Αριστερόστροφος Κοχλίας

1

Editorial
Ο αριστερόστροφος κοχλίας είναι μια μη περιοδική έκδοση της Ανεξάρτητης
Αριστερής Παρέμβασης-Ε.Α.Α.Κ. που φιλοδοξεί να βαθύνει την πολιτική κουβέντα
μέσα στο φοιτητικό σύλλογο. Σε αυτό το περιοδικό δε θα βρείτε ούτε σημειώσεις,
ούτε λύσεις ασκήσεων αλλά τη συλλογική δουλειά φοιτητών και φοιτητριών της
σχολής, που προσπαθούν με αυτόν τον τρόπο να συμβάλλουν στο πολιτικό διάλογο
εντός αυτής.
Το παρόν τεύχος βγαίνει σε μια περίοδο όπου το Υπουργείο Παιδείας ανακοινώνει
την διαγραφή 180.000 φοιτητών έξω απο τις σχολές τους. Ενα βάρβαρο μέτρο
το οποίο αποτελεί την αιχμή του δόρατος της εκπαιδευτικής αναδιάρθρωσης,
η οποία τόσο με τους νεοσύστατους οργανισμούς όσο και με το νεό λύκειο έχει
σκοπό να αλλάξει ριζικά τη δομή της εκπαίδευσης όπως τη ξέραμε. Στόχος αύτων
που επιβάλλουν τη αναδιάρθρωση απο τη μία είναι η αύξηση της κερδοφορίας των
λίγων(ιδιώτες,κυβερνώντες) και απο την άλλη η αποστείρωση της εκπαίδευσης και
η κατάπνυξη κάθε ριζοσπασιτικού και επαναστατικού χαρακτηριστικού της νεολαίας
στα σχολία και στα πανεπιστήμια.
Την ίδια στιγμή στην υπόλοιπη κοινωνία αντιμετωπίζουμε μια κυβέρνηση ετοιμόροπη,
δεσμευμένη στις υποσχέσεις της και στις επιταγές της ΕΕ για μακροχρόνια λιτότητα.
Απέναντι σε όλα αυτά, μεμονομένοι αγώνεις δίνουν το φωτεινό παράδειγμα(π.χ.
καθαρίστριες, Σκουριές) ενώ το εργατικό κίνημα συνολικά προσπαθεί να υπερβεί
την προηγούμενη περίοδο αναμονής και νηνεμίας. Διαλέγουμε έναν διαφορετικό
δρόμο από την στάση ανάθεσης και απλής κοινοβουλευτικής εναλλαγής που επιλέγει
η επίσημη αριστερά και χαράσουμε έναν νικηφόρο και ριζοσπαστικό δρόμο για τα
συμφέροντα της θιγώμενης πλειοψηφίας. Κόντρα στην πολιτική της Κυβέρνησης και
το μάυρο μέλλον που επιφιλάσσει το ναζιστικό μόρφωμα Χρυσή Αυγή, διαμορφώνουμε
μια πορεία προς την απελευθέρωση μας από τα δεσμά της εκμετάλευσης!

Περιεχόμενα

Καλώς Ήρθες Στο «Ναό Της Γνώσης» !
Η εικόνα που πιθανώς έχεις για τη ζωή σας εντός
των πανεπιστημιακών τειχών είναι μάλλον μια
καθημερινότητα που αρχίζει και τελειώνει γύρω από
την εκπαιδευτική διαδικασία. Αυτό είναι και λογικό
σε ένα βαθμό. Όλοι μας ακούγαμε από το σχολείο,
και συνεχίζουμε να ακούμε από τις οικογένειες μας,
ότι μοναδική “αποστολή” μας είναι να μπούμε σε μια
καλή σχολή και να πάρουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται

2

Αριστερόστροφος Κοχλίας

το πτυχίο μας. Ιδιαίτερα τώρα που οι πιέσεις για
γρήγορη επαγγελματική αποκατάσταση γίνονται όλο και
εντονότερες από την κρίση και τις διαρκείς περικοπές
που μας επιβάλλουν η τρόικα και οι κυβερνήσεις. Mε
αυτά τα δεδομένα, η εικόνα ενός φοιτητή με μηδενικό
ελεύθερο χρόνο, ο οποίος τρέχει από αμφιθέατρο σε
αμφιθέατρο τη μισή μέρα και την άλλη μισή προσπαθεί
να αντεπεξέλθει σε παράλογες απαιτήσεις σε ασκήσεις,

Αριστερόστροφος Κοχλίας

3

εργαστήρια και εργασίες μάλλον φαντάζει λογική.
Είναι όμως…; Ευτυχώς όχι. Οι φοιτητικοί αγώνες σε
όλη τη διάρκεια της μεταπολίτευσης κατάφεραν να
κατακτήσουν ένα πανεπιστήμιο δημοκρατικό, δημόσιο
και δωρεάν κόντρα στις προσπάθειες όλων των
κυβερνήσεων της μεταπολίτευσης να μετατρέψουν
το πανεπιστήμιο σε ένα χώρο, χωρίς δικαιώματα και
παροχές για τους φοιτητές, ασφυκτικό και αυταρχικό.
Η στιγμή που μπαίνεις στο πανεπιστήμιο, σαν συνέχεια
της προηγούμενης χρονιάς, χαρακτηρίζεται κρίσιμη
τόσο για την εκπαίδευση όσο και για την κοινωνία. Η
απεργία των διοικητικών υπαλλήλων του Ε.Μ.Π που
ανατάραξε το ΕΜΠ την προηγούμενη χρονιά άφησε
σημαντικές παρακαταθήκες αγωνιστικότητας και
απείλησε τη σταθερότητα αυτής της κυβέρνησης. Η
“κινητικότητα” των εργαζομένων στα ιδρύματα, όπως
τελικά ονομάστηκε η διαθεσιμότητα-απόλυση έρχεται
να προστεθεί σε μια σειρά αντιδραστικές διατάξεις για
το πανεπιστήμιο που οι φοιτητές έχουν αντιπαλέψει
δυναμικά όλα αυτά τα χρόνια.

Τι είναι ο φοιτητικός σύλλογος;

Η υπόσταση των φοιτητικών συλλόγων δεν
πρέπει να θεωρείται κάτι δεδομένο. Είναι αποτέλεσμα
αγώνων των φοιτητών κυρίως στα χρόνια της
δικτακτορίας και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης,
που είχαν ως βασικό στόχο τη κατάκτηση του
δικαιώματος του συνδικαλίζεσθε. Οι φοιτητές τότε
αναγνώρισαν την αναγκαιότητα να οργανωθούν πολιτικά
και να αποφασίσουν μέσα στις συνελεύσεις τους, γιατί
ήταν το κυρίαρχο όπλο ώστε να αντιπαλεύσουν και
να ανατρέψουν τη χούντα. Διαχρονικά τα αιτήματα
των φοιτητών αλλάζουν, παρόλα αυτά η ύπαρξη του
συλλόγου παραμένει, επειδή η πολιτική πραγματώνεται
σε διάρκεια χρόνου και όχι σε στιγμές (εκλογές). Χωρίς
την ύπαρξη του συλλόγου οι φοιτητές δε θα είχαμε
κανένα όπλο διεκδίκησης και πολιτικής υπόστασης στο
πανεπιστήμιο και στη κοινωνία.

Τι είναι η γενική συνέλευση;

Ανώτατο όργανο του φοιτητικού συλλόγου
είναι η γενική συνέλευση και αποτελεί το πιο
αμεσοδημοκρατικό και ισχυρό όργανο. Κάθε φοιτητής
έχει το δικαίωμα να μιλήσει στη Γ.Σ. για οποιοδήποτε
θέμα και κοινωνικό-πολιτικό ζήτημα που τον απασχολεί.
Ώστοσο η συνέλευση
πρέπει να καταλήγει σε
απόφαση που οι δράσεις της προκύπτουν από ένα
πολιτικό σχέδιο. Οι δρασεις που αποφασίζονται έχουν
δεσμευτικό χαρακτήρα για κάθε μέλος του συλλόγου.
Σε περίπτωση που ψηφιζόντουσαν αποκλειστικά
και μόνο αυτές, ο σύλλογος δε θα έπαιρνε πολιτική
θέση με αποτέλεσμα τόσο οι δράσεις του να είναι
αναποτελεσματικές μακροπρόθεσμα όσο να αναιρείται η
ουσία ύπαρξης του συλλόγου.

4

Αριστερόστροφος Κοχλίας

Φοιτητικές Παρατάξεις
Δεν είναι καθόλου τυχαίο που κάποιες έννοιες αυτής
της εξαθλίωσης που μας επιβάλλουν ακούγονται συχνά
πυκνά στην καθημερινότητα μας. Το μοντέλο ενός
σάπιου φοιτητικού συνδικαλισμού, με παρατάξεις
με υπεύθυνους πάσης φύσεως, με στελέχη που
αποσκοπούν να γίνουν βουλευτάκια και υπηρέτες των
μεγαλοεταιρειών τους, έρχεται να φέρει όλες αυτές τις
πτυχές της επίθεσης στο σήμερα. Με παρατάξεις που τα
όσα λένε βγαίνουν από κλειστά γραφεία και κόμματαμεσσίες και όχι από ανάδραση και συμμετοχή όλων των
μελώνωτους. Αυτές είναι οι παρατάξεις της ΔΑΠ και της
ΠΑΣΠ και δεν είναι τυχαίοι...Μιλάνε για “ανεξαρτησία”
από κόμματα και κυβερνήσεις αλλά αναπαράγουν τις
ίδιες λογικές. Είναι αυτοί που αρέσκονται να μιλάνε εκ
μέρους των φοιτητών ενώ τους θέλουν να συζητάνε
και να αποφασίζουν για όσα τους αφορούν μια
φορά το χρόνο. Ανταλλάσουν χυδαία πάσης φύσεως
βοηθήματα και σημειώσεις με την στήριξη και τη ψήφο
προπαγανδίζοντας το πόσο νοιάζονται δήθεν για το
φοιτητή. Προωθούν μια κουλτούρα αποχής, βολέματος,
εξυπηρέτησης, γνωριμιών. Πάνε κόντρα σε κάθε μορφή
συλλογικής εκπροσώπησης και έκφρασης, θέλουν το
φοιτητή και το σύλλογο όμηρο της παράταξης τους και
όχι ενεργό υποκείμενο και στο προσκήνιο των εξελίξεων.
Είναι αυτοί που υποδέχονται και χωράνε τους φασίστες
και τους δολοφόνους ναζί στον ίδιο πολιτικό χώρο.
Αυτοί που καταδικάζουν τη βία αλλά όχι τις απολύσεις,
την φτώχεια, την ανεργία, την αυταρχική καταστολή
της αστυνομίας, αυτά δεν είναι βία. Αυτή η μορφή
συνδικαλισμού γέννησε και συντηρεί το σημερινό
υπάρχον πολιτικό σύστημα και ήδη από τα πανεπιστήμια
μας προετοιμάζει για τον ρόλο που θέλουν να μας
επιβάλλουν.
Όσο για την υπόλοιπη αριστερά, δεν μας αρκεί ούτε ο
δρόμος του απομονωτισμού και περιχαράκωσης της
ΚΝΕ ούτε αυτός της επανάπαυσης για αντιπαράθεση
σε ένα εκλογικό επίπεδο όπως κάνει η νεολαία του
ΣΥΡΙΖΑ μέσω της ΑΡΕΝ. Χαρακτηριστικά οφείλουμε
να διαφοροποιούμαστε από λογικές που θέτουν ως
πρωταρχικό στόχο την κομματική καθαρότητα και
την εύρεση προαπαιτουμένων για να αρχίσει ένας
αγώνας όπως πολλές φορές προβάλλεται από την ΚΝΕ.
Επίσης όσο βαθαίνει η κρίση και ο ΣΥΡΙΖΑ αδυνατεί να
δημιουργήσει κινηματικές διαδικασίες επαναπάυεται
σε εύκολες λύσεις αποφέυγοντας την κατά μέτωπο
αντιπαράθεση με την κυβερνητική πολιτική διαλέγοντας
τον ρόλο του συμμορφωμένου.

Ας συστηθούμε, όμως… είμαστε η
Ανεξάρτητη Αριστερή Παρέμβαση - ΕΑΑΚ

Είμαστε ένα ανεξάρτητο αριστερό σχήμα, μια ζωντανή
ανοιχτή πολιτική συλλογικότητα και όχι παράταξη. Δεν
ζητάμε την τυφλή εμπιστοσύνη των φοιτητών, όπως
την αντιλαμβάνονται οι καθεστωτικές παρατάξεις
(ΔΑΠ-ΠΑΣΠ), αλλά τη ενεργή συμμετοχή τους. Το
σχήμα μας στους Πολιτικούς Μηχανικούς ανέκαθεν
αγωνιζόταν ενάντια στις προσπάθειες της εκπαιδευτικής
αναδιάρθρωσης. Για την βελτίωση της φοιτητικής
καθημερινότητας και την εναντίωση στις καθηγητικές
αυθαιρεσίες, μέχρι την εξασφάλιση των πτυχίων μας και
της εργασιακής μας προοπτικής.

Από την άλλη, η ύπαρξη της Ε.Α.Α.Κ. με την πανελλαδική
της δικτύωση δίνει τη δυνατότητα όλα τα σχήματα να
βρίσκονται μαζί και να συζητούν. Αυτό τους δίνει τη
δυνατότητα να μεταφέρουν και να παίρνουν εμπειρίες
μεταξύ τους, να αποφεύγουν τη λογική «ο καθένας για
τη σχολή του και μόνο», αλλά και να αποφασίζουν για
από κοινού πανελλαδικά ή και ανά πόλεις συντονισμένες
ενέργειες.
Επιλέγουμε να είμαστε...

Ανεξάρτητοι
από
κράτος,
κομματικούς
μηχανισμούς,
καθηγητές
και
διαδρόμους
Ως σχήμα συμμετέχουμε στην Ενιαία Ανεξάρτητη
πρυτάνεων.
Ανεξάρτητοι
από
την
κυρίαρχη
Αριστερή Κίνηση (Ε.Α.Α.Κ.). Η Ε.Α.Α.Κ. αποτελείται από
τα σχήματά της και είναι ένα πετυχημένο πείραμα της πολιτική γιατί θέλουμε οι πράξεις και οι απόψεις
ανεξάρτητης Αριστεράς. Όντας πρωτοπόρα σε μικρές μας να εκφράζουν τα συμφέροντα και τις ανάγκες
και μεγάλες στιγμές της πάλης των φοιτητών, έχει μας (του εργαζόμενου κόσμου και των νέων). Αλλά
καταφέρει να συσπειρώσει δυνάμεις και αγωνιστές κυρίως επειδή πιστεύουμε ότι η διαμόρφωση της
της ανεξάρτητης Αριστεράς που καμία άλλη φοιτητική πολιτικής άποψης πρέπει να αφορά κατ’ αρχάς τον
παράταξη δεν κατάφερε ποτέ. Είναι πεδίο διαλόγου κόσμο που τον επηρεάζει.
και ενωτικής δράσης για πολλές διαφορετικές απόψεις
και συλλογικότητες. Τα σχήματα των ΕΑΑΚ σε κάθε
σχολή διατηρώντας την αυτοτέλειά τους, έρχονται
σε αντιπαράθεση με τη μαζοποίηση και τη λογική της
τυφλής υπακοής στην κοινή γραμμή που ορίζει το κόμμα
(παράταξη – ιμάντας μεταβίβασης κομματικής γραμμής),
η οποία εμφανίζεται στις παραδοσιακές παρατάξεις που
παρεμβαίνουν στα πανεπιστήμια, είτε τις κυβερνητικές
(ΔΑΠ-ΝΔΦΚ/ΝΔ, ΠΑΣΠ/ΠΑΣΟΚ) είτε ακόμα και αυτές της
παραδοσιακής αριστεράς (ΠΚΣ/ΚΚΕ, Αριστερή Ενότητα).

Ριζοσπαστικοί γιατί θεωρούμε ότι υπάρχει η
αναγκαιότητα μιας άλλης πολιτικής πρακτικής
(ρήξεων με κατεστημένες ιδεολογίες, με βολέματα
και με αδιαφορία).
Αριστεροί γιατί απέναντι στη λογική του
ατομισμού απαντάμε - προβάλουμε τη
συλλογικότητα και τη συλλογική δράση, γιατί
βλέπουμε τη δυνατότητα μιας άλλης κοινωνικής
ζωής που να στηρίζεται στην ισότητα και στην
ελευθερία.
Αριστερόστροφος Κοχλίας

5

Μέρες παράξενες, θαυμάσιες μέρες...
Από τη Συρία μέχρι την Παλαιστίνη, από την Ουκρανία
μέχρι το Φέργκιουσον παρατηρούμε πως η πολιτική
εξόδου από την καπιταλιστική οικονομική κρίση
που εφαρμόζεται οξύνει τη φτώχεια, ενισχύει
τη συγκέντρωση πλούτου σε λιγότερα χέρια και
δυναμώνει τους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.
Οξύνει δηλαδή τους συντελεστές κοινωνικής αστάθειας
και τη μήτρα των πολέμων. Οι προβλέψεις για την
ανάπτυξη στις ανεπτυγμένες καπιταλιστικές χώρες
στην Ευρώπη Αυστραλία, Αμερική και Ασία το 2014,
αναθεωρούνται προς τα κάτω σε σχέση με το τέλος
του 2013 και περιορίζονται στην απογοητευτική τάση
του 1-2%. Ορισμένες χώρες π.χ. Ιταλία επιστρέφουν
στην ύφεση. Ειδικά η ευρωζώνη είναι καθηλωμένη.
Παρά την παγκόσμια κρίση του 2008 και τη μεγάλη
ύφεση οι οικονομικές ελίτ κατάφεραν να αυξήσουν την
περιουσία τους. Αυτές οι ελίτ, που αποτελούν μόλις το
0,7% του παγκόσμιου πληθυσμού, ελέγχουν πλέον το
41% του πλούτου, ενώ αν προστεθεί και το 7,7% των
απλώς πλουσίων το 8,4% του πληθυσμού ελέγχει το
83,3% του παγκόσμιου πλούτου. Από την άλλη πλευρά,
το 68,7% των λαϊκών στρωμάτων ελέγχει μόλις το 3%
του παγκόσμιου πλούτου. Στην Ελλάδα της εξαετούς
ύφεσης υπάρχουν 559 έλληνες Κροίσοι (με εισοδήματα
άνω των 30 εκατ. δολ.), η συνολική περιουσία των
οποίων εκτιμάται σε 76 δισ. δολ. ενώ τα ελληνικών
συμφερόντων κεφάλαια που είναι τοποθετημένα
στο εξωτερικό εκτιμώνται στα 140 δισ. ευρώ. Τα
στοιχεία που προαναφέρθηκαν του ύψους του
ρυθμού ανάπτυξης, δείχνουν αδυναμία ουσιαστικής
σχετικά σταθερής και σχετικά «οριστικής» εξόδου
από την κρίση. Αποκαλύπτουν πως η ανάκαμψη από
την ιστορικών διαστάσεων διεθνή και με παγκόσμιες
επιδράσεις καπιταλιστική κρίση, θα είναι πλέον
αναιμική, σαθρή και αντιδραστική με υψηλή ανεργία
και άγρια φτώχεια.

