You are on page 1of 7

ပအို၀္းလူငယ္အစည္းအရံုး (PYO

)
Email: pyorg.net@gmail.com

ပအိ၀
ု ္းလူငယ္အစည္းအရံုးကို ၁၉၉၈ ခုႏစ
ွ ္ ဒီဇင္ဘာလ (၄)ရက္ေန႔တင
ြ ္ “တရားမွ်တ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းလြတလ
္ ပ္ေသာ တန္းတူခင
ြ ရ
့္ သ
ွိ ည့္
လူ႔ေဘာင္သစ္တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာရန္” ရည္မန
ွ ္းခ်က္ျဖင့္ စတင္ဖစ
႔ြဲ ည္းခဲသ
့ ည္။ ၂၀၀၉ တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္ရွိ
ပင္းပက္သရ
ံ င
ို ္းသတၱဳတူးေဖာ္ေရးႏွင့္ ပင္းပက္သမ
ံ ဏိစက္ရတ
ံု ည္ေဆာက္ေရးစီမက
ံ န
ိ ္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ျဖစ္ေပၚလာႏိင
ု မ
္ ည့္
လူမႈေရးႏွင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆင
ို ရ
္ ာ ေနာက္ဆက္တဆ
ြဲ ိုးက်ဳိးမ်ားကို ေလ့လာျပဳစုသည့္ “အနာဂတ္ကလ
ို ယ
ု ဖ
ူ ်က္စီးျခင္း”
အစီရင္ခစ
ံ ာကို ထုတ္ေ၀ခဲသ
့ ည္။ ၂၀၁၁ တြင္ ရွမ္းျပည္နယ္ ပင္ေလာင္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ တီက်စ္ေက်ာက္မီးေသြးသတၱဳတူးေဖာ္ေရးႏွင့္
တီက်စ္ေက်ာက္မီးေသြးသံုး လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အားထုတလ
္ ပ
ု ္ေရးစက္ရံု စီးမံကန
ိ ္းမွ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ဆိုးက်ဳိးသက္ေရာက္မမ
ႈ ်ားကို
ေလ့လာျပဳစုၿပီး “အဆိပသ
္ င္တ
့ မ
ိ မ
္ ်ား” အစီရင္ခစ
ံ ာကို ထုတ္ေ၀ခဲသ
့ ည္။ သမၼတဦးသိန္းစိန္ ဦးေဆာင္ေသာအစိုးရလက္ထက္တင
ြ ္
ေဖာ္ေဆာင္ေနသည့္ ၿငမ
ိ ္းခ်မ္းေရးလုပင
္ န္းစဥ္မ်ားမွ ျပည္နယ္အဆင္ႏ
့ င
ွ ့္ ျပည္ေထာင္စအ
ု ဆင္တ
့ င
ြ ္ ပအိ၀
ု ္းအမ်ဳိးသားလြတ္ေျမာက္ေရး
အဖဲြ႔ခ်ဳပ္ႏွင့္အစိုးရအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ငန္းသေဘာတူခ်က္မ်ားကို ပအို၀္းလူငယ္အစည္းအရံုး(PYO)
လည္း အသိသက္ေသအျဖစ္ ပါ၀င္လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့သည္။

ေတာင္တန္းေဒသ လူမႈဖံြ႔ၿဖိဳးေရး လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈ အဖဲြ႔ (AHLSD)
Email: ahlsdevelopment@gmail.com

“ၿငိမ္းခ်မ္းလြတလ
္ ပ္၍ တရားမွ်တသည့္ လူ႔ေဘာင္သစ္တစ္ရပ္ ေပၚထြန္းလာရန္” ရည္မန
ွ ္းခ်က္ျဖင့္ ၂၀၁၀ တြင္ ဖဲစ
႔ြ ည္းခဲ့ေသာ
“ခ်ဳိစြဴလႈပ္ရွားမႈကြန္ယက္ (KAN)” အဖဲြ႔ကုိ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ ဇႏၷ၀ါရီလာ ၂၈ ရက္ေန႔တြင္ “ေတာင္တန္းေဒသလူမႈဖံြ႔ၿဖိဳးေရး
လႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈအဖဲြ႔ (AHLSD)” အျဖစ္ ေျပာင္းလဲဖဲြ႔စည္းခဲ့သည္။ ခ်ဳိစြဴ (ေခၚ) AHLSD အဖဲြ႔သည္ ၂၀၁၁ တြင္ ပအို၀္း
လူငယ္အစည္းအရံုးႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး “အဆိပသ
္ င္တ
့ မ
ိ မ
္ ်ား” အစီရင္ခစ
ံ ာကို ထုတ္ေ၀ခဲသ
့ ည္။ AHLSD အဖဲသ
႔ ြ ည္ ရွမ္းျပည္ေတာင္ပင
ို ္းတြင္
အေျခခ်ေနထိင
ု သ
္ ည့္ တိင
ု ္းရင္းသားလူနည္းစုတ၏
႔ို ေနထိင
ု မ
္ ဘ
ႈ ၀စေလ့မ်ားကို ေလ့လာစုစည္းလႈပရ
္ ွားေနသည့္ အဖဲျ႔ြ ဖစ္သည္။

Fund supported by:


