You are on page 1of 4

CENTRINI PRITISAK I ZATEZANJE

P1. Dimenzionisati stub pravougaonog poprenog preseka, irine 30 cm, optereen


silama pritiska usled stalnog, odnosno povremenog optereenja. Uticaj izvijanja se
moe zanemariti.
Ng = 500 kN

Np = 1000 kN

MB 30

GA 240/360

Aktivni presek ine beton i armatura. Teite idealizovanog preseka se poklapa sa


napadnom takom sile pritiska, pa je dilatacija konstantna po itavom preseku. Iz uslova
loma (sluaj centrinog pritiska), uslova zajednikog rada betona i elika odnosno
Pravilnikom definisanih veza napon-dilatacija (RDB, RD) sledi:
sb

eb = ea = 2

fB

e b = 2 s b = fB
eb []

e a = 2 s a = 2 E a sv

2.0

Iz poslednjeg izraza sledi da je za GA 240/360 i RA


400/500 napon sa = sv, a u sluaju korienja elika
viih karakteristika sa = 400 MPa.
Uslov ravnotee normalnih sila moe se napisati u
obliku:
Nu = Ab s b + Aa s a = Ab fb + Aa sv

PARABOLA

3.5
PRAV.

sa
PRITISAK

ZATEZANJE

sv

eq=sq/E a

pri emu je granina raunska sila Nu odreena kao:


Nu = g u ,i Ni = 1.9 Ng + 2.1 N p

ea []
ev =sv /E a

10

sq=|sv |

Parcijalni koeficijenti sigurnosti, odreeni lanom 80 PBAB, uzimaju MAKSIMALNE


mogue (u odnosu na broj optereenja u kombinaciji) vrednosti (ea 0).
Kao to je naglaeno u proraunu po doputenim naponima, presek se oblikuje kao
simetrian i simetrino armira. Procenat armiranja m se usvaja (po pravilu minimalna
vrednost mmin = 0.6%). Uslov ravnotee se pie u obliku:

s
Nu = Ab fb + Aa sv = Ab fb + m Aa sv = Ab fb 1 + m v
fb

= Ab fb 1 + m

i iz njega sraunava potrebna povrina betona Ab.


Raunska vrstoa betona pri pritisku se odreuje prema lanu 82 Pravilnika BAB 87:
MB 30

fB = 20.5 MPa = 2.05 kN/cm2

Nu = 1.9500 + 2.11000 = 3050 kN


m = 0.6% Ab ,potr . =

BETONSKE KONSTRUKCIJE 1

Nu

fB 1 + m

3050
240

2.05 1 + 0.6 10 - 2

20.5

= 1390 cm2

TEORIJA GRANINE NOSIVOSTI - PRIMERI ZA VEBE

CENTRINI PRITISAK I ZATEZANJE

d potr . =

Ab ,potr .
b

1390
= 46.3 cm
30

usvojeno d = 50 cm

Aa,potr. = mAb,potr. = 0.610-21390 = 8.34 cm2 usvojeno: 812 (9.05 cm2)


min( b ,d ) = 30

eu 15 = 15 1.2 = 18 = 18 cm

30

usvojeno U8/15

1 212

17

45

17

25

14

2 U8/15, 3 U8/15
1 212

45

14

1 212
8
25

3 U8 L=100 (0)

2 U8/15

14

50

25

25

2 U8 L=156 (0)

1 212
4

22

30

P2. Dimenzionisati stub iz primera P1, ukoliko se umesto pravougaonog usvoji kruni
popreni presek. Uticaj izvijanja se moe zanemariti.
Potrebna povrina betona i armature ne zavise od oblika preseka, pa sledi:
Dpotr . =

4
Ab ,potr . =
p

4
1390 = 42.1 cm
p

2 U8/20

Naravno, mogue je usvojiti istu armaturu


kao u prethodnom primeru, ali i:

