad 2. vbi do<,et (!lper ...

-ilatoralem fonhaltiilQfl polfe e!ll: fubllantiam, ~

. OPP~Wtf fct4tcntiifu aliqui AuthQresrum [im{"

tit· .diate doce~" '~?'. (\'Da.·parte· .non inneniearesad~"; Auatam qdonemi£l1plipati<;mis,.ex·aiia acomrau-. in~ fententiarimenres recedere , N ~mMoliI;l3:.qui .hisremporibus pnrnus videtur de-hoc d\jbitaJl¢ 1. part. quzfr. I 2 .arr. 5 .dub 2. ramen H);bllC' docet {C Don audere a communi Ienrentia recedere, Valeri.ria I. part,clifp. 3 .qua:ft.lZ .punct, 3. s. H&, tluwr;·do- 4rm4)~dt djliiciIeefTe repugnanriarn ofienderc de potentla.<l-b[olut2)tamen tandem §.NihtimvimlS;docet id implicate. Erice I.part.ditp48,cap.+ideDl docetquoclM~olina.Becan.us I .patt.Cap'9. qua:ft". m~·4 ?ocet noe{fe ,argumentum quo probetur irnplicatie , fed OU1U1a loluit 1 tarnen illa omnia a Ie dW;a effe docer (aluo meliori iudicio . Pater Ala~can ~ouifiime tradar.r .?e vitione , difp.2. cap, 8. rollIns. defendir earn cfle probabileUl") omnique

. temetl~ate carere .. tame~ in fine cap. 1 o. oppoiirz fe1lte~tl~ fubknblt?ne huius fingularitacc:m tequatur , hcet probabiliratera nonadnnar.

RiifOlutio cum pondctatwne rlltiMlfIlj~P. T bom.

SIt conclufio: Implicatdari Cubl1antiam fell inte 1- leftum crearum Iupernaturalern.cui connarurale lit lumen gloria:. Anrequam ~tiones J). Tho. qua: hanc implicarionem o fb;odunL , expendamus, oportet aduertere quod cum confler de fide inrelleduales creatures, qua:: nunc IllQrnpn dIe nat ura-

.C· liter bearas, Ceq (upernatu ralirer 8:;: per lumen deuans , vt durn ex Concil, Vicnenf ;lJfaeba(nll5,ne~ c~ile eafaE~fnQJ~tn efle inpcrencia obedrenriali

creamram rationalem ad bearirudinern (cu lumen gl(')ria:'& ad forrnas Iupe rnaturales , quibus in ordine gratia!il:u vira .etema;conftituimur, gratia enim Dei vira eterna , vt dicirur Rom 6. Qui ergo ponunt -fnblhmiarn feu inrelledum (upernatura~ lern creatum , fa.teri debenc id quod nobis eil potentia. cbedientialis, illi iuhftwtiz effe conaturalem.atque a.deO idem etfe fieri (upernatura!em IubIlautiatn acrransferri obedien.ialem porentiam in connaturalem.Er vlcerius li.r~lpea.ll gi"atia: leu luminis glo~re illafubftanria habet.c(1)at!1ra[c~ P_04 tentiarn • refpectu nullius funniffLIpem~tlIr~l1s leu dmini ordinis habebit porenriam ooedientJalem ~

quia cum omnes illius .o~dini_s !ormoe [t:pernatu:ales fint & eiufdern ordiais , II Iemel reipectu vruus conaruralirer feu Don obedienrialicer fe habet ilia.

fubflantia , relpedn alian,l~amnium€ri~m obedienrialirer non (ehabebit Ied connaruralicer fiue conarur alitate connexionis & debiti ficue propria: pa.ffiones,fiue conaru raliraze conuenicnriz & con-tormi[atis, vt accidenria ordinis eiuldem _ Quod. fi ita ell , vnurn C duobus oportet fequi , aut quod ilia [ubflantia. ad nihil erit in potentia. obedicntiali ingenue intelligendi (eu wgno[cendi"aur quod potdl dari alius~r~o :u~i~r quam _£i!PClrna_turaliii formarum & ordmls dlUlru & lumlllls.gtonz ) rer.. ptctu CllillS ilia [upematnralis [ub1l:~ia effet in potentia obedientiali & non cQnatur~lc ~.trumquC. 'amem impofIi.bllt: eil. Nam orclo alriOf In genere -operandi crcato dad uon potefi cum ilk fit di~linus

fiq~li-

~'~' rAIr" .,

r::-; . .

,c

fiquide m facit nosdluine confortes p~tur~. ?k del .. formes in operaados &eH qper~t[o~q!lllitneil's HO$ in vltzma bl'atltlldiqe I:)()i~ [oJuq:) noftra rep omnium crt atu rarum fictibililim,nutlacrum a!.'ici .. rem finc rll potillb~e~e~ne~; i~1(]111.icr_in~~re·. ni~ . per cognlt~on.;n_l &:trll~tlOneIl11~m~d[~e In (e~t;r'"

. go Iicer p~l'f~alOrpoJ1it efie oper.1rlO 111 modo ~r... . rirge-i~di Deurn ~ tan~eD aJti?rj~ <:,r~il1js 9per~tig efie 'non poteft cum Iit ordmis dU:lIO! .& ~ne vlrimo [mens. ~i ergo calis rubfian;i4 lup~~aruralis 4~~ rerur , cum ill a em~t conaruralirer pe~ta & frue~'s vlrimo fine,ad nullam eleuanonem Iuperiorern in .. -elleecualem &o~er~du~!l1( de b~cenim 1(l9~imur

-'It e:~dudamlls vmonem hypofbaricarn) 4!lfet In pd-

reuria obedienriali- Simuirer ell illlpoffipil~ quod ;<liqllis rnrellectus creams laon Iir inporentia obe-

. dientiali nee fit eleuabilis ad airiorern modum in~]Jjgendi. Nam quicunqueincelledus creams qu:i~ tumcum que excellens debet cornparan ad dininu ranquarn ad aCt:.JIllPurnID & a (e diflantem infini~e) ergo ta~qu~maq iarellecturn alrioris ordinis ~ ~rgo non poteriteO'f PPlX i llius modi diuini in intelEgen<~b ,niG per aliquarn eleuationern feu par-c:!cipadonem filii {upematllra}em qua: faciar ilIum couforrern ralisrnodi inreUigenJi;llcut in ordine Angel~ {en Archa1lgelJ non poref] creari aliquis fpintus 'qui conaturalirer habear inteUigere fii.:ut Seraphim, {cJ ad illum modern inteHigeridi Iolurn per aliqusrn illuminationem aut eleuanoneni p~

refl:pemenire. . . .

Ntc PlJlejl infiar.i inipfo lurnine glorie , 8c. formis

.fupernaruralibus qus lien infinite dillent:i Deo , adhuc non imHg~ntalia eleuatione.vr De umarringallt"cd connaturalirer.ad illum feruntur , Contra enim eft quia lumen gJ.ori~ & ali£ forma: fupernaturaies tunc cleuariones.ip.e , quibus potentia no- - fira: eleuantur ad Deum , &: fie tuppommt aliquid eleuabile Scin PQ~ciaobcdientl;;.li.cuiusipta;: Iunc eleuariones ~ I autem dareru r iatelledus vel fubihhLi a .upernaruralis , ilia non ,uppone.et aliqu.id elcuabrle.Ied elfetinpotern:iaconatarali non obedieuriali ad id quod ordinis diaini ef] .,fo. QC non effet mtelle6tus diuinus (uperiOl~is ordlOisrclp.eau ill ius.quia non poffer (ui confortium facere pe r elena-i-mem , red haberetur per coaaturaliearem • Q~lOd vero. lumen glor,ior diJtet in il}linirwna Deo non obflar , diflar enimentirariue & vt quod, fed non ekuaciue & vr quo, quia ie habet vt medium cleuandi ad l)eum illoperando, ficur vlllO hypo .. Ha:ica deuandi ;la.tUtam ad per[onam diuinam,ii. ce~ in [-; crura entitas 6t,& diltanasinhnirc a Dco~

His Pnflris ~ poterllrit facilius inteHigi implicario~ nes D Tho .<J.U:E reducunru r ad tres .. I.'rima in hoc art,): vt ji i,upra tetigimus:. ~adirpoiiiio ad igne ..-erbl g":wa.non poteA: eKe naturalis ni!i babemi fo,mam Ignis. Vnde I~men gluri3: non pOteil elfe natl~rale crC3t!lTZ,ru{i creatura effet naturae diuin~ quod ell WlpofIibiJc, per hoc ettim lumenfitGr.ea~ tura rationaHs dei formis •

H~( rtttio vtintelJiganlr ,aduel;tenduDI eft quod Aifpofitio aliqua trjplidm~o fe poteil: h~rc ~d

_--.- ,-:-~. ,- ,

I ~ _' I·

. Primm Partis.

~

. a

::A ~,liq!1aD1 forlJ1am~ ~nomodo.vtin~ro~ucens illattl:

aut: faciendo iWtvluerido, qUI magis videtur re[pCoi a:tJ~ c~tl(;r etljcienns, (el) virruris qua efflcjcn,s,for~ '. ma operlltur. Alio modo {e habet ex parre cau[z' matcrialis feu filbiecri habilitando iI1ud ad forma:" Et hOG dupliciterjvel quia pure Ie habet vr medium recipiendi Nai~ler~lem formam, ficut quan~tl$ . ell: medium rccipienpi albedinem & diaphaneiras .

Iucern ~ fed ramen qui habet diaphaneitarem non continuo habet lucem • r:tt!c qui quanriracem, slbedinem , fed (o]l1m haoere poteit ab alio .collatam: yel 'lui a di{po(j~io !Ila Ie habervr or~ , .. !ld~quans [uoiea-gIll erga ralem formam, Ita quod qui i11am habet, continuo relpicit ralem farmaI'!l

B ~aJlquam eiufdern ordinis aut vt Ipecificariuum [llft &. ad (e pertinens immediate, ficur diaphanum recepra Iuce paten illurninare , & in telledus recepto Iumine gloria: potefl videre Deum , habctque re(peCium ad Deurn vt ad immediatum Ipecdic~* tiuilm talis Iuminis , quod ex (f' non habet. Et In hoc tenet exemplum de diipoficione ad igne quod ficur per illam dirpofitionem iubiectum adzqua~r & coniungimr forma! ignis, ira per lumen ~lon!, intclleceus adaquatur &; coniunguar Deo vt Ipecrlkatiuo luminis , & in «odcm ordine cum i110 CO!1~ Ilinurur . Non ramen tenet 11"\ hoe quod Geut di[.. ~~tio adrgnem ~thcit ~orm~m i_gl.US, & jO',rodu .. cir 1I'JaOl in mareriam , ua dnpo:lUo ad "ldendu~ Deum etficicnrer introducar D~u!U vt for nam Ul

. C iRtelle8:uffi, nou ennn id l'Cq~I' .z.rr, led: lUr-!k't quodfn linea & ordme mrdlc:d.laii-a~q~e_r,& af~ fimi1t:t inrellectum Deo. vt ipt:c.illc:ltJUO lLU In elfc

intelligibih . .

Sectmdi, e £l: adue rtend Il m tquorllu mel} glori~ ~

. tur nunc intelJectw ad eieuandurn & proportion ... dum illllm ad forreamioce Ulgibikm in creatam qu:e eft diuinaefienua, vt v.-l~tur illa & videar inam . & lie darur per modum vircl,l.-tis aftiwa:'!.d elicien-

dam vifionem Dei in fe taaqu.im prox~ma & for .. malis virrus operandi 'l.ttum viralern vicalitate {Ll" pernaturali [eu v,jtz 3:terna: . Er ita d,ifponir hoc lumen ad ipfam eflennarn diuinam vt vniacur in r~ .. tione f(lrma: inrelligibihs ranquam medium, reel-

o piendi . ad ipfam aurern vition-m Del t~~ virtus elicit. lola ) & eiuidem in.~m~(ertall[atls cum ilIa.

19itw hxc impiicario.D, Thorn vt etticax fit de .. bet inreIhgi, [umeodo difpo(irionem pro virtl,ltC ~i'tiua,cuius COIUlatur;t1itas non Utendirur QiG, r:~f .. ~dtu {ui pri!1cipij afriui 4ldi~hs &: n;Olo.ci. A.cw c.idms·enim dupliciter PQre!l ~{rC' ,onllaa\r~~e al~: ,ui fubiecS:o . Primo vt ell pr,:,e~ise LU?lC"C"\Um r~1:I iilfiem2.S, &: accidens pr~cis~ inh.;uens &t infot .. mallS; lk fie poten aliquQd accidc:ns c6narur~lip~~ lnfonnare &: mha:rerc;- ~tiam jHt i'Jbieti:o, cu~~ n~ eft propria pa1lio, led Illfficit 'luod ippicCtl1n1 M;" beat: conformitatern & COl'ltlenic;-nciam c~m jjIo a~ ~ide.!lte ~ vt ae jUo jnfonnemr & e::\-1i!o cdllcatL,tr , & h.oc modo "ccid~ncia~qmmurila dicun:pr.4::ifc" 111 ,fcbledo con<ltura!irer, feu non ()bedienn;lht~r :0'" ,Jwn, vt ,aJar in Ijgno~ l\0!l ~9.¥ura!ita~e debm &-

, ~on!le~

.D.i{p~ XIII1.

~onoe~if>, fed contrylotur~tieat~ ordinis, ~ coap-tationi? h it coaforrniraris, qi.I4~; iUQ f ubiedo & P' eius .~~.~rja namrali :p()td.l: ~~~i.,. ,U cur .eoam ..oml)esIQr~ [ub(b.miales d;i<:;ijo.p~t'_fQnrt;m.1rale~ :matel'i8!p]:'ing nonconnaturalirareprcprise paifionis J feq.l;:GHlfMllt:al,i~ate Iubiecti ex cuius narurali pO~Pl,ti;q.wjTl,I!}(;,e4Pcci. Alio modo pote(l: dici ac.cidens connaruralc ILibieCl:o, non jn ratione for:JDP!' inherentis tanrum , fed in ratione virturis feu actiuiraris proximz , quando accidens eft virtus& ' ptio operandi . Etfic ctle connaturale in ordinc & linea actiuicatis alicui lllbi ett o , non poteR intelligi niti refpcctueius quod efl: actiuum radicale , & 110n fubie8.um prxcise recipicns , Cuius ratio ell -'luia accidens actiuum in tanrum dicitur connatura lc alicui in quanrum cfl ei proporrionatum inflrumentum jell medium agendi , & in agendo tale .inltrULTICOtllt11 (ell virrus proxima trahit vim ab aliqua radice 1'1 ql!a conriuerur > & cuius etl: proportionara & connaturali s virrus , & fie in virtute prime illius & radicalis a6buitatis opt: ratu r, Si J.urem nullam actiuitatem radicalem (upponac vel [ubiectmn {c habebir Iolum [uil:cLltans & deferens ralern virturern & fie non reipicicr dl~ forrnalirer loqucndo vt principiurn aciiuum , fed vt tubieuum tufleutans & vi accidens iuha rens , materiaJitcr vero & quail per accidens dicerur agtre per illud quia fufl:emat accidens aCtiuum; vel 'Ii habebit vt principiuin radic ale agendi per I:kuwi4ra.tern talis virtutis , non per connaniraliratem r Vt autern connaturalis fit tal is virtus illi fubic:40in in ratione actiuiratis & virtutis J opportet qltW ex parte !ubiccti, non (olum confidererur id quod eft 1i.lbH;8i mareriaiirer recipientis.id enirn [olum 11:[ .. piciraccidens , noll vt virtutem ad.iuarn &. in line", caufe efr~thua:) fed vrforrnam receprarn &in formantem fculn Iiuea cauie Iorrnalis relpeCl.u marerial is j fed opportet quod confideretur etiam aliqua ratio virruris radicalis, ~ua: vt <lqiqita5 prima & radicalis reipiciar proximam vt formajem t ~uJ; . efl quaf inflrurnentum i!!ius radicis , & ita refpi· cit in linea effdbui J non Iolum receptiui . (}pOd praferrirn currit in his qua: pertinent ad vireurem viralem.necetlario enim debent [upponere interius principium ~Et.iuum vitale.cui fi connaturalis (it illa virrus , 'trig; debet contineri in naturah potentia ralis radicis J Iicur modo habitus acqllifiti in iarelIectu aut volunt3.re .

E" bis clare potdl: ratio S.Thom.explicari , eiu(~ que implicatio !Ie dedu~i . Id quod [e habet t&nquam difpofitio feli virtus proxima ac! operandum feu difpooendlJ[u, iuxta madtlm a]icuiu$ fonnz nO. paten conLlarurali~er conuenire, niG alieui priffi:ipio radicaliter aCtina in cuins potentia non 101411' obedientiali, fe9. etiam conuamrali cOlltineatu\" -virrusilla proxima. feu uifpofitio; red h.~\I1cn gInria! eft: dlfpolitioieu virtus proxima ad op~randLim . modo diuino, & aq videndum Deuffi immcdia(e in

fe, ergo non potell COllOatMalite r conuenire nifi principio aaiuo radical! continenti io fe, na.tUI':l,[iter talem difpofitiouem & virrutcm .Rurfus. Ra.~

"

'.

- i ~

:335'

llJ.:. ~ illa [<ulpr.incipjum radiJ;aleal\.iutUH debet effe , ,,~qua for:m.a fC.B jUbn~ltja,& non porefl efle forn~a cre.~ fe,d in ~reat.a:& diuiln,er,gQ imp Iicae da. ,. aliquam fu.bftantiam crearam, qu;c: fit radicale ~ connaturale principinm luminis glorie. Confe9.

, . pater quia fub{l.anriaeO: r.adix fen principium radi ... caleagendi, ~ fi daretur fubflanua fupemaruratis .. e,fl~t radicale principium operarionis Iupernamralis ~ virtutis proxima! fclJ. .difp.ofitionis [upernatu-

· ralls gua~se fl: lumen glorie , & ftc f Irnplicar ra-

dicale prmcipiurn luminis gloria: eile creaturn , rcpugnabir (ubfiamiam fupemaruralem effe crearam 1'1j~.or P~o? quia illu9 lumen eft participatio or,QIAlS diuim, 9uO nunc nos eleuamur ad conlornum

13 diuine narura , & dilponimur a!1 operandum modo diuino.Sc in eock4i.ne in quo ens mcreaturn.fciheel Deus. exceJii_aturam) fed nulla res inferioris ordinis potef] ~ radixfeu radicale principium con~inens na.~ur~r j id ':lu~ eft participano propria & conlomufftkf!l!rlOtlS ordinis illl eo in quo iuperior, !Icl~t an~ rationalis non porefb erie radicale principium al~ virtnris aut: lurninis , quo parricipetur n-odus intcIligeodi Angeli, ita quod lila vireos aut lumen !it ei conarurale, fed (olum potett eiTe conuaturale habeari natura An, gdicam,L1on habenri naturam anima: rarionalis.Sc ~c impN~at lumen Angelicum feu participarionem mrelligendi modo Angelico effe:: connaturale naru ..

C. re non Angelice. Ergo !imil,itcr difpolitio feu vir ..

· tus inrelligendi modo diuino feu modo illo elena .. to) qUG 0e1JS intelligit Jupra. omnern crearuram

· non pOt~1t tanquam III principio radicali conrineri in aliqua creatuea.quia crcarura In infinitum diflar a Deo , & eft inferioris ordinis J ergo non patefl: eiTe radix feu principium radicale eius quod eil: prop ria participatio & confortium diuinz nature :t ergo neq; potefr efle Cubllantia fupernatura.liSJQui3 he non eli atiud quam radicaie priucipium fecun.. . durn libi coanaturalia ) eius quod eO: ordinis diui-

ni ~ leu qUoQetl4lifpofitio fij.ciens conforrium diuina natura:' •

. Dires; Non poref] [ubllantia creata eife radix illteUigendl' modo diuino quo Deus inrelligit fcilicer modo infiniw & comprehenliuo , bene ramen modo finite quo Deusfe non inrelligit , & hoc fa-

o ~it lumen glorjt,porelhr~o ali cui iubitanria: createe etle conn arural e . Ref? quod illius modi iufiniti non potell crcata fubltanria non folum eKe connaturale principuun , fed neque obedienriale qoia non dl capax illius, cum fit creaturiJ.. Nos autem loquimL!r de i jJa participariooe &. conro~io. ~ui- 11:1.' namra: cLlius Creatura en capax obedientlahter & inquirimus an edam pomr eire cOlloaturaliter . EI: aicilnns Hon polfe crea.tUtau1 etiam hlllus hniti modi vtdendi Deum e(li: ra.dieem & principium cono:lturnle; quia hoc IpeO qLlOd ell pa.rricipa.tio or<imis diLlinr, & fa.cicns confortium di!JliOZ natura: in eoin quo natura diHinl cxcedir Cre3ram, repu • gnat habere radicem in aliquo creaw, quia fcm_ pre creatum en inferius ad id quod iocreatum ell: ~ ~ lie non patt;fl: elk ,radix &; principium pattici~

patio-

'> - ~

. '-,:

Q_grel11X1I7'

!, j ,

'fationis ordinis~~te.ati~· =liftt ipfa l\:t'~~cjf'a:i~ accidens 'cre~\mml!t) ficuc nacu ra fulgelnnfe-No-

-tis 0',)(1 poreil elr~YJ~X ~ p-~l3c~piutrlno:n, r~hi~ , jme!kGtionis qllllrcfbn luper'ofl~rwe16 pr,?-v[ IS -illo dl,led neq, dlummat1i)t]jsqu~ :d-upenorr An- _

-gell) dcicendit, &. confo(ta~ ~tq;ckuit~d.mo?urrt

[lUnl rnre riorem AngeJum" hCen/Ll1HuiUmaUo VI: reci,}jru rill inferioi1 Angelo non lit cum ea perfe- 8io~e & p.let1iruJiIl~~Jlla e11 in. A ,?gelo Curt ~i(lr1 • Geocralir::erenim OIlIllJS,deuatlOfJlS ad fuperioreio -nJOQI1fIl vel ordincn: no pote lt dfe radix & principium id qU0~ ell: ordinis infc doris . Sub_ft:tmi~ a.~~ IICci11 crcara lUpcmilCUralJs idem eft quod pr1llCl}JiulIl -adicale cr~a~UJ.n eius.quod ell ilhimiuario & parriCJpatlo ordinisincreati • - .. - . S~CII1Ula implicltlio D. Thoni-r::pomtur In 3. cant; gene. cap- 5+ vbi duas rariOffes intinuatfaris Iubtiles. Prima probar ex limlrarione & compofirione ~reanH·X non poflenaturltUeren~ bearam, fed de .. n.;n: be:itificatiotlcm'pabtte ex alia, Sccunda,non po(f-:: lumen f>ropri!J!Jl"&:conatural~ alicuius crearura fpccificari fl.i(N:~'obieao crcaro l non 1 Deo imlT),dia.re.Qilod.e.tgoimmediate retpicir Deut11 io 1~ vt rpecificanuum debet dJc lumen adiecturn non innarurn _

Ptun« rari« explicarur ex eo, quod nulla crearura dt poJl: bilis , qua: perfici non poair ~1 in operado per eleuarioaern aliquarn & palltis1pfiP0- nern alicurus pertctl:ionis Gbi non innatMnec.:t5na~ rurafiter couenienris.Ied Iupcrantis natural» (uam, nulla aure perfedio magis (uperans naturam cuiufellq;creau~rx pollibilis.quarn ilia qll~.:e reddit crea- turam d~itorillcm & habenrern cnnlortiurndiuinas

-Bai:U~~, quod [3cirgraria & lumen glori~,crgo hoc

non pr) tL n· elL innazurn & infirurn alicui creaturse fl:~ incellc ctui create, fed ei fupernarurale. Maior coaitar , quia omnis creatura hoc ipfo quod ert fac1" li 1111 < at rone habet ad quiddirarem ruarn & terrnmos gene ris & IpeClcL ~ua conflsr, ergo non potell: ex. ilia cona.u.alirarc aliarn perfcetionem habe rc carr: III ', i1cndo,qui in ope rando.quarn qu~ intra ijl(lS te[(~j nos & intra i![lld genus haberi potefl aut poflulari. t:rgo CUIlL lit tada,& cornrnunicas cii alijs vt..uuris,dtber elk capax habendi aliqusrn perfe(tiul1cm adrechnam.Sc non mnatam & connaruralern libi,p,xlcrrim a Deo, i quo creara elt,& a quo fempe r arnplr.rs perfici poret]: perfcctione alitJu a 11- bi excnnreca & non naruraliter conucnienri iuxta qottrinamD.Thom. r.p.q!la'rt. "5.art.6. Minar pl ob quia. Ii intcllefi:ns gUiC(lg; porrihilis gaatu!11- cumqlle perfeEtns & cleuatus, efl: capa.x babendi rertt&:i.-mcffi ubi extrin(eo;am & ckU<iciore Ie nee Wi conaturalem,max.ime debet cOt perteEbo illa, qux.Gt pa.rticipa_ 10 proprif opeqtionis_Dei,&; Co [~rrllI~n Cum iplo fac~cns & ei coniullgcos,t}uia vi- 1111 altIUS refpettu cUlu(cumql1e Creatllra: in operado, quam operari modo ditl!no & confortium habendo clIm Deo,in hoc enim maximc beatitndo & fcelicit.;l~ eJ_ucet,ergo refpcau omnis creatur~ er. ~l

- pOj.b~lhs temper debet fe habere vt perfecuo ip{i (:xttln,\eca , ,~ nOll conns.turalis ei qlll Deus ia

PrimasP arti s

Ii\.: fe part'1cipatur, & CJ~la porefl p~rfic<;!ie cre~ra~ rrahendo ad conforrium & fimilirndraem -illUII1l.,. raris (ua: ,hoc antem til: Iumeflglvrix,& quidquid_ hie operanonem-attingenremDcusn -in ie commu .. meat, vt gratia, in quo Iicet fiat diuerti gradus &:: _ diucrf3. tnLe-llo arq.augrnearum.oames ramen pertfnet ad idem gen!ls feu Ipeciem luminis glorie, &= ira quiliber gradus eriam rninimus cum vc:re beariricec & comrnunicer confortium diuin:!: naturl!: & operationis ,conleqllemer pertinebit ad perfe&ioncI1l exrrinlecam & eleuariuam creature J non connaruralem .

Et om]. arqllc vrgetur amplius illa ratio) qnj4 nulla (ubItantia (eu intellectus qU3!1tnl11Cumqnc Iu,

B pernaruralis ira perfectus en quod non poflit habere aiium fupra fe perfectiorc.qnaliber enim creamra data. potellDeus facere pe&B:iorem in infinitLl,ergo nulla fubIt:itia vel inrellectus dad poteft eti:i Iupernaruralis ,qui non lIt pertdbbilis aliqna per. fc8:ione (ibi cornmunicara 1 Iiiperiori cre arura , qlla: vciq;fibi non erit couaruralis quia (upe rior, & ab alio iutelledus extrinlecus cornunicata. Omnis cuim intelledus p.r coniunctrouern .id .nperiorem perfectibilis ell, {lent apparcr m Ani:{': lis inferioribus retp dal! Iirpcriorum.per illumina.iouem euirn fuperiomrn j iuferiorcs Angdl perficruntur ) dluminatio aurem Iupcrior nOH elt connaturalis 111- feriori-Sic ergo eriam irk lntdlctL:s iupernatura-

C Iis.illuminabius efler ab aiiqua crearura Ubi tuperiorrquz pofler produci, & talis rilurninatro illi no r.l1h'c0namralis,led cxrranea.ergo J. rorciori pcr~

fcdibihs elleta Deo illurn.nanone aliqua diuma Ji .. bi non conarcrali ie:d eleuariori tc, tiquide Deus seper manet ,luperior & alcerius ordisus a q:.lOCllm~ que intellcctn create quanrumuis pcrtccco, & Ita fi ilia Iubttanriafupernaruralis , ab alia crearura iibi !llpe riori tfkr Jlluminabrhs, enarn ci Deo . Omnis aurern illununatio Oei vr [uperoarural is & proprra Dei crga videndu (e vocatur JUl11C glorix,hoc cnirn ell: quod tacit confortiurn diuinz natura l & Iic d~ propriurn Dei vt Deus eil. Ergo hoe lumen need: iario debet effe extrmlecurn & non conacurale cuicum que creature eriam (upemarur.aJi , alias non cfler illuminabilis a Deo illuminarione tuperiorr & cxccdenre propriarn connaruralrcarern quod

D en irnponibile .