Open Society Institute
Burma Relief Center
Paung Ku (ေပါင္းကူး)
Pa-Oh National Liberation Organization

(က)

အမွာစာ
“ဘိန္းႏံြတြင္းက ငိုရႈိက္သံ” အစီရင္ခံစာသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံကုိ ဘိန္းကင္းမဲ့သည့္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္ေစလိုေသာ ဆႏၵ၊ လူငယ္
မ်ားကို မူးယစ္ေဆး၀ါးႏွင့္ ကင္းေ၀းေစလိုေသာဆႏၵအျပင္ ဘိန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနေသာ ျပႆနာႏွင့္ ပဋိပကၡမ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်၍
လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္မႈမ်ားကို ကာကြယ္ျမႇွင့္တင္လိုေသာဆႏၵ၊ ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံမ်ားကုိ စနစ္တက် ပိုမိုထိေရာက္စြာ
ေဆာင္ရြက္ေစလိုေသာ ဆႏၵျဖင့္ ထုတ္ေ၀ရျခင္း ျဖစ္သည္။
ဤအစီရင္ခံစာကုိ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လမွ စတင္ကာ မီဒီယာမွ ဝက္ဆိုက္သတင္း၊ သတင္းစာမ်ားႏွင့္ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ
ပံုႏွိပ္ထုတ္ေ၀ေသာ စာအုပ္စာေပမ်ားကို မွီကိုးထားသည့္အျပင္ ေတာင္ႀကီး၊ ဟိုပံုး၊ ဆီဆိုင္၊ ပင္ေလာင္း၊ လိြဳင္လင္၊ နမ့္စန္၊
ေမာက္မယ္ စသည္ၿ့ မိဳ႕နယ္မ်ားမွ ေနထိင
ု ္ေသာ ေဒသခံမ်ား၏ အေတြအ
႔ ႀကံဳႏွင့္ ေျပာျပခ်က္မ်ားကို စုစည္းသံုးသပ္၍ ျပဳစုထား
သည့္ အစီရင္ခံစာ ျဖစ္သည္။
မူးယစ္ေဆး၀ါး (၁၂၆)မ်ဳိး၊ စိတက
္ ိုေျပာင္းလဲေစေသာ ေဆး၀ါး (၄၁)မ်ဳိး၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ပင္(၃)မ်ဳိး၊ မူးယစ္ေဆး၀ါးခ်က္လပ
ု ရ
္ ာတြင္
အသံုးျပဳေသာ ဓါတုပစၥည္း(၆)မ်ဳိးကို လက္ရတ
ွိ ည္ဆဲ မူးယစ္ဥပေဒက တားျမစ္ထားသည္။ ဤ အစီရင္ခစ
ံ ာသည္ မူးယစ္ဥပေဒမွ
တားျမစ္ ထားေသာ မူး ယစ္ေ ဆး၀ါးမ်ားအနက္ ဘိ န္း (၁)မ်ဳိး ႏွ င့္ မူး ယစ္ေ ဆး၀ါးပင္ မ ်ားအနက္ ဘိ န္း ပင္ ( ၁)မ်ဳိး စသျဖင့္
ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈကိုသာ အဓိကထားၿပီး စုစည္းအစီရင္ခံတင္ျပထားသည္။
ဤဘိန္းအစီရင္ခစ
ံ ာအတြက္ ပစၥည္းကိရယ
ိ ာမ်ား၊ နည္းပညာမ်ား၊ ဘ႑ာေရး၊ လံၿု ခံဳေရး၊ လမ္းပန္းဆက္သယ
ြ ္ေရးႏွင့္ သတင္း
ရယူေရး စသည္အ
့ ခက္အခဲမ်ားေၾကာင့္ ၿမဳိ ႕နယ္အသီးသီးမွ ႏွစစ
္ ဥ္ဘန
ိ ္းစိက
ု ပ
္ ်ဳိးမႈ ဧကေပါင္းကို မိမတ
ိ မ
႔ ို ေဖာ္ထတ
ု ႏ
္ င
ို ခ
္ ဲ့ေပ။ သိ႔ေ
ု သာ္
ဘိန္းစိက
ု ပ
္ ်ဳိးထုတလ
္ ပ
ု မ
္ ႈ ပေပ်ာက္ေရးစီမက
ံ န
ိ ္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး ႏွမ
ိ ႏ
္ င
ွ ္းေရးစီမက
ံ န
ိ ္းမ်ား မေအာင္ျမင္ရေသးသည့္ အေၾကာင္းရင္းႏွင့္
ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာႏွင့္ လူမႈေရးဆိုင္ရာအေပၚ ဆိုးက်ဳိးသက္ေရာက္သည့္အျပင္
လက္နက္ကင
ို ္ ပဋိပကၡမ်ား၊ အဂတိလက
ို စ
္ ားမႈမ်ားႏွင့္ လူကန
ု က
္ ူးမႈမ်ားကိပ
ု ါ တိုးပြားေစမႈ ဆက္စပ္ေနသည့္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို
ရွာေဖြ စုစည္းတင္ျပထားသည္။
ထိုသို႔တင္ျပရာတြင္ မိမိတုိ႔ျပည္သူမ်ားနစ္နာခံစားေနရသည္ကို ေပၚလြင္ေစရန္အတြက္ မျဖစ္မေနေဖာ္ျပသင့္သည့္ကိုသာ
ေဖာ္ျပထားပါသည္။ မည္သည္ပ
့ ဂ
ု ဳၢိ လ္တစ္ဦးတစ္ေယာက္ကမ
ို ်ွ ထိခက
ို န
္ စ္နာေစလိုေသာဆႏၵ မရွပ
ိ ါ။ ဤအစီရင္ခစ
ံ ာတြင္ ပါ၀င္
ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို မွားယြင္းစြာ နားလည္မည့္သူတို႔က မိမိတို႔၏ အသက္ကိုပင္ အႏၱာရာယ္ျပဳႏိုင္သည္ကိုလည္း
သိရထ
ွိ ားၿပီးျဖစ္သည္။ မည္သပ
႔ို င္ဆိုေစကာမူ ဘိန္းႏံတ
ြ င
ြ ္းမွ ျပည္သတ
ူ ၏
႔ို ငိရ
ု က
ႈိ သ
္ မ
ံ ်ားကို တာ၀န္ရသ
ွိ တ
ူ င
ို ္းက ၾကားသိကယ္တင္
ႏိုင္ရန္ ႀကိဳးပမ္းအားထုတ္ရျခင္း ျဖစ္ပါသည္။ မိမိတို႔၏ ေစတနာအမွန္ကို သိရွိေအာင္ ဖတ္ရႈေပးၾကေစလိုပါသည္။ ေမတၱာ
ေစတနာ ေရွ႕ထား၍ ေဝဖန္အႀကံျပဳၿပီး ဘိန္းျပႆနာမ်ားကုိ ပူးေပါင္းအေျဖရွာႏိင
ု ရ
္ န္ အေလးအနက္ တိက
ု တ
္ န
ြ ္းအပ္ပါသည္။
ဤဘိန္းအစီရင္ခစ
ံ ာ ျဖစ္ေျမာက္ေရးအတြက္ အဘက္ဘက္မွ အႀကံျပဳကူညီေသာပုဂဳၢိ လ္မ်ား၊ သတင္းအခ်က္အလက္မ်ားကို
ေဝငွေ ပးေသာ ေက်းလက္ ျ ပည္ သူ မ ်ားႏွ င့္ ၀န္ ထ မ္း မ်ား၊ လို အ ပ္ေ သာ ေငြေ ၾကးမ်ားကို ကူ ညီေ ထာက္ ပံေ ပးေသာ အလွ ဴ
ရွ င္ မ ်ားအား မိ မိ တို ႔ ပ အို ၀္း လူ င ယ္ အ စည္း အရံုး (PYO)ႏွ င့္ ေတာင္ တ န္းေဒသလူ မ ႈ ႔ ဖံ ြ ႔ ၿ ဖိ ဳးေရးလႈ ပ္ ရ ွားေဆာင္ ရ ြ က္ မ ႈ အ ဖဲ ြ ႔ မ ွ
အထူးေက်းဇူးတင္ေၾကာင္း မွတ္တမ္းတင္အပ္ပါသည္။
ပအို၀္းလူငယ္အစည္းအရံုး (PYO)
ေတာင္တန္းေဒသလူမႈ႔ဖံြ႔ၿဖိဳးေရးလႈပ္ရွားေဆာင္ရြက္မႈအဖဲြ႔ (AHLSD)

