You are on page 1of 68

K A Π A

Ε Ρ Ε Υ Ν Α
R E S E A R C H
Α Γ Ο Ρ Α Σ – Μ Ε Λ Ε Τ Ε Σ
A E

Αθήνα : Βασ. Σοφίας 25 ( 7292875 fax : 7292876


Θεσσαλονίκη : Βασ. Ολγας 152 ( (031) 899681-5 fax: (031) 899686
Η ΣΥΝΟΛΙΚΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. για λογαριασμό της UNICEF.

Περίοδος διεξαγωγής ...............Η συλλογή των στοιχείων έγινε από 6 έως 13 /03/2001

Περιοχή διεξαγωγής ................ Στα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της Ελλάδας, λεκανοπέδιο Αττικής και Πολεοδομικό
Συγκρότημα Θεσσαλονίκης, όπου συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο ποσοστό των αλλοδαπών που
διαμένουν μόνιμα στη χώρα μας.

Πληθυσμός .............................. Γονείς μαθητών που φοιτούν σε Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια. Δάσκαλοι και Καθηγητές,
καθώς επίσης και μαθητές που φοιτούν στις τρεις τελευταίες τάξεις του Δημοτικού, σε Γυμνάσια
και Λύκεια.

Δείγμα...................................... 2343 συνεντεύξεις.

Τεχνική συλλογής πληροφοριών Η συλλογή των στοιχείων έγινε με 2 τρόπους. Με την μέθοδο των συνεντεύξεων βάσει
ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, με το ειδικό λογισμικό CTIS (Computer Telephone Interview
System) και με την μέθοδο των προσωπικών συνεντεύξεων βάσει έντυπου ερωτηματολογίου,
κατόπιν επίσκεψης των ερευνητών σε αντιπροσωπευτικά επιλεγμένα σχολεία. Για κάθε ένα από
τα τρία κοινά (γονείς, εκπαιδευτικοί, μαθητές ) σχεδιάστηκε ειδικό ερωτηματολόγιο με κλειστές
και ανοιχτές ερωτήσεις. Μέρος των ερωτηματολογίων ήταν κοινό ώστε να εξασφαλιστεί η
συγκριτική ανάλυση των απόψεων και οι τυχόν διαφοροποιήσεις σε βασικές παραμέτρους. Για
την συλλογή των στοιχείων της έρευνας εργάσθηκαν 93 ερευνητές ( 88 συνεντευκτές και 5
επόπτες/ ελεγκτές).

Μέθοδος δειγματοληψίας ........Τυχαία πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ανάλογα με τα αντιπροσωπευτικά


χαρακτηριστικά του κάθε κοινού.

Η ΚΑΠΑ RESEARCH ..................Είναι μέλος της ESOMAR και του ΣΕΔΕΑ και τηρεί τους κώδικες δεοντολογίας για την διεξαγωγή
και δημοσιοποίηση ερευνών κοινής γνώμης.
K A Π A
Ε Ρ Ε Υ Ν Α
R E S E A R C H
Α Γ Ο Ρ Α Σ – Μ Ε Λ Ε Τ Ε Σ
A E

Αθήνα : Βασ. Σοφίας 25 ( 7292875 fax : 7292876


Θεσσαλονίκη : Βασ. Ολγας 152 ( (031) 899681-5 fax: (031) 899686
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. για λογαριασμό της UNICEF

Περίοδος διεξαγωγής ...............Η συλλογή των στοιχείων έγινε από τις 06-09 /03/2001

Περιοχή διεξαγωγής ................ Λεκανοπέδιο Αττικής και Πολεοδομικό Συγκρότημα Θεσσαλονίκης.

Πληθυσμός .............................. Γονείς μαθητών που φοιτούν σε Δημόσια & Ιδιωτικά Δημοτικά, Γυμνάσια και Λύκεια.

Δείγμα...................................... 808 νοικοκυριά.

Τεχνική συλλογής πληροφοριών Η συλλογή των στοιχείων έγινε με την μέθοδο των τηλεφωνικών συνεντεύξεων βάσει
ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, με το ειδικό λογισμικό CTIS (Computer Telephone
Interview System). Για την διεξαγωγή της έρευνας εργάσθηκαν 70 ερευνητές και 5 επόπτες
στα call center της εταιρείας σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Μέθοδος δειγματοληψίας ........Τυχαία πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς το φύλο και τη γεωγραφική
κατανομή.

