You are on page 1of 38

3Ο ΛΥΚΕΙΟ ΆΡΓΟΥΣ

Τα Πορτραίτα των
χημικών στοιχείων

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ
Β’ ΤΑΞΗ ΕΝΙΑΙΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ

ΣΧΟΛΙΚΟ ΕΤΟΣ 2013

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
ΟΜΑΔΕΣ:.............................................................................................................................................................. 3
1.

ΠΡΟΛΟΓΟΣ ................................................................................................................................................... 4

2.

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ .............................................................................................. 5

3.

ΙΣΤΟΡΙΑ ........................................................................................................................................................ 5

4.

ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΠΙΝΑΚΑ ................................................................................................................... 6

5.

ΜΕΤΑΛΛΑ-ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΠΤΑ ........................................................................................................................ 8

6.

7.

5.1

ΧΡΥΣΟΣ (Ο ΙΔΡΩΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ) ......................................................................................................... 8

5.2

ΑΡΓΥΡΟΣ............................................................................................................................................. 11

5.3

ΧΑΛΚΟΣ .............................................................................................................................................. 12

5.4

ΣΙΔΗΡΟΣ ............................................................................................................................................. 13

5.5

ΜΟΛΥΒΔΟΣ ........................................................................................................................................ 14

5.6

ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΣ-ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΝΟΜΑΔΙΚΟΣ .................................................................................... 15

5.7

ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΣ........................................................................................................................................ 18

ΑΜΕΤΑΛΛΑ Η΄ΜΕΤΑΛΛΟΕΙΔΗ ................................................................................................................... 21
6.1

ΑΝΘΡΑΚΑΣ ......................................................................................................................................... 21

6.2

ΠΥΡΙΤΙΟ .............................................................................................................................................. 23

6.3

ΦΩΣΦΟΡΟΣ (Λάμψη στο σκοτάδι) .................................................................................................... 24

6.4

ΑΡΣΕΝΙΚΟ........................................................................................................................................... 26

6.5

ΒΟΡΙΟ ΑΜΕΤΑΛΛΟ Ή ΜΕΤΑΛΛΟ; ..................................................................................................... 26

6.6

ΙΩΔΙΟ ................................................................................................................................................. 28

6.7

ΒΡΩΜΙΟ ............................................................................................................................................. 29

ΑΕΡΙΑ ......................................................................................................................................................... 30
7.3

ΟΞΥΓΟΝΟ(O) ...................................................................................................................................... 31

7.4

ΑΖΩΤΟ................................................................................................................................................ 32

7.7

ΗΛΙΟ(He) ............................................................................................................................................ 33

7.8

ΝΕΟΝ(Ne) .......................................................................................................................................... 33

7.9

ΡΑΔΟΝΙΟ(Rn) ..................................................................................................................................... 33

7.10
8.

9.

ΞΕΝΟ(Xe) ....................................................................................................................................... 33

ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ............................................................................................................................... 34
8.1

ΟΥΡΑΝΙΟ ............................................................................................................................................ 34

8.2

ΠΟΛΩΝΙΟ ........................................................................................................................................... 34

8.3

ΜΑΡΙ ΚΙΟΥΡΙ....................................................................................................................................... 35

8.4

ΠΛΟΥΤΟΝΙΟ ....................................................................................................................................... 35

8.5

ΦΡΑΓΚΙΟ(Fr)....................................................................................................................................... 35

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ........................................................................................................................................... 37

2

ΟΜΑΔΕΣ:
• Curie’s Team: Τσακιρόπουλος Σοφοκλής, Δανιήλ Στέφανος, Γεωργίου Κωνσταντίνος, Κούγιας
Χρήστος, Χατζηγεωργίου Ραφαήλ-Θοδωρής

ΕΜΑΣ: Καλαλά Σουλτάνα, Κουμανάκου Ελένη, Μάρκου Μαρία, Μαλλιαρός Αριστοτέλης.

Ηλεκτρόνια: Βοναπάρτη Μαρία, Ζαμπιάκου Γεωργία, Διαμαντή Ειρήνη, Μπενέκος Βασίλειος,

ΓΚΑΒ: Κατσαρός Βασίλης, Βήλος Γιάννης, Κωστάκης Κώστας, Κιύπι Άντι

3

από μια διαφορετική οπτική γωνία. Στη συγκεκριμένη εργασία παρουσιάζονται τα στοιχεία και μερικές από τις ενώσεις τους. να γνωρίσει κανείς καλυτέρα αυτόν τον κλάδο που ασχολείται με πράγματα οικεία: ούτε πολύ μεγάλα και απόμακρα. ούτε πολύ μικρά και αφηρημένα. Μόλις τον 17ο αιώνα οι άνθρωποι άρχισαν να συνειδητοποιούν την πραγματική φύση των στοιχειών.1. Σήμερα οι επιστήμονες συνεχίζουν να ψάχνουν για νέα στοιχειά και παρασκευάζουν τεχνητά στοιχεία σε πολύ μικρές ποσότητες. γεμάτη απρόοπτες εξελίξεις. γη. λοιπόν. πίστευε ότι όλα τα σώματα του σύμπαντος σχηματίζονται από 4 στοιχειά. η οποία εμπλέκεται άμεσα στην καθημερινή μας ζωή. Η χημεία. ΠΡΟΛΟΓΟΣ Ο Αριστοτέλης περίπου 2000 χρόνια πριν. 4 . πρόκειται για μια επιστήμη συναρπαστική. αέρα και νερό. Δεν είναι άσκοπο. φωτιά.

5 . σε μορφή πίνακα. Καθώς παρατηρούσαν ότι ορισμένα στοιχεία είχαν παρόμοιες χημικές ιδιότητες. Αρκετοί χημικοί χρησιμοποίησαν τις πληροφορίες που παρείχε αυτός ο πίνακας για να διατάξουν τα μέχρι τότε γνωστά χημικά στοιχεία σε αύξουσα σειρά ατομικού βάρους. ΙΣΤΟΡΙΑ Στα μέσα του 19ου αιώνα οι επιστήμονες. που ασχολούνταν με τη χημεία. Η θέση και οι ιδιότητες κάθε στοιχείου καθορίστηκαν από τη διάταξη των ηλεκτρονίων στους φλοιούς (στοιβάδες) των ατόμων τους. προσπαθούσαν να ανακαλύψουν κάποια σχέση μεταξύ των χημικών ιδιοτήτων των στοιχείων και του ατομικού τους βάρους.2. τα στοιχεία είναι διατεταγμένα σε κάθετες στήλες που λέγονται ομάδες και σε οριζόντιες γραμμές που λέγονται περίοδοι εμφανιζόμενα κατά αύξουσα σειρά του ατομικού αριθμού τους. είχαν καταγράψει τα ατομικά βάρη όλων των τότε γνωστών χημικών στοιχείων και τις χημικές τους ιδιότητες. όλων των απλών χημικών ουσιών (στοιχεία) ταξινομημένων σύμφωνα με τις ομοιότητες και τις διαφορές τους. ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ ΧΗΜΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ Ο περιοδικός πίνακας των χημικών στοιχείων είναι ένας κατάλογος. Αυτό που παρατήρησαν ήταν μια περιοδική επανάληψη παρόμοιων περιστατικών σε τακτά διαστήματα. και επακόλουθα έχουν όμοιες χημικές ιδιότητες. Το 1858 ο ιταλός Στανισλάο Κανιτζάρο (Stanislao Canizzaro) δημοσίευσε τον πρώτο αξιόπιστο πίνακα ατομικών βαρών. Στον πίνακα αυτό. 3. Συνεπώς τα στοιχεία στην ίδια στήλη (του πίνακα) έχουν ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων στην εξωτερική τους στοιβάδα στα άτομά τους. Ενώ τα στοιχεία που βρίσκονται στην ίδια σειρά (περίοδο) διαθέτουν τα ηλεκτρόνιά τους κατανεμημένα στον ίδιο αριθμό στοιβάδων (στη θεμελιώδη κατάσταση).

Οι αποκλίσεις αυτές εξηγήθηκαν αργότερα το 1913 από τον Μόσλεϊ που επαναδιατύπωσε τον Περιοδικό Νόμο. Ο Μεντελέγιεφ εξήγησε ότι στα κενά αυτά θα έπρεπε να υπάρχουν κάποια στοιχεία. ο σύγχρονος περιοδικός πίνακας διαφέρει από αυτόν που πρότεινε ο ρώσος χημικός. οι χημικές ιδιότητες των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους αριθμού. Περίπου την ίδια περίοδο. ΣΗΜΑΣΙΑ ΠΕΡΙΟΔΙΚΟΥ ΠΙΝΑΚΑ Ο περιοδικός πίνακας είναι αναμφισβήτητα μία από τις σπουδαιότερες έννοιες της χημείας. και το ατομικό τους βάρος. μάλιστα. το επαναληπτικό μοτίβο που αναγνώρισε ο Μεντελέγιεφ εξακολουθεί να είναι αναγνωρίσιμο. στηριζόμενος σε μία παλαιότερη ιδέα των Τζων Νιούλαντς (John Newlands) και Μέγιερ (Julius Lothar Meyer(1830-1895)).6) έτσι ώστε τα στοιχεία αυτά να ανήκουν στις ομάδες με τις ίδιες χημικές ιδιότητες. που ισχύει μέχρι σήμερα. Για τα στοιχεία αυτά προέβλεψε. Η ανακάλυψη του περιοδικού νόμου. κάθε στήλη περιείχε στοιχεία με παρόμοιες χημικές ιδιότητες. τα χημικά στοιχεία. Στον πίνακα που πρότεινε ο Μεντελέγιεφ. Έτσι με τον πίνακα αυτόν ο Μεντελέγιεφ προχώρησε στη διατύπωση του Περιοδικού Νόμου των χημικών στοιχείων σύμφωνα με τον οποίο οι χημικές ιδιότητες των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους βάρους. Στις μέρες τα χημικά στοιχεία που γνωρίζουμε είναι αρκετά περισσότερα από αυτά που έλαβε υπόψη του ο Μεντελέγιεφ. Ο πρωτοποριακός αυτός πίνακας περιείχε κενά σε ορισμένες θέσεις. αλλά αντίθετα τα στοιχεία εκδηλώνουν γενικές τάσεις και συγκροτούν οικογένειες με παραπλήσιες ιδιότητες. Παρoλ' αυτά. μεταξύ του ασβεστίου Ca (Ar=40) και του Τιτανίου Ti (Ar=48) ο Μεντελέγιεφ προέβλεψε ότι έπρεπε να υπάρχει ένα στοιχείο με ατομικό βάρος περίπου 44. Η ανακάλυψη του Σκάνδιου Sc με Ar=45 το 1879 από τον Νίλσον επιβεβαίωσε τις προβλέψεις του πίνακα του Μεντελέγιεφ. Σύμφωνα με τον νόμο του Μόσλεϊ.Το 1868 ο ρώσος χημικός Μεντελέγιεφ (1834-1907)). αποτέλεσαν σταθμό 6 . να δει τον τρόπο με τον οποίο έχει κατασκευαστεί από τους θεμελιώδεις δομικούς λίθους της χημείας. οπότε το άρθρο του Μεντελέγιεφ δημοσιεύτηκε πρώτο. Για παράδειγμα. Παρόλα αυτά ο πίνακας του Μεντελέγιεφ περιείχε μερικές αποκλίσεις από τον νόμο αυτό καθώς το στοιχείο Ιώδιο Ι (Ar=127) τοποθετήθηκε μετά το στοιχείο Τελούριο Te (Ar=127. κατέταξε τα γνωστά στοιχεία σε έναν πίνακα που περιελάμβανε οκτώ στήλες με βάση τα ατομικά τους βάρη. Ωστόσο. καθώς και η δημιουργία του σύγχρονου περιοδικού πίνακα. Κατά συνέπεια. ο Γερμανός Γιούλιους Μέγιερ (Julius Lothar Meyer) ανακάλυψε ένα παρόμοιο επαναληπτικό μοτίβο για τα χημικά στοιχεία. ένας κριτής καθυστέρησε τη δημοσίευση του άρθρου του Μέγιερ. Η γνώση του περιοδικού πίνακα είναι απαραίτητη σ' εκείνον που θέλει να κατανοήσει τον κόσμο. τα οποία δεν είχαν μέχρι τότε ανακαλυφθεί. όσον αφορά στον αριθμό περιόδων και ομάδων. 4. δηλαδή ότι οι ιδιότητες των στοιχείων είναι περιοδική συνάρτηση του ατομικού τους αριθμού. Αποτελεί απόδειξη ότι τα χημικά στοιχεία δεν είναι ένα συνονθύλευμα ουσιών.

με βάση τη συμπεριφορά των γειτονικών του στοιχείων.στην εξέλιξη της χημικής επιστήμης.Για την ανακάλυψη νέων στοιχείων. Π. ενώ στα ευγενή αέρια με αυτήν την απαρίθμηση των ομάδων. είναι γνωστή και η απαρίθμηση τους με λατινικούς αριθμούς συνοδευόμενους από το γράμμα Α ή Β. Η αναζήτηση αυτών υπαγορεύτηκε από τις κενές θέσεις. Έτσι. Να σημειώσουμε ότι ο Mendeleev προσδιόρισε τις ακριβείς ιδιότητες πολλών στοιχείων που δεν είχαν ανακαλυφθεί στην εποχή του. Υπάρχει μία μόνο ομάδα με τον λατινικό αριθμό οκτώ. Ακόμα και σήμερα ο περιοδικός πίνακας αποτελεί χρήσιμο βοήθημα για την ανακάλυψη νέων τεχνητών στοιχείων. IVB.1 ΟΜΑΔΕΣ Οι στήλες του περιοδικού συστήματος ονομάζονται ομάδες και περιέχουν στοιχεία με παρόμοιες χημικές ιδιότητες. Ακόμα. Η χρησιμότητα του περιοδικού πίνακα είναι αναμφισβήτητη. IVA. αποδίδεται ο αριθμός 0 (μηδέν). Γιατί διευκολύνει τη μελέτη των ιδιοτήτων (φυσικών και χημικών) και των μεθόδων παρασκευής των στοιχείων. Πέρα από τον αύξοντα αριθμό που περιγράφει κάθε ομάδα. που είναι ένα αλογόνο. 4. IIA. για τους εξής λόγους: 1. μπορούμε να αναφερόμαστε στις γενικές μεθόδους παρασκευής των αλκαλίων και όχι ειδικά στις παρασκευές του Na. 3. Γιατί δίνει τη δυνατότητα πρόβλεψης της συμπεριφοράς ενός στοιχείου. VB. τα αλκάλια και οι αλκαλικές γαίες έχουν πολλά κοινά χαρακτηριστικά. VA. IIB. Τα στοιχεία κάθε ομάδας έχουν τον ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων στην εξωτερική τους στοιβάδα και στο γεγονός αυτό οφείλονται οι κοινές χημικές τους ιδιότητες. με το γράμμα Β (IB. Επίσης συνηθίζεται τα ευγενή αέρια να απαριθμούνται ως VIIIA και η τρίστηλη όγδοη ομάδα (ομάδες 8. Έτσι έχουμε τις επτά κύριες ομάδες του περιοδικού πίνακα. και τις επτά δευτερεύουσες. Ο Περιοδικός πίνακας των χημικών στοιχείων είναι ένας κατάλογος σε μορφή 7 . με το γράμμα Α (IA. 2. μπορούμε να μιλάμε για τις γενικές ιδιότητες αλογόνων και όχι μόνο για το Cl. IIIB. IIIA.χ. Γνωρίζοντας απλά και μόνο τη θέση τους στον περιοδικό πίνακα προέβλεψε την ύπαρξή τους. Είναι γνωστό ότι ο περιοδικός πίνακας Mendeleev αποτέλεσε τη βάση για την ανακάλυψη πολλών νέων στοιχείων. 9 και 10) να αποτελεί την VIIIB.2 ΠΕΡΙΟΔΟΙ Οι οριζόντιες σειρές του περιοδικού πίνακα ονομάζονται περίοδοι. καθώς αυτά εξετάζονται κατά ομάδες αντί το καθένα χωριστά. VIII. VIB και VIIB). Τα στοιχεία της ίδιας περιόδου έχουν την ίδια εξωτερική στοιβάδα. Οι φυσικές ιδιότητες των στοιχείων κάθε ομάδας μεταβάλλονται ανάλογα με τον ατομικό τους αριθμό. για το είδος του δεσμού που μπορεί να δημιουργήσει. καθώς και για τη συμπεριφορά των ενώσεών του. 4. VIA και VIIA).