όμως, όσο και να προσπαθούν να μας πείσουν για το
αντίθετο, ήταν αποτέλεσμα μιας σειράς αιτιών όπως οι
οικονομικές ανισότητες, οι όποιες άλλες αντιξοότητες
της καθημερινότητας στο Φέργκιουσον αλλά και η
ίδια παρουσία των «στρατευμάτων κατοχής» που
εμφανίστηκαν για να καταστείλουν τις (μάλλον
ήπιες) αντιδράσεις σε μια πόλη του αμερικανικού
Νότου με μόλις 20.000 κατοίκους, δημιουργώντας
σκηνικό απόβασης πεζοναυτών σε εμπόλεμη ζώνη
της Μέσης Ανατολής. Τέτοιες «ευκαιρίες», σαν
αυτή των ολιγοήμερων ταραχών σε μια μικρή πόλη
αποτελούν την ιδανική συνθήκη για τη μεταφορά τού
εκτός συνόρων «πολέμου κατά της τρομοκρατίας»
στο εσωτερικό της αμερικανικής επικράτειας. Έτσι
ένας «τυχαίος» θάνατος από εκπυρσοκρότηση όπλου
αστυνομικού μετατρέπεται, με τους κατάλληλους
χειρισμούς της εξουσίας και τη φιλική συνδρομή
των ΜΜΕ, σε προνομιακή συνθήκη και για την εκ
νέου οριοθέτηση του τι είναι νόμιμο και τι όχι στο
πεδίο της κοινωνικής διεκδίκησης και της πολιτικής
διαμαρτυρίας.
Μνημονεύοντας και κάποια λόγια ενός ανθρώπου που
έχει βιώσει παρόμοιες στιγμές, αν επικεντρώσουμε
μονάχα στη φυλετική πτυχή η συζήτηση θα γίνει για
το αν ο θάνατος του Michael Brown έγκειται στο θέμα

6

Αριστερόστροφος Κοχλίας

Στην από εδώ όχθη βέβαια τα πράγματα δεν είναι και
παραμυθένια. Οι πόλεμοι κατ’ εντολή στην Ουκρανία,
το Πακιστάν, το Ιράκ, το Αφγανιστάν, τη Λιβύη και
τη Σομαλία, τα δεκάδες εκατομμύρια πρόσφυγες
που εγκαταλείπουν όπως-όπως τα σημεία ολικής
καταστροφής, η επιβολή κυρώσεων στο Ιράν, οι
κυρώσεις για τη Ρωσία που πλήττουν περισσότερο
την Γερμανική ΕΕ, η εγκατάσταση πυραυλικών, βάσεις
από τις οποίες οι πύραυλοι θα φτάνουν σε πέντε
λεπτά στη Μόσχα, η αποστολή τηλεκατευθυνόμενων
drones-δολοφόνους κατά του Πακιστάν, της Υεμένης
και του Αφγανιστάν, ο εξοπλίσμός μισθοφόρων στη
Συρία, διαμορφώνουν το σύγχρονο ψυχροπολεμικό
κλίμα, το οποίο θα εξετάσουμε ενδελεχώς σε επόμενα
κείμενα. Ως γενική παρατήρηση μπορούμε να δούμε
πως ο πόλεμος αποτελεί μια ακόμη σταθερά της
αστικής στρατηγικής, ενώ πλέον η αμιγώς πολεμική
και η λεγόμενη «ειρηνική» βιομηχανία είναι σε μεγάλο
βαθμό συγκοινωνούντα δοχεία.
Και μια πιο ενδελεχή ματιά στις τοπικές μας εξελίξεις:
Μέσα από την ομιλία του ΔΕΘ ο πρωθυπουργός μάς
ενημέρωσε πως η χώρα αλλάζει σελίδα. Προφανώς
εννοεί για ακόμη μια φορά πως η κυβέρνηση του μαζί
με ΔΝΤ και ΕΕ πρόκειται να γράψουν μια ακόμα πιο
μαύρη σελίδα για τον ελληνικό λαό, στην προσπάθεια

Μια σύντομη ματιά στο διεθνές επίπεδο:
Ας ξεκινήσουμε από την άλλη άκρη του Ατλαντικού,
όπου το πτώμα του Μάικλ Μπράουν βρισκόταν
επί ώρες στο δρόμο το απόγευμα του Σαββάτου 9
Αυγούστου. Από τη μια μία εξελισσόμενη επιχείρηση
συγκάλυψης των ευθυνών και από την άλλη το άριστα
μεθοδευμένο επικοινωνιακό παιχνίδι της κατασκευής
ενόχων (με βάση το χρώμα του δέρματος, τις μουσικές
επιλογές ή γενικώς την «περιρρέουσα ατμόσφαιρα»
της γειτονιάς) έδωσαν το έναυσμα για να εξελιχθούν οι
διαμαρτυρίες σε ένα ξέσπασμα βίας και σε «θεαματικά
επεισόδια» σε βάρος καταστημάτων της πόλης. Η βία

εγκολπώνουν αντιθέσεις που υπάρχουν σε όλες τις
κοινωνίες του κόσμου, στις αντιθέσεις ανάμεσα στον
κόσμο της εργασίας και στον κόσμο που κεφαλοποιεί
την εργασία τους. Αρχίζοντας από τα πρωτόλεια
αιτήματα οφείλουμε να αντιληφθούμε αυτόν τον
πυρήνα της αντιπαράθεσης και να εναντιωθούμε με
τους καλύτερους όρους εναντίον όσων ευθύνονται
για την δημιουργία του προβλήματος. Χρειαζόμαστε
μαζικές κινητοποιήσεις με ενωτικά αιτήματα κατά των
διακρίσεων, μαχητικές και επιβλητικές διεκδικήσεις
που θα προωθούν την οικονομική ισότητα και τις
ευκαιρίες για όλους και για να τιμωρήσουμε όσους
τζογάρουν με το οικονομικό μας μέλλον.

τους να φορτώσουνε την κρίση τους, την κρίση των
κερδών των κεφαλαίων τους, σε εμάς.
Είναι η σελίδα που στην πρώτη παράγραφο μας
καλωσορίζει με τον νέο νόμο περί Ενιαίου Φόρου
Ιδιωτικών Ακινήτων. Έρχονται ξεδιάντροπα να
ξεζουμίσουν για ακόμη μια φορά τους μικροϊδιοκτήτες,
όσους πάλευαν χρόνια να έχουν μια στέγη για τις
οικογένειες, τους κόπους και τα όνειρα τους. Με
ανορθολογικά κριτήρια, χωρίς να εξετάζουν αν τα
ακίνητα μισθώνονται, αν έχουν ηλεκτρικό ρεύμα ή
τι εισόδημα αποφέρον στους ιδιοκτήτες τους, και με
γραφειοκρατικές μεθόδους (πχ αν έχεις μισθώσει ένα
ακίνητο, κάποια στιγμή, κάπου στο χρόνο, καλείσαι
να πληρώσεις) έρχονται στην ουσία να τιμωρήσουν
τη μορφή αυτή εισοδήματος για τους μικρομεσαίους.
Φυσικά όχι για να εξισορροπήσουν ανισότητες και
να στοχεύσουν σε μια ίση και δίκαια κατανομή της
ιδιοκτησίας, αλλά για να χαρίσουν την τεράστια
αγορά των ακινήτων και των κατασκευών σε τράπεζες,
μεγαλομεσάζοντες και επιχειρηματικούς ομίλους, για
να ικανοποιήσουν τις ακόρεστες ορέξεις ΔΝΤ-ΕΕ για
εξυπηρέτηση του χρέους, για νέα μέτρα και ξεπέρασμα
της κρίσης.
Δεύτερη παράγραφος και η κυβέρνηση συνεχίζει να
μας πουλάει φύκια για μεταξωτές κορδέλες: ….θα
πληρώνουν όλοι από λίγα και ανάλογα με τις δυνάμεις
τους.. μας είπε εν μέσω πλαστικών χειροκροτημάτων
ο Σαμαρούλης ο οποίος ασυγκράτητος υποσχέθηκε
φοροελαφρύνσεις στο μέλλον (κυρίως για τους
πλούσιους –από 42% σε 32%- και τα επιχειρηματικά
κέρδη στο 15%), αλλά με την προϋπόθεση να μην
απειληθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα. Μια
κυβέρνηση που με την αγαστή υποστήριξη ΕΕΤρόικας ξεπουλάει κάθε δημόσιο αγαθό σε διεθνείς
επιχειρηματικούς ομίλους και ιδιώτες. Από η ΔΕΗ
μέχρι τις Σκουριές και από την COSCO μέχρι τις
παραλίες, έδαφος και υπέδαφος, κοινωνικά αγαθά
και περιβάλλον ξεπουλιούνται έναντι πινακίου φακής
για να επενδύσουν και να κερδοφορήσουν οι γνωστοί

των διακρίσεων ή στις αιτιολογήσεις της αστυνομίας.
Έπειτα θα συζητάμε για το αν υπάρχει ο ρατσισμός
των μαύρων εναντίον των λευκών, όσο υπάρχει ο
ρατσισμός των λευκών ενάντια στους μαύρους ή θα
διερωτηθούμε αν οι μαύροι πέφτουν συχνότερα
θύματα πυροβολισμών εξαιτίας του ότι διαπράττουν
συχνότερα εγκλήματα. Οι φυλετικές διακρίσεις,
που ακόμα βρίσκονται στην επικαιρότητα στις ΗΠΑ

Αριστερόστροφος Κοχλίας

7

άγνωστοι σε βάρος μας. Αυτή η κυβέρνηση μας
καυχιέται για πλεονάσματα.
Πρωτογενή πλεονάσματα που προέρχονται από
τη λυσσαλέα φορολογία των φτωχομεσαίων και
εργατικών στρωμάτων και βιάζονται να τα μοιράσουν
σε ειδικές δυνάμεις, ασφαλιτοχαφιέδες και σώματα
ασφαλείας.
Τυχαίο; Τυχαίο που τα ανακοίνωσε σε ένα
στρατοκρατούμενο θύλακα από 4000 αστυνομικούς,
σε ένα Βελίδειο κατάμεστο από παπαγαλάκια και
εγκάθετους; Δε νομίζω. Μα ας πάμε στην Τρίτη
παράγραφο της νέας σελίδας της χώρας.
Πριν μας αναγκάσει να ανοίξουμε τη νέα σελίδα, μας
την είχε ηδη από την προηγούμενη προετοιμάσει.
Στην προεκλογική του ομιλία μας σέρβιρε ως
πρωταρχική θέση της κυβέρνησης τη στρατικοποίηση
της αστυνομίας (αντλίες νερού, ειδικές μονάδες
καταστολής), τη διατήρηση θυλάκων ων ναζί στα
σώματα ασφαλείας, το ακραίο και αυταρχικό χτύπημα
κάθε διαφορετικότητας και αντίστασης. Με μπόλικη
φυσικά ειρωνεία απέναντι στους τεμπέληδες που
απεργούν για μισθούς και δικαιώματα (έχουν τόσα
πολλά βλέπετε), απέναντι σε όσους αγωνίζονται και
δε σέβονται τις προσπάθειες της κυβέρνησης να μας
γλιτώσει μα και όσων την σιγοντάρουν και θυσιάζονται
σε κάθε βραδινό δελτίο ειδήσεων.
Την αυταρχικοποίηση και τις χουντικές διαθέσεις
καταστολής του κράτους έρχεται να κατοχυρώσει
ο νέος ποινικός κώδικας σε συνδυασμό με το
αντιρατσιστικό νομοσχέδιο. Οι φυλακές εξελίσσονται
σε πιο σκληρά κέντρα βασανιστηρίων και στέρησης
κάθε είδους ανθρώπινης ελευθερίας, η απεργία ως
μέσο πάλης ουσιαστικά καταργείται, η ελεύθερη γνώμη
και η έκφραση ιδεών ποινικοποιείται αν αμφισβητεί
του θεσμούς των ιμπεριαλιστών κατακτητών του ΝΑΤΟ
ή της ΕΕ ή της φτιαχτής δημοκρατίας των ΜΜΕ. Όσο
αντίθετη γνώμη και να έχεις δεν έχεις πλέον δικαίωμα
να εκφράζεσαι ενάντια στις στρατηγικές επιλογές και
συμμαχίας κυβέρνησης και αστικής τάξης, δεν έχεις
δικαίωμα να αμφισβητείς την επίφαση δημοκρατίας
που σου επιβάλλουν. Τι και αν καθημερινά τα ΜΜΕ
προχωράνε σε πλύση εγκεφάλου, τι και αν στις
γειτονιές οι φασίστες κυνηγάνε την διαφορετικότητα
και τους αγωνιστές, τι και αν η οργή σου και η
αγανάκτηση πλέον ούτε στις απεργίες μπορεί να
εκφράζεται. Αυτή είναι η δημοκρατία που χρειάζονται
για να μας τρομοκρατούν, για να περνούν μνημόνια
και μέτρα. Αυτή είναι η δημοκρατία τους που πλέον
καταργούν το δικαίωμα μας να αγωνιζόμαστε, να
απεργούμε, να σταματάμε το μηχανισμό των κερδών

8

Αριστερόστροφος Κοχλίας

τους για να απαιτήσουμε μια αξιοπρεπή ζωή. Πρέπει
βλέπετε πλέον να παρακαλάμε τους γραφειοκράτες
των ομοσπονδιών να μας δώσουν άδεια, να
παρακαλάμε τους τσατσωμένους συνδικαλιστές να
πείσουν όλο τον κλάδο για να πάρουμε το 50+1% για να
αγωνιστούμε. Σε ένα κόσμο που μας επιβάλλει με κάθε
είδους τρόπο τα συμφέροντα και τα ιδεολογήματα των
πλουσίων ως μόνα αποδεχτά, πλέον απαγορεύουν
δια νόμου στη μειοψηφία να αγωνιστεί να παλέψει
έμπρακτα να γίνει πλειοψηφία.
Την ίδια στιγμή μας μιλάνε για τις νέες φυλακές
τύπου Γ όπου θα εγκλείονται καταδικασμένοι, αλλά
και υπόδικοι, για τρομοκρατία, εσχάτη προδοσία
και λοιπά αδικήματα σχετιζόμενα με εγκληματική
οργάνωση, που θα εκτίουν πραγματική ποινή, χωρίς
κανέναν ευεργετικό υπολογισμό, τουλάχιστον 10
ετών. Το ολοκληρωτικό καθεστώς εγκαινιάζει μια
νέα περίοδο καταστολής. Και για του λόγου το
αληθές: Καταργούνται οι άδειες, τα μεροκάματα, η
επικοινωνία, αυξάνεται ο χρόνος για την υφ’ όρου
απόλυση (από 16 στα 20 χρόνια). Ενώ παραμένουν
ευεργετικές διατάξεις για τους ρουφιάνους –για
αυτούς που βοηθούν στην εξάρθρωση τρομοκρατικής
οργάνωσης, στη σύλληψη φυγόδικων– με αναστολή,
αποφυλάκιση και απόλυση. Εδώ έρχεται να δέσει και
το ανιστόρητο νομοσχέδιο περί αντιρατσισμού, για να
πέσουν οι φασίστες εγκληματίες των ναζί στα μαλακά,
για να πραγματοποιηθεί μέσω της θεωρίας των 2
άκρων η χυδαία εξίσωση κομμουνισμού-ναζισμού,
για να μπαίνουν στο ίδιο τσουβάλι αγωνιστές
για αντίσταση και απελευθέρωση με τα δουλικά
των αφεντικών, με το πιο βάρβαρο πρόσωπο του
συστήματος και της εκμετάλλευσης. Επί της ουσίας
ονομάζοντας άκρα όποιον δεν εντάσσεται στα δικά
τους πλαίσια νομιμότητας και ομαλότητας, έρχονται
να μας επιβάλλουν έναν ωμό εκβιασμό, για να
ξεμπερδεύουνε μια και καλή με όσους παλεύουν για
μισθούς και δικαιώματα, για αναχαίτιση της βάρβαρης
επίθεσης του κεφαλαίου και την οικοδόμηση μια άλλης
κοινωνίας.
Και εκεί που έχουμε συνηθίσει τη γραμματοσειρά
έρχεται στο μέσο της σελίδας με κεφαλαία bold
γράμματα να μας εκπλήξει: Την κρίση των κερδών
μας θα την πληρώσετε εσείς. Θα μας βγάλετε
ασπροπρόσωπους, δε θα χάσουμε ούτε ευρώ, θα
θυσιάσετε τα πάντα. Και προπάντων η νεολαία, η τόσο
αγωνιστική και ζωντανή νεολαία θα βάλει πλάτες στην
κρίση μας.