Dim, dara fubf1antia Iirpernaturali , non habe~ ret ali am ruper fe pcrfecirorem in iptCIt.: .ed in ac: cidcnrali & indiuiduali perfedione, & i[ a non pol~ fet inte1ledus iJle Jupernaturalis pertici a. Jupcriori inrelleti:ll ereaw perfcctione iibi nO conawrJli,kd eiufde: [peciei , li~et in~IUJdualiter iO~Ill! ittperwr - - {it. Et rn {hrur In Iumrne gloril! accJdentall qllod_ modo habemlls,hoc enim etiii dillt r!us gradils 113;bet) & tamen \'llum nOll pcrticic a.1tcrum ,p<.;ue ditlerr;:,- Quod fi potdl perficerc, Idem dlcerur de- 11 .. lointclldl:u feu fnb!tamia lupema(llrah.Rs'p.-qllO~ quidquid {it an P?ili.' dari {ubltami.a. !Llpernat.llra1l~s diuer(:e lpeciei, hcut etlau'} an f!offinr dar! ~ller,a;: vifiones in {pede) tamcil cerrum en quod relpe~u _ '~lJ.nun [ubt1.a.ntiarum Deus eUet diucrl:;c r rcClet:,

imo



Difp. XIV. I

imo & generis.curn fit creator, ilia! .. ero creature, . A

. Ergo Ii Iupernaturalis iubflantia ab aJia perfediori , cil:a eiufdern fpeciei, pofler illurninari , multo magis a. Deo , & conjequcnrer ilia illuminario Dei etler diucrfe rarionis , & eleuatior relpe-etu illius fubH:anti;t: feu intelleerus, & non connaruralis illi , quod dtlOtentllm. De lumine autern glorix quod modo datur.efl longe diuerja ratio.quia hoc lumen

. non eil porentla ipia eleuabilis, vel illuminabilis a Dco.iicur mtcllectus lnperuaruralis G daretur , fed elt illun.ina.io ipfa & eleuario Dei. Vnde Iicet pof .. fit eire magis vel mr 11 us perfecta in ratione lurninis, & p articiparionis diume ficut a perfetl:ione maio .. ri intra laritudincrn ciu.dern Ipeciei , non ramen vna vitio ie habet vt illurninabilis vel eleuabilis ab

ana vt ad perfeclionem Iiipe norem , fed poren- B ria ieu intellectns peream elellabilis,& perfedibi-

lis ett .

.Alrtta ratio> quam dixirnus fupra infinuari l D.

Tho. loc, cit, fie explicatur.quia omnis inrclledus cre arus quanturncunq, pertcctus debet habere pro obiecto j'peLinC4tiuQ connarurali imrnarerialiratcm illam qua: dt confon:nis,& propria fuo intelledui, ita quod Ipeciticatiuum prop rium el] iptarner im, marcrralrtas creata in qua fundarur ; fed 1ll[1'11.! t;lo~ rie ha0~~ pro rpeciticanuo connarurali , & immedraco ipturn Deum lllle,& non creatii intelligibiL ,~rgo lion porefl eIle connaturale alieni inrelle .. (i:Ui crea~o,kd adiectum & exrrinfecurn.Sc eleuans

· mreiledurn crearum.Maior conflae, tum inductio .. ne.tum ratione. Inductione.nam inrellectns nofler

· pro noc Ham in quo eil coniuncius corpori habet C.'

· pro ipeciricari uo connaturali qniddirareru Ienfibileru.ideft illud intelligibile quod per abftractione

a. feniibilibus fit; in (latu autern tcparationis refpi-:

cit intell.gibile tepararum.quod ell ipta anima, Similner quehbet Ipecies Angclorum habet pro {pecifiLa~illo counaturali luarn propriam fubflantiam imeJll5ibtlcm. Et ratio ell quia inrclleccus dicit porennam rmrnarerialem.cc no potetl habere maio .. rell .irnmare rialicareru.quamtiibftaaria ip (a a qua otltur & in qua radicatur , ergo edam inrelligibile

jjbi immedIate proporrionaru.Sc i .quo immediate, fpeci..l1cacur ,debc( elk eiuldern imrnarerialitaris J' quia couaaturale & imrnediaturn obiecturn iutelliglbiledeber proporrionan.Sc corretpodere immar-l:lialitatiimdledus. Jpfa autern (ubnantia:i qua D oritur mtellectus Will fit immaterialis & Ipiritu3.1is etiam e It inrelligibilis : ergo ipfa erit immedianr,

& proportiouatunl incelligibilefui inrellectus , Et,

fie vidC-IDUS quod VULt klullq;il1telligit alia.i fe iUl([~. modum lure natut<.l! ,qt.!ia i11a efi.luum connaturale. i11telJigibilc .. Minor prob. quia lUlIlengloritE non ipeQbcai:urnjfi a Deo in fe immediate, quia illud lumen eleuat jqrellectum creatuffi,vt poffit Deum infe:ip[o immedia.te l'ider.e non in effeCliblls;crgo proprium,& per [e obiettum eillS dt:bet eIre Deus

in (e immedlate,uon aucem aliql!isetfe&ns Dei, 6- quidem ad ho~ eku:1r intellectufi1 per ft: & dirceh\

vc videat DClltn in k ipfo immediate , ergo etiam lPecificaOuum ilbus Illminis til: Deus in (e ipCo iJ1l~

Artie.IV.

. ~ ;

·3'37

mediate.Confequent.vero argumenti facti proba-: tur.quia virtus connaruralis alieni potentia: ell.eiu[· dern ordinis.Sc rationis cum illa , fiqnidem non en: eleuatiua retpedu eius.fcd connaruralis : ergo non potefl habere altius, & eleuatius Ipecificariuum , quaru iP(:l potenria.qua; ell: eius radix, & cui con-· naruralis di,!ed porentia.Ieu inrcllecius illius (ub- , fiami;e fuperuaruralis , Ii darctur, non porell pro immediate (pccificatiuo ems habere Deurn.Ied ip[am crcatam fubltantiam.cuius potentia elt , (iquidem in irnmaterialirate lion pocef] efle alrior qua ipfa (ubfl:::l.l1tia,qu1E ell: radix eius , ergo ncq, in inrellectualirare.ergo illud lume,,,p habet pro immediato tpecificariuo Deli in k,no porcl] die conarurale alieni (ubfHtI£ create.Sc habere eii pro radice,

Dices: ipfiirn lumen gloria ell aliqiud cream J & til relpicic Deii pro irnrnediato Cpecificatiuo: ergo no repugnabir.quod inrelledus.qui eft pore til illi? fubfiirice fupernaturalis habeat Deii pro immedia ... to Ipecnicatiuo.quia eria en participatio Dei.licet mediate fubf1:itialupernaturali,cuius eft potentia : ergo ficut no repugnar dari /tune quod imrnedrare de[cedat iDeo,& nabear ipsli pro ipecificatiuc.ita no repngnabir potentia intellectiua oriri a lLlbLl:iitia creata Iupernarurali.Sc tame irsrnediate Ipeci-, ficari a Deo.quia eria (lIbf1:.iria ipfa lupernaturalis. ordinis dl.scd COtJIr<f efl: Quia no facirn' vim in co folulJ.'habeatDefl pro immediate Ipecnicariuo rarum.ted in co ~ fit tale Jurne conarurale alicui ulbili.tia: create.ira sr no detur illi per modu eleuationis,& tame habeatDefi pro immediate lpecificarino in Ie ipfo,quoJ ell: altius fpecifica.tiull } glli Iubfiantia ipfa creara.a qua oriretur illud lurne, Nunc aute lume glorie.quod nobis darur.no en conaturale nobis.ted datur per modil eleuationis ad '1ide~ dum Dell in fe ranqua participario qu::eda inrelledlls diuini.V nuc iam Iupponit alique inte llectn immediate [peClficatiuu a Deo.tcil.iprum intellecturn Jiuinum) & ab illo derinatur ranquam qll~daHl parricipano eius , fnppofito autun nate llectu iarn ipccjficaw ab aliquo obiecco non repugnat dati aliqucd lumen dcriuarum ab ipfo ad inrelledum inferiore.n per modum parziciparionis accidenralisj & eleuationis ,eo quod non haber pro radice , & principio conuaturali inzelleciurn in~'erioretll ~ cui datur( fiquide rn darur ad eleuaudum illum, & con-. fequearer-ranquam ab extrinlecc adueniensjred in .. relle dum a quo deriuarur, ficur illuminario iuperioris Angeli communicatur inferiori,& virtus f;ce-< Iellis corpori eiementali,non.tamen habenr pro radice,&! principio (wbiectUIll inferius cui dancur.ted principium iHud a quo deriuantlir. ~ate.non repugnat) quod lumen datu,ll1 per modum virtmis eleuatiure) & ab aliquo fllperiori participata: habeat pro obiedo fpccifieariuo ( licet inleriori modo) illud met obieau~, quod habet imclledud. quoderiuatur,& eLllus participatio ell. H.epugnar autem quod il1tel.le8:us.ali9uis, fc~ lumen lit connatnralc;& prop rmm alicullubl1aotlx crca4 ta:, & tamf.:n habeat pro !pecificatiuo immedia:to ; aliquid altius, & cminentius , & maioris ifll';'

000 matertl4

<': .

.

.

;;- .1 _ I

Q!!refr.XII .

'I '\

. rnaterialitatis, quam ipfa fubfl.amia :i qu_a orinI~~' [ciLicet ip firm Deuffi im~edi<l:te in ie ,qUI line dubio elfee alrioris immatetlalira.t1s ~ quam itlblhllltl3. creara eriarn n {ilpernatLlrJJ~Ei. etfe,t; Quod ve.r,?, dicitur,i1lum intel1cc1unl p~rt1Clpa.rl a Dco m~d~a~

te fubftaucia fupernarurah ~ & uc mediante lp!a. a,

Deo (pecifica.ri,Jta quod immediate r~jpiciar Iubfianriam {upernaturaltm,.& mediate Deum , r:0?-

eft ad rem .. quia vel ralls intellectus , qlll rdplclt Deu[11 mediate fe habet ranquarn vtrruS eleU4CIUa. crearurse ad moduminteJligcndi diuinum, vel tan-

. quam connarurale ipfi cre~ta:: (ubfl-autj~ . p.rimum

el1 contra ll1ppofitiollem tact-am, quia ille rure lleaus ell proprius, & connaturalis rali iubllanti:r,,' nee {ilpponit aliurn priorern rerpectu cuius fit Vl~~ {US eleuatiua . Secundum autern repugnat, quia fl@npatendIeinteJlectus LfH::cincari ~J?eo ,media-

re Iublbanrra Inpcrnarurali cr-eaca , mil quia prms reipicit,& rendir ad lubfl:ami am crearam .. ~ me:dianre ipta artingir ilium: erg;) nOll, att~nglt Deu

in Ie irnmedrate , fed vt con ten tum III aliquo cffeau,[cilicer in ilia tubllanria [upernarur:l11 ,& confequenl'ernon vrder Deurn in i e iplo ) fed il1effettu fUo,ficut qui modo cog110lCeret Deum vt courentfi

in gratia, vel in aliquo alio eficCtu filpernaturali, no ,ideret Deurn intuitiue in lc,ftcut per l~entiam infll(am cognofcir anima Chdb Triniraris nuileriu videudo aB:um vifionis beara- . Et cum quilibet dfdtus diilet a Dec in infinitum non potefl hoc modo perfici vitio Dei in ie i Nunc autem lumen gloria:- datur ad videndum Deum in Ie ipto immediate, & non in aJiguo effectu : ergo non potefl: C dk connaturale alicui intellectui , vel lllbflaotia:- ,

que folum re(picit Deum vt 'omentum in aliquo dfeCtu , vcrbi gratia in fubilamia Iupernatu->

rali,

Vltima imf'licatio fupd. allata ex Diuo Thoma.curritfpeciaIiter de ipfagraria ad probandum, quod non {it Iubftauria.quia videlicet gl.l.tia. efl: quzdam parricipario diuina, qua ita Iurnus coafortes dmj~. Il:l: naru re, vr in nobis Iimus accidentaliter id quod Deus eft in Ie [ubftaBtialittr. Si ergo gratia elfet [ubftantia_,e.lfet Deus. ~ contequennaccnfitiir :in eadem vi, qua confcquenrie hucuique fa.ttx,· quia quod ell lilblTamialiter tale.debet elf.: per re,

& connaruralirer.Se eaimtialiter talc, no aurern ac- D cidencaliter, & parricipariue , Id aurern quod eft p'ropriuo:,& per (e natUtt fuperioris implicar quod

frr propriurn.Sc connaturale'natura inferioris rnanente natura inferiori in ratione inferioris , Iicur manet fubllamia creata eriam fupetnamralis refpcttu diu.i~a;) fed folurn potefi ei conueom: ex ali~

qua paryc1p3:ti<?oe lupe rioris,non propria,& Connatural1 lph lllkriori, fed accidentali: ergo l10n potel1 gratia eJ[<o: ipfa. fubfiantia alicuius rei crea-

ta: ~ quia gratia eirentialirer) & intrinf ece clI: qua:~ darn participauo increat:J! natura:, feu id, quoted .. din)Ur conrortes diuin::e natu t'x , omnis autem fu h~ fi:antia creata eft inferior ad diuinam natUralh quantumcumque ilIa filbl1amia lit fupernaturalis : ~rgo fi ipia. gratia dfet fubt1a.ntia) e[fet propria)

Prime Partis.

A

& connaruralis rei create ) 11 quidero effet ipfa-: fublhntia eius , & prirnum fubiedum non pre .. {upponens ahud prius,. rtfpeCl:u cuius accidenralis participat:io fit,. & ex aha ~arte rpia graria dlp~r~ riciparro propna, & parriculans nature fuperioris , id e l1: diuina; vt diuina eft , & vt fuperior ad crearam l ergo c:tfct propria , & intrinfeca rei inferioris , & non propria J red accidencalis , cum eilCt propria rei roperloris vt Iuperior eft.

So luumur argtm'et1ta.

P R,il1l~ arguirur . Quia non repugnat dad a.li~ quam formam fiipernaturalem , quz fit COIl~

B naturalis alteri accidenri fupcmaturali.ergo neque rcpugna.bit, quod fit connaruralis alieni [ub1l:aml~. Antel.:cdens conltat , quia grati~ ell connaruralis charitas) & relique vitruces , & lumini glorie ell: connaruralis vifio] Bcara , & vnioni hypoflaticz en connaturalis ipla graria , ita quod hzc lure debentur , ergo Scc.Confequentia vera pater.quia Ii Deus porel] {acere aliquod accidens ~ cui fir connaruralis aliquaforma Iupernaturalis ~ & illud accidens dl: finirum, & limitatum non repngnabit faeere (ubilantia.m Iupernaturalem creatarn , cui Iirnilis f:mna.connltllralis fit. Si dicas implicate quod rllud accidens lit lupernaturale , & fit connarurale alieni nacure, lcilicer alieni fubfiami3: creatz , quia quod efl narura , rubflantia effe deber s repugnat autem quod Iit aliquid fupematurale , &

non lit Cuper oumem naruram ~ id eft Cuper oranem Iubilauriam creatam , & confequenter nulli naeurz crearre connacurale, ficur repugnat fieri aliquod

corpus ipi riruale cum fpirims eflentialirer fit fupra omue corpus. Contra eft, rum quia bene. Hat Ilia acciden.ia (uperuaruralia efle debita COIlnaturahter IIh natura , ku iubllantie , qua effer tin ordinis ~ licer Iint rupernaturalra , & indebira alijs uaruns , feu (ub{l;a.ntijs ordinis naruralis ficut accidenria ipiruualia Iunt proporrionara , & connaturalia Ipirituali lubitanria;, (uperiora vera, & irnproporrionara omni corpore:E iubflanrie quafi fuper corporca , ergo connaruralitas ad fubltanriam fupernaturalem non obltar fupernaruralitati'

fimplicicer. TI'1Il1 criarn quia non requirirur ad Iupernaruralrtarern , qUOQ lit (uper omnern naruram fed [llttim, quod lie: Luper ornne naturam ordinis naturalis , Vnde in hoc magna reguiuocacio

inrercedir in illo vocabulo 'Nattlra, potef] enimfumi vel pro principia morus, & quieris in rebus naturalibus , . &: J,ic. non perriner ad illam qu~ll:ioHem, cOllilac enim q,lod forma: fnp~maturales non ioJum[un~ fupra nlturam en tis mobilis) (ed· (uper ornnem naruram fpinrualem. Vel [umitur natura pro inbitanria creacj, vel creabili,& fie iIJa fubfiantiafupemattlraiis elJet aliqua nantra;[ed n? . ordinis natur alis ,led flipe rnaturali s,no n; req uirl: tUt vt aIiquid fit lupernaturaJe,quod fit fupta om:e natura crcabilem, eiim eria: aceldentia fua natura) & eil~ntia habea:t,& t~rne font ordinis fuperl1atura lis,quia runt fUl)ra0ll10e natura ordinis nuur:aJis ..

Dicere

Difp.XIV.-

Dicere autem quod ad rationern [upernat!!ralitatis ,A pertiner, vt aliquid lit fupra omnem naturarn , gua: -

eft {ubfiantia, non (Ul"'raomllem naruram, qua: eft accidens, eO: petitio principij , - neque enim rc~ui~ ritur quod fit Iupra ornnem Iubflannam abfolute ,

fed [up ra ornnern fubllant:iam ordinis naeuralis •

RejponrletrlT negando coarequenriam.Rmo difp-a .. riratis l"fl:, qlua accidens 00n dicitur connarurale cum alio accidenri, ta.nquam cum principia, &\a ... dice, ~ {1ua dcriuatu r ,vel cui connarurale eft, led _ femper iupponir aliarn priorcm radicem, a qua de .. riuarur, 'Tel tamquam proprieras eius, fi JJIi inhere ..

at, vel tanquam pamcipatioi!jios ft abeo commu- _ nicetur alteri , At vera 1ubfiantia Iemper (e debet habere ranquam primum , & radicale principimn _ ems quod fibi conuernr, & connarurale eft, & ira fi B darur [ubfbntia fupernarurahs, oporter quod aliquorum iupernaruralrum accidentium t & eiufdemordinis.cum ipf;! fit principium rad1caIe,& pc r fe , alioquin 1016 Cllret principium,& radix naruralinrn accidenrium , & conrequenrer ipfa [ubfhmia effet ordinis nacurz , fiqaidern [olii haberer propriera-

res narurales , ex proprieratibus autern cegnofcimus qualis lit fubttantia.Sic (!rgo fola conexio.aur connaruraliras vnius ennraris , vt fie cum aha non explicar implicarionem nof+ram.narn Vn!l accidens Iupernarurale eire connexurn , & conarurale alteri nullam repugnantiam inuoluit.qnia vtrumq.oritur

a Deo.tauquaa prima radice.vnde habet quod in-

rer (e fit conexum , & non radicale ems principiu ;

led qnod accidens ali quod Iupernaturale lit connaturale,& conexum alrcni {ubllafltiz create tanqua C principio radical! lUll! conuenienrie, hoc irnplicat, fuppefito quod accidens fiiperuarurale eft illud, lp_ import at propriarn parricipariouern diuine narura:)il} quantum diuma dl-,qllOd non porefl effe p:-oprium filbfl-anrire inferioris, ranquam principij radicalis lni cum rubilanria ilia creara dler,& conlequenter infinite diflans l Deo.Qgare non facirnus

vim in refponfione data inter arguendum , neque

in eo guod urpernaruralia Iint lilper ornnern narn-

. ram, vel nou , Icd tolurn in hoc facimus vim, quod fupernaturale , de quo loquimur in prafenri eft quzdam communicsrro , fell participario increa-

tao: !1a~r:e in eo, in qllo diuina ell , (icut virtus codeHls ell: counnunicano Cali, in eo gLHXI pro" 0 priurn fibi efl, & illummanc Angeli Iirperioris eIl: comrnunicario Inrninis- proprij intellectus iuperioris, Et in his ornnibus.Sc Iirnilibus eade eft i01- plicario , quod tcilicet.cornmunicario illius virtu-

tis. fcu nature fuperioris , in quantum Iiiperior

eft, po1Iit originari , & habe re pro principio radicali, fell (ubnan~ili} id quod iofetius eft, quod

elree (i daretur fubfhmia illpernlturalis creata,

qtliJ. in qll:lntunl creara inferior eft ad naruram

. ilminam, & in quantum Cupernaruralis ell: radicale p-rincipiulll illins accidentis, feu commnnicationis, qllz en: propria diujna:- naturx,vt dioina. ell, & [LlpreOla.

_ Secr.md~4rgtlilur. QuiaDcLls efieomr!1unicabilis fubfiantialiter per[onatiter ill ordinc {iJperna.tura.~

-, ,

'-

~ ...

Artic.VI~'

339

Ii , ergo eriam communicari porerir Deus in aliot qua natura ftlbfhmiall iirpernaturali. A nreccdens efl certum in nJi!lerio Incarnationis ;in quo daruz ' vnio [ubfbnti~is hypallatica; per quam Dens - {ubfiantialiter vnirur . Coulequentia probacur , quia f non repngnat aliqnid IllbHantiak in genere [(]pemamrali, kiJicct vnio hypollacica , ergo non excluditur ab ordine iilpernatLIrali ratio Ulblhn:.. ria! • ergo non repllgnabir natura filbfiamla1ls irr eodern ordine [upemattJrali, Iicut non repugn:lt vnio bypoflarica iubftantialis . CotljirmatJlr quia accidentia -upernaruraliadehenr corretpondere alicui [ubtbntix,clIius propria accidenria Iinr , omne enim accidens alicuius 11lbilantiJ! proprium erl, & fubiedum connaturale habere deber.Ied Deus non

efl: connarurale , & proprium lilbie8:um aeciden-_ tium Iirpernaruralium , guia Deus non cO: capax, accidentiurn.Sc in infinitum dittat ab itlis , Jolurnque analogicc cum i11is conuenit , ergo oporret quod fit poffibilis aliqua tubflanria creaca Iupernaturalis , cnius talia accidenna propria (inr , Et idem argum:ntum fit de aetib(}16 viralibus Iupernaralibus, quia oporter , quod correlpondeat eis aliqua potentia vitalis eiuldem ordinis fupernaruraIis.cui tales adus vi tales connarurales , & proprij tint, talis aurcm potentia conuenire debet alicm fubilantie creaze, quia Deus non haberporenriam inrellediusmjque fir capax zauum viralium accidentalium , _

ReJPo'lldellfY Negando confequentiam , Difparitas efi, quia vnio hypoftacica ell' aliquid lUbft311~ tialc tanquam modus (IilLe fit medians, title con" Iequens ad vnirarem e xrremorum ) & conlequeute r {ilpponit naturam cui conaenit.uon connaruraliter, fed Iupemaruralirer eleuando iptam ad vnirarern perfone diuinz , non connaruraliter conueniendo . Et fie ef] eadem ratio de lp,i atque de alijs accidenribus Iirpcrnatnralibus ,ql1~ d3.[LU: p::r modum eleuationis , non tanquam cennaturales for-mx alicuius fubfl:antix. A[ vero Ii darerur {fJbflantia fuperuaturalis no tanquam modus, fed ranquam natura non fe habcret per modum forme eleuanris alteram.cui Iuperuerurer, fed per modern primi,&raciicalis principii formarLlDlluper~amral;iUITI,qnod vt ofl:endimns repllgnat c~nuenlrc ahcui [ubfhntil!: ereat~/lIppoGw, quod Iupernaturales formz [unt parricipationes Dei, vr eft incrca._ra fiJbJhntia, & Iuperior ad ornnem crcaram natura. Et ideo non repugnat modus [upematuralis tubi1antialis creatus ~onducens; vel couiequens a.d, vnitarern Datura: diuinz cum pcrfona diuina, repugnat aurern natura {ubltamialis creara.q ,LX (it t;i.dix,& principium accidentium diuinorulll.

Ad confirmatinll. Rell)Qndtrur. Aliqlla acciciea" tia ellc, qlla: non habent proprium fubiettum receptionis, & illformatiolUs ) led [alum habent 1[1- bic:El:um propriuUl originis J & deriliationis, nam aliqua. accid~ntia Cunr,qu£ ad hocfolll cle[cHliL-lt \c fupetior naru ra comunlcetl.!r accid~[ali modo [law' n; inferiori,fi_cut illuminarioAngeli (uperioris comu nicatur inf~riorl ad hoc "'r altiori modi)- imdligat,

000 l quam

Q].reft. XII.

,'!uam ex prQllria vittl+te P9«~t, <& O.duUl irnpri.mit rnari virtutem ad memm Huxcs, Sf reflU_xu~ ~ -: ql1~ mrtlloS non poreir redp~ in ipro serdo, (ed H), mari.non ramen poteft o~lr~ ~X. t~~,led~x C~J03 ficur vil'tus in Angelo inte~I071 ad wrt:U;gend~~ iuxta illuminationeln (upenol"l~ ~oo pout recrpi illfuperiot'i,(e4 i~ i,nf~riori , qUIa iuxra rnodum & capaeitarcm mfenons (e accornmodac , non e~ modo qaO (uperior id habet.non t:!.t;nen pore A: 0p. ginari ab rnre llt:a~ Angeli lllfer!ons '. fed rupenn, ris . Similiter ergo IUITIell, glorl:;t', quia Ie ha~(;:t VI; qu:rdam Dei illuminatio ad intelltgendum .lUXe", modum diuinum,&fimiliter gratiij.,&do[)a [uper-, llatllra1ia~qna: ad hoc iptum ordinaotur, inform~l1t; inrelle8:um creatum eleuando il lurn , non ramen pon'llut originari ab ipfo ~ntdleau crearo.Ie d i diIlino,& ica non poreft ell'; connarurale fllkUl [ub~ fiantia; create.que inferior eft ad ipium Deii, quia fi natura iflorurn accideatium en ori&;1[];j.ri a fuperiori & recipi in inferiori ipio quod ele~~t:Ji3 modum Iupe.rioris.repuguat eorum cflenrie & naturs, quod originentllr J fubfiancia inferiori qualis eltcreara , & coniequenre r quod demr [ubftanri~ fupernaturalis crcaia , quia hoc ipi'o quod eft Iubfia!'lria debet elfe principiurn radicale, a quo origineurur accidenria filpcn13turalia. b; eodern mo.do dicirur ad id quod obijciru r de a8:ibus 'I'italibu$ fupernaruralibos . Dicimus euim quod non requirum porenriam viralern.cui connaturalirer conueniaat.Ied cui conueniant eleuatiue , eo quod Ie habent tanquam adus eleuanrcspotecriam ad rnodu

. fuperioris ordinis. Et ideo Iolum [upponullt 1'0- tenriarn elcuabilem, cui conueniant [upern~tutali~ ter.non porentiarn lui ordinis.cui couuenianr connaruraliter , & a.~lla ongine nrur tan quam a prima radice , fed debent origiuari a fupcriori potentia kilicet a Dco, & recipi in interiori Icilicer ill dew uabili ,

Tcrti~ arguit. Q!ia totumfundameneu.n.quo neglO1us porlibilem elfe Iubltanriam creatam (upernaruralern eJ1,qml implicar quod principiurn connatur a le,& proprium alicuius perfectienis eleuau .. (is ad Inp eriorern nasurarn fit id.quod (ubftanrialirer eft inferius.hoc enjrn potins ef] eleuabile ad IiIperius quam connaturale principium perfedionis [uperi.oris,!ed hoc fundamenrurn eft nullum, ergo. Min. p rob. quia bene poreft id.quod e4t prop ri eras alicuius Iirperioris.naturse etiam iuferiori connaruraliter.Sc fine eleuatione conuenire.Iicut lux, qua: eftproprietas Solis porell: cornmunicari Luna: , &: ildlis, vel etiam corpori elementali, vt igni, Uq:t non in ea perfefuom:,& imenuone,guaSoli, crgQ etiam n.On repugnabit ,qllod lumen (upernaturale CaOueOlat connatu1;'aliter ali CUI fubfbnrire crear~) }icet ~o i~ ca perfectione,quaefi: in Deo, ficut etia calor 19ms connaturaliter inuenitl.1r in alijs; eorpo.~ ribus, liccrnotl in ea perfeB:ione , & gr::idu fi.cut igni : fie emu1 lumen gloria:, quod en iocreawra iohlffi ell ad l'idendum .J.)CUffi £::nito modo, L ~ta non repugnat quod cauueniat a.licui fllbfiantia: co:nlLruralItr.:r.