ο Μέγας Κωνσταντίνος καθιέρωσε ως επίσημο νόμισμα το χρυσό υπέρπυρο. ΜΕΤΑΛΛΑ-ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΠΤΑ 5. Τα πρώτα αυτά χρυσά νομίσματα ευρείας κυκλοφορίας. 5. αποτελείται από τις σπάνιες γαίες. Η θέση και οι ιδιότητες κάθε στοιχείου καθορίσθηκαν από τη διάταξη των ηλεκτρονίων στους φλοιούς (στοιβάδες) των ατόμων τους. που έμελλε να αποτελέσουν μέσα συναλλαγής για πολλούς 8 . λόγω της μεγάλης του πλαστικότητας. Το μπλοκ s αποτελείται από τις δύο πρώτες ομάδες (αλκάλια και αλκαλικές γαίες) καθώς και από το υδρογόνο και το ήλιο. παρ’ όλο που ουσιαστικά δεν είχε καμία πρακτική χρησιμότητα. Ωστόσο.Χ. οι διαφορετικές περιοχές του περιοδικού πίνακα αναφέρονται μερικές φορές ως μπλοκ του περιοδικού πίνακα. και επακόλουθα έχουν όμοιες χημικές ιδιότητες. Το μπλοκ p αποτελείται από τις τελευταίες έξι ομάδες (ομάδες 13 ως 18) και περιέχει.1 ΧΡΥΣΟΣ (Ο ΙΔΡΩΤΑΣ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ) Με τον ποιητικό χαρακτηρισμό «ο ιδρώτας του Ήλιου» αποκαλούσαν οι Ίνκας το πιο περιζήτητο χημικό στοιχείο όλων των αρχαίων πολιτισμών. Στον πίνακα αυτό. Είχε αναδειχθεί σε σύμβολο του «θείου». βαρύς και πολύτιμος. το βασιλιά των μετάλλων. όλα τα ημιμέταλλα. Στα πρώτα χρόνια του 5ου αιώνα μ. Το μπλοκ d αποτελείται από τις ομάδες 3 ως 12 και περιέχει όλα τα μέταλλα μετάπτωσης. διατηρώντας τη λάμψη του για πάντα. τα στοιχεία είναι διατεταγμένα σε κάθετες στήλες που λέγονται ομάδες και σε οριζόντιες γραμμές που λέγονται περίοδοι εμφανιζόμενα κατά αύξουσα σειρά του ατομικού αριθμού τους. όπως φαίνεται από το χρυσό φωτοστέφανο των αγίων. Συνεπώς τα στοιχεία στην ίδια στήλη (του πίνακα) έχουν ίδιο αριθμό ηλεκτρονίων στην εξωτερική τους στοιβάδα στα άτομά τους.πίνακα όλων των απλών χημικών ουσιών (στοιχεία) ταξινομημένα σύμφωνα με τις ομοιότητες και τις διαφορές τους. ο χρυσός έχει κι άλλες αξιοσημείωτες ιδιότητες: εκτός από σπάνιος. παραμένει αναλλοίωτος με την πάροδο του χρόνου. Η αξία του χρυσού ήταν τόσο πραγματική όσο και συμβολική. μια και δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή χρηστικών αντικειμένων. στις αγιογραφίες. αντάξιο της μεγαλοπρέπειας και της δύναμης της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας. Το μπλοκ f. Γι’ αυτό οι αρχαίοι έλληνες είχαν συνδέσει το χρυσό με τον θεό Απόλλωνα. το χρυσό. μεταξύ άλλων. και ονομαζόμενα σύμφωνα με το υποκέλυφος στο οποίο βρίσκεται το «τελευταίο» ηλεκτρόνιο. Ενώ τα στοιχεία που βρίσκονται στην ίδια σειρά (περίοδο) διαθέτουν τα ηλεκτρόνιά τους κατανεμημένα στον ίδιο αριθμό στοιβάδων (στη θεμελιώδη κατάσταση). συνήθως μετατοπισμένο κάτω από τον υπόλοιπο περιοδικό πίνακα.3 ΤΟΜΕΙΣ (ΜΠΛΟΚ) Εξαιτίας της σημαντικότητας του εξωτερικού κελύφους. 4.

Σήμερα γνωρίζουμε ένα νέο τρόπο απόληψης χρυσού: πρόκειται για την ικανότητα βιοσυσσώρευσης του μετάλλου. Σήμερα. τα κομμάτια του τοποθετούνται σε αγγεία και καίγονται. έριχναν πάνω τους με πίεση νερό. το οποίο είχε υποστεί κατεργασία με θειοκυανικό αμμώνιο. απομακρύνεται επίσης με απόσταξη ο υδράργυρος. Το χρυσόμαλλο δέρας αναφέρεται στη μέθοδο που οι κάτοικοι της Κολχίδος χρησιμοποιούσαν για την ανάκτηση του χρυσού από τη χρυσοφόρο άμμο: αφού μάζευαν την άμμο με προβιές. Ένα φύλλο έπαιξε καθοριστικό ρόλο στο κλασικό πείραμα του Ράδερφορντ. χαρακτηρίστηκαν πρόσφατα ως «δολάρια του μεσαίωνα». που έλκει όλα τα ψήγματα. Τις στάχτες τις πετούν μετά στο νερό και προσθέτουν υδράργυρο. αλλά και σε τεχνολογικές εφαρμογές. Στη θάλασσα υπάρχει χρυσός με τη μορφή ιόντων. αλλά η συγκέντρωση του είναι 100 φορές μικρότερη από την αντίστοιχη στην ξηρά. Παραλαμβάνονται από κάθε τόνο μεταλλεύματος. ενώ τα φύλλα χρυσού φτάνουν σε τόσο μικρό πάχος ώστε να γίνονται διαφανή. ώστε να έχει μήκος 3km. 9 .αιώνες. 10 περίπου γραμμάρια χρυσού. Μετά χύνουν το νερό και σκουπίζουν μέσα σε ύφασμα το υλικό. συσσώρευσαν μέσα σε μια εβδομάδα στους ιστούς τους τόσο χρυσό. που τον οδήγησε στην υπόδειξη της σωστής δομής του ατόμου. Η άμμος. τα χρυσά νομίσματα έχουν κυρίως συλλεκτικό ενδιαφέρον. Η Αργοναυτική εκστρατεία διοργανώθηκε πιθανότατα για την αναζήτηση χρυσού. ενώ τα ψήγματα του χρυσού απομένουν καθαρά» από το κράμα που σχηματίζει ο χρυσός με τον υδράργυρο. οπότε ο μεν υδράργυρος γλιστράει μέσα από το ύφασμα. όντας ελαφρότερη. έως και 4km. ακόμη και με στοιχειώδη εργαλεία. από μετάλλευμα μεικτό. ώστε η στάχτη τους να περιέχει 150 μέρη ανά εκατομμύριο του μετάλλου. το οποίο συχνά εξορύσσεται σε μεγάλα βάθη. Το γεγονός ήταν τόσο απίστευτο όσο αν μια οβίδα διαμέτρου 40cm χτυπούσε ένα φύλλο χαρτιού και γύριζε πίσω! Ο Βιτρούβιος αναφέρει πώς γινόταν η ανάκτηση της χρυσοκλωστής από τα ενδύματα: «ο υδράργυρος είναι χρήσιμος για πολλές δουλειές. απομακρυνόταν και παρέμεναν τα βαρύτερα ψήγματα του χρυσού. με παράλληλη κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων νερού και ηλεκτρικής ενέργειας. Ο χρυσός μετατρέπεται εύκολα σε λεπτότατα σύρματα ή ελάσματα. Τα γνωστά χρυσοφόρα κοιτάσματα υπολογίζεται ότι. γιατί ούτε το ασήμι ούτε ο χαλκός μπορεί να δουλεύουν χωρίς αυτόν. Ο Ράδερφορντ βομβάρδισε λεπτά φύλλα χρυσού με ακτίνες άλφα και διαπίστωσε κατάπληκτος ότι μερικά σωματίδια επέστρεφαν προς την πηγή εκπομπής. Από ένα γραμμάριο χρυσού παράγεται σύρμα τόσο λεπτό. Σε άλλες περιπτώσεις επιτυγχάνεται η συνδυασμένη παραλαβή χρυσού. σιδήρου και χαλκού. το αμάλγαμα. Φυτά που αναπτύχθηκαν σε έδαφος με περιεκτικότητα σε χρυσό 4 μέρη ανά εκατομμύριο. ούτως ή άλλως θα εξαντληθούν σύντομα. Και όταν ο χρυσός έχει υφανθεί σε ύφασμα που έχει παλιώσει και δεν είναι ευπρεπές να χρησιμοποιηθεί. όμως ο χρυσός εξακολουθεί να συμμετέχει στην καθημερινή μας ζωή όχι μόνο στα κοσμήματα. για να διαλυτοποιηθεί το μέταλλο. που παρατηρήθηκε ότι έχει ένα ποώδες φυτό. ύστερα από ανάκλαση.

Όπως συμβαίνει με πολλά μέταλλα. Με ανάλογο τρόπο. οργανικές θειούχες ενώσεις σχηματίζοντας στρώμα πάχους ενός μορίου. δίνουν στο θετικό ιόν του αργύρου ένα ηλεκτρόνιο. τότε αυτά. ώστε έμοιαζε σαν να είχε γίνει με ηλεκτρόλυση. το ίδιο ή κάποιο άλλο ελιξίριο θα μπορούσε να απαλλάξει τον ανθρώπινο οργανισμό από τα φθαρμένα συστατικά του. Η επιχρύσωση ήταν τόσο τέλεια. έχουμε κατορθώσει να πραγματοποιήσουμε την ελεγχόμενη Παρασκευή νανοσωματιδίων χρυσού. Αποτέλεσμα είναι ότι αποβάλλεται μεταλλικός άργυρος. και μάλιστα τόσο γρηγορότερα όσο λεπτότερο είναι το στρώμα του χρυσού. εκτός από την κοσμηματοποιία.αφού αποδώσουν συνολικά ακόμη 15000 περίπου τόνους χρυσού. Με ρυθμό ετήσιας παραγωγής 1500 τόνους. που ονομάστηκαν SAMS (self-assembled monolayers). Στην επιφάνεια του χρυσού είναι δυνατόν να προσκολληθούν. χρησιμοποιείται στη βιομηχανία ηλεκτρονικών. Ο περίφημος άραβας γιατρός και αλχημιστής Αβικέννας πίστευε ότι το ελιξίριο που μετέτρεπε τα κοινά μέταλλα στον «αθάνατο» χρυσό. Αν πρόκειται για καθαρό χρυσό. Ο όρος είναι δανεισμένος από την Αστρονομία και σημαίνει «συστάδα» ή «σμήνος». Το υπόλοιπο. οι οποίες παλιά παρασκευάζονταν εμπειρικά από άλατα χρυσού και θειούχες ενώσεις. Ο χρυσός σχηματίζει διάφορες ενώσεις κατάλληλες για τη διακόσμηση του γυαλιού και της πορσελάνης. δρούσε έτσι ώστε να το απαλλάσσει από κάθε σήψη και ακαθαρσία. στον πολιτισμό των Ίνκας. που περιέχουν από 4 έως 6350 άτομα του μετάλλου. Αυτές αυτοσυρναμολογούμενες μονοστιβάδες. παρατείνοντας την ανθρώπινη ζωή για πολλούς αιώνες. μέσω του θείου. Στις ενώσεις αυτές. δεν παρατηρείται καμιά μεταβολή. έτσι και ο χρυσός σχηματίζει ενώσεις τύπου κλάστερ. Μεγάλο μέρος από τις 100. Στην Κίνα. τα άτομα του μετάλλου είναι ενωμένα με θείο. Αν όμως έχουμε να κάνουμε με επιχρυσωμένα «αγενή» μέταλλα.000 περίπου τόνους χρυσού που έχουν παραχθεί μέχρι σήμερα φυλάγεται σε κρατικά θησαυροφυλάκια. που φέρουν την ονομασία «υγρός χρυσός». Ας γυρίσουμε για λίγο. έχουν παρατηρηθεί και σε άλλα συστήματα και παρουσιάζουν τεράστιες προοπτικές εφαρμογής στην τεχνολογία των νανοϋλικών. δηλαδή κλάστερ. από χρυσοκίτρινο έως αποχρώσεις του κόκκινου. με μια μη αναμενόμενη κανονικότητα στις αποστάσεις και στη διευθέτηση των ανθρακικών αλυσίδων R. Κατά την δοκιμασία αυτή τοποθετείται μια σταγόνα διαλύματος νιτρικού αργύρου στην επιφάνεια του αντικειμένου. οι αυτοκράτορες επεδίωκαν την αθανασία. σχηματίζοντας πολυμερή με όμορφα χρώματα. Σήμερα γνωρίζουμε πολλά για τη δομή τω συσσωματωμάτων του χρυσού. Με διάφορους τρόπους. Πρόσφατα. μερικούς αιώνες πίσω. καταπίνοντας ελιξίρια που είχαν παρασκευαστεί από χρυσό και 10 . ανακαλύφθηκαν αρχαιολογικά ευρήματα κατασκευασμένα από επιχρυσωμένο χαλκό. είναι φανερό πως δεν θ’ αργήσουμε να δούμε φυτείες σιναπιού για την παραγωγή χρυσού! Για τα επίχρυσα αντικείμενα υπάρχει επίσης μια πρόχειρη ποιοτική δοκιμασία.

καθώς αλχημιστές και αυτοκράτορες νόμιζαν ότι βρίσκονταν στο σωστό δρόμο.Οι ενώσεις του αργύρου. Επειδή όμως τα πτώματα αργούσαν να αποσυντεθούν. σκεύη τραπεζιού. φωτογραφικά φιλμ (όπου υπάρχει στα φωτοευαίσθητα αλογονούχα άλατα) και καθρέπτες. η Αργεντινή Το ασήμι έχει τη μεγαλύτερη ηλεκτρική και θερμική αγωγιμότητα καθώς και τη μεγαλύτερη ανακλαστικότητα στο ορατό τμήμα του φάσματος από όλα τα χημικά στοιχεία. η Ρωσία. στον τομέα d και στη 2η κύρια σειρά των στοιχείων μετάπτωσης. χρησιμοποιούνται ως χημικά αντιδραστήρια. κυρίως ο νιτρικός άργυρος. νομίσματα. 11 . Ήταν γνωστό ήδη από την προϊστορική εποχή στους λαούς που κατοικούσαν στη Μεσοποταμία. πάνω από 50 χώρες σε όλο τον κόσμο διατηρούσαν ορυχεία αργύρου. μαλακό μέταλλο με έντονη μεταλλική λάμψη. Είναι ελατό. ως μικροβιοκτόνα και ως απολυμαντικά. διαλύεται όμως στο πυκνό θειικό οξύ και στο αραιό και πυκνό νιτρικό οξύ. 5. Ο άργυρος χρησιμοποιείται για να κατασκευασθούν κοσμήματα. Το σημερινό όνομά του το πήρε από τη λατινική λέξη argentum ή και την ελληνική αργυρός και είναι το μόνο χημικό στοιχείο από το οποίο ονομάστηκε ένα κράτος.υδράργυρο. στη Μέση Ανατολή και στην Αίγυπτο. το Περού. Βρίσκεται και σε ορυκτά όπως ο αργεντίτης και ο χλωραργυρίτης. Βομβίδες με εκρηκτικό μείγμα ενώσεων αργύρου και άνθρακα χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τεχνητής βροχής. με αποτέλεσμα τον πρόωρο θάνατο τους. κυρίως μαχαιροπίρουνα. στην περίοδο 5. σπάνιο. Λαμβάνεται κυρίως ως παραπροϊόν παραγωγής και ηλεκτρολυτικής επεξεργασίας άλλων μετάλλων (χαλκού. η Πολωνία. Η περιεκτικότητα σε άργυρο ενός κοσμήματος συνήθως μετριέται με τους «βαθμούς» που συμβολίζονται με °. Χρησιμοποιείται επίσης σε ηλεκτρικές επαφές και αγωγούς και ως καταλύτης χημικών αντιδράσεων. η Κίνα. έχει δηλαδή την ιδιότητα να σφυρηλατείται ή να μετατρέπεται εύκολα σε ελάσματα. Οι κυριότερες χώρες παραγωγής αργύρου είναι μεταξύ άλλων το Μεξικό. μολύβδου. μπορεί δηλαδή να μετατραπεί σε σύρματα ή νήματα. Όταν εκτίθεται στον ατμοσφαιρικό αέρα. μαυρίζει από το θειούχο άργυρο που σχηματίζεται λόγω της ύπαρξης ιχνών θείου στον αέρα από τα καυσαέρια των αυτοκινήτων. οι προσπάθειες συνεχίζονταν. η Αυστραλία. Το ασήμι είναι ένα από τα πρώτα μέταλλα που χρησιμοποίησε ο άνθρωπος. Ο ατομικός αριθμός του είναι 47 και η σχετική ατομική μάζα του 107. η Χιλή. στον Ελλαδικό Χώρο.2 ΑΡΓΥΡΟΣ Το χημικό στοιχείο άργυρος ή ασήμι είναι βαρύ. ψευδαργύρου) στα θειούχα ορυκτά των οποίων βρίσκεται σε πολύ μικρές αλλά εκμεταλλεύσιμες ποσότητες.8682 Το χημικό του σύμβολο είναι Ag και ανήκει στην ομάδα 11 του περιοδικού πίνακα. Σπάνια βρίσκεται ως αυτοφυές και πολλές φορές συνυπάρχει με χρυσό. Δεν επηρεάζεται από το υδροχλωρικό οξύ. και όλκιμο. η Βολιβία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Το 2010.