θεσμούς όπως η τράπεζα θεμάτων, με εξεταστικούς
φραγμούς που οδήγησαν 15000 μαθητές από τις πιο
φτωχές περιοχές στα αζήτητα κόβοντας τους στην
Α’ Λυκείου επειδή δεν είχανε για φροντιστήρια. Με
το νέο θεσμό της μαθητείας να διαμορφώνει μια
τεράστια δεξαμενή για τους αιμοβόρους εργοδότες
από όπου θα μπορούν να παίρνουν απλήρωτους,
ανασφάλιστους εργαζομένους με ελαστικές σχέσεις
εργασίας να δουλεύουν για τα κέρδη τους, να μοχθούν
για «εμπειρία» και «συστάσεις».
Στην ουσία έρχονται να τρομοκρατήσουνε και
να μετατρέψουνε σε πειθήνιο όργανο το πιο
ριζοσπαστικό και αγωνιστικό κομμάτι της νεολαίας.
Να καταργήσουν την εκπαίδευση ως κοινωνικό
αγαθό. Να διαμορφώσουν το σύγχρονο εργαζόμενο,
ημι-καταρτισμένο, πειθήνιο, αναλώσιμο, ανίκανο
να αγωνιστεί και να διεκδικήσει. Να βάλουνε τη
νεολαία και την εκπαίδευση σε θέση οδηγού για να
φορτωθούμε την κρίση τους, για να βγούνε με κάθε
τρόπο αλώβητοι. Το προσπαθούν εδώ και χρόνια,
αγνοώντας επιδεικτικά για ακόμη μια φορά τις φωνές
χιλιάδων φοιτητών και νεολαίων που προβάλλουν
σθεναρή αντίσταση.
Μια έκπληξη μας περιμένει όμως καθώς πλησιάζουμε
προς το τέλος τη σελίδας. Η τελευταία παράγραφος
είναι κενή, δεν έχει γραφτεί και είναι επίδικο ποιος
τελικά θα τη γράψει. Θα συνεχίσει να κρατάει την
πένα η κυβέρνηση σε συνεργασία με τους ναζί,
εφαρμόζοντας την πιο αντεργατική πολιτική, την πιο
βάρβαρη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση προωθώντας
στην ουσία τις επιταγές ΕΕ-ΔΝΤ και τα συμφέροντα
της αστικής τάξης; Μήπως θα αλλάξει κάπως ο
Μανολιός για να πάρει την πένα ο ΣΥΡΙΖΑ για να μας
προτείνει μια διαχειριστική πολιτική; Για να μας πει
πως η ΕΕ και το ΝΑΤΟ είναι σύμμαχοι μας, για να
αναζητήσει συμπράξεις με τους βιομήχανους και όχι
τους εφοπλιστές, για να μας ενημερώσει πως αφού
στο κίνημα ο λαός είναι ανοργάνωτος και παθητικός η
μόνη λύση είναι να αναλάβει ο ίδιος και τα φωτισμένα

στελέχη του; Άλλωστε η φτώχεια, η μιζέρια, η
ανεργία, η εξαθλίωση μας θέλουν διαχειριστή και
μπαμπούλα να ορίζει τις ζωές μας, δεν μπορούμε
μόνοι μας να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας,
και πρέπει να περιμένουμε μέχρι τις εκλογές. Και το
χρέος θα πληρώσουμε, και τα μνημόνια κάπως θα
εφαρμόσουμε, όλα θα γίνουν, ο λαός να βάζει πλάτη.
Βέβαια πάντα υπάρχει και το ενδεχόμενο την πένα
να πάρουν οι γνήσιοι επαναστάτες, οι ‘καθαροί’
αγωνιστές και να αγχωθούνε, να μην ξέρουνε τι να
την κάνουνε. Να μας καλούνε να οργανωθούμε στο
πεφωτισμένο ΚΚΕ ως μόνο τρόπο αντίστασης και να
βγάλουμε συμπεράσματα πόσο ρεφορμιστές είναι
όλοι οι υπόλοιποι. Κανείς όμως δε θα προτείνει το
προφανές, να πετάξουμε στα σκουπίδια την πένα τους
και να πάρουμε εμείς τα μολύβια μας και να γράψουμε,
ή μάλλον να ζωγραφίσουμε μόνοι μας το μέλλον μας.
Είναι
όντως γεγονός πως κυριαρχεί ένα κλίμα
απογοήτευσης και καλλιεργείται ακόμα πιο έντονα
από όλες τις μεριές ένα κλίμα εκλογικής αναμονής
και ανάθεσης σε κάποιο σωτήρα. Πέρα βέβαια από
την ανάλυση που προηγείται για το ποιος φταίει για
τα δεινά μας, είναι χρέος μας να ανοίξουμε ένα δικό
μας δρόμο αντιπαραθετικό προς τις καταστάσεις
διαχείρισης, απάθειας και αναμονής. Ένα δρόμο που
ανοίγεται μέσα από τις συλλογικές διαδικασίες, μορφές
έκφρασης και ψυχαγωγίας, οικοδομημένες από εμάς
τους ίδιους. Με ενεργή συμμετοχή και με αγώνες
επιβολής, με αιτήματα όχι μόνο διαμαρτυρίας αλλά και
επιθετικής διεκδίκησης να ξεπεράσουμε το φόβο, το
συντηρητισμό και την απάθεια που μας καλλιεργούνε.
Να κάνουμε με τις δικές μας φωνές και σκέψεις, με τις
δικές μας μορφές συλλογικής οργάνωσης και πάλης,
ένα θαρρετό βήμα αντίστασης. Παίρνοντας εμείς οι
ίδιοι την εξουσία στα χέρια μας, μέσα από τα σωματεία
και τις Γενικές μας Συνελεύσεις, να είμαστε όλοι εμείς
που θα πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας και θα
επιβάλλουμε ένα πανεπιστήμιο και μια κοινωνία από
εμάς για εμάς.

Το μενού που μας σερβίρουν περιλαμβάνει:
Διαγραφές, Οργανισμούς, Δίδακτρα, Φοιτητικά Δάνεια,
Ξεπούλημα της μέριμνας σε ιδιώτες. Ένα νέο λύκειο με

Αριστερόστροφος Κοχλίας

9

Η «εκπαίδευσή» τους...θα μείνει στα χαρτιά
Με την άφιξη του νέου Υπουργού Παιδείας, ανοίγει
ξανά το κεφάλαιο εκπαιδευτική αναδιάρθωση για την
κυβέρνηση, μια διαδικασία που έχει μείνει στα χαρτιά
εδώ και χρόνια κάτω από την πίεση του φοιτητικού
κινήματος. Η διάθεση του Υπουργείου για διάλυση των
στοιχείων δημοσίου και δωρεάν χαρακτήρα που είχαν
εναπομείνει στα ΑΕΙ-ΤΕΙ οξύνεται κάτω από την πίεση
της οικονομικής κρίσης. Μια σειρά από διατάξεις που
στοχεύουν εναντίον αυτού του χαρακτήρα εμφανίζονται
και επανεμφανίζονται τα τελευταία χρόνια. Οι
τελευταίες εξελίξεις, δηλαδή η εντολή του Υπουργείου
να συσταθούνε Οργανισμοί σε κάθε διαφορετικό
Ίδρυμα φανερώνει ότι η διαδικασία της εκπαιδευτικής
αναδιάρθρωσης είναι διαρκής και επιδιώκεται να
επιβληθεί τόσο με κεντρικά ψηφησμένες διατάξεις(π.χ.
διάταξη για διαγραφές), όσο και με έμμεσο τρόπο ως
υποκατηγορίες των Οργανισμών. Παρ’ όλα αυτά, τόσο
το φοιτητικό, όσο και το εργατικό κίνημα(απέναντι στην
περσινή επιδίωξη για απολύσεις) βάζουν φραγμούς στην
εφαρμογή της.
Η αναδιάρθρωση επικεντρώνεται στην πιο σκληρή
εναρμόνιση της λειτουργίας των ΑΕΙ-ΤΕΙ με την αγορά
εργασίας, δίνοντας μεγαλύτερο χώρο για παρέμβαση
στις επιχειρήσεις ενώ την ίδια στιγμή εξασφαλίζει
ένα όλο και πιο αβέβαιο εργασιακό μέλλον για τους
νέους φοιτητές κατακερματίζοντας το γνωστικό τους
αντικείμενο. Στην ίδια κατεύθυνση το Υπουργείο
μεταρρυθμίζει και την δευτεροβάθμια εκπαίδευση,
μετατρέποντας το Λύκειο σε ένα εξεταστικό κέντρο,
σκληραίνοντας τους όρους με τους οποίους θα γίνεται
η πρόσβαση στην εκπαίδευση, στέλνοντας όλο και
μεγαλύτερη μερίδα μαθητών στο επισφαλές μέλλον
των τεχνικών λύκειων ή της μαθητικής εργασίας.
Παρατηρούμε ότι όπως και με την επιδίωξη για την
περεταίρω διάσπαση των γνωστικών αντικειμένων και
την επιβολή δύο κύκλων σπουδών στην τριτοβάθμια,
έτσι και με το Νέο Λύκειο, τις Σχολές Επαγγελματικής
Κατάρτισης, τα ΙΕΚ εδραιώνεται ο διαχωρισμός ανάμεσα
σε εργαζομένους πολλών ταχυτήτων άρα και εργασιακών
δικαιωμάτων.
Τον τελευταίο χρόνο στον στόχο μπήκε και η άλλη
λειτουργική πλευρά της εκπαίδευσης, οι εργαζόμενοι
στα Ιδρύματα. Κομμάτι της διαδικασίας που το
«δημόσιο» Πανεπιστήμιο απομυζείται για να βρεθεί
και η τελευταία ρανίδα κέρδους είναι η εξέλιξη του
καθεστώτος εργασίας σε μια πιο εντατικοποιημένη και
επισφαλή μορφή. Έτσι εισηγήθηκαν οι απολύσεις των
διοικητικών υπαλλήλων την προηγούμενη χρονιά οι
οποίες στη συνέχεια μετατράπηκαν σε διαθεσιμότητα
και κινητικότητα για μια μεγάλη μερίδα εργαζομένων.
Η πολύτιμη εμπειρία της τρίμηνης απεργίας που

10

Αριστερόστροφος Κοχλίας

ακολούθησε έδειξε ότι ακόμα και σε χώρους εργασίας
όπου δεν υπάρχει εμπειρία αγωνιστικού κλίματος,
μπορούν να βρεθούν τα κατάλληλα αντανακλαστικά για
να εμποδίσουν ακόμα ένα κομμάτι της αναδιάρθρωσης.
Το νέο καθεστώς που προσπαθεί να εισαγάγει το
Υπουργείο στους εργασιακούς τομείς των Ιδρυμάτων,
κάτι που έχει ήδη αρχίσει με την εργολαβία στο κομμάτι
της καθαριότητας, είναι ένα Πανεπιστήμιο όλο και πιο
ανταποδοτικό, αφού σύμφωνα με τα πρότυπα του
εξωτερικού, η δουλειά των εργαζομένων καθότι δεν θα
καλύπτει τις ανάγκες του Ιδρύματος, θα καλύπτεται
από πρόθυμους φοιτητές με αντάλλαγμα πιστωτικές
μονάδες.

στους όρους με τους οποίους θα αντιλαμβανόμαστε την
φοιτητική ζωή ως κρατική παροχή και όχι ως δικαίωμα.
Η θέσπιση συγκεκριμένου χρόνου φοίτησης πιέζει,
πολύ συγκεκριμένα το κομμάτι του φοιτητικού σώματος
που αναγκάζεται να δουλεύει για να καλύψει τις
ανάγκες της φοίτησης του. Το νέο αποστειρωμένο από
άλλες ασχολίες περιβάλλον που θα δημιουργηθεί, θα
εξαλείψει προφανώς και κάθε οργανωμένη αντίδραση
του φοιτητικού κινήματος.
Η υποκριτική λύση που δίνει το Ίδρυμα μέσω του
οργανισμού για όσους εργάζονται, όπως αυτό
αποτυπώνεται στο προσχέδιο, είναι η θέσπιση της
ιδιότητας της «μερικής φοίτησης» που θα προσφέρεται
με την επίδειξη 20 ενσήμων ανα εβδομάδα. Ο όρος
αυτός εμπεριέχει σπουδές για 2ν έτη με μειωμένο
αριθμό μαθημάτων που αντιστοιχεί σε πτυχίο
«μειωμένης αξίας» διευρύνοντας τα όρια που μπορεί να
λάβει η εκμετάλλευση των νέων εργαζομένων. Εξάλλου,
το καθεστώς επισφάλειας και παράνομης εργασίας δεν
περιλαμβάνει ένσημα για την εποχιακή απασχόληση.

Η εκπαιδευτική αναδιάρθωση, όπως παρουσιάζεται από
τους Οργανισμούς που συνίστανται εξειδικεύεται σε :

Διαγραφές Φοιτητών, Όροι Σπουδών.

Η διαγραφή 180.000 φοιτητών που τους προσάπτεται η
ταμπέλα «αιώνιοι» είναι το πρώτο πράγμα που επιδίωξε
να επιβάλλει η Κυβέρνηση μετά τον ανασχηματισμό.
Το Υπουργείο αρχικά επικαλέστηκε το κόστος που
προκαλούνε οι φοιτητές μετά τα ν+2 έτη, ενώ αργότερα
επικαλέστηκε την πρέπουσα αναλογία φοιτητών/
εργαζομένων/καθηγητών για να δικαιολογήσει τις
διαγραφές. Από τη μια είναι προφανές ότι μετά
τα ν+2 έτη οι φοιτητές δεν απολαμβάνουν καμία
από τις οικονομικές ελαφρύνσεις και επιδόματα
που προσφέρονται, από την άλλη οι αναλογίες δεν
περιλαμβάνουν τους φοιτητές που έχουν συμπληρώσει
το άτυπο όριο των ν+2 ετών. Επομένως, μοναδικός
στόχος τους είναι η επιβολή χρονικού ορίου στη
φοίτηση, κάτι που θα έχει αλεπάλληλες επιπτώσεις

Διάσπαση Κύκλου Σπουδών:

Ο νόμος Διαμαντοπούλου που αποτελεί τη ραχοκοκαλιά
κάθε οργανισμού, περιλαμβάνει τη διάσπαση
του κύκλου σπουδών σε 3ετή (Bachelor) και 2ετή
μεταπτυχιακά (Master). Όπως αναφέρθηκε και
παραπάνω η κυβέρνηση επιθυμεί το κατακερματισμό
του γνωστικού αντικειμένου κάθε πτυχίου, έτσι η
νέα «δομή» του προγράμματος σπουδών δημιουργεί
εργαζομένους πλήρως ειδικευμένους και αναλώσιμους
καθώς ο κύκλος του bachelor προσφέρει γενικές
γνώσεις που αντιστοιχουν σε μηδαμινά εργασιακά
δικαιώματα ενώ το master θα είναι απόλυτα
εξειδικευμένο. Επιπλέον η δυνατότητα που αφήνει ο
οργανισμός στους κοσμήτορες των σχολών του ΕΜΠ
αλλά και στο Συμβούλιο Ιδρύματος, να επιβάλλουν
δίδακτρα στο κύκλο του master , φανερώνει ότι μεγάλη
μερίδα φοιτητών που δεν εχουν την οικονομική
άνεση θα αρκεστούν στο λήψη του bachelor και
στην προσπάθεια τους να αποκτήσουν εφόδια για
την αναζήτηση εργασίας, θα οδηγηθούν στις δομές
δια βίου εκπαίδευσης και επανακατάρτισης όπου

θα αναγκάζονται να πληρώνουν και πάλι οι ίδιοι! Η
διάσπαση του κύκλου σπουδών είναι και το πρώτο
βήμα για την επιβολή διδάκτρων στην τριτοβάθμια
εκπαίδευση. Αυτή είναι η διαδικασία που ακολουθήθηκε
σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης βάσει του
προγράμματος που έθεσε η μεταρρύθμιση τύπου
Μπολόνια.

Πιστωτικές Μονάδες.

Το προσχέδιο του οργανισμού για το ΕΜΠ κάνει λόγο
οτι το πτυχίο πλέον θα ορίζεται ως ένα άθροισμα
πιστωτικών μονάδων. Συγκεκριμένα κάθε ακαδημαικό
έτος θα περιλαμβάνει τουλάχιστον 60 πιστωτικές
μονάδες, επομένως η 5ετή φοίτηση τουλάχιστον
300. Οι πιστωτικές μονάδες θα συλλέγονται από
τα «περασμένα» μαθήματα κάθε εξαμήνου και θα
υπολογίζονται βάση του συντελεστή βαρύτητας αυτών.
Η κίνηση αυτή έχει ίδιο προσανατολισμό με τη διάσπαση
του κύκλου σπουδών, καθώς έρχεται να σπάσει την
ενιαιότητα του πτυχίου και τη δυνατότητα συλλογικών
διεκδικήσεων. Δημιουργεί επί της ουσίας αποφοίτους
πολλών ταχυτήτων ανάλογα με τον αριθμών πιστωτικών
μονάδων που κατάφερε ο καθένας να συλλέξει κάτι
το οποίο οδηγεί στην ατομική διαπραγμάτευση με
τον αυριανό εργοδότη, εξαλείφοντας κάθε συλλογική
κατοχύρωση.

Αξιολόγηση

Μοχλός για την επιβολή της αναδιάρθρωσης αποτελεί
ο θεσμός της αξιολόγησης. Αξιολόγηση από την οποία
προκύπτει εκβιαστικά απο το υπουργείο ακόμα και η
χρηματοδότηση του Ιδρύματος. Συγκεκριμένα στον
οργανισμό προβλέπεται ένα ολόκληρο κεφάλαιο
για το ποιός θα πραγματοποιεί την αξιολόγηση και
με ποιά κριτήρια. Για την αξιολόγηση θα μεριμνά η
ΑΔΙΠ και το Συμβούλιο Ιδρύματος που αποκτά ένα
ρόλο πλήρης εξουσίας όντας το μόνο όργανο που
αποφασίζει μέσα στο ίδρυμα. Η γνώμη των φοιτητών
και εργαζομένων φιμώνεται και η αξιολόγηση διεξάγεται
απο εξωτερικούς παράγοντες άμμεσα συνδεδεμένους
με τα συμφέροντα και τις ανάγκες της αγοράς. Στο ίδιο
πνεύμα και τα κριτήρια αξιολόγησης, που εισάγουν

Αριστερόστροφος Κοχλίας

11

μορφές ανταποδοτικότητας με γνώμονα το κέρδος
και κατατάσσουν δυναμικό (φοιτητών, εργαζόμενων)
και εγκαταστάσεις με βάση του πόσου εξυπηρετούν
τα δικά τους συμφέροντα και όχι τις ανάγκες μας. Η
μόνη υπαρκτή και αναγκαία λύση για εμάς είναι η
αξιολόγηση από φοιτητές και εργαζομένους, ο έλεγχος
των προσφερόμενων υπηρεσιών και των προγραμμάτων
σπουδών βάσει του κοινωνικού χαρακτήρα που πρέπει
να αποτελέσει το Πανεπιστήμιο.

Λειτουργίες-Μέριμνα-Φοιτητικά Δάνεια:

Ήδη με την υπάρχουσα λειτουργία του Ιδρύματος
και σε συμφωνία με τις οδηγίες της ΕΕ τα πεδία της
φοιτητικής μέριμνας (μετακινήσεις, δίκτυα, σίτιση,
στέγαση, γραμματείες) έχουν εκχωρηθεί προς
εκμετάλλευση σε ιδιωτικούς ομίλους με μηδαμινό
έλεγχο διασφάλισης ποιότητας και παρεχόμενων
υπηρεσιών από εργαζόμενους και φοιτητές. Στα
πλαίσια αυτά πραγματοποιήθηκαν και οι απολύσειςκινητηκότητα στην αρχή της περσινής χρονιάς. Οι όποιες
υπηρεσίες θα κρίνονται και θα προσφέρονται με βάση
την εξυπηρέτηση και το κέρδος αυτών που την έχουν
αναλάβει, χωρίς να λάμβάνονται υπόψη οι συνολικές
ανάγκες και απαιτήσεις των φοιτητών. Τομή σε αυτόν τον
οργανισμό αποτελεί ο θεσμός των φοιτητικών δανείων!!!
Το Ίδρυμα σε συνεργασία και με εξωτερικούς παράγοντες
(ιδιώτες, τράπεζες) θα παραχωρεί στους φοιτητές με
οικονομικές δυσκολίες δάνεια για να τελειώσουν τις
σπουδές τους στην ώρα τους. Ήδη από τα 18 θα είμαστε
χρεωμένοι και υπόλογοι, αναγκασμένοι να δανειστούμε
από αυτούς που ευθύνονται για τη σημερινή κρίση, απο
αυτούς που αλλάζουν την κοινωνία και το πανεπιστήμιο
για να ταιριάζει στα συμφέροντα τους. Η Παιδεία
χάνει κάθε έννοια δωρεάν κοινωνικού αγαθού ενώ
προστίθεται ένα ακόμη βάρος στις πλάτες μας

Εντατικοποίηση Ρυθμού Σπουδών

Μέσω των οργανισμών, γίνεται αντιληπτή η κατεύθυνση
της περεταίρω εντατικοποίησης του ρυθμου σπουδών
των φοιτητών. Μια τέτοια κίνηση δεν αποσκοπεί
προφανώς για τη ποιοτική βελτίωση των σπουδών ούτε
για τη καλύτερη συγκομιδή εφοδίων για το φοιτητή. Το
υπουργείο και οι διοικήσεις των σχολών με πιο στενό
τους σύμμαχο το καθηγητικό σώμα, επιχειρούν μέσω της
αυταρχικοποίησης να δημιουργήσουν ένα πολύ στενό
«πλαίσιο» καθημερινότητας για τους φοιτητές έτσι
ώστε σε συνδιασμό με τις διαγραφές, να στερήσουν το
δικαίωμα κάθε φοιτητή να ασχοληθεί με οτιδήποτε άλλο
πέρα απο τις σπουδές του και ουσιαστικά να μπορέσει
να «ευνουχιστεί» το φοιτητικό κίνημα. Διατάξεις
των οργανισμών που προσανατολίζονται σε αυτή
την κατεύθυνση είναι οι υποχρεωτικές παρουσίες σε
μαθήματα, οι αλυσίδες μαθημάτων (π.χ στις Μηχανικές,
Μαθηματικές Αναλύσεις,κτλ) η δυνατότητα που δίνεται
στις διοικήσεις των σχολών και στους καθηγητές να
περνούν φοιτητές απο πειθαρχικά συμβούλια αλλά και η

12

Αριστερόστροφος Κοχλίας

οριστική διαγραφή φοιτητών αν κοπούν σε ένα μάθημα
6 φορές! (Ας σκεφτούμε περιπτώσεις μαθημάτων της
σχολής μας όπως το Μπετό...)