Prirnx Partls ·

A. Coltjrwa;t. Qgill W fubft'lnti<JllJ, CtJpertl~tur~lero

. Don reql,irjtur,quod (it radix , ~¥ 'Wi dirnanet.ln-

~eIJ gIQdiE,& ~lia ~ccidlmt1.a {ilp~rnatl.lr ;lIla ~ neq; requirirur.quod habear rantam immarerialiratern ficut Deus, vel infinitarern j autip{~m {pe~ifi~arn~ Y~l tlU{llCriq,j.ll ratioaem confliruuuam Dei: ergo nulla impljcario a11igna,rj .porefi 10 eo quod derur fiMlanti;1 [upernaturalis . Antecedens probatur , N1ql:J,Q. hoc '7t [pc:cies infu[(E A.ng~lis dicantur illis ~Qnnatura1es & deb,ita::,non requiritar .qllOq dimanenr ab il!is,(ed quod eis infundanrur iuxraexige. riam cap~citatis (ure,& motus cceli ell ei connaruralis ,non ramen orirur ab illo , Led irnprimjturil~

ab 1i'lreUigeqda: ergo eriam [Ilftider, quod lumen glori;e , &,ali~ a.c.~id~tia fupemaruralia infundan-

B tur in i~ll?nanti~ (llPerna.t~rflli,vtdj~AntlJr illi conn:).tljr<lI~31iph nOH dimanenr ab ea. Similiter non l~qwritur,qnodilla Iiibflanria habeat eandem im, !11atetialita.tem,~ infinicatem.quam Deus, vel aliquid conlhturiuum Dei, quia talis [ub!hnriano~ eflet fupernaruralis per effenriam , fed per participatiouern.Sc conlequenter Iemper inferior Deo ,

Rejpol1Jmr negando minorern. Ad probanonem dicitur , quod lux non ell proprieras Iolis iumpta folurn Iecuudurn Iuarn Iubflantiatn.aut eriam tccudum iutenfionem.cum tanra lux, aut eriam maier cornmunicerur corporibus gloriofis: (cd eil: pro,. prieras Solis lux vt ccelefhs idef] vt habeas ,talem modum operariuum.Sc influxmum in hzc inferiora, & aliquos dfcaus porans facers ,quod alia lux non (olaris non facit,& fie (alum inuenitur conna-

C turalirer in (ole.in reliquis vera corporibus nonin, uenirur 11111 parricipaune , ~ non connarnraliter . Vnd2 rteque inuenitur in ea. perfectione, qua in 50- le.Ied cum aliqua modificauone loge diuer.a, quod eft figntnn mueniri ex deriuarionc, & parricipatione a \ole. Et fie non qua libct lux erit interioribus corporibus non connaruralis.Ied folum [1[.>.: vt cceleflis vel vt folaris. Similiter calor non ef] proprieras ignis ab(olute)& Iecundum lubll:andam, fed vt haber ralern acrimoniam.Sc modurn.id eft calor vt igniens . & fie non ell: conuarnralis nUi igai,alijs vero corporihus non conuenit filb tali modo, yet acrirnonia , nif ex parricipatione ignis . Lumen aurem gloria: eriarn quoad rubllantiam ell: ordinis diuini.quia ex rua fpeci~ refpicrr Deurn pro obiedo

D imrnediaro. Vud2 nequc in minimainteafioae ,a.llt: gradu.vel modo porefl cflccoanamrale alicui fub-o. ftantjx create , ted debet etle eleuatiUUln,t'i,l1~).$(

deriuatum a Iuce diuina , . ! .

.Ad (cm{irm. Refp. Qllod ~t aliquodlumen ) vel fornll fit cOl1lla:llralis alieni [ubic,cta non requiri:". tur.,quod a8:iue emar..et ab ip(o , i'C dfufficit, quod: . pafIiue exigat ipiam connaruqJiter, vt exenlpiIJ.

a1lata. drxclara.l1t. Itaque nOll f.a.cimus vim in r.;L:< tione dimanationis [ecund:.Jm quod dil'l1al"lati,? ~, actiuo principio ell,fed fi,lIe fit principium a4UlJlJ_,! fllle paffiullm pcrind2 eft adpropofirum, qu~et1a prineipillllJ patnunm pateH efie connarllra.le,& ra.~ dicale re(peCi:u alicllil18 forma-lye Ccelum re(pCa'l rolJtns~qna.ndtas reJpdtu figura:Jvel fiws. E:: nm<;-

, eciem

Difp,XIV.'

. ' eodem ~pdo currit irnplicatio allara, qJ:lialicCl,dit A. prtnclp~I.IUl pauiuurn Ii ramen ex parte nararse. IUd!

~H: rM!ix,p rop ter q II a~ connacuralrter p..,l1ulat, & debetu~ er talis • vel ralis forma , hoc iprq non po.

tell ralls forma e{fe propria, & Immedi.\Ca. p,arti .. cipatio nature (upcrioris in eo, in quo fuperiot.,en~ quia habet radicale principiurn in natura.inferiori Ialtern patlinum, & ita quando illi datur non Ie habebit vt eleuans talern naruram interiorem,& erahens ad conlorrium fupcrioris , (ed, vt fibi propria ~

& connaruralis, cum ramen de ranone fupernaruralls forme lit, vt faciar coniortium diuina, &. lu.. periods natura: in eo in quo diuina,& (uperior eft. Quare po~r3 connaruralitate inter aliquam forInam,& [ubieqnm, ira quod (ubieCtum fir radicale principium iliius flue adiuum, Iiue patfiuurn , non Hac quod fit participano propria, & eleuariua lu. periods naturz , & fie eadem implicario cur nr • Qlod vero dicitur de immaterialuate , aur infini ..

tate Dei.quam non requirirur habere iubtlanriam creatam Iupernaeuralem fi daren.r, Relp.id It-qui

per comequenrias mediaras quia fi eel: radix. eoru,

qux Iunr proprix parricipaciones Dei in quamum Deus ~ confequenter debet habere diuinarn naruram, ad quam vt ad principium radicale , & per (~ debet reduci id , quod propriurn ell talis natura quantum ad ordinem diumum .

vtlimo arguitur argumenro Moline quia illod conjU!'ICtum ex Iumine gloria;, & intelledu create eft aliqurd finirum, & daro quoc;umque finito poref] Deus facere aliud perfectius, ergo paten: facere intelledurn habentern ex fe illarn perfeCtionemlumi:- C nis glorie , ira. quod habcat in ie ) & ratione lui id quod habet modo hoc coniundurn ex lurnine gloria;.& iutellectu noliro. CMJjifltlat. Q:ja. nolhr inttlk:aus non ex eo in~jget Iurnine iupernaturali

ad vidcndurn Deurn.qura.Deus en extra obiedum

eius terrninatiaum.ied quia ell minoris virturis ~ quam exigar obiect:um ira perfectum.red quocum-

que inrellectu daro poreit fieri ali us pcrfec1ior.

Ergo potel] perueni-i imclltctuffi ) qui ex [uf'connaeurali erticacia (upe ret vim illius iurelleaus, qui lumineg-1ori:;e illutlrarus eft • Vnde non

ell fiLTIile ae vilu externo, 'lui qualltumcumg; ere-

feat in virtute [l.la non pocd!' peruenire ad hoc vt audiar, id enim ex eo etl: qui~ (onus, & auditio 1 i.Jl1C D extra obiecturn rerrninanuum ~ ifus: At vero vlfio

Dei nOll eft extra. obi;;;ttum int~ lletl:us. COl1l~rma-

tfJT JWf1Ido. Quia olIlnis forma cre:tta eit !luxdarn partidpatio Dei, & tamen mulr:t forma: lum eoonaturales enti!.?us creatis, ficut imeUe8:.us, &. volumas funt connaturaJes Angdis. ergo ttiam Ii lumen gloria: lit participatio qUd!dam Dei poterit

.eire coon a.ru r .. lc !lllCui fubHalllJ3! cre~t~, pr~rer ..

tim quia lumen glorioe non, efi: proprie forma De~ quia in eo eKe UOl1 potdl cum fit quodam acci., oem.

Refp.Veruetfe quod coniun@:uex lumine glori~~ & inteIleCl:u no(l:rQ ell a1iquid finial) & Ilio gJ.c9 . potea Deus f<l.cerc aliud excellELjus,'(il.aliud con:IUl1au.If.X,nobi1iori iv.tel1~fi;JJ) & perft:diori,lul1;li- '

,Artic~lV ...

'_" ~'t;I,11

,,- ~; 1

I ; ~ r -. I

ne gloria , non ramen Iequitur quo~ pcffit face .... re aiiquem IOtdk ttum, qui non fit eleuabriis ~ I Iumine glori~,& lumen gluru: quoduon fit elcua-.. .' tiuum IHIUS, fed connarurale ill; , h1ppollto quod

. 9uod tale lumen non eft parncipario alJCUIUS creati ,ntelletl:lIS ) fed diuini rn quantum diuinum ell, & fadens COlllUrllLLrllljjlUS , DlIJll!S aurern intellectus crea(u~ porell habere pro connarurali Iumme iet quod tacit conlorrem , & eleuatum ad propriurn

modum diuinum vt l·a.Ls explicarum ell. .

. ~d smsnam C~firmar. Refp. Jnrellectum tloflru indigere lum.ne glorl<£ elcuante ad vidcndum pc;um nU.n Iolurn quia eft minoris virru.is, quam ipium obiectum quod efl Deus qll~li intra eandem

B Imeam perlecuours minorarus , qui per virtutern connacu rale m potiir ere Icere ad illud .lu men, fed qUIa ellll1ti:;rioris ordinis, & non nui obedienriahre r , & eleuabniter retpiciens illLd,llon connaturaliter . Vnde non Iequitur quod quia poceflDeus facere In(.:lkttum n.agis , ac ID'l.g1s perfectum in infinitum,.:x I ecundum diner: as l pI: ere s, poffic fa. ... cere mceuecturn rlhus ordin.s WLllI11, qui non {it eleuabtlis ad modum intelhgendi diuinurn , quia quicurnque intelk ctus ere a.us debet rejpicere Deum lie ruperiorem, &mt11llte dilhntem a Ie , &: courequenrer vr alrerius ordinis a rota collectrone crea.a.ee conrequenrer ad hoc vr rcdda: ur conlors diulll~ iltldS nature lndlg!;:blt. lumine eleuante , &:: tanq.:am ~l.:t;:nus ordnus perficiente a.que ade~ non ubi couna.u.ah , led Iuperna.i.rah , Nee Fa-

cimusvira m exemplo de vilu reipectu Ioni , & all" dirionis , qu"a non el] ca, ax neque eleuabilis ad audrendum.iutetlectus aurem ,e lil non connarura-

hrer, .ameu eleuaoilirer ell: capax diuiuse vrnonis, & hoc 111 qLia!1[UI1l creacus mrellecius cfl , non in quantum notler.q.ua ornnis creates inreHdtus n.o ell capall:: diumz vnionis ranquarn Iibi connacura- 1J~ ,kd ta,.ll}!::lmeJ(.cedentISabordll1e, &radonc' innn a. I: : ialua.rs •

.Ad. /ecu~;d4m 'Mifirm. Refpond. Quod parricipariones forma rum narurah uiu runr partrcipariones diuine pruccdentd qurde m a. Dco , red lion eleuanres ad ordrne.n duuuum , & racientes con-« Ionium dhlin~ natura:", led vt propornonatz re-

bus naturahbu, I:a.que comiza.ires . Lumen autem glonS!, ..:5.: formz rupernarurales ex iuoelr~ntiali coric.pru rum form}: ekoantes lei quod eft interius

Deo ad ordio.em Jlctl£1Um, & cum OlDruS in.teJ1e~ tti.lS crea.:bls lit inLnor ref})ectu J)t"i non potefl: ilJaforma. eit:u3nua dL e'1l1,la,u,'ails iIli, fed adie~ eta 1& eJeuaus ad C:.l,llorjYill diuini in.dle au;;; • Licet aucem Limen glo! i~ non, fit fOrffil.propria ]).;1, qUallLUlll aJ Ifiu~;ion.emin Ipfo. cit tamen propria. quo ad parriCl?a,lOn~m, & vt eleuatiua a.l eonrortlLllU Dei, & lie n . .111 exrraJ)eumpO(I;j: . dIe ~oquaJ,:urahs" &, non eH:ua..iLJa..

34'1

~~=---~~

'1

ART I C V L V S V.

Yrl'~m fine l~miue gMi&paffi t per diuitMm ~lenlii11Jl, umlk&Jsvldere Deum il

'LV'men gIoriptconaatex ~iajSr::fp?ci?H'ido fe habet in intelledu Beati , llrtmo reipeccu

o~ell,~ jnteUe8:itJ~ in genere caufe fonnalls 9ua• ~nus reddit intelledurn illuminatum forma.lltCr~ $. coo[cquenter eleuaturn , & potenrern :I'lder~ Ve\lIl.l in fe , Secundore{pcB:u djyin~effentlJ:,qua rCfpicir perrnodnm [r.eciel imprdk atruantls ltltdlettum ad eliciendatn vrfionern , fe habet per !l1odum caufse dilpofiriue, & materia-lis;f inrelle- 8u.s recipiac ta!elll a&uatiol'lem. Tertw reipe8:u '9'i6.onis,qux elicirur ab inrellectu fie e~eu~to ) h~~ bet rarionern.Sc habitudinem caufe eikftma:,qu,ta "(0 vircus ad eliciendarn illarn vifionem; elicienria ~cm ingenere ~ffe8:jll.o fit , ~i~et t1;lIi~ itle aaus jIllU1aI1CnS eft, erram debe at diil"'ofitlUe Ie habere td rec~icndtlm illarn . CUll1 ergo inqui~imlls an F.0ilit UeU5 [uppler€ lumen glori~inordlnead v~(kndum Deurn.non dl: dit!iclllt3oi-qulntuiIl ad pninurn efteCtl1;n, qui formalis efl,neque enirn in hoc. P,Otefl: elle controuerfia.quod no p~tell De~s re~~e re inre lleccum eleuaturn tonnahrer, & 1l1UDllriarum Line lUnline glori~, ficut non potel} redd~re o1-lbum fine albediue.neque calidurn line calore, It:1 Jleqnc Iuperuaruralirer illuminarnm fine lu~ine ihpernalurali. De Iecundo efte\'tu non dle~Iam fpeciahs, aut magna diflicultas.fed ex refolurione circa te rtiurn diudicanda cfl.; quiafi Deus pote l]; fupp le re vt e Iiciarur viuo tine lll'mine glo rix .etiam ~x toufequenti [llpplebiwf, quod recipiarur ralis ';110 fine lumine gloria:: in intcllectu a quo elicirur,

,"'& Iimilirer quod illi vniatus effemia diuina , eo quod nee fine ,'peeie vnira potclt elici vifio.uec poteficonfhtui fonnaliter videns niti recipiendo for-

malirer viiionem. '

U!!.a1'C tor a.dirficultas reducitur ad tertium feusii, an videlicet fine lumirie gloria: infufo , quod per modum qnaliratis iatelleecui imprimitur , & inha- . tet,poill.t Deus, vel {efolo per exrrinfecam affifte~ dam vel per aliquidatiud.quod lion lit illud lumen fupp1erc concurtum & virtutern eius adeliciendam \iiionem,ficut licet Deus non pollit fupplere quod lignum fIt calidum formalirer fine calore , poref] tsmen Ie [010 fine calore hlperad6iw effettiue prodnccre calore per lignum: quia potell omnern efreCtum; quem facit.;um creatura ingenere 'caura: effeCtiuz facere (elolo.licet conatllrali modo. naLlt 't:ffectus i canfisJecnndis per virtutes libi imptc[Us. Et idem iuqlurimus d6intelleau creato ~ an PQtfit ptoducere: viii.onem fine lumine fuperaddito permodurn virrutis, llcct cOl1naturaliu~ fiat per illud.

. Du~ funt principales felltentia: in hac p atte, lll.~t lU "I~rios modos explicatldi dillidantur. Prill!" te)nettd non repugnare de pote~tia ah[0 luta . Qg.od

Prim.e Parris.

A' tenenrplures ex recenrioribus.Molina hie artic;). jjj(p.l. Suar.lib, :l..de artribur.cap. 16.nUfl1;' 5. & 6. Vazquez hicdifput.~6.cap.! .• ~rr~b. dl(p.l.0.cap.3" qui eriarn alios relcruur annqmores , Hi ponu.nt intelleaum polle per Iuarn vim potentire nat~ralls, fiue' obedienrialis atbux cum folo concuriu extrinfeco Dei influenre Iimulranee , inrellectionern elicere . aritecedcnter autern non imprirnere Deum aJiqU;lJ.;l vi rtnteIl1in inrelh:~l,(ed ext~inCece {e habere.quia Deus fuo decreta id decernir.Sc vu!t. De quo videri poteflP.Alarcanl~ic rraft. 1: ~e vifione w[P'3.cap+nulIl.8. Non vero alfcwntlfb Aurhores.nee alij allegandi.quod Deus {uppleat concur[ul11iHum formaliter per [e inforrnando in ratione

B virrutis.ficut informat in ratione Ipeciei, quia ina intorrnario irnportat imperfectionern caufe infermantis> & non pure rerrninanris , & fie Deo repugnat , Accedir ad hanc (ententiam Scot. qui in 4. (Wl4j,qu;efi. 2. [entire videtur.quod fine alia COIl~ curfu Ipeciali , vel fine lurninc glori<t porelt Deus exhibere fepl'lI:(cntem in ratione obiecti , & fie ab intelleccu videri .Cu,m quo concordat Vazquez.qni fentit quod Ii Deus Ie ipfo gerir vicem [peciei conforranns potentiam,&: (e ilJi reprefenrantis, lup;;-r- 8wt Iumen gloria', alit {i d1tll[ Iumen gloria:, illud habet rationem fpeciei ~ vt iam (upra reruli.uus ', Ad eandcrn fi:nten~ia\U etiam acceduut alij, qui puI:wt per folarn ;ltliilefltiam exrrinfrcam.qua I)eus Iubordinar fibi intellectum poile Deurn vidcl'i,:lti·l; ita requirunraliquam clcuationem potentia; in attu priOlo,fe;ct extrinrecara per a11iUentiam Dei) non

C mrrinfecarn per impreflionern virtu tis , fed Lluafi

, per (vlTIpathiam. Quam Ienrentiam referc Mag.

Lede(01J. de perfect . .Dej,qu~{l.~;. arr.8. in Iiib articulo.Sc probabilcm rcpurat M. Vincent. rel.ct. degra(. Chrilti cap.6. nee relpnirur ab his.qui n~·g3.nt lnmnlecam recepnonern auxilij .fiue pc r quanratern) Iiuc per rnotionern , fed (olum pef dec:rCW111 Dei extrinfecum.Qui omues fuudanrur in eo.quod vifio non habet depcndenriam ira eflentialern a lumine.quin pofiir a Deo Iuppleri.eo quod concurrit in genete caufe eft~criua:: .

Secunda flmenti" atfirmarreqniri etiam de potentia abfolura lumen gloria: ad eticiendam vifionem, 'nee Cufficere Iolarn exrriniecam alIifientiam Del,

D neqllc Iolurn concurium Iimulraneum, fednquiri neceflario impreuionem alicuins virtutis reccpcs ill inrelleciu , Ecidem eft de alijs accibns Iupernaturalibus : (ed tamen addir hzc Ienrenria non reoquiri.quod illa virtus feu lumen habeatitrmm > &. modum qualiraris perrnanenris, & 'habiriialis • [cd fillhcere V irtu rem per rnodurn tranfeuntis.feu per modmn & {tatum di{poGtionis, li,ct ill [U3. Cubtla::.. tia. habirualis quuliras fir, Geut aliqu:l.l1do habitus exiftit imperfett2 In {ubidto,&per 11l0dllm JiCpO" fition.is, vt ... irtus quando nOlldu01 cit perfca~ acquiGta. Ita.coOlmuniter Thomifi'E tam anriqul quam recitiores,caiet. in prrercnti art. 5. Caprto L 10 4.diQ.49.q,+.ad argumentum tertium e:: ':ll1ll'", tUll1,contra. fecundam conclulioncm. So~o Jbl q . .J, art4,Aluar,lib'7.de auxilijs)difp.67' Ban. Zlll::,&;

abb .



- Difp.XIV.

i

i

:

i

r

I

~ij} inprefenf art.j , Nanarr.hic conttou.39.§.i. Gonz. ditp,:,: 7. [eeL 3' Carmeli rani tract. 2. di[p+ duh+&S'.

De meme D. Thom& in hac pane dubitari non po-o refb, Narn exprefse dicit i112.:l.qua:ft. I 7 5. art.j.ad z .~d dzuina eJJemi4, videri non poteflllift per lumen glo-,i£ il~ ,melleau malO. Q0!.d tsmen duplu;iter ?4fti.ipare pwfl. VI10 modo s« moduli> form.t immanemu , & fie bea~ :0$ facit San{t{Js in patrict J alia modo per madam cUiufdam paJfi01lis tY.zlljUlI11tis,jiCllt diltllm efi de lumine propbe/t.t, & #;O( modo lumen illrul Juit in Paulo. Et in quel], I j. de verit.art.l.llmiliter arfirmat fuiffe illuftrararn merem Pauli lurnine gloria, quamuis per modum tr.i .. feuntis, Er quefl.z o. de verir.arr.a. Vlderi, in quit ; J)iuinam effiullam eft fupr a cundillOnem emus Mm lMtur.e aeats . Vnde nulla treatura potefl ad hoc pertingcre, 11ift atiquo [limine eleueu« ill illam beatem vijiartem ; quod lum~ in aliquibm }'fjitur per modam pa.(jianis, quafi pertl' anfwnJ{} 11t ill frlp;ir, in Cln-ifia suum fUi: vt habitils Iwimam Cbrifli bfli1tijiCa11S , &c.

RCfPOlldet P. Arrub. hie difp. 20. c.3. Q£ad qUln ... do D. Thom.loquirar de lumine-cglori;!: rranfeunre, Ioquitur de vifioue ipfa beatirica elicita fine prinpia inhrerenri.hec .n, ciro tranfir.Sed eft inlulJ;l. refponfio. Quomodo enim hoc fubfifiere potefl cum verbis illis D. Thorn . Quod lum rote.ft ad hane vijirmeln pcrtuJgen aliqua erWtlf4 nift lumme glori& illuftretur, t]Hod in aliquibus efi per modum pa[lion!s, in alij s per modum habitUs. Non aurern eleuacur ali qua creatura ~ vt pertingat ad illam vifionem per ipfam vifionem, eflet enim Ienfus.quod per vifionem eleuarur in vifiouem.quod efi ornnino abiurdurn.Et cum dicit D. Tho. quod diuina effeatianon potell vidcri nifi pet lumen gloria: in paeria permanenter, & hie tranfeunrer.numquid intelliglr Iolum.quod diuina etlenti:tnoll potell videri nifi pervifionern P quisenim porerzr de hoc inquirere an Deus videatur vel vidcri non poific nifi per vifiouern , ficut etiarn lapis & homo non poteft videri niii per vifionem.ramen non eft hoc, quod in illis Iocisinquirir D. Tho. fed an requiratur ad il1am vifionem Iupernaturale'Iumen, & eleuans. Et hoc dicir ipfe requiri in parria permanenter. & in via tranfennrer z fed in parria no porefl dici, qnod lumen eleuans ad vi,;:onem efl: rpfa viGo; alias videretur Deus fine lurnine eleuate ad videndum.quod damnar Concil.Vienenf.ergo . fimiliter,quando dicit D. Th. quodrc:quiritur lurne in via permodum tranlelllltis, non poteJlJoqui de lumine pro vi Gone , fed pro eo) quod eIeuat ad el1ciendit1l viliotlem.

lmplicatio e"plic!ttur~

REPl1gnalUilt, & implicatio huius deeJ,ucitur ex iplis probationibusD. Thorn. quibus probat hoc lumen eire m:ceflad\lffi ad videndum Deii,tam 11k art. 5 .quam in 3 .contrag.c. 5 3. E t reducitur ad hoc , quia fine lumine gloria:: inteIlectus caret fa~ultate videndi Delll11,& rnal).et improportionarus iilj "ifioni,& fo1um manet inp6tenti4 ()bedienti.~

; .1

Artie.V,

•.

343'· '.

A Ii ad ilIam,fed implicar.quod a potentia no haben-, te f~cllitatem, ~ vifl:l eh.citin~ precedar aliqua, acilo ranquam J. cauia pnnclpalJ,& vuali, ficut ell: potentia iutellectiua eliciens ill urn a8:um vifionis,. e~go implicar quod fine virtute eleuariua Iuperaddira.quam vocamus lumen glorix i11a vifio elida .. ' tur, hue ilia virtus derur modo tranleunri fiue per~l~antnti. M~io. Iiipponirnus probararn in arncuIisprecedentibus , Min. vero probarur , quia im- . plicar.quod aliquis efrcCtus dicam r cauiari ab aliqua cauia.nif egrediarnr ab illa tanquam ab erfici~nt1>& prodnct:r:te, & fi {it cauta principalis irn .. plicar.quod egrediacur ab illa.nif habear conditiones drt:nti~li~er r~qui~ras, ~~ caufarn principalem

B per quas dIfhngultllt a caul a inftrumenrali , Contticuitur autem ali quod agens in ratione caufc principahs per hoc, quod habear virtutern principalem id eft: ita proportionatam aCl:ui,[ea effeCi:ui, quod pofiir producere ahquid fibi Iimile.vel omuino ;Equale Ii Iir caufa vniuoca.vel inferius fi. fit canfa requiuoca. Producere aliquod ranquam fib: [~ ... l'erius,& excedenspropriz virtutis operationem, & firnilirudinem, iolum pertinet ad cauiam inflrumeuralem , qua: agendo operarur non vt fibi effeCtus affimilerur.fed vr ailimiletur agenri principali.. cui minillrar, $I: l quo mouetur vr dcferuiat fibi in operando ; ergo repugnat quod per potentiam ab .. Ioluram 6at,quod aliquid fie caufa principalis alicuius ati:.ns, (eu effectus , Iicut eft: porearia vitalis : rnfi an.ipfa egrediarur effedus, tanquarn l virtute . proporrionara id en aifirrulariua ipfius effedus ad .

C' ie,&llon[olum vt pure mota ab alio principali.cui . elfeEtus ipfe affimilerur . Et fie fola extrinteca Dei afiiftentia, vel quodcumque aliud non confheuens caufam Iecundam in ratione virruris proporrionara::,nonpotefi efficere vt ille eff::ch~s {it ab ilia caufa Iecunda, vt i caufa principali , Et in hoe flat torazquiuocacio oppotire fenrenrie , quia aliud eft Deum poffe facere effectum cauie Iecunda fe (010, aliud quod poffit facere , quod db casfa Iecunda fit vere,·& proprie catifa fiue virtute caufandi pro-portionata ad eJfetl:um Ioquendo de cauia principali,& vitali, Viao sure non dicit folti efteafi,quo~ modocumque fadULll, fed vt a cauia fecunda vi .. dente'.

D ReJP~nderi porefl prime quod intelleCi:l!s (ufficie~ ter manere pocefl eleuatus per aJIifl:entiam Dei exrrinfecam , & decretum Dei, quod ef] Iuperna .. !!Urale ~ & d6 k efficax flue additione virtutis per [otam fympathiarn) qua cr~tu!a ob~dit D::o; for~ maliter autem eieuarur per lptam vtilonem, qua:: reddit formahter videlltem. Secunda quod per cunc.:urlum Dei liJI1[JJcaneum maioris aCtiuiratis filpplct Deus vim~& efticaci~m lumi~s eIeua~ris. Terrio quod imdledus 1l1Hu(t partlaliter per tuam "irwte aCtiuam obedienuale ad ill am yifionem, &: ita {uftic ir,quod Deus tanquam alia ,aura partialis infJuat in id quod {upernaturalitatis ell in vifione~ . eriifi nihitimrinfecum apponat in ip[o inrelledu • Quarto quod, inte~c:a:us {olum infhume':ltalitel: con,urrit ad yifione,quatenus fuperoatJ:lIalis 7ft, &;

na

344

. ~ra.non requirit virturem inrrinfece irnprefl'am p~r modnm 1u1111n15, led fullicir e~trin(ec<lJ{1dl-eIlDa . Dei 1 ranqnarrr In fhuruentllDl operans vlrra r=>

.priam. virtutem . , .