ο αζουρίτης και ο μαλαχίτης. αυτό αναγκάζεται να βγει από τη φωλιά του. Σιγά-σιγά αντιδρά με το οξυγόνο της ατμόσφαιρας και μετατρέπεται σε ένα πράσινο άλας.Χ. γεγονός το οποίο προκαλεί μειωμένη ταχύτητα πλεύσης και αυξημένη κατανάλωση καυσίμων. 5. Ο θειικός χαλκός είναι γαλάζιος και οφείλει το χρώμα του στα πέντε μόρια νερού με τα οποία συνδέεται το μεταλλικό ιόν.Χ.Χ. που αποτελούν ημιπολύτιμους λίθους.Χ. και 4200 π. Η αρχαιότερη αναφορά στο μέταλλο εμφανίζεται στον Όμηρο. με τους οποίους κατασκευάζονται κοσμήματα και έργα τέχνης. 12 . Είναι ένα από τα πρώτα έξι μέταλλα που χρησιμοποιήθηκαν από τον άνθρωπο. Ένα άλλο μικρό μυστικό για να διατηρήσουμε για περισσότερο χρόνο τα λουλούδια στο βάζο είναι να προσθέσουμε στο νερό ένα χάλκινο νόμισμα. Παρά την τοξικότητα του. ισχαιμία. και έχουν βρεθεί στην Ελλάδα και στην ανατολή. τον κασσίτερο (1750 π.Χ. η πατίνα χρησίμευε στη αρχαία εποχή στην παρασκευή συγκολλητικού κράματος για τα χρυσά αντικείμενα. μαζί με το χρυσό και το χαλκό που θεωρούνται παλαιότερα μέταλλα χρονολογούμενα από το 6000 π. που ρυθμίζουν τη σωστή αξιοποίηση του οξυγόνου. Παλιότερα τα βρετανικά πλοία έφεραν επένδυση με φύλλα χαλκού. Οι μικρές ποσότητες ιόντων χαλκού που απελευθερώνονται αρκούν για να εμποδίσουν την ανάπτυξη των μικροοργανισμών που κάνουν τους μίσχους να σαπίζουν. αποχρωματισμό του δέρματος και των τριχών. Η γαλαζόπετρα χρησιμεύει επίσης στο ψάρεμα των χταποδιών: αν ρίξουμε λίγη σκόνη στο μέρος που έχει τρυπώσει το χταπόδι. πράσινο και κυανό. Στη φύση απαντούν δυο ανθρακικά άλατα του χαλκού. καθώς η έλλειψη χαλκού συνδέεται με αναιμία. ο άνυδρος θειικός χαλκός γίνεται λευκός. Πολύ γνωστό άλας του χαλκού είναι ο θειικός χαλκός. απώλεια γεύσης. εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος. η γνωστή γαλαζόπετρα.) και το σίδηρο (1.[12] Τα πρώτα αργυρά αντικείμενα χρονολογούνται από το 4000 π. Το σώμα μας περιέχει 72 περίπου mg χαλκού. ο χαλκός είναι απαραίτητος για τη ζωή. Αρκεί να παίρνουμε καθημερινά δυο περίπου mg χαλκού. Οι ενώσεις του χαλκού έχουν ωραία χρώματα. όπου ήταν η αρχική περιοχή παραγωγής αργύρου.Το ασήμι είναι γνωστό στον άνθρωπο από την προϊστορική εποχή.).3 ΧΑΛΚΟΣ Ο χαλκός δεν παραμένει αναλλοίωτος στην πάροδο του χρόνου. την πατίνα των χάλκινων αντικειμένων που του δίνει πρόσθετη αισθητική αξία. για την προστασία τους από τα όστρακα.500 π. Όταν το νερό απομακρυνθεί. αντίστοιχα αλλά και το μόλυβδο (3500 π.Χ. Σε συνδυασμό με «σόδα και ούρα αγοριών».).

το Πυρίτιο (Si) και το Αργίλιο (Al). Στη λογοτεχνία. το φαινόμενο της οξείδωσής του ενέπνευσε μία ωραία μεταφορά στην Παλαιά Διαθήκη. μετά το Οξυγόνο (Ο). ούτως η πονηρία αυτού».847. που σχηματίζουν μόνο ένα προστατευτικό στρώμα οξειδίου. Έτσι. όπως συμβαίνει και στον οξειδωμένο χαλκό. Ως γαρ ο χαλκός ιούται [οξειδώνεται]. το οξείδιο του σιδήρου καταλαμβάνει μεγαλύτερο όγκο σε σύγκριση με το κομμάτι μεταλλικού (δηλαδή στοιχειακού) σιδήρου από το οποίο προήλθε. το όμορφο χρώμα του χαλκού αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για πολλές παρομοιώσεις και μεταφορές. επειδή δεν φαίνεται το εσωτερικό τους. Έχει θερμοκρασία τήξης 1535 °C και θερμοκρασία βρασμού 2750 °C. Ωστόσο. Στοιχειακός σίδηρος βρίσκεται σε μετεωρίτες και άλλα χαμηλής συγκέντρωσης οξυγόνου και υγρασίας περιβάλλοντα. κατά διαστήματα «σκάει». Σύμφωνα με τη πρωτότυπη αναφορά. ο σίδηρος βρίσκεται σε σχετικά μεγάλο εύρος αριθμών οξείδωσης από -2 ως και +6. Είναι το πιο άφθονο χημικό στοιχείο κατά μάζα του πλανήτη Γη και το τέταρτο πιο άφθονο στοιχείο στον στερεό φλοιό της.4 ΣΙΔΗΡΟΣ Το χημικό στοιχείο σίδηρος είναι μέταλλο της 1ης κύριας σειράς των στοιχείων μετάπτωσης με ατομικό αριθμό 26 και ατομικό βάρος 55. δορυφόρους και αστεροειδείς του ηλιακού συστήματος κι αυτό χάρη στην άφθονη παραγωγή τους ως τελικό προϊόν πυρηνικής σύντηξης σε άστρα υψηλής μάζας. Αντίθετα από πολλά άλλα μέταλλα. νάνους πλανήτες. Είναι πολύ ευαίσθητο στην παρουσία οξυγόνου και νερού. αν και οι αριθμοί οξείδωσης +2 και +3 είναι οι συνηθισμένοι του. Όπως και τα υπόλοιπα χημικά στοιχεία της του. με την οποία γίνεται προτροπή να μην εμπιστευόμαστε τους εχθρούς μας. «Μη πιστευσείς τω εχθρώ σου εις τον αιώνα. εκθέτοντας νέες επιφάνειες μεταλλικού σιδήρου για διάβρωση. ο σίδηρος είναι πολύ συνηθισμένος στους πετρώδεις πλανήτες. 5.Τα πιο ενδιαφέροντα κράματα του είναι ο μπρούτζος και ο ορείχαλκος που περιέχουν κασσίτερο και ψευδάργυρο. Ακόμη. 13 .

2. συγκεκριμένα από την Εποχή του Σιδήρου.Χ Το χημικό στοιχείο Μόλυβδος είναι ένα μέταλλο με ατομικό αριθμό 82 και ατομικό βάρος 207. 14 . βλάβη σε πνεύμονες. επειδή κάποια κράματα χαλκού τήκονται σε χαμηλότερη θερμοκρασία. δερματίτιδες. Ο μόλυβδος εφόσον εκτεθεί στην φύση και έρθει σε επαφή με τον άνθρωπο. μόνιμα αναπνευστικά προβλήματα και καρκινογενέσεις. που έχει να κάνει με το σχετικά χαμηλό κόστος παραγωγής. δυο συνηθισμένες μεταφορικές πρωτεΐνες οξυγόνου. Ο σίδηρος παίζει σημαντικό ρόλο στη βιοχημεία. Όμως.5 ΜΟΛΥΒΔΟΣ Το μέταλλο αυτό ήταν από παλιά γνωστό. ήταν τα πρώτα μέταλλα που χρησιμοποιήθηκαν στην ανθρώπινη ιστορία. αίμα. μαλακότερος και από το αλουμίνιο. επιβάλλεται να ανακυκλώνονται. αφού γνωρίζουμε ότι το χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ήδη από το 5000 π. αλλεργίες. συκώτι. 5. σχηματίζοντας σύμπλοκα με το μοριακό οξυγόνο (O2) στην αιμογλοβίνη και στη μυογλοβίνη.Ο σίδηρος ήταν γνωστός από την προϊστορική εποχή. Ο σίδηρος είναι ακόμη το μέταλλο που βρίσκεται στο ενεργό κέντρο πολλών σημαντικών οξειδοαναγωγικών ενζύμων που ασχολούνται με την κυτταρική αναπνοή και την οξειδοαναγωγή πολλών βιοχημικών ενώσεων σε φυτά και ζώα. Έχει θερμοκρασία τήξης 327. απορροφώντας διάφορες προσμίξεις. αλλά και της σχετικής αφθονίας του σιδήρου. μπορεί να προκαλέσει βλάβες σε νεφρά. που το μεταφέρουν στα σπονδυλωτά. εξαιτίας του μεγάλου εύρους επιθυμητών ιδιοτήτων. Το υλικό σκληραίνει σημαντικά κατά τη διάρκεια της διεργασίας. Το χημικό του σύμβολο είναι Pb. ευρύτερα στη σύγχρονη βιομηχανική χρήση. όπως ο άνθρακας. Ο καθαρός μεταλλικός σίδηρος είναι μαλακός. Χάλυβες και διάφορα κράματα σιδήρου με σχετικά μικρή περιεκτικότητα σε άνθρακα που περιέχουν και κάποια άλλα μέταλλα ή και στοιχεία «κράματα χάλυβα» χρησιμοποιούνται πλέον πολύ. Γι' αυτό τα υλικά τα οποία περιέχουν μόλυβδο.5 C° και θερμοκρασία βρασμού 1740 C°. όπως οι ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές.

Πρόσφατες μελέτες έχουν αποδείξει ότι ο μόλυβδος είναι πολύ πιο επικίνδυνος για τα παιδιά παρά για τους ενήλικες. τα οποία τον παραλαμβάνουν από το έδαφος και τον διοχετεύουν στην ατμόσφαιρα από όπου επιστρέφει σιγά-σιγά στην γη. 5. αλλά είναι πιθανόν να είχε και κάποιο μερίδιο ευθύνης για την παρακμή της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. αλλά εξασθενεί σε γκρι όταν βρίσκεται στον αέρα. με την μορφή σταγονιδίων. Λόγω της ανθεκτικότητάς του στη διάβρωση. Ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και χρησιμοποιούνταν στην ζωγραφική και ως καλλυντικό. που δεν είχαμε ως τώρα υποπτευθεί. ωστόσο. ταιριάζει εξίσου στον υδράργυρο. Αργότερα έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της τυπογραφίας. που έχει πράγματι πολλές μοναδικές ιδιότητες. του νερού ή των τροφών. Χρησιμοποιείται σε μονώσεις. παρεμποδίζοντας τον σχηματισμό των ενζύμων τα οποία συνθέτουν την αιμοσφαιρίνη. χρησιμοποιείται εκτενώς στην οικοδόμηση κτιρίων. όπως το ότι στην συνηθισμένη θερμοκρασία είναι υγρό.Όταν κόβεται έχει κυανόλευκο χρώμα. Ακόμη και σε ελάχιστες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει μείωση των διανοητικών τους ικανοτήτων.6 ΥΔΡΑΡΓΥΡΟΣ-ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ ΚΑΙ ΝΟΜΑΔΙΚΟΣ Το επίθετο μοναδικός χαρακτηρίζει εύστοχα αυτό το παράξενο μέταλλο. το κιννάβαρι. η συσσώρευση του οποίου είναι υπεύθυνη για τις δυσλειτουργίες που εμφανίζονται στον οργανισμό μας. στον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό και σε διάφορα κράματα. Ο μόλυβδος. αποτέλεσε μαζί με το θείο τις βάσεις πάνω στις οποίες στηρίχθηκαν οι αλχημιστές. χάρη στις μεταβολές στις καταστάσεις της ύλης και των χρωμάτων. Πρόκειται για την μετακίνησή του διαμέσου των φυτών. Επιπλέον. Θεωρείται αξιόλογο προστατευτικό απέναντι στη ραδιενέργεια. Στην φύση τον συναντάμε σε σχετικά μικρές ποσότητες. Η επιβλαβής επίδραση του μόλυβδου στον ανθρώπινο οργανισμό οφείλεται στο ότι μια μικρή ποσότητα ιόντων μόλυβδου εισέρχεται στο αίμα. Αργότερα. υπάρχει στην φύση ένας κύκλος του υδράργυρου. και σε γυαλιστερό ασημί όταν βρίσκεται σε υγρό. Ο χαρακτηρισμός του νομαδικού λοιπόν. Σήμερα ο μόλυβδος θεωρείται επιβλαβής σε κάθε μορφή του. στις μπαταρίες αυτοκινήτων. όπως αποδείχθηκε πρόσφατα. Η στειρότητα και η νοητικές διαταραχές που μάστιζαν την άρχουσα τάξη αποδίδονται σε χρόνια δηλητηρίαση από μόλυβδο. όπως δείχνουν πρόσφατες μελέτες. γι’ αυτό οι κακές επιδόσεις στο σχολείο πιθανότατα οφείλονται σε αυξημένα επίπεδα μολύβδου στο αίμα. Ο μόλυβδος συνέβαλε αναντίρρητα στην πρόοδο. Συγκεκριμένα ως υδράργυρο θεωρούσαν όχι μόνο το 15 . εφόσον υπάρχει κίνδυνος να εισχωρήσει σε ζωντανούς οργανισμούς μέσω της αναπνοής. Έτσι παραμένει ελεύθερο ένα οξύ. που συχνά συνοδεύεται και από ελεύθερο μέταλλο. ως θειούχο ορυκτό. υπήρξε σημαντικός για την καταγραφή του γραπτού λόγου. Ο μόλυβδος εξάγεται από το γαληνίτη. Επειδή έμοιαζε στην λάμψη με τον άργυρο ονομάστηκε αρχικά «χυτός άργυρος» και αργότερα «υδράργυρος».