(ခ)

အစီရင္ခံစာ၏ အက်ဥ္းခ်ဳပ္။
ျမန္မာႏိုင္ငံသည္ ၁၉၄၈ တြင္ လြတ္လပ္ေရးရရွိခဲ့ေသာ္လည္း ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးလုပ္ငန္းကို အမ်ဳိးသားေရးတာ၀န္တစ္ရပ္ျဖင့္
မတားဆီးႏိုင္ခဲ့ေပ။ ၁၉၆၂ တြင္ ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီအစုိးရက ဘိန္းလုပ္ငန္းကို ဥပေဒျဖင့္ ပိတ္ပင္တားဆီးခဲ့ေသာ္လည္း
အစိုးရတပ္မေတာ္လက္ေအာက္ရွိ ကာကြယ္ေရးတပ္မ်ားသည္ မိမိတို႔ရပ္တည္ေရးအတြက္ ကုယ
ိ တ
္ င
ို ္ရန္ပံုေငြရွာၾကရသျဖင့္
တရားမ၀င္လပ
ု င
္ န္းမ်ားႏွင့္ ၿငစ
ိ န
ြ ္းၿပီး ဘိန္းျပႆနာကိပ
ု ါ ႀကီးထြားေစခဲသ
့ ည္။ ထိ႔ေ
ု ၾကာင့္ ၁၉၇၃ တြင္ အစိုးရက ကာကြယ္ေရးတပ္ကို
ျပန္ရုပ္သိမ္းခဲ့ရသည္။ ၁၉၆၄ မွ ၂၀၁၄ ၾကားကာလတြင္ အစုိးရအဆက္ဆက္မွ ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးစီမံကိန္းႀကီး (၃)ခုကုိ
ႏွစ္ေပါင္း (၃၄)ႏွစ္ၾကာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ေသာ္လည္း ကမၻာေပၚတြင္ ဒုတိယအမ်ားဆံုး ဘိန္းထုတ္လုပ္ေသာ ႏိုင္ငံအျဖစ္
ဆက္လက္ရပ္တည္ေနဆဲ ျဖစ္သည္။
ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးစီမက
ံ န
ိ ္း မေအာင္ျမင္ရျခင္းမွာ ျပည္တင
ြ ္းစစ္ျဖစ္ျခင္း၊ အစုိးရတပ္မေတာ္လက္ေအာက္ရွိ အခ်ဳိ႕ျပည္သစ
႔ူ စ္တပ္ဖ႔ြဲ
မ်ားက တပ္ဖအ
႔ ြ ဲ တြက္ ကုယ
ိ တ
္ င
ို ရ
္ န္ပံုေငြရွာေဖြေနရျခင္း၊ ျပည္သမ
ူ ်ား၏ စိက
ု ပ
္ ်ဳိးလယ္ယာေျမမ်ားကို သက္ဆင
ို ရ
္ ာအာဏာပိင
ု အ
္ ခ်ဳ႕ိ က
စီမံကိန္းအမ်ဳိးမ်ဳိးအေၾကာင္းျပဳၿပီး သိမ္းယူျခင္း၊ ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံမ်ားကို ေစ်းကြက္မေဖာ္ေဆာင္ေပးႏိုင္ျခင္းတို႔ေၾကာင့္
ေတြရ
႔ သည္။ ထိအ
႔ု ျပင္ ဘိနး္ သံုးစဲသ
ြ မ
ူ ်ားအတြက္ ဘ၀ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပင
္ န္းမ်ား ေဆာင္ရက
ြ မ
္ ႈ အားနည္းေနျခင္းသည္
ဘိန္းေစ်းကြက္တြင္က်ယ္လာခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္းရင္းတစ္ရပ္လည္း ျဖစ္သည္။ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈ
၈၇၀ တန္ ထြက္ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ၿပီးခဲ့ေသာ မူးယစ္ေဆး၀ါးတိုက္ဖ်က္ေရးေန႔တြင္ ဘိန္းစိမ္းႏွင့္ ဘိန္းျဖဴကို ဖ်က္စီးႏိုင္မႈမွာ
တစ္တန္ခန္႔သာ ရွိသည္။
ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္သည့္လုပ္ငန္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေနာက္ဆက္တဲြဆိုးက်ဳိးမ်ားမွာ လူကုန္ကူးမႈျဖစ္ေပၚေစျခင္း၊
လူ႔အခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ မ်ားလာေစျခင္း၊ အဂတိလိုက္စားမႈ အားေပးေစျခင္း၊ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚ ဆိုးက်ဳိးသက္
ေရာက္ေစျခင္း၊ စည္းလံုးညီညြတ္မႈကုိ ပ်က္ျပားေစျခင္း၊ လူငယ္မ်ား အက်င့္စရိတၱပ်က္ျပားေစျခင္း၊ ရိုးရာအစဥ္အလာကုိ