Πολιτική ζύμωση στα Πανεπιστήμια

Ανέκαθεν κίνδυνος για τις προσπάθειες τους
αποτελούσαν οι συλλογικές διαδικασίες, οι οργανωμένοι
φοιτητικοί σύλλογοι και η πολιτικοποίηση μέσα
στο πανεπιστήμιο. Αυτά τα πλαίσια έρχονται να
αυταρχικοποιήσουν με αποκορύφωμα τις αποφάσεις
που παίρνονται αποκλειστικά και μόνο απο όργανα
όπως το Συμβούλιο Ιδρύματος και το Συνήγορο του
Φοιτητή. Ένα συνήγορο-καθηγητή επιτηρήτή της
τάξης, της ασφάλειας και της ομαλότητας στο Ίδρυμα,
ένα καθηγητή επιτηρητή των αντιδράσεων και των
φωνών μας. Δεν τρέφουμαι καμιά αυταπάτη πως
τέτοις διατάξεις παιρνάνε όχι για να αποκτήσουμε
λόγο ενάντια σε φαινόμενα καθηγητικής αυθαιρεσίας
ή διαμόρφωσης προγραμματος σπουδών αλλά για να
εξασφαλιστεί και θεσμικά η ανυπαρξία συλλογικών
αναπαραστάσεων και νοοτροπίας επιβολής των
συμφερόντων μας. Όλες οι παραπάνω διατάξεις
αναφέρονται στο προσχέδιου οργανισμού που έχει
δημοσιευθεί από τη διοίκηση του ΕΜΠ. Αποτελούν επί
της ουσίας τη μετάφραση και την εξειδίκευση του νόμου
Διαμαντοπούλου για το ίδρυμα. Αξίζει όμως να ρίξουμε
και μια ματιά στο Συμβούλιο του Ιδρύματος και τη ρόλο
έρχεται να παίξει αυτό.

Συμβούλια Ιδρύματος

Πρώτος στόχος της κυβέρνησης αμέσως μετά τη
ψήφιση του Ν.Διαμαντοπούλου ήταν η θέσπιση των
συμβουλίων σε κάθε ίδρυμα. Οι καταλήψεις όμως
τότε και οι δράσεις του φοιτητικού κινήματος ήταν
αυτές που τελικά μπλόκαραν στην πράξη τη διαδικασία
συγκρότισης τους. Στη συνέχεια η κυβέρνηση με
τεχνικίστικους
και
αντιδημοκρατικούς
τρόπους
μπόρεσε εν τέλη να τα συγκροτίσει. Ακόμα και σήμερα
όμως δεν έχουν μπορέσει να νομιμοποιηθούν στα
μάτια της ακαδημαικής κοινότητας. Χαρακτηριστικό
παράδειγμα που δείχνει το ρόλο των συγκεκριμένων
συμβουλίων είναι η πραξικοπηματική ενέργεια τους,
στις περσινές πρυτανικές εκλογές να απορρίψουν
υποψηφιότητες βάση πολιτικών φρονιμάτων και
της θέσης συγκεκριμένων υποψηφίων απέναντι στις
απολύσεις και το Ν.Διαμαντοπούλου. Γίνεται φανερό
πως τα Σ.Ι ιδρύματος αποτελούν το καλύτερο συνεργάτη
της κυβέρνησης μέσα στα πανεπιστήμια και πρέπει
να αντιμετωπίζονται ως τα πρόσωπα εκείνα τα οποία
προωθούν διαγραφές, δίδακτρα, ιδιωτικοποιήσεις!
Τέλος, πρέπει να είναι γνωστό πως μέλος του Σ.Ι.
είναι και καθηγητές της σχολής μας , οι ΧατζιμπήροςΤσαμπούλας. Πρέπει να γίνει σαφές ότι δε χωράει μέσα
σε ένα δημόσιο και δημοκρατικό πανεπιστήμιο εφόσον
διάλεξε η θέση του να είναι δίπλα στο υπουργείο.

Έρευνα:

Στον οργανισμό ορίζονται από μια σειρά διατάξεις
ζητήματα σχετικά με την έρευνα που παράγει το ίδρυμα.
Από το που θα προέρχεται η χρηματοδότηση μέχρι
το ποιός θα εκμεταλλεύεται τα αποτελέσματα της
έρευνας ή το για ποιούς σκοπούς γίνεται. Η εισαγωγή
ιδιωτικοοικονομικών συμφερόντων και κριτηρίων, η
ίδρυση επώνυμων εδρών , το ξεπούλημα-ανταλλαγή
της έρευνας με μια υποτυπώδη χρηματοδότηση έχουν
ως αποτέλεσμα η έρευνα να μη πραγματοποιείται με
κριτήριο το ευρύτερο κοινωνικό συμφέρον. Πρόκειτα
για ερευνητικά προγράμματα εκατομμυρίων τα οποία
χαρίζονται στα συμφέροντα μεγάλων ιδιωτικών ομίλων
και δε μεταφράζονται σε παροχές για τους φοιτητές ή
την κοινωνία.

Κατάργηση Ασύλου, Πανεπιστημιακή Security

Οι απολύσεις και οι μεταθέσεις του προσωπικού
των Σχολών έρχονται να καλυφθούν από ιδιωτικά
συμφέροντα και στο πεδίο της φύλαξης. Η αιώνια
πρόταση της ΔΑΠ για πανεπιστημιακή αστυνομία,
που θα εξασφαλίζει ένα χώρο πλήρως αποξενωμένο
από οτιδήποτε δεν διαπραγματεύεται το αντικείμενο
εκπαίδευσης είναι το μέλλον που προετοιμάζειη
Κυβέρνηση. Στο ΕΚΠΑ έχουν ήδη μισθωθεί εταιρείες για
την ανάληψη αυτών των καθηκόντων ενώ διαφαίνεται
σταδιακά αυτή να είναι η εξέλιξη σε πολλά Ιδρύματα. Ο
χώρος των Πανεπιστημίων, διαχρονικά δεμένος με τους
αγώνες του φοιτητικού και του εργατικού κινήματος
εξαιτίας του ριζοσπαστικού φοιτητικού συνδικαλισμού
κινδυνεύει να συληθεί. Καθήκον μας όχι μόνο η
υπεράσπιση του ασύλου στις σχολές, αλλά η διεύρυνσή
του σε πλατείες και εργασιακούς χώρους!

Υποχρηματοδότητη,
εκπαίδευσης

ενίσχυση

ιδιωτικής

Η υποχρηματοδότηση της του εκπαιδευτικού
συστήματος λαμβάνει ολοένα και μεγαλύτερες
διαστάσεις τα τελευταία χρόνια. Η σταδιακή αυτή
υποβάθμιση του επιπέδου εξυπηρετεί αποκλειστικά το

ιδιωτικό κεφάλαιο, που λαμβάνει έτσι ευνοϊκότερους
όρους ανταγωνιστικότητας. Τα ιδιωτικά Κολέγια, που
κερδίζουν περισσότερα δικαιώματα αναγνώρισης των
πτυχίων, αποτελούν την πιο ξεκάθαρη έκφραση της
κατακερματισμένης εκπαίδευσης. Την ίδια στιγμή,
ακόμη και στη Σχολή μας, τα πιο βασικά αγαθά για την
λειτουργία της(θέρμανση, γραφικές ύλες, σχεδιαστικά
υλικά) κάθε χρόνο γίνονται διακύβευμα διεκδίκησης…
Η απάντηση μπορεί να δωθεί μόνο από το μαχητικό
φοιτητικό κίνημα. Οι αγωνιστικές Γενικές Συνελεύσεις,
είναι το όργανο του Συλλόγου που διαδραματίζει
τον πιο καταλυτικό ρόλο, που δίνει ηχηρό μήνυμα
για τις διαθέσεις της μερίδας των φοιτητών που
δεν καταδέχονται απόφαση του Υπουργείου, που
αντιλαμβάνονται ότι η εκπαιδευτική αναδιάρθρωση
θα διαλύσει ακόμα περισσότερο το «δημόσιο και
δωρεάν» πανεπιστήμιο. Από τις άμεσες διεκδικήσεις
μας, μέχρι το κεντρικού πολιτικού χαρακτήρα ρόλο
που έχει διαδραματίσει το φοιτητικό κίνημα στο
παρελθόν, οι συλλογικές διαδικασίες αποτελούν το
πεδίο όπου εκδηλώνεται η πιο πυρετώδης ζύμωση και
λαμβάνονται οι πιο τολμηρές αποφάσεις, αυτές που εν
τέλει αφήνουν παρακαταθήκη στον Σύλλογο.
Απέναντι σε όλους όσους θέλουν να μας στρέψουν
στον ατομικό μοναχικό δρόμο της προσωπικής
ανέλιξης, απαντάμε ότι τα συμφέροντά μας βρίσκονται
με αυτούς που διατίθενται να αντιπαρατεθούν
με προσωπικό κόστος απέναντι στις επιταγές του
Υπουργείου. Είτε θα αμφισβητήσουμε στην πράξη μια
ολόκληρη αλυσίδα που στη μεταφέρει την κυβερνητική
γραμμή στη Σχολή(καθηγητές, ΔΑΠ) με συλλογικές
διαδικασίες και κινήσεις, είτε θα υποταχθούμε με
τους σκληρότερους όρους σε αυτή. Αναζητούμε την
ταυτότητά μας συλλογικά, υψώνουμε το κεφάλι, και
χαράσσουμε έναν νέο συλλογικό και νικηφόρο δρόμο.

Αριστερόστροφος Κοχλίας

13

Και μετά τη Σχολή;
χρονικό του σωσίματος

Εργασιακός….μεσαίωνας

Ήταν Μάιος του 2010 όταν ο τότε πρωθυπουργός
Γ. Παπανδρέου
ανακοίνωνε περήφανα ότι το
ΔΝΤ έρχεται για να μας σώσει! Μέσα σε αυτό το
διάστημα είδαμε να πλήττονται οι οικονομικά
ασθενέστεροι, να απολύονται χιλιάδες κόσμου σε
δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, να υποχρηματοδοτείται
ο τομέας της υγείας, της παιδείας και τα ποσοστά
της ανεργίας να εκτινάσσονται στα ύψη. Ουσιαστικά
το «σώσιμο» που υποσχέθηκαν περιελάμβανε
υπέρογκες χρηματοδοτήσεις των τραπεζών και των
μεγάλων επιχειρήσεων και παράλληλα περικοπές
σε κοινωνικές παροχές και επίθεση στα εργατικά
κεκτημένα αιώνων. Όμως ο δρόμος για την ψήφιση
αυτών των μέτρων βρήκε απέναντί του την τεράστια
κοινωνική αντίδραση. Από τότε μέχρι σήμερα έχουν
μεσολαβήσει μεγαλειώδεις κινητοποιήσεις από το
Σύνταγμα και τις πλατείες μέχρι την απεργία των
Χαλυβουργών και τις μαζικές 48ωρες απεργίες του
Ιούνη, Οκτώβρη του 11 και το Φλεβάρη του 12.
Ο κόσμος που δεν «τα ‘φαγε μαζί τους», που δεν
δεχόταν να «θυσιαστεί» στο όνομα μιας κρίσης που
το σύστημά τους δημιούργησε, πρόβαλε σθεναρή
αντίσταση μαχόμενος επί μήνες στους δρόμους και
στους χώρους δουλειάς. Παράλληλα μια σειρά από
κυβερνήσεις εναλλάσσονταν( συγκυβέρνηση ΠΑΣΟΚΝΔ-ΛΑΟΣ, Κυβέρνηση Παπαδήμου, ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΔΗΜΑΡ)
προσπαθώντας να μας πείσουν ότι μια σειρά από
αντιλαϊκά μέτρα είναι απαραίτητα για το ξεπέρασμα
της καπιταλιστικής κρίσης. Μετά όμως την εκλογική
άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ τον Ιούνιο του 2012, παρατηρούμε
μια κινηματική νηνεμία και οι εργατικές αντιδράσεις
είναι τουλάχιστον αναντίστοιχες της αντιλαϊκής
πολιτικής που εξακολουθεί να ασκείται( πέρα από
κάποια αποσπασματικά και μεμονωμένα ξεσπάσματα
σε συγκεκριμένους κλάδους) . Με λίγα λόγια, θα
ήταν τουλάχιστον αφελές να πίστευε κάποιος πως
πλέον έχουμε αρχίσει και περπατάμε το δρόμο της
«ανάπτυξης»

Ας εξετάσουμε πως έχει διαμορφωθεί η κατάσταση
στον εργασιακό χάρτη τα τελευταία χρόνια. Η ανεργία
έχει αγγίξει το ποσοστό του 28% ενώ στους νέους
ξεπερνά το 60%. Η κατάσταση αυτή λειτουργεί προς
όφελος των εργοδοτών αφού υπό την απειλή της
απόλυσης εκβιάζουν τους εργαζομένους για μικρότερες
αποδοχές και ως αποτέλεσμα αυτού φτάνουμε
στο σημείο να θεωρούμε το αυτονόητο δικαίωνα
σε ανθρώπινο μισθό ως πολυτέλεια .Παράλληλα,
πληθώρα μικρομεσαίων επιχειρήσεων έχουν βάλει
λουκέτο αφού δεν άντεξαν τις τεράστιες φορολογικές
επιβαρύνσεις και την περαιτέρω αύξηση των εισφορών
στα ασφαλιστικά ταμεία σε συνδυασμό με την μείωση
των εσόδων τους. Η κατάργηση της κυριακάτικης
αργίας και η επιβολή του ανοίγματος των μαγαζιών 52
Κυριακές το χρόνο τσακίζουν άλλο ένα αναφαίρετο
εργασιακό δικαίωμα. Ουσιαστικά, επιβάλλεται το
δόγμα περισσότερη δουλειά-μικρότεροι μισθοί
συνυπολογίζοντας και τη διαμόρφωση του κατώτερου
μισθού στα 486 ευρώ το μήνα. Έτσι οδηγούμαστε στην
εξαθλίωση και την εκμετάλεσυση χωρίς όρια αφού θα
αγκαζόμαστε να κάνουμε όσες παραχωρήσεις γίνεται
προκειμένου να μη ζήσουμε με 400 ευρώ. Ταυτόχρονα
πνίγουν τις μικρές επιχειρήσεις και τις θυσιάζουν στο
βωμό του κέρδους των πολυκαταστημάτων και των
μεγάλων επιχειρησιακών ομίλων.
Αναλυτικότερα, το παζλ του εργασιακού μεσαίωνα
συμπληρώνεται με τη χωρίς προηγούμενο επίθεση στις
εργασιακές σχέσεις. Ειδικά στους νέους εργαζομένους
τα τετράωρα και ο θεσμός της ημιαπασχόλησης έχει
πάρει τεράστιες διαστάσεις και αποτελεί πλέον άτυπο
κανόνα.

Ο νέος μηχανικός
Ειδικότερα στους νέους μηχανικούς η ανεργία
αγγίζει το 70% και οι περισσότεροι που καταφέρνουν

να βρουν δουλειά απασχολούνται με μπλοκάκι.
Μπλοκάκιας είναι ο μηχανικός που συνεργάζεται
με μια εταιρεία χωρίς να έχει προσληφθεί. Κόβει
απόδειξη παροχής υπηρεσιών (μπλοκάκι), ο μισθός
του δεν είναι σταθερός ούτε προστατευόμενος και
δε δικαιούται δώρα και επιδόματα, ενώ τα ωράρια
εργασίας του είναι ασφυκτικά και πληρώνει από την
τσέπη του ασφάλιστρα και φόρους υψηλότερους από
τους απλούς μισθωτούς. Συγχρόνως, ως “ελεύθερος
επαγγελματίας” ο μηχανικός δε θεωρείται ποτέ
άνεργος ακόμα και όταν δεν απασχολείται και
έτσι στερείται δικαιώματος εγγραφής στον ΟΑΕΔ.
Επίσης είναι υποχρεωμένος να πληρώνει εισφορές
ενώ εργάζεται περιστασιακά ή απασχολείται σε
άλλο κλάδο αλλιώς η εργασία του δε “μετρά” στα
συντάξιμα χρόνια. Παράλληλα, αξίζει να αναφερθεί
αφενός η περικοπή των αποθεματικών των ταμείων
σε ποσοστό 75% οδηγώντας τα στα πρόθυρα της
πτώχευσης και αφετέρου η εξοντωτική αύξηση των
ασφαλιστικών εισφορών (ώς και 90%), αποτέλεσμα
πολλοί απόφοιτοι να μην εγγράφονται καν στο ΤΕΕ
και πολλοί μπλοκάκιδες να οδηγούνται στην έξοδο
από το ταμείο.
Δεν είναι μόνο οι αριθμοί που σοκάρουν, αλλά
το γεγονός ότι αυτή η κατάσταση αποτελεί πλέον
μια μόνιμη πραγματικότητα για το καπιταλιστικό
σύστημα. Οι νέοι και νέες που ζουν στο λυκόφως της
ανεργίας και της ανασφάλιστης δουλειάς αυξάνονται
συνεχώς. Γίνεται έτσι, πιο φανερό από ποτέ το
αδιέξοδο αυτού του συστήματος που προτιμά να
θυσιάζει την ανθρωπότητα και τη φύση στο κέρδος
των επιχειρήσεων και των τραπεζών.
Κάπως έτσι διαμορφώνεται και η κατάσταση
στους υπόλοιπους κλάδους που απασχολούν
στην πλειοψηφία νέους και φοιτητές (σύμφωνα
με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία το 70% των
σπουδαστών σε ΤΕΙ και το 40% σε ΑΕΙ εργάζονται).
Η συντριπτική πλειοψηφία σε κλάδους όπως ο
τουρισμός και ο επισιτισμός εργάζεται με εποχιακές
ατομικές συμβάσεις και τις περισσότερες φορές
χωρίς ασφάλιση οπότε και χωρίς ιατροφαρμακευτική
περίθαλψη.