επιβαρύνουν τον αέρα με υδράργυρο. τα φυτά δεν μεταβολίζουν τον υδράργυρο. Χρησιμοποιούνται απλώς ως ενδιάμεσα για την μεταφορά του στον αέρα. που σε συνδυασμό με τα τέσσερα αριστοτελικά «στοιχεία»(αέρας-γη-νερό-φωτιά) σχημάτιζαν τα μέταλλα και όλες τις μορφές της ύλης. HgCI2 HgCI2 16 . για να ξαναρχίσει μόλις η συγκέντρωση μειωθεί. Οι πρώτες βάσιμες αμφιβολίες για την πραγματική φύση του υδράργυρου εκφράστηκαν για πρώτη φορά από τον Ολλανδό ιατροχημικό Μπέρχαβ. μόνο το 5% του υδραργύρου που υπάρχει απαντά με την μορφή ενός πολύ τοξικού άλατος. ξεθώριασεν από τα δάκρυα της μετάνοιας. Σε θεωρητικό επίπεδο ο υδράργυρος και το θείο ήταν τα «πνεύματα». ούτε σε διαφορετικά στοιχεία. Δεν μπορεί να χωριστεί σε διαφορετικά μέρη με απόσταξη. τότε σταματά η αποδέσμευση υδράργυρου. τόσο ο ίδιος όσο και οι ενώσεις του. Είναι γνωστό πως οι δραστηριότητες του ανθρώπου. του διχλωριούχου άλατος ή σουμπλιμέ. Πίστευαν πως αν τον συνδύαζαν με θείο θα μπορούσαν να μετατρέψουν τα ταπεινά μέταλλα σε χρυσό και να παρασκευάσουν το ελιξίριο της αθανασίας. Κι ο τύπος που υποθετικά ζωγραφιζόταν εντός μας.μέταλλο. Ο υδράργυρος παραμένει πάντα υδράργυρος. Σήμερα ο υδράργυρος θεωρείτε ως ένα από τα πιο επικίνδυνα στοιχεία. καθαρή ή ακάθαρτη. δε μας συνεπαίρνει πια με το μαγνήτη των ψηφίων του. Τα πολυτιμότερα μέταλλα περιείχαν περισσότερο υδράργυρο. Στην ατμόσφαιρα. Υπάρχει μάλιστα. Ακόμα και πάνω από λιβάδια ανιχνεύθηκαν αυξημένες ποσότητες υδραργύρου που αποδίδονται στα αγριόχορτα. ο αέρας πάνω και γύρω από τα δάση είναι εμπλουτισμένος με υδράργυρο. Δεν είναι δυνατόν να μετατραπεί σε άργυρο ή χρυσό. ειδικά η καύση κάρβουνου. ο οποίος πειραματίστηκε και κατέληξε στην αναντίρρητη διαπίστωση: Η φύση του υδραργύρου είναι απλή και σταθερή. Φανταστείτε όμως την έκπληξη των επιστημόνων όταν ανακάλυψαν πως η φύση συναγωνίζεται τον άνθρωπο στις εκπομπές υδραργύρου. Σε αντίθεση με τους μικροοργανισμούς. σε καθηλωμένη ή πτητική μορφή. ενώ τα ταπεινότερα περισσότερο θείο. με κύριο υπεύθυνο τα δέντρα! Όντως. ένα ποίημα του Άνθου Φιλητά του οποίου ο τίτλος και η κατακλείδα είναι ακριβώς ο συμπυκνωμένος τύπος του σουμπλιμέ: HgCI2 Το εγχειρίδιον της ανοργάνου χημείας που μας κράτησε πολλές φορές σκυφτούς τις πληγωμένες ώρες του Δεκέμβρη. αλλά και την ιδιότητα της μεταλλικότητας. ειδικά οι οργανικές. Όταν η συγκέντρωση υπερβεί κάποιο όριο.

με ήπια θέρμανση αποσπάται ο υδράργυρος. Για παράδειγμα. Παρόλο που δεν υπάρχει ομοφωνία μεταξύ των ερευνητών σχετικά με την επικινδυνότητα των οδοντιατρικών αμαλγαμάτων. Ο Lawrens Darrell. δηλώνει ότι «θα ήταν σαν να προσπαθούσαμε να συμπιέσουμε μια σταγόνα υδραργύρου». με τίμημα να καταλήγουν ψυχοπαθείς. Η ιδιότητα του υδραργύρου να σχηματίζει αμαλγάματα με όλα σχεδόν τα μέταλλα είναι εντυπωσιακή και έχει διάφορες χρήσεις.Για τον υδράργυρο που βρίσκεται στην ατμόσφαιρα είναι ανάγκη να χρησιμοποιηθεί στις μετρήσεις μεγάλος όγκος αέρα. εξακοντιζόταν και σκορπούσε σαν το σβόλιασμα του υδραργύρου» 17 . Τα οδοντιατρικά αμαλγάματα ωστόσο έχουν πέσει σε δυσμένεια επειδή κάποιες ελάχιστες ποσότητες υδραργύρου διαλυτοποιούνται και ενδέχεται να απορροφούνται από τον οργανισμό. Ακόμη πιο επικίνδυνο αμάλγαμα είναι ο «κόκκινος υδράργυρος». οι καπελάδες χρησιμοποιούσαν τον νιτρικό υδράργυρο για να φορμάρουν τα καπέλα. υπάρχει κίνδυνος μια μικρή ποσότητα υδραργύρου να φτάσει στο αλουμινένιο κέλυφος του αεροπλάνου και να σχηματίσει αμάλγαμα με το αλουμίνιο. Για παράδειγμα το οδοντιατρικό αμάλγαμα το οποίο στην αρχική του μορφή περιείχε 50% υδράργυρο. Ο Tomasso Landolfi. Αυτό το υλικό είχε παρασκευασθεί στην πρώην Σοβιετική Ένωση για πολεμικούς σκοπούς και σήμερα αποτελεί πανάκριβο αντικείμενο λαθρεμπορίου. ήδη η περιεκτικότητά τους σε υδράργυρο έχει μειωθεί στο 2%. αναφερόμενη στον χρόνο. Στα προσωπικά είδη που οι επιβάτες των αεροπλάνων απαγορεύεται να έχουν μαζί τους ανήκουν και τα θερμόμετρα υδραργύρου. Ο υδράργυρος δεσμεύεται τότε από τον χρυσό σχηματίζοντας ένα αμάλγαμα από το οποίο κατόπιν. Ο υδράργυρος είναι τοξικός και για τον ανθρώπινο οργανισμό. ακτινοβολημένο επί 20 μέρες σε πυρηνικό αντιδραστήρα. σε παρομοιώσεις. μεταφορές και ποιητικές εικόνες. Η αγγλική έκφραση «τρελός σαν καπελάς» προήλθε από το γεγονός ότι. Οι μοναδικές ιδιότητες του υδράργυρου αποτέλεσαν πηγή έμπνευσης για πολλούς λογοτέχνες. Τέλος η Marguerite Yourcenar. Η βλάβη που προκαλείται τότε είναι δυσανάλογα μεγάλη και υπάρχει πιθανότητα να δημιουργηθεί οπή. Η ιδιότητα του υδραργύρου να δεσμεύει τον χρυσό ήταν γνωστή και στους αρχαίους οι οποίοι την είχαν εκμεταλλευτεί για την ανάκτηση του χρυσού. προκειμένου να δείξει το μάταιο κάποιας προσπάθειας. έστω και σε ελάχιστες συγκεντρώσεις προκαλεί βλάβες στον εγκέφαλο. περιγράφοντας κάποια κοπέλα. παλιά. ένα ραδιενεργό μείγμα μεταλλικού υδραργύρου και οξειδίων του υδραργύρου. παρατηρεί ότι «στις φλέβες της κυλούσε υδράργυρος. Η μέθοδος που ακολουθείται συνίσταται στη διοχέτευση αέρα μέσα από επιχρυσωμένη άμμο. Αιτία είναι ότι αν σπάσει το θερμόμετρο κινδυνεύει το ίδιο το αεροπλάνο! Όσο κι αν ακούγεται υπερβολικό. το πιο αγνό απόσταγμα παγερού μετάλλου». σημειώνει πως ενώ «θα έπρεπε να βαραίνει μέσα στα χέρια του σαν ένας βόλος μολύβι.

Χ. «Ούτε νήσους οίδα Κασσιτερίδας εούσας. Και ήταν πολύτιμος ο κασσίτερος διότι με τη βοήθειά του οι αρχαίοι λαοί είχαν δημιουργήσει το «κρατέρωμα».. Όπως λέγεται μάλιστα.όταν ανακάλυπτε τον χαλκό μέσα στη γη ανακατεμένο με άλλα στοιχεία όπως το αρσενικό. . μπορεί να υποστεί επεξεργασία.1-2).). στον Ηρόδοτο (485-421/415 π.» έγραφε ο Ηρόδοτος στις ιστορίες του (ΙΙΙ.. Πηγαίνοντας αρκετά πιο πίσω. να λιώσει και να πάρει όποιο σχήμα θελήσουμε. είναι μια από τις ωραιότερες διηγήσεις του Άντερσεν. που δεν έχει και τόση επιτυχία στις γυναίκες. αλλάζει τελικά σχήμα όταν άθελά του πέφτει στη φωτιά και καταλήγει να γίνει μια μεταλλική καρδιά.ψευδαργύρου. Ο μαλακός στρατιώτης με το ένα πόδι.Χ. όπως συνέβη με όλες τις πρώτες επιστημονικές ανακαλύψεις . δεν έχει πηγή κάποιο άλλο λαϊκό παραμύθι αλλά είναι κάπως αυτοβιογραφικό. από όπου ερχόταν ο πολύτιμος τότε κασσίτερος. Το βρίσκουμε σε κουζινικά σκεύη και κονσέρβες. που δεν ήταν ακριβώς μολυβένιος αλλά ένα κράμα μολύβδου και κασσιτέρου. Και δεν έχει γίνει δυνατόν από τότε ως και σήμερα να εντοπιστούν τα «νησιά» αυτά. έπειτα από πολλές περιπέτειες. καλύτερα και από τον μόλυβδο και από άλλα μέταλλα.5. «μπρούντζοι» 18 . Βίος και πολιτεία Ο γενναίος στρατιώτης με το ένα πόδι έλιωσε γρήγορα στη φωτιά χάρη στην υψηλή περιεκτικότητά του σε μαλακό κασσίτερο. Αρχαιολογικές έρευνες στη Μικρά Ασία. Το αποτέλεσμα της αναγωγής αρσενικούχων χαλκομεταλλευμάτων ήταν η παραγωγή αρσενικούχου κρατερώματος με 2%-3% περιεκτικότητα κατά βάρος σε αρσενικό (As).7 ΚΑΣΣΙΤΕΡΟΣ Από τον Ηρόδοτο στον Άντερσεν Μας συνοδεύει ακούραστα από την αρχαιότητα. σε hi-tech τζάμια και σε ερωτευμένα στρατιωτάκια. τη Μεσοποταμία και την Περσία δείχνουν ότι ο άνθρωπος έφτιαξε το πρώτο κρατέρωμα γύρω στο 4000 π. Στη γλώσσα της αγοράς.. Ο Μολυβένιος Στρατιώτης. 115. Διότι ακριβώς ο κασσίτερος. εκ των ο κασσίτερος ημίν φοιτά. Συχνά το κρατέρωμα συγχέεται με τον ορείχαλκο.τυχαία.. που είναι κατά βάση κράμα χαλκού . συναντούμε ένα από τα μυστήρια της εποχής εκείνης.

Τι θέλει από τη ζωή μας Δεν είναι επικίνδυνος ο κασσίτερος για την υγεία σε μικρές ποσότητες και η επικινδυνότητα που είχαν οι παλιές κονσέρβες οφειλόταν στον μόλυβδο που χρησιμοποιούσαν οι κατασκευαστές για να σφραγίζουν τα κουτιά.ή «κρατερώματα» αποκαλούνται τα πιο καφεκόκκινα κράματα χαλκού (88% χαλκός. 12% κασσίτερος ή και 95%-5%). Στην Καρχηδόνα. Το αρσενικό και το αντιμόνιο κάνουν σκληρό το κράμα. έναν λαό της Μεσοποταμίας). Ίσως από τους Κασσίτες. με την προτομή του βασιλέως Γεωργίου Α’. Η Καρχηδόνα στράφηκε προς Δυσμάς και έγινε ο «μεσάζοντας» μεταξύ της πλούσιας σε ορυκτά Ιβηρίας και της Ανατολής. όπως αυτό το διώβολον του 1878. Το λιμάνι αυτό ήταν φημισμένο για την παραγωγή και τη διακίνηση αυτού του κράματος. ενώ τα κράματα χαλκού με ψευδάργυρο και χρώμα κιτρινόχρυσο αποκαλούνται ορείχαλκοι και ήταν ανακάλυψη των Ρωμαίων μάλλον. Ο μπρούντζος ορισμένες φορές περιέχει μικροποσότητες από άλλα μέταλλα. ενώ ο μόλυβδος διευκολύνει τη χύτευσή του. Η Καρχηδόνα. θα προτιμούσε την ειρήνη. Οι πόλεμοι εναντίον των Ελλήνων οφείλονταν στην αδυναμία της καρχηδονιακής οικονομίας να αντεπεξέλθει στον ελληνικό ανταγωνισμό. Στην αρχαία Ελλάδα ονομαζόταν «κρατέρωμα». Ο δρόμος της προς Ανατολάς επέκτασης κατά μήκος των αφρικανικών παραλίων (μέσω της σημερινής Λιβύης) ήταν κλειστός εξαιτίας της ελληνικής αποικίας της Κυρήνης. Οι άποικοι από την Ελλάδα συνιστούσαν μια διπλή απειλή: να υπονομεύσουν τους Φοίνικες με την προσφορά καλύτερων προϊόντων και να αναλάβουν τον έλεγχο του δικτύου διανομής. Για τον μπρούντζο αξίζει να αναφέρουμε ότι η ονομασία του προέρχεται (bronzo στα ιταλικά) από το λιμάνι που υπήρχε κατά τους αρχαίους χρόνους με την ονομασία Brundisium. δεδομένου ότι τα προϊόντα «Καρχηδονιακής κατασκευής» ήταν κατώτερα των ελληνικών. όπως αρσενικό.Χ. Τα μεταλλεύματα κασσιτέρου για την πρώτη παραγωγή κρατερώματος στη Μεσοποταμία προήλθαν ίσως από το Αφγανιστάν. αντιμόνιο ή μόλυβδο.Χ. αλλά ως εμπορική αυτοκρατορία έπρεπε να διεξάγει 19 . Γιατί το είπαν έτσι Η πιο βολική εξήγηση είναι πως πήρε το όνομά του από τις «Κασσιτερίδες νήσους» (ποιος έδωσε στα νησιά αυτά το όνομά τους δεν το έχω βρει με βεβαιότητα. Πόλεμος και ειρήνη Για τη στρατηγική του σημασία πρέπει να πάμε αιώνες πίσω. στο σημερινό Μπρίντιζι της Ιταλίας. από τον 2ο αιώνα π. που ιδρύθηκε το 630 π. ως εμπορική αυτοκρατορία. Ο κασσίτερος είναι παρών και σε κράματα νομισμάτων. που η γη του ήταν πάντα πολύ πλούσια σε πολύτιμα μεταλλεύματα ή και από αρχαία ορυχεία που ανακαλύφθηκαν τα τελευταία χρόνια στο όρος Ταύρος της Τουρκίας.