Scd.olllfa primam re(ponnoncnl eft: QlIIa vIII 0 ilIa non (alum debet infonnarc: pott:.ntJam reddendo,illa!l1 forma-liter vi,de,mcm,Led, errarn debet pro~ ecdere ab ip[ a potentJa ira quod,lp(a eot~nt~a, r~d~ datur formali[:cr operans.vrpoze cauta vltahs dlI,llS vifionis, ergo eifcbtialiter debet ulpponere yJO'I pro Forti onarani in tali potentia ad eliciendam vtftonem} quia Ii ptocederet a potentia non habente ifhl,lJ1 vim proponionaram, procederet a potentia c:ltellte facultate ad oper:Uldum j quod eflet proc~~

. clctd c aj.l [a) & non procedere . Procedercr , quia ira poni(ur. Non procederer.quia bene valet, proc~d)[) dgo porett procedere , er3D eil facultas in FOten~i4 vt p rocedat.ergo 2 conne rfo a deftruB:ioue confequentis ad clefhtH:l:ionem antecedcntis , (i. nOll eit faculras.neq, potefi.ergo Ii non potefl.non proc"dit.Simpacbia aurern Sc virtus exninfeca fen dec: return Dei exrrinlecum non habet loell in p'r~rent!, quia rion potefl excrinfecum decretum Dei Iscere vt ignis generet tanquarn caufa principalis ) non exilbeuce in igne virtute ad produccndurn alterum iguern.que der illi faculratern ad generandli. illurn per modum call[OC principalis, {ala enirn yOluntas Dei ext riufeca nonporel] Facere , vr caufa diC2tlt[ producere dt'dtu111 fine co quod eff'eB:us procedat ab ipfa.aut quod caufa fine virtnte,& faculrate ern itt at ex (e effeB:umJ Iicer paille Deus Ie folo etfectu[l1. producere fine interuenru caufe [ecuno;e.Hocenim quod ell can/am nonpotle dcnorninari cauiam line egremone cffeCtlls ab ip La, & fine facultare leu virtute ad producendum.pertinct , a d ipt'arll comtimrionem.Sc coufequerer ad genus: elIda: formaEs iptius caufe Iecundum exercirium clu(andi. Qlod amplius infra oilendemus contra rCrtiam rcfponlloneu1 probando non [utticere virrurem & aH'iil:entiam extrinrecam etiam pania1(\i, [ortiori euim non (I.liliciet exrrinfecarorahs. . .

Con"" finmdam aurern refponfionern fit infl:anria.

Quia COl1CUr(ilS firnulraueus non ell in caufam fed, in dFe&;um egrediencem i caula , eo quod effc6:us rccipit in Ie efl\-: dependenrer J. caufa prima, qUa! cO: p~incipium rorius efle • Grgo talis concurfus fiinuhaneus cum iofiuar in efteCl:um Iirnul CUIll caufa iarn Iupponir ipfarncaufam proporzionata.quia Iiipponic illam operanrern , [et'J. cooperantern fibi" ergo non porefbconfhruere illam in ratione virtucis proPQrtionat:t . .Et ita concurii.ls limulr.ineus un dat vires,neq; roboraccall[am creatam, aut eleu:!.t, iUam,fc::d pra:[uppolJit in illa tatum, quod requiri~ cur ex: parte virtutis in ip(a c;lufa creata. ad cOOpt:~ ta.ndumfibi,& inflliendum in effectLlm. Nifi forte concurft.ls iUc non lie pure fimu ltaneus, fed ctiam eleu3tiuus ipfillS cau[~)& influxiUt'lS in illarn. Sed ~u~c pro e~ pane) _qua.inflllit in caufam imprii'" it 111lUam aliquem eficCtllrn) feu. virtutem [upeno- . l:C1U, & eleuatam, quia non· poten intelligi in:!luxus in caufaro fi nihil in ilia ponat, ft. coim l1i~

Prirme Partis ~

A. hii panic inf1ilxns • nihil inlluit , nihil alltem in~ Buere en- non inBuere; H:l;'e autern virrus cum fit; ad videndum Deuru vocatur lumen glon.e .

COlma tevtism, videnda fum, & [uppcnenda , quse diximus articul, 2, circa. potcntiarn obedientiaIern oll:endendo , quod non paten- dad potentia ohedienrialis aB:iua,gn<e partialirer influat in aB:ii fupematuraleru.fed potenriam obedienrialcrn 110n pone elle aliud , quam capacirarcm , it-ll non repugnanriarn , qua aliqua porencia en eleuabilis PC,I:" potenriam Dei, & per illam eleuarionem acciplt vim , & Faculzarem proporrionararn ad elicien~ dum aCtum illurn flpcruamralem. Et quod aniuet ad prxfel1S ) qurdquid fit de potentia ifla abe ..

B dienriali , (altern dt:bet effe conllans , quod pet ipfam non habet inre llcctus crcatus facu lraretn proxirnam , & proportionaram ad videndum Dc~~ neque eiufdern ordinis cum ipfa vifione .fed llldl~ geotem Iurniue eleuanre, ita. quod Ie cundu ill Ie ca .. ref faculrate proporrionara ad videndum Denm J a.li:is porefl dici.quod nos modo habernus faculrarem proximarnad videdum Deum.Sc imo & dam .. nati habent illam , quia habenr potentiam obedienrialern , qua- congenira ell: cum ipla narura , ergo Ii potentia obcdientialis lUffi,:ir cum concu t[n diuino ad videndum Deurn , licet in (e non red .. piat aliarn virturern , qniliber intellectu s ex natura fua habet faculrsrern congenitam {u!ficienn:n1 ad videndurn Deum quantum eft ex parte vrrtutis ingenere cau['C Iecunde requifite . Conieq. patet. quia illa ai1ill:entia exrrinfeca Dei, vel c oncu rillS ,

C aut addllut aliquarn virtutern [llper illam. patentiam obedrenrialem , qua reddan: ill am proporrionatam ad vifionem , & conacuraliter tibi dcbirurn cOI1CnrlU01 fnpematuralern > quale Deus modo dar: intellectui Beari.vel non. Si non dat ralem virrucrri, ergo. iorellecius eliciens illarn vifionem , cliciet il ~ lam cum Cola. virtute, quam anrca habebat , Iiquidern non additur noua virtus; & contequcnrer iam ante tale m concurfum, & affifl:etiam Dei exrrinlecam habebat virmrern Infficienrcm, & proportionatarn ad videndum Deum, fiquidem fine addirio-. ne nouz virrutis de fado elicit.Sc fit (implicirer nOe indi get creatu r a lumine e leu antead videndu Den, Iiquidern fine iilo 1 & anrece denrer ad illud patd!:;

D ablolure vidcre in tali ca'u. Vel dicetur videre Den fine facilirate ad ralern vifionem, quod ell incidere in irnplicarioue aifiguatam.quod eliciarur viGo finec faculrare ad videndum , Si veto per illarn a.ffifl:ell'" riam extrinfecam , &: coucurfumcrefcir vi(~us abcdientialis,ita quod eleuctur,& fiacprnportio~lat3., cum antea non elTet nifi eleuabilis) hOl( ip[um efl: ~ quod nos dicimus,(ed tamen nOD erit [ola affil1-el:l~ ria extrinfeea, fed etiarri aliquidimrin(ecum rouet' in talipotenria,& intelleCl:u. . r

Nee pates'} di,ci,quod. ilia iotenti~reddi~tu~ vjrtl1~ fior,& eleua.t1or ~xtrm(ece, lion lOtriniece, &; pofita extriUleca. a,lfifleiltia reddirur fine dubio magis proportlQnata. , & perfecta extrilliecc, ~ ,lic~t: e6naturalius id fiat per impreflionem alJcul~S vll·tutis intrio[ece recepta:: Ec ju hoc [eu[Ll pordl

,. dici

Difp.XIIII.

dici qued ill a potentia obedientiatis dl: parriatis, quia-de fe haber adiuitarern ad influendum in aaa· iIIum, vt vitali!> eit, Iicit requirat partialern influxumDei quantum ad fupernamralitatem aa:us~qui quidern influxus conaruraliori modo fit imprimen ..

do aliquid intra iutellectum pet modii lurninis , & habirus.abfolute tame non efl irnpoifibile quod £1-.

ne tali virtute imprefla per {()Jj extrinlecam a(i!1etiam Dei fiat ilk influxLls.Sed contra hoc dl:.Quia fimplicirer fatcndum efl ex fide, non elTe in hornine f.acultatem inrrinfccam futHcientem ad eJiciendum actus Iupernarurales.Sc multo minus vifionern Dei

ex ratione autern naturali conilar.quod extrinleca alIil1entia,&coniunctio alterius cau(a: fi non ponit ali quid inrriniecu In eo cui coniungirur, non porefi pr£b;;:re illi faculrarern necetlario requitiram ad efi, dendum aaum,ergo femper l}at irnplicatio pofira quod fine faculrace ad operadum eiicirur operatic Major eil: certa & colJigitur, turn ex: Concilio Vienenf fa:pe citato dicenrc, quod anima non eil naru .. raliter beara.fed i!ldiget luminc eleuanre , ergo ex natura {iIJ,& Iine sleuarione 1100 potefl ad:um bea titicum elicere.Ied caret raculrare ad illurn.turn ex:

Concil. T rid. [cU: 6. Can. 6. vbi definitur ~ Si quis dixcrit jiile pl',wClJieme Spiritlls 5.11;.'1:i adiutayio pnBe hsmi-

uem credere , jpr:rare, dliigerc, Jim t opnrteJ , anatbema

Jit, Vbi ap crrc loquitur Couciiium de faculrare ad diciendnm iftos actus fupernaturales, Iicut ad iuftificationem requiritur,& dicit Iiue a.diutorio Spirims Sand.i non potie hominem illos dicere; quod C non paten inrelligi dicendo quod non potefl: Iiue

illo tanquam fine concllrfu pattiali exrrinfeco.nam

hoc modo enam ignis fine Dei concuriu non porefl calefacere; conltat autern quod hoc non obltan-

. te fimpJi~it!:r • dicimlls quod ignis poteO: caleface ..

re.tcilicer poteftate (uigeneris,& ranqus caufa fc'" cunda, Conciliurn autern aliquid amplius negat 110 mini.quod ilne adiutoriol.iei non poflir.quam concedatur igni.qui ramen edam (ine concurru Dei no poretl abfolure coburere, eo quod eLl poretlas eius dt:pendens ab extrinfeco.carnen quia in (uo ordine

& genere habet itliicicrem virtutern ad cornburedum.dicitur ab{o(~[e rolfe comburere,& hominem poile inreiligere & videre ·&c. Ar vero fine fpeciaJi &: (upe::nacuraLi Spiritus Sancri adiutorio dicirur homint:m non polfe, &c. Ergo homo fecundum (c caret facultate $:; potentia proxirna, (ei'I virtute

ad illa opera - Sol us autem concu rlus DeiIimulraneusin a.aum non Jar iili roue, quia ilte_conCLlr(u8 datur inxtacxigcmia.lll potemix & virtu(is, frqui. clem eft cooper ails &; fr!TI~lIinfluens in effecrllm

(;;um cau[a cre<lta., ergo lupponit in caura creara e[-:

ie virtutem & poreutiam ~d coopcrandum, alias

non da.retnr vt cooperans illi > i:::d vt confiituens· eam in virtute operal1di. Ergo requirirlll' nccella-

rio adiutotium dq.os pol]'c &d"nsvinutem _ Mi-.

nQr ver~ probat',lr quia vifio {dl actus deuct esrc~.

di all intellecru ~ llCUt qujlibet altus effecr~s J ycl

aCl:io a rua cau[a ~ non poten autem egredi.ratio-

ne virtutis &; fa,cultatis, qua: in ea iatriotcce nan

·.rep~r.itur ~. fed extra jU;r.m ~1.1~Het 1 qnia ab ('(3,

•.

Artic.V.

34r

quod manet extra non egreditur aa:us , fed ~. inrellectu torus egredirur , & (ecundum omnia qua;: in fe habet, quiaeffecrus feu actus tatum cumquo nafcirur ab a~cnte accipir & deriuar , ergo. cum actus ille egrediatur non Iolum vt vital is ,{ed etiarn vt fuperuaturalis , ratione cains exigir in co a qllO procedit eleuariorern virrurcm quam naturalern vel obediearialern , gu;!: (olum eleuabilis eft , non proporcionara & eleuara Faculras , neccf[e eft quod fola extrinleca afIil1enria. Dei non (nfficiar , quia hec fola affill:em:ia non eft virtus a qua. egreditur afl;us , fiquidem Iolum viraiirer paritur & egreditor ,ergo rolum J. principio inrrinle-

co vitali , ergo in eo & non ill aliquo exrrinlcco fiipponir virturem , quia ab iplo intcllectu debet egrcdi actus vt fupernaturalis, ranqcam l vitali

& inrrinfeco principio pariente , habere aurern virali tate III ab incelleB:u, & fupernaturalirarcm a Deo nee intelligi potel1;fic.: enim intelle8:u.s forrna.liter no videret Deurn ill Ie , quia non atringir Dell in (e ni (j pc r illam vifionem vt fupcrnacuralis eft J ergo Ii vt fiiperuaruralis non egredirur ab intelleau, vt attingir Deum non egredirur ab mrclleccu, & Ii non egreditur ~ .non vider per illam intellectus quarenus non egredirl.lt J Ie .

Ex'luo etiam deflruitur quod dicirur de parria , litate concnrfus.fei) de parriali aB:iuiratc,quia orn-. ne agens partiaie refpeCl:u alicuius t.:tleCtus ciebcr velproducere (olum partetn effectus Iicur cum duo pOL"tant Iapidem .quilibet producir partem impul-. JLIS qui in dererrninata parte Japidis rubiecrarur ~ :

non in roto.vel operret quod vrrurnque ageos par~ tiale vniarur in vna vi rture a qua torus ille efl~Cttls ineegre ernittatur.Iicut pater & mater voiuntur,&, mifceutur in vna.Ieminalimareria & virtute, qca: fQ:!tum elaborat , Primo modo non potel] intdligi quod procedat pars vifioais ab intelleltu & pars abextrinleca Dei virtute, quia indiuifibiliter tOWS ilIe actus vitalis d1:,& viraliteregreditur a potentia., etiam quoadfupemacurahrarem quam haber alioquin Ii vt Iupernaruralis ell: non egredererur a potentia, inrelledus non elicerer vifionern illam rt . bearifica eft, & vt ell Dei in [e Iicut modo dicena-

D mus.quia pro vt fie lupematuralJs ef1:,& conlequ~ter imelle&.us non dicererur videre Deum ~ & vluere vira arema , quia. illea8:us pro vc viralis vita- . Jirare ~terna & Illpernacurali,&non ab eo procedG. ret,ied a.prrncipio exrriruecus afIilteme,l]oa virtu .. te ipllM inrellcctus. Seciido veto modo clarurn eft, quod ex mtellectu ~ Deo, extrioIectls ~ffillente nODpoce~ fien vnavlrc~ ;tq~,a procedatlUe aa~s., vnic'J & vItali panu , qU13 alias Deus vt formalts . cau[a cruliwtiua ~irttltiS cocurrerer,& immutaretur 1i fie comikcrt:tur ~ & fie ret vl1lllncumintcl1e~; au. OpOrtc~ergo ,!u~d'~qua virtus De~ illilmpretlacomi{cea.cur-J.eu mtorOlet & deuet Ilium, &lir.~ talivirrute( qua ll,l.rnen glo fix appel1amus)non p(illterit aCius Cupernaturalis vif.lli partn·:egredi_vt. [upcruaturaJis eft ab intd1eau. Vt omittam quod,

. '<'bi agensefl: partiale,& perm,?du parcialis virtutis, L~fpl!)it aIiquelllaCtum veLefteCl:Ulll J Cham petk

. . r p p conna.~

B

'·c

.,

. l

,.

C()1)l)arura1itcr alrerum agellspartiale fibi~diungi,,· A G\lia O11"111is pa~s ex natura tu« refPicit ahquam . t:olliparrem CUJll quOl I'IlUIT) hat ad operll~d.ll~ ; S:. [lclmellc:aus'per porenuam o[n'dr~nnale le(plce rttnalllr~lI rer ;lliudparpalc agens,fcdlcet (upeI1!:!

al J;'[J Dc-ii yri!lpcrnarura1cm Aut~horeln,& ftc

tur e ". . o. J b l' . II

pori ooedlcncialiter cc e t:.UJ.1 1 rter r~lpldccr~u uLU

(1 cOll2.-orali(er &V~p.l.rtr~ e a~.ens',t\c e11l~;q,1I1a ,'tl'Jrri3:Je ,ag ~n~ vel rerprcr; pO!Itllle & proximesh-

cCt p~:-q~JJter, JllUnl aB:ul11 & (ecundqrn parrt.1km vittut<;n1 proportionatarn, & eiufdem ordinis, vel

nOn. 5; non ergo nou dl agens partialc, ied clcua-

pik, feu habens capacitatem vt e Iencrur & ac,ipiat fa.r.;ulratell1 ad influendurn , & fie ante eleuarioem ,ar~t faculcare influxiu~ ~ proporrionara erjam B p1trriali, fiquidern [olum habet capacitatern & e1~uabjlitatem l capaciras aurern & eleuabilitas

non influit ~ nee til: faculras inOuendi eriam parrialis, quou1que eleuemr" SI ve ro habet vircu-

rcrn parrialem influxiu,\m & ciufdern ordinis cum attu, non folurn ell cspaciras eleuabilis , red virrus eleuara liccr parrialis, & confequenrer fupernaru-

r3.1is, &. fie p orenua obedienrialis efier aliquid po-

heiue Iupernarurale congenisum nobis l natura, ,

ql10d eil- il11poIlJbi le,

Vim: Porcntiam illam did partiahrer ioRuxiuatll,& a(l:iu.lm obedientializer, quia guirnm ad rd quod viralitaris efl: influit inactum (lJpemanlralem quo ad id veto quod {uperna,tl,lralirarisdl influir

es virtute Dei exrnnlecus affilreme,licee-n.on impri C mat aJ'qujd in inrelledu .• Sed hOI: iam: ex dictis. nianet exclufum , quia eriam ille aCtus,vt (nper-. naruralis ell pender ab intelle8:u, & oritur ab illo, fiqllldem ctrarn.in quantum firpernarurahs.etlpar ... ·

~iJS inrcllectus, & erticienter eO: ab illo, alias fi e f· fic:ienttrnon eflet 'It iupernaruralis eft: ab illo, non reddt::-et ince llecb.rm.videntern .Deum, & beatum, .

quia lila viti o j(-,Ium l;:ieatificaril1qllanrum ruperna.:.. ruralis. Neq)inillo acul inuenjtur aliquid naturalis . otdinjsJ.,· &- aliquid (ilpt:rIlat-Qr;Jjis, led torus in Iua. fpeCitlca...& ~ffen;I;l.Ji ratione dl ordinis narnralis eciam-iu gu.1I1tmn viralis , 'It hlpra art.r. probaui-.

inus , fiquidem dlvicalis vita reternJ > in hac enirn con!ifiir beacirudo.vitalitas aure ererna non eft or-. dinis:riamraJis, ergo nou habet In(eJlccrlls concurfllmpatttaIem, qui norrfit.e Ieuarus, & precedat j,. D 1tUT!ille.g1oriz;, vta ratione eleuanre , & a potentia

. "iClJj, vr eleuabdi.Vrdeanrurque diximus iUpraarr •. z , vbi ladu~ oltend1mus guamodo pot~mia .intel- '. Ie B:iUadk<itur. aCliuaradicaliter refpedu aallU!l\ flo1p::rnan,lralium , !lof}'aw:ern: a&:iua proxime.,- ~.,

propOrtlon.ate. . ' ..

ClWtraq!Iarrarn deuique'ierponfionero/(upr.i in, art . .2. (aci5 ofl-endilTIlis pO~ntiam inteJleaiua~' tron;polkfe,habere inllrumenr~iter r~rpd1:u aEtus "ita.Lis~iiipernaruNlis, quem elkin,fnmendoinflm .. 111(!ntunl'p-.ropd2,& rigorose p.co:vt conrraponitur: ,aul~ principali , ,tic enitn-ha:bent opofitas conc1--+ VQoes,-quiam(lr,umetumfic fUmptfl eft_ iHudquo,u operatur,,-I: pure momm- it~quod tota ratioope~ J'andi fit efre q!otU[1l ab alio p ~ise,& tanquamiUj

. J

miaiftrans, non autern vt atIimilans f1b-i ett-\.'1:nm. Cauia autern principal! s viralis ell. illa '111<e opera ..

. tur mouendo (e, & afliniiJans Iibi . tf~cturn. 5i ve .. to inlirumenrum non Iumarur In rota hac pro-prictare, & rigore, fed pro eo quod nperawr,pervirturern participaram ab alio.Iicer lllout:nd()Je,& ajfirnilando Iibi elk5tum, jam fuppom debet virrus parricrpara , & eleuans, & hec non porett fup .. pleri per exrriniecaru Dei aLIifientiam iiue Impre[.. fiene alicuius virtutis in ipfa cauia propter ratio .. nes hucuique allaras.quia actus ille vt Iiipernaruralis debet oriri , C vilceribus ipfius potend~,vq)Qte fupemaruralis vitaliter in fua fpecifica, & llltrjllre~ ca ratiooc,& iic debet Jupponere in ipfis vi (ceribus poteti;e,fe uin eius inrrinleca entitate imprelsa vir, tutt,gua: der facultatem ehciedi & operadi ilium or Ctum]ne aliJs dicarur potencia operari fine facultatc,quod ell ide quod operari aau.& ex iuis intrinIecis vifceribus ernittere operarionem,& non potTe operari abfolute,guia operatur ab iutrinleco,& ca ret faculrare ap intrinteco . Vnde D. Tho. euam in inflrumentis, que propric funt in~lrllmenta. agno[" cit virtutcrn communicatarn ipfis initrumentis, que fit virtus creata , v t pater j .p.quadl,6~ _ art. 4-& qua-it. 7i. an. 4. & nos ollcndlUlus ~lu;db6. l)hyj~,or.

Sol,lll1Jtur {frgfaMntd.

PRimo arguit. ex aliquibus Iocis D. Thoro. narrr 2..2 q. 175. arr.j .ad 2 & IU 4 du+, 4)1.Q.·l; art •. 7. drcit pofie videri Deum fmc Iumme glona: . Et: quelt, ro-de verit, aperrius dick: Quud.(lcu:-pateflDeus perdll~fY~ aliqu4 corpora ad rjFe8:lJs • qlJ.ijftlm dqfio.. }ilio in pr.tdiEtis mp~r,bus nen m£lCllilllr] fi CUI funpe/rum ji{pcr 4CqU4S atnhul are , jinr hec quod e~ dnlcm ilgilitalis mbucret , ir.::porejt memarn ad bn~ .orrduare,vl ii-. uiM ej]C1JIip)'VlllaIUT in {falu vi,e modo tUO qm) l!1Iitur(lbt in' p::arjd ,_line hnc quod <t lmnme gior;", perfrmdatm'. Ergo. [enr it D. Thorn. de potentia ablolura non eiTe nccdfariumlumen gbria: ad videndum Deum , (icur nee dos agelitaris ad ambulandum ruper aquas.

Kefp. D - Thom.Ioqui de lumine glori~Ja~o per' modum habirualis !1atus & permanenuz , quando docer porfe rine ipro videri druinam etfClltiarn, noll' ramen debere excludi lumen rlori~_(ahm per_m':J .. · dum tranleuntis ~ 'It exprefse exphcat loco: crraro ex 2. :!. vr ia (upra poderauirnus ,E[ eadem modo 10quitLlr in loco ciraco ex 4. fen;t'l1ti:a.run) , \'bi 1'0'" lum dacet, poffel1taflitejt,m di~jJlilIn ejSenltd!l'l (:ye!eHIi':", rj imclleEtui11 ad vidwdum Deum in flatu t'!£ , llnll habeJI .. ' do niji ~'1atu!1H'iof). Qupd veriffiPlum ~11, quia non: amittirur fiarus via: rer ilJam vdionern, & IllmeO" per modum ttanreumis datum, liquide non aCl,!lpirz ftatum patria: &- permanenti;e habimal-is ,n vifinhe' glon3:.Et in ~irato l~() ex q. 10. de· ... erjttJoq~jtur; clare de lunline glOrIa;: per modu-rnfta't!ls ha:bltu~ .... lis, quia conlparat iUud doti agilitatis;fi6:e quo dt~ cit Petrum all1bula«e:cotlft~t ;mre ~uod dos ll~mi· nat agilitatcm, non qllomoaocaq;;fed haoltualttet: d.:u:am corporibus gloriofis, vt commlloice r docetc

Theo.

I" .'.

Difp. XlIII.

iheologL & D. Tho, in additionibus, q.95. &:: .p,: q. 4j. art,a , Vndefuper %. ad Corinth" r a. leel.l. inquir idem D.Thom. O!!£d Paulu$ habuit in raptu-/u- WJenglori£ per modum lritnftuntis , & non habuit dDiem gloria, cum illa claritas ~n.flJtrit effeil.t prepfieras. Solum ergo neg-at D. Th.non die neceffariurn lumen glori.I! per modum habicualis flaws, & permanentia: Iicut dabitur in parria.

Nee obflar , quod lumen glorix eleuat intcllccrum ad Inte!ligendum,lloll iuxra rnodum ipfius til. bicEti,nec vrendo Ipeciebus ccnfucus fieut facit 11- des.ideoquc no videtur requirerc habitu a guo pro cedar, fed erie (npemarurale quoad fubflalltiam,id ell: vltra modu ipfius {i.J.bfiamia: feu fubie8.i cui Ie no sccomodata.fed ad Ie rapir lumen gloria:,& ad tales aaus Iupernarurales.nou darur habitus in nobis iuxta regulam D.Th.z . .2 q J71. art. 2,. fupra i nobis explicara ar.j .Sed refp.quod IUll1cgloril!,licer eleuer imcllcchi vlrra ornne modurn cognoicedi eriam ex: tpeciebus & reprefcnrariouibus cream rarurn , in quo excediz fidem] ramen alio modo Iubiecto Ie accomodat , turn quia e leuar inrellecturn vt p~r modum ca.ui~ vitalis & principalis opern:ur tum q-iia cleuar aucoguo[ccndul11 Dcum , & res in Deo.eo modo quo pnma p rincipia cOgnOli.;ll!ltU~ & res in Iuis prmcipijs, quod cxigit lumen permanens & habituale.non (icur propheria.que cum n6 cognofcar res p ropheta ras in luis principijs • id ell:

• in efsentia diuina, non perrnanenter cognofcir.ted dependcnrer ab aduali illuflrarione .

Secutui« arg!!itur argumemo,quQ ilh Authores couincuntur .quia licer Deus non poftit Iupplcre efreaum forrnale III minis per [olam extrinfecam flam aififlentiam , vt quod dicatur intellectus illummarus fine lurninc, potctl ramen fupplere df:ctnm illins 10 gencrc cauta erlicientis . quia fc Iolo porefl Deus Iacerc quidqnid potdl cum caufa Iccunda ~ ergo bene poreric j~ 1010 Iupplere influxum ef .. fectiuum Inrrurns in vifionem.Iicur in calore licet non poUit Deus Ie lola fupplerequodlignnm reddatur calidum.ramcn quod producar calorern.poteft Deus Iupplcre {c foloEt (on_{irm. quia ill hoc n6 Iiipplerur aliqni s effeL1:IlS Il.) rmalis.Ied etfeCl:lls qui etticienrer erie debcbar i forma.fir a Deo eflicienzer fine forma,dfdtus euiiu formalis Iuminis non efl redderc vidcnrcrn, red reddere illuminatum & contorratum ad ttlki.-ndam vifionem, ergo ftlbtr;r.Cto lumine1 non reddetnr ql1idem illumiuatus ~ reddi tam en poteH efl:icieus illarn vifionem.

Re(p. quod vt jam filpra infil1l1:lnimus, lnagrl:01 in ! ;oc later a:quiuocatio. Licct enim DeliS pOHit re 1010 r:riicere elfedum quem facit cum call fa Ircunda,non tamen fe folo potell etticere vt effeB.I!S ali~ Guis dicatllr e(I~ effe6tus talis cau{]!, & ab ea pro~ ccdere li caula. non habeat fact-:ltatem, & vim ad.

" emittcndmn ex {e cffe8:urn . Nee [ufficit quod habeat earn e:o.:uinfece,quiaeffcrtus non ptocedit ab eo quod efl extr.a cau[am,(edab imimiscauGr. ft d:ato quod procedcret ab iilo,no poilet ab eo q!10d extra. (e eil:,aufa dell(;minari operans, Ii.i Ie effe"crus non exitfed.i, virtute qua: en ~Itra fe. ItaqHe

Attic. v.

