You are on page 1of 299

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫)ردي ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ(‬

‫ﺗﺄﻟﯿﻒ‪:‬‬

‫آﯾﺖ اﷲ اﻟﻌﻈﻤﯽ‬

‫ﺳﯿﺪ اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ اﺑﻦ اﻟﺮﺿﺎ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻗﻤﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪2‬‬

‫ﺑﺴﻤﻪﺗﻌﺎﻟﯽ‬

‫ﺑﺸﺮ ﻃﺎﻟﺐ زﯾﺒﺎﺋﯽ و ﺟﻤﺎل اﺳﺖ‪ ،‬در ﻫﺮ ﮐﺠﺎ زﯾﺒﺎﺋﯽ و ﺟﻤﺎل ﭘﺴﻨﺪ دل ﺑﺂن‬

‫ﻣﯽﺳﭙﺎرد اﮔﺮ ﭼﻪ در اﺷﻌﺎر و ﮔﻔﺘﺎر ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﮐﻠﻤﺎت زﯾﺒﺎ و‬
‫ﻣﺴﺠﻊ و ﻣﻘﻔﺎ و آراﯾﺶ ﺷﻌﺮي دارد ﻣﺮد ﻣﺮا ﺑﺨﻮد ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺳﺎزد ﺷﺎﻋﺮان اﮔﺮ‬
‫ﺣﻘﺎﺋﻘﯽ را در زﯾﺮ ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد ﺟﻠﻮه دﻫﻨﺪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﮐﻨﻨﺪ وﻟﯽ اﮔﺮ ﺑﺘﻮﺳﻂ‬

‫ﮐﻠﻤﺎت زﯾﺒﺎ ﻫﻮا و ﻫﻮس راﻣﺠﺴﻢ ﺳﺎزﻧﺪ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﺑﺰرﮔﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ ،‬اﮐﺜﺮ ﺷﻌﺮا ﺑﺼﺮف‬

‫آراﯾﺶ ﺷﻌﺮي و ﮐﻠﻤﺎت زﯾﺒﺎ اﮐﺘﻔﺎ ﻧﻤﻮده و ﺟﺰ ﻣﻮﻫﻮﻣﺎت و ﺷﻬﻮاﺗﺮ ﺟﻠﻮه ﻧﺪادهاﻧﺪ‪،‬‬
‫ﺟﻤﻼت زﯾﺒﺎ و دﻟﺮﺑﺎ دارﻧﺪ در ﺻﻮرﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻔﻬﻮم آن ﺟﺰ ﻫﻮاﭘﺮﺳﺘﯽ و ﺧﯿﺎﻟﺒﺎﻓﯽ‬
‫ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﺎر ﺧﻮش ﺧﻂ و ﺧﺎﻟﯽ ﮐﻪ در ﺑﺎﻃﻦ زﻫﺮ دارد ﯾﺎ ﻗﺎﻟﯽ ﺧﻮش‬
‫ﻧﻘﺸﻪاي ﮐﻪ ﻣﺎده‬

‫ﺗﺎروﭘﻮد آن ﺳﺴﺖ و ﺑﯽارزش ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﺎ دروﭘﻨﺠﺮة زﯾﺒﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﭼﻮب آن ﭘﻮك ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﻗﺮﯾﺤﮥ ﺷﻌﺮي دارد و ﻣﯽﺗﻮاﻧﺪ اﻟﻔﺎظ زﯾﺒﺎ را ﺑﺮﺷﺘﮥ ﻧﻈﻢ آورد ﺑﺎﯾﺪ آن‬
‫را در ﻣﻄﺎﻟﺒﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﺎل ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻔﯿﺪ و ﻣﺘﻀﻤﻦ ﺣﻘﺎﺋﻘﯽ اﺳﺖ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﺪ ﮐﻪ اﺷﻌﺎر‬

‫او ﻫﻢ داراي ﺻﻮرت زﯾﺒﺎ و ﻫﻢ ﻣﻮاد زﯾﺒﺎ ﺑﺎﺷﺪ و از ﻣﯽ و ﻣﻄﺮﺑﯽ و ﻣﺪاﺣﯽ درﺑﺎرﻫﺎ‬
‫ﺧﺎﻟﯽ ﺑﺎﺷﺪ و اﮔﺮ ﻧﻪ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﮐﺮده اﺳﺖ‪.‬‬
‫ﺷﻌﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﭼﻪ و ﺷﺎﻋﺮ ﺧﻮب ﮐﯿﺴﺖ‬
‫ﺷﻌﺮ واژهاﯾﺴﺖ ﻋﺮﺑﯽ ﺑﻤﻌﻨﯽ ﺧﯿﺎل و ﭘﻨﺪار اﺳﺖ و ﺷﺎﻋﺮ ﯾﻌﻨﯽ ﺧﯿﺎﻟﺒﺎف ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ‬