45

Aa,potr. = 0.610-21390 = 8.34 cm2

37

usvojeno D = 45 cm

1 614

Napominje se da se kod krunog preseka


ne sme usvojiti manje od est profila.
D = 45

eu 15 = 15 1.4 = 21 = 21 cm

30

BETONSKE KONSTRUKCIJE 1

usvojeno: 614 (9.24 cm2)

usvojeno U8/20

TEORIJA GRANINE NOSIVOSTI - PRIMERI ZA VEBE

CENTRINI PRITISAK I ZATEZANJE

P3. Dimenzionisati stub iz primera P1, ukoliko je presek pravougaoni, dimenzija 25/50
cm. Zadate dimenzije preseka i kvalitet materijala ne menjati.
U ovom sluaju je jedino mogue iz uslova ravnotee normalnih sila odrediti potrebnu
povrinu armature:

3050 - 20 50 2.05
= 20.31 cm2
24

1 218

13

3 U8/25
1 218

4.5 14

usvojeno: 818 (20.36 cm2)

50

Aa =

1 218

Nu - Ab fB
sv

14 4.5

Nu = Ab fB + Aa sv Aa =

min( b ,d ) = 25

eu 15 = 15 1.8 = 27 = 25 cm

30

2 U8/25
1 218
4.5

usvojeno: U8/25

1 214
4
17

Formulacija trenutak t=0 podrazumeva da se


sraunaju naponi ne uzimajui u obzir uticaj teenja i skupljanja betona. Pri proraunu napona
je uobiajeno da se koristi stvarni odnos modula deformacije elika i betona:

18

GA 240/360

3 U8/20

17

MB 30

1 214

1 214
2 U8/20

Np = 1000 kN

60

Ng = 500 kN

1 214
4

Eb = 31.5 GPa (lan 52. PBAB 87)

n=

4.5

25

P4. Stub pravougaonog poprenog preseka,


armiran prema skici, napregnut je silama
pritiska usled stalnog, odnosno povremenog optereenja. Potrebno je sraunati
napone i dilatacije u betonu i armaturi (trenutak t=0) usled ukupnog optereenja.

MB 30

16

22

30

Ea 210
=
= 6.67
Eb 31.5

Aa = 12.32 cm2
sb =

Ai = Ab + nAa = 3060 + 6.6712.32 = 1882 cm2

N 500 + 1000
=
= 0.796 kN/cm2 = 7.96 MPa
Ai
1882

sa = nsb = 6.677.96 = 53.1 MPa


eb =

sb
7.96
s
=
= 0.253 = ea = a
3
Eb 31.5 10
Ea

BETONSKE KONSTRUKCIJE 1

TEORIJA GRANINE NOSIVOSTI - PRIMERI ZA VEBE

CENTRINI PRITISAK I ZATEZANJE

P5. Dimenzionisati element pravougaonog poprenog preseka, optereen silama


zatezanja usled stalnog, odnosno povremenog optereenja.
Zg = 300 kN

Zp = 400 kN

GA 240/360

Doputeni napon u armaturi se odreuje prema lanu 124 Pravilnika BAB 87. Pretpostavlja se da e se koristiti profil 14, pa sledi:
GA 240/360

sv = 240 MPa = 24 kN/cm2

Kako je po definiciji sbz 0, iz uslova ravnotee normalnih sila sledi:


1 1225

Zu 1.6 Z g + 1.8 Z p
=
sa
sv

1.6 300 + 1.8 400


= 50.0 cm2
24
4.5

usvojeno: 1225 (58.90 cm2)


b 2(2.5+0.8)+42.5+35.0 = 31.6 cm

4.5

Aa =

11

2 U8/25

20

4.5

Zu = Aa s a Aa =

8.5

8.5

4.5

35

d 2(2.5+0.8)+32.5+23.0 = 20.1 cm
usvojeno: b/d = 35/20 cm

P6. Sraunati napon i dilataciju armature za usvojeni presek iz prethodnog primera.


Z = Zg + Zp = 300 + 400 = 700 kN
Aa = 58.90 cm2 (1225)
sa =

Z
700
=
= 11.88 kN/cm2 = 118.8 MPa
Aa 58.90

ea =

sa
118.8
=
= 0.566
Ea 210 10 3

Izuzetno, kod zatega se, radi kvalitetnijeg ugraivanja betona, preporuuje da isto horizontalno rastojanje
armature bude bar 5 cm, kako je i prikazano na skici.
BETONSKE KONSTRUKCIJE 1

TEORIJA GRANINE NOSIVOSTI - PRIMERI ZA VEBE