ေမွးမွိန္ေစျခင္း တို႔ျဖစ္ေပၚသည္ကို ေတြ႔ရသည္။
ဘိန္းစိုကေ
္ ဒသရွိ အခ်ဳိ႕ေသာမိဘမ်ားက အရြယ္ေရာက္လာသည့္ ၎တို႔သားသမီးမ်ားကို ဘိန္းႏွင့္ကင္းေ၀းေစေရးအတြက္
အိ မ္ နီး နားခ်င္း ႏို င္ ငံ မ ်ားသို ႔ ထြ က္ ခ ြာေစျခင္းေၾကာင့္ လူ ကု န္ ကူး မႈ မ ်ား ႀကီး ထြားေစသည္ ။ ဘိ န္း စို က္ေ တာင္ သူ မ ်ားသည္
အရြယမ
္ ေရာက္ေသးသည့္ ၎တိသ
႔ု ားသမီးငယ္မ်ားကို ၿမိဳ႕ႀကီးျပႀကီးမ်ားျဖစ္ေသာ ရန္ကန
ု ႏ
္ င
ွ ့္ မႏၱေလးရွိ စရိတစ
္ ဂသက္သာရာ
ပရဟိတဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းမ်ားသိ႔ု ပညာသင္ေစခဲ့ေသာ္လည္း လက္ေတြတ
႔ င
ြ ္ အခ်ဳိ႕ေသာကေလးမ်ားသည္ အိမ္ေဖာ္အျဖစ္
အဓမၼေစခိုင္းမႈမ်ားႀကံဳၾကရသည္ကို ေတြ႔ရသည္။ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးျခင္းသည္ အုပ္ခ်ဳပ္သူ၏အေျခအေန၊ ရာသီဥတုအေျခအေန၊
ဓါတ္ေျမၾသဇာလိက
ု ႏ
္ င
ို မ
္ အ
ႈ ေျခအေန၊ အလုပသ
္ မားငွားႏိင
ု မ
္ အ
ႈ ေျခအေန ေပၚမွာမူတည္ၿပီး ဘိန္းတပိႆာရရန္ မလြယက
္ ဟ
ူ ု
ဆို ၾ ကသည္ ။ ထို ႔ေ ၾကာင့္ ႏို င္ ငံ ျ ခားသို ႔ ေရာက္ ရ ွိေ နေသာ ၎တို ႔ သားသမီး မ်ား၏ ေထာက္ ပံေ ငြ မ ်ားကို သာ အားထားၿပီး
ဘ၀ကိရ
ု ပ္တည္ရသည္ဟု ဆိၾု ကသည္။ ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွမ
ံ ်ားအျဖစ္ မ်ဳိးေစ့ႏင
ွ န
့္ ည္းပညာမ်ားကို UNODC က ကူညီေထာက္ပံ့
ေပးေနေသာ္လည္း ၎မွ ထြက္လာေသာ သီးႏွံမ်ားကို ေစ်းကြက္ဖန္တီးေပးမႈ မရွိသျဖင့္ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးမႈသည္ တိုးသည္ထက္
ထပ္တိုးလာေနသည္။
ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွမ
ံ ်ားကို ေခါင္းပံျု ဖတ္မက
ႈ င္းရွင္းေသာ ျပည္တင
ြ ္းျပည္ပတြင္ အာမခံေစ်းကြကမ
္ ်ား ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္လအ
ို ပ္
ပါသည္။ ေခတ္အဆက္ဆက္အစိုးရမ်ားလက္ထက္တင
ြ ္ ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးစီမက
ံ န
ိ ္းမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရက
ြ မ
္ အ
ႈ ေပၚ စနစ္တက်
ျပန္လည္သံုးသပ္မႈအားနည္းေနျခင္းေၾကာင္း မူးယစ္ေဆး၀ါးျပႆနာမ်ားသည္ လူငယ္မ်ားႏွင့္ ျပည္သူတို႔ဘ၀လံုၿခံဳေရးအား
ၿခိ မ္းေျခာက္ လာေနသည္ ကို ေတြ ႔ ရ သည္ ။ မူး ယစ္ေ ဆး၀ါးပေပ်ာက္ေ ရးကို အမ်ဳိး သားေရးတာ၀န္ တ စ္ ရ ပ္ အေနျဖင့္ ဗဟို
အစိုးရအပါအ၀င္၊ ျပည္နယ္ႏွင့္တိုင္းေဒသႀကီးအစိုးရမ်ား၊ အစိုးရတပ္မေတာ္မ်ား၊ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖဲြ႔မ်ားႏွင့္
လူ႔မႈအသင္းအဖဲြ႔မ်ား၊ လူငယ္အဖဲြ႔အစည္းမ်ားတို႔က တက္ညီလက္ညီ ပူးေပါင္းၿပီး ၀ိုင္း၀န္းေဆာင္ရြက္မွသာ မူးယစ္ေဆး၀ါး
ျပႆနာႏွင့္ ကင္းရွင္းသည့္ ေႏြးေထြးလံုၿခံဳေသာဘ၀ကို ပိုင္ဆိုင္လာၾကမည္ဟု ယံုၾကည္ပါသည္။