‫ﻣﺘﻄﻘﯿﯿﻦ در ﺗﻘﺴﯿﻢ ﻗﻀﺎﯾﺎ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و اﻣﺎ ﺷﻌﺮي ﯾﺘﺄﻟﻒ ﻣﻦ اﻟﺨﯿﻼت ﯾﻌﻨﯽ ﻗﻀﺎﯾﺎي‬

‫ﺷﻌﺮي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮﮐﺐ از ﺧﯿﺎﻟﯿﺎت ﺑﺎﺷﺪ‪ ،‬و اﻣﺎ ﺷﺎﻋﺮ ﺧﻮب ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫ﺧﯿﺎﻻت و اﻓﮑﺎر او در اﻃﺮاف ﺣﻘﺎﺋﻖ دور زﻧﺪ‪ .‬و ﺟﻤﻼت را در ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﻌﻘﻞ و‬

‫داﻧﺶ و دﯾﺎﻧﺖ و ﻋﻔﺖ و ﻏﯿﺮت و اﺳﺘﻘﻼل و ﺻﻨﻌﺖ ﻣﺼﺮف ﮐﻨﺪ‪ ،‬و ﺳﻤﺖ او‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪3‬‬

‫ﭘﺴﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺗﺮوﯾﺞ از اﻓﻄﺎر ﺑﺎﻃﻠﻪ و ﻫﻮسﺑﺎزي ﻧﮑﻨﺪ و ﻣﺪح و ﺗﻤﻠﻖ را ﭘﯿﺸﮥ‬

‫ﺧﻮد ﻧﺴﺎزد و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻌﺮاء ﻣﻌﺮوف اﯾﺮان ﻧﺒﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ و زﻣﺎن او‬
‫ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ از دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﭘﯿﺪا و آﺷﮑﺎر اﺳﺖ ﺧﻮد ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺮدي ﺑﻮده ﻓﺎﺿﻞ و‬
‫داﻧﺸﻤﻨﺪ و در ﻓﻦ ﺷﻌﺮ و ﺳﺠﻊ و ﻗﺎﻓﯿﻪ و زﯾﺒﺎﮔﻮﺋﯽ اﺳﺘﺎد ﺑﻮده اﻣﺎ اﯾﻦ اﺳﺘﺎدي را در‬

‫زﯾﻨﺖ دادن ﺷﻬﻮات و ﻣﻮﻫﻮﻣﺎت و ﺑﺪﮔﻮﺋﯽ ﺑﻤﻘﺪﺳﺎت دﯾﻨﯽ ﻣﻌﺮوف ﮐﺮده‪ ،‬ﻣﺎ‬
‫ﺑﺸﺨﺺ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺎري ﻧﺪارﯾﻢ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺪﯾﻮان او ﻧﻈﺮ دارﯾﻢ دﯾﻮان او ﻣﺠﻤﻮﻋﻪاﯾﺴﺖ از‬
‫ﻋﻘﺎﺋﺪ ﺟﺮﯾﮥ و اﺷﺎﻋﺮة ﻗﺪﯾﻢ و ﺑﯽﺑﻨﺪوﺑﺎري و ﻋﺸﻖ و ﻋﺎﺷﻘﯽ و ﻣﯽﺧﻮاري و ﻣﺪح و‬

‫ﺗﻤﻠﻖ از درﺑﺎرﯾﺎن و ﺳﺘﻤﮕﺮان و ﺗﺤﻘﺮ و ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﻘﯿﺎﻣﺖ و ﺟﻨﺖ ﮐﻮﺛﺮ و ﺑﺪﮔﻮي‬

