You are on page 1of 2

Manastir Studenica kod mesta Usce,nedaleko od Ibarske klisure,nalaze se u zivopisnom predelu

kroz koji vijiuga recica Studenica.Crkva Uspenja Presvete Bogorodice podognuta je izmedju
1183-1191.godine,kao glavna zaduzbina zupana Stefana Nemanje,koja postaje prototip za sve
potonje zaduzbine Nemanjica,oblikovane u stilu Raske skole.U cetvrtoj deceniji 13.veka sa
zapadne strane Nemanjine crkve dogradjena je takozvana Radoslavljeva priprata.Kompleks
Studenice nekad je imao vise kapela,konaka i drugih gradjevina koji su gradjeni delom u vreme
Stefana Nemanje,Svetog Save,a delom u potonjim vremenima.TRpezarija Svetog Save podignuta
je pocetkom 13.veka,mala crkva Sv.Nikole sa pocetka 13.veka,visoka ulazna kula iz
13.veka,takozvana Kraljeva crkva,posvecena Sv.Joakimu i Ani,zaduzbina kralja Minutina iz
1313-14.godine,manastirski konaci iz 18. i 19.veka,kao i druge gradjevine.
Bogorodicina crkva ima izduzenu osnovu sa oltarskim prostorom,naosom i pripratom,bocnim
vestbilima i kupolom na kockastom postolju.Posebnu vrednost studenicke arhitekture cini
dekorativna obrada fasada od mermera,koje su rasclanjene lezenama i povezane frizom slepih
arkadica koji proti krovni venac.Prozori su lucno zasvedeni,najvecim delom dvodelni(before) ili
trifore (oltarski prozor).Vrhunac plastike je postignut na portalima i na prozorima,posebno na
oltarskoj trifori.Okvir prozora cini ornamentalna traka sa lozicom u kojoj su upletene figure
zivotinja i ptica.I srednji deo timpana ukrasen je lozicom,dok se sa strane nalazi zmaj I vasilisk
(kombinacija azdaje I petla),koji simbolicno cuvaju pristup oltaru,”svetinji nad
svetinjama”.Raskosno je obradjen zapadni,glavni portal,koji je nekada bio spoljasnji,a sada(zbog
Radoslavljeve priprate) nalazi se izmedju unutrasnje I spoljne priprate.Na njemu su bila dva,sada
izgubljena stubica koje su nosily lavovi,a na cijem vrhu su bili grifoni koji su takodje strazarili
pred ulazom u hram,zatim dekorativne trake ukrasene biljnim I figuralnim motivima.U timpanu
iznad ulaza predstavljena je Bogorodica sa Hristom na prestolu I dva andjela.
Zivopis Studenice nastao je trudom I brigom Svetog Save koji je odabrao majstore 12081209.godine.Najveci deo je sacuvan u oltaru,potkupolnom prostoru,na zapadnom zidu I u donjim
zonama naosa.Nacin slikanja fresaka izveden je tako da oponasa mozaicno slikartsvo,na
zutoj pozadini prekrivenoj zlatnim listicima na kojoj su bojom izvedene kockice,naslikane
su figuralne predstave.Medju najuspelijim studenickim freskama spada STUDENICKA
BOGORODICA naslikana na pilasteru severnog zida naosa.Na zapodnom delu izvedeno je
graciozno Hristovo raspece,monumentalno I potresno u isto vreme.Na tamnoplavoj pozadini
posutoj zvezdama,toplookerne figure Hristosa I drugih ucesnika ove uzbudljive religiozne
drame,sa naglasenim,ljudskim dimenzijama stradanja I bola(ali bez patetike I naturalistickih
detalja),ostvaruju harmoniju I umetnicki domet najvecih dela evropskog slikarstva 13.veka.