You are on page 1of 3

EKOLOKI FAKTORI

(uslovi ivota)

Ekologija
Biol.disciplina koja se bavi
prouavanjem ODNOSA
izmedju ivih bia.
HEKEL (1. upotrebio termin
ekologija)

OIKOS kua
LOGOS - nauka

EKOLOGIJA

EKOLOKI FAKTORI

BIOTIKI

ABIOTIKI

DARVIN (utemeljiva)

Biotiki ekoloki faktori

Karakteristike:
Brojnost
Zajedniko delovanje (interakcija)
Promenljivost

Biotiki ekoloki faktori


KOMENSALIZAM (+ : 0)

Medjusobni uticaj ivotinja, biljaka

Jednostrani odnos,
pozitivan za jednog, a
neutralan za drugog.

ANTROPOGENI
(-)

Biotiki ekoloki faktori

1.
2.
3.

Medjusobni uticaj ivih bia

Uticaj ivotinja na biljke, uticaj biljaka


na ivotinje...

MUTUALIZAM ili
SIMBIOZA (+ : +)
Odnos u kojem obe
jedinke imaju koristi
Npr. papagaj i
leptir (Australija
papagaj se gnezdi u
isto vreme kada i
leptir; gusenice iste
gnezdo)

Skup faktora spoljanje sredine koji


ispoljavaju +/- dejstvo na organizme

Npr. crvenotrba kornjaa


i aligator (kornjaa polae
jaja u gnezdo krokodila)

Biotiki ekoloki faktori

Abiotiki ekoloki faktori

FIZIKI - KLIMATSKI (sunce, vetar,


vlanost, pritisak, temperatura,
vlanost vazduha...)
HEMIJSKI (hemijski sastav zemljita,
vode, vazduha)
EDAFSKI (reljef, nadmorska visina,
nagib terena...)

PARAZITIZAM (+ : -)
AMENSALIZAM (- : 0)
PREDATORSTVO
KOMPETICIJA (- : -) borba za opstanak
...

Antropogeni ekoloki faktori


Uticaj oveka na
ivotnu sredinu

Najvii nivo ekoloke


integracije

Negativan faktor

Zajednica ivih
organizama (biljaka,
ivotinja,
mikroorganizama...)

Zatita ivotne
sredine

Trofiki odnosi
(lanac ishrane)
1.
2.
3.

1.
2.
3.
4.

ivotna zajednica - BIOCENOZA

Proizvoai AT (biljke)
Konzumenti HT (ivotinje, gljive)
Reducenti moo
Kategorije u odnosu na hranu koju jedu
Biljojedi
Mesojedi
Svatojedi
Saprofiti (hrane se uginulim organizmima;
razlagai)

Struktura biocenoze
1. Kvalitativni sastav (diverzitet)
2. Brojnost (zastupljenost pojedinih vrsta,
gustina populacije, prostorni i vremenski
raspored)
3. Disperzija (prostorni raspored jedinki u
datom trenutku)
4. Stratifikacija (vertikalana-spratovnost i
horizontalna-zonalnost)

Lanac ishrane
Kree od biljojeda
Linearni niz organizama u kome je
svaka karika povezana sa karikom
ispred i iza sebe
Npr. LIE GUSENICA PLAVA
SENICA - KOBAC

ODLIKE lanca ishrane


Veliinski odnosi poetni lanovi l.i. su
najmanji, dok su krajnji lanovi l.i. najvei)
tj. manjeg jede vei
Brojni odnosi producenti najbrojniji, a
zavrni lanovi l.i. najmanje brojni)

Orao miar

zmija
aba
pauk
pela
Podbelj (biljka)

EKOSISTEM

Kategorije odnosa u ekosistemu:

STANITE + BIOCENOZA = EKOSISTEM

AKCIJE faktori sredine deluju na


biocenozu
Npr. Klimatski faktori diktiraju
strukturu biocenoze;

Jedinstvo ive i neive prirode!

Horizontalno zoniranje (od severa ka jugu:


tundre, tajge, listopadne ume, stepe,
polupustinje, mediteranska zimz.vegetacija)
Vertikalno zoniranje (razliita n.v. razliiti
ivotni uslovi - razliiti organizmi)

Dinamian sistem; promenljiv


Kruenje materije i proticanje energije

Kategorije odnosa u ekosistemu:

Kategorije odnosa u ekosistemu:

REAKCIJE uticaj biocenoze na


stanite
Npr. vrste koje ine biocenozu, menjaju

KOAKCIJE medjusobni uticaj


lanova biocenoze

stanite troe min.materije (biljke) iz zemlje,


a u isto vreme bogate zemljite organskom
materijom (razlaganje)

1. Odnosi ishrane
2. Mogunost razmnoavanja
3. Pronalazak zaklona