‫ﺑﻌﻀﯽ و زﻫﺪ و ﻋﻠﻢ و دﯾﺎﻧﺖ و ﻓﮑﺮ و ﻧﻈﺮ و ﻣﻤﻠﻮ اﺳﺖ از ﺧﻂ و ﺧﺎل و ﻗﺮ و‬
‫ﻏﻤﺰة دﻟﺒﺮ و ﯾﮏ ﺷﻌﺮ در ﺗﺮوﯾﺞ ﻋﻘﻞ و ﻏﯿﺮت و ﺻﻨﻌﺖ و ﻧﯽ ﻧﺪارد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﻮ‬
‫و ﺟﻨﺠﺎل دﻟﺒﺎﺧﺘﻪ ﺷﻌﺮ او ﺷﺪه ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺪﻋﺎي ﻣﺎ را ﺑﺎور ﻧﮑﻨﺪ ﯾﺎ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﻣﺎ ﮐﻠﻤﺎت‬

‫او را ﻧﻤﯽﻓﻬﻤﯿﻢ ﮐﺎري ﻧﺪارﯾﻢ روي ﺳﺨﻦ ﺑﺎ ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي دارد و‬
‫ﺧﻮد را ﻧﺒﺎﺧﺘﻪ و ﻣﺘﺄﻣﻞ و ﺗﻔﮑﺮ ﺧﺎص و ﻓﺎرﺳﯽ را ﻣﯿﻔﻬﻤﺪ ﻣﺪﻋﺎي ﻣﺎ اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ‬
‫دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮاي ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻣﻀﺮ اﺳﺖ و ﻣﻮﺟﺐ ﺑﯽﺑﻨﺪوﺑﺎري و ﻋﻘﺐﻣﺎﻧﺪﮔﯽ و اﺑﺰار‬
‫دﺳﺖ اﺟﺎﻧﺐ و دﺷﻤﻨﺎن اﺳﺘﻘﻼل اﺳﺖ ﻣﺎ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ را ﺑﺪون ﻋﺼﺒﯿﺖ و‬

‫ﻃﺮﻓﺪاري ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﻨﯿﺪ و ﺗﻘﻠﯿﺪ و ﺟﻨﺠﺎل را ﮐﻨﺎر ﮔﺬارﯾﺪ و ﺑﺎ دﻗﺖ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﮑﻦ را ﻧﯿﺰ ﺑﻪ ﺑﯿﻨﯿﺪ ﺗﺎ ﺻﺪق ﮔﻔﺘﺎر ﻣﺎ روﺷﻦ ﺷﻮد‪ .‬اﻣﺎ زﻣﺎن ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﺤﻠﯽ‬
‫اﺗﻔﺎق ﺗﻮارﯾﺦ ﺑﻮده و از ﺧﻮد دﯾﻮان او ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﯽﺷﻮد ﻣﺮدم اﯾﺮان از ﻋﺎﻟﻢ و‬
‫ﺟﺎﻫﻞ ﺧﺼﻮﺻﺎً اﻫﻞ ﺷﺮ از ﻋﻤﻮﻣﺎً ﺻﻮﻓﯽ ﻣﺴﻠﮏ و ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﺧﺎﻧﻘﺎﻧﯽ‪.‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪4‬‬

‫ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻔﻆ ﻇﺎﻫﺮ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و ﺗﺎ اﻧﺪازهاي ﺑﻔﺴﻖ و ﻓﺠﻮر ﻋﻠﻨﯽ ﺣﺎﺿﺮ ﻧﺒﻮدﻧﺪ‬

‫و در ﻫﻤﺎن زﻣﺎن ﻋﺪة زﯾﺎدي از ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺧﺮاﺑﺎﺗﯽ ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﻪ از ﻓﺴﻖ و ﻓﺴﺠﻮر و‬
‫ﻣﺤﺮﻣﺎت دﯾﻨﯽ ﺑﺎﮐﯽ ﻧﺪاﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻌﻘﯿﺪة ﺧﺒﺮي ﺧﻮد ﺗﻤﺎم اﯾﻦ زﺷﺖ ﮐﺎري را‬
‫ﺑﺨﻮاﺳﺖ ﺧﺪا و ﻗﻀﺎ و ﻗﺪر او ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ و ﻣﺤﻞ ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر و ﺗﺠﻤﻊ آﻧﺎن ﺟﺎﺋﯽ‬

‫ﺑﻮده ﺑﻨﺎم ﺧﺮاﺑﺎت ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً اﻋﯿﺎن و درﺑﺎرﯾﺎن و ﻟﺸﮑﺮﯾﺎن و ﺷﺎﻋﺮان از ﻫﻤﯿﻦ‬