που ήταν απαραίτητος στην παραγωγή μπρούντζου. και την άγνοια των συγγραφέων της εποχής για το από πού ακριβώς προμηθεύονταν οι έμποροι κασσίτερο. Αν μάλιστα αυτό είναι και αλήθεια. αρχικά εναντίον των Ελλήνων και ακολούθως κατά των Ρωμαίων. δικαιολογεί και τον μύθο για τις Κασσιτερίδες νήσους. χαλκού και. από όπου προμηθευόταν τεράστιες ποσότητες αργύρου. Το μονοπώλιο αυτό. Οι εμπορικές σχέσεις της Καρχηδόνας με τους Ίβηρες και η ναυτική ισχύς για την επιβολή του μονοπωλίου της σε αυτές τις συναλλαγές καθώς και με την πλούσια σε κασσιτερίτη Αγγλία. μολύβδου. Όπως έχει γραφτεί χαρακτηριστικά. Τα σκεύη από χαλκό έπρεπε να έχουν μια επάλειψη από άλλο μέταλλο που να μην είναι βλαβερό για την υγεία. Τα καθάριζαν λοιπόν καλά και έκαναν μια επίστρωση με λιωμένο κασσίτερο. Ο καθαρισμός των σκευών γινόταν με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. του ορυκτού κασσιτερίτης. μια από τις σημαντικότερες πηγές δύναμης και ευημερίας της Καρχηδόνας. Τα παλαιότερα χρόνια έτριβαν τα σκεύη με μοσχαρίσιο δέρμα και μετά τα έριχναν μέσα σε άμμο και νερό και τα 20 . Και από εκεί χαμηλώνοντας τη θερμοκρασία τυλίγεται σε ρολά. Σήμερα πάντως η άποψη που επικρατεί είναι πως η περιζήτητη αυτή περιοχή ήταν η Κορνουάλλη. Σήμερα παράγονται τζάμια με επίστρωση από κασσίτερο (float glass) διοχετεύοντας λιωμένο γυαλί σε δεξαμενές (4Χ50Χ0. ένας Καρχηδόνιος καπετάνιος θα προτιμούσε να ρίξει το πλοίο του στα βράχια των ακτών της Βρετανίας παρά να αποκαλύψει σε κάποιον ανταγωνιστή πώς θα μπορούσε να την προσεγγίσει με ασφάλεια. Απορίες λογικές και μη Τι ήταν το γάνωμα των ταψιών.όπως συνέβη στην πραγματικότητα. έπρεπε να διαφυλαχθεί πάση θυσία.06 μέτρα) με λιωμένο κασσίτερο όπου και επιπλέει.συνεχώς πολέμους . στις νότιες ακτές της Αγγλίας. το σημαντικότερο. της έδωσαν τη δυνατότητα να καταστεί ο μοναδικός σημαντικός προμηθευτής κασσιτέρου και παραγωγός μπρούντζου. όπως ήταν το οξείδιο του χαλκού που μπορούσε να σχηματιστεί στα χάλκινα σκεύη. Εξαρτιόταν υπερβολικά από το εμπόριό της με την Ταρτησσό και εν γένει την Ιβηρία. που ήταν μάλλον δημιούργημα της φαντασίας.

Ο άνθρακας που προκύπτει από μια ανάλλαγη διαδικασία ονομάζεται προλυτών μεταλλικών βαλβίδων. ταψιά κ. Στα μεγαλύτερα σκεύη (καζάνια. σε μείγμα με άργιλο. Υπάρχουν πολυάριθμες χρήσεις για τα υλικά αυτά. Έπειτα έβαζε πάνω και το καλάι (=κασσίτερος) όπου το άλειφε καλά για να πιάσει και μετά με το παλάτσι. το γιαλάκι.) έμπαινε με τα πόδια ο γανωτής και τα έτριβε με τριμμένη στουρναρόπετρα για να φύγει η σκουριά («σαν τον γανωτή στριφογυρνάς» έλεγαν στα υπερκινητικά παιδιά). το έτριβε καλά για να γίνει το λεγόμενο κασσιτέρωμα. του άνθρακα.έτριβαν με συρματόβουρτσα. δυο από τις πολλές μορφές εμφάνισης του ιδίου στοιχειού. για να καθαρίσει το χάλκωμα. χλωριούχο αμμώνιο. είναι αρκετά διαδεδομένος στη φύση. Οι ίνες του άνθρακα είναι τρεις φορές ανθεκτικότερες από ίσου πάχους ίνες χάλυβα με τετραπλάσιο βάρος. Ο γραφίτης παρασκευάζεται και συνθετικά. και τα έτριβε με άμμο για να καθαρίσει. που δρούσε σαν αντιοξειδωτικό και διευκόλυνε τη συγκόλληση) και πασάλειβε καλά το σκεύος από το μέσα μέρος. Το γάνωμα μιας χάλκινης μαρμίτας ήταν με άλλα λόγια «κασσιτέρωμα» Άλλη μια μέθοδος ήταν η εξής. Πρόκειται. 6. Κοινή ιδιότητα και των δυο είναι ότι καίγονται χωρίς να αφήσουν κάποιο στερεό υπόλειμμα. Ο γανωτής άναβε τη φωτιά και έβαζε τα χαλκώματα να ζεσταθούν καλά και να λιώσουν όλα τα λίπη και η λίγδα που μπορεί να είχαν τα σκεύη. 6.1 ΑΜΕΤΑΛΛΑ Η΄ΜΕΤΑΛΛΟΕΙΔΗ ΑΝΘΡΑΚΑΣ Η Γη περιέχει στα σπλάχνα της δυο ορυκτά με ιδιότητες διαμετρικά αντίθετες: το ένα είναι διάφανο. έπαιρνε το νισιατίρι (μια σκόνη σαν ζάχαρη. που καθορίζει τη σκληρότητα τους. πολύ σκληρό και σπάνιο. Ύστερα τα έπαιρνε και τα έβαζε σε μια ρηχή γούρνα. από την ενίσχυση του σκυροδέρματος και τα φρένα των αεροπλάνων έως τις ρακέτες του τένις. Γραφίτη περιέχουν τα παραδοσιακά μολυβιά. ενώ το άλλο εμφανίζεται συχνότερα. με ισχυρή θέρμανση μείγματος από κάρβουνο και άμμο. Ο γραφίτης σε αντίθετη με το διαμάντι. Οι ίνες άνθρακα μοιάζουν δομικά με τον γραφίτη και συνιστούν άλλη μια μορφή του άνθρακα . Ο ίδιος συνδυασμός δίνει υλικό κατάλληλο για την κατασκευή ηλεκτροδίων. βεβαία. Ο άνθρακας έχει πολλά εκατομμύρια ενώσεις καθώς αρκετές παρουσιάζουν μεγάλο ενδιαφέρον.ά. Επιπλέον μπορεί και ο γραφίτης να μετατραπεί σε διαμάντι. 21 . είναι πολύ μαλακό κι έχει μαύρο χρώμα. για το διαμάντι και τον γραφίτη. Μετά το έβαζε στη φωτιά και μόλις ζεσταινόταν καλά. κάτι σαν βαμβάκι.

όπως είναι τα τσόφλια των ξηρών καρπών. επειδή οι φυσικές τους ιδιότητες προσφέρονται με πολυάριθμες εφαρμογές. μόλις δημιουργούνται τα επιφανειακά του άτομα καλύπτονται αμέσως από ένα μονομοριακό στρώμα υδρογόνου. Μια εντυπωσιακή πρόσφατη εφαρμογή των νανοσωλήνων ήταν ότι με τη μεσολάβηση τους. Το διαμάντι κατέχει τα πρωτεία. έχουν μαύρο χρώμα και μικροκρυσταλική δομή. ενώ υπό κατάλληλες συνθήκες <<πωματίζονται>> με <<μοριακά πώματα>> διαφορών σχημάτων. 22 . Παράγονται σε ποικίλα μεγέθη. σε υψηλές θερμοκρασίες. Υπερέχει ακόμη ως προς τα ακουστικά χαρακτηριστικά. Το διαμάντι. όπως το ακετυλένιο. Τελείως διαφορετικοί από τους σφαιρόμορφους άνθρακες είναι οι νανοσωλήνες. που σχηματίζονται αποκλειστικά από επίπεδα γραφιστικά εξάγωνα. Στη φύση. Γνωστότερο χαρακτηριστικό του διαμαντιού είναι η μεγάλη σκληρότητα του. Τα άτομα του άνθρακα εξαερώνονται και κατά την συμπύκνωση τους επανεμφανίζονται με νέα. ως φάρμακο. Πριν από μερικά χρονιά αναληφθήκαν νέες μορφές άνθρακα με φυσικές και χημικές ιδιότητες. Έτσι διαμάντια σε μορφή σκόνης βρίσκουν εφαρμογή σε τομείς υψηλής τεχνολογίας συσκευές όπως ακτίνες Λέιζερ και μικροηλεκτρονιακά όργανα. Η θερμική αγωγιμότητα του διαμαντιού είναι ασυναγώνιστη. Ο ενεργός άνθρακας βρίσκει πολλές βιομηχανικές χρήσεις. δεδομένου ότι το διαμάντι αποτελεί σπουδαίο βιομηχανικό υλικό. που όταν δεν είναι χρωματισμένο θεωρείται μια από τις καθαρότερες ουσίες. χωρίς αρχή και τέλος. που ξεπερνά τις ίνες του άνθρακα. Τα άτομα του διευθετούνται σχηματίζοντας γιγαντιαία μόρια. περιορίζονται σε τεχνολογικές εφαρμογές. Χρησιμεύει. Το ενδιαφέρον για το διαμάντι και τον γραφίτη εστιάζεται στη δυνατότητα χρήσης τους ως υλικών. που παρασκευάζεται με τη θέρμανση ξυλωδών υλών. τα διαμάντια απαντούν σε τρεις παραλλαγές. απροσδόκητα πρόσωπα και νέες. με καταλυτική θέρμανση υδρογονανθράκων. που αποδίδουν αρίστη ποιότητα ήχου. συναρπαστικές ιδιότητες. επίσης. Επιπλέον έχουν ενδιαφέρουσες ηλεκτρονικές ιδιότητες και είναι πιθανό να χρησιμεύσουν στο μέλλον ως ηλεκτρονικά υλικά. λόγω των ξεχωριστών ιδιοτήτων του για να μην αναφερθούμε στην ομορφιά του. επιτεύχθηκε η απευθείας ζύγιση ενός ίου. τα φουλερένια και οι νανοσωλήνες. Πρόκειται για μικροσκοπικούς κυλίνδρους με ελικοειδή δομή.Μια ταπεινή μορφή άνθρακα είναι ο ενεργός άνθρακας. επειδή συγκροτεί τα μόρια των πτητικών ενώσεων. το βάρος του οποίου βρέθηκε ίσο με ένα φεμτογραμμάριο . Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν δυο οικογένειες. γι’ αυτό χρησιμοποιείται σε μεγάφωνα υψηλών προδιαγραφών. ενώ είναι κατάλληλος και ως αποσμητικό στα ψυγεία. Μοναδική είναι και η μηχανική αντοχή τους.

με τον ακόλουθο τρόπο: ενώνουμε δυο φύλλα πυριτίου εμπλουτισμένα με φώσφορο και βόριο. βομβαρδιζόταν συνεχώς από μετεωρίτες. Ακόμη. Στα φωτοβολταϊκά κύτταρα αξιοποιούμε αυτά τα φαινόμενα. Το πυρίτιο και οι ενώσεις του έχουν πολλές βιομηχανικές χρήσεις. Το κρυσταλλικό πυρίτιο έχει μεταλλική λάμψη. Είναι ημιαγωγός και την ιδιότητα αυτή διατηρεί ακόμη και σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες. Το πυρίτιο παρασκευάστηκε για πρώτη φορά από τον Davy το 1800. με ποσοστό 28% και το 7ο πιο άφθονο στοιχείο στο Σύμπαν. Το ίδιο το πυρίτιο είναι κύριο συστατικό των περισσότερων ημιαγωγικών συστημάτων και των μικροτσίπ. καθώς παραμένει ημιαγωγός σε υψηλές θερμοκρασίες. το πυρίτιο σπάνια απαντά ελεύθερο στη φύση. Ωστόσο δεν αποκλείεται η Γη να απέκτησε την ανεκτίμητη προίκα της όταν . Είναι ακόμη ένα κύριο συστατικό των σιλικόνων. Οι ημιαγωγικές ιδιότητες των ημιαγωγών πυριτίου παραμένουν σε υψηλότερες θερμοκρασίες σε σύγκριση με των αντίστοιχων του γερμανίου. Δεν είναι καλός αγωγός της θερμότητας. Τα διάφορα ορυκτά και πετρώματα του πυριτίου αποτελούν το 87% του φλοιού της Γης. είναι σκληρό και έχει σκούρο γκρι χρώμα. όπου R μονοσθενής οργανική ρίζα και όχι αποκλειστικά αλκάλιο). Έτσι δημιουργείται διαφορά δυναμικού. δεν το ταυτοποίησε ως χημικό στοιχείο. Μόλις αυτά εκτεθούν στο φως τα ηλεκτρόνια συγκεντρώνονται στη μια πλευρά (του φωσφόρου) και οι οπές στην άλλη (του βορίου) χωρίς να μπορούν να μετακινηθούν. Το ίδιο το πυρίτιο είναι κύριο συστατικό των περισσότερων ημιαγωγικών συστημάτων και των μικροτσίπ. όμως. ο οποίος. Το καθαρό πυρίτιο είναι στερεό σε θερμοκρασία δωματίου και χρησιμοποιείται ευρέως στους ημιαγωγούς. οξυγόνο και υδρογόνο (με γενικό τύπο [R2SiO]n.νεότατη. Ακόμη. 23 . και επειδή τα οξείδιά του υφίστανται επεξεργασία εύκολα σε κλίβανο και σχηματίζουν καλύτερες διεπιφάνειες ημιαγωγού/διηλεκτρικού από σχεδόν όλους τους άλλους συνδυασμούς στοιχείων. τσιμέντα και κεραμικά προϊόντα. Ως στοιχείο. σε αντίθεση με το Γερμάνιο.2 ΠΥΡΙΤΙΟ Το πυρίτιο (Silicium) είναι το χημικό στοιχείο με χημικό σύμβολο Si. Το πυρίτιο απαντά σε δύο αλλοτροπικές μορφές: Μια άμορφη και μια κρυσταλλική. Είναι ένα μεταλλοειδές που ανήκει στην ομάδα IVA (14) του περιοδικού πίνακα. την οποία εκμεταλλευόμαστε για την παραγωγή ηλεκτρικού ρεύματος. σε σχέση με κάθε άλλο γνωστό υλικό. Το πυρίτιο και οι ενώσεις του έχουν πολλές βιομηχανικές χρήσεις. ενώ είναι το δεύτερο σε αφθονία χημικό στοιχείο στη γήινη φύση μετά το οξυγόνο. Είναι στερεό σε θερμοκρασία δωματίου και δεν είναι ούτε ελατό ούτε όλκιμο. μια τάξη πολυμερών που περιέχουν πυρίτιο. στη μορφή του χαλαζία και διαφόρων πυριτικών ενώσεων σχηματίζει χρήσιμα υαλικά.6. το φυσικό του οξείδιο είναι πιο εύχρηστο και έτσι σχηματίζεται καλύτερο ζεύγος ημιαγωγών διηλεκτρικών. άνθρακα.