347

~. " etiam in hoc ali quid eal1(~ Iormalis inreruenir ~" DCpe quod cau'a denorninerur caufare & operari ti no exeat a Ie effedus feu aa.osjied a virtute exu:in,;. feca iibi,& in aiio extra re exiflenre.vel fi fine virtu te &facultate qua in Ie habear , dicarur producere de faCto, cum lit conlequenria formaliiIima quod Ii actu caufat potef] caulare ,& fi potefl, faculrarern po~eltatem9;habeat proxirnarn & irnmediaram Ii· quidern de iad.o immediate cauiar.Si autern inreile~us h~bet Faculratern proximam.jra qUOD fine ilIa nnp licat producere vifionern.illa tacultas debet e(fe p_roportio~ata",alias non efler proxima ad .operandu aCtum,lJ ad ilium proporrionara non ei1er)&

"con(cquenter deber efle [upcrnaturalis, gni:t vifio B Iupcrnaturalis efi,& talis faculras en- lumen glad e Iiue habitual iter {jUt permodum rranfeunris :"k~tir~

.Ad cOlI~r. re(p. interuenire hie aliquern effcctlll1l fOflllalem vt diaum efi,quem Deus Cc (010 lUl'pkre non poretl, non enim tolu fupplet Deus id quod pure df.:CtiuUll1 eft,vdielicet IT eff<:cb:s ille hac abinlure in rerum natura a ioloDeo,fed criarn id 'lund formak; Icilicet v; We eff.;Ctus (irctf.:ctus non l;Jlius. Dei.fed eriarn (all {a: creaa , &. lie (UppOli.V in· ca racutrarcm & viI rurern propo n ionararn 8.::. IFltportiouaram & proxirnam vt ;:x(;"(: potfic ab ca , cc de tacto exeat. Et hcer vifio ipl a. elfecriud neat i lumine & ab inrelledu , ramen formaliter conrhruicur imelldt:liS cauta ralis viiionis per hoc q nod habeaz in re virrurem p roporrionaram ad vid'llcir.,

C & illa reducatur & exeat in adum . Vnde !"I xc denomiuario cau{or,<jux formalis efl.non potef] {I2Ppleri 1 Dco I quod I cilicer denorninet cautam , non cxeundo ab ipta & ab eius .,irturc, fed ab exrrinieca afUjtenria Dei. Nec potett fuppleri quod exeat de faCto a tali cauta nifi tupponendo in cauf a Faculratem & virtutcrn vt PO'.llt exire .

Tetu« arglltl. nam 11'l. Iententia probabili multorji Thomifhrum,&qu:E videtur D.Tho.in:!.. dill. 28.. q.l.an. 3. ad 2. actus chariratis aur conrririouis vel vireucis mfula: porell procedere a [010 auxilio fine habitu in inJtaAti iufiificationis aut dum difponitur ad iufhticariouem , aut etiam in peccatore potell dari aliquis actus virruris infulX, non ex habiru quem no habcr.ifli enim Iimul di charit3te am ponuntur aut iutcreunr, fed ex auxilio, quod vnq.non

D prius recrpitur in potentia aut actuar illam.led idecificarur cum JaW ranquam quid tranficns cum ilIa : ergo. timiliter parerit actus viiionis proccdete ab auxilto, & lion ab habitLl recepro in intelJe[tu. COI1{ quia ex eo quod Deus {uppleat efticientiam hmilli.s {uU- cOllcllrfu)!lo rollirur quin potentia producat li.mm con~tum & :l.ttentionenl erga ra.le,n a&:ii,ergo mallet gllidguid rcqui ritllr ad rationem ;!crus viralis,& procedentis ab intrinfcco potemiz C~nf.focUl1da quia Deus potell-per fc ipfilm fuppJere vice (pcciei impreiJJ!,ergo etia poreritfuppkre-co curfuru Juminis gloria:; fiquidelll non minus venit ab extrin!eco lumen gloria: quam rpecies,ergo non en- magis viralls tins infIm.:us qU:1m fpcciei, om-

" oem a.urem influxum effectiuu!ll non yitakm p(jl~ tdl: Deus fe folo fupplcre.

P p P z R~fP·

~/' C'Cie -. ': ,',

f~·,', -,'" .

~, ,_, J

V " .

~_. L

Q!l're!E' XI I ..

.

~ Fifr,. apud D.Thom,& Th6rtli'lla5aclrnftti.qood A ante infLl(UIT1 habjtllm per modurn p,'rmancntJ:>·,po; 't~il:i)er auxilium non ex-trinl6ctll~ lice pare con- . comirans.fe d ipf potClltlX lU1pre{lum earnque elc-

. uans her-iadus I'irturis (up ern a':lI r.1Iis,q\lod·e(l- da-

ri ~irrUl:elll i llsm per modit rr an'eun ~;& hec rno-:

do eria adrriirrirnus quodper !umell datum p~~ rno-

durn rranictJmis quod CU.1ll1 I o ler VOCl.tJ auxilinm,

ehci poteH vi,] o.Er cum dicirur quod tale auxilium

per lIJodum rranlcLioris idemj,ficatur C;U[!l a8:u,re(~ ponderur id venl}n e~e de. concuriu concomltan:~

&. jimulraneo.qur dl In effectum non in caufarn.nf ramen de ,auxillO preuio, & prebere virrutem.quod inipllLll caul:ullimprimit,ea-mgLre forrincat,8.:; ele uar Jicer per rnodurn rranleunris, Non ramen reddir: illam pllre motam ficur inilrum€tllm & rniniflranten! catt(a:: p rincipali, red vere & proprie actiuarn &. virtuoiam & lie aduararn per jllud anxiliurn Iibi impreiium per moduni trarueunris , quodpoflie Ie rnocere & vt ca'.da priacipalis agere . .Ad primam

(onJir. Relp.qllodin illafenrenria non tollitur quod porcnria hab e ar conatum leil arrenrionern.fed rol,

lrtur quod habet illam eleuararn & Iupernaruralem

jil1e virtute ~ :l qua IllpernatLlra!irer proccdar : 3t-

reurio aurcrn Icu conarus natur-alj s ordinis non luf-

licit ad "au firpemamrale vifionis beare.nec enirn

aliud < ft 3Ctellcio & conatus in re , qnarn actus ip-

j'e 9tH cum c rga Iuperuaturale obie8:ummodo (p .. p(rll;lrurali vcrterur, vr ique fDpernaturalis eae dep~bit, re ddi t enirn inrenfiorern & pcrfeCti0fe actii f[lpcrnamralem, .A.~ (eW1Jd.;1111 CnlJrr. Refp, elTe difp:l.rctn rationern imerfpeeiem & [urnen , qnod luuicn hlber ratione virtutis proportion.iris inrelleC1lJl~1 3-d (,; licrendum jaUm, fpecies aute non pr£bct virrutcm & aCl:iuitarem porenti.e , fcd deterrninari()[1tl11 ex parte obied i ad Ipecificationem actus l'eqt\illtam per ~ffi.rrll1ationem ab obieB:um,& rra-

l1endo illud ad Ie, Qoareconcurfus tf1:e [peciei cum

:t1t obieer:uus & ,,!eem obiecti reprefenrans potefl

ptr ipturn mer obiedurn pttfrari,quarrdo obieftum

ita ell: intrrnum in efle intelli gibili porentiz qnod j)oteft illam dete rrninare & acbare inrelligibi-

lite. per Ie ipfirm, fedfiue fiat per fpeeiel"- fine per obi~Ctum). fcmp'er fit per aB:nationem & dercrmi- p narronem HlITa lp(am porentiam, Concurfus aurern }l\Olinis eft concur(us ipfil1s met virtLltis & aajl1ita~

tlS1 qua potentia proxime 8c ptoporrionate influit

in aCtutn,& a.d influendulll facultarem Jpbet': vnde

(urn non '1icealterius'reddat potctiam proportiol1atam & aCtiuam, (ed ratione fui reddat eleuatam

&: ~)Qtemer_n ~n or~li[ae [t,pernat~ralj , non apparet

qUId loco llllUS nrrutls aduet IntellecrQm; Deus

ctiim per [c ipfnm non PQtefl, vicem vi!"rl1ti~ in IntelleCtl1 pra;;bere, quia in geDere caufx infonnantis . a8uare Ilon pOtcfl)cum ralis informario intrinfcce

fit imperfeCla,vt Ca:pe fupra otlensq dl.Sine aCl:ua

rione aurem Intra intellc(tum fach ipfum reddere potentem & virtuofum ad operandli.,non eflzqiJa-

l'e lumen fpeciti vel obieai per fe ipli'im fe pr~(en

t~nti., quia ha:e intellig;biliter [cmper a&uant po~entlam)& ideo arguinennuTI a fimili eneruatur ;~

. PrimsePartis.

.e~".kcrl1atione intima fpecieivcl obieCti in etfe in~el"; ligibili,intenditur probau.quod tine vlla actuarione Iurninis reddarur porenrra proximc patens ad eliciendnrn vrfionern Quod vero dicitar Den polfe Iupplere ornnem influxum non vitalem.Re{poude: tur inf1tq;um lumiats gIotiJ!viralem efle per rnodfi

. principij proximi eleuanris ad vitam ~ternam & fu .. pernaturalern.non per rnodurn principij radicalis &. eleuabilis . Er preterea non elf quefho ppe[ens all pofIit Deus {upplerc fe (010 efficientism ~uminis fa ... ciendo Ie folo vifionem , fed an poffit erhcere quod vifio illa fit vifio i{tius inrelledus fine hoc quod procedat a. lumine mrriuteco.Sc Faculrare ~ropor~ tionara j.1Jius, tiUidquidfit de viralirate & influxu

virali • '

:B vllim~ alguit. ex Arrubal hic di.rp.~o.qp.4. Na~l

Thomifte admirtunt poflc fieri "ifioneIll fine habi .. rn lurninis per modumpermancnris > ergo ablolu .. rc porefl fieri abrque omni luminefi'pcraddit_oeriarn per rnodum tranfeuntis- Prob. confeq, quia ornni s form a cre:ltaJc n qualitas e leuans ad: v idendum Deii f fit natura [ua pennanens eft habitus luminis glorie.omnis autern forma creata qua porefb eleuari ad videndum Deum ell qualiras natura fLI<\ perrnanens.ergo ell habitus lurninis glori:.r. MInor prob, quia ralis forma debet dre qualiras, cum con fiituar inrellecturn porenrern ad videndum Deum , 9t eJ1 ex natura lila permanens.cum habear omnes condiriones permanenriz , darur .el?im p~r 1:1~.

C dum principij operatiui ) & operatll1! bearltu~InlSo qllre de (e elt permanens > caret etiall1. con~rar!o,& ex natura fua efl: liabirus non di(pouno, ergo eft

. pcrmanes, Cnnpr quia in opinione ponenti~rT_l quod Dens fe folo porea producere "ilionem leu conceptum) illnmque inrellectui coniungere, tunc talis vifio redderer intellccturn videmem quraprzbere~ ei effeCl:nm forrnalem , & tame['llumen glori;e non "rupponel'etur in tali inrellectu , .e~g6 Iine illo porel] videri Deus . IJJa autem opiruo admitrirur a Capreolo , & alijs Thomillis! vtrefe~t Magifter Gonzalez, hie dirpurarione declma[eptl~

rna) Je&ione 3. argurn 3. .

Re(rmldellir negando confequentiam + Et ad elU~ probationcrn neptuf minor. J\dellius probauone dicirur.quod vt aducrtimus in Logiqcap. de quaJitate dl(p. I 8 bene potell id quod ex [ua natura & (pecie ell- habitlls permanens, aceidentabter ~ ra."! tione fiams reu modi quo datur vel r~cipitl!r,{e h~ ... bere p(' r modLlm diJpofttionis vel paffion1s, ql~l:l non habet cauras perm;mentix, flue ex parte [Ubl~- . ftj recip ientis fiue ex pane caura: influentis. qUL~ dat ilIa: modq wnrelll)ti,ficllt lux qUl: eft in acre,h~ cet non habcat contrarium & fit prindpillID I~~ell di,tamen qn!a,no habet radicem in (ubielto r,"il!c~ in aere,nec ratione aiicuillS !lams petit c.ollatur~lh ter fibi per modum pe rmanentis influi a SoJ~, [0' lum tranfeunrer eft inlllo.lumen ergq gkrJ£ da.,.. . tum Deata eftin eopennanentcr,quia r~cio_nc {l:a~ rus bea.tifici petit fibi influi permanertter <:t Deo ~ datum autem'lliatori Don habet aligllem ~~tum). ratione cains pct:lt fibi p~i11ja-!1e!Ht'r infltu a DECO'

, t

,

Et tic ex defeCl-u cau(;r petmanellter infiuenns.dicitur lumen datumviatorr dari pet modum rranfe <. untis , non qut;t ex {pecic: Ilia perrnanensiamnon , exigar, Vnde folum probar argulllentum, quod nondatur lumen glori~ viaeori intlasu connatura- . Ii, quiadeIe petit permanenter dari, de fafto ramen non datur ftc viatori .

..Ad (ollfinnarioncm reJiiOlzMtur ,illam opinion em ea tenus rolfe tolerari.f dicar vifioncrn , potfe a Deo produci , vel a fubie8:o Ieparari in ratione ClItUC dam qualiratis non exercendo viralirarern . Et ita. ii fie imprirneretur alreri inrellectui , redderet ilIumforrnalirer fultent!1ntem ill am qualiratern J no formaliter vicalirer operantem, & elicienrern raIern vifionern, lieut fi poneretur a Deo in lapide , Vt autem reddat vidcnrern , debet reddere viuentern per illam , & conrcquenrer elicienrem ralern vtfionern, ~ ab intrinfcco fe mouentcrn, &. Iic habentern in Ie inrrinfece faculrarern , & virrurem ad id Iacieudum . De veritate ramen ditbe opinionis nihil derenniao in p ra:(eq.ti •

. Di(putatlt hie aliqui de luminis gloria: perfedione ulper ornnes alias res naturales etiarn [ubftantias, & Cuper alias formas (upcrnarurales, red hfc cornrnodius in materia de gratia ad ll], 110. in 1.2. difquirentur agedo gcneraJi[erde p~rfea:ione gra~ ria; tiiper alias res, currie enirn fe[(~ eadem ratio pro Jumine glori~. Videarur M. Gonzalez hie.

DISPVTATIO

xv.

De ~~'iu aillift.1l, & betltijicdlvijirmis •

ARTICVLVS

I.

Vtrmn 1Iecejle fit 4ttillgi per viji(J11cm DiS Oml1Ut qH~ for1n.-lim firm ill Den , Ilttribut!f ~

" perJOllll1, &c.

S Vpponit tirulus artie. Bearos de facto videre omnia, qua: in diuina eflentia Iunt tam quoadartributa, quam quoad perfonas.vrrumq.complea! viderur kri£wra illis verbis, loan' 3. vulebi. mus eum jim:; e/1. ~lQd explicare videtur Concil. Florenttnurn in litteris fi:mCl::I: vnionis dicendo :

QE}d ,mim.f Ijffibus tlibil pfJ.rglffldflm Juperefl itJ/ucmtfl' cla-: re DerHil tripUJ1l, & vnam fit:uti eft. Iraque parricula illa jicati eft, explicatur i Concilio , quodfit videre Deum ttJ1!lIm, & r;l1iwn,id ell quoad perfonas,& quo-. ad vnitj~eni dlentia:, qua: conftac ex attriburis , . }lr'zt~re! fignificatur in Scripmra illarn vifionem . atti~~ere ea qua:in hac vita per fid~~ t~nqll;i per audirnm cogrioicrmrur , Pfal. ,47. Slcut~ audwllt!llS jicl'idimU5 in ciaitJte Pm'ljJJi vir/ilium. Hic aurem fides non (olum atrribnta) fed & pe rfonas audit, (cl\ ' IZrfldit. Dicimr eciam futura iJla vifioita plCllt de Deo; fieut tnodo nos {limn .. cGgniri, [. ad Coril'l.

1 3. NMC cognrifco ex p.1lH J time .1.ruerl1 cogfJ[){cttm Jicut & cogBitus fom, non ergo remanet aJiquid in Deo. quod no cogno[catut' ~ llCilt in nobis nihil ell quoQ

349

A non fit' cognirurrualioquia Iialiquid de Deo rema:; • . neret non cognnum, cognofcererur rune ex parte) , & non. c x toto. Er in hoc fircomparario in vifio~ . ne Dei ad cognirionern qua nos furnus cogniti, (ei.,. .

. licet quod vrraque cognitionon .fir ex parte, fed

quoad tatum, licet non toralirer , & omni modo' ex parte D~i;_ quia non comprzhendirur . Deniq; . loan. ;r 7. dicirur. Hsc eft viu stem« J1t CIlgnafit1m Ie Deum verum,& quem mififliJejitm Chriflllll1, Vbi Iicer due J?erfona! tantum exprlmautur.Ic.Iiccr mittens, & md!a J eadem ~amen ratio ell: de tertia pertona qu~ Iicet nop !n,[erit Iecundam perfonam Filij , qUIa non emirnr ex fe illarn, tndin:~mell ChriHum quoadhumamtat~m. Er Ioan. 14. Qttividet me vi-

E det, & Patrem. Videntur ergo perfome in vifione - beata , & ornnes tres videri Concilrurn , in ciratis ve¥~is dicit fcilicet r Vitie!i ~eum TrintJm, & Vnum > jiCl~tt efl. Quare quod aliquibus Aurhoribus arrribuirur.quod non omnia arrribura videanrur a Beatis, vt Ocharn , Richardo , & alijs , non ramen clare loquuntur , nee videntur Ioqui de artributis prout formalirer in Deo, fed fecundum eminentia t]ua tangunr o!1l[}CS creaturas > ita quod comprx. hendanrur ,

Hisjilppojrfis, rota difficuftas ell, An de potenria abfolura poifit aliquid iltornrn videri in Deo line alio, v, g. vnum a.ttributu!o fine alio , vel cflenriafine pertonis , aut vna perfona fine alia? Er quia iu his qua:thoniblls de potentia abfoluta , reduci-

C tur rota difiicuiras ad affignarionem implicationis, vel deiiruchonem eius,oportct videre ex qua parte implicario ifi;J.ll-ahiliel1da lit. Potef] amem i!l:a implicario fumr ex triplici capite, feu triplici conditione qua:: inifia vifione concurrir, ex quibus ne, cetfariofcqeirur quod debear videre , & omnia at- - tribnta,& omnes perfonas. Eft enim ilia vifio in-

. ruiriua Dei, EO: quidditariuarefpectu predicaterum qll~ in Deo [unt; & dl: bearifica reddens inrellectum in vltimo fine Iiro quierurrr Et videndura efi:, an ornnes iHa:: rationes, vel alque ill arum fufbeioit reddere implicationem in-am. .

In bae ergo pJ,rte eft ians celebris fementia, qux' aftirmat implicarc conrradidioncm quod videatur vnurn artributum line alio, vel diuina eflenria fine perfonis , aut vna perlona line alijs. Ira D. T~o.

D loeis poflea citandis, & fequunrur cornmuruter ornnes eius diICipuli, &:: multi aJij Theologi , qui cirautu r apud M Gonzalez. hie diiput. 31.. [ea. I. & 2. in curfu Carrn. rrad. de vifion. di[pur. z.dub, 2. & apud Suarez lib. 1.. de arrriburis negatiuis c.

22. Vazquez ditpur. +8. capiro z . .

Sew/Ida {elllemi4 fimplieiter docet polfe videri vnum attrib II tum fine alio , vel effentiarn fiae perfonis, ob diftincbonem virtualern, feu formalem ex natura ret; quam agnofcunt inter ifta , vt Scorus in I. dift. I. q. ~. &ibi difciplJli cilIS. Q!idarn ramen etiam reijciendo illarn difiint'lionc:m, & at:', firmando iola ratione dif1:illgui, adhuc affirmant

. non implica.rP., quod videatllr vnum attributllOl nne a1io, vel eirmtia fine perronis. Ira P. Grapad. tract. 3. de vi(ione Qi!p. 5· & i. te8:.l. Er de perfo~

350

perrollis i9C m ~~et £gldius a pr~fent~tiOlle lib. 5. de ,Be;uitudin.quadbun. I+ artie. ~. §, 3. ~iJ.J~s. & a.lij quos citato Al.areonl)JC ~p~.Ct, de -ifione dlf.

Pl1W. 4· c.:ap. 2.. ~ ..

DnHq; alii vt !l;t'(<:I1,HUl ~Otn'p~g:l! dlnmg~~tde fjjionC pcj, )':1= pr;rC!~C cl,~ mcur twa ~ .vel 1'5 CC!;l ell ijUidqitatjll~,\f~l vt bca'JlICatIU~l(h![Jllgll.lenl1n, & (ep:J.l'arj poife raH.(~nfm nonrrse, ":~ 111tl1~tIlIX, &. vt ,quidditati~re mal1Jt.dt~ doce.n~u~ Jtl lcnlu eJ(~er~o • !Illi lua object;! attltlgltlnWltl.\le, & nO.n quiddirarUt. Dij:llDC ergo e:): eo pr~CI Ie quod ilia vilio fit j1ltuitiLla 1)01) deduci implicar ione Ill, quod repugnet videri vl1un~ ;mri~lI~um ~i l_Ie alia,. I'd. rlTeri~ !iatnGn~ pe rtorns , quia mturtro vr tabs non refridtgui4dj~atCrn,. Ii vero ]oquamurd.eilla vifione prop.t: qlilqditatlUJ) v(::l b.:ardlca, fie repugnat vnum attinger~;& non aliud , Ita P, Alarcon.loco citato , Ql0.PillT\ eriarn di/1ingunt de vifione illa, ~·c rur~ ~prch~n!il1aeft:) vel crrarn vt iudicariua , ~t dictlllt: quod vt aprehentiua , quia fie inruiriua tit ~ reppgnat videri e{lemiilm line perfonis , vt iudicatiua , autem polfe vnurn iudicari 6ne alia. Qt10p artribuirur !v1. SOtO in 4- dill. 49· qwdl. j. artie;. concl. c , Sed ramen Sow non Ioqmtur de iudicio rorrnaro intra. vil1o~)em bea,titic:;tm, quia h;tc intrjnrec~ dt indicium de ornnibus que vider. Et Iic dcccr ibideJD, quod per vifionem bearam llcccJfario 1?c indicium de perf onis tl{IluJ cum et:" Ien.ia .

Nr.umdum, quod artribnta, quz in Deo funt vnica Iimpliciffi rna res, quzd:;im Iiint omnino abfoIma, & rantum in ordine ad fe J vt inlinitas , irnlllutabiJitas> 5;c. Q[Ja:Jam (imr quidem abfolura ex partc De i , Icd ramen non Iifhrnr in Deo, fed vertantur ci rca crearuras tarnquarn circa ('±fed-us. & materiam de qua ditponunt . Et licer non pend.anr a cre aruris , nee realern relationern ad ill as dicant , ramen creature ita pendent ab illis , vt eminentia eorurn Cuper creaturas , circa quas vcrJ'al1rut exp licari fine creaturis falrem de connora. to non porfir , Iicut omniporenria , prouidenria , dominium, ~c;. Nam Dens per eminentiam circa creaturas habet quidquid creata potentia, & caufa ptrclepel~dentialll, Er conflar quod Deus vt incar naius , & vnitus humanz natura intelligi non poref] fine extrema ailumpro, & ordrne ad illud.non ramen cum relatione reali ad ilhrd, red ratioais,

. Dico ergo primo, implicat Deum vidt:ri imme-. dia~e: yt eft in fe, "Iuin videal1tnr omnia attribut:a, & pcr(onif,&:ql1idquid forma!iter in.Dea ef1.lhc fine dubio et1 lententia Dini Thoma:, qui [emp€r explic3.t hancCententiam per irnpoflibilitat~m con~ traria:. Et quando Diulls Thomas ab(oJme affirmat aliquid ~Ile impoffibi!e, & id dcducir ex na.~ tura. ipfius rei) loquitur de :mpoffibilitate abfoluta, & qll~ comraditionem inuoluit. Sic autem docetD. Th,~.part.qu~ll. 3.anic.3.vbi inquit. QrJ~d wlellefius duplieim Ie h"bet ad dimlJa VJIQ. mono VI (vgI!9{GM Drum flewi elf, &- fl' impoffibtle tft quod u"cfrtnJC1·jbatur per iutellcfluPf: lIIl;quUl a Deo, &- qr.lnd aiil(6 fCI/J4veat) quia to/urn qtwd eft in Peo tfl t'IiII11} fol"" 4, ..

Primre P artis .

A fiip{liOlle petjn11dfum) 11M'wn tlfTtieJI Wla tol/itur foblilf<t diP) qflilf dijtillgulltur foilS reialionjDus qll~s op(met effi fim.ul. ~la: aurhoritas Ioqllimrgel1e.r<llirerde omni eo quod eft ill Deo Iiue Iinr artribura Gue pcrfone . Specialrrer aurem de l.,erfonis _dicit :J. l. q. ~:art.8. ad 3. Ch.!odDellsjuundlfm quod mtelJrgilur i~ ftjpJo prout l'U1Cltl!' a Bc.rris, 1101/ poujtimeJligi fine TTI- 1Jll4lt pf"(fnnarurn. Quomodo vera vito [Ow quod t:fl in Dco, .& non rubrracio aliquo quod non videarur , non dicarur Deus comprehendi , explicat in hac t]u:tl1. artie. 7. quia lien totus Deus videarur , non ramen roralirer , nee rub ornni modo cxhauriendo omnem cogno((ibilitatem eius , de quosliquid dicemus laq ailertione , & lanus

B infra articulo vltimo. Sentit ergo D. Th. non (Olurn de faCto Beatos videre tatum quod formalirer efl in Deo , Jed etiam efle Impofhbile quod id non vide am , eo quod efl: villa Dei Iicut ell JO (c) ~ quia return quodin Deo eil:,indiullibile, & vnicum ell.

l'fmdamcmm1J huius implicationis Iumirur ex i110 triplici cap [upra affignato Icilicer , quia jlla vilio lill intuit iua , & irnmediara Dei in re , & non mediante alrquo effc8:u in quo contincarur , fl:d immediate attingir ipiuru acturn purum in Ie, Sccun, do quia el] qnidditatiua. T cruo qUIa eO: oearifica.

v! prim.i impiirl11io cxplicetur , oportet bene aduertere quod vifio inruiriua Dei in Ie non debet iu-

e dicari ex cornmunibus rariombus intuiriue cognitiouis , fed exigit (pecialiter duas coudinones in Deo, qu~ non eadem modo ie habent in crearuris, altcrarn ex parte rncdij, alteram ex parte rei vi!x. Ex pane medij, quia vifi.o innntiua rei create fieri potetl per aliquod medium vt pat;et in vifu externo qui videt re non fibi coniunctarn.Icd diflantern pc r medium per quod (pecies emitruntur ici~ licet per aere m. Et ratione huius quia medium potell turbari, vel ob tcu rari J conriugir dari vifionem intuitiuarn cum aliqua imperfeccione J &. obicuritare J & certifican pe r illam de ali qilO pt;l:~icato, & non de alia) ve rbi gratia ccrtificari l1uod jl~ corpns , & non quod lit viuens , aut quod fit suirnal, & noricuius rpcciei , &c. Rem€l~o autcrn omm rncdio vilionis , Iicut remouerur In vrfione

D Dei, qUI iu (e ipfo immediate viderur , & non per aliquem effe8um,{eu medium, non potea ob[cu~ ran,ve! turb~n,h:!'c villo vt videatur ratiene illius vnum pra:dic;l.tlu;n, & non aJiud, red ve~ totllm can· iungirurpotenoreper(eip!urn, vclnihil. Ex parte <l-l!rcm I'd vi [3;' en differentia intt:r Deum vlium, "&: creatur-as, quod creatura: runt res compoGra: , hue phy(icc, fiue meraphyfice, &; nOf! quoohbe:t prltdicatum, vel pars aut qtremum componens. eft: ipfum totum) Icdfunt partes, vel ptxdicara liOlir1ta, quorum vm~m limita.tione [p.a ie<,:emi .. tur ab alio. Et ideo potdl flare quod vidtaUlf vnum,& nonaliud , qui<liplJ.limitado, &diHiO. 6l:iooccationem, &locumadid pra:b.et. At ve_ to Deus eft aCtus PUrl,lS carcns omni compofirio.ne. tl-t p;,me. Vnde nen (ta~ y~dt;n aJj'111id.l)ei~ f no"

,,1w...rl



Difp. x»:

videri tatum quod in Deo eft:, quil illud aliquid. A quod vide~ur vel ell a8:~s PUtuS, vel rotel1tia.litat~ habet. SI habet poteot1alItatem, el ens crearum

& non Deus nee perfetl:io diuina . Si elt aB:us rums, iam videtur vt ens a Ie , &. omnem conrinens perfectionem , & tic totum quod in Deo ell: vide-

tur , quia aEtus purus ad nihil etl in potentia) led ornneru perfectionern acru exhibez . Et fie idem dt videre vnurn arrributum vt in fe,id ell vt adum putum, & videre rorum.Ieu omnia.que ill Deo [unto Nee videre fapienriam vt eft in Deo, ef] videre tolam Iapienriam.Ied Iuperfapicntiam, id efl: fapientiam , qlla: eft actus PUfUS, & 6 C ornnem perfeCl:ionem complectens , vnde videre illam ~ efl: vi-

dere OI1Jnem perfectionern . a

Ex his ergo declararur implicatio fundara in vi~ Iione intuitiua , quarcuus intuiriua dl Dei in Ie ; quod repugner videri Deum in fe, .& ali quid quod, formalirer'in Deo fit, & De: us fit non videri, quia; qll~libet perfectio ~ gux in Deo eft, & prout III Deo eft, rotus Deus eft, ergo repwgnat videri intuitiue aliquid Dei ,& non rorum Deem.quia qUtliber perfetti a hOG ipfo quod eft diuina , & anus pUnTS eft torus Deus, & tatum quod ell: in Deo , cum-ad nihil pcrfediouis fitirt potentia> implicar ergo de aBu p~rG videri ali quid Iicut dl: in ipio, &. non videri rotarn quod etl in ip[(). Nee porefl hoc ab extr in feeo impedir i.aur occultari, qui ape r nul-

~um medium videtur , fedper ipfum Deuro,& per G ipfum actumpurum viderur Deus, ergo non en: abquJd p(;r quod rep refenrario ilia Dei modifice-:

tur ianr: obfcurerur.Sc quod ali quid latear J & aliud manHtliiee-ur, ergoetiam ex ipfa ratione exrrinfe-:

ca medijper quodfit applicatio , ell repugnanria ; quod videatur aliquid, & non rorumquod irrDeo

efl:. .