(ဂ)

အႀကံျပဳခ်က္
ျပည္ေထာင္စုသမၼတ ျမန္မာႏိုင္ငံအစိုးရသို႔
(က) ဗဟိုအစိုးရ
(၁) ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးလုပင
္ န္းစဥ္တင
ြ ္ အမ်ဳိးသားေရးတာဝန္တစ္ရပ္အေနျဖင့္ ထိေရာက္စြာ ပိမ
ု လ
ို ပ
ု ္ေဆာင္ႏင
ို ရ
္ န္အတြက္
မူဝါဒမ်ား၊ လုပင
္ န္းစဥ္မ်ားႏွင့္ ျပစ္မျႈ ပစ္ဒဏ္ခ်မွတျ္ ခင္းမ်ားကို ျပည္နယ္ႏင
ွ တ
့္ င
ို ္းေဒသႀကီးအစိုးရမ်ားထံသ႔ ို လုပပ
္ င
ို ခ
္ င
ြ မ
့္ ်ား
အျပည့္အဝေပးရန္။
(၂) ဘိန္းသံုးသူစြဲမ်ားအား ေဆးဝါးကုသေရးႏွင့္ ဘဝျပန္လည္ထူေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈစနစ္ေလွ်ာ့
ခ်ၿပီး အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားအား လြတ္လပ္စြာ ေဖာ္ေဆာင္ခြင့္ေပးရန္။
(၃) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ အစိုးရႏွင့္ တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားအၾကား ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ မူးယစ္
ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာတူညီခ်က္ကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္
ေပးရန္။

(ခ) ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး အစိုးရ
(၁) ေတာင္ယာၿခံမ်ားရွိ ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံမ်ားကို သယ္ယူရာတြင္ လြယ္ကူျမန္ဆန္ေစေရးအတြက္ လိုအပ္ေနသည့္
လမ္းပန္းဆက္သြယ္ေရးမ်ားအား အျမန္ဆံုးေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္။
(၂) ဘိန္းသံုးစြသ
ဲ မ
ူ ်ား ေလ်ာ့နည္းပေပ်ာက္လာေရးအတြက္ လူထယ
ု ၾံု ကည္မႈ အျပည္အ
့ ဝရွိေသာ ျပန္လည္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္
ေရးစခန္းမ်ားကို တိုးခ်ဲ႕ဖြင့္လွစ္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာတြင္ အရပ္ဘက္လူမႈအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ထိေရာက္စြာ
ပူးေပါင္းလုပ္ေဆာင္ရန္။
(၃) တည္ဆဲမူးယစ္ဥပေဒ၏ ပုဒမ
္ ၆(ဃ)ႏွင့္ ျပန္လည္ထူေထာင္ေရး အခန္းျဖစ္ေသာ ပုဒမ
္ ၁၁ (က)၊ ပုဒမ
္ ၁၁ (ခ)၊ ပုဒမ