Η ΚΑΠΑ RESEARCH ..................Είναι μέλος της ESOMAR και του ΣΕΔΕΑ και τηρεί τους κώδικες δεοντολογίας για την
διεξαγωγή και δημοσιοποίηση ερευνών κοινής γνώμης.
“….Απ’ ότι γνωρίζετε, σε σχέση με άλλες χώρες της Ε.Ε. το
ποσοστό των αλλοδαπών μαθητών που σπουδάζουν στα
ελληνικά σχολεία είναι:...”

ΔΓ/ΔΑ Μεγαλύτερο
28,2% 31,9%

Μικρότερο Περίπου το
22,6% ίδιο
17,2%
“….Πιστεύετε ότι στην επόμενη πενταετία ο αριθμός των
αλλοδαπών μαθητών στα σχολεία της χώρας μας:...”

ΔΓ/ΔΑ Θα αυξηθεί
4,5% 83%
Θα
παραμείνει
στα ίδια
επίπεδα
9,6%

Θα μειωθεί
2,9%
“…Πως κρίνετε την παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα σχολεία
της χώρας μας;...”

Θετικό
ΔΓ/ΔΑ
γεγόνος
Απειλή 5,1%
11%
7,7%

Μάλλον Φυσιολογικό
αρνητικό γεγονός
γεγονός 42,6%
33,7%
“…Πως κρίνετε την παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα
σχολεία της χώρας μας;...” (ανά κατηγορία)

Αρνητική γνώμη - Απειλή


46,7
50
38,9
32,8
45

40

35

30

25

20

15

10

Γονείς με παιδιά Γονείς με παιδιά Γονείς με παιδιά


που πηγαίνουν που πηγαίνουν που πηγαίνουν
στο Δημοτικό στο Γυμνάσιο στο Λύκειο
“…Πιστεύετε ότι τα παιδιά των αλλοδαπών στην Ελλάδα θα
πρέπει:…”

Να μπορούν να
γράφονται σε
οποιοδήποτε ελληνικό 39,3
σχολείο

Να μπορούν να
γράφονται σε
οποιδήποτε ελληνικό
σχολείο, αλλά να 29,2
βρίσκονται σε τάξη
ειδική για αλλοδαπούς

Να μπορούν να
γράφονται μόνο σε
σχολεία που είναι
ειδικά για παιδιά 28,8
αλλοδαπών

ΔΓ / ΔΑ
2,7

0 5 10 15 20 25 30 35 40
“….Θα σας ενοχλούσε ή όχι εάν στο σχολείο που πηγαίνει το παιδί
σας φοιτούσε σημαντικός αριθμός αλλοδαπών παιδιών ;….”

ΔΓ/ΔΑ
1%
Ναι
Όχι 30,1%
34,3%

Μάλλον Μάλλον
όχι ναι
14,1% 20,4%
“….Εάν στην ίδια τάξη με το παιδί σας φοιτούσε σημαντικός
αριθμός παιδιών αλλοδαπών ;....”

ΔΓ/ΔΑ
1,6%
Ναι
Όχι
35,3%
32%

Μάλλον όχι
Μάλλον ναι
12,3%
18,7%
“….Θα σας ενοχλούσε ή όχι αν το παιδί σας ανέπτυσσε στενές
φιλικές σχέσεις με κάποιο παιδί : ...”

Ναι Όχι ΔΓ/ΔΑ

3,7
Άλλης
εθνικότητας 12,3 84

2,5
Άλλου
θρησκεύματος
21,1 76,5

1,7
Άλλου χρώματος 7,7 90,6

0% 20% 40% 60% 80% 100%


“….Στο σχολείο του παιδιού σας φοιτούν παιδιά αλλοδαπών; ...”

ΔΓ/ΔΑ
4,1%
Όχι
17%

Nαι
78,9%
ΟΣΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΑΝ ΝΑΙ :
“….Η παρουσία των παιδιών αυτών έχει δημιουργήσει κάποια
προβλήματα στη σχολική κοινότητα; ...”

ΔΓ/ΔΑ
3,1% Nαι
17,5%

Όχι
79,4%
“….Και αν ναι, τι είδους προβλήματα ...”

Φασαρία,
τραυματισμοί, βία,
επιθετικότητα, 41,1
άτακτα, ατίθασα

Καθυστερούν την
πρόοδο των
μαθημάτων,
μαθησιακά 40,2
προβλήματα

Άλλη νοοτροπία-
έθιμα, προβλήματα
ένταξης- 10,3
προσαρμογής

Κλοπές
10,3

Υγιεινή,
αρρώστιες 2,8

0 5 10 15 20 25 30 35 40 45
“….Σε ποια από τις παρακάτω ενέργειες θα πρέπει να δοθεί
προτεραιότητα για την καλύτερη ένταξη των αλλοδαπών μαθητών
στη σχολική κοινότητα ;...”
Στην καλύτερη
κατάρτιση των
εκπαιδευτικών στο
ζήτημα της εκπαίδευσης 31,4
των αλλοδαπών
παιδιών

Στη συχνότερη επαφή/


συνεργασία του
δασκάλου με τους 28,8
αλλοδαπούς γονείς

Στην ευαισθητοποίηση
των γονιών γύρω από
τα προβλήματα που
αντιμετωπίζουν οι
16,3
αλλοδαποί στη χώρα
μας

Στην ευαισθητοποίηση
των παιδιών στις
έννοιες της ισότητας και
του σεβασμού της 13,9
διαφορετικότητας

Δεν επιθυμώ την ένταξη


αλλοδαπών μαθητών
στις ελληνικές σχολικές 9,6
κοινότητες

0 5 10 15 20 25 30 35
“….Εάν ένας αλλοδαπός μαθητής αριστεύσει στο σχολείο του, θα
συμφωνούσατε ή όχι να σηκώσει την ελληνική σημαία στις εθνικές
εορτές;...”

Μου είναι ΔΓ/ΔΑ


αδιάφορο 5,1%
5,5% Θα
συμφωνούσα
32,4%

Θα
διαφωνούσα
57%
“….Γενικά, η παρουσία των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία: ...”

ΔΓ/ΔΑ Σας ενοχλεί


Σας αφήνει 3,3% 16,2%
αδιάφορο
Σας φαίνεται
17,1%
ενδιαφέρουσα
11,6%

Σας ανησυχεί
51,8%
“….Πιστεύετε ότι οι αλλοδαποί που ζουν μόνιμα στην χώρα μας: ...”

Να φύγουν όσοι δεν


είναι αναγκαίοι/ ή
62,3
παράνομοι

Πρέπει να
παραμείνουν και να
έχουν τα ίδια
δικαιώματα με τους
17,2
Έλληνες

Να πάνε όλοι πίσω


στη χώρα τους 10,9

Να παραμείνουν αλλά
να μην έχουν τα ίδια
δικαιώματα
7,1

ΔΓ / ΔΑ
2,5

0 10 20 30 40 50 60 70
K A Π A
Ε Ρ Ε Υ Ν Α
R E S E A R C H
Α Γ Ο Ρ Α Σ – Μ Ε Λ Ε Τ Ε Σ
A E

Αθήνα : Βασ. Σοφίας 25 ( 7292875 fax : 7292876


Θεσσαλονίκη : Βασ. Ολγας 152 ( (031) 899681-5 fax: (031) 899686
Η ΤΑΥΤΟ ΤΗ ΤΑ ΤΗ Σ ΕΡΕΥΝ ΑΣ

Η έ ρ ε υ ν α π ρ α γ μ α τ ο π ο ιή θ η κ ε α π ό τ η ν Κ Α Π Α R E S E A R C H A . E . γ ια λ ο γ α ρ ια σ μ ό τ η ς
U N IC E F .

Π ε ρ ίο δ ο ς δ ιε ξ α γ ω γ ή ς . . . .. . . . . .. . . . . Η σ υ λ λ ο γ ή τ ω ν σ τ ο ιχ ε ίω ν έ γ ιν ε α π ό
0 8 ε ω ς 1 0 /0 3 /2 0 0 1

Π ε ρ ιο χ ή δ ιε ξ α γ ω γ ή ς . . .. .. .. .. .. .. .. Λ ε κ α ν ο π έ δ ιο Α τ τ ικ ή ς κ α ι Π ο λ ε ο δ ο μ ικ ό
Σ υ γ κ ρ ό τ η μ α Θ ε σ σ α λ ο ν ίκ η ς .

Π λ η θ υ σ μ ό ς . .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. Δ ά σ κ α λ ο ι, Κ α θ η γ η τ έ ς π ο υ δ ιδ ά σ κ ο υ ν σ ε
Ι δ ιω τ ικ ά κ α ι δ η μ ό σ ια Δ η μ ο τ ικ ά , Γ υ μ ν ά σ ια κ α ι
Λ ύ κ ε ια .

Δ ε ίγ μ α .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. .. . .. .. .. .. .. .. .. 6 0 2 ε κ π α ιδ ε υ τ ικ ο ί.

Τ ε χ ν ικ ή σ υ λ λ ο γ ή ς π λ η ρ ο φ ο ρ ιώ ν Η σ υ λ λ ο γ ή τ ω ν σ τ ο ιχ ε ίω ν έ γ ιν ε μ ε τ η ν
μ έ θ ο δ ο τ ω ν τ η λ ε φ ω ν ικ ώ ν σ υ ν ε ν τ ε ύ ξ ε ω ν β ά σ ε ι
η λ ε κ τ ρ ο ν ικ ο ύ ε ρ ω τ η μ α τ ο λ ο γ ίο υ , μ ε τ ο ε ιδ ικ ό
λ ο γ ισ μ ικ ό C T I S ( C o m p u t e r T e le p h o n e
I n t e r v ie w S y s t e m ) . Γ ια τ η ν δ ιε ξ α γ ω γ ή τ η ς
έρευ να ς εργάσ θ ηκαν 6 0 ερ ευ νη τές κα ι 5
ε π ό π τ ε ς σ τ α c a ll c e n t e r τ η ς ε τ α ιρ ε ία ς σ ε
Α θ ή ν α κ α ι Θ ε σ σ α λ ο ν ίκ η .

Μ έ θ ο δ ο ς δ ε ιγ μ α τ ο λ η ψ ία ς . . .. . . . . Τ υ χ α ία π ο λ υ σ τ α δ ια κ ή δ ε ιγ μ α τ ο λ η ψ ία μ ε χ ρ ή σ η
q u o t a ω ς π ρ ο ς τ ο φ ύ λ ο κ α ι τ η γ ε ω γ ρ α φ ικ ή
κα τανομή.

Η Κ Α Π Α R E S E A R C H .. . . . . .. . . . . .. . . . . Ε ίν α ι μ έ λ ο ς τ η ς E S O M A R κ α ι τ ο υ Σ Ε Δ Ε Α κ α ι
τ η ρ ε ί τ ο υ ς κ ώ δ ικ ε ς δ ε ο ν τ ο λ ο γ ία ς γ ια τ η ν
δ ιε ξ α γ ω γ ή κ α ι δ η μ ο σ ιο π ο ίη σ η ε ρ ε υ ν ώ ν κ ο ιν ή ς
γν ώ μ η ς.
“….Απ’ ότι γνωρίζετε, σε σχέση με άλλες χώρες της Ε.Ε. το ποσοστό των
αλλοδαπών μαθητών που σπουδάζουν στα ελληνικά σχολεία είναι:...”

Μεγαλύτερο
25,2%

ΔΓ/ΔΑ
40,2%

Περίπου το
ίδιο
18,9%
Μικρότερο
15,6%
“….Πιστεύετε ότι στην επόμενη πενταετία ο αριθμός των
αλλοδαπών μαθητών στα σχολεία της χώρας μας:...”

Θα
παραμείνει ΔΓ/ΔΑ
στα ίδια 4,8%
επίπεδα
10%

Θα μειωθεί
2%

Θα αυξηθεί
83,2%
“…Πως κρίνετε την παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα
σχολεία της χώρας μας;...”

ΔΓ/ΔΑ Θετικό
Απειλή γεγόνος
4,5%
3,3% 11,1%

Μ άλλον
αρνητικό
26,7%

Φυσιολογικό
γεγονός
54,4%
“…Πως κρίνετε την παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα
σχολεία της χώρας μας;...” (ανά κατηγορία)
Αρνητική γνώμη - Απειλή

34,2
30,7
35

30
23,5

25

20

15

10

Δάσκαλοι Καθηγητές Γυμνασίου Καθηγητές Λυκείου


“…Πιστεύετε ότι τα παιδιά των αλλοδαπών στην Ελλάδα θα πρέπει :...”

Να μπορούν να
γράφονται σε
οποιοδήποτε ελληνικό 41,8
σχολείο, αλλά να
βρίσκονται σε τάξη
ειδική για αλλοδαπούς

Να μπορούν να
γράφονται σε 38,1
οποιοδήποτε ελληνικό
σχολείο

Να μπορούν να
γράφονται μόνο σε 16,5
σχολεία που είναι
ειδικά για παιδιά
αλλοδαπών

3,7
ΔΓ / ΔΑ

0 10 20 30 40 50
“….Εάν στην τάξη σας έρθουν δυο νέοι αλλοδαποί μαθητές,
πιστεύετε ότι θα ήταν πιο σωστό :....”

ΔΓ/ΔΑ Να καθίσουν
19% μαζί
25,5%

Να καθίσουν
χωριστά
55,5%
“….Πώς κρίνετε τη στάση ορισμένων γονέων οι οποίοι ζητούν την
απομάκρυνση των αλλοδαπών παιδιών από το σχολείο που φοιτούν
τα παιδιά τους;....”
ΔΓ/ΔΑ
Δικαιολογημένη
3,5%
18,3%

Απαράδεκτη
33,8%

Υπερβολική
44,4%
“….Θα σας ενοχλούσε ή όχι εάν στο σχολείο που διδάσκετε,
φοιτούσε σημαντικός αριθμός αλλοδαπών παιδιών;....”

ΔΓ/ΔΑ
2,3% Ναι
11,8%

Μάλλον ναι
17,9%

Όχι
46,5%

Μάλλον όχι
21,4%
“….Από την εμπειρία σας γίνονται ή όχι διακρίσεις εις βάρος των
αλλοδαπών μαθητών στα Ελληνικά σχολεία;....”

ΔΓ/ΔΑ
4,8%

Nαι
33,9%

Όχι
61,3%
“….Εσάς προσωπικά, σας έτυχε ποτέ περιστατικό διακρίσεων εις
βάρος αλλοδαπών μαθητών και αν ναι από ποιους;...”

Ναι Όχι ΔΓ/ΔΑ

Από
εξωσχολικούς 12,5 78,7 8,8
παράγοντες

Από γονείς 37,4 59,6 3

Από μαθητές 47,1 50,9 2

Από καθηγητές / 1,8


10,9 87,2
δασκάλους

Από την
Διεύθυνση του 3,9 94,3 1,8
σχολείου

0% 20% 40% 60% 80% 100%


“….Από την εμπειρία σας, ποια είναι η συνήθης αντίδραση των
εκπαιδευτικών όταν γίνονται μάρτυρες περιστατικών διακρίσεων
εις βάρος αλλοδαπών μαθητών ( π.χ. ειρωνικά / κοροϊδευτικά
σχόλια κ.λ.π.);...”
Συνήθως δεν
σχολιάζουν το
ΔΓ/ΔΑ γεγονός
16,5% 9,5%

Συνήθως
επεμβαίνουν
υπέρ του
θιγόμενου
μαθητή
74%
“…..Εάν ένας αλλοδαπός μαθητής αριστεύσει στο σχολείο του, θα
συμφωνούσατε ή όχι να σηκώσει την ελληνική σημαία στις εθνικές
εορτές;...”

ΔΓ/ΔΑ
Μου είναι 12%
αδιάφορο
Θα
5,3%
συμφωνούσα
41,6%

Θα
διαφωνούσα
41,1%
“…..Πιστεύετε ότι είναι σωστό ή λάθος τα παιδιά άλλου
θρησκεύματος να μπορούν να απέχουν της προσευχής και του
μαθήματος των θρησκευτικών;...”

Μου είναι ΔΓ/ΔΑ


αδιάφορο 3,7%
6,5%

Λάθος
14,1%

Σωστό
75,7%
“….Στο σχολείο που διδάσκετε, φοιτούν παιδιά αλλοδαπών; ...”

ΔΓΔΑ
Όχι 0,7%
11,5%

Nαι
87,8%
“….Η παρουσία των παιδιών αυτών έχει δημιουργήσει κάποια
προβλήματα στη σχολική κοινότητα; ...”

ΔΓΔΑ
1,5%
Nαι
23,1%

Όχι
75,4%
“….Αν ναι, τι είδους προβλήματα; ...”

Γλωσσικά, μαθησιακά
προβλήματα, 33,3
τροχοπέδη

30
Επιθετικότητα-Βία

Απείθαρχα, ατίθασα,
21,7
άτακτα, κακή
συμπερίφορα

Δυσκολίες 12,5
προσαρμογής, ένταξης

6,7
Κλοπές

1,7
Υγιεινή, καθαριότητα

Άλλα διάφορα 4,2

0 5 10 15 20 25 30 35
“….Η παρουσία αλλοδαπών παιδιών στις τάξεις δυσκολεύει τη
διαδικασία του μαθήματος ή δεν την επηρεάζει καθόλου; ...”

