You are on page 1of 2

BORIS NIVELIC

POLOZAJ I ULOGA SRPSKE CRKVE POD OSMANSKOM


VLASCU U 15. I 16. STOLJECU
Srpska crkva se odrzala pod osmanskom vlascu.
Poslije pada Smedereva (1459) za vrijeme patrijarha Arsenija II osmanlije su
priznale srpsku patrijarsiju i nametnuli joj danak.
Pod jurisdikcijom samostalne srpske crkve u to vrijeme bile su samo sjeverna
Srbija, BiH i Crna Gora, a od 1455.juzne eparhije Pecke patrijarsije i sama Pec
pripadale su Ohridskoj arhiepiskopiji.
Odnos osmanske vlasti prema srpskoj crkvi do 1525. bio je snosljiv.
Buna smederevskog episkopa Pavla, koja zapocinje 1528. javila se zbog toga sto je
nekoliko godina prije toga bila ukinuta srpska crkva i podvrgnuta Ohridskoj
arhiepiskopiji. Na takvu odluku je uticalo drzanje nekih srpskih faudalaca pred
Mohacku bitku, narocito bijeg Pavla Bekica i njegove brace u Ugarsku.
Iako je pokret srpskog svecenstva pretrpio poraz, bivsa samostalna srpska crkva
ostala je pod Ohridskom arhiepiskopijom, ipak se odluke sabora u Ohridu nisu
mogle provesti.
Cinjenica da je srpski narod imao veliku ulogu prilikom osmanskog osvajanja u
juznoj Ugarskoj, uvjetovala je obnavljanje Pecke patrijarsije. Da zadovolji srpski
narod sultan je 1557. izdao odobrenje o obnavljanju Pecke patrijarsije.
Licni utjecaj vezira Mehmeda Sokolovic u obnavljanju patrijarsije vidi se i po
tome sto je za prvog patrijarha postavljen njegov brat Makarije Sokolovic.
Pecki patrijarsi drzali su pod svojom jurisdikcijom sjevernu Makedoniju, dio
Bugarske, Srbiju, Crnu Goru, Vojvodinu i Bosnu, kao i naselja Srba u Hrvatskoj,
Dalmaciji i Ugarskoj. Ta je patrijarsija imala preko 40 metropolita i episkopa.
Srpska crkva je bila najveci krscanski zemljoposjednik u Srbiji, Crnoj Gori,
Hercegovini i dr.zemljama.

Da nije imala te materijalne osnove ne bi mogla izdrzavati manastire i podizati


nove manastire.
Pecka patrijarsija je placala sultanu godisnje, u posljednjoj cetvrtini 16. i u 17.
Stoljecu 100 000 akci.