Η δικιά τους λύση-εκμετάλλευση
Το αστικό επιτελείο προσπαθεί να μας πείσει πως
λύση για την ανεργία και το εργασιακό μέλλον
της νεολαίας στα πλαίσια της κρίσης αποτελούν
τα επιδοτούμενα προγράμματα του ΟΑΕΔ, τα
προγράμματα του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου
Αναφοράς (ΕΣΠΑ) ,τα voucher και ο θεσμός της
μαθητείας. Στην ουσία τους τα προγράμματα
αυτά που προωθούνται από τη Ευρωπαϊκή Ένωση
νομιμοποιούν την ανασφάλιστη και απλήρωτη

14

Αριστερόστροφος Κοχλίας

εργασία, την υποαπασχόληση. Εγκαθιδρύουν ακόμα
περισσότερο ένα καθεστώς ελαστικών εργασιακών
σχέσεων αφού οι πόροι για την παροχή τους από την
ΕΕ σε επιχειρήσεις με σκοπό την πρόσληψη εργατικού
δυναμικού δίνονται με συγκεκριμένους όρους
(ατομικές συμβάσεις, ελάχιστες αποδοχές κτλ).
Προωθείται λοιπόν η παγίωση ενός περιβάλλοντος
πλήρους εκμετάλλευσης και ευελιξίας των
εργαζομένων όπου κάθε φωνή συλλογικής
αντίδρασης θα καταπνίγεται. Δεν είναι τυχαίο ότι
κάθε οργανωμένη αντίδραση από πλευράς των
εργαζομένων σε ιδιωτικό και δημόσιο τομέα μέσω
των σωματείων τους χαρακτηρίζεται από τα αστικά
ΜΜΕ και το κράτος ως συντεχνιακή, με πιο πρόσφατο
παράδειγμα αυτό των καθαριστριών του υπουργείου
οικονομικών.

Η δικιά μας απάντηση…
Αντιλαμβανόμαστε λοιπόν ότι για να μπορέσει να
έρθει ξανά στο προσκήνιο το εργατικό κίνημα το
επόμενο διάστημα δε χωρά κανένας συμβιβασμός
και διαπραγμάτευση αλλά επιβολή των αναγκών του
κόσμου της εργασίας με επιθετικούς όρους. Η θέση
που παίρνει αυτή τη στιγμή η επίσημη αριστερά
του ΣΥΡΙΖΑ για τήρηση των δεσμεύσεων της χώρας
, χωρίς κατάργηση του μνημονίου και καταγγελία
των δανειακών συμβάσεων, με σεβασμό στο
σύμφωνο Σταθερότητας, τις συνθήκες της ΕΕ και τους
ισοσκελισμένους προϋπολογισμούς δεν εκφράζουν
τις διεκδικήσεις ενός μαχόμενου εργατικού κινήματος.
Αντίθετα, η διαμόρφωση ενός ισχυρού κινήματος
περνάει μέσα από την ενδυνάμωση των σωματείων
και την οργάνωση των εργαζομένων σε αυτά. Ο
συντονισμός των επιμέρους κλαδικών αγώνων σε
μια ενιαία μορφή αποτελεί βασικό πυλώνα για την
πάλη για μια άλλη ριζοσπαστική κατεύθυνση που
θα σπάει το πνιγηρό πλαίσιο συμβιβασμού με το
κεφάλαιο, την ΕΕ και το ΔΝΤ. Σε μια κατεύθυνση
εξυπηρέτησης των αναγκών της εργατικής τάξης
και των κατώτερων λαϊκών στρωμάτων και όχι των
τραπεζών και των μονοπωλίων. Ο δρόμος αυτός
μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με τους εργαζομένους
στο τιμόνι ενάντια σε λογικές ανάθεσης και στον
κυβερνητικό συνδικαλισμό. Κόντρα στη λογική του ότι
οι αγώνες δεν μπορούν να κερδίζουν στο σήμερα και
στη συνδικαλιστική γραφειοκρατία.
Για να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας εδώ και
τώρα και να αντιληφθούμε τη δύναμή μας!

Αριστερόστροφος Κοχλίας

15

Το φασιστικό φαινόμενο
μια βαθιά και μαύρη ιστορία
Ιστορική Αναδρομη:
Ο 20ς αιώνας ξεκίνησε με ένα μεγάλο ιμπεριαλιστικό
πόλεμο, ένα μεγάλο σφαγείο για εκατομμύρια εργάτες
και στρατιώτες οι οποίοι ρίχνονται στα χαρακώματα
για τα κέρδη και τα συμφέροντα των κρατών της
ιμπεριαλιστικής αλυσίδας. Το 1918 αποχωρεί η
νεοσύστατη Σοβιετική Δημοκρατία από τον πόλεμο,
ενώ ο γερμανός Κάιζερ εγκατέλειψε τον θρόνο του τον
Νοέμβριο του ‘18. Τον Γενάρη του δολοφονείται μια
ηγετική μορφή της παρα λίγο κοινωνικής επανάστασης,
η Λούξεμπουργκ στο κανάλι Landwehr του Βερολίνου
ενώ ήδη έχει αρχίσει η δράση των Freikorps,
δολοφονικά
αποσπάσματα
αποστρατευμένων
στρατιωτών, συνήθως μοναρχικών απόψεων, που
κατέστειλαν κτηνωδώς τις εξεγέρσεις, και αργότερα
αποτέλεσαν τον πυρήνα των SA. Το καλοκαίρι του 1918,
λίγο πριν το τέλος του πολέμου, βρήκε τη Γερμανική
Αυτοκρατορία, μια οπισθοδρομική πολιτικά αλλά
ταυτόχρονα και την πιο προχωρημένη τεχνικά και
οικονομικά ιμπεριαλιστική δύναμη, σε βαθιά κρίση.
Από τη μια μεριά, η εξάντληση όλων των πόρων,
τεχνικών και ανθρώπινων, σήμαινε ότι η Γερμανία
έπρεπε να συνθηκολογήσει. Από την άλλη, ευρύτατα
λαϊκά εργατικά στρώματα, τόσο στο μέτωπο και στο
ναυτικό όσο και στα εργοστάσια, περίμεναν είτε τη
ριζική ανατροπή της κατάστασης και βελτίωση της ζωής
τους είτε την επέκταση της Οκτωβριανής Επανάστασης
στη Γερμανία. Η πλειοψηφία των ρεφορμιστών
σοσιαλδημοκρατών προσπάθησε με νύχια και με
δόντια να περιορίσει τις συνέπειες της επανάστασης,
μετατρέποντας την αυτοκρατορία σε μια προοδευτική
αστική δημοκρατία. Το σχέδιό τους πέτυχε. Η ήττα
φέρνει τη Συνθήκη των Βερσαλλιών το 1919 συμφωνία
με επαχθέστατους και εκδικητικούς όρους για τις
κατώτερες γερμανικές τάξεις, που επιπλέον, λόγω
των βαρύτατων εδαφικών παραχωρήσεων που
προέβλεπε, εκλήφθηκε και ως εθνική προδοσία. Η
Γερμανία έπρεπε να πληρώνει σε χρυσό ένα τεράστιο
ετήσιο ποσό ως «πολεμικές αποζημιώσεις», ποσό που
ουσιαστικά θα έπεφτε στις πλάτες των λαϊκών τάξεων.
Επίσης, η Γερμανία, αφού αναγνώριζε επισήμως
την ευθύνη της για την έναρξη του πολέμου, έπρεπε
ουσιαστικά να αφοπλιστεί και ο μικρός στρατός που
θα είχε δικαίωμα να διατηρεί θα έπρεπε να είναι
επαγγελματικός. Τέλος, θα έπρεπε επισήμως να
αναγνωρίσει την ενοχή της και να παραδώσει τους
εγκληματίες πολέμου, μια ακόμα σπίθα συσπείρωσης
της εθνικιστικής Δεξιάς (και όχι μόνο).

16

Αριστερόστροφος Κοχλίας

Η αδυναμία πληρωμής των πολεμικών αποζημιώσεων
είναι μια καλή αφορμή για τους Γάλλους να
εισβάλλουν, όπως ήταν το συμβατικό δικαίωμά τους,
στην βιομηχανική καρδιά της Γερμανίας, το Ρουρ.

Η κυβέρνηση αποφασίζει να τηρήσει τη στάση της
παθητικής αντίστασης: οι εργάτες στα εργοστάσια
έκαναν λευκή απεργία, ώστε να μην υπάρχει προϊόν
για κατάσχεση από τους κατακτητές, αλλά οι μισθοί
τους συνέχιζαν να πληρώνονται από το κράτος. Με
το μεγαλύτερο μέρος της βιομηχανικής παραγωγικής
υποδομής της χώρας ανενεργό, αλλά τους μισθούς
να πληρώνονται κανονικά, ενώ την ίδια στιγμή η
κυβέρνηση έπρεπε να αγοράζει χρυσό στη διεθνή
αγορά για να αποπληρώνει τις αποζημιώσεις, ήταν
φυσικό να προκύψει ανεξέλεγκτος πληθωρισμός.
Η φάση ανεξέλεγκτου πληθωρισμού, όπου για
παράδειγμα οι τιμές διπλασιάζονται κάθε μέρα,
ξεκίνησε μετά την κατοχή του Ρουρ και κορυφώθηκε,
με καταστροφικές συνέπειες, από τον Οκτώβριο
μέχρι τον Νοέμβριο του ‘23. Η χώρα βρίσκεται σε
έντονη αναταραχή: Αλλεπάλληλες κομμουνιστικές
εξεγέρσεις καταστέλλονται αιματηρά από τον
στρατό ή τα Freikorps. Απεργίες, συχνά πολιτικές
(με αιτήματα λ.χ. την εθνικοποίηση των ορυχείων
και των παραγωγικών μέσων), σαρώνουν τη χώρα.
Το’23 ήταν η τελευταία χρονιά που η εργατική τάξη
διεκδίκησε την εξουσία, όταν ξέσπασε η τρίτη μεγάλη
εργατική εξέγερση στο Αμβούργο. Η εξέγερση και
η γενική απεργία καταστέλλεται αιματηρά για μια
ακόμα φορά. Ακολούθησε, φυσικά, απαγόρευση
του Κ.Κ. και κατάσταση πολιορκίας, που αίρεται το
1924.Η κατάσταση ήταν δύσκολη, σχεδόν πολεμική,
αφού χρειάζονταν μερικά δισεκατομμύρια για την
αγορά μιας φραντζόλας ψωμιού. Η επαναφορά σε
λειτουργία ενός έστω τμήματος του παραγωγικού

δυναμικού σε καπιταλιστική λειτουργία μαζί με
μια νομισματική μεταρρύθμιση, έφτασε για να
σταματήσει ο υπερπληθωρισμός, ουσιαστικά σε
μια νύχτα. Οι τραπεζίτες μπορεί να επλήγησαν από
τον υπερπληθωρισμό, αλλά δεν έχασαν δα και τα
πάντα, αφού κέρδισαν από την κερδοσκοπία στις
συναλλαγματικές κινήσεις (ενώ, βέβαια, είχαν
πάντα μια «καβάτζα» σε χρυσό ή συνάλλαγμα). Οι
βιομήχανοι, πάλι, όχι μόνο δεν έχασαν, αλλά βρήκαν
μια πολύ καλή ευκαιρία να επεκταθούν σε ξένες
αγορές (αφού η ισοτιμία καταρρακώθηκε και οι
μισθοί δεν μπορούσαν να ακολουθήσουν το κόστος
ζωής). Μεγάλος χαμένος τα μικροαστικά στρώματα
που έχουν καταθέσει οικονομίες ζωής σε τράπεζες
και τις βλέπουν να εξανεμίζονται σε μια νύχτα. Οι
μήνες του υπερπληθωρισμού σήμαναν την οριστική
μετάβαση ευρύτατων μικροαστικών στρωμάτων προς
εθνικιστικές, μοναρχικές και ακροδεξιές ιδεολογικές
τοποθετήσεις.
Μετά την τιθάσευση του πληθωρισμού, ακολούθησε
μια περίοδος ταχύτατης ανάπτυξης: οι επόμενες
κυβερνήσεις εφάρμοσαν ένα «σταθεροποιητικό»
πρόγραμμα που απαγόρευσε στην κεντρική τράπεζα
να χρηματοδοτεί τα κρατικά ελλείμματα. Αντίθετα, η
κυβέρνηση άρχισε να δανείζεται τεράστιες ποσότητες
ξένου νομίσματος (δολαρίου) από τις ανερχόμενες
και
πλεονασματικές
αμερικανικές
τράπεζες.
Ταυτόχρονα, η Γερμανία ήταν η ιμπεριαλιστική
δύναμη της ανεξέλεγκτης δύναμης των μονοπωλίων,
αφού αφέθηκε πολιτικός και οικονομικός χώρος για
τη σύμπηξη τεράστιων καρτέλ. Μερικά από αυτά,
όπως η IG Farben, το μεγαλύτερο καρτέλ χημικών του
κόσμου, αποδείχτηκαν αργότερα και οι κυριότεροι
χρηματοδότες του Χίτλερ, τα τελευταία χρόνια πριν
την άνοδό του στην εξουσία. Η περίοδος της Βαϊμάρης
χαρακτηρίζεται επομένως από διαρκή ασταθή
ισορροπία στο πολιτικό επίπεδο. Οι ανταγωνισμοί
μεταξύ των κομματιών της αστικής τάξης και των
κομμάτων τους έφτασαν σε ένα πολύ οξύ επίπεδο.
Η κατάσταση επέτρεψε τη δημιουργία και επέκταση
ημιαυτόνομων δικτύων: οι παραστρατιωτικές ομάδες
που φτιάχτηκαν για την άμεση καταπολέμηση της
επανάστασης είχαν αποκτήσει μια σχεδόν ανεξάρτητη
δυναμική στην άσκηση της εξουσίας. Μερικές από
αυτές (όχι τα ναζιστικά παραστρατιωτικά) ήταν στην
πραγματικότητα ιδιωτικοί στρατοί συγκεκριμένων
μονοπωλίων, με άμεση οικονομική υπαγωγή σε αυτά
και μηχανισμός άσκησης πολιτικής από αυτά
Το 1927, μόλις τέσσερα χρόνια μετά αλλά πολύ πριν
την κρίση, το οκτάωρο είχε πρακτικά αντικατασταθεί
από 12ωρο, το μεγάλο κεφάλαιο απαιτούσε
ιδιωτικοποιήσεις, τα λοκάουτ γενικεύτηκαν, οι
απεργίες είχαν, πλέον, μόνο μισθολογικά αιτήματα.
Το έκτακτο κράτος θα γινόταν μια αναγκαιότητα: ο
φασισμός θα την κάλυπτε. Η οικονομική άνθηση (που

βέβαια δεν τη μοιράστηκε το κεφάλαιο με την εργασία)
ήταν μεγάλη, αλλά δεν κράτησε πολύ. Λιγότερο από
έξι χρόνια. Το 1929 ξέσπασε η κρίση στην Αμερική και
γρήγορα πέρασε στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού.
Ειδικά για την Γερμανία, ο κίνδυνος κατάρρευσης
των αμερικάνικων τραπεζών σήμαναν την αδυναμία
του γερμανικού κεφαλαίου να αποπληρώσει τα χρέη
του, δεδομένου ότι και οι εξαγωγές και η εσωτερική
ζήτηση είχαν καταρρεύσει. Το αποτέλεσμα ήταν η
τεράστια αύξηση της ανεργίας (έφτασε το 30%), ο
αποπληθωρισμός, η αποσταθεροποίηση του πολιτικού
σκηνικού.
Η λύση δόθηκε σύντομα: οι νόμοι κατά των τραστ
που έφερε η τελευταία κυβέρνηση της δημοκρατίας
θα καταργούνταν πολύ γρήγορα (προς όφελος και
οριστική ηγεμονία των μονοπωλίων) από τη ναζιστική
κυβέρνηση.
Ο φασισμός, από οικονομική άποψη, χτυπάει όταν
είναι σαφές, πλέον, ότι υπάρχουν οι συνθήκες για
οικονομική ανάκαμψη. Δεν θα είχε χτυπήσει, όμως,
αν δεν είχαν υπάρξει οι πολιτικές συνθήκες: η ήττα
της επανάστασης, η επώαση των ιδεολογημάτων
του σε ευρύτερα μικροαστικά στρώματα, η απειλή
του κομμουνισμού που έμενε δυνατή και που
απειλούσε μια «σοσιαλίζουσα» οικονομική πολιτική
παρεμβατικού κράτους να ακυρωθεί από ένα εργατικό
κίνημα που θα την έστρεφε κατά του κεφαλαίου,
η βαθιά πολιτική κρίση (η όξυνση των αντιφάσεων
μεταξύ μερίδων της αστικής τάξης), η ιδεολογική
κρίση. Την εξουσία την σέρβιρε στο ναζισμό το μεγάλο
κεφάλαιο. Αυτό δεν έγινε επειδή ο φασισμός είναι
το κόμμα του κεφαλαίου. Το κεφάλαιο, εκτός από
πατρίδα, δεν έχει ούτε και κόμμα – εκτός από το ίδιο
το κράτος. Το κεφάλαιο θα πάει με αυτόν τον πολιτικό
σχηματισμό που θα εγγυηθεί τη «συνέχεια» του
κράτους και της συσσώρευσης, είτε αυτός είναι μια
αστική κυβέρνηση είτε μια δικτατορία, ακόμα και αν
αυτή έχει πίσω της ένα κίνημα, αρκεί αυτό να είναι
συμβατό μαζί της. Η διαδικασία ήταν σταδιακή και
ξεκίνησε όταν οι ναζί έγιναν τα υπό προϋποθέσεις
μαντρόσκυλα του κεφαλαίου. Μόνο προς το τέλος
έγιναν το κόμμα τους. Πλέον οι πιο επιθετικοί
χρηματιστηριακοί κύκλοι της Γερμανίας είχαν στα χέρια
τους το ιδανικό «εργαλείο», τους Nαζί, για την επίτευξη
των στρατηγικών στόχων. O γερμανικός φασισμός δρα
σαν δύναμη κρούσης της διεθνούς αντεπανάστασης,
σαν ο κύριος εμπρηστής του ιμπεριαλιστικού
πολέμου, σαν υποκινητής της σταυροφορίας
ενάντια στη Σοβιετική Ένωση. Οι χιτλερικοί έχοντας
εγκαθιδρύσει το φασιστικό καθεστώς προετοιμάζονται
δραστήρια για τον πόλεμο. H Γερμανία εξοπλίζεται
πυρετώδικα και αυξάνει τις ένοπλες δυνάμεις της.
Mε τις επενδύσεις τους στη γερμανική βιομηχανία οι
Aμερικανοί ιμπεριαλιστές και όχι μόνο ξαναγέννησαν
τη στρατιωτική ισχύ της Γερμανίας. Έβαλαν στα χέρια

Αριστερόστροφος Κοχλίας

17

των φασιστών το όπλο που τους ήταν απαραίτητο για
να πραγματοποιήσουν την επίθεση. Tα Γερμανικά
μονοπώλια με αιχμή του δόρατος τους Nαζί άρχισαν
μια ανοιχτή πάλη για το βίαιο ξαναχάραγμα των
συνόρων και το ξαναμοίρασμα των σφαιρών επιρροής
προς όφελός τους. Κομβικό εργαλείο τα στρατόπεδα
εργασίας, όπου οι κατακτηθέντες λαοί εργάζονταν
ως σκλάβοι για τεράστια παραγωγικότητα στις
επιχειρήσεις φαρμάκων και οπλικών συστημάτων, για
πειράματα και έρευνα φαρμάκων και εμβολίων πάνω
σε ανθρώπους, για ανάπτυξη και κερδοφορία των
μονοπολίων.

Στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο τα στρατιωτικά
χτυπήματα
που
έδωσαν
τα
αντιφασιστικά
απελευθερωτικά κινήματα με επικεφαλής την ΕΣΣΔ στις
γερμανοφασιστικές ορδές κλόνισαν τη ματοβαμμένη
«νέα τάξη» και οδήγησαν στη διάλυση του φασιστικού
μπλοκ. Tον Aπρίλη του 1945 άρχισε η τελευταία έφοδος
στην φασιστική φωλιά με τη Mάχη του Bερολίνου. Το
απόγευμα της 30ής Απριλίου 1945 ο Χίτλερ αυτοκτονεί
μαζί με την Εύα Μπράουν. Έτσι τελειώνει άδοξα η
καριέρα του ως «Φύρερ» (Οδηγός) στο λεγόμενο
«Ράιχ των κατώτερων δαιμόνων»: των βασανιστών,
δολοφόνων,
μαχαιροβγαλτών,
ρατσιστών,
μιλιταριστών, χαφιέδων, επίορκων, διεφθαρμένων,
φαφλατάδων - του «κοινωνικού βούρκου» που
είχε επιστρατεύσει η γερμανική αστική τάξη για να
κατακτήσει τον κόσμο. Μια καριέρα που, αρχίζοντας
με την άνοδό του στην εξουσία στις 30 Ιανουαρίου
1930, διήρκεσε 12 έτη και τρεις μήνες. Στις 21.50 στις
30 Aπρίλη ο ηρωικός κόκκινος στρατός ύψωνε την
κόκκινη σημαία στο Pάιχσταγκ. Tα κομμουνιστικά
και εργατικά κόμματα στην Ευρώπη και τον κόσμο
είναι αυτά που οργάνωσαν και καθοδήγησαν τα
εθνικοαπελευθερωτικά
κινήματα,
συμβάλλοντας
αποφασιστικά στη νίκη κατά του φασισμού.

τους ντόπιους να δουλέυουν με μεροκάματα των
5 και 10 ευρώ αντι για 40, είναι η γκεττοποίηση
με τη δημιουργία στρατοπέδων συγκέντρωσης,
έιναι η καταναγκαστηκη απλήρωτη εργασία
μεταναστών και ανέργων για τη κερδοφορία των
λίγων. Παράλληλα δρα ως δεκανίκι του συστήματος,
μια παραστρατιωτική οργάνωση που στοχοποιεί
συνδικαλιστές και αγωνιστές και προωθεί τη δική της
«αντισυστημική» λογική: με επιτροπές γειτονιών μόνο
για έλληνες, δημιουργώντας εξυλαστήρια θύματα
και κατευθύνοντας την αγανάκτηση σε αδράνεια
υπερασπίζοντας έτσι εφοπλιστές και κράτος. Πάνω από
όλα όμως ο νεοφασιμός δείχνει τον φόβο της άρχουσας
τάξης για κινήματα που μπορούν να ορίσουν τις
εξελίξεις και να ανατρέψουν την επίθεση, να κλονίσουν
το σύστημα και να οδηγήσουν σε μια επαναστατική
διαδικασία.

Αυτό το φόβο είδαμε στα πρόσωπα της κυβέρνησης
και των εκφραστών της στα ΜΜΕ όταν τη περίοδο
2010-2012, ξεσπούν οι πρώτες ανατρεπτικές τάσεις

Η ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Μπορούμε να παρατηρήσουμε της ομοιότητες της
γερμανίας του 1920 με τη σημερινή κατάσταση στη
χώρα μας. Από τα πογκρόμ σε μετανάστες μέχρι τη
δολοφονική επίθεση στους ναυτεργάτες πέρσι στο
πέραμα, από την επιθέση σε κοινωνικά στέκια μέχρι
την υπερψήφιση νομοσχεδίων για φοροελαφρύνσης
εφοπλιστών η χρυση αυγή και ο νεοφασισμός εκφράζει
ξεκάθαρα τη πολιτική και ιδεολογική συστημική τάση
για καταπίεση των εργατικών στρωμάτων, κατάργηση
λαικών και εργατικών δικαιωμάτων, ποινικοποιήση
της δράσης μαζικών συλλογικών φορέων(μέτωπα
στη γειτονιά, σωματεία). Η ΧΑ είναι ο αντιεργατικός
ρατσισμός που ρίχνει τα μεροκάματα,όπως στο
Σχίστο όπου έδειρε μετανάστες και έβαλε στη θέση

18

Αριστερόστροφος Κοχλίας

μνημόνια και τα αντεργατικά μέτρα. Με κομμάτια
της Αριστεράς να κάνουν ολέθριο σφάλμα και να
αναλύουν πως ήταν το κίνημα των πλατειών που
έδωσε ώθηση στο νεοφασισμό και τη Χρυσή Αυγή μη
καταφέρνοντας να δούνε το φόβο και τις ταλαντεύσεις
της κυβέρνησης μπροστά σε μια τεράστια λαική
κατακραυγή, μπροστα στις πρώτες ανατρεπτικές
φωνές. Τα ίδια κομμάτια θεώρησαν την οργισμένη
αντισυστημική έκφραση του λαού αυτοδίκαιο
μονοπώλιο τους.
Όταν όμως παίζεις με τη φλόγα, κάποια στιγμή
θα καείς. Όταν δίνεις έδαφος και πλέρια πολιτική
και οικονομική στήριξη στο νεφασισμό και τις
ναζιστικές του συμμορίες, του δίνεις πάτημα να
αποκτήσει αυτόνομη δράση, πέρα από τα πλαίσια
που κυβέρνηση και αστική τάξη καθορίζουν. Είδαμε
χαρακτηριστικά τη γκετοποίηση περιοχών της
Αθήνας πχ Άγιος Παντελεήμονας, τις οργανωμένς
δολοφονικές επιθέσεις σε μετάναστες από τοπικές
οργανώσεις μίσους με όλα αυτά να οδηγούν σε μια
οργανωμένη πολιτική δολοφονία ενός αντιφασίστα
αγωνιστή. Σε μια φτωχή και πολύπαθη περιοχή όπου
οι φασίστες είχανε ξαναχτυπήσει, δολοφονείται
ο Παύλος Φύσσας. Είναι η σταγόνα που ξεχείλισε
το ποτήρι των αντιφασιστικών διαθέσεων και
αντανακλαστικών του λαού και του κινήματος. Η οργή
που ξεσπάει μεταφράζεται αμέσως σε κινητοποιήσεις
και συγκρουσεις με τις δυνάμεις αγαστής συνεργασίας
των ναζί, τα ΜΑΤ, με κόμβο τη μεγαλειώδη πορεία των
40000 προς τα κέντρικά γραφεία της Χρυσής Αυγής
στη Μεσογείων. Χαρακτηριστικά προδοτική η στάση
της ρεφορμιστικής και κοινοβουλευτικής Αριστεράς
(Συριζα, ΚΚΕ) οι οποίοι επέλεξαν να παραμείνουν στις
συγκεντρώσεις τους και να μην ακολουθήσουν τον
λαικό παράγοντα στη μαχητική, συγκρουσιακή του
διάθεση. Μια διάθεση η οποία οδηγεί την κυβέρνηση
σε βήμα τακτικής υποχώρησης, στις συλλήψεις
των ηγετικών στελεχών της Χρυσής Αυγής και της
ποινικοποίησης της ως εγκληματική οργάνωση.

Τι να κάνουμε;…

με μαζικές γενικές απεργείες, καταλήψεις σχολών
και το κίνημα των αγανακτισμένων στις πλατείες
ενάντια στα μνημόνια και την αντιλαική πολιτική.
Αυτός ο φόβος οδήγησε στην οικονομική, πολιτική
και ιδεολογική στήριξη της εγκληματικής συμμορίας
και των ταγμάτων εφόδου της Χρυσής Αυγής από
τη κυβέρνηση ΝΔ-ΠΑΣΟΚ και τα παπαγαλάκια
τους στα ΜΜΕ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα η
κάτω από το τραπέζι χρηματοδότηση και όπλιση
των ταγμάτων εφόδου. Αξιοποίησαν ακριβώς τη
Χρυσή Αυγή ως παραστρατιωτική οργάνωση και με
εντεινόμενη, αυταρχικότερη καταστολή, στόχευαν
να τρομοκρατήσουν το κίνημα για να περάσουν τα

Η απάντηση του Σεπτέμβρη όμως δεν είναι αρκετή. Στο
σήμερα τα μέλη της ναζιστικής συμμορίας ασκούνε
ακόμα τη ρητορική μίσους σε γειτονιές και κοινοβούλιο,
η κυβέρνηση φέρνει το Αντιρατσιστικό νομοσχέδιο
για να πέσουν οι φασίστες στα μαλακά ενώ ΕΕ και
ΝΑΤΟ συνάπτουν στρατηγική συμμαχία με τους ναζί
του δεξιού τομέα στην Ουκρανία για την επιβολή των
συμφερόντων τους. Είναι η σειρά μας να κάνουμε
βήματα πίσω ή να βγούμε πιο επιθετικά και μαχητικά
στο προσκήνιο; Σαφώς η ερώτηση είναι ρητορική και
η απάντηση είναι ξεκάθαρη. Ο φασισμός είναι το πίο
βάρβαρο προσωπείο του καπιταλιστικού συστήματος
που ζούμε και χρέος μας είναι να το ξεριζώσουμε
χωρίς δεύτερη κουβέντα. Με μεθόδους μαχητικού
αντιφασισμού εξειδικεύουμε και οργανώνουμε το

λόγο και τη δράση μας γύρω από δύο κομβικά σκέλη
που συνοψίζονται ως εξής: Να ξαναπάρουμε πίσω τις
γειτονιές μας,να μην αφήσουμε να πατήσει ο φασισμός
στους συλλόγους μας και και να ορθώσουμε ένα πλατύ
μέτωπο αντίστασης σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο.
Ψηλαφίζοντας την απάντηση στο πρώτο σκέλος,
κάποια πρώτα βήματα είναι η συγκρότηση
τοπικών λαικών συνελεύσεων και επιτροπών
γειτονιάς γύρω από τα τοπικά ζητήματα, τα δίκτυα
αλληλεγγύης, οι κινήσεις ανέργων και οι τοπικές
λέσχες, η χαρτογράφηση συνθηκών διαβίωσης και
εργασίας μεταναστών μα και εργαζομένων που
στοχοποιούνται από φασίστες, ακόμα και η μαχητική

αντι-προπαγάνδιση των ναζί με μοιράσματα, τοπικές
κινητοποιήσεις, σβήσιμο συνθημάτων. Η σύγκρουση
με τη μαφία που ερημώνει και γκετοποιεί περιοχές για
εμπόριο ναρκωτικών και αποθήκες ανθρώπων. Τους
ξεριζώνουμε, με την οργάνωση και το λόγο μας δε θα
πάρουνε αέρα ούτε σπιθαμή χώρου.
Παράλληλα, απαραίτητο στοιχείο η κεντρική πολιτική
έκφραση των αντιφασιστικών αντανακλαστικών
και η σύγκρουση με το φασισμό μέσα στις πολιτικές
εξελίξεις. Μια έκφραση που θα αποτυπώνεται
στην οργάνωση της δράσης, της αλληλεγγύης, τις
διεκδικήσεις εργαζομένων, ανέργων και φτωχών.
Με κεντρικές πολιτικές πορείες και εκδηλώσεις,
με αντίστοιχες οργανωμένες περιφρουρήσεις, με
θαρραλέες αντιφασιστικές πρωτοβουλίες, με στόχο
το συντονισμό όλων των τοπικών συνελεύσεων, με
στόχο την ενοποίηση όλων των αγωνιστικών και
ριζοσπαστικών αντανακλαστικών σε έναν διαρκή,
ανυποχώρητο αγώνα για την ανατροπή κάθε
απόπειρας των φασιστών να συγκροτηθούν στη βάση
της βίας και της δύναμης, με ανοχή ή στήριξη των
δυνάμεων καταστολής.

Αριστερόστροφος Κοχλίας

19

Ο φασισμός αποτελεί
μια
αντιδραστική
απάντηση  στο ερώτημα ταυτότητας και προοπτικής
κάθε κοινωνίας, θεμελιώνοντας τις απαντήσεις
του στον πυρήνα του έθνους και συνακόλουθα του
εθνικισμού και του επιθετικού ρατσισμού. Πρέπει
αποφασιστικά να κόψουμε το χέρι του φασισμού
που απλώνεται απέναντι σε κάθε κατατρεγμένο, σε
κάθε αγωνιστή,με σύγκρουση και στο ιδεολογικό
επίπεδο, με το σχήμα που παρέχει η Χρυσή Αυγή να
απευθύνεται στο θυμικό του Λαού όπως ακριβώς
απευθύνθηκε ο Χίτλερ στους εθνικά ντροπιασμένους
Γερμανούς μετά την συνθήκη των Βερσαλλιών
και την κατάληψη της Ρουρ. Ο φασιστικός λόγος
χωράει κάθε κατατρεγμένο που ψάχνει δικαίωση
και προσφέρει απλές ευκολοχώνευτες απαντήσεις.
Θα βρεθούν λεφτά αν τα πάρουμε πίσω από τους
κλέφτες πολιτικούς, θα βρούμε δουλεία αν φύγουν οι
μετανάστες, θα ανέβει το επίπεδο της υγείας και της
παιδείας αν τα σχολεία και τα νοσοκομεία δε δέχονται
αλλοδαπούς.
Πρέπει αποφασιστικά να συγκρουστούμε και με τη
φασιστική κουλτούρα. Είναι η κουλτούρα της βίας
του ισχυρού πάνω στον ανίσχυρο, του μισογυνισμού
και της ομοφοβίας, της ομοιογένειας αι του φόβου
απέναντι στο ξένο, της απόλυτης πειθαρχίας και
της αρχηγιολατρείας. Και θα χτυπηθούμε με αυτή
τη κουλτούρα όταν φτιάξουμε ένα συνολικό και
αντιπαραθετικό προς τα κυρίαρχα μοντέλου του νέου
αγωνιστή και επαναστάτη κι όσο παλεύουμε αυτό

να γίνει πρότυπο για όλη τη χειμαζόμενη κοινωνική
πλειοψηφία.

Μας σέρβιραν τις θεωρίες των 2 άκρων και του
αντισυνταγματικού τόξου για να πραγματοποιήσουν
μια ανιστόρητη εξίσωση του φασισμού με τον
κομμουνισμό, των αγωνιστών και της ελευθερίας με
τους πιο βάρβαρους εκφραστές της εκμετάλλευσης
και της υποταγής.

Με τις θεωρίες τους μας είπανε πως
δε χωράμε στα τόξα τους.
Δε μας τρομοκράτησαν ποτέ, αντίθετα
μας εξόργισαν.
Να κάνουμε αυτή
οργανωμένη δύναμη
ανατροπή στο σήμερα!

την οργή
πάλης για

Αναμφίβολα, ένα από τα σημαντικότερα θέματα τα οποία βρέθηκαν
στο επίκεντρο της προσοχής σε παγκόσμια κλίμακα αποτελούν οι
εξελίξεις στην Ουκρανία. Σίγουρα, ο καθένας από εμάς έχει ακούσει
κάτι για αυτό το ζήτημα, το οποίο λόγω των οικονομικοπολιτικών
προεκτάσεων και δεδομένου ότι επαναφέρει στο προσκήνιο
διάφορα «φαντάσματα του παρελθόντος», χρήζει το δίχως άλλο μιας
εμβάθυνσης.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Λιγότερο από ένα
χρόνο πριν, στην Ουκρανία ξέσπασε μια μεγάλη πολιτική κρίση.
Από τη μια πλευρά κομμάτια του πολιτικού χώρου με ανοιχτά
εθνικιστικά και φιλοφασιστικά χαρακτηριστικά , επιδίωκαν
την περαιτέρω σύνδεση της χώρας στο άρμα της Ευρωπαϊκής
Ένωσης και του ΝΑΤΟ και από την άλλη συναντάμε κομμάτια του
πολιτικού κατεστημένου, με βασικό εκφραστή τον τότε πρόεδρο
Γιανουκόβιτς και τους ντόπιους ολιγάρχες, να αντιτάσσονται
σε αυτή την κίνηση και να επιζητούν αντίθετα την συνέχιση και
ενδυνάμωση των σχέσεων Ουκρανίας-Ρωσίας. Βλέπουμε έτσι
ακολούθως να ξεσπούν ογκώδεις κινητοποιήσεις και συλλαλητήρια
με ιδιαίτερα αντιφατικά χαρακτηριστικά. Κύριοι εκφραστές λοιπόν
της φιλοευρωπαϊκής τάσης είναι εθνικιστικά και
ναζιστικά μορφώματα(π.χ. Δεξιός Τομέας), που
με την αγαστή σύμπραξη Ε.Ε. και ΗΠΑ, απαιτούν
την άμεση πτώση της υπάρχουσας κυβέρνησης
Γιανουκόβιτς και την ανάδειξη τους στην εξουσία,
κάτι και το οποίο τελικώς θα γίνει. Από την άλλη
έχουμε μία κρίσιμη μάζα κόσμου(κατά βάση στην
Ανατολική Ουκρανία-ρωσόφωνοι) που, έχοντας
εγκαθιδρύσει στην νοτιοανατολική Ουκρανία
λαϊκές δημοκρατιές και πολιτοφυλακές όπως αυτή
του Ντονέτσκ αντιτίθενται στην προηγούμενη
κίνηση και τον φασισμό που επιχειρείται να
επιβληθεί, αναζητώντας έναν εναλλακτικό δρόμο,
εξελίσσοντας και ριζοσπαστικοποιώντας διαρκώς
τα χαρακτηριστικά τους,. Σήμερα, και ενώ ακόμα
στην Ουκρανία επικρατεί εμφύλια σύγκρουση και
το κλίμα ευρύτερα παραμένει ιδιαίτερα ρευστό,
είναι δυνατό να προκύψουν κάποια χρήσιμα
συμπεράσματα.