‫ﺧﺮاﺑﺎﺗﯿﺎن ﺑﻮدﻧﺪ و ﺧﻮد ﺣﺎﻓﻆ ﯾﮑﯽ از آﻧﺎن ﺑﻮده و ﺑﺪﯾﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺎ دوﻟﺖﻫﺎي وﻗﺖ‬
‫ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻮده و در ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻋﯿﺶ و ﻧﻮش آﻧﺎن ﺷﺮﮐﺖ ﻣﯽﮐﺮده و از زﻫﺪ ﺻﻮﻓﯿﺎن‬
‫ﺧﺎﻧﻘﺎﻫﯽ ﺑﺪﮔﻮﺋﯽ ﻣﯽﻧﻤﻮده و از رﺋﯿﺲ ﺧﺮاﺑﺎت ﺑﻨﺎم ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن و ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﺪاﺣﯽ‬

‫ﮐﺮده و ارﺗﺰاق و ﺣﺮﻓﮥ او ﻣﺪح اﻣﺮ او ﺳﻼﻃﯿﻦ آن زﻣﺎن ﺑﻮده و در ﻣﺠﺎﻟﺲ ﻟﻬﻮ و‬
‫ﻟﻌﺐ آﻧﺎن ﺣﺎﺿﺮ و ﻏﺰلﻫﺎي ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻏﺎﻟﺒﺎً ﺑﻮزن ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺑﺪه ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪه و ﺗﻮﻗﻊ‬
‫ﺻﻠﻪ و ﺟﺎﺋﺰه داﺷﺘﻪ‪.‬‬
‫اﻋﯿﺎن و اﻣﺮاﺋﯽ در دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺪح ﺷﺪه‬
‫در اﯾﻦ دﯾﻮاﻧﯽ ﮐﻪ از ﺣﺎﻓﻆ در دﺳﺘﺮس ﻋﻤﻮم ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ از ﺑﺴﯿﺎري از اﻣﺮا و اﻋﯿﺎن‬
‫آن زﻣﺎن ﻧﺎم ﺑﺮده ﻣﯽﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﺗﻤﺎم ﻏﺰﻟﯿﺎت آن در ﻣﺪح آﻧﺎن ﺑﻮده و اﮔﺮ در ﺑﻌﻀﯽ‬
‫از ﻏﺰﻟﯿﺎت ﻧﺎم آﻧﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎ ﺑﻮده و ﺳﺎﻗﻂ ﺷﺪه و ﯾﺎ ﺧﻮد ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺨﻮاﺳﺖ ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺧﺠﺎﻟﺖ ﮐﺸﯿﺪه ﻧﺎم ﺑﺮد ﺑﺮاي ﺑﺪﺑﯿﻨﯽ ﻣﺮدم ﺑﺂﻧﺎن و ﯾﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻤﻊ‬

‫ﮐﺮدهاﻧﺪ ﻧﺎم ﻣﻤﺪوح را ﺳﺎﻗﻂ ﮐﺮدهاﻧﺪ ﺑﻬﺮﺣﺎل اﻣﺮا و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﺎم و ﻧﺸﺎن آﻧﺎن در‬
‫دﯾﻮان ذﮐﺮ ﺷﺪه ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از ﺷﺎه ﺷﺠﺎع و ﺳﻠﻄﺎن اﺑﻮ ﺳﻌﯿﺪ و اﻣﯿﺮ ﻓﺮخ و ﺷﯿﺦ اﺑﻮ‬
‫اﺳﺤﻖ و ﺷﯿﺦ اﺣﻤﺪ ﺑﻦ اوﯾﺲ اﯾﻠﺨﺎﻧﯽ و ﺷﺎه ﺣﺴﻦ اﯾﻠﺨﺎﻧﯽ و ﺳﻠﻄﺎن اوﯾﺲ و ﺷﺎه‬

‫ﻣﺴﻌﻮد و اﻣﺮا آل ﻣﻈﻔﺮ و اﻣﯿﺮ ﻣﺒﺎرز اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﺪ ﭘﺴﺮ اﻣﯿﺮ ﻣﻈﻔﺮ و ﺷﺎه ﯾﺤﯿﯽ ﻓﺮزﻧﺪ‬
‫ﺷﺮف اﻟﺪﯾﻦ ﺑﻦ اﻣﯿﺮ ﻣﺒﺎرز و ﺑﺮادران او ﺷﺎه ﺣﺴﯿﻦ و ﺷﺎه ﻋﻠﯽ و ﺷﺎه ﻣﻨﺼﻮر ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪5‬‬

