You are on page 1of 17

Υγεια 2020

:
Από τη Ρητορική
στην Τεκμηρίωση για το Μέλλον
του Υγειονομικού Τομέα
Athens Hilton, 18-20 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

www.healthpolicycongress.gr

Φορέας
Επιστημονικής
Υποστήριξης

Τομέας Οικονομικών της Υγείας

ΠΡΟΣΥΝΕΔΡΙΑΚΑ
ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ
Athens Hilton, 17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

17 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2014

περιεχομενα

4

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 1
ADVANCED HEALTH ECONOMICS
ΘΑΛΕΙΑ 4

6

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 2
ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ (MARKET ACCESS)
ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ 1-3

8

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 3
ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ
ΠΡΟΤΑΣΗΣ ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ HORIZON 2020
ΘΑΛΕΙΑ 1

10

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 4
ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ
(REGULATORY AFFAIRS)
ΑΝΑΒΛΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ ΤΟΥ 2015

12

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 5
ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ
ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ
ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ
ΘΑΛΕΙΑ 2

14

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 6
ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ
ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ
ΣΑΝΤΟΡΙΝΗ 4-6

16

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ 7
ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ
ΓΙΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ
ΘΑΛΕΙΑ 3

ADVANCED
HEALTH ECONOMICS

1st Pre-congress course

COORDINATOR
Tryfon Beazoglou,
Professor Emeritus, Department of Cranofacial Sciences, School of Dental Medicine, University of
Connecticut Health Center
AIM
Selected topics in health economics
CONTENT OF THE TRAINING (THEMES)/STRUCTURE
Introduction to health economics, axioms, choices, and tools
Tryfon Beazoglou
Risk and insurance: the decision to insure or not and determinants of the demand for insurance
Tryfon Beazoglou
Effects of insurance on the demand for health care; conventional insurance versus incentive plans
Dennis Heffley
Cost-benefit analysis and the valuation of life (lost-earnings approach versus the willingness-to-pay
approach)
Dennis Heffley
Pharmaceuticals: Drug R&D and the role of patents, direct-to-consumer advertising and the demand
for prescription drugs
Dennis Heffley
The impact of cost-sharing on utilization, expenditures and health
Howard Bailit
Health care in Greece, issues and reforms
Tryfon Beazoglou
12.00-12.30 Coffee break
14.00-14.30 Lunch break
16.00-16.30 Coffee break
TARGET GROUP
Health care professionals and graduate students
MATERIAL
PowerPoint slides will be available to participants
4

wednesday 17 december 2014,
Athens Hilton - thalia 4
LECTURERS
Bailit Howard Professor Emeritus, Department of Community Medicine, School of Medicine,
University of Connecticut Health Center
Beazoglou Tryfon Professor Emeritus, Department of Cranofacial Sciences,
School of Dental Medicine, University of Connecticut Health Center
Heffley Dennis Professor, Department of Economics, School of Liberal Arts and Sciences,
University of Connecticut

5

ΠΡΟΣΒΑΣΗ ΤΩΝ ΦΑΡΜΑΚΩΝ ΣΤΗΝ ΑΓΟΡΑ
(MARKET ACCESS)
2o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΡΙΑ
Αγγελική Αγγέλη,
Αντιπρόεδρος Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Φαρμακοοικονομίας (Ε.Ε.Ε.Φ.), External Affairs
Director, AstraZeneca
Σκοπός
Το παρόν φροντιστήριο θα επιχειρήσει να εμβαθύνει περαιτέρω σε ζητήματα θεωρίας και εφαρμογής
των σταδίων και των προϋποθέσεων για την πρόσβαση των φαρμακευτικών σκευασμάτων στην
ελληνική αγορά, κατόπιν της έγκρισης κυκλοφορίας από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό (ΕΜΑ) και τον
Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (Ε.Ο.Φ.).
Περιεχόμενο εκπαίδευσης
Αναλυτικά, το φροντιστήριο θα παρουσιάσει και θα εξοικειώσει το ακροατήριο με τη θεωρία, αλλά
κυρίως με την πρακτική προσέγγιση των βασικών αρχών και των σταδίων που απαιτούνται στην
ελληνική πραγματικότητα, προκειμένου ένα φαρμακευτικό σκεύασμα να αποκτήσει πρόσβαση
στην αγορά. Συγκεκριμένα, θα πραγματοποιηθεί ενδελεχής ανάλυση των βημάτων τιμολόγησης,
αποζημίωσης, αξιολόγησης τεχνολογίας υγείας κ.ά., καλύπτοντας όλα τα κανάλια της εφοδιαστικής
αλυσίδας (φαρμακεία, νοσοκομεία κ.λπ.).
Επιπλέον, θα αναλυθούν βασικές αρχές των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και της προστασίας
δεδομένων, καθώς και θα μεταφερθεί η εμπειρία της αξιολόγησης των φαρμάκων από άλλες
ευρωπαϊκές χώρες, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας (Health
Technology Assessment) και στις συμφωνίες επιμερισμού ρίσκου (risk-sharing agreements).
Τέλος θα συζητηθούν επίκαιρα ζητήματα που άπτονται της σημερινής ελληνικής πραγματικότητας.
Επιγραμματικά στις ομιλίες θα αναλυθούν τα εξής θέματα:
n Τιμές & Αποζημίωση Φαρμάκων
n Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
n Θεραπευτικά Πρωτόκολλα
n Πλαφόν Συνταγογράφησης – Συνταγογράφηση με δραστική ουσία
n Διπλώματα ευρεσιτεχνίας
n Διαγωνισμοί Νοσοκομείων
n Εθνική Επιτροπή Προμηθειών (Ε.Π.Υ.)
n Αξιολόγηση Τεχνολογίας Υγείας (HTA)
n Συμφωνίες επιμερισμού ρίσκου (Risk-sharing agreements)
Πληθυσμός-στόχος
Το φροντιστήριο απευθύνεται σε επιστήμονες που απασχολούνται στον ευρύτερο χώρο του φαρμάκου
και θέλουν να γνωρίσουν τις στοιχειώδεις αρχές της πρόσβασης των φαρμάκων στην αγορά, αλλά
και να εμβαθύνουν στην πρακτική εφαρμογή των διαδικασιών αποζημίωσης και τιμολόγησης
κ.ά. Ενδεικτικά, οι συμμετέχοντες μπορεί να αποτελούν στελέχη ιδιωτικών εταιριών, οι οποίες
6