στηρίξουν συνειδητά, οικονομικά και στρατιωτικά τις νεοναζιστικές
οργανώσεις, προκειμένου να εξυπηρετήσουν τους σκοπούς τους,
και από την άλλη η Ρωσία σε μία προσπάθεια να υπερασπιστεί
τα δικά της συμφέροντα, δεν διστάζει να προβεί σε στρατιωτική
επέμβαση στη χώρα. Έναν ακριβώς αιώνα µετά την έναρξη του Α΄
Παγκοσµίου Πολέµου, ο κόσµος µοιάζει να παλινδροµεί στην εποχή
της λυσσαλέας, κυνικής σύγκρουσης µεγάλων ιµπεριαλιστικών
αυτοκρατοριών, που ποδοπατούν λαούς ολόκληρους.
Όμως είναι η πρώτη φορά που για να εξυπηρετηθούν τα
οικονομικά συμφέροντα ενός ιμπεριαλιστικού κέντρου(ΗΠΑ & Ε.Ε.),
επιστρατεύεται με τόσο απροκάλυπτο και ξεδιάντροπο τρόπο, ο πιο
σκληρός και αυταρχικός βραχίονας του συστήματος και εμφανίζεται
ξανά το πιο αδυσώπητο πρόσωπο του σάπιου, εκμεταλλευτικού
συστήματος στο οποίο ζούμε, ο Φασισμός και Ναζισμός. Είναι λοιπόν
κρίσιμο να επισημανθεί το πως ο καπιταλισμός στην απελπισμένη
προσπάθεια του να συντηρήσει και διαιωνίσει την κυριαρχία του, δεν
υπολογίζει την ελευθερία και αξιοπρέπεια των λαών, αναβιώνοντας
τα τέρατα του παρελθόντος. Καταδεικνύεται έτσι για άλλη μια φορά
και με εκκωφαντικό τρόπο το αληθινό πρόσωπο της Ευρωπαϊκής

Βασικό σημείο της συγκυρίας είναι ότι στα πλαίσια
της παγκόσμιας καπιταλιστικής κρίσης που
διανύουμε και καθώς το κεφάλαιο αδυνατεί να
βρει έναν εναλλακτικό, κερδοφόρο για αυτό δρόμο,
οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και συγκρούσεις
οξύνονται. Και παρότι έχουμε δει στο παρελθόν σε
διάφορες χώρες της Ανατολής να εκδηλώνονται
αυτές οι αντιθέσεις του κεφαλαίου(πόλεμος
Συρίας,Λιβύης,κτλ), για πρώτη φορά έπειτα από
καιρό προεκτείνονται και τοποθετούνται στο χώρο
της Ευρωπαϊκής γειτονιάς. Στην περίπτωση της
Ουκρανίας τα ιμπεριαλιστικά στρατόπεδα είναι
ξεκάθαρα. Από την μία Ε.Ε. και ΗΠΑ επιλέγουν να

20

Αριστερόστροφος Κοχλίας

Αριστερόστροφος Κοχλίας

21

Ένωσης, της δήθεν «Ένωσης των λαών και της δημοκρατικής
οικογένειας», η οποία μετά από τις δολοφονίες μεταναστών, την
δημιουργία στρατού για την καταστολή των λαϊκών κινητοποιήσεων,
φτάνει στο σημείο ακόμα να στηρίξει με κάθε τρόπο τον νεοναζισμό,
οδηγώντας τον στην κατάκτηση της κυβερνητικής εξουσίας στην
Ουκρανία. Γίνεται δε φανερός εκ νέου ο πραγματικός ρόλος του
φασισμού, ο οποίος βέβαια σε καμία περίπτωση δεν έχει να επιδείξει
κάτι το αντισυστημικό, αλλά όντας ένα χρήσιμο «πολυεργαλείο» για
τον καπιταλισμό -που το αξιοποιεί στο έπακρο όταν αυτό κριθεί
αναγκαίο- εξυπηρετεί διαχρονικά τα συμφέροντά του, επιδιώκοντας
με κάθε τρόπο να τσακίσει την εργατική τάξη, διαλύοντας τις
κατακτήσεις και δομές της. Έτσι, στην Ουκρανία γίναμε όλοι μάρτυρες
νεοναζιστικών υπανθρώπων να καίνε το «Σπίτι του Λαού», το οποίο
στέγαζε τα εργατικά σωματεία της Οδυσσού και να δολοφονούν
αγωνιστές της εργατικής τάξης, εξυπηρετώντας τον ταξικό τους ρόλο,
έναν ρόλο απολύτως καταστροφικό για τα συμφέροντα της εργατικής
τάξης.
Ιδιαίτερη προσοχή όμως πρέπει να δώσουμε και στον ρόλο και
την στάση της Αριστεράς της Ουκρανίας απέναντι στα παραπάνω
γεγονότα. Όσον αφορά την «επίσημη», πλειοψηφούσα αριστερά
σε σχέση με τα κρίσιμα θέματα τα οποία ανέκυψαν, όπως είναι αυτό
της έξαρσης του εθνικισμού, επέλεξε είτε να παραμείνει νωθρή είτε
να ενισχύσει με τον τρόπο της την όξυνση τους. Ακόμα η στάση του
Κ.Κ.Ουκρανίας υπήρξε καταστροφική για τον λαό και το κίνημα, αφού
μέσω της συμμετοχής του σε κυβερνητικά σχήματα, προτού ακόμα
ξεσπάσει η εμφύλια σύρραξη, είχε ήδη αμαυρωθεί στη συνείδηση
του λαού, ο οποίος έχασε την εμπιστοσύνη σε αυτό και το ταύτισε με
τις δυνάμεις του συστήματος. Από την άλλη ελπιδοφόρα είναι η στάση
που επέδειξε ένα μικρό αλλά επαναστατικό τμήμα της Αριστεράς,

που από την πρώτη στιγμή εντόπισε τον πραγματικό κίνδυνο στο
πρόσωπο του Φασισμού και πλέον έχει φτάσει στο σημείο να
αποτελεί μια υπολογίσιμη δύναμη στα πράγματα, το οποίο έχοντας
θεμελιώσει σχέσεις εμπιστοσύνης με το λαϊκό κίνημα δίνει πραγματικά
ριζοσπαστική κατεύθυνση και έρχεται σε άμεση, μετωπιαία σύγκρουση
με το ναζιστικό μόρφωμα και τον καπιταλισμό ευρύτερα.
Πέρα λοιπόν από τα διάφορα άλλα συμπεράσματα που είναι
δυνατό να ανακύψουν, αξίζει να σταθεί κανείς στο γεγονός ότι στην
Ουκρανία κατάφερε τελικώς να διαμορφωθεί ένα κίνημα, το οποίο
αν και αντιφατικό στη σύνθεση του, δυναμικά με τη δημιουργία
πολιτοφυλακών τάσσεται ανυποχώρητα ενάντια στον μαύρο φασισμό
και της πρακτικές του. Καταφέρνει έτσι να συντρίβει σε πολλά μέτωπα
τις ναζιστικές συμμορίες, τους ξένους μισθοφόρους και τον εθνικιστικό
στρατό κατακτώντας πόλεις και εγκαθιδρύοντας μορφές λαϊκής
δημοκρατίας σε πολλές από αυτές. Ειδικότερα και στη χώρα μας όπου
εκδηλώνεται σε έξαρση το φαινόμενο του νεοναζισμού στο πρόσωπο
της Χρυσής Αυγής, επιβάλλεται από τον καθένα να πολεμήσει με όλη
του τη δύναμη για να τσακίσει το φίδι που φασισμού. Για τον σκοπό
αυτό απαραίτητο είναι η ύπαρξη μιας αντικαπιταλιστικής αριστεράς.
Μια αριστερά που δεν θα μπαίνει σε κοινοβουλευτικά παιχνίδια,
αλλά θα στοχεύει σε μια σχέση αμφίδρομης πολιτικής εμπιστοσύνης
με το λαό και τον κόσμο του κινήματος στον οποίο θα προσδίδει
ριζοσπαστικά και επαναστατικά χαρακτηριστικά και θα τον εμπνέει
με την πρωτοπορία της, χαράζοντας έναν εναλλακτικό ελπιδοφόρο
δρόμο. Μπροστάρης Σε αυτό το δρόμο που θα χαραχθεί θα είναι το
κίνημα, ο ίδιος ο λαός. Έναν δρόμο μακριά από τις ενδοϊμπεριαλιστικές
αντιθέσεις, μακριά από το τέρας του ναζισμού, έξω από τη λογική της
ανάθεσης, ο οποίος θα οδηγεί σε μια κοινωνία όπου δεν θα υπάρχει
πια η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Δεν μας τρομοκρατούν...
Καθημερινά όλοι είμαστε μάρτυρες μιας όλο και πιο σκληρής
αντιδημοκρατικής αλλά και αυταρχικής λειτουργίας από την πλευρά
των κρατικών μηχανισμών. Τα παραδείγματα είναι πάραπολλά (από
την φυσική καταστολή των κινητοποιήσεων μέχρι τη διαπόμπευση
των οροθετικών γυναικών πριν 2 χρόνια) και δείχνουν αν μη τι
άλλο ότι τη δεδομένη χρονική-ιστορική περίοδο η βία αποτελεί
αναπόσπαστο κομμάτι της κρατικής λειτουργίας. Ας το δούμε όμως
λίγο πιο αρχειακά και αναλυτικά.
Σε περιόδους οικονομικής κρίσης, όπου οι κοινωνικές και πολιτικές
αντιθέσεις οξύνονται σε μεγάλοβαθμό, οι κυβερνώντες, που
προωθούν τα συμφέροντα μιας συγκεκριμένης τάξης- οικονομικής
ελίτ,δεν μπορούν να αποσπάσουν συναίνεση από την εργαζόμενη
πλειοψηφία, με αποτέλεσμα να υπάρχουν μεγάλες κοινωνικές και
πολιτικές συγκρούσεις σε όλα τα επίπεδα. Όταν λοιπόν το κράτος
δεν μπορεί να ηγεμονεύσει (να συμφωνεί το μεγαλύτερο κομμάτι
της κοινωνίας με τα νομοσχέδιαπου προωθούνται), επιστρατεύει
τους μηχανισμούς του (αστυνομία, δικαστικές αρχές, ΜΜΕ κλπ)για
να καταστείλει τις λαϊκές αντιστάσεις και αγώνες. Αυτή η λειτουργία
του κράτους, δηλαδή ηκαταστολή και ο αυταρχισμός, είναι μία
από τις βασικές του λειτουργίες και χρησιμοποιείτται διαρκώς
στον έναν ή στον άλλο βαθμό. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που το
αποδεικνύει αυτό, είναι το γεγονός ότι στην αστυνομία υπάρχουν

22

Αριστερόστροφος Κοχλίας

συγκεκριμένα σώματα (ΜΑΤ=μονάδα αποκατάστασης τάξης, ΥΜΕΤ)
που έχουν δημιουργηθεί μόνο και μόνο για την καταστολή πλήθους
σε διαδηλώσεις.Σε τι συνίσταται όμως ο κρατικός αυταρχισμός και η
κατασταλτική λειτουργία;

Αρχικά, το κυρίαρχο κομμάτι αυτής της λειτουργίας έχει να κάνει με
την ίδια την φυσική και βίαιη καταστολή των κινητοποιήσεων. Ποιος
μπορεί να ξεχάσει τα όργια χημικών, δακρυγόνων και ξύλου που
βιώσαμε στις τεράστιες απεργιακές διαδηλώσεις τα προηγούμενα
χρόνια αλλά και στο κίνηματων πλατειών; Ποιος μπορεί να ξεχάσει
τα περσινά «ντου» των ΜΑΤ, σε αυτοδιαχειριζόμενα στέκια
αναρχικών συλλογικοτήτων, με την κατηγορία ότι αποτελούν
εστίες τρομοκρατίας; Ποιος μπορεί να ξεχάσει τη δολοφονία του
15χρονου μαθητή Α.Γρηγορόπουλου από σφαίρα μπάτσου πριν έξι
χρόνια; Ποιος μπορεί να αγνοήσει την παρουσία κλούβας των ΜΑΤ
και οπλισμένους με αυτόματα «πράσινους»κάθε 100 μέτρα στο
κέντρο της Αθήνας; Και προφανώς μέσα σε όλο αυτό το σκηνικό που
μοιάζει μεκοινοβουλευτική χούντα, δεν πρέπει να αγνοούμε και το
ρόλο που παίζει και η ίδια η Χρυσή Αυγή(ή που θα κληθεί να παίξει
σε μια επόμενη κινηματική έξαρση) και δεν είναι άλλος από αυτόν
του παρακράτους. Να αποτελέσουν δηλαδή το μακρύ χέρι της
αστυνομίας εκεί που δεν μπορεί να επέμβει και να μην διστάσουν
ακόμα και να σκοτώσουν αγωνιστές όπως έγινε και με τον Παύλο
Φύσσα πριν ένα χρόνο.
Παράλληλα όμως με τη φυσική καταστολή, που προσπαθεί να
διαλύσει κινηματικές διαδικασίες και πρακτικές, αλλά και να
εκφοβίσει αγωνιστές, το κράτος προσπαθεί να αποτρέψει
συνολικά την πληττόμενη πλειοψηφία από το να αγωνιστεί
επιβάλλοντας διαρκώς ένα κλίμα τρομοκρατίας και ποινικοποίησης
των αγώνων και των αγωνιστών. Και γύρω από αυτό υπάρχουν
αμέτρητα παραδείγματα. Από τα πιο «αναίμακτα», δηλαδή από
τις δεκάδες εξακριβώσεις στοιχείων και προσαγωγές στα ΑΤ που
γίνονται κάθε μέρα στο κέντρο της Αθήνας, μέχρι τα δικαστήρια,
τις κατηγορίες και τις ποινές που συνοδεύουν όποιον συλληφθεί σε
μια πορεία. Ιδιαίτερα τώρα με τον τρομονόμο-κουκουλονόμο, αν
κάποιος φοράει φούτερ με κουκούλα θεωρείτε ντε φάκτο ύποπτος
για απόκρυψη στοιχείων και τρομοκρατική ενέργεια, κάτι που
ισοδυναμεί με κακούργημα!!!! Σε αυτό τοπαιχνίδι όμως η κυβέρνηση
και το κράτος έχει έναν πολύ ισχυρό συμπαίκτη: τα καθεστωτικά
ΜΜΕ,που έχουν αναλάβει το ρόλο της κατασυκοφάντησης και
περιθωριοποίησης των λαϊκών αγώνων.
Κρύβοντας την πραγματική μαζικότητα
των πορειών και δείχνοντας μόνο εικόνες
τυφλής βίας και παρουσιάζοντας πάντα τους
εκάστοτε απεργούς ως μια μειοψηφία
που κρατά «ομήρους» με τη στάση της
την υπόλοιπη κοινωνία. Χαρακτηριστικά
παραδείγματα σε αυτό υπάρχουν και από
τοχώρο του πανεπιστημίου, όταν το 2011
με πάνω από 300 σχολές κατειλημμένες, ο
Πρετεντέρης έλεγεότι 100 εξτρεμιστές
φοιτητές (Γιάννη δεν βγαίνουν τα νούμερα),
κρατούν όμηρο όλο το φοιτητικό σώμα.
Ή και πέρσι στην 3μηνη απεργία των
διοικητικών υπαλλήλων, όπου ΠΑΜΨΗΦΕΙ
αποφασιζόταν η απεργία ή η συνέχιση της,
τα παπαγαλάκια (πάντα ξέροντας…) έλεγαν
ότιαποτελούν το 10% των εργαζομένων και ότι
οι απεργίες είναι παράνομες.

έχει αποτυπωθεί και στο πολιτικό επίπεδο, στους ίδιους τους
θεσμούς του κράτους. Τα τελευταία 2 χρόνια, συνολικά ο
δικαστικός μηχανισμός έχει σκληρύνει πάρα πολύ τη στάση
του όσον αφορά την αντιμώπισηαγώνων-αγωνιστών. Πάρα
πολλά τα παραδείγματα που απεργίες κρίθηκαν παράνομες
καικαταχρηστικές, όπως η απεργία των εργαζόμενων στο μετρό
και τα ΜΜΜ, η απεργία των λιμενεργατών, τα μπλόκα των
αγροτών και αποκορύφωμα όλων, η απεργία των καθηγητών
της 2βάθμιας, που κρίθηκε παράνομη ΠΡΙΝ ΚΑΝ ΞΕΚΙΝΗΣΕΙ!!!
Παράλληλα η κυβέρνηση ετοιμάζειτώρα νομοσχέδιο, που να ρυθμίζει
τη λειτουργία συλλόγων και σωματείων, ώστε να μην μπορούν
πλέον ούτε να προκηρύξουν απεργία, αφού οι προϋποθέσεις
που θα πρέπει να πληρούνται θα’ναι εξωπραγματικές. Άλλο ένα
παράδειγμα που επιβεβαιώνει αυτή την αυταρχικοποίηση
είναι τογεγονός ότι ενώ σε όλο το δημόσιο οι μισθοί έχουν πέσει
στο 60% σε σχέση με το 2008 και έχουν παγώσει οι προσλήψεις,
στην αστυνομία οι προσλήψεις συνεχίζονται κανονικά και οι
μισθοίπαραμένουν ανέγγιχτοι. Επίσης η ψήφιση του νόμου
για τις φυλακές τύπου Γ, που σημαίνειξεκάθαρη παραβίαση
των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και η κατάργηση του ασύλου στα
πανεπιστήμιαδείχνουν με τον πιο κρυστάλλινο τρόπο ότι έχει χαθεί
κάθε επίφαση δημοκρατίας
Η κατάσταση αυτή όμως του διαρκούς φόβου και της τρομοκρατίας
που προσπαθεί να επιβάλλει τοκράτος δεν θα μείνει αναπάντητη
από το κίνημα και την αριστερά. Όλα τα δημοκρατικά δικαιώματακαι
οι ελευθερίες που σήμερα αμφισβητούνται τόσο κατάφωρα,
δεν χαρίστηκαν από κανέναν,κατακτήθηκαν μέσα από μαχητικούς
αγώνες και θυσίες και δεν θα αφήσουμε κανέναν να μας ταστερήσει.
Θα συνεχίσουμε να παλεύουμε απέναντι στην κρατική βία
και τρομοκρατία, θυμίζοντας σεόλους ότι οι συλλήψεις, τα
δακρυγόνα, οι δικαστές, οι δημοσιοκάφροι και οι φασίστες, δεν
μαςτρομοκρατούν, δεν μας εκφοβίζουν αλλά μας εξοργίζουν και μας
κάνουν πιο αποφασισμένους στοναγώνα μας για έναν κόσμο και μια
κοινωνία πιο δίκαιη.

