Κυριακή Του Ἀσώτου (ΙΖ’ Λουκᾶ

)
«...εἰς ἑαυτὸν δὲ ἐλθὼν …»
Καθρέφτης πού μπορεῖ νά καθρεφτιστεῖ ὅλος ὁ κόσμος εἶναι ἡ παραβολή τοῦ
Ἀσώτου. Καί μόνο αὐτή ἄν σωζόταν ἀπό ὅλα τά ἱερά κείμενα θά ἦταν ἱκανή νά
γίνει ὁδηγός τῆς ἀνθρωπότητος. Μέσα της περικλείει ὅλο τό ἀνθρώπινο δράμα
καί ὅλο τό θεῖο μεγαλεῖο. Φανερώνεται ἡ ἀβυσσαλέα ἀνθρώπινη πτώση, ἀλλά
καί ἡ ἄπειρη θεία ἀγάπη. Τό μυστήριο τῆς δημιουργίας καί τῆς ἀναδημιουργίας
τοῦ ἀνθρώπου σέ ὅλη του τήν ἔκταση καί ἔκσταση. Ὅλα μοιάζουν σάν νά
συμβαίνουν ἔξω ἀπό τήν λογική μας. Καί ναί, πώς νά μήν εἶναι ἔτσι ; Ἀφοῦ μετά
ἀπό τήν δική μας λογική
ἀρχίζει ἡ ἀγάπη τοῦ
Θεοῦ, πού εἶναι πάντα
παραπάνω
ἀπό
τήν
λογική μας. Ἀπό ἀγάπη
ἄρχισε ἡ δημιουργία μας,
μέ ἀγάπη συνεχίζεται καί
στήν
ἀγάπη
θά
καταλήξει. Ὁ ἄνθρωπος
πέφτει, ὁ Θεός τόν
σηκώνει.
Ἐμεῖς ἐπαναστατοῦμε,
Ἐκεῖνος
θυσιάζεται.
Ἐμεῖς σπαταλοῦμε τά
πάντα, Ἐκεῖνος μᾶς τά
ξαναδίνει ὅλα.
Ἡ παραβολή τοῦ Ἀσώτου μᾶς ἐκφράζει ὅλους. Ὅλοι ἀνήκουμε στό πνεῦμα
τῆς παραβολῆς. Εἴμαστε μέσα στήν μία ἤ στήν ἄλλη κατηγορία τῶν δύο παιδιῶν
ἤ καί στίς δύο μαζί. Συμπορευόμαστε κι ἅς μή τό παραδεχόμαστε. Ὅλοι μας
ἀσωτεύουμε σωματικά ἤ ψυχικά. Ὅλοι μας σκεπτόμαστε καί φερόμαστε
ἐγωϊστικά. Καί σπαταλοῦμε ἄσωτα τίς ἱκανότητες μας, τίς δυνάμεις μας, τά