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton - Σαντορινη 1, 2, 3
δραστηριοποιούνται στην υγεία (φαρμακευτικές εταιρίες, εταιρίες βιοϊατρικής τεχνολογίας κ.ά.),
στελέχη δημόσιων οργανισμών του υγειονομικού τομέα (νοσοκομεία, Υπουργείο Υγείας, Ε.Ο.Π.Υ.Υ.,
Ε.Ο.Φ., κ.ά.), ακαδημαϊκοί-ερευνητές με συναφές αντικείμενο και φοιτητές στο γνωστικό αντικείμενο
της έρευνας του φαρμάκου και των υπηρεσιών υγείας.
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
Διάρκεια: 10.00 - 18.30
Εισαγωγή
Αγγελική Αγγέλη
10.00-11.00
Το κανονιστικό πλαίσιο
έγκρισης φαρμάκων
Διπλώματα ευρεσιτεχνίας
– Γενόσημα – Προστασία
Δεδομένων
Πάρις Μποσκόπουλος
11.00-11.15
Διάλειμμα – καφές
11.15-12.45
Η διαδικασία της
τιμολόγησης και της
αποζημίωσης των
φαρμακευτικών προϊόντων
στην Ελλάδα
Χρήστος Μαρτάκος

12.45-13.30
Διάλειμμα – ελαφρύ γεύμα
13.30-14.45
Η διαχείριση της τεχνολογίας
υγείας με βάση την εμπειρία
άλλων ευρωπαϊκών χωρών
- Αξιολόγηση Τεχνολογίας
Υγείας (Health Technology
Assessment) και Συμφωνίες
επιμερισμού ρίσκου (Risksharing agreements)
Έλλη Βίτσου
14.45-16.00
Ο ρόλος του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Κατερίνα Μυλωνά
16.00-16.30
Διάλειμμα – καφές

16.30-17.30
Πρόσβαση φαρμάκων στα
νοσηλευτικά ιδρύματα Διαγωνισμοί Νοσοκομείων
Εθνική Επιτροπή
Προμηθειών (Ε.Π.Υ.) –
Παρατηρητήριο Τιμών
Βαρβάρα Παπαδοπούλου
17.30-18.30
Συνταγογράφηση
φαρμάκων και εφαρμογές
Θεραπευτικών
Πρωτοκόλλων και
Μητρώων Ασθενών στο
σύστημα της ηλεκτρονικής
συνταγογράφησης
Λευτέρης Θηραίος

Εκπαιδευτές
Αγγέλη Αγγελική Αντιπρόεδρος Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Φαρμακοοικονομίας (Ε.Ε.Ε.Φ.),
External Affairs Director, AstraZeneca
Βίτσου Έλλη Senior Market Access and Public Affairs Manager, Pfizer Hellas
Θηραίος Λευτέρης Γενικός Ιατρός - WHO NCD/PHC Consultant, Γενικός Γραμματέας Ιατρικής
Εταιρείας Αθηνών
Μαρτάκος Χρήστος Market Access & Business Development Manager, Φαρμασέρβ Lilly
Μποσκόπουλος Πάρις Φαρμακοποιός, Σύμβουλος Επιχειρήσεων
Μυλωνά Κατερίνα Επιστημονική Σύμβουλος, Διοίκηση Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Παπαδοπούλου Βαρβάρα Market Access Manager, AstraZeneca
7

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΠΟΒΟΛΗ
ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗΣ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΠΡΟΤΑΣΗΣ
ΜΕ ΕΙΔΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ ΣΤΟ HORIZON 2020
3o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤησ
Χρήστος Λιονής,
Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Διευθυντής Κλινικής Κοινωνικής
και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Σκοπός
Το φροντιστήριο έχει ως σκοπό να ενημερώσει τους εκπαιδευόμενους για τους θεματικούς τομείς
και τις δραστηριότητες που χρηματοδοτούνται από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους και να τους
προετοιμάσει σχετικά με τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουν για να συντάξουν και να υποβάλουν
μια ερευνητική πρόταση για χρηματοδότηση. Το φροντιστήριο επιδιώκει να βελτιώσει τις δεξιότητες
των συμμετεχόντων ιδιαίτερα σε μια περίοδο με λιγοστούς πόρους στη σύνταξη ερευνητικών
προτάσεων και να τους καταστήσει ικανούς να διεκδικήσουν ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους σε
ανταγωνιστικά προγράμματα.
Περιεχόμενο εκπαίδευσης
Το φροντιστήριο θα καλύψει τις παρακάτω ενότητες:
1. Γνωριμία με το ευρωπαϊκό πρόγραμμα “Ορίζοντας 2020/Horizon 2020” (http://ec.europa.eu/
programmes/horizon2020/) και με εθνικά προγράμματα χρηματοδότησης (ερευνητικά πεδία/
ερευνητικοί τομείς, προϋποθέσεις συμμετοχής, μηχανισμοί χρηματοδότησης, διαδικασία
αξιολόγησης, διαδικασία τεχνικών/επιστημονικών διαπραγματεύσεων κ.ά.).
2. Σύνταξη ερευνητικής πρότασης για χρηματοδότηση (επιστημονική τεκμηρίωση, μεθοδολογία κ.ά.).
3. Σύνταξη προϋπολογισμού ερευνητικής πρότασης (κατηγορίες δαπανών, ποσοστά χρηματοδότησης,
αμοιβές ερευνητών κ.ά.).
4. Διαδικασία υποβολής ερευνητικής πρότασης (λειτουργία ηλεκτρονικών συστημάτων υποβολής κ.ά.).
5. Φροντιστηριακές ασκήσεις (ομαδικές και ατομικές ασκήσεις στη σύνταξη πρωτοκόλλου, σύνταξη
προϋπολογισμού κ.ά.).
Πληθυσμός-στόχος
Επαγγελματίες υγείας και δημόσιας υγείας, ερευνητές όλων των επιστημονικών αντικειμένων.
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
Διάρκεια: 10.00 - 17.30
4 ώρες διάλεξη-θεωρία
2 ώρες εκπαιδευτικές ασκήσεις
3 ενδιάμεσα διαλείμματα διάρκειας 30 λεπτών
12.00-12.30 Διάλειμμα – καφές
14.00-14.30 Διάλειμμα – ελαφρύ γεύμα
16.00-16.30 Διάλειμμα – καφές
8

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton - θαλεια 1
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΙ
n Εγχειρίδιο οδηγιών σύνταξης και υποβολής ερευνητικών προτάσεων που έχει εκδοθεί από
την Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής του Πανεπιστημίου Κρήτης για το σκοπό αυτό
n Χρήσιμες επιλεγμένες ιστοσελίδες
n Εκπαιδευτικές διαδραστικές ασκήσεις σε μικρές ομάδες
Εκπαιδευτές
Αγγελάκη Αγάπη MPH Δημόσιας Υγείας και Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, Επιστημονική Ερευνήτρια,
Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Γαλενιανός Μύρων Οικονομολόγος, MSc, BSc (Hons), Επιστημονικός Συνεργάτης, Κλινική Κοινωνικής
και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Λιονής Χρήστος Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Διευθυντής Κλινικής
Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Παπαδακάκη Μαρία MPH, PhD, Καθηγήτρια Εφαρμογών, Τμήμα Κοινωνικής Εργασίας, Σχολή
Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας, Τ.Ε.Ι. Κρήτης & Επιστημονική Συνεργάτης, Κλινική Κοινωνικής
και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Σηφάκη-Πιστόλλα Δήμητρα MPH Δημόσιας Υγείας και Διοίκησης Υπηρεσιών Υγείας, Επιστημονική
Ερευνήτρια, Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης

9

ΚΑΝΟΝΙΣΤΙΚΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΤΗ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗ
(REGULATORY AFFAIRS)
4o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ
Αντώνης Καρόκης,
Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Φαρμακοοικονομίας (Ε.Ε.Ε.Φ.)
Σκοπός
Το παρόν φροντιστήριο θα επιχειρήσει να καλύψει τη λειτουργία των κανονιστικών υποθέσεων σε
ελληνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, τόσο προ της έγκρισης όσο και στο μετεγκριτικό στάδιο.
Θα παρουσιαστεί όλο το φάσμα των regulatory δραστηριοτήτων με έμφαση στην πρακτική τους
χρησιμότητα για την τοποθέτηση των φαρμακευτικών προϊόντων στην αγορά.
Περιεχόμενο εκπαίδευσης
Αναλυτικά, το φροντιστήριο θα παρουσιάσει και θα εξοικειώσει το ακροατήριο με τους τρόπους έγκρισης
των φαρμάκων σε συνέχεια της σχετικής έρευνας και ανάπτυξής τους. Θα αναλυθεί ο καθοριστικός
ρόλος των εγκεκριμένων στοιχείων των φαρμάκων. Θα επεξηγηθεί η ανάγκη συμμόρφωσης
(compliance) προς την ποιότητα, την ασφάλεια και την προώθηση των φαρμακευτικών προϊόντων,
η διαφοροποίηση μεταξύ γενοσήμων-πρωτοτύπων καθώς και η προστασία των επιστημονικών
δεδομένων. Τέλος θα εξηγήσουμε το life-cycling των φαρμάκων μέσω της διαρκούς επικαιροποίησης
των αδειών κυκλοφορίας τους.
Πληθυσμός-στόχος
Ενδεικτικά, οι συμμετέχοντες μπορεί να αποτελούν στελέχη ιδιωτικών εταιριών, οι οποίες
δραστηριοποιούνται στην υγεία (φαρμακευτικές εταιρίες, marketing, market access, regulatory
professionals με 2-3 χρόνια εμπειρία κ.ά.), στελέχη δημόσιων οργανισμών του υγειονομικού τομέα
(νοσοκομεία, Υπουργείο Υγείας), ακαδημαϊκοί-ερευνητές με συναφές αντικείμενο και φοιτητές στο
γνωστικό αντικείμενο της έρευνας υπηρεσιών υγείας.
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
Χαιρετισμός
Ελληνική Επιστημονική
Εταιρεία Φαρμακοοικονομίας
(Ε.Ε.Ε.Φ.)
Αντώνης Καρόκης
Κανονιστικές Υποθέσεις
(Regulatory affairs)
1. Εισαγωγή - Τι είναι; Πώς
ξεκίνησε; Γιατί χρειάζεται;
10

2. Προφίλ, αποστολή &
αρμοδιότητες
Η διεθνής, η ευρωπαϊκή και
η εθνική διάσταση
Ανάπτυξη φαρμακευτικών
προϊόντων και εγκριτικές
προϋποθέσεις
Οι διαδικασίες έγκρισης
n Κεντρική
n Αμοιβαία αναγνώριση και
αποκεντρωμένη

n Εθνική διαδικασία
Νίκος Μουτζούρης
3. Το «συμβόλαιο»
των εγκεκριμένων
χαρακτηριστικών του
προϊόντος
4. Compliance:
n Product compliance
n Promotional compliance

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton

n Safety compliance
Νίκος Μουτζούρης

ευρεσιτεχνίας
Μαριάννα Καραφουλίδου

5. Πρωτότυπα, off-patent,
γενόσημα

7. Μετεγκριτικές
δραστηριότητες
Επέκταση, επικαιροποίηση
και τροποποίηση των
αδειών κυκλοφορίας

6. Προστασία δεδομένων
φακέλου & διπλώματα

8. Πώς να αλληλεπιδράσετε
πιο αποτελεσματικά με
τον τομέα Κανονιστικών
Υποθέσεων
Μαριάννα Καραφουλίδου

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Υλικό παρουσίασης, ασκήσεις κατανόησης
Εκπαιδευτές
Καραφουλίδου Μαριάννα Pharmacist, Head of QA & Regulatory Affairs, Abbott Laboratories
Καρόκης Αντώνης Μέλος Δ.Σ. Ελληνικής Επιστημονικής Εταιρείας Φαρμακοοικονομίας (Ε.Ε.Ε.Φ.)
Μουτζούρης Νίκος Head of Regulatory Affairs - South East Europe Region, Pfizer

ΤΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΑΝΑΒΛΗΘΗΚΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΙΑΝΟΥΑΡΙΟ του 2015 ΛΟΓΩ ΠΑΡΑΛΛΗΛΗΣ
ΕΚΔΗΛΩΣΗΣ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ ΦΑΡΜΑΚΩΝ. ΘΑ ΕΝΗΜΕΡΩΘΕΙΤΕ ΜΕΣΩ
ΤΗΣ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑΣ ΤΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ΧΩΡΟ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ.
11

ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΤΗΡΙΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ ΚΑΙ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΕ ΤΕΧΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΡΓΑΛΕΙΑ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΤΗΣ ΠΟΙΟΤΗΤΑΣ
ΤΟΥΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΧΕΤΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ
5o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΗΣ
Χρήστος Λιονής,
Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, Διευθυντής Κλινικής Κοινωνικής
και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Σκοπός
Το φροντιστήριο έχει ως σκοπό να ενημερώσει τους συμμετέχοντες για τη μεθοδολογία
ανάπτυξης evidence-based Κατευθυντήριων Οδηγιών (K.O.) για τη διαχείριση συχνών νοσημάτων
και καταστάσεων υγείας στον τομέα υγείας με βάση την υφιστάμενη τεκμηρίωση αλλά και
τις αναπτυχθείσες οδηγίες μέσα από διαδικασίες ομοφωνίας. Ανάμεσα στους στόχους του
περιλαμβάνονται:
n η περιήγηση στους πιο γνωστούς τόπους ανάπτυξης Κ.Ο.
n η εξοικείωση με διαδικασίες αναζήτησης αναπτυχθέντων Κ.Ο.
n η εξοικείωση με εργαλεία αξιολόγησης της ποιότητας των εντοπισθέντων Κ.Ο. και με τις διαδικασίες
σύνθεσης της υφιστάμενης γνώσης μέσα από ομοφωνία και
n η εξοικείωση με μεθοδολογίες αξιολόγησης της εφαρμογής και της αποτελεσματικότητας
των Κ.Ο. στις υπηρεσίες υγείας
Περιεχόμενο εκπαίδευσης
Το φροντιστήριο θα καλύψει τις παρακάτω ενότητες:
1. Εμπειρία που κτήθηκε από το σχεδιασμό, την ανάπτυξη και την υλοποίηση ενός Ε.Σ.Π.Α.
προγράμματος με τίτλο «Ανάπτυξη 13 Κατευθυντήριων Οδηγιών Γενικής Ιατρικής για τη διαχείριση
των πιο συχνών νοσημάτων και καταστάσεων υγείας στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας» (http://
www.greekphcguidelines.gr/).
2. Εισαγωγή στη μεθοδολογία ανάπτυξης κατευθυντήριων οδηγιών (εξοικείωση με το
μεθοδολογικό πλαίσιο ADAPTE και τη μεθοδολογία του Kaiser Permanente, 2012).
3. Εξοικείωση με τα βήματα/τις διαδικασίες για τη διατύπωση των συστάσεων και τα
χρησιμοποιηθέντα εργαλεία για την αποτίμηση της ποιότητας της πληροφορίας (AGREE, AMSTAR,
εργαλεία που προτείνει το Centre for Evidence Based Medicine, University of Oxford).
4. Διαδικασίες που θα ακολουθηθούν για τη βαθμολόγηση των συστάσεων (επίπεδο τεκμηρίωσης
και σύστασης και εξοικείωση με τις διαδικασίες ομοφωνίας).
Πληθυσμός-στόχος
Επαγγελματίες υγείας και δημόσιας υγείας, καθώς και κλινικοί του τομέα υγείας, ερευνητές όλων
των επιστημονικών αντικειμένων.

12

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton - θαλεια 2
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
10.00-10.15
Χαιρετισμός, εισαγωγή και
σκοπός του φροντιστηρίου
Χρήστος Λιονής
10.15-10.30
Εισαγωγή στη μεθοδολογία
ανάπτυξης κατευθυντήριων
οδηγιών
Ειρήνη Βασιλάκη

10.30-11.30
Επιλεγμένες εφαρμογές
από τις αναπτυχθείσες στην
Πρωτοβάθμια Φροντίδα
Υγείας Κ.Ο. για τη Χ.Α.Π. και
την καρδιακή ανεπάρκεια
Βασιλική-Ειρήνη Χατζέα και
Χρυσάνθη Τάτση

11.30-13.00
Διάχυση, εφαρμογή,
αξιολόγηση των Κ.Ο.:
αναφορά σε μεθόδους και
πρακτικές
Χρήστος Λιονής

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
n Εγχειρίδιο μεθοδολογίας με τίτλο «Μέθοδοι-αρχές για την ανάπτυξη Κατευθυντήριων Οδηγιών
στη Γενική Ιατρική» (θα διανεμηθεί έντυπο υλικό που έχει αναπτυχθεί στο πλαίσιο του ως άνω
Ε.Σ.Π.Α. προγράμματος)
n Χρήσιμες επιλεγμένες ιστοσελίδες και εργαλεία αξιολόγησης της ποιότητας της πληροφορίας
Εκπαιδευτές
Βασιλάκη Ειρήνη Οικονομολόγος, Επιστημονική Συνεργάτης, Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής
Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Λιονής Χρήστος MD, PhD, FRCGP (Hon), Καθηγητής Γενικής Ιατρικής και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας
Υγείας, Διευθυντής Κλινικής Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Τάτση Χρυσάνθη Κοινωνιολόγος, MPH Δημόσια Υγεία/Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας, Επιστημονική
Συνεργάτης Κλινικής Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής, Πανεπιστήμιο Κρήτης
Χατζέα Βασιλική-Ειρήνη Διοίκηση Μονάδων Υγείας, MPH Δημόσιας Υγείας και Διοίκησης Υπηρεσιών
Υγείας, Επιστημονική Συνεργάτης, Κλινική Κοινωνικής και Οικογενειακής Ιατρικής, Τμήμα Ιατρικής,
Πανεπιστήμιο Κρήτης

13

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΤΟΥ ΦΑΡΜΑΚΟΥ
ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑΚΩΝ ΠΡΟΫΠΟΛΟΓΙΣΜΩΝ
6o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤρια
Όλγα Οικονόμου,
Διευθύντρια Φαρμακευτικού Τμήματος Γ.Ν.Α. Γ. Γεννηματάς, π. Διοικήτρια Διασυνδεόμενων
Νοσοκομείων Σισμανόγλειο-Α. Φλέμινγκ & Πρόεδρος Επιστημονικής Εταιρείας Φαρμακοποιών
Νοσοκομείων
Σκοπός
Το φροντιστήριο έχει ως σκοπό να αναδείξει πώς επηρεάζει η φαρμακευτική δαπάνη τους
νοσοκομειακούς προϋπολογισμούς και ποια είναι τα σύγχρονα επιστημονικά και οικονομικά εργαλεία
διαμόρφωσής τους. Παράλληλα, θα αναπτυχθεί όλο το φάσμα των νομοθετικών παρεμβάσεων στο
νοσοκομειακό χώρο στη διαχείριση του φαρμάκου κατά την τελευταία πενταετία.
Πληθυσμός-στόχος
Φαρμακοποιοί, οικονομολόγοι, επαγγελματίες υγείας, στελέχη του Ε.Σ.Υ., Υ.Πε., Ε.Ο.Φ., Ε.Ο.Π.Υ.Υ.,
Η.ΔΙ.Κ.Α. κ.ά.
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ
10.00-10.30
Εισαγωγή
Όλγα Οικονόμου
10.30-11.00
Προϋπολογισμοί Υπουργείου
Υγείας και Υ.ΠΕ.
Χαράλαμπος Πλάτσης
11.00-11.30
Σύνταξη προϋπολογισμών
νοσοκομείων
Κωνσταντίνος Καραμπάτσας
11.30-12.00
Διάλειμμα – καφές
12.00-12.30
Πληροφοριακά συστήματα
και συστήματα ελέγχου
νοσοκομειακών δαπανών
Νίκος Τσώλης
14

12.30-13.30
Εκσυγχρονισμός εφοδιαστικής
αλυσίδας και επίδραση στη
νοσοκομειακή δαπάνη
Απόστολος Λέτσιος

15.30-16.00
Η συμβολή των Θεραπευτικών
Πρωτοκόλλων στον εξορθολογισμό των δαπανών υγείας
Φάνης Ρηγάτος

13.30-14.00
Διάλειμμα – ελαφρύ γεύμα

16.00-17.00
Νέο πλαίσιο προμήθειας
φαρμάκων
Κατερίνα Καστανιώτη

14.00-15.00
Πολιτική ορθής χρήσης
αντιμικροβιακών, έλεγχος
μικροβιακής αντοχής
και συμβολή στη μείωση
της φαρμακευτικής
νοσοκομειακής δαπάνης
Αντώνιος Μαρκογιαννάκης
15.00-15.30
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και φάρμακα υψηλού
κόστους
Φάνης Ρηγάτος

17.00-17.15
Διάλειμμα – καφές
17.15-17.45
Ο Ε.Ο.Φ. και η συμβολή του
στη φαρμακευτική δαπάνη.
Πολιτική γενοσήμων
Μαρία Καπετανίδου
17.45-18.00
Διαδραστική Συζήτηση

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton - Σαντορινη 4, 5, 6
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Θεωρία και ασκήσεις
Οπτικοακουστικό υλικό
Σημειώσεις
Σύγχρονα εργαλεία εκπαίδευσης
Εκπαιδευτές
Καπετανίδου Μαρία Διευθύντρια Ε.Ο.Φ.
Καραμπάτσας Κωνσταντίνος Διοικητής Νοσοκομείου Βόλου
Καστανιώτη Κατερίνα π. Πρόεδρος Ε.Π.Υ.
Λέτσιος Απόστολος Διοικητής Νοσοκομείου Άγιος Ανδρέας Πατρών
Μαρκογιαννάκης Αντώνιος Νοσοκομειακός Φαρμακοποιός, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου
Αθηνών, Φαρμακευτικό Τμήμα, Γ.Ν.Α. «Λαϊκό»
Οικονόμου Όλγα Διευθύντρια Φαρμακευτικού Τμήματος Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς», π. Διοικήτρια
Διασυνδεόμενων Νοσοκομείων Σισμανόγλειο-Α. Φλέμινγκ & Πρόεδρος Επιστημονικής Εταιρείας
Φαρμακοποιών Νοσοκομείων
Πλάτσης Χαράλαμπος Υποδιοικητής 2ης Υγειονομικής Περιφέρειας Πειραιώς και Νήσων Αιγαίου
Ρηγάτος Φάνης Διευθυντής Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Τσώλης Νίκος Σύμβουλος Υφυπουργού Υγείας, π. Προϊστάμενος Τμήματος Πληροφορικής,
Γ.Ν.Α. «Γ. Γεννηματάς»