‫ﺑﺎﯾﻦ ﺷﺎه ﻣﻨﺼﻮر ﺑﺴﯿﺎر ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻔﺘﻪ و اﻇﻬﺎر ﻋﺸﻖ ﻧﻤﻮده و ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺸﻖ ﺧﻮد را‬

‫ﻣﻨﺤﺼﺮ ﺑﺎو ﻗﺮار داد‪ .‬و ﺑﻌﺪاً ﺑﻘﺎﺗﻞ او اﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﻧﯿﺰ اﻇﻬﺎر ﻋﺸﻖ ﮐﺮده‪ ،‬دﯾﮕﺮ از‬

‫ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺴﯿﺎر از او ﺗﻤﻠﻖ ﮔﻔﺘﻪ و ﻣﺪاﺣﯽ ﻧﻤﻮده ﺧﻮد اﻣﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮر ﺧﻮﻧﺨﻮار‬
‫اﺳﺖ ﮐﻪ از او ﺑﺸﺎه ﺗﺮﮐﻤﺎن ﺗﻌﺒﯿﺮ ﮐﺮده و او را ﻣﻌﺸﻮق و دﻟﺒﺮ ﺧﻮد داﻧﺴﺘﻪ و دﯾﮕﺮ‬
‫ﺳﻠﻄﺎن ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ واﻟﯽ ﻫﺮات و دﯾﮕﺮ ﺳﻠﻄﺎن ﻫﻨﺪ و اﻣﯿﺮ ﺑﻨﮕﺎﻟﻪ و اﻣﯿﺮ ارﻏﻮن ﺧﺎن‬

‫واﻟﯽ ﺳﺒﺰوار و ﻧﯿﺸﺎﺑﻮر اﺳﺖ و دﯾﮕﺮ از ﺣﻤﺪ و ﺣﺴﯿﻦ او ﺗﻮران ﺷﺎه و ﺷﺎه ﯾﺰد و‬
‫ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﺸﺎن اﺳﺖ و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺑﺴﯿﺎري از وزﯾﺮان را ﻣﺪاﺣﯽ ﮐﺮده و ﺧﻮد را ﻋﺎﺷﻖ‬
‫اﯾﺸﺎن ﺧﻮاﻧﺪه و اﯾﺸﺎن را آﺻﻒ ﻋﻬﺪ و ﯾﺎ آﺻﻒ ﺛﺎﻧﯽ و ﯾﺎ آﺻﻒ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن‬

‫ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺑﻤﻨﺎﺳﺒﺖ اﯾﻨﮑﻪ وﺻﯽ ﺣﻀﺮت ﺳﻠﯿﻤﺎن ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‪ u‬و ﺟﺎﻧﺸﯿﻦ او ﻧﺎﻣﺶ آﺻﻒ‬
‫ﺑﻮده ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺎم آن ﺑﺰرﮔﻮار ﻣﻌﺼﻮم را روي ﻫﺮ وزﯾﺮ ﻓﺎﺳﻖ ﻓﺎﺟﺮي ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﺳﻼﻃﯿﻦ‬
‫را ﺳﻠﯿﻤﺎن زﻣﺎن و وزراء را آﺻﻒ ﻋﻬﺪ داﻧﺴﺘﻪ از ﺟﻤﻠﻪ وزﯾﺮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﺎم و ﻧﺸﺎﻧﺸﺎن‬
‫در دﯾﻮان ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﯿﻦ و ﮐﻤﺎل اﻟﺪﯾﻦ اﺑﻮ اﻟﻮﻓﺎء‪ .‬و اﺑﻮ اﻟﻨﺼﺮ‪ .‬اﺑﻮ‬
‫اﻟﻤﻌﺎﻟﯽ‪ .‬و ﺟﻼل اﻟﺪﯾﻦ و اﻣﯿﺮ اﺑﻮ اﻟﻔﻮارس ﭼﻬﺎرده ﺳﺎﻟﻪ و ﻋﻤﺎد اﻟﺪﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد و‬

‫ﻓﺨﺮاﻟﺪﯾﻦ ﻋﺒﺪاﻟﺼﻤﺪ و ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ وزﯾﺮ و ﺣﺎﺟﯽ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﻦ و ﻏﯿﺎث اﻟﺪﯾﻦ‬
‫و اﻣﺮ او و اﻋﯿﺎن دﯾﮕﺮ‪ ،‬ﻣﺨﺘﺼﺮ اﻣﺮ اