EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ-ÖZET BİLGİLER: 01 (08.2006)
Hazırlayanlar: Yrd.Doç.Dr.Hüseyin GÜNERHAN-Mak.Yük.Müh.Mehmet ERKEK

1

EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ
MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ
MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ
1.BÖLÜM ÖZETİ
Bu bölümde ısı transferinin temelleri tanıtılmış ve irdelenmiştir. Termodinamik, bir sistemin
bir işlem sırasında, bir denge konumundan diğerine geçerken meydana gelen toplam ısı
transferi miktarıyla ilgilenir. Isı transferi bilimi ise ısı transferi hızıyla (rate of heat transfer)
ilgilenir. Isı transferi hızı, ısı transferi donanımlarının tasarımı ve değerlendirilmesindeki en
temel niceliktir. Bir sistemdeki bütün enerji biçimlerinin toplamı, sistemdeki toplam enerjiyi
verir ve iç, kinetik ve potansiyel enerjileri içerir. İç enerji bir sistemdeki moleküler enerjiyi
temsil eder ve duyulur, gizli, kimyasal ve nükleer enerji biçimlerinden oluşur. İç enerjinin
duyulur ve gizli enerji biçimleri, sıcaklık farkı sonucunda bir ortamdan diğerine aktarılabilir.
Bu enerji biçimleri ısı veya ısıl enerji olarak bilinir. Yani, ısı transferi iki ortam arasındaki
sıcaklık farkından dolayı transferi gerçekleşen duyulur ve gizli enerji biçimleridir. Birim 
(W) ” ile
zamanda gerçekleşen ısı transferi miktarı, ısı transfer hızı olarak adlandırılır ve “ Q
gösterilir. Birim alandan olan ısı transferi hızı ise, ısı akısı “ q ( W / m²) ” olarak adlandırılır.
Sabit bir kütleden oluşan bir sistem kapalı sistem olarak adlandırılır. Sınırlarından kütle geçişi
olan bir sistem ise açık sistem veya kontrol hacmi olarak adlandırılır. Bir işleme tabi olan
herhangi bir sistem için “Termodinamiğin Birinci Yasası” veya enerji dengesi aşağıda
verildiği gibi ifade edilebilir:
E giren − E çıkan = ∆E sistem ( J)

Eğer hareketsiz, kapalı bir sistem yalnızca ısı transferi içeriyorsa ve sınırlarından bir iş
transferi yoksa enerji dengesi sadeleşerek aşağıda verilen duruma gelir:
Q = mC v ∆T [J ≡ kg.J /(kg°C). °C]
Burada Q sisteme doğru gerçekleşen veya sistemden gelen toplam (net) ısı transferidir. Eğer 
hızıyla gerçekleşiyorsa, ∆ t zaman aralığında gerçekleşen ısı transferi
ısı transferi sabit bir Q 
⋅ ∆t [J ≡ W.s] ile bulunabilir.
miktarı Q = Q
Bir giriş ve çıkışa sahip ve bu giriş ve çıkışı arasında ihmal edilebilir kinetik ve potansiyel
enerji değişimi olan bir kontrol hacmi için sürekli rejimde ve iş etkileşiminin olmadığı
koşullarda enerjinin korunumu bağıntısı aşağıda verildiği gibi ifade edilebilir: 

= mC 
p ∆T [W = (kg / s).J /(kg°C). °C]
Q 
kontrol hacmine 
= ρVA c [kg / s ≡ (kg / m³).(m / s).m²] kütlesel debi ve Q
Burada m
gerçekleşen net ısı transferi hızıdır.
Isı, üç farklı şekilde transfer edilebilir: iletim, taşınım ve ışınım. İletim birbirine komşu olan
parçacıklar arasındaki etkileşim sonucunda, daha enerjetik olanlardan az olanlara doğru ısının
transferidir. Bu transfer şekli “Fourier Isı İletim Yasası” ile aşağıda verildiği gibi ifade edilir:

sıcaklık değişimidir (K/m ≡ °C/m).Mehmet ERKEK 2 dT  Q ( W) iletim = − k A dx Burada k. Işınım bir maddeden. Taşınımla ısı transferi hızı “Newton Soğuma Yasası” ile aşağıda verildiği gibi ifade edilir:  Q taşınım = h A s (Ts − T∞ ) ( W) Burada h. yapısındaki atomların veya moleküllerinin elektronik şekillerinde meydana gelen değişimler sonucunda enerjinin elektromanyetik dalgalar (veya fotonlar) halinde yayılmasıdır.67 x 10-8 [W/(m2K4)]. ısı transfer yönüne dik olan dT alan (m²). Ts mutlak sıcaklığına (K) sahip bir yüzeyin yayabileceği maksimum 4  (W) ışınım miktarı “Stefan-Boltzmann Yasası” ie verilir. T∞ ise yüzeyden yeteri kadar uzakta akışkanın sıcaklığıdır (°C). As ise. L kalınlığına sahip düzlemsel bir dx tabakadan gerçekleşen iletim (hızı) aşağıda verildiği gibidir: ∆T  Q ( W) iletim = − k A L Burada ∆T (°C ≡ K) tabakanın iki yüzeyi arasındaki sıcaklık farkıdır.Doç. σ= 5.2006) Hazırlayanlar: Yrd. malzemenin ısıl iletkenliği [W/(mK) ≡ W/(m°C)]. Buna göre Q yayılan.    Bir yüzeyin ne kadar ışınım yuttuğunu Q yutulan = α Qgelen denklemi belirler.max = σ A s Ts yazılabilir.EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ-ÖZET BİLGİLER: 01 (08.Yük. Taşınım. . Taşınım. katı bir yüzey ve ona komşu olan hareket halindeki sıvı veya gaz (akışkan) arasında gerçekleşen ısı transferi şeklidir.Hüseyin GÜNERHAN-Mak. taşınımın gerçekleştiği yüzeyin alanıdır (m²). A. ise. Burada Qgelen yüzeye gelen ışınım miktarı ve α yüzeyin yutma katsayısıdır (-). Eğer ε yayma katsayısına (-) ve As alanına (m²) sahip Ts sıcaklığında (K) bir yüzey çok daha büyük (veya siyah) Tsurr sıcaklığına (K) sahip bir yüzey tarafından tamamıyla sarılmışsa ve aralarında ışınımı engellemeyen bir gaz (hava gibi) varsa bu iki yüzey arasındaki net ışınım transferi aşağıda aşağıda verildiği gibidir: 4 4  Q ışınım = ε σ A s (Ts − Tsurr ) (W) Bu durumda küçük yüzeyi saran yüzeyin yayma katsayısının ve alanının net ısı transferine etkisi yoktur. içinde hem iletimden hem de akışkan hareketinden gelen bileşik etkileri içerir.Müh.Dr. Ts yüzey sıcaklığı (°C). ısı taşınım katsayısıdır ve birimi [W/(m2°C) ≡ W/(m²K)] ile verilir. Burada σ Stefan-Boltzmann sabitidir.

Wiley. (Wm-2K-1) [Ts: yüzey sıcaklığı. A ∞ : s yüzeyini çevreleyen yüzey alanı] Taşınım + Işınım Birleşik taşınım ve ışınım katsayısı. Introduction to Heat Transfer. As: yüzey alanı.10-8 Wm-2K-4). Ts: yüzey sıcaklığı.Hüseyin GÜNERHAN-Mak. T∞: akışkan sıcaklığı] Kaynaklar: 1.Mehmet ERKEK Çizelge 1. Isı Transferi İşlemlerinin Özeti Tür İletim Taşınım Işınım Mekanizma Rastgele moleküler harekete bağlı olarak enerji yayılımı Rastgele moleküler harekete bağlı olarak enerji yayılımına ek olarak. T∞: s yüzeyini çevreleyen yüzey sıcaklığı. HG-ITÖB01-03. ISBN 0-47138649-9.3 EGE ÜNİVERSİTESİ-MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ-MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MK371 ISI TRANSFERİ (2+2) DERSİ-ÖZET BİLGİLER: 01 (08. NY. (Wm-2K-1 ≡ Wm-2°C-1) [Ts ve T∞ ≡ (°C)] [Ts: yüzey sıcaklığı.Yük. Singapore.Müh. ISBN 0-07-1151508. McGraw-Hill. 1985.2006 .Çengel YA.Doç. Fourth Edition. Ts ve T∞ ≡ (K)] [σ: Stefan-Boltzmann sabiti. Second Edition. T∞: akışkan sıcaklığı] E s = σTs4 (W / m ²) [Siyah cismin yayma gücü] q = εσTs4 (W / m ²) [Gerçek ε: yayma oranı. ISBN 0-07-066460-9. MN. q = h(Ts − T∞ ) + h r (Ts − T∞ ) (W / m²) h: ısı-2taşınım -1 (Wm K ) [Ts ve T∞ ≡ (°C)] hr: ısı ışınım katsayısı. New York. x ≡ (m)] q = h(Ts − T∞ ) (W / m²) h: ısı taşınım katsayısı. 2. (Wm-2K-1) cisimlerin yaydığı ışınım akısı] h r = εσ(Ts + T∞ )(Ts2 + T∞2 ) q = εσ(Ts4 − T∞4 ) (W / m ²) [ (As / A ∞ ) → 0 için net ışınım akısı] Ts − T∞  Ts için  = h A (T − T ) (W) Q r s s ∞ ( A / A ) → 0 için net ışınım [ s ∞ h r = 4εσTs3 miktarı] [σ ≡ (5.2006) Hazırlayanlar: Yrd. 2002. 2003. 3.Incropera FP. DeWitt DP. (-) hr: ısı ışınım katsayısı.67. Heat Transfer A Practical Approach. Heat Transfer A Basic Approach. (Wm-1K-1 ≡ Wm-1°C-1) [T ≡ (°C).08.Özışık. kitlesel harekete bağlı enerji transferi Elektromagnetik dalgalar ile enerji transferi Denklem q x = − k dT ⎛ W ⎞ ⎜ ⎟ dx ⎝ m² ⎠ Denklem Katsayısı k: ısı iletim katsayısı. McGraw-Hill.Dr.