၁၁ (ဂ) မ်ားကို လက္ေတြ႔က်က် ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ေပးရန္။
(၄) ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွမ
ံ ်ားကို ျပည္တြင္းျပည္ပတြင္ တြက္ေခ်ကိက
ု စ
္ ီးပြားျဖစ္ေစ်းကြက္ ေဖာ္ေဆာင္ေပးႏုင
ိ ရ
္ န္အတြက္
ႏိုင္ငံတကာစံႏႈန္းႏွင့္ ျပည့္မွီသည့္ စိုက္ပ်ဳိးသူအက်ဳိးျဖစ္ထြန္းေစေသာ နည္းပညာမ်ား၊ အခြင့္အလမ္းမ်ားကုိ ဖန္တီး
ေပးရန္။
(၅) ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးကို ထိေရာက္စြာအေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ယခင္ကအဓမၼ သိမ္းဆည္းခံ
ေျမယာမ်ားကို မူလပိုင္ရွင္ထံ အျမန္ဆံုးျပန္လည္ေပးအပ္ရန္။

(ဃ)

ႏိုင္ငံတကာ အစိုးရမ်ားထံသို႔
(၁) ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးသည့္ နယ္ေျမေဒသမ်ား၌ ေဒသခံအဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ၿပီး ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံမ်ား
အား ႏိုင္ငံျခားေစ်းကြက္အတြင္းသို႔ တင္ပို႔ႏိုင္ေရးအတြက္ လိုအပ္ေသာ အကူအညီမ်ားအား ေဖာ္ေဆာင္ေပးရန္။
(၂) ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးစီမံကိန္းမ်ားကို ယခင္အစိုးရေခတ္အဆက္ဆက္မ်ားက အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားႏွင့္
အေမရိကန္အစိုးရမ်ားအျပင္ UNODC တို႔ႏွင့္ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ခဲ့ေသာ္လည္း ေအာင္ျမင္မႈမရရွိေသးသည္ကို
ျပန္လည္သံုးသပ္ၿပီး ေရွ႕ဆက္၍ တိင
ု ္းရင္းသားလက္နက္ကင
ို အ
္ ဖြအ
႔ဲ စည္းမ်ားႏွင့္ ေဒသတြင္းရွိ လူမအ
ႈ ဖြအ
႔ဲ စည္းတိက
႔ု ပ
ို ါ
ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္။
(၃) ျမန္မာႏိင
ု င
္ အ
ံ ေပၚထားရွသ
ိ ည့္ မူးယစ္ေဆးဝါးဆိင
ု ရ
္ ာ မူဝါဒမ်ားႏွင့္ ခ်ဥ္းကပ္မမ
ႈ ်ားအား ျပန္လည္သံုးသပ္ျပင္ဆင္ရန္။

တိုင္းရင္းသားလက္နက္ကိုင္အဖြဲ႔အစည္းမ်ားသို႔
(၁) ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္တြင္ အစိုးရႏွင့္ခ်ဳပ္ဆိုထားေသာ မူးယစ္ေဆးဝါးတိုက္ဖ်က္ေရး ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈ သေဘာ
တူညီခ်က္မ်ားကို လက္ေတြ႔အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္ရန္။
(၂) ဘိ န္း အစားထိုး သီး ႏွံ မ ်ားအား ေခါင္း ပံု ျ ဖတ္ မ ႈ မ ်ားကင္း ရွ င္း သည့္ ေစ်းကြ က္ ရ ရွိေ စေရးႏွ င့္ လမ္း ပန္း ဆက္ သ ြ ယ္ မ ႈ
ေကာင္းမြန္ေစရန္ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာျဖင့္ ဝိုင္းဝန္းကူညီ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္။
(၃) ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးလုပ္ငန္းစဥ္မ်ားတြင္ ေဒသခံျပည္သူမ်ား၏ ပညာေပးေရး၊ ေဆးကုသေရးႏွင့္ လံုၿခံဳေရးအတြက္
ေဖာ္ေဆာင္ရာတြင္ လူငယ္ထု၏ ပံ့ပိုးကူညီမႈျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ရန္။
(၄) အစိုးရႏွင့္ ႏိုင္ငံတကာ၏ ဘိန္းတိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္မ်ားကို ေစာင့္ၾကည့္သံုးသပ္အႀကံျပဳရန္ႏွင့္ လက္ေတြ႔
အေကာင္အထည္ေဖာ္ရာ၌ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ရန္။