ο Ρόμπερτ Μπόιλ δημοσίευσε μια πραγματεία με τίτλο «Παγωμένο Νυχτερινό Φως» η οποία υπήρξε για πάνω από 100 χρόνια η μόνη σημαντική μελέτη για τον φώσφορο και τις ιδιότητές του.02%). Φωσφορικό οξύ περιέχει και η κόκα-κόλα. της μελαγχολίας και άλλων ψυχικών ασθενειών. όπως του ψευδάργυρου. εναντίον της επιληψίας. οπότε δεν φωσφορίζει. όταν ο Σέελε χρησιμοποίησε ως πρώτη ύλη τα οστά. Το πυριτικό οξύ αποτελεί ακόμη τη βάση για το σχηματισμό των κελυφών των μικροσκοπικών διατομών. Ο φώσφορος απαντά με τρεις διαφορετικές μορφές: λευκός.Το πυρίτιο είναι απαραίτητο στοιχείο στη βιολογία.3 ΦΩΣΦΟΡΟΣ (Λάμψη στο σκοτάδι) Το 1669 ο Γερμανός αλχημιστής Χένριχ Μπραντ προσπαθεί να παρασκευάσει χρυσό με έναν αρκετά πρωτότυπο τρόπο: επιχειρεί να αποστάξει ούρα με το σκεπτικό πως το χρυσοκίτρινο χρώμα τους είχε σχέση με τον χρυσό. ερυθρός και μεταλλικός μαύρος φώσφορος. σε μικρή αναλογία(0. Ο σωλήνας έπρεπε να σπάσει για να δημιουργηθεί ανάφλεξη του περιεχομένου του. Τα πρώτα σπίρτα αποτελούνταν από έναν γυάλινο σωλήνα που περιείχε ένα χαρτί καλυμμένο με επίστρωση φωσφόρου. 6. αλλά μοιάζει «μαγική». Λίγο αργότερα. μια ουσία μαλακή σαν κερί που λάμπει στο σκοτάδι. Τα σχέδια εγκαταλείφτηκαν με τον πρόωρο θάνατο του Δούκα. Ο λευκός φώσφορος φυλάγεται σε κλειστά δοχεία ή κάτω από το νερό. Χρειάστηκε αρκετός καιρός ώσπου να αποδειχθεί πως αυτό που είχε απομονώσει ήταν ένα νέο στοιχείο το οποίο ονομάστηκε φώσφορος. αν και ειδικά για τα ζώα αποτελεί απλά ιχνοστοιχείο[2]. Μερικά φωσφορικά άλατα. την οποία τελικά ονομάζει «ψυχρόν πυρ». αρκετή όμως για να της δώσει μια ευπρόσδεκτη οξύτητα. τα οποία περιέχουν περίπου 30% φώσφορο. Ιδιαίτερα δημοφιλής ήταν η σχεδίαση ενός σκελετού. προστατεύουν μεταλλικές επιφάνειες από την διάβρωση. που τρόμαζε όποιον ανύποπτο τον έβλεπε ξαφνικά να αιωρείται λάμποντας στο σκοτάδι! Η τιμή του φωσφόρου έγινε αργότερα πιο προσιτή. για την παραγωγή «ψυχρού πυρός». ο οποίος του υποσχέθηκε μεγάλες ποσότητες πρώτης ύλης. Είναι όμως πιο σημαντικό για το μεταβολισμό των φυτών. γεγονός που παλιότερα οδήγησε στην χορήγηση φαρμάκων με βάση τον στοιχειακό φώσφορο. Ωστόσο η μόνη εφαρμογή του φωσφόρου ήταν το φωσφορούχο λάδι με το οποίο μπορούσε κάποιος να κάνει διάφορα αντικείμενα να λάμπουν σε σκοτεινά μέρη. στην Αγγλία. ιδιαίτερα στα αυτοκίνητα. Μεγάλες ποσότητες φωσφόρου περιέχει ο εγκέφαλος. Η φήμη ότι ο φώσφορος είχε αφροδισιακές ιδιότητες έκανε μερικούς ασθενείς να παίρνουν 24 . ειδικότερα για πολλά ποώδη από αυτά. Ο Μπραντ πούλησε το μυστικό του στον Δούκα του Ανοβέρου. από τους στρατώνες. Οι εμπρηστικές βόμβες περιέχουν φώσφορο και προξένησαν μεγάλες καταστροφές στις γερμανικές πόλεις που βομβαρδίστηκαν με αυτές κατά τον Β’ παγκόσμιο Πόλεμο. Τελικά έπειτα από επανειλημμένες προσπάθειες καταφέρνει να απομονώσει μια ουσία που μπορεί να μην είναι χρυσός.

Η διαπίστωση αυτή. Έχει υπολογιστεί πως καθημερινά ο οργανισμός μας παράγει μερικές δεκάδες κιλά ΑΤΡ. έχοντας το πρόσθετο πλεονέκτημα ότι δεν αφήνει υπολείμματα. Την ουσία αυτή χρησιμοποίησαν Ιάπωνες τρομοκράτες το 1995. Οι περισσότερες σκόνες πλυντηρίων περιέχουν σημαντικές ποσότητες φωσφορικών αλάτων. Η φωσφίνη σχηματίζεται σε ελάχιστες ποσότητες από την δράση μικροοργανισμών που συμβιώνουν στα έντερα των θηλαστικών. όπως και κάθε άλλο στοιχείο. Σήμερα ωστόσο μεγάλες ποσότητες φωσφόρου χάνονται. τόσο πλουσιότερη είναι η θαλάσσια ζωή. Από τα φυτά. Έτσι αφαιρείται συνεχώς φώσφορος που δεν αναπληρώνεται και ήδη έχει παρατηρηθεί σοβαρή μείωση του πληθυσμού των ψαριών σε πολλές θαλάσσιες περιοχές. Αδενοσινοτριφωσφορικό οξύ(ΑΤΡ) ένωση τριών ομάδων φωσφορικού οξέος. καταναλώνοντας ενέργεια που τους προσφέρει ο ήλιος με την διαδικασία της φωτοσύνθεσης. όταν πεθαίνουν. όπως και ο Aldous Huxley στον «Γενναίο Νέο Κόσμο». Η απλούστερη ένωση του φωσφόρου με το υδρογόνο είναι ένα ισχυρό δηλητήριο που ονομάζεται φωσφίνη. Παρ’ όλα αυτά. σε συνδυασμό με τον εξαιρετικά δηλητηριώδη χαρακτήρα της φωσφίνης. όπου συνιστά την ανάκτηση του φωσφόρου από τα πτώματα . αφού διοχετεύονται στην θάλασσα. Σε μερικές χώρες έχει απαγορευθεί η χρήση φωσφορικών αλάτων στα απορρυπαντικά. που στοίχισε την ζωή 25 . μεγάλο μέρος του φωσφόρου στα οστά χάνεται και καταβυθίζεται στον πυθμένα της θάλασσας. Ωστόσο όσο περισσότερος φώσφορος υπάρχει διαθέσιμος. Ο συνδυασμός φωσφορικών ενώσεων και φθορίου χρησιμοποιείται σε ένα από τα πιο δηλητηριώδη συνθετικά παράγωγα. Ο Βίκτωρ Ουγκό είχε επισημάνει την όλη κατάσταση στο μυθιστόρημα του «Οι Άθλιοι» .μεγάλες δόσεις. τα αέρια νεύρων. Στα παλιότερα εγκληματικά χρονικά αναφέρονται αρκετές περιπτώσεις δηλητηριάσεων με φώσφορο ο οποίος αποτελούσε το δραστικό συστατικό ενός «ποντικοφάρμακου». Μία ενδιαφέρουσα διαπίστωση είναι ότι η ποσότητα φωσφίνης που μετρήθηκε σε χορτοφάγους συνιστούσε μόλις το 15% της ποσότητας που βρέθηκε σε άτομα με μεικτό διαιτολόγιο. Στη διάρκεια όμως μιας έντονης προσπάθειας η ποσότητα αυτή μπορεί να φτάσει έναν ολόκληρο τόνο! Ο φώσφορος είναι ένα στοιχείο σε ανεπάρκεια. Ας δούμε αναλυτικότερα πως γίνεται η διακίνηση του φωσφόρου στη θάλασσα: Τα θαλάσσια φυτά. κατά την επίθεσή τους στον υπόγειο σιδηρόδρομο του Τόκιο. Μία άλλη πηγή απώλειας φωσφόρου είναι τα απορρυπαντικά. Παλιότερα οι γεωργοί αξιοποιούσαν όλον τον φώσφορο των ζωικών αποβλήτων. όπως είναι το Sarin. ο φώσφορος περνάει στα ζώα που με την σειρά του επιστρέφουν ένα μέρος του στα φυτά με τα απόβλητα και την αποσύνθεσή τους. παραλαμβάνουν αρχικά τον φώσφορο από το νερό. αποτελεί σοβαρή ένδειξη ότι οι χορτοφάγοι αντιμετωπίζουν μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ασθενειών των εντέρων. που κατέληγαν στον θάνατο. ενώ σε άλλες έχουν δημιουργηθεί εγκαταστάσεις που απομακρύνουν και αξιοποιούν τον φώσφορο των λυμάτων. Η φωσφίνη χρησιμοποιείται ως εντομοκτόνο για την εξόντωση των τερμιτών και ως μυοκτόνο σε σπίτια και σιλό σιτηρών. πλαγκτόν και φύκια. που συγκρατούν τα μεταλλικά ιόντα του νερού ώστε να γίνει πιο μαλακό.

δυο άλλα άλατα του αρσενικού. Υπάρχουν 150 βοριούχα ορυκτά διάσπαρτα σε μικρές ποσότητες. Μια μία τέτοια ένωση του αρσενικού. υποδηλώνει το κυριότερο ορυκτό του. και την ονόμασε αρχικά <<606>>.5 ΒΟΡΙΟ ΑΜΕΤΑΛΛΟ Ή ΜΕΤΑΛΛΟ. αφού έχει μεταλλική λάμψη και είναι εξαιρετικά σκληρό και δύστηκτο και δεν αποτελεί καλό αγωγό του ηλεκτρισμού.4 ΑΡΣΕΝΙΚΟ Ενδιαφέρον παρουσιάζουν δυο θειούχα ορυκτά του αρσενικού με την ονομασία σανδαράχη .σε επτά ανθρώπους. γνώρισαν επίσης μέρες δόξας ακόμη και σε ζαχαρωτά! Αν και έχουν από καιρό απαγορευθεί. Το χημικό στοιχείο που θα γνωρίσουμε στην ακάθαρτη μορφή του δεν θύμιζε σε τίποτα μέταλλο. που χαρακτηρίζουμε και ως μεταλλοειδές. ιδίως για να βάφουν τις μεταλλικές επιφάνειες <<χρυσές>>. Πρόκειται για το Βόριο. το 1909. ήταν ένα παραγωγό που εύστοχα ονομάστηκε σαλβαρσάνη (το αρσενικό που σώζει). Ο Γερμανός γιατρός Παουλ Έρλιχ. τον βόρακα-βουράζο. 6. όταν όμως επιτεύχθηκε η παρασκευή της κρυσταλλικής του μορφής αποκαλύφθηκε ότι μοιάζει με τα μέταλλα. Ο βόρακας είναι ένα άλας που περιέχει επίσης νάτριο και οξυγόνο. γνωστότερο από όλους είναι ο τουρμαλίνης που ηλεκτρίζεται κατά την 26 . Οι έρευνες έδειξαν ότι πιο επικίνδυνα ήταν τα χρώματα με μικρή περιεκτικότητα σε αρσενικό. φαίνεται ότι για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα προκαλούσαν μυστηριώδεις θανάτους. Μερικές χώρες έχουν αποθηκεύσει μεγάλες ποσότητες από αυτές τις πολύ επικίνδυνες ουσίες.η κόκκινη και η κίτρινη. για ενδεχόμενη χρήση τους σε περίπτωση πολέμου. με χαλκό. διότι σε μεγάλες συγκεντρώσεις δηλητηριάζοντα και ίδιοι οι μικροοργανισμοί! Στις αρχές του 20ου αιώνα είχε ήδη διαπιστωθεί ότι ορισμένες οργανικές ενώσεις του αρσενικού παρουσίαζαν επιλεκτική τοξικότητα για κάποια πρωτόζωα. που αποδείχθηκε σωτήρια για τη θεραπεία της σύφιλης. τα οποία είχαν λαμπερό πράσινο χρώμα. επειδή ήταν η606η ένωση που ονομάστηκε εναντίον της σύφιλης σαλβαρσάνη και αλλά αρσενικού αμάκα χρησιμοποιηθήκαν με μεγάλη επιτυχία έως την αποχή των αντιβιοτικών. Η λέξη βόριο έχει περσική προέλευση. 6. Τα ορυκτά αυτά χρησιμοποιηθήκαν στην αρχαιότητα ως πιγμέντα. Αργότερα. που αργούσαν να εξιχνιασθούν. παρά την τοξικότητα τους.

για ίσο βάρος. αλλά αναμφίβολα κερδισμένη βγήκε η επιστήμη. Η μία είναι άμορφη ενώ οι άλλες τρεις κρυσταλλικές και παρουσιάζουν ενδιαφέρον δομικό χαρακτηριστικό.τριβή του ή με θέρμανση. κρυσταλλική κατάσταση. το οποίο έχει οξειδωτικές ιδιότητες. Τα βοράνια ήταν εξαιρετικά δύσκολο να διαχωριστούν και να μελετηθούν. Κατά την καύση τους. Ο βόρακας αποτελεί κανονικό συστατικό του γυαλιού πυρέξ. Μεγάλες ποσότητες του άλατος αυτού χρησιμοποιούνται στα απορρυπαντικά. μετατρέπεται σε βορικό οξύ. τα βορίδια που βρίσκουν εφαρμογές ως πυρίμαχα υλικά. Η απομόνωση του βορίου από τον βόρακα επιτεύχθηκε το 1808. Τα κοιτάσματα βόρακα βρίσκονται σε εκτάσεις αποξηραμένων λιμνών και κοντά σε περιοχές ηφαιστείων. έχει μεγάλη ποικιλία χρωμάτων και σε συνδυασμό με την σκληρότητά του τον έχουν αναδείξει σε πολύτιμο λίθο. Τα βοράνια δεν αναδείχθηκαν ποτέ σε καύσιμα υψηλής ενέργειας. χλώριο και άνθρακα. Ο βόρακας μετά την κατεργασία του με οξέα. Κατά την κατεργασία του με υπεροξείδιο του υδρογόνου. 27 . Το βόριο υφίσταται σε τέσσερις διαφορετικές μορφές. όπως προορίζονταν. τα βοράνια καίγονται με πράσινη φλόγα αποδίδοντας 50% περισσότερη ενέργεια από τους υδρογονάνθρακες. Οι συνδυασμοί βορίου-άνθρακα-υδρογόνου ονομάζονται καρβοράνια και αποτελούν σφαιρόμορφα μόρια. Τα σφαιρόμορφα κυριαρχούν όταν είναι ενωμένο με υδρογόνο. Το βόριο δεν υπακούει στους νόμους της χημείας. Χρησιμοποιείται ως ήπιο απολυμαντικό. εμποδίζοντας την οστεοπόρωση. στα φυτά αποτελεί απαραίτητο ιχνοστοιχείο. ενώ ως υγρά έπρεπε να κρυσταλλωθούν σε χαμηλές θερμοκρασίες. λόγω της βακτηριοκτόνας και μυκητοκτόνας δράσης του. σε οφθαλμολογικές παθήσεις. επειδή τα βοράνια αναφλέγονται εύκολα. Το βόριο σχηματίζει ενώσεις με όλα σχεδόν τα μέταλλα. που συντελεί στην ομαλή τους ανάπτυξη. ο βόρακας μετατρέπεται σε υπερβορικό νάτριο (περμποράτ). Το βόριο. ένα στερεό οξύ με ασθενή όξινο χαρακτήρα. χρειάστηκαν περίπου εκατό χρόνια για να παρασκευαστεί σε καθαρή. Είναι φανερό ότι οι έρευνες σχετικά με το βόριο εστιάζονται κυρίως σε ότι σχετίζεται με ασθένειες ή βάσιμες προοπτικές οικονομικής ανταπόδοσης. Ο προσδιορισμός της δομής αποτέλεσε δύσκολο εγχείρημα. Ο βιολογικός ρόλος του βορίου στα ζώα και στον άνθρωπο πιστεύεται ότι συμβάλει στην αφομοίωση και αξιοποίηση του ασβεστίου. είναι χρήσιμο στην κατασκευή ανθεκτικού γυαλιού και ως συστατικό των απορρυπαντικών. το οποίο είναι σχεδόν άθραυστο και δεν επηρεάζεται από απότομες εναλλαγές της θερμοκρασίας.