Vi/dc (olutc manent ornnes inflantiz qu<t a P, Granados., & Alarcon.adducuntur vbi fupra.quia ' (cilicet bene flat videri aliquid intuniue , &. non 9~iddicat!l!I?:, & videri aliquod predicararn fine alio.verbi gratia, ratio colons cum videtur a lange & ,non ratio (pecifica ralis coloris nee cognorci relarioncm quam habet adDeum vt effe ctus eius.aut patiiones quas habet in ratione entis, & alia Iirnilia; &tamen 'videnir inruitiue ipfe color ,& ipfum ens

cre arum , ergo Ialuazur intuiriua vifio fine hoc, D quod omnia pr;rdicara ad rem illarnpernnenria videanrur J idem ergo diei poret} de intuitiua vi. fione reipecru Dei. Sed ReJp; ex dictis quod zorum hocel] verum in cognitione intuitiua rei cn~at~ pr~ 1ertim ill renfitiua exrerna,in qua ratione medij po' te~~liquo modo-velari, aut impedi'ri p&tfe'Eta.intUltJo,omniul11 eorum qnrein tali obietl:o (unt.Sed

'etfi medium fit omnino expeditum J & liberum. t:.lm13nquia ill re vifadittinguuurnr pa.rs, & totum p~dicatum).1.1 ada:quatum, & effentia ad;equlu,

quia invno pra:dicato,non affine qnod eO: in alio contrnetur", ideo potefl: intilltiua villo elTe devno pr~dkato; &-hli> de omnjb9,qu~ in obieEtofunt,nec·

en necelTc Cl' cognitioil1tuiriU4. fit quidditatiua. Qtbdtoturilfe,usaccidit in Deo1in qnofi V'id~atur

.aliquod pr~dicatfi,veJ alI-quid _pelitorusDells vide;" . tur,quia illud predicasu etii in [e fumptu ea actu$ . pUrtlS,& diuina entltas,& c6£equenter omne bonfi, & ornnis perfedio.ergo illo vito vt ell in fe,& non

vt pra:fcinditur a me.vel vt relucet in effectu.necef-

fe eft videre omnia qua: in Deo formalirer [unto Ex parte etjarn medij nihil ell quod impediar, vel rurbet hanc vifionem.vrfaciat minus apparere vel obfcure de. eo 'l' formalirer in Dec continetur , quia Deus immediate coniungrrur intelleE.:lli ptr tc ip;, [lim •. & non per aliqua fpeciem, vel inlJ.gincm, anr medium crearurn quod non fie DCllS,& ric non po· tefiex hac parte aliquid latere de Deo , & aliquid apparere.ergo implicar ex omni pa.rte videri Deji ,

& non omnia qua: in Deo rUnt formaliter .

Et ex bac rauene edam dcducirur implicate quod videarur Deus in fe)& no videantur ornnes pertone, Deer enirn intuitiua cognirio 1 prout inucuitur m crearuris , non requirar de necejfitare intuirionern ipfius JubHfienti~ in fe , fed tufficit videre e!fettuS' eius.verbi gratia.quod vide atar incornnnicabiliras eius ~ & rcrrninario natura exifleuris in te , Iicur in hurnanirare Chrii1i,quam homines,& dernones inruebanrur.non videbantfubfit1entioi eius in re, quia hzc diuina erat .Iicet viderenr illu !WJllll1t ad mo-. da aliorum hominii Ie habere in JOcomunlbilitate & exlftenria per fe, & i fimili quanriras -iderur m Eucariflia , & non viderur eius inhereria, fed carne intuitiua cognitio Dei, non minus debet vide re atrributa qua pertonas, eo quod perriner ad diuinam eminenriam. e; infinitarem habere perlonalirares iIlas,~ illeperfonalirates Iimr ipfa iubtlantia Dei, Sceius emitas,& ad eius perfetl:ionem perrinet eas habere, ergo quaanicumq, dicanrur etle mod], v~l termini; ramen Ii ilb termini runt quid inclufum in ipfa: diuinz entirare.Sc in ratione adus puri,no fiat videre rationern adus pUrl,&non videre hoc quod perrinec ad perfectionem ei~s, & eft rpfa eiu_s j~b; ft.aritia non minus quam reliqua atrnbura , flqll1de relariories ilia: fubfl:aQtia Dei Iimr.ergo rieur qui vi.' deraliquidde fubflantia Dd, vidertotum, quia in actu puro idem en pars,& torum, edam vider per~ Ionalirates, quia hoe perriuenr ad iptinn torum J &

fublbmia ipfa runt actus pll:i. ,_ .. .'

EI pr.tlcrea)quianon fiat videri mrumue diuinarn naruram, & non videri eius exiftenriarn eo rnodo , quo inuenirur inDeo/Gilicet quod fit exi~entia per !c,& non in alia, & quod fit perfonara feu (uppofirara.Sc non comunicabilis ficur anima. Pernnet au .. tern ad incommunrcabiliearem, Ceil fuppofitarionem diuinam vt fit relanua, & non omnino abfolu .... ta,ita quod Ii t ddhncrilll perfon:irum fine diuifiD4 ne,&difl:inEtione na[lIra:.~are lktlt inruirio per~ font creata: ~etit, r::-.: naturaflla 'videre inc?~mul1~; eabifirarem Ita itmlratam,quod naruram Ipfam dtuidat, & reparer ab a1tera natura, ita pr:rtine~ ad intuitionem perlon:r iilfinit~ vidcre ineommuntcabilirate perron'i refpectu alterius perfon~ eli identita.te, & fine diIHnCl:ione natur~, i~ quo conGflit milh:riumTrinitatis. Si ergo pe·rrmc[ ad inruitionemillius fubftantlx-:videre 'ipfam vt exifl:etem per

modam

: ,

~""'.

~'" •. !

,. .

Q!Ireft. XII.

Primae Parris e

. nicdum per[0n~;.y.cu lricommuni9biI~rate,0p~n:;.. A ii~,tj.Ip :vn~ ratione, &: no fi!b alia"dtarnendql!i v;.~:;t

tee ad (:.t[ua ndarn innunone OJ) q~'Qd fldc:HUJ: J11a. . totarn III am quiddirazem, debet Vi ere.rc ~ lll1l~"

incomnjunicabuins , & 4ft tlll~J() pef/On~ll~ ~p.l.f . pitas ipla, pcllular, quod rclauue Oh'?hrionirc,n"

. ~fl}lCi1icet quod lir n:Ja~ll~:l_~ & t~CJens ddlmlSlOl1C:: . dec, & fubtiauaalitcr jdt;;n[i~accm,qU1.a hoc rotum

. inpertonrs line .. ligna 4itHllonc 111 n:lr~~a.RetltlU~ pcltulst quidciras ~ .

. j.utern pe rf ona Jllrc)hgl nOll pOt~ll: Jjli1 ad aliud ~ E: conf. ;W~ll!~ vrger4r 7 quialicer perfonalirares

& fie op o rrer iu,dJjgl per lJ1c~Hl()n~.nllt?n -:narn. diuinz non inceJhgaorur efle de eotl~eptu d[enuz

ranrnm, JCq. plures p;:r!unas " Nee JuftiClt videre tanquarn <;:oniliturlllx ra~~ol1cs, fed vt n10dllicantes

~1uas, qui a ;Icer l<l[cr to;-~.;l.lFer .oluni importet & rerrninantes, ramen die radicern illarum perlo-

r~latJoncm ad fill,lIn, & F}lms ad !jJ.tt(:1TI1 ramen naliratum , $: poftulJ.n~ ill¥ Iicut & efle radrcem

rauicalI((:r . J niporrant rclari onem incommuuic.a-, aztribucornrn.hoc rnaxirne eflentialc el] Deo, ficut

bilern eli:;n,l aJ :'lpi,ie~1ll Sanctum Vode non potcf] homini efi~n[ia!t: ell: etle radicem vifibiliracis : &;.

jl)telligi . rc lacio lJJ.r,is , vt ad~qLlatel:~~d~l1s ~umad[ull~rna01, & maximarn perfeCl:ionem Dei per4 lncolIllllU!1lca.blkm,iolull1 ;:dpt:dll fllih led etiam nneuc eire talis natnra:,& quiddiratis quod illi con. relpdtu Spiritus Sandi , 8c ~oc in LJ~ci,tum [pira: B ueniat rniflerium Trinirans , & habere tres per..,

tor laltem radicalirer , & hil"illltl:r Filius. Vqrle (onas , & vnam eflenriarn . .Ergo Villo Dei qU1ddi~

nonporlunc inrueri, ~ videri du'i perfona , &uqn tltiu.1,8c vt: ell in Ie.ad mines debet videre , &: CO~

rrcs . gl1o[cere relariones.Sc artribura radrcalirer.id eft

Swmd.1 jmplic1tir Iumebarur ex eo quod ilia vifiq quod eflenciale ell Deo efTe radice omnium illorii

c:l1: quiddariua Dd;& n(~n precise intuitjll~.,Im~ i.n, arrriburorurn.S; perfonarurn, Sed in Deo, qui videt

Deo non pott.1 t kplran, hoc quod e{l etle mrum- radicalicer efle talern effentialirer.neceffarto debet

flam,&; quiddirariuam.nec 111 hoc loquuntur cohe- vidcre quod actu ei couernunr, quia radi x actribu-

renter.qui neganr.porle vidcri cflenriam fine per[o.toru, vel perfonarum i~o no ell per modum po~

ws,conc(Cc!lIm aurem idnon repugnare ex eo quod renrialiraris, Iicut iu nohis.Ied per modii atl:us pu~

jlla vilio mruitiua lit. 10 cn:ac,:!risenim ill quibus ri.arque adeo.quz radicalircr pcflula..adu ei con:"

exilh:ncia non efl: prxdica,u!11 elfcn[lale, fed corin- ueniunr, ergo 1i vitio qlliddjt~tju~ Dei videt, quod

gCflS~t1Un mirum qll~d [~pa~ari pot1i~noti~ia in:ui . ci conueniunt radicalirer rres pef{ona:,r~ II quod eft

(IUa a quiJdiratiu;l, Iicut alicd dl: extireopa, aliud radix triul~ pcrfQnarum,& omnium at~nbu,orum

Ql1IdJic.3.s. In Dec autern exiflencia ell prJ;dicatum C etiam vider quod. ~¢:i:u ei conueniunt ,qlUa. radica-

t:nt:[)[jal~)& ipra quiddiras Dei. Vqde n,0.9 pot;ft~ lis conuenienria in Deo.non prove ;:l,nob s pri( cio-,

tlfe intuicrua circa exrltenriarn quin Iir eriam quid- dicur, fed prout ex parte Dei ie tenet dl: conceni ..

diratiua. Item quia videndo Deurn (icuti eft, ~ l'm-, entia edam a¢l:ua.lis , quia eft coauemenua carens .

mediate in Ie ~ non porett viderj aliquod accidens ornni porennalirare.Sc Iic non habet auqurd ill ra-

in De~, q\li.~. nu!I~~1 accidens in [)e.'~ !!fi~ Erg~ vi-, dice potenrialitcr , fed in radice GJ.J.X ett actus pu-

4~tl1r ipia i l-.blb.iltJa,& etlentia DCI,:lUt nihil vuie-rus,&(1(" aCtu omnia lila ei conueruunr . '

rur. Sed non pocefi videri eflenria diuina quantfi ad Drniqr1e tertia implicario Iumirur ex ratione bea

~liljuirl, p:; quanru ad aliquid non videri, quia hoc tific:r vifiouis.quia vrfio bearifica eil: il1a>qll~ acnn-

non eff(:t 'iI idere diuinam elfentia Hcutcflitl Ie co-: git, & fruirur Iummo bono) ergo repuguac yllione:

1titlita, {eq porius t~c\lti non eft in Ie, ergc oporret ~liqu~m bcarificare fi iummum bonum non arnn-

~LI'Hj ill:a vuio ar-ingar omnia prsedicara qua: ei~e~ gat: .cd [urnrnurn b.oQum in qllantum ralc , ell: cui

tiaha funr Dco.Sc ~H~S eflenria. collimunt, o,mni<\ ~dl1, & .ine v llaporenrialirare conueniunt ornnes ..

auccm qux f\Hm~jlrer Deo conueniunc, e!\cf:\tialJa pc,Jediones,& omnis modus.aut rcrrnin;j.tio, {di,

fpm illJ:'lL'~ cnrm (ormahter Dco couueniunt iunr pcrlonalitas2qua: ad infinitum, & Iummum bOUll<11

enciras incrca. a, & actus pilrus~ nihil aure quod eft rc:qui rirur , ergo villa illa qu~ habet ranonern r &

~~u:; PUfUS conuenire pocefi Den accidcnraliter ) fortl1:l1irJ.teql ~eJ,_tifice} &. <!t~l1gen.tis iummum bo

~11t (;?ClIlg :nrer.,qUla lllhil tam e!rllWll~, ~ intr!tl- I) Ilum in ~a:ll>dcbe~ ac[ingere omncru perfdtionml

feclilO P"O,HU:i1ll quod ell Qcus,leu diuina emit.ts qua co~ftat, ~ imegrarur lummum honum, h?c.

ergo tlua:full\ql;liC attrJbl.l~aJ& qu_idgulJ (0 qnaliter aute eil omllc amibutu JiuiD:1l_1l1, &omnis per1Q-o

b-p conen!r in eius qll;1QdJrau: lllcludimr, ergo, vi-nalitls, & {jl1idquid, aCtu,& forrnaliter III Deo eft,

fip.l}lliddl~d.ciua j)~I,qmnia Ilia. debet attingere, fi. quia (iJ,mmUI11 bonum on.mia~{J:a poQw~t) flue vt

\.lUldJlrat.-llJ arrmglLft ha-c I-acia cor.nint:iteriam c'ol1l1i~utiu~,fil1c v~ mo.dijieatiu~. Qyoc;l, viGo bea~

do: ipfis pcrlonis, qui~ li{er videantur IlO\l pertiue~ tificaJi-e vilia h:lInmi bon~. & fruitlQ COOflat1 ~LHn

:re ad CN~CCptllm qJidJitatiuu(l1 Dei1 eo quodw. t;x iilo ... · E.xodi B. vbi Moyfi p.e.;:.cnri viuolle DcHa~

ta. quiq.dltas,& eflt:ntia Cvq1Jllllnj,atllr vlli per(ona: ~ie ~d facie;:n,l,D'!1TIinns rCipondit: Ego oHeJldtJm ~jbi

nee r<l;m~~ ~omrpllllH.:.amr perlouallras1 tltne\l hoc emile bntlrlm ,idem eft alltem omne bOnUl)1 quod su~

jp!um po(tul~t quiiliiicas qiuina, qqod in Ie habet mum bonwn;tum ~x ipfa definirione be2,i:irudlO\S,

rc:lationes, qua: fio~ \pCa (ubH3,lltia, n,i,&;: non co- qUli dl aCtLls omninmbollorum a,ggregat~oll~ pcr~

mWlicc!1tur, fed Opponil-Qturill~er (e reli1(illc: &i . feCtus ~ & eft ltringemia vItiml finis~ q\li !lOll nift

tamen tota fuplfal1tia in l:ari011e fubllanda: COtd~ . in (um~o, & lt1unito bono iuw;:nitur. ~.ocl ve"'!