အစိုးရမဟုတ္ေသာ ႏိုင္ငံတကာႏွင့္ ျပည္တြင္းအဖြဲ႔အစည္းမ်ား (INGOs/NGOs) သို႔
(၁) ဘိ န္း အစားထိုး သီး ႏွံ မ ်ားအား ႏို င္ ငံ ျ ခား၌ အာမခံ ခ ်က္ ရ ွိေ သာ ေစ်းကြ က္ ျ ဖင့္ တင္ ပို ႔ ႏို င္ေ ရးအတြ က္ ႏို င္ ငံ တ ကာ
လုပ္ငန္းရွင္မ်ားကို စည္းရံုးလံႈ႔ေဆာ္ရန္။
(၂) ႏိုင္ငံေရး၊ ပညာေရး၊ က်န္းမာေရး၊ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာမ်ားကို ကူညီေထာက္ပံ့ေပးသည့္နည္းတူ ဘိန္းစားသံုး
သူမ်ား ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုပါ အေလးထားေဆာင္ရြက္ရန္။
(၃) ဘန
ိ ္းထြက္ေဒသရွလ
ိ င
ူ ယ္မ်ားသည္ ပညာေရးကို ပိမ
ု စ
ို တ
ိ ဝ
္ င္စားလာေစေရးအတြက္ ပညာေတာ္သင္ဆမ
ု ်ားကို အထူး
အခြင့္အေရးအေနျဖင့္ ဦးစားေပးေခၚေဆာင္ရန္။
(၄) ဘိ န္းပေပ်ာက္ေ ရးစီ မံ ကိ န္း မ်ား အေကာင္ အ ထည္ေ ဖာ္ ေဆာင္ ရြ က္မႈ ကို အစဥ္ တစို က္ေစာင့္ ၾကည့္ ၿပီး အခါအား
ေလ်ာ္စြာ ေထာက္ျပေဝဖန္အႀကံျပဳရန္။

(င)

(ဃ)

မာတိကာ
စာမ်က္ႏွာ
စာအုပ္ထုတ္ေ၀သည့္ အဖဲြ႔မ်ား၏ ေနာက္ခံအက်ဥ္းခ်ဳပ္။ ...............................................................

(က)

အမွာစာ ...........................................................................................................................

(ခ)

အက်ဥ္းခ်ဳပ္။ .......................................................................................................................

(ဂ)

အႀကံျပဳခ်က္မ်ား။.................................................................................................................. (ဃ)
နိဒါန္း ...............................................................................................................................

အပိုင္း (၁) ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးမႈ ျဖစ္စဥ္မ်ား။ ................................................................... ၄
အဂၤလိပ္ ကိုလိုနီေခတ္။ ........................................................................................

ဖက္ဆစ္ဂ်ပန္ေခတ္။ ...........................................................................................

ပါလီမန္ ဒီမိုကေရစီအစိုးရေခတ္။ ............................................................................

ေတာင္လွန္ေရး ေကာင္စီ အစိုးရေခတ္။ ....................................................................

ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီ (မဆလ) အစိုးရေခတ္။ ..............................................

ႏိုင္ငံေတာ္ၿငိမ္၀ပ္ပိျပားမႈ တည္ေဆာက္ေရး (န၀တ) အစိုးရေခတ္။ ..................................

ႏိုင္ငံေတာ္ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ဖံြ႕ၿဖိဳးေရးေကာင္စီအဖဲြ႕ (နအဖ) အစိုးရေခတ္။ .............

ပါတီစံု ဒီမိုကေရစီ အစုိးရေခတ္။ .............................................................................

အပိုင္း (၂) ရွမ္းျပည္နယ္ လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ ဘိန္း။ ...........................................................

၁၂

ရွမ္းျပည္နယ္ ေျမာက္ပိုင္း လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡႏွင့္ ဘိန္းဘုရင္။ ....................................

၁၂

ရွမ္းျပည္နယ္ အေရွ႕ပိုင္း လက္နက္ကိုင္ ပဋိပကၡႏွင့္ ဘိန္းဘုရင္။ ....................................

၁၃

အသံတိတ္စစ္ပဲြ။ ................................................................................................

၁၄

ကိုယ့္ရိကၡာကို ကိုယ္တာ၀န္ျပန္ယူရသည့္ ျပည္သူ႔စစ္။ .................................................

၁၅

အခန္း (၃) ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ပအိုဝ္းေဒသတြင္ ဘိန္းပေပ်ာက္ေရး လႈပ္ရွားမႈ။
ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္း ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္း စတင္ေရာက္ရွိလာပံု။............................

၁၈

နားေဗာင္ေဒသ ဘိန္းျဖတ္စီမံကိန္း။ .........................................................................

၁၈

ေနာင္ယာဆိုင္ေဒသ ဘိန္းျဖတ္စီမံကိန္း။ ..................................................................

၁၉

ဂုဏ္သိကၡာျဖင့္ ေနထိုင္ႏိုင္ရန္ ေက်းရြာထူေထာင္ေပးျခင္း။ ............................................

၁၉

ယမ္းေငြ႕ေျပကာ ဘိန္းပန္းေ၀လာ။ ..........................................................................

၁၉

မေအာင္ျမင္ေသးေသာ ဘိန္းကင္းမဲ့ဇံု စီမံခ်က္။ ..........................................................

၂၀

မီဒီယာမွ ပင္ေလာင္းၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႔လြတ္ေတာ္ အသံ။ ..............................................

၂၁

ေနာက္ထပ္တဖန္ ဘိန္းျပန္စိုက္သည္ကို လ်စ္လွ်ဴရႈထားျခင္းသည္ ဘယ္သူ႔အတြက္လဲ။ .......