Αυτό οφείλεται στην ηλεκτραρνητικότητά του. αφού αποτελεί βασικό ιχνοστοιχείο για τον οργανισμό. την ικανότητα. αξιόλογες ποσότητες ιωδιούχων αλάτων. αργυρόλευκο στερεό με μεταλλική λάμψη. Το ιώδιο απαντά στον οργανισμό μας κυρίως σε οργανική μορφή.Σημαντικές ποσότητες ιωδίου αξιοποιούνται στην ιατρική. Το στοιχειακό ιώδιο είναι αρκετά δραστικό και παρουσιάζει διαβρωτική δράση. Παρουσιάζουν. Στο φλοιό της Γης το ιώδιο βρίσκεται σε περιεκτικότητα 1.Στο φυσικό περιβάλλον απαντά αποκλειστικά με τη μορφή ενώσεων. Σε θερμοκρασία δωματίου εξαχνώνεται αργά προς ιώδεις ατμούς.Το φυσικό ιώδιο βρίσκεται με τη μορφή του σταθερού ισοτόπου του 127I. με αριθμό οξείδωσης -1. τις περισσότερες φορές. πτητικό. η οποία χρησιμοποιεί ως πρώτη ύλη το νίτρο της Χιλής. Έχει σημείο τήξης 113. Είναι ένα κρυσταλλικό.7 o C και σημείο βρασμού 184. Το θαλασσινό νερό περιέχει. Στις παραθαλάσσιες χώρες δεν παρατηρείται έλλειψη του ιχνοστοιχείου.6 ΙΩΔΙΟ Ανακαλύφθηκε τυχαία το 1811 από τον Γάλλο χημικό Μπερνάρ Κουρτουά. Το Ιώδιο είναι αμέταλλο χημικό στοιχείο με ατομικό αριθμό 53. αλλά και της μικρότερης δραστικότητάς του σε σχέση με τα άλλα αλογόνα. μετά από κατεργασία παραπροϊόντων παρασκευής νιτρικού καλίου.6. Σε άλλες χώρες το ιώδιο παρασκευάζεται από φυσική άλμη. καθώς μικρές ποσότητες αλάτων ταξιδεύουν στην ατμόσφαιρα και απορροφώνται από τα φυτά και τα ζώα. Ο βιολογικός ρόλος του ιωδίου είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτος. επίσης. 28 . Κύρια παραγωγός χώρα είναι η Χιλή. Οι ατμοί του είναι εξαιρετικά διεισδυτικοί. και σχετική ατομική μάζα περίπου 127 g/mol. δηλαδή. όταν έρχεται σε επαφή με μέταλλα. με αποκλειστικό αντιπρόσωπο την ορμόνη θυροξίνη. που παράγεται από τον θυρεοειδή αδένα μας. αφού χρησιμοποιείται για την ποιοτική ταυτοποίηση ορισμένων οργανικών ενώσεων και τον ποσοτικό προσδιορισμό με βάση τη μέθοδο της ιωδομετρίας. Εφαρμογές βρίσκει και στην αναλυτική χημεία. χλώριο. να δέχεται ηλεκτρόνια για να συμπληρώσει την εξωτερική του στιβάδα (υποστιβάδα 5p) Στις ενώσεις του απαντά. Γενικά. Η ονομασία ιώδιο αποδόθηκε εξαιτίας του χρώματος των ατμών του.4 ppm. όπου εφαρμόζεται ως απολυμαντικό και αντισηπτικό μέσο (βάμμα ιωδίου). όπως η βρογχοκήλη. αφού ερεθίζει τα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα.3 o C. διαφορές.Το στοιχειακό ιώδιο είναι αρκετά επικίνδυνο. εξαιτίας του μεγάλου μεγέθους του ατόμου του. γι' αυτό και αποθηκεύεται συνήθως σε ειδικά δοχεία που ονομάζονται φιάλες ιωδίου. ωστόσο. εξαιρετικά ερεθιστικούς για τα μάτια και το αναπνευστικό σύστημα. βρώμιο). Ανήκει στην ομάδα των αλογόνων (VIIA ή 17η ομάδα) και στον τομέα p του περιοδικού συστήματος. Η έλλειψή του οδηγεί σε ασθένειες. οι χημικές ιδιότητες του ιωδίου προσομοιάζουν με αυτές των άλλων αλογόνων (φθόριο.

υγρό και αέριο το βρώμιο αποτελείται από διατομικά μόρια. Το βρώμιο διαλύεται εύκολα σε πολλούς οργανικούς διαλύτες. Το βρώμιο επαυξάνει τις κατασταλτικές διεργασίες του εγκεφάλου και έτσι δρα θεραπευτικά με το να επαναφέρει στην ισορροπία 29 . διαπιστώθηκε με τη βοήθεια ραδιενεργού βρωμίου (82Br). Ένα άλλο οξυγονούχο άλας είναι το βρωμικό κάλιο το οποίο χρησιμοποιούταν παλιότερα ως λευκαντικό των αλεύρων. αλλά και στα θερμοκήπια.7 ΒΡΩΜΙΟ Το βρώμιο ανακαλύφθηκε λίγο μετά το ιώδιο. Το σύμβολό του είναι Br. το 1826.84οC εμφανίζονται κόκκινοι κρύσταλλοι. από τον Γάλλο χημικό Αντουάν Μπαλάρ. δίνει καστανοκίτρινους ατμούς. σχηματίζει καστανοκόκκινους κρυστάλλους με ελαφριά μεταλλική λάμψη. που χρησιμοποιείται για την απολύμανση των αποθηκευμένων σιτηρών. Πάνω από τους 800οC το μόριο του βρώμιου διασπάται σε άτομα. Είναι το μόνο στοιχείο που παρ' όλο που ανήκει στην κατηγορία των αμέταλλων.6. το σάλιο. Όταν βράζει. Το αίμα υγιούς ανθρώπου περιέχει από 0. Διαβρώνει εύκολα τα μέταλλα και αντιδρά ταχύτατα με το αργίλιο δίνοντας βρωμιούχο αργίλιο. Η διαλυτότητά του στο νερό είναι μικρή. το γάλα και η χολή. παρ’ όλο που το ανιόν του κυκλοφορεί στο αίμα μας σε ποσότητα χιλιαπλάσια από την αντίστοιχη του ιωδίου. ο ιδρώτας. αλλά μεγαλύτερη από εκείνη των άλλων αλογόνων. Μεγάλες ποσότητες βρωμίου χρησιμοποιούνται στη γεωργία. οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την παραλαβή του βρωμίου από υδατικά διαλύματα.904.1 gr/cm3 στους 20 oC. Το βρώμιο βρίσκεται σε διάφορες σωματικές εκκρίσεις όπως τα δάκρυα. Ως στερεό.00 mq%. Το βρωμιούχο κάλιο αποτελούσε τον 19ο αιώνα δημοφιλές καταπραϋντικό φάρμακο. είναι υγρό στους 20°C.Το βρώμιο βρίσκεται πάντοτε στους ζωικούς και τους φυτικούς ιστούς. Η απλή αυτή ένωση είναι ένα αέριο με ασφυξιογόνες ιδιότητες. Τα φυτά επιφανείας περιέχουν κατά μέσο όρο 7x10-4% και τα ζώα περίπου 1x10-4% βρώμιο. Έχει θερμοκρασία τήξης -7. επειδή εξοντώνει πολλούς εχθρούς των φυτών. κατά την προετοιμασία του εδάφους. Τέτοια διάσπαση παρατηρείται και υπό την επίδραση φωτός.11 έως 2. Όταν στερεοποιείται. Το χημικό στοιχείο Βρώμιο είναι ένα αλογόνο με ατομικό αριθμό 35 και ατομικό βάρος 79. αποτελώντας στοιχείο που συμμετέχει στη χημική σύσταση πολλών αγροχημικών.78 °C. Το υγρό βρώμιο έχει πυκνότητα 3. Το βρώμιο ήταν το μοναδικό αλογόνο που φαινόταν να μην χρειάζεται ο οργανισμός μας. Το βρώμιο είναι υγρό σε θερμοκρασία δωματίου.2°C και θερμοκρασία βρασμού 58. Όταν το υδατικό διάλυμα βρωμίου ψυχθεί κάτω από τους 5. τα νεφρά και την υπόφυση. Η εκλεκτική απορρόφηση βρωμίου από το θυρεοειδή αδένα. από τα οποία ξεχωρίζει το βρωμομεθάνιο ή μεθυλοβρωμίδιο.

Τα ευγενή αέρια έχουν πολλές σημαντικές εφαρμογές σε βιομηχανίες παραγωγής ειδών φωτισμού. Στην φύση απαντά σε αναλογία 80%. αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 50. και μέχρι σήμερα αποτελεί ένα από τα ισχυρότερα όπλα μαζικής καταστροφής στον πλανήτη. Βρίσκεται στην πρώτη θέση του Περιοδικού Πίνακα και θα μπορούσαμε να ισχυριστούμε ότι όλα τα άλλα είναι απόγονοι του. που η λειτουργία του βασίζεται στη σύντηξη πυρήνων βαρέων ισοτόπων του υδρογόνου (δευτερίου και τριτίου) σε πυρήνες ηλίου. ΑΕΡΙΑ Είναι μια ομάδα χημικών στοιχείων. με παρόμοιες ιδιότητες. Γνωστή διεθνώς και ως H-Bomb (Hydrogen Bomb). Την καλύτερη λύση αποθήκευσης είναι τα δοχεία υδριδίου πράγμα που περιορίζει την διαρροή στη συνηθισμένη θερμοκρασία. Ταυτόχρονα. και από τις δύο πλευρές του τότε Ψυχρού πολέμου. διότι μετά το Big Bang σχηματίστηκαν το Υδρογόνο και Ήλιο. Η αντίδραση του υδρογόνου με το οξυγόνο έχει μελετηθεί διότι παράγει νερό πράγμα που είναι σημαντικό για την επιβίωση του ανθρώπου. Σε υψηλές θερμοκρασίες γίνεται μεταλλικό και πιστεύεται ότι ο Δίας και ο Ποσειδώνας έχουν πυρήνα μεταλλικού υδρογόνου. Κατά τη σύντηξη αυτή παράγεται τεράστια ποσότητα ενέργειας που συνοδεύεται από μεγάλο θερμικό κύμα.το νευρικό σύστημα. Είναι το Ελαφρύτερο στοιχείο και έχει μελετηθεί περισσότερο από κάθε άλλο. 7. τα οποία είναι βαρέα ισότοπα του υδρογόνου. η απορρόφηση του από το θυρεοειδή αδένα και ο συναγωνισμός του με το ιώδιο. Για την πυροδότηση μιας υδρογονοβόμβας προαπαιτείται μια 30 . συγκριτικά είναι 100 έως και 1.000 φορές πιο καταστροφική απ' ότι μια απλή ατομική βόμβα σχάσης. εκρηκτικό μηχάνημα. Τα σημαντικότερα αέρια είναι τα εξής: 7. Θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε το υδρογόνο για καύσιμο αλλά ένα από τα σημαντικότερα προβλήματα είναι η μεταφορά του καθώς και η αποθήκευσή του είναι δύσκολη και θα χρειαστούν δοχεία υψηλής αντοχής αλλιώς θα υπάρχουν διαρροές υδρογόνου.1 ΥΔΡΟΓΟΝΟ(H) Το υδρογόνο ανακαλύφθηκε το 1781. 7.2 ΒΟΜΒΑ ΥΔΡΟΓΟΝΟΥ!!! Η Βόμβα υδρογόνου είναι ένα σύγχρονο θερμοπυρηνικό όπλο. ωστικό κύμα και ραδιενεργό ακτινοβολία.Η Υδρογονοβόμβα. συγκόλλησης και εξερεύνησης του διαστήματος. Ο πυρήνας μιας υδρογονοβόμβας αποτελείται από άτομα δευτερίου (21H) και τριτίου (31H). έχει επίδραση στη δραστηριότητα του αδένα και κατά συνέπεια στο μεταβολισμό. όπως επίσης λέγεται.

παράγοντας άτομα ηλίου και νετρόνια με ταυτόχρονη έκλυση τεράστιων ποσοτήτων ενέργειας. Η έκρηξη εξαέρωσε 80 τόνους εδάφους και είχε 8 μίλια διάμετρο με 27 μίλια ύψος. το υδρογόνο και το άζωτο αποτελούν. τα οποία σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες είναι σε θέση να αντιδράσουν ακόμα και με τα πιο αδρανή ραδιενεργά υλικά όπως το απεμπλουτισμένο ουράνιο. η οποία λαμβάνει χώρα στο περίβλημα του πυρήνα υδρογόνου. η Tsar Bomba.3 ΟΞΥΓΟΝΟ(O) Το οξυγόνο ανακαλύφθηκε ανεξάρτητα από τον Σέλε γύρω στα 1772 και τον Πρίστλεϊ το 1774. Είναι ένα από τα 27 απαραίτητα χημικά στοιχεία για τη ζωή. Η ισχύς της ισοδυναμούσε με 57. που δοκιμάστηκε από τη Σοβιετική Ένωση στο νησί Νόβαγια Ζέμλια του Βόρειου Παγωμένου Ωκεανού στις 30 Οκτωβρίου 1961.000 τόνους ΤΝΤ. ενώ η δόνηση από την έκρηξη έγινε αισθητή μέχρι και τη Φιλανδία. 7. μετά από το υδρογόνο και το ήλιο. σε ποσοστό. Η βόμβα ζύγιζε περίπου 27 τόνους. Το οξυγόνο είναι το τρίτο πιο άφθονο χημικό στοιχείο στο σύμπαν. Στις 12 Αυγούστου στη Σοβιετική Ένωση πραγματοποιείται η πρώτη δοκιμή βόμβας υδρογόνου. Η πρώτη έκρηξη βόμβας υδρογόνου έγινε στις 31 Οκτωβρίου (1η Νοεμβρίου τοπική) 1952 στην ανατολή Enewetak. Εξερράγη 4 χλμ πάνω από το έδαφος. συνήθως πλουτωνίου. πράγμα αδύνατο σε μικρότερες ενεργειακές συνθήκες. Το πιο ισχυρό πυρηνικό όπλο αυτού του τύπου που χρησιμοποιήθηκε ποτέ ήταν μια βόμβα πυρηνικής σύντηξης. στα Νησιά Μάρσαλ (Marshall) του Ειρηνικού ωκεανού από τις ΗΠΑ. Αυτό το κύμα ενέργειας υπερδιπλασιάζει την απόδοση της βόμβας αφήνοντας παράλληλα πίσω του και τις μακροχρόνιες επιπτώσεις του με την δημιουργία ραδιενεργών καταλοίπων. Η καταστροφική της ισχύ μεγιστοποιείται από την ενέργεια των απελευθερωμένων νετρονίων. Μπορούσε να προκαλέσει εγκαύματα 3ου βαθμού σε απόσταση 100 χλμ. Αυτή η πρώτη έκρηξη αυξάνει την θερμοκρασία του πυρήνα σε 100 εκατομμύρια Βαθμούς Κελσίου οδηγώντας έτσι σε σύντηξη το δευτέριο και το τρίτιο.μικρότερη έκρηξη σχάσης δηλαδή μιας μικρής ατομικής βόμβας.000. Μαζί με τον άνθρακα. το 96% (κατά βάρος) των ζωντανών 31 .

Το χλώριο χρησιμοποιείται επίσης στη λεύκανση υφασμάτων και του χαρτοπολτού. όταν η συγκέντρωσή τους ανεβαίνει πάνω από ένα όριο. 7. Είναι σημαντικό απολυμαντικό και λευκαντικό και διαλύεται εύκολα στο νερό. Χρησιμοποιείται για τη διατήρηση τροφών. 7. Το φθόριο θεωρείται απαραίτητο ιχνοστοιχείο για την ανάπτυξη και τη διατήρηση των δοντιών. για οδοντιατρικές χρήσεις και για αντιμετώπιση προβλημάτων οστεοπόρωσης. αποτελώντας το 78% του όγκου του και απαραίτητο συστατικό όλων των ζωντανών οργανισμών. Η απομόνωσή του είναι δύσκολη και απασχόλησε για πάνω από 100 χρόνια τους επιστήμονες. Χρειάζεται. Έχει την έννοια ότι δεν υποστηρίζει τη ζωή. στον ήλιο και άλλα άστρα και νεφελώματα. λόγω της έλλειψής του από την καθημερινή δίαιτα. ως ασφαλές κάλυμμα υγρών εκρηκτικών. που χρησιμοποιούνται στην οικιακή καθαριότητα. 32 . 7. όμως προσοχή. Στην ατμόσφαιρα της Γης πριν την εμφάνιση ζωντανών οργανισμών δεν περιείχε οξυγόνο πράγμα που θα είχε καταστροφικές συνέπειες στις πρώτες μορφές ζωής. Χρησιμοποιείται ως έχει ως απολυμαντικό σε πισίνες και στα συστήματα ύδρευσης των πόλεων. Το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την διατήρηση ζωής σε όλους του έμβιους οργανισμούς.6 ΧΛΩΡΙΟ(Cl) Είναι ανοιχτό πράσινο αέριο με χαρακτηριστική οσμή. Θεωρείται το πέμπτο πιο διαδεδομένο συστατικό του σύμπαντος.5 ΦΘΟΡΙΟ(F) Χρησιμοποιείται συχνά ως πρόσθετο διατροφής. Ακόμη και σήμερα κανείς δεν μπορεί κάποιος να αγοράσει έτοιμο φθόριο όπως συμβαίνει με κάθε άλλο στοιχείο λόγο της μεγάλης δραστικότητας του που συνεπάγεται με πολλούς κινδύνους. Το οξυγόνο είναι επίσης παρόν στο νερό.4 ΑΖΩΤΟ(N) Η λέξη άζωτο προέρχεται ετυμολογικά από τις λέξεις «α-» (στερητικό) και «ζωή». ουσία απαραίτητη για όλες τις μορφές ζωής. όπως το οξυγόνο. γιατί υπάρχει κίνδυνος δηλητηρίασης από αυτά.οργανισμών. ενώ είναι βασικό συστατικό της ατμόσφαιρας του Τιτάνα. Ελεύθερο άζωτο έχει βρεθεί σε μετεωρίτες. Η ρίζα οξυγόνου χρησιμοποιείτε στην αισθητική ως μέσω θεραπείας των ρυτίδων. Είναι το πιο διαδεδομένο χημικό στοιχείο του ατμοσφαιρικού αέρα της Γης.

