You are on page 1of 5

Teknik Çizim Perspektif ve Üç Görünüş

TEKNİK RESİM - Üretilecek bir parçanın boyutu, şekli ve diğer - Parçanın 3 boyutlu (genişlik, yükseklik,
özellikleri üretimi yapacak kişilere resmi derinlik) çizimine perspektif denir
çizilerek bildirilir - Bazen parçanın yapısı çok detaylı (girinti,
- Küp, silindir gibi bazı standart geometrik çıkıntı vb) olur, bu durumda perspektif resim
parçaları sözlü olarak anlatıp yaptırabiliriz, yeterli olmayabilir ve cismin farklı açılardan
ancak şekli karmaşık olan parçaların sözlü görünüşü çizilir
PERSPEKTİF, İZDÜŞÜM olarak anlatılması zordur - Genellikle 3 açıdan (ön, sol yan, üst) görünüş
VE çizilir
GÖRÜNÜŞLER - Üç görünüşün elde edilmesinde izdüşüm
yöntemi uygulanır

1/44 2/44 3/44

İzdüşüm İzdüşüm düzlemi İzdüşüm Yöntemleri


1) Konik (merkezi) izdüşüm
- Bir cismin bir düzlem üzerine bir bakış - İzdüşümün üzerine düştüğü düzleme - Işık kaynağının yakın mesafede olması ile,
açısından çizilmiş şekli veya düzleme düşen izdüşüm düzlemi cismin boyutlarının izdüşüm düzlemine büyük
görüntüsüdür - İzdüşümün düzlem üzerine düşmesini şekilde düşmesiyle oluşan izdüşüm
sağlayan ışınlara izdüşüm ışınları
İzdüşüm örnekleri: - İzdüşüm ışınlarının çıktığı varsayılan noktaya - Işınların cismin köşelerinden geçmesiyle elde
- Sinemada perdeye düşen görüntü odak noktası (bakış noktası) denir edilen noktalar birleştirilerek cismin izdüşümü
- Güneşli bir günde yürürken oluşan gölgemiz oluşturulur
- Bir ışık kaynağından (mum, ampul, vb.) çıkan
ışınlarla bir cismin duvara düşen görüntüsü - Mimari, reklamcılık ve dekorasyon teknik
resimlerinin çizimlerinde kullanılır
www.meb.gov.tr 4/44 www.meb.gov.tr 5/44 www.meb.gov.tr 6/44

1) Konik (merkezi) izdüşüm İzdüşüm Yöntemleri 2a) Eğik izdüşüm


2) Paralel izdüşüm
- Işık kaynağı sonsuzdadır, cismin boyutları - İzdüşüm ışınlarının birbirine paralel ve
izdüşüm düzlemine büyüme göstermeden izdüşüm düzlemine eğik olarak (90° den farklı
düşer açılarda) gelmesiyle izdüşüm düzlemi üzerinde
oluşan görünüştür
- Bu izdüşümde ışınlar ışık kaynağına paraleldir
- Eğik perspektif görünüşlerinin çiziminde
kullanılır
- Paralel izdüşüm, eğik ve dik izdüşüm olmak
üzere ikiye ayrılır

www.meb.gov.tr 7/44 www.meb.gov.tr 8/44 www.meb.gov.tr 9/44


2a) Eğik izdüşüm 2b) Dik izdüşüm 2b) Dik izdüşüm

- İzdüşüm ışınlarının düzleme dik gelmesi


sonucu oluşur
- İzdüşüm çizgileri cismin bir yüzüne dik geldiği
için, cismin o yüzü ile izdüşümü aynı
büyüklükte olur
- Teknik resimde en çok kullanılan izdüşüm
şeklidir
- Özellikle görünüş çıkarmada bu izdüşüm çok
kullanılır