!nunicetur, ~jn'ratione'relatilla: oppofitionisnp rp non poffit l.atere aJiqaJd forum, qux COQ~

~~~.uni~<::tur~. E~oli~et f\cin re communic<LiiCl ~eQillnt [ummo bono in ";iio~c ifl~ qua;tenu$,

beati·



~.Di[f'.XV.;

· .~atificans, pater ,quia: fi aliquid quod formaliter

· "en in Deo Iareret, aliquo quod eli in Dee no frue-

· .rcrur ,ergo no ornui bono Irueretur.quia illud quod Jaret.aliquod bonum en.&. eflIiunrnurnbonu quia aCtus pUt"us eft, ergo latt!ret& nonlarerec lummu bonum, quia id quod later dl: ahquod rm:diCat1.IM diuioum.Sc conlequenrer Iummurn bonum.id aute quod manifeflatur ell edam Iummum bonii ,ergo Iaret &:nonlaret rummurn bonum .Er Iicer feclutis per noilram contideranonem perfonisvel aliquo .• mributo,lI'ltcJligatur rnanere fummum bonum.nc

ramen uianet prout in fe , jed inadequate protrl: in nofha conlideratione difhnguenee , & ieparante edam ea qua: inliluila Iunr & omnino vnU01 ;·narn ti prout in Ie confiderarum.nonhaberer perfonas aur ahquod arrriburum.non effet fum mum bonum: vi~ fie autern iUa vt fit bearifica.debet efle de ipto Deo V~ in tecfi}lloo vt in nofha confideratione inadequare confide) arur- De hoc aurern plenius dlcernns circa tertium argumcnrum ,vbi pfura arringentur .qu;r hoc punceurn concernunt •.

Ex bls collige quod cum ornnls modus vel erninenria Dei) prour Ie renerex p:lrre ipfins Dei, & cntirariuc confideratur in Deo.non tit aliquid Deo fuperaddlcum, led iit iple mer Deus~& eius (ubrUti.,I1on tlatvideri rubUandamipfam Dei, & non modum quemc.umquc: qui emitatiue confiderarur 7 fie enirn eftfubftancia Dei. Czrerurn prout erninetia ift. Ie explicar in creaturas.Sc ero:aturt Ie habet V( terminus imitabilitatis diuine e ffentia:. fie non omnisrnodus.nec omnis comparatio Ieuordo aut eminentia erga crearuras viderur , Ec Iic viderur Deus rorus.ied non totalirer, id en: totus entitatiue & abiolure.nou torus comparariue & penetranrer re ipectu creaturarum . Qgj retpectus non eft relano rcahs, vel (r~eific:l.tio aut dependentia , fed ex parte Dei cit eminentia (umma.qua crearuram libi iiibijcit.uon J)t~!S a. creamra depender.vel reali relatione rdpicit. Iraquc licer enriras ipfa dmina,& eminentiJ. huius enuratis 'vt ex parte Dei fe tenet, & non 'Cil: aliuJ q [lam ipla met entiras Dei mfinica vidcarur in (e,&: videarur etiarn ezcedere in infiniturn rotum gl:lll:s enris en:' an, & fuper tatum illud habere csuiuentiam.illudque tioi Iubijcere > ramen i (fa enriras & eminentia di,lJina 11c vila potefl amplius <lti:ingi & penerrantius vidcri.quado viderur ilia enriras & emiucnria non Iolum vt in le,& abrolure con!l:iwta.,(eci vt £ilpcrans infinite tatum genus creanun.Sc vlrerius vt comparabijis ad gltaffiCUmque exee IIe:JJ.ll1 creatam,& participabilis ab ilJa. Cl.if11 eminemia (uper ilIam)~eciidum hoc tniro. (pecla!iorl modo penetratur diuilla virtus & eminentia, &coufeqoence r magis in partieu lari,quia vide.tur V[ COnlp~rata ad fpecialc:s gradus & pe rfediones enris,(jlll! ab ilia eminentia panicipal'ltilr. Et fub, tali c:.:plicationc,comparatione • & modo non w omnibus videtur, ft:d plus veJ minus d~ illa potell f1<: videri, non quod iple refped:US formalis .'lel creatura.s, qui ,..ationis I!'tr, ali quid manifeH:et de cliuina per[etIione Jed quod eminencer i!la magis in particular! & perteC1JUs vicieamr , cum (lib iaa compautione .1d (peciales creatUras actingatur .

.A.rtic.l~ ;;

A Sed.de hoc Iarius infra art. vlt. ..

..... . Dicojecrmdo. Bearus videt arrributa Dei difl:iDaa .

fecundnm quod l.v djll:in8:e opponuur notirie COlVo . fuf:!: > videcque dari fundamentuin -in eminentia if1:orum attributorum.r.erpetl:u imperfeClz eogni.,.· ti onis noftrre vt ab j lla diftingu anru r. Non ramen intelligit illa difhnCl:e) iecundum quod Iy..ditl:inc:te dicit diuerfirarem aliquam vddiui{ion~m quaIlS fit a ratione noflra , vel e'tiarn ab ipfo bearo cuminrelhgir illa extra vifionenl be.aoricamper creaturas , Prima pars patet maFlitdle,quia Bead vldent Deurn Iicuri eli' vt fides docet ) ted Dens in Ie habet illas perfeti:i!)nes,qtla! 'importantlif-IlQmi ~ ne lattributornm vt effe (apientern , immenfurn ,

B zternum. &e. non In confufo , & quafi in genere7 fed fpeclalil1imo modo guo conueniunr attni puro, fcilicer cum infinira eminentia, [100 cum aliqua Iirnitarione.Sc impe rfcfuone qua ell in c reatnris , ergo fie videnrur a Beatis . Vnde non videt ill as perfecciones vt diuiias & diuerfas quia lie non runt in Deo,imo ric eflenr cum irnperfeeiione, quia omnisdiuifio & dil1inB:io cum aliqua limirarione & imp~rfeaione e (l, ergo videndo illas vc innnita: perfettionis Iunt , & vider difbnde id ell non confuse, Dec in genere, fcd eo Ii ngulari & pr~ prio modo quo luncin Deo , & videt vt\'hum entitatiut! funt , & non cum diftinfrione diueriic3tlS, quia fie in Deo non [unt. Iraque aiiud elt diI1iocre videri dill:in&ione diuerfiraris feu diui/lorlls,& hot: ell: falfum, aliud dillinll!2 diliindione particnlaritatistollente confufionem , & manifeflantis pro"

C priam & peculiarem rationem rei, & hoc modo videntur'i Beads quia videnrur vt funr , Ymca autern entitas in Deo ell proprijtlirne & formali-. ter fapienria , immenfitas , zterrutas , g~ia c:m~~ nentia ilia infinira omnia jlh proprie & torrnaliter etl , quia ornnis perfecho feu 0010(: bonum elL Et ftc manet explicatafccunda pars. Qua: vlrerius conf, quia Beams intra Verbum non cognorcit ex parte obietti dari plurahtatcrn attriburorum, neq; ex parte Forrnalis coceptus eius talispluraliras re[ulrat,ergZl ex nulla parte forrnatur ab ipl~ difiinttio attribucorfr.Antec.cjllOad prIma pane ell rnanifeft.u:quia videz attrlbnta v~ s.ltt in D~o. c:.: f?~r~e obiecti ibi aure silt vna firnplIclilima 8: indinifibi-

D lis res. Qlload [ecundi parerqlliaf)[nlalis c?ceprus cR vnus , nee .n. plures cogirationes in vlllone hearaforrniicur.ied vnicaeognitio Iiquide rllb vna [pecic & ratione forn13Ji indlllifibili tatum sr clt i~ Deo a~iDgitur ,aIds no artiogeremr DI::" fi ~otus no a.rringeretur atqjadeo. nt!co aCtu;& ~16. eft 1UCCej~o coo-itanonnm} qtliadl: \'1t:l. ;Eterna,& Irnmc11a!.HI1S . jll:cognitio, & con (equenter CuceelfJOne C3.rCDS. .,j erno vna tantum cognitio & conc.:ptus crH: no~ (efjuitllr ex: ilIa difhntl:io ra.tioais ,quia ha:c [umitnr ex pluraJitate conceptuum farmalillm ;

~ deniqne Beatus videac awibu(a ex rna. eminentia pr<:tbere fi.mdametum vt a no[tra imper-:, [ccta cognitione , vel ctiam ab ea quam Bean ha~

. bem cxcra Verburn aCtu dilbnguantur .ilh attti~. .. hnra., Qll0d eO: efl~ vitcuaU.er difl:inguibili3] pro- .

Gawr contra !Jatrcm SlI;l.rel lib.2. de atrributis

Q_q q nega.l-

3f4

~-reft- XII~

Primre Partis.

-l1egatiuis,. cap. :U. nem. ll. quia ad hoc ~rum e!l A -- n!tur~& nOf1.p_?-r[ona:. C_M1~1'1I1~ ~u-ia ~ ~~1ua i~

_ neceflecognotcere ipiw attrI?utOruID ermnentra, - -phcat1o obHa.!,,-[ nor- pc-llIt vl~t: rt -ditlJFUi. .rrentJ&

_ &1J.lills-cognirionisimperieBiollem ~ qU:l_ nonnifi fine perfouis vel e cenuerfo , Itl:l.xitne· eft propter

per ordinem &c.onn(l[~tionema.d ,:eawr2smtel ... _ ideneieaeernpencnarum cum e!len~ia~f'I!Cbt :e~im

legit arcribura , Hacenun cot~~par~one ~aaa.!C~'" imp'flc:a t viru.rtiPetr"Hm fine Petro} aut p~rnlta-.

tiro apparet 9,_uodnon-po~eft l~la. f:_ffimenna '1I1hD~'" - rem fine paremirare , ·ira videri Patrem une eil'en--

ea coocipi oi1i ina.<h:quare ~a lila ImperfeCt, & 1.. _ ria, quia e adem.enriras eft Pater & ~!fcntill_; hc~t

mitat<l cognition~ r.eretf~dlls<:ag~oke~te lila at~ hoc tundamenrnm non vrgeat Scotum qUI POOlt

rribura , lit: hOClpiull'1 euarn Deu.sxpfe ridet.nern- fonnakmdifliUiftionem inter-eflentiam &- perfo-

pe nOs.formM_e dil1:iJlChOI;u;rn ar~ibu~oru~ prop- Ionas, Sed ql,lidquid tir de hocfu.nd:m1~J adhuc

retimperfectununoduUlC%nqfccndr, qUlllon ya- norrrcner ratio allata1quia non obftanre. i1l~ iden-

lctillam emrnenriaru vt.ia [t!vna en: aningere .led tirarecornmun.icuur a Parrc eJ1ei1ria dituha,& non

1j'~ in.diuerfis effe&bus eius participauo plurifica- paternitas,& perlortaV crbi vnizur human i-tatl-' ; &

tur..' .r non diuina n.atura,ergo eriamnon obilanre eaderu

NerraQilat obieetio Suarea vbi fupra, quia flat B _ idenrirare PQteritvidert perfona Patris non viro Fi-

bene quod Beams non videar illa anribura cum .: Iio vel Spiriru Sana:o,aur effentia nO. vifis perfonis.

omnihabirudine quam habent ad creaturss , fed Patet conlequenua, quia vifio magis ex'-t!dnfeca eft

onmis ifi:a diHintho artriburo rum fumitur per 0[- quam ip fa ccrnrnunicari 0 natura! ad lntra, vel vnio

dillem ad noftrum iuretledum, & ad crearuras per ad hurnanirarern ill pcrfona , ergo magis poretl

relpcetum ad quas difhnguunrur ~ ergo finullam przfcindere illa guam illa. vt videazurvnum-S; non

l'idcatcrealuram vel habirudinern ndillam ~ non aliud, Similiter vnio ipta diuina efrcotiit in- ratione

retinquitur modus videndi difhnctionem illorurn Ipeciei inrelligibilisnon miI1l1s'-prot¢jfitt'a' ell-q\.ra

artributorum, quia (ol[}m per counorazionem ad in ratione perfon;r; Gum (olum ficin e{fc: inre1ligi-

creamras v rdentu r vt dillinB: a.non fecundum (ej vt Ii ad co acurrendum CU m iarelle a- u beaci ad vifio-

sbfolure Ie habt::nt.R9P. tamcn.quod inprimis non nem, ergo iicut commuuicarur perfona in rarione

ell necerfe vide re Bearum ere acu ras IlJa5 per ordi - perfonse, & non in ratione namrz,& proce die Ver-

nern ad quas no fi-e r intelleccus format diftiuCtioop. bum per intellecturn, & non pervoluutatern l beet

snributorum.Ied 1l11licit cognofcere ipfurn inrelle- omnia ilia vnurn finr , ita poterit vniri in ratione

ttU[ll qui non nifi per ~jfdtus vider ifta artributa ~ Ipeciei ad videndum effentiam &Inon pericnas, vel

_ &;. contequenrer inadsquace ad e rninenriam & vni- vnarn pertonam fine alia. . . _ ..

rsrem quam in [e habet)coufla,t aure m bearam vi,,:. Re.fP. eife cUi p arem racionern inter cornmunica-

d~te auquem iutelledum creaturn Ialrem tuum, &. C rionern realem & intelligibilem , Fe aliquiad earn

01'1 durn quo cognoicitexrra Verbum. DQnde ad . awgnandam rccurrunt ad dillinaioaem rirtualern

IlUllUS quiliber Beatusdebet videre ens cr·atum in inter eflcntiam & perfonas , ratione cnius poreft

t:;Dul1n!.lni,licet po1Iit non videre crearuram aliquj vna cornrnunicari & non alia. Sed reClat ipf s red-

in particular i ~ 'V[ dicemus infra. Ergo bene videt dere rationem cur ob eundem ditlinctioncm vi r·

quodattribunun vilu.n not). in lC::~ fed pet habitudi- tualern noll poilit videri periona , & non etfentia ,

sern &connotltionem entis creari talcem in com- vel e couuerto , Theologi Carmel.tract. 3. dirp, 7.

- ~un.i,minus vnite & vnifoimiter videturquarn ill dub, z , in fine; dicunr quod quia pcrfon,e vrdcntur

te ipfo immediate.Sc fie poreft coguofci quod per per Ipeciern il1te1!Jgibilem qL.l;£ ell diuina eflentia ,

habitudincm ad iUud ens ere-arum eft difhnguibile non potluur per cam videri , quin vid; atur diuina

vrmtn attrrbutum ab alio fe2undllm inadsquatos eflenria.nec effentr3. quin pertona . Sed hcc indi-

conceptus penes diuerras habitudines & connota- get rnaiori explicatione.quia licet fit eadem (pecies

riones ad iJlllciJicutalitcr [e haberprouidenua.ali- enrirariue pro etleu.ia & perfonis. rell ar ramJ ani.

rer ornnipoteutia, aliter immenfiras edam ad ens. gnare irnplicanonern , Cur non poilir here Ipecies

creatum 1I1 cornmuat. Videarur D. Tho. qua:fLz.de D zpplicari ad videndum eflenriam & non penonas, verir.arr.x.ad 7' vel e contra Iicut applicatur ad communicandum

per generarionem iplam naturam & non perfonam Vacris,& ramen ipia gene ratio cognirio e11:, & ill in virtute Ipeciei fir. P. Suarez Iib.z. de arrrib, neg. cap. -23. in nne ponit differenriarn inter communicationern & vifienem , quod commllnicatio oritur ab iplare qua:: communicabi\is dl,vifio 3,Utem terminatur ad illam extriniece. Vnde comrounlcarlo ~egulJ.nda ell penes ,namram i qua orictI;r, & quia ld qnod natura; ct! In Deo efl- cornmunlcabiIe per proceilione nOli veto perfona, in vniolle amero ad humanitatem efl- coU1municabilis perrona & non

.. natura;ita diuidirurcommunir.ltio ilia Atvcro vP,-' fio regulanda til p~C1Cs ob.iecrll,quod artingit, hOG ~l.Lltcm qUIa intuitiuc & (juiddjta~jne attingiwr;, necctlar!o

SoiuUlJt1rr trtgrtmentlf.

P Rjm~ arguit. illo v'uIgati argumento, quia non repugna.t vniri & cornrnunicari vnarn pertonam,& non aliam reali communicatione & vnione, ergo neque intentionali rell. inteUigibili) & fie poterit videri vria paCona IlOll vila alia, vel diuina. Ilatura 110[1 vilis perlonis _ Amecedens probarur ~ quiaperfona. Verbi-vni[aeU: humall'tati, &noo per[ona. Patris,&fillliliter Pater :z:tenms eommu~ nicat Fill 0 diuill~m oaturam,& non p:ll:emitatcm, ergo fimiliter poterit vniri intentionaltter [euitl~ t~lligibilitt::r ypa pcriona & non alia ~ 'Ie:! diuina

Difp.XV.

neceiTario debet atringi [~cu~d~m rorurn quod in Afe eft. Sed adhuc non quiefcir llltdlectus cur non p'oll~c applicariSc void fpecies qua: ell diuinJ. t'f.. ieana raliter quod vide arur i'ltlritiue,& quiddltati-

ue vna perCona DOn vna alia, 'Vel eflenna no~ .ira' ' perfona , & fie atringer intuitiue & quiddicatiue; tatum quod ell: obreetum illius vifionis.ied non hab~~it pro obiecto niti vnam pertona vel null am , &

de illo quod pro obied:o haber.torum arrinair .

~reexplic.1ndo amplius illas tolutiones, djci~ il:1US quod dij~)ari~as precise lumirur ex co guod vi-

(10 dJa ell Dei vr 111 fc efl)commuuicado vero realis,aue ad intra per proceiiionem fiue ad extra per vru0n_t:m eit comm.nucaeio iuxra capaciezrem extreuu CUI ccmmunicario fie. & aliquando eft capax B 'it cornrnunicerur Iub illa ratione & non Cub alia. Iraque l\() reddimns pro ratione diiparitaris quod

ll1~ ~'lli? fir vifio rei in fe quaf quecumque vifio

~el in Ie pofluler videri tatum quod ell: in re , led ~cclali,ter quia. eft vifio Dei id eft actus puri in Ie ~mI_!lechate,implicar .n. videri aliquid de actu puro lllle.& non videri to tum quia in iplo aau puro ide

ef!: torum & aliquid,&: ide dllatere aliquid & tatum. C;J:terumcomunicaCfu actus puri ad aliquod extremum licer fit communicatio fui, tamen no dl: &.:~mmullica.tio lui quomodocunrque fed fecundum aliquam ranonern .... el fonnalirarern in extreme c6- munic3.tiorus,euins rantum eft capax. Vnde Iolurn debet fieri communicario iuxta exigenciam & capacitarem talisextreIl1i)& non aliter. Sicut ergo non dtinconuenicns quod in genere caufe etlicie~

tis Deus operetur vt Author ti;pemJ.tura!is1 & non C vt naturalis, opererur vt fpirans & vt genera-us & creans.licet fit eadem entitas Dei, qua: omnia ifta facit. ita non repu15nat cornmunicari iptam entitatern Dci.quaf h~rmaljter)& non Iecundurn ornn ia qua in JC tunr.Ied iuxra quod tale extremum ell capax, & Iiccommunicanjr hurnanirari perfona , &

non natura, quiafolurn potefl il Ii communicari ad fublillenduIDnon ad confiituendum humanitarern.

Et comumnicatur Iolum vna per/ana, quia adrermiuandum per modum fubrilL::mix fufucit vna , Sirniliter Fater £rcmus communicar Filio eflentii abtoluram.S; nO[1 rclariuam pcrroualitaretn , quia hec en oppofita Filiationi,& fie no eft capax eius,

led tolcm eorurn gux idcnrir stcm habeut abfolu- D tam. ~re comrnunicauo realis Dei Iicer fit immediara cornrnunicatio {iIi, "lula tamen [eCllndum exigentlam & capacitJ.tcm aiicuius extremi fir, no

[ub omlli modo & commllnicarur. fed vt illud cxnt:mum el:igit. Arting-emia aurem pet modum' villonis,qQia ell ad Deilm abfolure ficut ell in feJ&

vt manifefl:etur & a.ttingatur a videmc,& in fe non

eil capax manifeflari quoad aliql1id,& Jatere quo~

ad al1ud !icnq:roretl communicari [eCllndum vnum dfeCl:um,& non fecundum a!ium cuius capax non

eit extr,mum, eo quod manife!lad aliquid a8:l1S puri,& rorum , idem eft , ideO. implicar non vidert aliquid quod Deo cOImenjt ~ hor ipfo quod manif~::ilatur vt e II: ill te .

!,.-I

Artie, I.

, .Ad (mfr. pater ex' diCtis, negatar enirn co~rt:q.: , ,'Er ad p robationem dicirur quodaetiner .adcour-: rnunicarionem n:nura:,& non perfone in proceifio-. nibus diuinis, vel perfonz & non nature ,in incar-.' nanone, iam relpondimus , in his t::oIl'lffiuoicat1:o-, nibus nun arrendi idenrirarern rei eomrnunicace ~. cum eo quod non commnnicatur, fed capacirarern. extremi & effed um , quem in i110 ponir rulis res, commllnicatalqll~ licer vna fit;?otefl: ramen (ecundum diuer[os etfeClu.'I, vel formalirares vniri vel comrnumcari iuxta capaciratern exrrcmorurn , In vifione autem [alum anendirur manifdbtio i.pfa rei qu~ videtur.quamimpl icar maniteftari fecuudum aIiquid, & non Iecurrdum totum, quia in illo aliquo fi mamf;llaturvt efi: in Ie , Cum Itt actus purus omnia conriucnrur , ~od ver6 dicirar virione~ tife magis exrrinfecaru . Refponderur elk magis extdo(ec.am ex parl~ rei vir~ J quia_nihil m ea ponitJed ~{k.m8.f?S p1ena;1l ~ perfecta e:,_ parte manifefbtlOIllS, gwa hoc Ipl0 quod manifcftatur vtell in Ie.implica; aliquid manifetlan J & non in illo ai iquo totu m quod pc rtdiionis eft in 1?:" pum, 'l't ponderatumdl , Et quod drcirur de vowne (peciei dju.i~:c a~ n~ani[efh~dum V~ll~. &non aliud . Refp. ld ei1e m'poilibiJe, qura licer pofhc vniri eflenna diuina in ranone fpe~!ei1 & non HI ratione narurz vel ad:ionis,&c. ramen Iemel vnita 111 ratione rpec~ei, ~um tic I,In,io intc~i,gibiJis ~ ,maui' fdlatiua. Del vt 10 [e,lmp!lca t vnrn ad rnauifeflanduro aliquid & non torurn quod ell in Deo;quia. in, ilIo ali quo & qUaJ1tuITIwmqlle minima, ~i dl adus purus , omnis pe:fe&io ell. & ft, maOl~eit,.lmr v.~ aEtus purus,roaHlfefi:arur vt,Omlli~ pe:'fet1:10, ergo irnplicat prout fie nonmalllfefian aliquam perfe-

Ctionetn •

sec!IIldo arguit. quia aeque ad rarionem viiionis Intuitiux , ncque quiddiratiuz necetle eft videre omnes perConas,neque = e? ~uod ifla omnia. fint idenrifi.cata ex parte obiecti irnplicar vnum vlden, fine alio,etgo ex omni parte implicatio ifta d~licrr.· Ant{~cedens quoad primarn partelll Frob. qUIa ad vil10nem inruitiuam non requiritur , quod ?Ol,llU pr:r:dicatJ. ctiam.1i il~?tifice,ntL1r inter Ie v!dea!~tur ,Geur potelt vlder~ a Ionge p rxdl carum \'!lle~t1s vel aniroalis,& nondifc~!'m au fit homo, nee e.t1am requiritur quod omnis mOdllSelCOlllJCn.lcns vl~e_~ tur Gent n6 vidernus modum quo qllantrrl! exit he r.:p~rata,& ramen ipfarn i,nr~ir1U2 vi~emllS:~ corpus rell humanitas ChnJh vldebiltur In terns, nee tamen fubfifientia eius videbarur, ergo non e~ necelfe videre Ofl1l1Cm madum , & omne pra:d.i~ catum rei. Etratio eft quia intuirio e;( (ill] prx..; ciro conceptu non amplius requirit~, W,1ll1 qllod aliqllid videJmr vt cx,dlens ~ n,oFl vera, qllO~ ll1 c?, cocrnofcarur omue quod exll1rt,hoe enrffi no powm;in definitiollC no-::itix intuiriux J & con1tar in virll exrerno,qui videt omnes colorcs > nee ramen videt omnia prxdicata aut modos qui illi conue- ' lli!lnt,(ed fuilicit l'idere in os quoad an ell, cur erge id non [urliciet ill vi60nc inruitiua Dei. EJ cul!jirTII,

Q qq l quia

·. r.

, ,

Qlreft. XII.

, 'qUa de6nitio ne:titi~iRtuitilJ~~ {alum ell ~ud fit ' "riQtitia rei exillentis ie~pr~f~n~is ,qon verI? q1:l0c! ';'filbfilh:1.uis vel in!1~refltis ~ VI:: ~rj.m ~Oll!1y.H;ltl,lr

eMmpIi~ aU4ti~ de hUQ1attitat~ c;hrit1:L 9!l<f: 'V~<i~" CUr int\lj~iue,& ciu~ fub!i(h::n,t.i~,~ qU;J.n~lt;\S v14~,.. t.ur ill ~l,l~harifti<l-,& non viqen,r inhzreas l f~~ in. Deoip[~ Qiuin3,dle~tii anrecedenrcr. <J4 perfonas ClJtexinen~~qui~ es.ille~ti~ip[a dl pr~d.icanlql eI; fentialt p~j.).~rio ~teceQellter ad perfonas (OJ.]ij<\turtQ-til defiaitie n(}!:j.ti~ inwitiu~ rc[p~~ij U~i "quia, non p~r perfonas reddirur ex,ilkns, fed per Iln-enti:p:p perfona ,qtP.II eflentialiter (:/i=ifl~!l~ ~11 •.

SwwBa l"ere Nr~ ) {(meet de quidduariua f:ogm~ tiOfii prQba.tl)J:", qtJt~ perlpa~ non loot g~ ~G!1q;'prH £!lentia.li Dei, ialt;m n pra;dio;ar~ !-'Qpfri,tj.ltiLl~,:t fiquidem deficit dl raerem ~iJl;THH1i!;4rf F ijiq ~~~ tam effentiam, ~ pmliqtil ~onftiQ1ti\la, tIf ll.qn, paremitatem , G ~llt~n1 1?3t~Plit~s p~rr~l1,~~~~ 3-9. 'on.(hmtiuuHl dr~nDIf, non po{l~t Itl~elilg~ ~oP1- muuicari r;t1entifUl1, &. non pq.L~rnitil:tepl: qgq e?t

'ci cognirionis ql;l.i.ddi~~l1:r ~QB f!l1plic~r per[.o.11 am ,aliqnaU1tve! per[Qn~snO!1 V!4er~'Ft ~oAf,.qt,tglic~t: relanones ia~ id¢;l.)p.~~C!l1tllr cum ~(l~flP-a ,non.ta.men tl.1Qt idem t:.WD jl1~ aq~q!Jatf,iP.i illjlQa!gu;lte ~ fiquidem poteft communicari natura F ilio .,011 .Co ... municata relatione Pi-tr.i.s; ergo r~litio iJl.ot lilQ ~ft lda:quatc identificara I;"ilentlz. qUi3llOil vbicumq, iuuenirur effenda inneniuntur omnes il~ relatio-

nes , fed qllidquid non perriner ad coafliruriuam eGentia; poten fine lUo Jaluari quidditatiua cogni-

tio : ergo fine ,ognitione n:;latiooum porefi videci Deus quiddirariua cognitione • Hc:etido::mi/'icentu[' cum eifeoria . Et preiernm hoc vrget iA opinior~

. qll~ athrOlat perfonas ,efleobieB:um Iecunda'rium , fie enim potef] primarium fine ip[o cogp.ofd.

r[limlf vero pars [dltctt,quod ex idenritate artributorum & perfcuarum cum elfcru:ianon infer a-

tur ifb .. irnplic .. do probatur ,tum quia inter attri .. buta non eft ranra identitas , quin etiam no Ll admittat aliquaui dltlinctioo.em, vel Iormalem ex uatura rei in (enrenria Scori, vel virtualern Iecuudum alios q uarenus poflimt fundari contradidorie pro .. l?oi1riotlcs,vt qttod filius procedJ.t perintelle8:um, &.oon per vol!mratem,quod COffi111LLllicctur naru .. ta,& non paternitas & {i!11ilia ; ergo ex: pr;l!ciia ra- D tione id~l1tiratis noll inferrur quod Don pe>iIiL Vl1U videri fine alio, Tum quia. aliqua attribuca, funt J

qua: non po/funt videri lecundum oroner!! formalitatem Cuam , tieut l'Ion, polfunr videri onmes idea: , alias Deus comprehenderetur, nee omuis eminen~ na.qua! eft. in attributis ad comincndu[ll vel expli~ ,andum [e in creacuras,qux ramen eminentia for. J11J,liter dlin Deo,l'. g. in omnipotentia J vOlllnq~

te, [ciencia, imm fliicare, &c- id enim penint:t ad perfeti:ioncll1 n;a)em Dei qua excedlt ~reatur~,& tamen fi omnem il1am comineruiam ftu eOlinelltiam videret~compl'ehenderet DeuLll , ergo non L, l: • necelle videre omnia qlI;;e formaliter runt in Deo.

~ ReJp, ad prilll3.Ol parteOl a.rgumenti, qllOd vifio zutuiriua imperfcCi:a. ( fiue ex. parte IUedij per quod

Primre Parris.

A ,tC~ vi~tur, &. rarione cuius aliqualiter 0bn.urari pOC~n)fi~19 C}j: p:)ttft ipfius ()b!~Ch CUiU5 pam,s ve~ . p~4iq~~~ Qininguunrur ~ & nc putt:{l vnum vider] fine alio ) non reqmrir areingennam onl11lUll eor~ ~U;t l\.n1~ ip re yi~a. At vero. vlfw perf~a~ qualis ~11 yjfio ppp (tqm ex pa-re ipfius medij ,qUla ca.,. ret illo.,8.; U.e us \mmedia:::e pet Ie ipfum vnirur m2 .. ~i, 8:1; fi~ non .P.Nei! rurbari , vel impediri ex parte. meci,ij,n\m ex p;lrre rei vif~, in qua non Iunt partes Qi4FI~, nee ipr~ exilleuria en przdicaturn contjn~~I'I$J fed quiJditatiuu ) non porefl videri quqad ~n dt,Qtfi eti;}l!l vid~atllr quoad quid ell. Er cum [Ir a~ll5 pqrl!S_, non poref] videri aliquod przdicatIJll1J9yiq V!4e;j,nl~ qrnnis perfedio.que in actu pu~ rq cjt,dr; peq enirn i!:l!!ffl ef] videre aliquid, & vide-

B ~ tqt¥pl. Q~~re non p6.~efi deduci argumentlUll, I:leq; ~~ iqtlJ~~tl}~ c~gl1itioQ~ fen(n~ exrerni vel e~ ~, q~~ 6t P~r medium creatum,neq;e;-,:: quiddira,nuac9wpo~e rei cr,q'f ad ¥iuQnem iA~uitiuam, 4<; qui~d.tt!ltiuam pp)[\,;ddeb~nt Ismper remoueti iLHpertt,tl:ionf~. Nam in vitione inruitiua cteatl.l.~ . l;'a;: fufticit . videre exiftenriam feu effeEtum esiflen .. ti<l: Icil, rem videre extra caufas , & quoad an ef], quod cit ali quid exrrinfecum & nonefienriale in ip1a. re , ;1ttillgere, & ita non eIl: necefle, quod viCa aliqua re inruuiue videanrur omnia quz in re Illa Iunt prredkaca,&1ic in humauitare Chril.b no erac uecetle vidcre ipfam diLlin.1L1l exiflenriarn, vel Iub .. fificutiam,kd iolum [em elk extra caufas , qll~ li .. ,et formalicer reddamr e.xi.tens per exillentia.m diuinarn.camcn nnu nui vc ubi cornmunicatarn te~

C poralirer.Sc hec commnnicario non debet videri , ted cft't:ttU$ eius, tcil, rcddi & poni humanitate extra cau las,GcllC non videtur In nobis actio.quacoIeruarnur 111 eflc.Ied folurn ctfetl:us eius-Icil.eflc ex" tra cauias , Idem dicil11uS J~ qUJ.L1tltate feparara , Similirer ia creaturis non repugrlat vidcri vnurn prxdtcatu[]} non ~i(o a Iio.quia non petit illud predicarurn etientralirer habere akerum in actu , nee. irnbibit illud.ied Iolurn in potentia. & ira eriarn Ii omircarur, vel non videarur illud ad quod eft in potenria.non referr . Si ramen inruitiue videatur ali .. quid quod a du includit aliqua predica.a ,non po .. tea: intuirio pn£ieinderc ab illis,ficiJt {i vldetur ho--

rna vt hOL11f),necellario ;lrtl!1f_!;iwr lrri rnal, & rationale,vd {i a.llqUlddeett non ialll vid-:lUt vt homo, [~d ~l1il1Jd.l t:1ntulU vel, rationale t q~re qu~a i~ po:

tentla Ie haben;: ad mUlceOl > voum lme aho vlden potelt. c.1!r~:·~lm U<!llS eft actus PUfUS nihil ha.bes in potentia; vnd2?>tl potefl: videri aliquod przdi .. carUln quod ell actus PLllUS ~ &; non videri omllis alia perfccti,)],~'k Q,l1Lle bonum & pra;dicatu quod aau coua.:nit ])~o ,g~l;a.ll0n ell adillud in pOteril, fed III .. dt! dIlld haJu: QL1iJ.quid attus purus eH:~ etiamli l1linilnuU'J p,a:.Jicatum iit,quia in Dco nihil U1a~ aut ril!IlUS,kd '-)uldquid .:jl,0ells efr & totfl eiL&;rk iJ~mdr vH.L·'e ,'ncUll prtd,caturn diuin(l ac videre tatum Deuf11. Nrc pardI: intnitioali~ 'lu_a dluidcre pra:d,c:tl :::",hi q(lojlib<:t prxdi,(;atum I fi IUcreai:[im t:ns dt,totuOJ:it.

.Ad ,'u1!prllJ,Re[p. quod deJiaitio T"Qtiri;e il1tuitiuS tjt~ ..

Difp.XV~

'~(t, qt1pd Qt rei prafenris feu exifientis prourexi- A [lens dl,id ~n vi in exercitio exiflir , & prouc exiltemi'l- & pr~teQtiil iprOl- exercerur in re , Non PQ-