7. Στις περισσότερες χρήσεις του είναι πιο φθηνά από το Ήλιο ως ψυκτικό. Ανακαλύφθηκε πρώτα έξω από την Γη πριν αποδειχθεί ότι υπάρχει και μέσα σ’ αυτή.9 ΡΑΔΟΝΙΟ(Rn) Το χημικό στοιχείο Ραδόνιο (σύμβολο: Rn) είναι ένα ευγενές αέριο με ατομικό αριθμό 86 και ατομικό βάρος (222) .Το ραδόνιο θεωρείται επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία. Σε θερμοκρασία και πίεση δωματίου είναι άχρωμο αλλά όταν ψυχρανθεί κάτω από τη θερμοκρασία πήξης του αποκτά ένα υποκίτρινο χρώμα που καθώς μειώνουμε τη θερμοκρασία μετατρέπεται σε κίτρινο και στη συνέχεια σε πορτοκαλοκόκκινο. Ανακαλύφθηκε από Βρετανούς το 1898 μαζί με το Κρυπτό και το Ξένο. Είναι ραδιενεργό και ένα από τα βαρύτερα αέρια. Το όνομά του το πήρε από τον Θεό Ήλιο. άγευστο. ιδανικό και επικεφαλής των Ευγενών Αερίων του Περιοδικού Πίνακα. 7. Είναι 2ο πιο άφθονο χημικό στοιχείο στο σύμπαν. 7.8 ημέρες. διασπάται σε άλλα ραδιενεργά στοιχεία τα οποία έχουν χρόνο ημιζωής δεκαετιών. Έχει θερμοκρασία τήξης -71 C° και θερμοκρασία βρασμού -61. Ευθύνεται για την πρόκληση καρκίνου του πνεύμονα: αν και έχει μικρό χρόνο ημιζωής. Το Ραδόνιο ανακαλύφθηκε το 1900 από τον Γερμανό φυσικό Φρήντιχ Ερστ Ντόρν. Η πιο γνωστή χρήση του είναι ως αναψυκτικό και χρησιμοποιείται επίσης στο φούσκωμα αερόπλοιων και μπαλονιών καθώς είναι πιο ελαφρύ από τον αέρα.8 ΝΕΟΝ(Ne) Το Νέον χρησιμοποιείται ως κύριο συστατικό των ομώνυμων λαμπτήρων υψηλής αποδόσεων .8 C°. Έχει 40 φορές καλύτερη ψυκτική ικανότητα από το υγρό Ήλιο και τρεις φορές καλύτερη από αυτή του υγρού Υδρογόνου. με αποτέλεσμα η εισπνοή ραδονίου από κάποιον να αποτελεί συνεχή κίνδυνο. μη τοξικό. Το ραδόνιο υπάρχει στο έδαφος και μπορεί να συγκεντρωθεί στο εσωτερικό των κτηρίων που δεν αερίζονται αρκετά. Επίσης είναι άφθονο στον Ήλιο και στον Δία.10 ΞΕΝΟ(Xe) 33 .7 ΗΛΙΟ(He) Είναι άχρωμο. Το πιο σταθερό του ισότοπο είναι το ραδόνιο-222 με χρόνο ημιζωής 3. άοσμο . 7. Μεγάλα ποσοστά ραδονίου υπάρχουν στο έδαφος της Ικαρίας. Το ονόμασε Ραδόνιο γιατί ήταν προϊόν της ακτινοβολίας του Ραδίου.

Tο Πολώνιο είναι ένα από τα 25 εξαιρετικά ραδιενεργά και τοξικά ισότοπα του μεταλλικού στοιχείου Πολώνιο.3 K (1132. στο χώμα.02891 g/mol. Το ουράνιο βρίσκεται συνήθως σε μικρές ποσότητες στα πετρώματα. Είναι ραδιενεργό και αναφλέγεται εύκολα σε λεπτό διαμερισμό. άγευστο και μη τοξικό Ευγενές Αέριο και βρίσκεται σε μικρή αναλογία στον αέρα. τοξικό. 8. ο οποίος πέτυχε να αναγάγει το ουράνιο από το άνυδρο χλωρίδιό του χρησιμοποιώντας κάλιο. Το απεμπλουτισμένο ουράνιο χρησιμοποιείται σε εμπρηστικά βλήματα. Ονομάστηκε ουράνιο επειδή είχε εντοπιστεί μερικά χρόνια πριν στον πλανήτη Ουρανό. που ανακαλύφθηκε από το ζεύγος Kιουρί το 1897. που εκείνη την εποχή 34 . Έχει θερμοκρασία τήξης 1405. άοσμο και βρίσκεται σε μικρές ποσότητες στη φύση. Το ισότοπό του 235 U χρησιμοποιείται ως "καύσιμο" σε πυρηνικούς αντιδραστήρες και ως σχάσιμο υλικό σε πυρηνικά όπλα.1 ΟΥΡΑΝΙΟ Το ουράνιο είναι χημικό στοιχείο στη σειρά των ακτινίδων. Αυτό επιτεύχθηκε το 1841 από τον Peligot.Είναι Ευγενές Αέριο και ανακαλύφθηκε μαζί με το Κρυπτό και το Νέο(ν). στο νερό. Είναι άχρωμο . αργυρόλευκο. Ο Κλάπροτ απέτυχε να το απομονώσει. με ατομικό αριθμό 92 και ατομικό βάρος 238.2 ΠΟΛΩΝΙΟ Το χημικό στοιχείο Πολώνιο είναι ένα μεταλλοειδές με ατομικό αριθμό 84 και ατομικό βάρος (209). Συναντάτε σε αέρια και υγρή μορφή. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ Ραδιενέργεια είναι το φαινόμενο της εκπομπής σωματιδίων ή ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας από τους πυρήνες ορισμένων χημικών στοιχείων που γι’ αυτό το λόγο ονομάζονται ραδιενεργά. 7. Είναι κατάλληλο για την κατασκευή λέιζερ που χρησιμοποιούνται στην χειρουργική για την συγκόλληση αρτηριών αλλά και εναντίον όγκων και δερματικών παθήσεων. με μεταλλική λάμψη. άοσμο. Οι αναλογίες των ισοτόπων του είναι ένα σημαντικό εργαλείο για τη μελέτη της πρώιμης ιστορίας του Ηλιακού Συστήματος. 8. 8. Το ουράνιο είναι βαρύ. την Πολωνία. και σε ίχνη στα φυτά και στα ζώα (συμπεριλαμβανομένου και του ανθρώπου). βαρύ .Το ουράνιο εντοπίστηκε από το γερμανό χημικό Μάρτιν Κλάπροτ (Martin Klaproth) το 1789 στο ορυκτό πισσουρανίτη. Έχει θερμοκρασία τήξης 254 C° και θερμοκρασία βρασμού 962 C°.11 ΑΡΓΟ(Ar) Είναι άχρωμο.2 C°). Πήρε την ονομασία του απ τη γενέτειρα της Mαρί.

όπως συμβαίνει με τα άλλα μέταλλα. τα αλογόνα. 7 Νοεμβρίου.4 ΠΛΟΥΤΟΝΙΟ Tο χημικό στοιχείο πλουτώνιο (plutonium) είναι ένα υπερουράνιο. από τους 310 °C στους 480 °C συστέλλεται αντί να διαστέλλεται. 8. H Kιουρί ήλπιζε ότι δίνοντας στο νέο στοιχείο το όνομα της πατρίδας της θα βοηθούσε να γίνει γνωστή η διεκδίκηση της ανεξαρτησίας της Πολωνίας. Ο ατομικός αριθμός του είναι 94 και η ατομική μάζα του 244 amu. Αυτές και άλλες ιδιότητες κάνουν τη διακίνηση του πλουτωνίου επικίνδυνη. Ωστόσο. 1867 – 4 Ιουλίου 1934) ήταν Γαλλίδα φυσικός και χημικός πολωνικής καταγωγής. Έχει θερμοκρασία τήξης 639. κι έτσι επιβάλλεται ειδικός εξοπλισμός και αυστηρές διαδικασίες χειρισμού. Είναι ραδιενεργό δηλητήριο που συσσωρεύεται στο μυελό των οστών.3 ΜΑΡΙ ΚΙΟΥΡΙ Η Μαρία Σαλώμη Σκουοντόφσκα-Κιουρί (Maria Salomea Skłodowska-Curie. Πιερ Κιουρί. δημιουργεί οξείδια και υδρίδια τα οποία αυξάνουν τον όγκο της αρχικής ποσότητας πλουτωνίου έως και 70%. δεν διαπερνούν την επιδερμίδα. ήταν γνωστή επίσης και ως Μαντάμ Κιουρί. Στις ενώσεις του εμφανίζεται με πέντε αριθμούς οξείδωσης.5 ΦΡΑΓΚΙΟ(Fr) 35 .βρισκόταν υπό ρωσική. πρωσική και αυστριακή κυριαρχία και δεν αναγνωριζόταν ως ανεξάρτητη χώρα. Ανακάλυψε επίσης το πολώνιο και υπήρξε η πρώτη γυναίκα που έγινε Καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Ένα μοναδικό χαρακτηριστικό του είναι ότι με θέρμανση. θερμοκρασία 25 °C και πίεση 1 atm. ανακάλυψε το ράδιο και μελέτησε τα φαινόμενα της ραδιενέργειας. 8. σε θερμοκρασίες από δωματίου (20°C) έως και 640 °C. εξαιτίας της οξείδωσής του. που είναι και το σημείο τήξης του. ραδιενεργό μέταλλο που ανήκει στις ακτινίδες. Αντιδρά με τον άνθρακα. που αμαυρώνεται γρήγορα στον ατμοσφαιρικό αέρα. Ακόμη κι ένα μικρογραμμάριο του Πολωνίου είναι εξαιρετικά επικίνδυνο. Απαντάται σε έξι αλλοτροπικές μορφές. Οι αλλοτροπικές μεταπτώσεις του πλουτωνίου συνοδεύονται από ασυνεχείς μεταβολές στην πυκνότητά του. είναι ένα μέταλλο σε χρώμα μεταλλικό γκρι. Σε συνεργασία με το σύζυγό της. ενώ τιμήθηκε δυο φορές με το Βραβείο Νόμπελ για τη Φυσική (1903) και τη Χημεία (1911). Όταν εκτίθεται στον υγρό αέρα. Τα σωμάτια Άλφα που εκπέμπονται από το Πολώνιο απορροφούνται από τον οργανισμό και μπορούν εύκολα να καταστρέψουν όλες τις λειτουργίες του. Όντας η πιο φημισμένη γυναίκα επιστήμων της εποχής της. Στις «συνηθισμένες συνθήκες».5±2 °C και θερμοκρασία βρασμού 3235±19 °C. το άζωτο και το πυρίτιο. 8. Το χημικό του σύμβολο είναι "Pu" και ανήκει στην περίοδο 7 και στον τομέα f. Στη συνέχεια αποφλοιώνεται και μετατρέπεται σε σκόνη. που μπορεί να αναφλεχθεί απότομα.

Είναι το πιο ασταθές φυσικό στοιχείο. Σίμποργκ στο Πανεπιστήμιο της Καλιφορνίας. που είχε ως στόχο την ανάπτυξη ατομικής βόμβας από τη Σοβιετική Ένωση κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. τους πνεύμονες και το συκώτι 36 όπου υποβοηθά τον καρκίνο.1 ΡΑΔΕΡΦΟΝΤΙΟ(Rf) Ονομάζεται έτσι προς τιμήν του νεοζηλανδού πυρηνικού φυσικού. Τελικά συμφωνήθηκε οι Σοβιετικοί να επιλέξουν την ονομασία του επόμενου στοιχείου που θα ανακαλυπτόταν. . μετά το αστάτιο. Έρνεστ Ράδερφορντ. Η ανακάλυψη κρατήθηκε μυστική και ανακοινώθηκε στο κοινό το Νοέμβρη του 1945. 8. Οι σοβιετικοί ήθελαν το εν λόγω στοιχείο να ονομαστεί είτε Ντούμπνιο επειδή είχε ανακαλυφθεί στην πόλη Ντούμπνα της Ρωσίας. 8.2 ΚΙΟΥΡΙΟ(Cm) Αυτό το ραδιενεργό ονομάστηκε από το επώνυμο της Μαρία Κιουρί και του συζύγου της Πιέρ Κιουρί. Το κιούριο πρώτα παρήχθη και προσδιορίστηκε το καλοκαίρι του 1944 από την ομάδα του Γκλεν Θ. είτε Κουρτσατόβιο. προς τιμήν του Ιγκόρ Κουρτσάτοβ επικεφαλής του Σοβιετικού Πυρηνικού Προγράμματος. και το δεύτερο σπανιότερο από όσα υπάρχουν στη φύση. το κιούριο συσσωρεύετε στα οστά. Όταν εισάγεται στο ανθρώπινο σώμα. στο Μπέρκλεϋ.Έχει τη μικρότερη ηλεκτραρνητικοτητα από όλα τα γνωστά χημικά στοιχεία.

Joseph (2003). http://el. Αν. Mascetta.). Subhash Kak . Koppenol. Fluck. Emsley.9. S. Χημεία στο πιάτο 6. and biological chemistry. 6. (2002). Χημεία και καθημερινή ζωή 5. "New Notations in the Periodic Table". W. Βάρβογλης. Silberberg. Περιοδικό Χημικά Χρονικά 4. (2003).(1997). 9. General. Chemistry (7 ed. 3. M.(2004). Η κρυφή γοητεία της Χημείας 7. "Naming of New Elements. Σχολικό βιβλίο Βιολογίας 3. Chang. E. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ Ελληνική βιβλιογραφία 1.). Σχολικό βιβλίο Χημείας 2.wikipedia. (2007). Raymond (2002). Chemistry The Easy Way (4th ed. Chemistry: The molecular nature of matter and change (4th ed. Ηλεκτρονική βιβλιογραφία 1. (1988). Αν. Stephen H. 7. Μπόσκου Γ. Mendeleev and the Periodic Table of Elements. 2. (2006). John (2011). Nature's Building Blocks: An A-Z Guide to the Elements. organic.). 8. H. 4. Βάρβογλης (1994).org/wiki/%CE%A0%CE%B5%CF%81%CE%B9%CE%BF%CE%B4%CE%B9%CE%BA%C F%8C%CF%82_%CF%80%CE%AF%CE%BD%CE%B1%CE%BA%CE%B1%CF%82_%CF%84%CF%89%CE% BD_%CF%87%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8E%CE%BD_%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%B9 %CF%87%CE%B5%CE%AF%CF%89%CE%BD 37 . Stoker. 5. The basics of chemistry. Βάρβογλης (2006). R. Myers. Χημεία τροφίμων Διεθνή βιβλιογραφία 1. Αν. (2008).

2.gr/uploads/3655/630/xMet_Lect_3_MetalPropertiesPeriodicTable. http://el.pdf 5.metal.ntua.evr.com/ 38 .wikipedia.wlonk. http://www.com/?lang=el 4.sch.ptable.gr/files/periodic%20table. http://3gym-alexandr. http://www.pdf 6.org/wiki/%CE%A7%CE%B7%CE%BC%CE%B9%CE%BA%CF%8C_%CF%83%CF%84% CE%BF%CE%B9%CF%87%CE%B5%CE%AF%CE%BF 3. http://elements.