1

χαρίσματα πού στόν καθένα μας ὁ Θεός ἐμπιστεύτηκε. Κανένας μας λοιπόν ἅς
μήν βγάζει τόν ἑαυτό του ἀπό τήν παραβολή τοῦ Ἀσώτου.
Τό «ἥμαρτον» εἰς τόν οὐρανόν καί ἐνώπιον Σου μᾶς ἀποκαθιστᾶ στήν προτέρα
μας θέση, μᾶς σώζει ἀπό τήν ἁμαρτία καί μᾶς φέρνει πίσω πάλι στόν Θεό καί
Πατέρα μας. Αὐτή εἶναι μιά ὁμολογία. Εἶναι μιά ὁμολογία πού ἔσωσε καί τόν
ληστή, καί τόν τελώνη καί τόν Πέτρο καί ὅλους τούς ἁγίους. Ὅποιος ἔχει δύναμη
νά ζεῖ καί νά ὀμολογεῖ ἀληθινά, συνειδησιακά καί ὄχι μόνο συναισθηματικά, τήν
ἐνοχή του λυτρώνεται, σώζεται, γίνεται σωστός ἤ σωστότερος ἄνθρωπος. Ὁ
ἄνθρωπος λοιπόν ὀμολογεῖ καί ὁ Θεός λυτρώνει. Ὅλοι μας λοιπόν μποροῦμε νά
λυτρωθοῦμε, ἀφοῦ ὅλοι μας μποροῦμε τήν ἐνοχή μας νά ὀμολογοῦμε.
Εἶναι χαρακτηριστικό ὅτι στήν παραβολή ὁ Χριστός τοποθετεῖ καί τά δύο παιδιά
ἔξω ἀπό τό σπίτι τοῦ πατέρα καί ὅτι μέσα μπῆκε ὁ ἄσωτος υἱός. Ὁ πρεσβύτερος
ὡς ἐγωϊστής καί πεισματάρης πού ἦταν, ἔμεινε ἔξω ἀπό τήν βασιλεία τοῦ
Πατέρα, ἔξω ἀπό τήν χαρά καί τήν εὐδαιμονία.
Ὁ ἄσωτος γυρνᾶ στό σπίτι τοῦ πατέρα του ὅταν «ἦλθεν εἰς ἑαυτόν», ἐπειδή
εἶχε καλές καί ἄριστες ἀναμνήσεις ἀπό τό σπίτι τοῦ πατέρα του. Θυμήθηκε στήν
ἐρημιά του, στήν ἀπόγνωση του, ὅλη τήν στοργή, τήν ἀγάπη καί τίς θυσίες τοῦ
καλοῦ πατέρα καί ξαναγύρισε, γιατί ἤθελε νά τίς ξαναζήσει ἐπειδή καιρό εἶχε νά
νοιώσει ἔτσι, ὅταν ἦταν παλαιότερα στό πατρικό, λόγω τῆς ἁμαρτίας πού τόν
ἀποξένωσε ἀπ' αὐτήν τήν στοργική ἐκδήλωση τοῦ πατέρα. Ἄν εἶχε κακές
ἀναμνήσεις ἀπό τό πατρικό του σπίτι, ποτέ δέν θά γύριζε. Θά ἔμενε στήν
καταστροφή τῆς ἐρημιᾶς του, στήν καταστροφική ἀποξένωση του. Ὅσοι λοιπόν
ἔχουν τήν εὐθύνη τῆς δημιουργίας περιβάλλοντος, τῆς κατήχησης ἠθῶν καί
ἀξιῶν, τῆς ἐν γένει διαπαιδαγωγήσεως εἴτε στήν οἰκογένεια, εἴτε στήν κοινωνία,
εἴτε στήν Ἐκκλησία, εἴτε στό σχολεῖο θά πρέπει νά προσέχουν πολύ τό σημεῖο
αὐτό. Τό περιβάλλον πού δημιουργοῦν θά πρέπει νά εἶναι τέτοιο πού νά κάνει
καί τόν ἄσωτο ἀκόμη, μόλις ἔλθει «εἰς ἑαυτόν» νά τό θυμᾶται, νά τό ἀναπολεῖ
καί νά ξαναγυρίζει πάλι στήν φωλιά του, γιά νά βρεῖ τήν στοργή, τήν πατρική
ἀγκαλιά.
Αὐτό εἶναι καί τό βαθύτερο νόημα τῆς παραβολῆς τοῦ Ἀσώτου, ὅπου θά
μποροῦσε κάλλιστα νά τήν ἀποκαλέσει παραβολή τοῦ στοργικοῦ πατέρα. Ὅπου
ὑπάρχει στοργικός πατέρας οἱ ἄσωτοι ξαναγυρίζουν, ὅπου ὑπάρχει εὐσπλαχνικός
πατέρας οἱ ἄσωτοι συγχωροῦνται.
Καί κάτι ἀκόμη… Ὁ μεγαλύτερος υἱός πού δέν ἦταν «ἄσωτος» δέν μπῆκε στήν
χαρά τοῦ ἀδελφοῦ του, δέν μπῆκε στήν βασιλεία τοῦ Θεοῦ.
Ξέρετε γιατί ; Διότι ποτέ δέν εἶχε ἀληθινή, οὐσιαστική σχέση μέ τόν πατέρα του.
Ἄν εἶχε θά συμπονοῦσε καί θά συνέχαιρε μέ τόν πατέρα του γιά τήν ἐπιστροφή
τοῦ ἀσώτου ἀδελφοῦ του. Μέ τόν Θεό δέν μπορεῖ κανείς νά συμπορευθεῖ ἄν δέν
ἔχει μαζί Του ἀληθινά καί ὁλοκληρωτικά συνδεθεῖ. Βρέθηκε ἐκτός, ἀρνήθηκε νά
εἰσέλθει διότι δέν εἶχε ἴχνος ἀδελφικῆς ἀγάπης. Παρότι ἦταν κοντά στόν πατέρα
του δέν εἶχε καταλάβει, δέν εἶχε νοιώσει, δέν εἶχε συνειδητοποιήσει ὅτι ἡ
σωτηρία ὅλων εἶναι δῶρο Θεοῦ, εἶναι ἔλεος Θεοῦ. Εἶναι ἀπόρροια τῆς ἀγάπης
Του καί ὄχι ἀξιομισθία, ἐργοσωτηρία ἤ δική μας πρωτοβουλία.
2

Ἅς ἐπιστρέψουμε κι ἐμεῖς ὅπως ὁ ἄσωτος υἱός στό πατρικό σπίτι, ὅταν καί
ἀφοῦ ἔλθωμεν εἰς ἑαυτόν καί ἅς ἀναφωνήσουμε «ἥμαρτον Κύριε, δέξαι με
μετανοημένο καί ἐλέησέ με» καί ἅς νοιώσουμε τήν γεμάτη στοργή ἀγκαλιά Του,
τήν πλημμύρα τῶν χαρίτων τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τῆς ἀγάπης, τῆς εἰρήνης, τῆς
ἐλπίδας, κι ἅς Τόν δοξολογήσουμε ἀκατάπαυστα γιά τό ἀπέραντο ἔλεος καί χάρη
τήν ὁποία μᾶς ἀξίωσε.

«Στοργικέ Πατέρα…»
κείμενο του Αρχιμ/του Νικηφόρου Κ.
Η παραβολή του Ασώτου «Υιού» ξυπνά μέσα μου πέλαγος συγκινήσεως, γιατί
πολλά σημεία της συγγενεύουν με την δική μου ανταρσία εναντίον του θείου
νόμου Σου. Και όπως εκείνος ζήτησε από
τον πατέρα του το «επιβάλλον μέρος της
ουσίας» του, έτσι κι εγώ πήρα από εσένα
τον πλαστουργό μου το ανάλογο μέρος
των αρετών που μου χάρισες μέσω του
Αγίου Σου Πνεύματος. Και όπως ο πατέρας
εκείνου δεν αρνήθηκε να δώσει στον γιο
του το μερίδιο του, έτσι κι Εσύ δεν μου το
αρνήθηκες γιατί είσαι Θεός όχι μόνο της
αγάπης αλλά και της ελευθερίας για να
είμαστε κι εμείς οι άνθρωποι υπεύθυνοι
των πράξεων μας.
Έφυγε ο άσωτος μακριά από την πατρική
στέγη για να μην βρίσκεται κάτω από την
επίβλεψη του πατρικού ενδιαφέροντος.
Έφυγα κι εγώ μακριά Σου εκεί όπου χωρίς
Θεό όλα επιτρέπονται∙ εκεί όπου οι
εφημερίδες και οι τηλεοράσεις, τα θεάματα και τα ακούσματα κακής ποιότητας, η
παρέα με αθέους και πορωμένους και γενικά εκεί όπου η σημερινή καταναλωτική
κοινωνία ούτε μια λέξη δεν θα πει για Σένα ενώ αντίθετα υμνεί την υλοφροσύνη.
Πατέρα μου «ήμαρτον». Ο άσωτος κατέφαγε την περιουσία του και ήταν
επόμενο να πτωχεύσει. Κι εγώ άραγε πως δεν θα πτώχευα, αφού μέρα με την
μέρα αντικαθιστούσα μια-μια αρετή, με μια-μια κακία ; Αλλά και πως δεν θα
έφθανα σε απόγνωση, όπως ο άσωτος, αφού οι αρετές είναι σπαρμένες στην
ανθρώπινη φύση από Εσένα τον δημιουργό μας, και είναι αφύσικο να ζούμε με
ηρεμία και γαλήνη χωρίς αυτές ; Χωρίς τιμιότητα και ειλικρίνεια και δικαιοσύνη
και θεοσέβεια ; Πτώχεψε λοιπόν ο άσωτος, πτώχεψα κι εγώ νεώτερος άσωτος.
Φιλεύσπλαχνε πατέρα. Η πατρική αγάπη γέμισε την θύμηση της πατρικής
στέγης στον άσωτο υιό. Και η δική Σου αγάπη για μένα, το πλάσμα Σου,
3