ΔΓ/ΔΑ
4,4%

Δεν την
επηρεάζει
καθόλου
26,6%

Τη
δυσκολεύει
69%
“….Από την εμπειρία σας, οι αλλοδαποί γονείς ενδιαφέρονται το
ίδιο για την πρόοδο των παιδιών τους; ...”

ΔΓΔΑ
5,9%

Ναι
40%

Όχι
54,1%
ΟΣΟΙ ΑΠΑΝΤΗΣΑΝ ΟΧΙ :
“….Γιατί κατά τη γνώμη σας συμβαίνει αυτό; ...”

70,4
Διότι εργάζονται σκληρά

Διότι αντιμετωπίζουν και


οι ίδιοι προβλήματα με την 16,3
εληνική γλώσσα και δεν
μπορούν να συνεννοηθούν
με τους εκπαιδευτικούς

Διότι οι αλλοδαποί γονείς 10,2


είναι γενικά αδιάφοροι για
τα παιδιά τους

Διότι οι εκπαιδευτικοί
αποφεύγουν την επαφή 0,3
με την αλλοδαπή
οικογένεια

ΔΓ / ΔΑ
2,7

0 10 20 30 40 50 60 70 80
“….Από την εμπειρία σας, οι Έλληνες εκπαιδευτικοί είναι επαρκώς
καταρτισμένοι για να διδάξουν τα παιδιά των μεταναστών ; ...”

ΔΓΔΑ
5,8%

Ναι
23,5%

Όχι
70,7%
“….Κατά την άποψη σας, υπάρχουν στη διδακτική ύλη, στοιχεία
που προάγουν ξενοφοβική συμπεριφορά; ...”

ΔΓΔΑ
6,8%
Ναι
7,3%

Όχι
85,9%
“….Γενικά, η παρουσία των μεταναστών στην Ελληνική κοινωνία: ...”

ΔΓ/ΔΑ Σας ενοχλεί


7,3% 8%
Σας αφήνει
αδιάφορο Σας φαίνεται
18,3% ενδιαφέρουσα
21,7%

Σας ανησυχεί
44,7%
“….Πιστεύετε ότι οι αλλοδαποί που ζουν μόνιμα στην χώρα μας: ...”

60
60

50

40

26,3
30

20

6 5,7
10 2

Να φύγουν όσοι Να παραμείνουν Πρέπει να Να πάνε όλοι πίσω ΔΓ / ΔΑ


δεν είναι και να έχουν τα παραμείνουν αλλά στη χώρα τους
ανάγκαιοι/ ή ίδια δικαιώματα να μην έχουν τα
παράνομοι ίδια δικαιώματα με
τους Ελληνες
K A Π A
Ε Ρ Ε Υ Ν Α
R E S E A R C H
Α Γ Ο Ρ Α Σ – Μ Ε Λ Ε Τ Ε Σ
A E

Αθήνα : Βασ. Σοφίας 25 ( 7292875 fax : 7292876


Θεσσαλονίκη : Βασ. Ολγας 152 ( (031) 899681-5 fax: (031) 899686
Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από την ΚΑΠΑ RESEARCH A.E. για λογαριασμό της Unicef.

Περίοδος διεξαγωγής ...............Η συλλογή των στοιχείων έγινε από


07 έως 13 /03/2001

Περιοχή διεξαγωγής ................ Λεκανοπέδιο Αττικής και Πολεοδομικό Συγκρότημα


Θεσσαλονίκης.

Πληθυσμός .............................. Μαθητές των τελευταίων τριών τάξεων Δημοτικού, Γυμνασίου


και Λυκείου.

Δείγμα...................................... 933 μαθητές

Τεχνική συλλογής πληροφοριών. Η συλλογή των στοιχείων έγινε με την μέθοδο των
προσωπικών συνεντεύξεων βάσει έντυπου ερωτηματολογίου,
κατόπιν επίσκεψης των ερευνητών σε 32 αντιπροσωπευτικά
επιλεγμένα σχολεία.Σε κάθε σχολείο έγιναν 30 συνεντεύξεις.
Για την διεξαγωγή της έρευνας εργάσθηκαν 15 ερευνητές και 3
επόπτες.

Μέθοδος δειγματοληψίας ........Τυχαία πολυσταδιακή δειγματοληψία με χρήση quota ως προς


τη βαθμίδα εκπαίδευσης και τη γεωγραφική κατανομή.

Η ΚΑΠΑ RESEARCH ..................Είναι μέλος της ESOMAR και του ΣΕΔΕΑ και τηρεί τους κώδικες
δεοντολογίας για την διεξαγωγή και δημοσιοποίηση ερευνών
κοινής γνώμης.
“….Ξέρεις παιδιά από άλλες χώρες;(στο σχολείο, στη γειτονιά…)...”

Όχι
7,6%

Ναι
92,4%
“….Γενικά, τι γνώμη έχεις σχηματίσει για αυτά τα παιδιά;...”

ΔΓ/ΔΑ
Κακή 5,3%
10,3%

Μάλλον Καλή
κακή 39,1%
12,5%

Μάλλον
καλή
32,7%
Έχουν θετική γνώμη (καλή + μάλλον καλή)
ανά κατηγορία

90 88
76,2 78,3 76,1
72,9
80

67,4 69,4
70 61,4
53,6
60

50

40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με Μαθητές με Μαθητές με Μαθητές


Δημοτικού Γυμνασίου Λυκείου γονείς γονείς αλλοδαπούς χωρίς
ανώτερης- στοιχειώδους στην τάξη αλλοδαπούς
τατης εκπαίδευσης στην τάξη
μόρφωσης
“…Κάνεις παρέα με τα παιδιά αυτά από τις άλλες χώρες;...”

ΔΓ/ΔΑ
1,2%
Ναι, το ίδιο
όπως και με
Όχι, καθόλου τα άλλα
31,7% 33,9%

Ναι,
Ναι, λιγότερο περισσότερο
από τα άλλα από τα άλλα
30,9% 2,4%
Κάνουν παρέα όπως και με τα άλλα παιδιά
ανά κατηγορία

60
56,4

50

37,2 38,5
40
31,9
29,9 30,4

30 23,5

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Λυκείου Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με γονείς Μαθητές με γονείς
Δημοτικού Γυμνασίου ανώτερης-τατης στοιχειώδους
μόρφωσης εκπαίδευσης
“…Θα ήθελες να έχεις στενότερες φιλικές σχέσεις με τα παιδιά
αυτά;...”

ΔΓ/ΔΑ
13,8%

Ναι
48,3%

Όχι
37,8%
Επιθυμούν φιλικότερες σχέσεις
ανά κατηγορία

66,2
70

52,7
60
51,6

43 43,8
50 42
38,9
40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Λυκείου Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με γονείς Μαθητές με γονείς
Δημοτικού Γυμνασίου ανώτερης-τατης στοιχειώδους
μόρφωσης εκπαίδευσης
“….Έχεις κάποιο φίλο από άλλη χώρα;....”

ΔΓ/ΔΑ
0,9%

Όχι
46,5%

Ναι
52,6%
Έχουν φίλο αλλοδαπό
ανά κατηγορία

75,6
80

70
58,4
54
60
52,5 51,3
47,2
50
38,9

40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με Μαθητές με


Δημοτικού Γυμνασίου Λυκείου γονείς γονείς
ανώτερης- στοιχειώδους
τατης εκπαίδευσης
μόρφ ωσης
“….Θα σε ενοχλούσε ή όχι αν στο σχολείο σου φοιτούσε σημαντικός
αριθμός παιδιών από άλλες χώρες;....”

ΔΓ/ΔΑ
3,2% Ναι
17,1%

Όχι
36,2%

Μάλλον ναι
20,2%

Μάλλον όχι
23,3%
“….Θα σε ενοχλούσε ή όχι εάν στην ίδια τάξη με σένα φοιτούσε
σημαντικός αριθμός παιδιών από άλλες χώρες;....”

ΔΓ/ΔΑ
3,5%
Ναι
22,1%

Όχι
35,2%

Μάλλον ναι
19,3%
Μάλλον όχι
19,9%
Δεν τους ενοχλεί η παρουσία αλλοδαπών στην τάξη
ανά κατηγορία

80
76

70

57,2
52,8 51,4
60

44,4 43,9
50
39

40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με Μαθητές με


Δημοτικού Γυμνασίου Λυκείου γονείς γονείς
ανώτερης- στοιχειώδους
τατης εκπαίδευσης
μόρφ ωσης
“….Θα δεχόσουν ή όχι να καθίσεις στο ίδιο θρανίο :...”