www.meb.gov.tr 10/44 www.meb.gov.tr 11/44 www.meb.gov.tr 12/44

İzdüşüm Düzlemleri İzdüşüm Düzlemleri İzdüşüm Düzlemleri

- Üretimi yapılacak bir parçanın sadece bir - Küpün açılımı ile altı temel düzlem elde edilir,
yüzeyinin görüntüsü o parçayı tanımlamaya bu düzlemlere temel izdüşüm düzlemleri denir
yetmeyebilir
- Bu nedenle cisimlerin görüntüleri tek değil 1 nolu düzlem : Alın düzlem (Düşey düzlem)
birden fazla izdüşüm düzlemine düşürülür 2 nolu düzlem : Üst düzlem
- Üzerine izdüşüm çizilecek olan düzlemler 3 nolu düzlem : Sağ yan düzlem
birbirine bitişik ve dik kabul edilir
4 nolu düzlem : Sol yan düzlem
- İzdüşüm düzlemlerinin daha iyi anlaşılması
için boş bir küpün açılımı örnek olarak 5 nolu düzlem : Alt düzlem (Yatay düzlem)
verilebilir 6 nolu düzlem : Arka düzlem

www.meb.gov.tr 13/44 www.meb.gov.tr 14/44 www.meb.gov.tr 15/44

İzdüşüm Düzlemleri İzdüşüm Düzlemleri İzdüşüm Düzlemleri

- Görünüş çıkarmada genellikle temel izdüşüm Cismin;


düzlemlerinden 3 tanesi kullanılır
ÖN SOL YAN
- Alın (düşey) düzlemdeki görüntüsüne
1) Alın düzlem (düşey düzlem) (ÖN) Ön görünüş
2) Sol yan düzlem (bazen sağ yan kullanılır) - Sol yan (profil) düzlemdeki görüntüsüne
3) Yatay düzlem (ÜST) Sol yan görünüş
- Yatay düzlemdeki görüntüsüne ÜST
- Yan düzlemlere profil düzlem de denir Üst görünüş

denir
www.meb.gov.tr 16/44 www.meb.gov.tr 17/44 www.meb.gov.tr 18/44
Görünüş çıkarma Görünüş çıkarma Görünüş çıkarma

- Görünüş çıkarılmadan önce cisim çok iyi - Her cismin yükseklik, genişlik ve derinlik - Görünüşler çizilirken öncelikle cisim beyinde
incelenir, cisim, en iyi ifade edilebilecek şekilde olmak üzere üç boyutu vardır canlandırılmalı, sonra görünüşlerin isimleri ve
tutularak en az görünüş sayısı ile en uygun - Eksiksiz bir anlatım için bu boyutlarla birlikte konumları belirlenmeli
bakış yönü belirlenir parçanın bitmiş halini gösteren resmin de - Görünüşlere bakılarak cismin boyutları ve
- Bazı cisimler için bir veya iki görünüş yeterli çizilmesi gerekir görünüşlerin birbirleriyle ilişkileri belirlenmeli
olurken bazı cisimler için üçten fazla görünüş - Bunun için değişik yapıdaki parçalara çeşitli - Görünüşlerde delikler veya kesik çizgiler
gerekebilir yönlerden bakılarak görünüşleri çizilmeli, (görünmeyen kısımlar) varsa, ifade ettikleri
- Görünüşlerin çizilmesi ve çizilmiş böylelikle görünüş çizimi ve görünüş okuma yerler belirlenerek inceleme tamamlanmalı
görünüşlerin okunması, bu konuda yeterli alışkanlığı kazanılmalı - Yapılan bu inceleme sonunda cismin şekli ve
uygulama yapmayı gerektirir boyutları hakkında fikir sahibi olunmalıdır

www.meb.gov.tr 19/44 www.meb.gov.tr 20/44 www.meb.gov.tr 21/44

Görünüş çıkarmada izlenecek yol Görünüş çıkarmada izlenecek yol Kodlama çizgileri