15

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΓΙΑ ΤΟ ΓΙΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ
7o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΣ
Λευτέρης Θηραίος, Γ.Γ. Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών - Αντιπρόεδρος HL7 Hellas
Αλέξανδρος Μπέρλερ, Πρόεδρος HL7 Hellas
Σκοπός
Σκοπός του φροντιστηρίου είναι να αναδειχθούν οι τρέχουσες εξελίξεις στην ηλεκτρονική υγεία στην
Ευρώπη και την Ελλάδα και πώς αυτές επηρεάζουν τους εμπλεκόμενους φορείς: ιατρική κοινότητα,
ασθενείς, πολιτεία, μονάδες παροχής υπηρεσιών υγείας, φορείς κοινωνικής ασφάλισης.
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ
Θεματικές Ενότητες:
1. Νέο θεσμικό πλαίσιο ανάπτυξης eHealth εφαρμογών στην Ελλάδα
2. Νέες εξελίξεις στην Ε.Ε. – δημιουργία ενιαίας αγοράς ιατρικής πληροφορικής – πιστοποίηση
λογισμικών
3. Η έννοια της διαλειτουργικότητας – Εφαρμογές, πρότυπα και πλαίσιο διαλειτουργικότητας
4. Evidence-based Medicine και Κλινική Διακυβέρνηση
5. Patient summary & Ατομικός Ηλεκτρονικός Φάκελος Υγείας
6. Θεραπευτικά/Κλινικά Πρωτόκολλα
7. Clinical/Medical Audit
8. Μητρώα Ασθενών
9. Διασυνοριακή Υγεία – Ιατρικός Τουρισμός
10. Στρατηγικές patient engagement
Πληθυσμός - στόχος
Στελέχη πληροφορικής μονάδων υγείας εταιρειών πληροφοριακών συστημάτων για την υγεία,
Διοικητές και στελέχη Υ.ΠΕ. και νοσοκομείων, στελέχη Η.ΔΙ.Κ.Α. και Ε.Ο.Π.Υ.Υ., στελέχη πληροφορικής
του Υπουργείου Υγείας, ιατροί
ΔΙΑΡΘΡΩΣΗ – ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
Εισαγωγή – Χαιρετισμός:
Χριστίνα Παπανικολάου,
Γενική Γραμματέας Δημόσιας
Υγείας, Υπουργείο Υγείας
10.00-12.00
Το παρόν και το μέλλον της
ηλεκτρονικής υγείας

16

10.00-10.20
Εφαρμογές Ηλεκτρονικής
Υγείας για ένα βιώσιμο
σύστημα υγείας στην Ελλάδα
Λευτέρης Θηραίος

10.40-11.00
Πλαίσιο διαλειτουργικότητας
και πιστοποίηση εφαρμογών:
το έργο Antilope
Αλέξανδρος Μπέρλερ

10.20-10.40
Η Πολιτική της Ε.Ε. για την
ηλεκτρονική υγεία
Μίνα Μπουμπάκη

11.00-11.20
Ευρωπαϊκό θεσμικό και
κανονιστικό περιβάλλον για
την ηλεκτρονική υγεία
Ζωή Κολίτση

Τετάρτη 17 Δεκεμβρίου 2014,
Athens Hilton - θαλεια 3
11.20-11.40
Δίκτυο Οικοσυστημάτων
Ηλεκτρονικής Υγείας: η
διεθνής και η ελληνική
εμπειρία
Θεόδωρος Βοντετσιάνος

13.30-13.45
Μητρώα ασθενών: το
παράδειγμα της εφαρμογής
τους στα συνταγογραφικά
ρευματολογικά πρωτόκολλα
Παναγιώτης Τρόντζας

15.30-15.45
Πρότυπα – Διαλειτουργικότητα
– Ποιότητα ιατρικών δεδομένων:
που βρίσκεται η Ελληνική
Αγορά Ιατρικής Πληροφορικής
Γιώργος Κακουλίδης

11.40-12.00
Ερωτήσεις

13.45-14.00
Ερωτήσεις

15.45-16.00
Ερωτήσεις

12.00-12.30
Διάλειμμα – καφές

14.00-14.30
Διάλειμμα – ελαφρύ γεύμα

16.00-16.30
Διάλειμμα – καφές

12.30-14.00
Η ηλεκτρονική
συνταγογράφηση – εργαλεία
για τον Ιατρό

14.30-16.00
Πρότυπα – Διαλειτουργικότητα – Ποιότητα ιατρικών
δεδομένων

16.30-18.00
Καινοτομία και ηλεκτρονική
υγεία: εφαρμοσμένα παραδείγματα

12.30-12.45
Η εμπειρία εφαρμογής
της ηλεκτρονικής
συνταγογράφησης στην
Ελλάδα
Ελπίδα Φωτιάδου

14.30-14.45
Περιβάλλον
διαλειτουργικότητας
ηλεκτρονικής
συνταγογράφησης
Αλέξανδρος Ασημακόπουλος