76,8 Ναι
80
68,3 69,6
Όχι
70 ΔΓ/ΔΑ

60

50

40

30
19,4 18,4
10,8 12,2
20 9,8 8,8
10

0
Με ένα παιδί από άλλη Με ένα παιδί άλλης Με ένα παιδί άλλου
χώρα θρησκείας χρώματος
Δέχονται να μοιραστούν το ίδιο θρανίο με παιδί από άλλη χώρα
ανά κατηγορία

90
86,8
74,5
80 70,4 71,1
67,9 68,6
66,3
63,4 61,4
70 61,1

60

50

40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με Μαθητές με Μαθητές με Μαθητές χωρίς Μαθητές που
Δημοτικού Γυμνασίου Λυκείου γονείς γονείς αλλοδαπούς αλλοδαπούς δεν γνωρίζουν
ανώτερης- στοιχειώδους στην τάξη στην τάξη αλλοδαπούς
τατης εκπαίδευσης
μόρφωσης
“…..Εάν ένας μαθητής από άλλη χώρα αριστεύσει στο σχολείο του, θα
συμφωνούσες ή όχι να σηκώσει την ελληνική σημαία στις εθνικές
εορτές;...”
ΔΓ/ΔΑ
Μου είναι 8,3%
αδιάφορο Θα
9% συμφωνούσα
34,1%

Θα
διαφωνούσα
48,6%
“…..Πιστεύεις ότι τα παιδιά από άλλες χώρες θα πρέπει:...”

46,2
50

45

40

35

24,5
30
20,6
25

20

15
8,7

10

Να μπορούν να Να μπορούν να Να μπορούν να ΔΓ/ΔΑ


γράφονται σε γράφονται μόνο σε γράφονται σε
οποιοδήποτε σχολεία που είναι οποιοδήποτε
ελληνικό σχολείο ειδικά για παιδιά ελληνικό
αλλοδαπών σχολείο,άλλα σε
ειδική τάξη
Να μπορούν να γράφονται σε οποιοδήποτε ελληνικό σχολείο
ανά κατηγορία
60 59,4
50,3
47,3 47,2
44,4 45,4
50

38,9
40

30

20

10

Μαθητές Μαθητές Μαθητές Αγόρια Κορίτσια Μαθητές με Μαθητές με


Δημοτικού Γυμνασίου Λυκείου γονείς γονείς
ανώτερης- στοιχειώδους
τατης εκπαίδευσης
μόρφωσης
Βασικά Συμπεράσματα

q Οι μαθητές που προέρχονται από άλλες χώρες φοιτούν στη μεγάλη


πλειοψηφία των σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,
ενώ η μεγαλύτερη συχνότητα φοίτησης αλλοδαπών μαθητών εμφανίζεται στο
δημοτικό σχολείο.

q Σε πολλές περιπτώσεις, τα σχολεία αποτελούν χώρο διακρίσεων εις βάρος των


αλλοδαπών μαθητών, που γίνονται τόσο από τους υπόλοιπους μαθητές και
τους γονείς όσο και από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και τις διευθύνσεις
των σχολείων.

q Υψηλά καταγράφονται τα ποσοστά ξενοφοβικής συμπεριφοράς και απόψεων


που απέχουν κατά πολύ από τις έννοιες της ισότητας και του σεβασμού της
διαφορετικότητας, σε όλα τα κοινά που συνθέτουν την εκπαιδευτική
κοινότητα.
q Οι φορείς κοινωνικοποίησης των μαθητών, δάσκαλοι, καθηγητές και γονείς,
εμφανίζονται στις απαντήσεις τους πιο αρνητικοί τόσο απέναντι στην
παρουσία των παιδιών των μεταναστών στα ελληνικά σχολεία, όσο και εν
γένει απέναντι στην παρουσία των αλλοδαπών στη χώρα μας, σε σχέση με
τους μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Ιδιαίτερα
οι μαθητές του δημοτικού εμφανίζουν την καλύτερη γνώμη και συμπεριφορά
απέναντι στους αλλοδαπούς συμμαθητές τους.

Σύμφωνα με τη συγκριτική ανάλυση των στοιχείων της έρευνας, η ξενοφοβική


συμπεριφορά παρουσιάζει ισχυρή σχέση εξάρτησης με τις εξής μεταβλητές:
1. Τ ο β α θ μ ό Γ ν ω ρ ιμ ία ς / Σ υ ν α ν α σ τ ρ ο φ ή ς :

2. Τ ο μ ο ρ φ ω τ ικ ό ε π ίπ ε δ ο :

3. Το φ ύλο

4. Τ η ν ε κ π α ιδ ε υ τ ικ ή β α θ μ ίδ α