teil aurern in re exifienci~ exerceri pra;fcindendo

O\I? omni 'AO,qo exdlcndi f'ub!ifl:enrer vel inharen-

ter, per ie \'~I in a)io,qqia debet.videri res exifiens !ermin'fta in !~ ~ y~l commcnicara alteri, & Ialrern

j!h ~ffechl~ terminationis vel cornrnunicarionis no . poif!-l(l~ non ~iqeri ti exiilenria ip{~ in exercirio videtur, li!Oet non videarur ipfa caufa tell ratio, vnde prouenit We etfed:us. S~ enim cognocererur exiIlentia vt prtfcindens ab iqis modis & rerrninaticbus,m~xilnC in 3:bltr~do cognofcererur ~ intuitio autern rerrur ill rern exilreutem fub Iuis drclllnft~~

rijs ~ mo;lis: l~ qui bus exercerur a,Cl:u, exiflere, ,B Cum ergo nill:entJ<} diuina non exercearur rerannariue 3 ~ fUJlPofit'\~iter nif in trib~~ p~ rron;ilita,ri ~

bus te:\<l:tiqis,.'? ~IFs ranrum v~deri potell intui~iLle.

~t C~!TI ifri nw~i non finr {l!peradditi au~ Jillincti,

Ied (Iq~ ipfa mer exiflentia & [I,lbftawra Dei, ~ aauspurn.~ qui ob (ttam infinitam erninenriarn ell: ~mit~~ a.bfQlt,lta. & relsciua.commuaicabrlis l.H: ab .. [olura.incomraunicabilis vt relatiua, ideo non p~-

ref] ful::l'fl:<lll.ti .. & exiltenria diuina videri vt eft In [e,non. yi(J;s{u.bfif1:entijs rel:}tiuis,qt)ia pcrtin~nta.d ipfarn rarionern q.Cl:us puri ~ & fubfl:antia:. diuine,

imo fuut ip[c aCtus purus formaliter.Sc vito aliquo

vel minimopredicaro quod fit ~&us purus , return videtur .

.Ail ficrmdaw po11'tcm argum. Re.rp. perfonas non

efle deconceptu effenrie ranquampredicarum co ... Iliruriuarn nature, fed ranquarn terminus, feu mo- C dus nature diuina non (uperadditus, fed identifica-

tus illi & ruella-nna ipfa. Et queliber perfona (eor-

fum fe habet vt rnodusinadequatus diuina: nature, omnes autern rres perfoue , illi adequate conue .. niunt . Non petetl autern aliqua res iutuitiue vi-

deri non folcm fine predicaris luis conflituriuis.Ied edam fine modificatiuis qui inrrinfece & form ali ..

ter pertinent ad talern rem.Iicuc qui intuiriue vider fidem.debet videre obfcuritatern qua: ill am modibeat. Et perfonas perriuere ad elienrialem conceprurn diuine fubfranti;-e ~ ranquam termini feU. modi madequati eius o!l:endemlls in materia de

T rinitate Deo dwte,eo quod non flint modi Juperaddi(i nee accidenta!es,& pertinent [onnaJiter ad D ip[am inflLlitam eminentiam 5.: fllpernaturalitatem .ittllS puri, glli. miHeriuru Trinitaris maxim£! [llpem:.uura!e elr,ergo in ipfo eitentiali ~oneep~ll ~ius ~ncluduntnr, licet quia percmem vt rnodt madx<:alati nQn v[ conlbtutiua prxdicata narura:,l1at be-

tie (Otam naturam quoad 1m abColata <:on1hruriua cO[J1[1)unicari vni per[ol1£, & nOll quoa.d modum aliqncm relatiuuUl illi pcrfima: oppofitLlm. Sed Qe

: hoc lSI.

.Ad ClJ1lf Refp. quod il1i modi rela.tiui ricet ina .. dxquate {e habeant ad elfenti am,illi ramen fonnaliter conueniut.lt , & pertinent p.l1quam modi ad conceptum ip6us Ilatura: in l~Ja emjnelltiaexpli~

.. (.:"aodu!D}quawlUS en {imul abloluta & rclatllla entitas ~ corrWIUHicabij1:::: &. in,omwunicabilislDOU

, I .-~ :-

Artie,II.

:35'7

per diuerficarern entirarum-,' fed.p~r emim:fl.~i,~ , eiurd~m. Vnde quando modi aliqui jli.ad<l#Jl.}~( non tuur fuperaddid vel accidenrales ad rcthal~:._'

. quam) fed ipfa eius Cubfiantia) $;. alrerius ip(;t eoru mad~ql1atio intrinfece & per [e requirirur ~~ erninentiam illius rnillerij quia in hoc confitlir i.l1a eminenna , quod eadem infinira entiras efi fimw cornmunicabilis.S; incommunicabilis, abfoluta & relariua , non poref] vi4eri vtcft in Ie infinite erninens nili etiam relationes videanrur,

. .Ad ~ltimdm pilrrem; Refp, quod arriner ad idennrarem nos non admitrere opinion em Sco.i de diJbnaione formah ex natura rei , [e d {olllm difl:iricbonern rarionis cum' fundall)cnto ill re int~r attribut<l:,qure etiam virtualis app.: Ilatur. Nee rarnea Iequirur Q40d poifir ;lliqL1od predicatum in diuinis atnngi fine alioob raricnem fa:pe repetirain quia adus purus eft l ~ quocurnque vel minimo vito de .attu PU[-o, tatum videtur, quia ad nihil Iibi conueniens efl: in porenria , fed omnia. habet in a&u. Q!_6d ~[O obijcirur de artriburis q~~ dicuut re .. $edum ad crearuras , iarn dictum eil: tupra, quod ill~ videncur fecundum enritatcm fil.lm rormalern a. quacumque viiione , red Iccundum rerminarionem ad crearuras, & imirabilirarern vt rerminarur ad illas V"iGe<ntllt plus vel nrinus, (ecundurn penerrationem maiorern ralis eminenrie & p erfettionis vt a,d creaturas rerminabilis , & ab illis participabilis eft, E~ cum additur de illa eminenria qllx aliquid reale eft in Deo, & fie: debet videri , reipondemus quod illamet d~b.e~ videri , VI: enciras ~[I: exiflens in })eo,feo non rub ornni modo.quo fe habet ad creaturas,&: parricipab.lis eft ab eis.Illa enirn eminenria enncanue confiderara efl ipfum attribucum , & ipfa [ubfioicia Dei.S; fie viderur a Beazis , fed co.nparario illa participabiliratis , & rerrninationis ad quamlibet c ream ram non perrinet ad rationern inruitionis vt fie , quia Don pertiner ad exiflenriarn Wins enriraris vr ell in Ie , led vr parens fuper alia extra [e,& hoc quod eft extra l & comparario ad extra iam non fpetl:a.t formaliter ad. Iunires inmirionis , fed ad iatitudinem rnaioris penerrationis circa quiddirarern virturis- Cuius iignum ef1,quiz illa maior cognirio , & pcnerratio .;irca creaturas etiam, ver[acur [efpe8:u ereaturarum poilibilium ~ quarum cognitio non pertinetad vifionem incU1ti·nam, nee penetratio earum in ip{a vinute Dei eft pen~trario virruris vt ex.ifiens,gllod percine( ad in~ tuitionell1,fed f~cundum [e. Er lie wm OlTInes Idea: videntur quarum ad ccnninarioQem ad creacuras. bene tamen quoad cnritatem diuinam.Er porenti., fcientia, immcllfiras,&c. videmur in [e ,uon camen fecnndn. omnesmod6s quibus conotantcr~awras.

~ vtlim. argum. Nam ieclufis feu non yifis per!o~ nis, adhuc remanet Deus fummum bonum, & finis vltimus,&: prima cau[a , fiquide Qla.llct ens increatum & a. fe,ergo adhuc m.lnet vt obiccrum b~atifi. cnm·, edte ex vi cognitionis illius vt heatified: Qon requititur neeelTario v iclere omnes perfonas Con .. {eq. pata , quia ill conceptu & cognirione in qua faluatuI a.tr.in.gentia. fummi bOLU, & ~vltin1i finis in

fe,

. fe}[ai.uamr attingen~ia)§:: con_lecutio bearirudinis: 'ergo Ii p raicifis relat!onlbus _ {::ltla tu r r arJO, uimmr boni Ialnarur ratio bea,titudH11s.Amec.vero proba

. t(lt,~ia De us non babe_d. rd~t-lonibu~, quod !it 'Sumu l;>onu,& vlrim" finis, (ed id habcz cx eo quo~ . 'elt ens a fe incrcatu,& il.llinlt~ pedc&Otl1s,& act

- pUri.l~,bd.C aute tota habet ex ~p[~ effenria ,:bfotuta (cciid.i1. hac .p. Creator cJ.u[ac creaturas.ao fe~lIndii,telatiOlles~ feu r:rfona~, creac .u~& caufat illas w.q~lantfl eft YO,US no vt Tnn~s : ~r~?, [ec~(~fis per~ iOuis ~dhu,c r-emanrt rota rauo SULllI bOnl_m_w, ~ Deus eA: vnus , Etconf.quia Pater a:tetIlUSlnl_]JO fi~tlO quo im(:l~girur genesar: ~iliii: iam illt~11.1gitur ~:ltlls,k pro illo figno-uodll, mrelligirar fIlj'-!s, & ,onfequerer- neq, Spir, S.qui a. ~'ilio procedit.E rgo (alLl<u:ur vera cognitio beatifica antecedemer ad 'OltlT1CS tres perfonas, el'So eriam in vi!ion.e crea~a ~atifica id poreritfaluari . Minor eft cerra, qUI_a.. 'filius aecipir etfediui,nii ex vi genera~lll,~ cogOl'" tionis: ergo pro illo Ggno in: quo intelltgt~UJ; P~re.(' 'cognofcens ,rea potens, vt ge nerer, nondit Intel h~t ... tUr Filius genirus: ergo neg; cognitusJqma.I?er co&nitione reddirur gtmirus,& Ii c Ii etle t coglUtlu.,ef~ fetgenims. MaiOL'allt~CerLior ~fl,gl:iaprolllo [1-0 sno rJrionis Pater:£te:nus e,n Inte1:Ig~ns to~u!ll), quod comunica:Filhl,comum.cat aurti-llli CO~R~ ne i1eata & c6prehe!lfiui[U1;:er~o-habetpro lila [h gno cogn-itiont {uj c6prehe_niiu.a>cog~rio aurec_~ pn:h'mfcua Dei no porefi no efle ~~~ma. E~ de ... inde quia proillo priori Parer d'b lapIC!1Sa: Ie [a';' pietiadiuina,el'go &beat9 a. fe~nec.n. crefcit in cosnitiol1e,& beacirudine .p produCtionE paf1i.Ll:iF il ij.

~ R.cfp· neg. ancec.Ad proba.t.cUcitur qnocl.1)eus. oDn.habeta. rcbrionJbus,fett.perfonis,quod fI.t sf .. ~ mG. bonil,110 tarnE idhabet iiue illis : tedcx eodem principi.o,qno ei1; SUITlU bcmu,idefl: qrua.dl ens ife. &. aUns P urus ,dl et trinus in perfonis ,& fie fine it ~ [is oo.dl: sumu bonu.Iicut gee Deus, nee :l.:tllS purus.licet Iormalis rario.siirni boni no.Iumarur a. .P~ fuois,Gcnt. anima uohabet a corpore, ~ conlhtuall llOmine,H.o tame Iine corpore.illu coni cinur, & ira, qui videt hornine in Ie debet videre er corpus,& no {OJ u ani ma , Diuina ergo effenria non habet i rclationibus cofiicuere siimu bonum, fed no G ne iilis, -quia fine ill is aliquod mlgn.u bonn deeHetDeo.ici .. llcet myl1c tinm T rinit. CjLlod iuillis excrcetur, & in iUrJ !e hab:c:t erfer.ria vt pr£b.enstotu elle,& L'da.~ tiones,[en per(onaJita:estora te·rminatione. Er cli. dicitur, quod Deus caurar, feu 'creat, &: en prima. ~a.ura. ratione vnitaris effet16~,n& ratione perlooa.- . rii,& £ie ft t.it fil1i~vltiLltus)& bcaeifiCJbit rltione

eifenti:E,& no ratione perfon<lru. ReCp. quod- nOli poteft bcatj,ficare rariont efscri<;!,occultaris,[ell no "ifis perkinis,& ita ratione folilll> e!1:entitE ne beatificat,fi Iy folitis excludat p.etfonas,vt m:cdTario roqui{itas a.d ~ati!icandum,licet non pr,dlenr ip[;un lOlrll,de ratione bearimdinis. Ctterum Deus creat' etlettiue ratione vinucis,& dIentiat 'itc 11 vna~liL non [e baheitpetfonre,vr aCtiuitas influellS ratione perCona:, & relationis. Difpa.ritas efi, qnia ratio '!tUfa:; ailiu~,(eu crcatiu:r in,Deo p'rtio~t ad '1iu;ll,.-

Prima Parris.

A '. tem,& porentiarn diuina qua ver(atll:r erga ea 91;a: runt extra le,kil. ergs er~atur~5, Rano a~[:_em hu:s 'vltiQu, &. fruibilis, &, afle quibllIs confifhr 111 'iilanI~ feflatione Dei vt eft in Ie . Virtus ante diuina er-

·ga creaturas fundarur in Deo in eo quod !num ell, & commune omnibus perfonis,(ciLin actJUlcate,& atl:ualitate ipfius eife diuini, quod, omnibus co~n'rnune dtYnde jpi~ relationes per id quod relatio'nis elt)& proprium cuiufq, pe~fo~:;I!)~ l't,fil 0l~p_o. fira alreri non [urerad~llm aliquid vrrruns, (eum.;,

. flucnti:e,gma rorum.quod inRucnti£,&virrutisdl cornune eft. Et fie ad caulalirarem effeB:iu3 caul~ 'prima' -elariones.vr oppofire, & vt plures non co:" . ducunt dado influentiii. C~terum m.anifettatio Dei

in fe.quod pereinet ad rationem finisv Irimi vr frl.li~ bills in Ic DOn pore It fiftere ill ipfa elfet\cia, & 0';''' cnlcare perfonas,quia fie non manifeflaretur, vt dt

in le,[ed aJiqllid occulrarerur . In Deo aureru, vt [il:p~ dictum eft,idem ell manifeflari aliquid,& to-tutn,& e conuerfo occultari aliquid,& totum.quia quidquid Deus eflroturn e Il, & non pars.

~ con.finn.ftWmm. Aliqu; h~rent)& videntur cocedere Patrern pro illo ftgno non inte1l1gi bearum ~I~ vifione Iolius effenriz, vt Vaz quez docer hie dilpnt. 48. num, 18.. quia noflra cogiranone prxIcindirur illud itlfians> & intclligitur vt DeLIs, f(:£t non confideratur, vt beatus perfecte , & plene . ~od in 1.2. ditpur. 13. nUIl1. 8. explicat dicens, q_uod Parer,in ilia ligno ante~L1am gCQerer, intelligmu a nobis guafi .Beatus,cu it;ttdlisatur vt Deus,

non ramen ell bearus.nif videac Trioiraeem. Addit autern , quod pro illo figllo folum concipirnu s cognitionem Parris.vr notionalern, beazirudo ante

cit cognitio eflentialis in Patre.uou notionalis, fiquidern ell: communis omnibus perlonis.Se lie pro illo figno non inrelligitur, vt beams. ~i~d hoc d" tirnum ell manifefte Faliurn, quia pro illo GgllO inrelligunrur conuenire Parri umnia efienriaiia, alias Jl(Jll'imelugerctuf habere tunc c!1e:ntiaLl1,quam comunicaret filio . Ergo falio dick Vaaquez.muc OQ iutelligi Patrem vt bearum,cum beatitudo Iit aliquid eilenciale.vrpote commune tribus perionis . Quoad prirnum autem [cilice(, quod pro i110 fi~lo. non intel1igat~ry!ene beams rette redilrgllitu~ ab

Alarcon.luc J.i!put. 4. capiro 2. num. 22 _ quia pro illo GgllO norionaliiLltdligirur Parer ha,bere tomnl quod potel} cOtl1municare filio, fed commurUcat

iUi beacitudiuem increatam. Ergo tun,c Pater inte.11igirur beatns non minUs, qtJ.1m omniporensJ & a:~er~1lls,~ itnmenfu_s,& Deus. Ex quo etiam re~ Ulrlcltur id. quod ahqlJi dieunr, Patrem .. £tcrnum non diei beatull1 lQte cognitionem I!Hi;:nci~ io fac~

to efle)& ill termino,itJ. quod non inteUigitur b~atus amequam verbum fit produfi:ul11 io tenI-Jino,&

ill faElo efie. De quo M. Gonz. hic dirp. 3 ~. fect

~. l1um.27. Connat ~niQ1,qllod i11.l cognirio Parris ,tterni,etiam vt pra:cis2 efiemialis ell, &commu- . I nis filio,&Spiritui Sanao & non [o~um vr norion~li.s,& fibi propria. r>il comprelienfi.na DeiJ &. inrui:.. tluaeius:ergo be:l.~ •. Al1tec.pater,guia Pater CoLllP"!llJJi(at filio ) & SpiritUl Sanao ~ognjl;oneLn.

:Pe:;

B

c

D

" I, .

. Artic~IIi

I

I Quomoda v-tri 0 bMi_fica pemlW diuina deere/It /ibera ?

~. Specialis difficaltas,dt_ cir~a ?~cret~libera_ ~i i . .. . erga en: aturas)qUl a lleet In iua entltate ahquld

I i

·1

t

Dei effenri~nO.J;i autemAotiorUJ,tem (dl fcecun- .~ A increatum (inr , & idem cum.a6tu necefiario ~.: qn.o dam ,&-prod1.lcbuani.verbi;& communicar illis . ~ .. Deus 1(:'amJ.t, & ex hac.parre qlJiviaet emlitat>c;:in

cognizicnem.ccmprehemiuam [111,& confequearer Dei ~ debear videre enrirarem.adus hben £1.cut&

bfararn; c~u .Ilia cognirio Parris, pro iJlo:figno 'necdfll.rij, eo errant modo lp.ro videndo dpJit~~

com~re~lma.& beat; ell: .' .: i . . ceoceprnm , & C Dgnrel on em. debcnr vider:i ornnes

~c_~:t~errdo!O!~~-? quod proilloGgno rsrionis ;' idee qdaucum ad -enriracenr ~ltra tum ipfe concep- .

ilia cogrnno ~Oljlfb.tur Patrern bearn, & 'compre- tus D6; ramen quantum a.dip,Jam denomi!latione,

henfioum Del,& confequenrer perfonarum.Imo & _ & formaliratem -libcri, & <vt tangit creawras··ad

creaturarum.nam ex cognitione omnium perfona, quas terminamr 1 diilicu1t~s elt quomodo potEnt

rum.Sccrezrurani Verbum dieinirperfe procedere penerrari.Sc attingi ex vi luminis & vitioius quid ..

etta perfeitare quarti modi, QHendemus infq. 34. : diratiue Dei in fe.Nam liberui1ivt liberum ex ipta

eo quod perfe procedrt vr creator, & fpirator & vt ratione (ui occulrum ea cognofcenti, into & com ..

Filius. Cii verovrgerur quod pro illo figno n6dum prehendenri quiddirarem alicuias rationalisnaru-

inrelligirnr Filius 'It cognnus.auas inteltigeretur iii ra:, vr pater in crezturis rationallbus; nam Angelus

produdus,dlftinguo ) nodi1 intelHgirurvt cognirus B fuperior cornprehendir inferiorern , & comprehen-

obie~i[Je,&effentjal,iter, nego, nodurn inteJJigitur : die hominem, & ramencogicaeiones cordis nulla ..

vz cognzus nononalirer.S; dictus terminatiue,& in tenus ex vi comprehenfionis arringrr, nifi alter vo-

faao clie, tranfear j ad beanrudine aute Iurficit Co- ·luedr reuelare . Ergo multo minus lumen glorie

gnitio etientialis verbi.nf notionalis & gCloeratiua quoddarur ad -idendum.Se quiddirariue eognolce

~ic:.J.t .parer quod Verbum & Spiritus fandus,ha.bet dum Deum.ex vi rua no penerrar liberos actus Dei

cognidone bearam omnium pcrfonarti ,non ramen vt liberos.Nam quoad j(lam connaruralern occul-

fa;cund.i,& uorionalern ad generandu verbfi.Neq, tarionern parificanrur ab Apollolo, e.a.qua: Iimt li~

hoc ell' pcnt:re duplrce cognitione in P.1tre,fed vni- bera in homine,& in Deo , vt patet, r _ Corinrh.j,

c~}9~z habet ~upjici: cofi derarione {ciL~ id quod 0!!_s ]Cit qfl& flint, hominis , nUl fpirttt/J bOI~UJiJ qui 111, tpJ:

eisetialis cognlt!(![]lse>l1,& quod commumcar t.:ilio e(lJtt~ & qU!£ De) fU11I nemo cn~1JQmt l11Ji (pmtuf DI!J.Ergo

(x id quodnorionale, nee Filio comunicarur . Et e~ non minus occulra hlr1[ decreta libera cognofcenri

vi prioris confideranonis intelligirur pro illo prio- . quiddirarem diuinam.quam lint Od::llJt~ cogitatlO-

ri filius vt cognitus & nondu vt diceus.Iicer in re fie . nes cordis cognofcenn qniddi.azem hornims,& ftc

dj~s ~ gc:~i[Us,(ed ?on per iJla; cognicione vr p~_ . ex vi lurninis tn~nifelh[]c~s qai~dirarem ~i nOD

c lie efS~CIalis e fi ,& II c porefl habere ill ii pro obie- po(funt cognofci decreta lib era elLIS .Quod h recur-

~o c~gnito, e~entiali c_o~nitionc)~ nondii inrclligl c _ r~tut a.d (p_ecialem reucl~tiollem pra:tct Inine. glo~

a nobis vt ditl:u & gernru illa cogmtione vt notio- _ rie , ditlicile '!'aIde explicarnr: quomodo per III am

nalis ell,id enim confiderario nottra partitur. Nee videanrur actusliberi Dei _ Nam vel if1a reuelario

ex hoc quod J;i iius procedar per modii obiedi co- fit exrra Verbem.vel non.Si prirnurn , ergo non co-

£niri)~tdi,arur(eu ~ene~t"'turjr~qLl~Cllrquod (itpri- . gno(citilr-a.~usliber Dei per vifionem beacam, fed

or ipto Parre &, w:neranone Iui.Noenim fcquirur, folurn pe~ aliquern effeC!:u~ex.tra. D~u~. S~ Iecun-

quod precedar Iplml1 Pattern pnontare aliqua no- durn.ergo per III men glorIa: debet lien tabs reuc-

tJo,na1i, ~uia anrecedenr,ia obiectiua fen per rnodii lado.quia q.uidqLlid cognokiru,r ~n ipfo De~ ipe.r

obiedi no en anrecedenria fell prioriras no ri onalis III men beatificum deoer cognoici, & fie redir dirii-

vt parer inipfa.dfentiaqux(ehaber vr obiea:G.f<r~ cult.spolitaqliomodolumen videns etlenriam Ji-

c-iid<'in?; inre llectum Patris , nee ramen dicirur prior uiuarn atringar Iibera decrera ,

illo priorirare a.liqua originis .nnlla enirn origo ell: ']I(Jbilom;nus, ranquam cerrum [upponendllffi eft

lorer c Ifentia, & Paere, C,&a.re quod Filius in ratio- bearos videre aliqua decreta IiberaDei J & actus

ne obiccti cogniti p~cedat riollro modo intel1Jge~ voluntaris eius.licet non omnia. .. ~d ell contra

di & Spiritus Sanctus & creatur~ vt obiectum illius duas fenrenrias e~treme cO~trarlasj<.IlI.aHef~rt Pa-

cognitionis comprehenfiuz qua generatur Verbii, D rer Suarez lib 2:. de atr.ibutis negat~Uls car1t. 2:4'~

Hullum ell: inconueniens , quia eft pr~cedenda feu CJuarum vna dicebat nulla de~re~a hbera._ vIde:1 a

I diftinaio per rarionern noltra, & in dre obicctiuo, beacis, alia vero dicebat omnra v:den) qlUaenr~ras

(icut eriarn vnum arrributurn rar~1ne noflra prd'ce- omnium viderur quoad [ubilanrla ~;rter~m DlIlU~

diraliud.id ef] dil1:inguit11r ab eo. Q'od verouJCI- Thomas ape,.t:edocer noll:ruI? pra;:iuppol1tum.N~

tLlr,qllod Pater "£ten111S cfl beatus.i le)dicimus eflc prima'parte qu~[hone 57.artIculo qLUl1t?,d~cet no

i Cc,_ non vt a~ VL1~CO. o?i~El:o ripn.[eDtato quo bea.~ot1e ~ngelos naturali vi coguo[cere mlflena gra-

ms tH', fed vt a pnnclplO ImprodLllI:o, & non acci~ t!x,qUla.dependentex{ola yoluntate pel. Efiautcm.

pieme ab alia ptrfona. ioquitJ alia .ogllirio,qu,t JLlIgdo. beatDs_t,tW, QUf4 vulent

_-------___ vCl'bmt;)& res m verba. Et b.le qniMIfI vijiom coc~wf'unt mifleria grati.~) non quidem Oltli1i4 1 ncqrlt IfIltlalitff ~/}mes. Jed fecimdum quod D~tls voluerit ililS reueiare. Et tertia. parte qua:Jhone decima articulo fecundo, docet nulli beato de eiTe quin cognoica.t in Verbo om~ nia, qua:: ad iprum ipeCi:ant • Er quia ad Chrj[~ tum vt hominem fpetl:ant omnia quzcumqlle.

de

ART I C V t V S II.

r'



~. Iii'~ .

: _.1\ c ,

Qpreft.XII.

Primre Parris ~.

'Cl~ {1ao fimt , vel erunr, omnia ha:c :vide tin Verbo.' LA ' runt in ~anti,&, volunta~e . Dei vide'ntura.bea:is:

· Couftat autern quod .ad cognorcenda jfL1 .omnia Ri!duCtlflr "ergo cora dltficult~ > vr>,~xphcelhu~.

oportcr cognorcere.aeros Iiberos Dei, a guihu~ de.. . quom.od~i~a.de:re[~ vlde~ntllra beans; an ,ex VI

.pendec €xi1tentiavel ftiturit.io eorum,qlfX·de~faao " . vifionis diuine e!Ien~ra! per lp£iHn.lu~en gto~~Jal'l

· titm.vei eeuur, Videri eriam p0t:efi Bernardus qum- el:: aliquo alJo IU0111,le ~ vel reuelacicrre .dil.)i~a.:.

· to de confiderarioaccspice quarto, vbi de.bearis Quam ditticultarem tans exaggerat;, &. exagrtar

loq uens, ~ ni, i[lquic, videa/lIr ibiw Det? ~ it! ni. ~bi. Pace r .S~ arez, vbi fupr3: numero (e~tl_lIl?,non·.qUf~·d

pr~beiliT , qu« jlt VO!WIl4f Dei bona, & he/lepl",cm,& per-db diuina arrribura vlde<lfl:rur 1!l diuwa.. efleutia "j(~'hf? Patent vifiemmferiCfJ'ai.i) pdtetJtcogitatro11.l!s pa- .tanquam in caufa, vel rnedio fnus;co~ruto~ cum

· cis ~ ¥iuit i.e fal utis, mijkri.'l bMI& l'O,Ufltttr if,&- c, Vi d en du sen tiras eorum non ft e cauf a~a a Deo, ~ .na non P 0,-

dl eriam blUUS Thomas qu:rf. 8. de ve rir.arr. 4- ad teft vide ri in ipfo t3.nqUatnm em (a _P rIUS ~Ogllit~· •

. ~. vbi docet illuminari Angelos inferiores ol Iupe- . fed corurn e~tltas.'11deturt~q:ra!lll1nm~diate.exl~

riorihus de cOfiJijs, &1 rationibus diuinorf operu, . ficns in Deo, liqmdem runt rpta tubllanClaDel en-

~u~perfcCi:ius ccgnofeunr.idque probat ex Dioni- ritariue , ~ ita quantum ad hoc {e ~abent hem re:~

1io, 7. cap it. de Ccelefti Hierarch. confilium autem liqua at.rnbura. Neque enam videri poilitnt medi-

"Dei perrinet ad decretum vo luntatis 1 quia omnia. B . ante obiedo volito quafi per ipfurn dererrninetur

operaturfecundum confiliurn volunraris fil;E,& ra- imelle€tus beati ad cognofcendum in parricnlari

Jia confilra , feu rationes videri ab ipfis in eflentia deterrninare decretum IiberumDei , quia obicctii

diuina docet expre{se D. Thorn, r , part. qu.rlhon. Jiber~ velitum ~abet fe vt etfe~us vollll1tatis. ~illi-

.roo.arricul. I. ad primum . me. In prafenri autern non agrmus de cognltIOI,le

R.itio autemhuius rnanifefia eft)quia Deus etiam : decrerorum diuinorurn in effedibus , & per elk-

ill hac vita per fidem plura rnanifeflat homirubus, . dus, fed III ipfo Deo , (i autem ifh efrcctus in Deo

qua.--pertin.em ad Iibera decreta nu, & Iiberarn vo- '. videntur, reflar dirficulras quomodo in Deo vide-

Inntatem.Iicut (iint plura md1eria gratix.qu~ Deus . anrur.Sc.non mediante decreto.curn medraurc diu

Jibere ope rams efl.iicu; Halm. 50.dicitur: Incerta,& .Iibere (int futuri, vel exiflenres .

eault« r npu7Jli,f tU,l! JiitJll!fcflrif/i mib: ) & AlDOS. 'j.Nell: RcJpolldetur ergo ad ditiiculearem propoiiram, de-

f",;riel Do;nimH wrb;; lIi(I reueLwerit [ecntum [uum ad fer- . creta D<.:i libera non (olurn quantum ad enritarern

"1I0>ji,"OS P/'ophetas. Et f. ad Corinth. 1. cum dixifiet foam, (ed etiam quantum ad denornimriouem , &

:Apo~. O1!!_d etl ,qIl.tjimt DEl nemo COZllnftit1liji Jpirims formalicarem libcri vt rangunr crcaruras videri 1

Dei)<fubdit ! Nos all/em non Jpiritttm buui: mundi accepj~bcatis ex vi Iurninis , & ex \' i vifionis non vt przci-

'4nusJed Jpimrm1 qui ex Deo efi,,:vt Jciamus quit a Deo dons-: [c tale lumen penetratiuum eO: quiddiratis , & pra:~ "Ja fom nobis. Ergu nOR minus in patria rnanifefta- C dicatorurn eflenrialium, red ill quantum habet vim

buntur beads illa ipfa miftcria , qua- hie per fidem reuelationis eorum qu:r Deus voluerit manifefia-

-cognouerunr > &: 'Illa: pertinent ad Jibera decreta ere in flla diuina etleutia , & in lila volunrare . illud

.Dci. AG denique.quia bead vident in Deo quacu- enirn lumen ob fil:tOl eminentiarn vtrumque

"")uc: au e?s pertinent. vtdicicur in Concilio Seno- munus.haber & quiddicariue cogl1o(cendi cfleori:i

ne~!1,& <! D. Thorn. & Theologis communite r a(:'diuinam, & manifeflandi per modum reuelacionis

fe~itur 3 .pa.rt. gu:dl. 10. ~rtic. z.eo quod non eilet ea quse Deus libere vult quanrum , & quomodo

.aliquis pt'rteae bearus fi ignorarerabqua.qne per~ Deus. emus ratio dl,quialumen gJoriz erninen-

tment ad tuum nanl~l. Conflac autern rnulra , <lua: tius dt Iurnine propherico.Sc compararur ad ipfum

~d Iirurn Ilatum pertl~en~,& ad fuos, depend~r~ ex Iicur lumen prinCiI:'Iotum ad ea s= ex principijs

]lb:[Q decrero Dei , a quibus depender vr exiftant, deducunrur . Vnde dicirur a D. Th. c.s .q. 171. art.

~ ~nt furura . . z , ~~d principium eoruln qu.c pel propl)etiam mllnifefiml-

. t.2.~d 'I'erG non Ol~nes a8:u_s li~eri l'iddi,rur a ,he.a~ tlll" efl We DCIIS)ql!i per ejJfmiam fum llidelttY d Propbelis,

tIS, probatur . Quia aEtus Iiberi non poilunr viderr l'mCtIJf autem ,I Beam ill qushu, bUirlfinodi lumen il1ejl: pCI'

.1~fi. att1ngantu: ct:ia~ ipfa obiecta libere ~oJjta: ,na m~dflmrorm& perm4l1emis. Scnrir ergo quod lumen

v idere ad. u~ l~ne oble6i:o actus nol'! ell vldere Ip- D oeatificum fie 3.ttingit diuinam dl-;;ntiam, quod at-

:lut.n formahtertn qUJlltUluactus hber eil, & vt ter- tingit prindpium earunl veritatum ql1:r videnrur

:nIRatur ad cteaturas, fedfolum videre mritatem lumine propheriJ.:o per modum tranlCnnris.Coll:a.r

"~lIa.m i1({~S ~iber~, qUa! in, Deo lion eit aliud, (p~rn autemper prophetiam manifeJhri aCtus liberos

lpla(ub~atl.a Del, & eJ.lldem cum aB:u necdlarlO, Dei> & ea qllx per decreta libera Deus vult vt In

(j.en?mll~atlO aurem, ~ ,or~l1ot~tio l,iberi non at~ aut~oti.tatibus lr.rpra relatis manifefie apparet;

tmg!l:ur 1~ Deo ~ne oblcdo llberc v?hto. Sed !lon ergo~cram lumen gloriz,qultcnl1s cminemer co-

-Q,?nla oblcda !tberacol?uo(clr guiltbet ~eatus·.er- tinet lumen prophecimm, vel ell principiuIl1 co- .

~o neql1e omnc~ a~us l!bc,ros D_ei lub tOrIIlahta~ Gnitionis eorum qux Iumine prophetico cognofCii-

te, & re[petl:u Imer1 amnglt. Minor conGae, nam Ulr attinuere pore 0: rlecreta Iibera Dei. Similiter

ialtem.a.e. "[limo die iudicy nemo fiit,lleqtle.A;lg~li iiI CIl'- hane reu~Ja.tionem qLla: fit per lumen gloria; refpe-

la,' vt dlCitur Math,2f.& Ma.rc.l;. quod vtlque ma- au eoru01,qU3:: !leus libc.r::: vult videtllr agnofcere

::'wne pertinetaddecretum liberum DdJiuxta ilk· Diltus Thomas r. parr, qll;'£fL5;' art. 5. vbl inlJlIit:

A~ornm 1. "1!0n eft v~ftrum lloJie teil1pora, 'Vel mo~mta, <k/'d in viJione beau • .An:;,eh rngl1ofl(ltIt mi_fteriOigrati •• ~

ljU",Pam poJuu m [rlil potr;ft.1/e, E~go nOll omma qna: liD)) qlJidem ~mlljtt t1eqllt' .tqflalu.'T ~l1m~ ,Jed Jmmdwn.

". qtwd"

.1 . ,

~,' .