Προφανώς όλη αυτή η «άτυπη»
αυταρχικοποίηση του κρατικού μηχανισμού

Αριστερόστροφος Κοχλίας

23

Στον κόσμο των κανονικών είμαστε
όλοι ξένες!
Σε πρόσφατη δήλωσή του, ο γενικός γραμματέας του Κ.Κ.Ε. δήλωσε ότι
« η συμβίωση μεταξύ ομοφυλοφίλων δεν είναι δημόσια και δεν μπορεί
να γίνει με νομοθετική ρύθμιση όπως το σύμφωνο συμβίωσης». Η
συντηρητική αυτή άποψη δεν βλέπει φυσικά ότι δεν πρόκειται καν για
γάμο αλλά για ανάγκη δύο ανθρώπων να κατοχυρωθούν νομικά και
σπεύδει να αποστερήσει τα άτομα αυτά ακόμα και από την απόφαση
και επιλογή τους να ζήσουν φυσιολογικά μαζί. Ο χαρακτηρισμός της
συμβίωσης δύο ομόφυλων ανθρώπων ως προσωπική υπόθεση είναι
εντελώς παράλογος αν σκεφτούμε ότι η κοινωνία μια χαρά δίνει τη
συγκατάθεσή της στην ένωση δυο ετερόφυλων ατόμων, με δυνατότητα
επιλογής ανάμεσα σε θρησκευτική, πολιτική και νομική. Παράλληλα
έκανε λόγο για «λάθος πρότυπα» με τα οποία μπορεί να μεγαλώσουν
τα παιδιά των γκέι και γι’ αυτό δήλωσε τη διαφωνία του και στην
υιοθεσία παιδιών από ομόφυλα ζευγάρια. Και αναρωτιόμαστε, τα
πρότυπα που θα έχουν τα ίδια παιδιά στα ορφανοτροφεία είναι
καλύτερα; Βέβαια, σε μια κοινωνία που θέλει τη γυναίκα να ασχολείται
με όλες τις δουλειές του σπιτιού και των παιδιών, όταν ο άντρας
ασχολείται με τη δουλειά και την κοινωνική ζωή του, δεν επιτρέπεται
η κοινή συμβίωση δύο ατόμων του ίδιου φίλου. Αυτό αποδομεί τους
ρόλους και έρχεται σε αντίθεση με την κυρίαρχη ιδεολογία και τρόπο
ζωής.
Να πώς είναι η γυναικεία καθημερινή πραγματικότητα: οκτάωρο
στη δουλειά για τα ίδια και λιγότερα χρήματα με των αντιστοίχων
προσόντων άντρα, περισσότερη δουλειά για να αντεπεξέλθει σε ένα
περιβάλλον εχθρικό και καχύποπτο απέναντί της, καμία ξεκούραση
όταν γυρίσει σπίτι, αλλά δουλειές του σπιτιού και εξωτερικές
,ανατροφή των παιδιών. Όλα αυτά δυσκολεύουν ακόμα περισσότερο
αν το αφεντικό να καταχράζεται την εξουσία του και να θεωρεί την
συνεργάτιδά του αντικείμενο ικανοποίησης των σεξουαλικών του
αναγκών, ή/και ο άντρας-σύζυγος από την άλλη της ασκεί ψυχολογική,
λεκτική, ακόμα και σωματική βία.
Αν προσπαθήσουμε να εξετάσουμε την απαρχή αυτών των μορφών

καταπίεσης θα παρατηρήσουμε ότι προέρχονται από τον πατριαρχικό
οικογενειακό θεσμό(άντρας κεφαλή-αρχηγός οικογένειας, επίκεντρο
της κοινωνίας). Έτσι το καλό, το κακό, το όμορφο, το άσχημο, το
επιθυμητό, το ανεπιθύμητο, οι σχέσεις ορίζονται με βάση τις ανάγκες,
τις επιθυμίες και τις εμπειρίες των λευκών ετεροφυλόφιλων ανδρών.
Με αυτό τον τρόπο μια μικρή ομάδα της κοινωνίας καταφέρνει να
καθορίζει τα πρότυπα για το σύνολο της. Η ύπαρξη των ανδρών που δε

συμμορφώνονται σε αυτό το πρότυπο συμπεριφοράς καθώς και των
γυναικών αγνοείται.
Βάσει του πατριαρχικού μοντέλου το δημόσιο βίο, την πολιτική, την
εργασία, το φαίνεσθαι της οικογένειας στην κοινωνική ζωή τα έχει
αναλάβει ο άντρας, ενώ όλη τη δουλειά και οργάνωση του σπιτιού,
την ανατροφή των παιδιών η γυναίκα, η αξία της οποίας καθορίζεται
κυρίως από τη διαιώνιση του είδους. Αυτός είναι και ο τρόπος που
έχουν αναθραφεί τα δύο φύλα: το μικρό κορίτσι είναι ντυμένο στα
ροζ, τα παιχνίδια του θυμίζουν μικρογραφία της ενήλικης ζωής του,
και ονειρεύεται το γάμο. Το αγόρι, αντίθετα, ετοιμάζεται για μια ζωή
κατακτητή, κυρίαρχου, όπως τα παιχνίδια του και οι ήρωες του. Και η
τηλεόραση, εξάλλου, επιμένει στη θηλυκότητα της γυναίκας, τη διαρκή
περιποίηση της και ενασχόλησή της με τα μαλλιά, τα νύχια και τα ρούχα
της, τη σεξουαλική χρησιμότητά της στον άντρα.
Ο πατριαρχικός θεσμός, πέρα από την ανδρική κυριαρχία, προβάλλει
ως μοναδική και φυσιολογική έκφραση της σεξουαλικότητας τον
ετεροσεξισμό. Όσο όμως προσπαθούμε να αποδεχτούμε στα
πλαίσια της «προοδευτικής» κοινωνίας των ομοφυλοφίλων και πάλι
δημιουργούμε κουτάκια στα οποία θα χωράνε. Τα πρότυπα που
θέλουν τον ομοφυλόφιλο άντρα πιο γυναικωτό, πιο θηλυπρεπή, αλλά
και την ομοφυλόφιλη γυναίκα πιο «αντράκι», εξαρτώνται σε μεγάλο
βαθμό από τα αρχικά πρότυπα γυναίκας-άντρα. Τα άτομα αυτά
δέχονται καθημερινά μια ιδιαίτερη καταπίεση τόσο με μειωτικά και
κοροϊδευτικά σχόλια απέναντι τους όσο και με εκφράσεις , που έχουν
περάσει στον καθημερινό μας λόγο, χωρίς τη στιγμή που λέγονται να
προσβάλλουν ένα άτομο αλλά στην πραγματικότητα προσβάλλουν

24

Αριστερόστροφος Κοχλίας

μια ολόκληρη κοινωνική ομάδα.(ας μας εξηγήσει και εμάς κάποιος
ΠΩΣ πεινάνε οι πούστηδες). Πέρα από τη λεκτική βία και τα σχόλια
που δέχονται τα γκέι άτομα, πολλές φορές γίνονται και θύματα βίας.
Πριν λίγο καιρό φασίστες χτύπησαν ένα γκέι ζευγάρι στο Παγκράτι,
μπάτσοι τραμπούκισαν και επιτέθηκαν σε ένα άλλο και συχνά ακούμε
για παρόμοια περιστατικά δίπλα μας. Ωστόσο, δε θα πρέπει να
ξεχνάμε ότι καταπίεση στη βάση του σεξουαλικού προσανατολισμού
δέχονται και οι bi και τα τρανς άτομα, τα τελευταία δε ίσως πιο έντονα
από τα προηγούμενα γιατί διαταράσσουν πέρα από την σεξουαλική
κανονικότητα και την «φυσιολογική εικόνα».
Το ζήτημα αυτό φαίνεται πιο έντονα αν κοιτάξουμε τι συμβαίνει στον
εργασιακό τομέα. Οι καταπιεσμένες αυτές κοινωνικές ομάδες (lqbt
και γυναίκες) είτε αμείβονται λιγότερο από ότι ένας «κανονικός»
άντρας είτε δουλεύουν περισσότερο για τα ίδια χρήματα για να
αποδείξουν ότι μπορούν να διεκπεραιώσουν μια δουλειά. Εδώ
φαίνεται πώς τέτοιου είδους διακρίσεις βολεύουν τα αφεντικά
γιατί νομιμοποιούν την εντονότερη οικονομική εκμετάλλευση
ομάδων αυτών. Έτσι όταν και εμείς στρεφόμαστε στο διπλανό και
τη διπλανή μας επειδή είναι αφύσικοι, ανώμαλες και το «αδύνατο
φύλο» δίνουμε το πράσινο φως και δικαιολογούμε την περαιτέρω
εκμετάλλευση της εργασίας τους, τη σεξουαλική παρενόχληση στο
χώρο δουλειάς τους και συμβάλλουμε στην υποτίμησή τους ως
λειτουργικά άτομα μέσα στην κοινωνία. Στο επάγγελμά μας, που
οι «ειδικοί» για να το ασκήσουν είναι οι άντρες, ο χλευασμός του
διαφορετικού είτε στη βάση των σεξουαλικών επιλογών, είτε στη

βάση του φύλου είναι υπαρκτός και στις περισσότερες περιπτώσεις
δικαιολογημένος. Πώς θα πας κυρία μου με την πλατφόρμα στο
γιαπί; Οι άντρες μπορούν καλύτερα να συνεννοηθούν με τους
εργάτες και τους εργολάβους. Με τέτοια εμφάνιση ποιός θα σε πάρει
σοβαρά;
Όπως το βλέπουμε εμείς, ο από τα πριν καθορισμός του ποιος/
ποια μπορεί να κάνει μια δουλειά είναι τόσο βαθιά παράλογος,
όσο βαθιά ριζωμένα είναι μέσα μας και τα παραπάνω πρότυπα.
Απαρχαιωμένες αντιλήψεις που έπρεπε να έχουν από καιρό
ξεπεραστεί, καθώς και πιθανοί χλευασμοί και αμφισβητήσεις
δεν θα έπρεπε να υπάρχουν σε καμία κοινωνία. Δεν θέλουμε να
φανταζόμαστε την ισότητα στην αντιμετώπιση σαν κομμάτι μόνο
ενός ιδεατού κόσμου, και να επαναπαυόμαστε πως δεν μπορεί
ακόμα να επιτευχθεί επειδή πρέπει να γίνουν και τόσα άλλα. Την
απαιτούμε και παλεύουμε γι’ αυτή σήμερα μαζί με τον αγώνα για
χειραφέτηση όλων των πληττόμενων κομματιών της κοινωνίας
και για απελευθέρωση τους. Γιατί αντιλαμβανόμαστε ότι δε θα
είμαστε ποτέ ελεύθεροι αν δίπλα μας υπάρχουν καταπιεσμένοι.
Γιατί σε αντίθεση με άλλους, έχουμε πάρει πρέφα ότι οι κάθε είδους
διακρίσεις δεν μας θέλουν ενωμένους και μας διαιρούν για να
πετυχαίνουν άλλοι τους σκοπούς και τα συμφέροντά τους. Γιατί μας
θέλουν ομοιόμορφους σε κουτάκια, χωρίς ιδιαιτερότητες για να
έχουν οι «μεγάλοι» ένα ομοιόμορφο ακροατήριο χωρίς προσωπικές
ανάγκες και επιθυμίες. Ας μην τους κάνουμε το χατίρι!

Για τη δική μας Τέχνη...
Κάνοντας μία πρώτη σκέψη για την τέχνη και την κοινωνία, μία
προφανής παρατήρηση έρχεται στο νου. Αυτή είναι ότι η πολιτιστική
άνθηση συνδέθηκε στενά με ιστορικές περιόδους, νέα αισθητικά
ρεύματα ξεπήδησαν μαζί με ανατρεπτικά κινήματα πυροδοτώντας
με τη σειρά τους κοινωνικές αλλαγές ή ακόμα και καλλιτεχνικές
δημιουργίες- ορόσημα σημαδεύτηκαν από την εποχή στην οποία
γράφτηκαν. Αυτό σημαίνει πιο απλά ότι η τέχνη επηρεάζει και
επηρεάζεται από τις κοινωνικές, πολιτικές και οικονομικές συνθήκες
της εποχής της. Τέτοια χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι το
ρεύμα του υπερρεαλισμού/σουρεαλισμού, το οποίο ήταν ένα
κίνημα που αναπτύχθηκε κατά την περίοδο μεταξύ του πρώτου και
δεύτερου παγκοσμίου πολέμου κυρίως στο χώρο της λογοτεχνίας
αλλά εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο καλλιτεχνικό ρεύμα στην ποίηση
και τη ζωγραφική επίσης, αλλά και πολιτικό ρεύμα. Το ρεύμα αυτό
επηρεάστηκε από τις πρωτοποριακές ιδέες του Μαρξ και του Φρόυντ
και επιδίωξε πολλές ριζοσπαστικές αλλαγές στο χώρο της τέχνης αλλά
και της σκέψης γενικότερα, ασκώντας επίδραση σε μεταγενέστερες
γενιές καλλιτεχνών, επιδίωξε την απελευθέρωση της φαντασίας
«με την απουσία κάθε ελέγχου από τη λογική» και διακήρυξε τον
απόλυτο αντικομφορμισμό. Στη μουσική δημιουργία μάλιστα τα
παραδείγματα είναι αναρίθμητα, από τη γέννηση των blues και της

jazz στα αμερικανικά γκέτο, την πολύμορφη μετεξέλιξη της ροκ και την
καλλιτεχνική έξαρση της δεκαετίας του ’60 που αποτέλεσε την έκφραση
της οργής και της αγανάκτησης της γενιάς εκείνης με αποκορύφωμα
την εξέγερση του Μάη του ’68. Τέλος ας αναρωτηθούμε τι θα σήμαινε
(και αν θα υπήρχε) η Γκουέρνικα αποκομμένη από τα γεγονότα του
Ισπανικού εμφυλίου, τα «σταφύλια της οργής» αποκομμένα από την
οικονομική εξαθλίωση της περιόδου 1929-1930.

Αριστερόστροφος Κοχλίας

25

βαφτίσει «εναλλακτικά». Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούνε τα
«λαικά» τραγούδια που μόνο τις λαικές τάξεις δεν εκφράζουν πλέον.
Χαρακτηριστικό της υποκουλτούρας αυτής είναι η τάση να θεωρείται
η τέχνη υπεράνω οποιασδήποτε κοινωνικής διεργασίας, συντηρώντας
όμως έτσι μία ξεκάθαρα πολιτική τοποθέτηση. Την τοποθέτηση της
αδράνειας, της απάθειας και της ουδετερότητας, την ίδια στιγμή που
από τη φύση της η τέχνη δεν μπορεί να είναι «ουδέτερη». Το δίπολο
στρατευμένη- μη στρατευμένη τέχνη που κάναμε στο λύκειο είναι
επομένως ανύπαρκτο, το πραγματικό δίπολο είναι με ποια πλευρά θα
στρατευθείς ή αλλιώς όπως το λέει και το τραγούδι «which side are you
on??»…

Τελικά ανακύπτει το ερώτημα για το οποίο πολλά έχουν ειπωθεί αν
η τέχνη μπορεί να «αλλάξει τον κόσμο». Ποιά ήταν η συμβολή του
Nueva Cancion , του μουσικού ρεύματος που γεννήθηκε από την
πάλη του λαού της Χιλής και της Λατινικής Αμερικής στον αγώνα τους
ενάντια στη δικτατορία του Πινοσέτ; Η δολοφονία του Βικτόρ Χάρα,
το καλλιτεχνικό έργο του οποίου αποτέλεσε μια μορφή οργανικής
σύνδεσης της λαϊκής τέχνης με τον αγώνα για μια δίκαιη κοινωνία,
ως μια συμβολική παραδειγματική και σκληρή (σπάσιμο άκρων και
κόψιμο γλώσσας πριν το τελειωτικό χτύπημα) ενέργεια για να σωπάσει
η φωνή και η μουσική του νουέβα κανσιόν, δείχνει την επικινδυνότητα
του κινήματος αυτού για το καθεστώς. Γεγονός είναι ότι πολλοί
άνθρωποι ταυτίστηκαν με τα ακούσματα του nueva cancion και πήραν
θέση απέναντι στη δικτατορία.
Στην Ελλάδα ακόμα, η πρώτη ανοιχτή εκδήλωση – διαδήλωση και
σύγκρουση με την αστυνομία έγινε με αφορμή την απαγόρευση
της ταινίας Γούντστοκ που θα προβαλλόταν στον κινηματογράφο
Παλλάς. Τότε ακούστηκαν και για πρώτη φορά τα αντιαμερικάνικα
συνθήματα στους δρόμους της Αθήνας. Λίγες μέρες πριν, ήταν
πάλι σε κινηματογραφικές προβολές που οι θεατές ξέσπασαν σε
χειροκροτήματα και συνθήματα και συγκεκριμένα στην ταινία
«Φράουλες και αίμα».
Ποια είναι λοιπόν αυτή η «μυστική» δύναμη της τέχνης που της δίνει
τέτοια επιρροή; Ο Μπουκόφσκι έχει πει :«Οι διανοούμενοι λένε κάτι
απλό με περίπλοκο τρόπο, οι καλλιτέχνες λένε κάτι περίπλοκο με απλό
τρόπο». Αυτά τα λόγια δεν θα μπορούσαν να εκφράσουν καλύτερα
τη σημασία της τέχνης για τον άνθρωπο και την κοινωνία ευρύτερα
και την ικανότητά της να συνενώνει το λαό. Μέσω της καλλιτεχνικής
δημιουργίας καλύπτεται η ανάγκη για έκφραση και επικοινωνία
συναισθημάτων και βιωμάτων, το άτομο ενσαρκώνει καλλιτεχνικά τον
εσωτερικό του κόσμο, αισθάνεται ότι ανήκει σε ένα σύνολο, με μία
φράση η τέχνη αποτελεί την απεικόνιση του συλλογικού.

26

Αριστερόστροφος Κοχλίας

Για εμάς πραγματική πρωτοπορία στην τέχνη τη σημερινή εποχή
είναι καθετί που καταφέρνει να σπάσει το φράγμα της απάθειας,
εκείνη που δεν αρκείται σε παραλλαγές έτοιμων μοντέλων αλλά
προσπαθεί να εκφράσει τις εσωτερικές ανάγκες του ανθρώπου και
της σημερινής ανθρωπότητας , που μπορεί να συμπυκνώσει και να
εκφράσει με τον πιο παραστατικό τρόπο την κοινωνικοοικονομική
κατάσταση, τις ανισότητες και τα αντικρουόμενα συμφέροντα, τις
εκμεταλλευτικές σχέσεις εξουσίας Η πραγματική τέχνη δεν μπορεί να
μην είναι όμως και επαναστατική, δηλαδή να μην επιθυμεί μια πλήρη
και ριζική ανακατασκευή της κοινωνίας, να απαλλάξει την πνευματική
δημιουργία από τις αλυσίδες που την συγκρατούν και να παλεύει για
την ανατροπή τους και την πλήρη απελευθέρωση του ανθρώπου.

Η τέχνη επομένως δεν μπορεί να είναι «ατομική» υπόθεση. Η τέχνη
αποκομμένη από τις κοινωνικές ορίζουσες δεν μπορεί να αποτελέσει
παράγοντα συνειδητοποίησης, χειραφέτησης, συναισθηματικής
εμπλοκής και συνοχής. Με απλά λόγια, ένα τραγούδι, ένας πίνακας, μία
ταινία ή ένα βιβλίο μπορεί να μας ανατριχιάσει και να μας συγκινήσει
ακριβώς όταν μας κάνει να υπερβούμε τα στεγανά της σκέψης μας,
όταν μας κάνει να αντιληφθούμε αυτά που δεν είχαμε αντιληφθεί
και εν τέλει να ξεπεράσουμε την ατομικότητα μας. Αυτό σε μεγάλο
βαθμό δεν συμβαίνει με την κυρίαρχη κουλτούρα που επικρατεί, με
τα πιο δημοφιλή είδη μουσικής/ κινηματογράφου/ λογοτεχνίας κτλ,
να χαρακτηρίζονται από απουσία πρωτοτυπίας, προχειρότητα, και
ρηχότητα και εν τέλει να οδηγούν στην αναπαραγωγή προτύπων
υποκουλτούρας (σεξισμός, καιροσκοπισμός, ατομισμός). Αυτό
συμβαίνει επειδή ο μαζικός πολιτισμός έχει αλλοιώσει τις σημασίες
, επειδή τα έργα τέχνης αντιμετωπίζονται με καταναλωτικά κριτήρια
εμπορικής επιτυχίας και επειδή προωθείται ως μέσο εκτόνωσης
και όχι προβληματισμού. Έχει παρατηρηθεί αυτού του είδους ο
«ξεπεσμός» αρκετές φορές και σε ρεύματα που αυθόρμητα ξεπήδησαν
γιατί εξέφραζαν μία ανάγκη για έκφραση του διαφορετικού,
ρεύματα πρωτοποριακά για την εποχή τους και «εναλλακτικά» που
μαζικοποιήθηκαν, εμπορευματοποιήθηκαν και καλλιτέχνες που παρά
τις όποιες καλές τους προθέσεις, παγιδεύτηκαν μέσα στα γρανάζια
ενός αδηφάγου συστήματος που τους χρησιμοποιεί για λίγο και μετά
τους πετάει στα σκουπίδια για να βρει καινούργια προϊόντα που θα τα

Αριστερόστροφος Κοχλίας

27

28

Αριστερόστροφος Κοχλίας