φύτρωσε την ιδέα της επιστροφής μου κοντά Σου. Και σου εξομολογούμαι ότι
άρχισα τότε να παλεύω με τις αναστολές μου. Ξεσηκώθηκε μέσα μου ένα
περίεργο συναίσθημα αξιοπρέπειας, σατανογέννητο, που με οδήγησε στην
δαιμονική αμετανοησία και στην έσχατη απόγνωση. Και ενώ πάλευα με τον κακό
εαυτό μου, Εσύ με περίμενες καρτερικά, γιατί όπως είπες με το στόμα του
προφήτου Σου «δεν θέλεις τον θάνατο του αμαρτωλού μέχρι που να επιστρέψει
μετανοημένος σε Σένα».

ΣΥΝΑΞΑΡΙΟΝ μηνός Ιανουαρίου : Όσιος Εφραίμ ο Σύρος
Ο Όσιος Εφραίμ καταγόταν από την Ανατολή και γεννήθηκε στην πόλη Νίσιβη
της Μεσοποταμίας πιθανώς το 308 μ.Χ. ή και ενωρίτερα.
Ήκμασε επί Μεγάλου Κωνσταντίνου (324 - 337 μ.Χ.),
Ιουλιανού του Παραβάτου (361 - 363 μ.Χ.) και των
διαδόχων αυτού. Από την μικρή του ηλικία διδάχθηκε την
πίστη και την αρετή από τον Επίσκοπο της γενέτειράς
του Ιάκωβο (309 - 364 μ.Χ.), ο οποίος και τον
χειροτόνησε διάκονο, αλλά ο Όσιος αρνήθηκε να λάβει
μεγαλύτερο αξίωμα. Ακολούθησε πολύ νωρίς τον
μοναχικό βίο και με το φωτισμό του Παρακλήτου έγραψε
πάρα πολλά συγγράμματα πνευματικής και ηθικής
οικοδομής. Γι’ αυτό και θαυμάζεται για το πλήθος και το
κάλλος των έργων του. Γνώστης ακριβής όλων των δογματικών θεμάτων, ήξερε
να καταπολεμά τις αιρέσεις και να υπερασπίζει με θαυμάσια σαφήνεια την
Ορθοδοξία. Ήταν εκείνος που κατατρόπωσε σε διάλογο τον αιρετικό Απολλινάριο
και οδήγησε πολλούς αιρετικούς να επιστρέψουν στην πατρώα ευσέβεια.
Όταν, διά της συνθήκης του έτους 363 μ.Χ., που υπέγραψε ο διάδοχος του
Ιουλιανού του Παραβάτου, Ιοβιανός (363 - 364 μ.Χ.), η Νίσιβης παραδόθηκε
στους Πέρσες, ο Όσιος Εφραίμ εγκατέλειψε την πατρίδα του και ήλθε στην
Έδεσσα, όπου ασκήτεψε σε παρακείμενο όρος. Το έτος 370 μ.Χ. επισκέφθηκε
τον Μέγα Βασίλειο στην Καισάρεια της Καππαδοκίας και λίγο αργότερα τους
Πατέρες και Ασκητές της Αιγύπτου.
Ο Όσιος Εφραίμ κοιμήθηκε με ειρήνη το έτος 373 μ.Χ. και η Σύναξή του
ετελείτο στο Μαρτύριο της Αγίας Ακυλίνας, στην περιοχή Φιλοξένου, κοντά στην
αγορά.

4