16.30-16.45
Αυτοδιαχείριση προσωποποιημένης πληροφορίας ηλεκτρονικής υγείας από τους πολίτες
Κώστας Μαριάς

12.45-13.00
SOHealth: σχεδιασμός
εφαρμογής συνοπτικού
ιστορικού υγείας
Αθηνά Τριανταφυλλίδη

14.45-15.00
Ποιότητα ιατρικών δεδομένων
στα ελληνικά νοσοκομεία:
λύσεις και προβλήματα
Φώτης Βάββας

13.00-13.15
Η επόμενη μέρα
της ηλεκτρονικής
συνταγογράφησης: ελληνικές
και διεθνείς εξελίξεις
Χαράλαμπος Καρανίκας

15.00-15.15
mHealth διαλειτουργικότητα
και πρότυπα: τα νέα μοντέλα
πρόληψης και θεραπείας
Παντελής Αγγελίδης

13.15-13.30
Βέλτιστες εφαρμογές
συνοπτικού ιστορικού υγείας:
η διεθνής εμπειρία
Αναστάσιος Τάγαρης

15.15-15.30
Τα διεθνή πρότυπα του HL7
CDA, FHIR, EHR-S-FM,
εργαλεία για την ποιότητα των
ιατρικών δεδομένων
Νικόλαος Κυριακουλάκος

16.45-17.00
Καινοτόμες δράσεις
ηλεκτρονικού φακέλου υγείας
στον ιδιωτικό τομέα
Μαρία Αδάλογλου
17.00-17.15
O Ασφαλιστικός Φάκελος
Υγείας του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Νίκος Παπανικολάου
17.15-17.30
Η χρήση των Τ.Π.Ε. ως
εργαλείο για Clinical Audit
Θανάσης Λοπατατζίδης
17.30-18.00
Ερωτήσεις
Κλείσιμο Φροντιστηρίου
17

ΣΥΓΧΡΟΝΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΓΙΑ ΤΟ ΓΙΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΑΣΘΕΝΗ
7o Προσυνεδριακό
Φροντιστήριο
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Παρουσιάσεις εισηγήσεων
Ερωτηματολόγια
Επιδείξεις λογισμικών
Εκπαιδευτές
Αγγελίδης Παντελής Αναπληρωτής Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας
Αδάλογλου Μαρία Υπεύθυνη Πληροφοριακών Συστημάτων Ομίλου ΥΓΕΙΑ – στέλεχος Singularlogic S.A.
Ασημακόπουλος Αλέξανδρος Προϊστάμενος Διεύθυνσης Τεχνικής Υποστήριξης & Ασφάλειας
Συστημάτων Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.
Βάββας Φώτης Διοικητής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Ιωαννίνων
Βοντετσιάνος Θεόδωρος Διευθυντής μονάδας eHealth, Γ.Ν.Ν.Θ. «Η Σωτηρία»
Θηραίος Λευτέρης Γενικός Γραμματέας Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών - Αντιπρόεδρος HL7 Hellas
Κακουλίδης Γιώργος Πρόεδρος Ελληνικού Συνδέσμου Πληροφορικής Υγείας (Ε.Σ.Π.Υ.)
Καρανίκας Χαράλαμπος Δρ., Σύμβουλος Πληροφορικής Υγείας, Ιατρική Εταιρεία Αθηνών
Κολίτση Ζωή Δρ., Εμπειρογνώμων ηλεκτρονικής υγείας, Α.Π.Θ.
Κυριακουλάκος Νικόλαος Υπεύθυνος προτύπων HL7 Hellas
Λοπατατζίδης Θανάσης Σύμβουλος Διοίκησης Ομίλου Βιοϊατρική
Μαριάς Κώστας Δρ., Ερευνητής, Επικεφαλής του Εργαστηρίου Υπολογιστικής Ιατρικής, Ίδρυμα
Τεχνολογίας & Έρευνας - Ινστιτούτο Πληροφορικής (Ι.Τ.Ε. - Ι.Π.)
Μπέρλερ Αλέξανδρος Δρ., Πρόεδρος HL7 Hellas
Μπουμπάκη Μίνα Τμήμα Ηλεκτρονικής Υγείας, Υπουργείο Υγείας,
Παπανικολάου Νίκος Προϊστάμενος τμήματος ανάπτυξης λογισμικού εφαρμογών, Διεύθυνση
Πληροφορικής Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
Τάγαρης Αναστάσιος Δρ., Εκτελεστικός Διευθυντής HL7 Hellas
Τριανταφυλλίδη Αθηνά Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Λειτουργίας & Υποστήριξης Εφαρμογών Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.
Τρόντζας Παναγιώτης Ελληνική Ρευματολογική Εταιρεία
Φωτιάδου Ελπίδα Αναπληρώτρια Προϊσταμένη Διεύθυνσης Λειτουργίας και Υποστήριξης Εφαρμογών
Η.ΔΙ.Κ.Α. Α.Ε.

18