1) Önce + şeklinde (yatay ve dikey) kodlama 3) Önce perspektif resimden ön görünüş çizilir
çizgileri çizilir (ince sürekli çizgi) Ön görünüş Sol yan görünüş
4) Daha sonra sırayla sol yan görünüş ve üst
görünüş çizilir
2) Yatay ve dikey kodlama çizgilerine paralel ve 5 mm
eşit uzaklıkta (5 mm), yardımcı çizgiler (2 ve 4 5) Görünmeyen kısımlar ince kesikli çizgi ile 5 mm
numaralı çizgiler) çizilir (ince sürekli çizgi) gösterilir
Üst görünüş
6) İsteniyorsa ölçülendirme kurallarına göre
ölçüler gösterilir

5 mm 5 mm
www.meb.gov.tr 22/44 www.meb.gov.tr 23/44 24/44

Epür Örnek (Perspektif ve üç görünüş) Örnek (Perspektif ve üç görünüş)


Ön Sol yan Ön Sol yan
Bu şekilde bir parçanın üç görünüşünü (ön, sol Perspektif Perspektif
yan, üst) çizerek oluşturulan çizime Epür denir

ÖN ÖN

25/44
Üst 26/44
Üst 27/44
www.views.be www.meb.gov.tr www.meb.gov.tr
Örnek (Perspektif ve üç görünüş) Epür Örnek (Perspektif ve üç görünüş)
Ön Sol yan Ön Sol yan
Perspektif Görünüşler arası ilişki: Perspektif

- Ön ve sol yan görünüşlerin yükseklikleri aynı


- Ön ve üst görünüşlerin genişlikleri aynı
- Bu sebeple; ön ve sol yan görünüş çizildikten
sonra, çizim taşıma çizgileri ile taşınarak üst
görünüş elde edilebilir
ÖN - Görünüşler arasında bu ilişki yok ise çizim
yanlış demektir

ÖN
www.meb.gov.tr
Üst 28/44 www.meb.gov.tr 29/44 www.meb.gov.tr
Üst 30/44

Örnek (Perspektif ve üç görünüş) Görünmeyen kısımlar Örnek (Perspektif ve üç görünüş)


Ön Sol yan
Perspektif Perspektif

Görünmeyen kısımlar

ince kesikli çizgi

ile gösterilir ÖN

ÖN

www.meb.gov.tr 31/44 www.meb.gov.tr 32/44 www.meb.gov.tr


Üst 33/44

Dikkat edilecek noktalar Örnek (Parçayı yerleştirme) Örnek (Parçayı yerleştirme)


2.Tercih (Uygun)
1.Tercih (Uygun Değil)
a) Parça en iyi ifade edilebilecek şekilde
yerleştirilmeli

b) Parça, görünmeyecek kenarları en az (kesikli


çizgi) olacak şekilde yerleştirilmeli

c) Parçanın karakteristik özelliği mümkün


olduğunca ön görünüşte ifade edilmelidir

Karakteristik özellik ön görünüşte ifade edilmelidir Karakteristik özellik ön görünüşte ifade edilmelidir
www.meb.gov.tr 34/44 www.meb.gov.tr 35/44 www.meb.gov.tr 36/44
Örnek Cisimler Çizim-6: Görünüş Çıkarma Kodlama çizgileri

Sınıfta örnek olarak size gösterilen cisimlerin Ön görünüş Sol yan görünüş
üç görünüşlerini (ön, sol yan, üst) tanımlayınız 1 2
ve çiziniz
5 mm
5 mm

Üst görünüş
3 4

5 mm 5 mm
37/44 38/44 39/44

Şekil 1 Şekil 2 Şekil 3

10

50 ÜST
45
30
SOL YAN
15
ÜST SOL YAN ÜST 15
50
45 30 15
SOL
YAN
10
ÖN
40/44 41/44 42/44

Şekil 4 Ödev

15

10
15 ÜST ÜST

15
40 10
SOL 8
YAN
10

SOL
YAN
ÖN
43/44 44/44