၂၂

အပိုင္း (၄) ဘိန္းပေပ်ာက္ေရး စီမံကိန္း ဘာေၾကာင့္ မေအာင္ျမင္ေသးလဲ။ ........................................
(၁) ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားျခင္း။ ...................................................................................

၂၆

(၂) စိုက္ပ်ဳိးေျမယာမ်ားကို လက္လြတ္ဆံုးရႈံရျခင္း။ ......................................................

၂၇

(စ)

(၂-၁) ေတာင္ႀကီးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေျမယာလက္လြတ္ဆံုးရႈံးခံရမႈ ျဖစ္စဥ္တခ်ဳိ႕။ .............

၂၈

(၂-၂) ဟိုပံုးၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေျမယာလက္လြတ္ဆံုးရႈံးခံရမႈျဖစ္စဥ္တခ်ဳိ႕။ ......................

၂၈

(၂-၃) ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္တြင္ ေျမယာလက္လြတ္ဆံုးရႈံးခံရမႈ ျဖစ္စဥ္တခ်ဳိ႕။ ..................

၂၈

(၂-၄) ရွမ္းျပည္ေတာင္ပိုင္းတြင္ ယာေျမလက္လြတ္ဆံုးရႈံးမႈ အက်ဳိးဆက္။ .....................

၂၉

(၂-၅) မေအာင္ျမင္ေသးေသာ ေျမယာျပႆနာမ်ား ေျဖရွင္းမႈ။ ...................................

၃၀

(၃) အဂတိလိုက္စားမႈမ်ားျခင္း။ ....................................................................................

၃၁

(၄) တရားမ၀င္ အခြန္အေကာက္မ်ားျခင္း။ ......................................................................

၃၂

(၄-၁) ဟိုပံုးၿမိဳ႕နယ္ ေဒသခံတစ္ဦး၏ အသံ။ ..........................................................

၃၂

(၄-၂) ေဒသခံ ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္တစ္ပါး၏ အသံ။ ...........................................

၃၃

(၄-၃) ဆီဆိုင္ၿမိဳ႕နယ္ေဒသခံ တစ္ဦး၏ အသံ။ .......................................................

၃၃

(၄-၄) လိြဳင္လင္ၿမိဳ႕နယ္ေဒသခံတစ္ဦး၏ အသံ။ ......................................................

၃၄

(၅) ေဒသထြက္ရာသီသီးႏွံမ်ား တြက္ေျခကိုက္စီးပြားျဖစ္ တင္ပို႔ႏိုင္မည့္ ေစ်းကြက္မရွိျခင္း။ ...........

၃၄

(၇) ဘိန္းစိုက္ေတာင္သူကိုသာ ႏွိမ္ႏွင္းျခင္းသည္
ဘိန္းပေပ်ာက္ေရးတြင္ ထိေရာက္မႈ နည္းျခင္း။ ...........................................................

၃၆

(၆) အဓမၼဖံြ႕ၿဖိဳးေရး။ ..................................................................................................

၃၉

အပိုင္း (၅) ဘိန္းစိုက္ပ်ဳိးထုတ္လုပ္မႈ၏ ျဖစ္ေပၚလာေသာ ေနာက္ဆက္တြဲဆိုးက်ဳိးမ်ား။ ...............................
(၁) လူကုန္ကူးမႈကို ျဖစ္ေပၚေစျခင္း။ ..............................................................................

၄၀

(၂) လူအခြင့္အေရးခ်ဳိးေဖာက္မႈ တိုးျမင့္လာေစျခင္း။ ..........................................................

၄၁

(၃) သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေပၚ ဆိုးက်ဳိးသက္ေရာက္ျခင္း။..................................................

၄၂

(၄) ရိုးရာအစဥ္အလာကို ေမွးမိွန္ေစျခင္း။ ........................................................................

၄၃

(၅) စည္းလံုးညီညြတ္မႈ ပ်က္ျပားလာေစျခင္း။ ...................................................................

၄၄

(၆) အက်င့္စာရိတၱပ်က္ျပားေစျခင္း။ ..............................................................................

၄၅

(၇) အဂတိလိုက္စားမႈကို အားေပးေစျခင္း။ ......................................................................

၄၇

အပိုင္း (၆) မူးယစ္ေဆးဝါးျပႆနာကို ေက်ာ္ျဖတ္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းၾကသူမ်ား။ ..........................................
(၁) ျပန္လည္ျပဳစုပ်ဳိးေထာင္ေရးစခန္း။ ............................................................................

၅၀

(၂) မူးယစ္ျပႆနာကို ကိုယ့္နည္းကိုယ့္ဟန္ျဖင့္ ေရွာင္ရွားၾကသူမ်ား။ .....................................

၅၁

(၂) ဘိန္း၀င္ေငြထက္ ႏိုင္ငံျခားမွ သားသမီးေထာက္ပံ့ေငြကိုသာ ပိုအားထားၾက။ ........................

၅၂

(၃) ဘိန္းအစားထိုးသီးႏွံစီမံကိန္း။ ..................................................................................

၅၂

နိဂံုး။ .....................................................................................................................................

၅၅

က်မ္းကိုး။................................................................................................................................

၅၆

ေနာက္ဆက္တဲြ (၁)
ေနာက္ဆက္တဲြ (၂)

(ဆ)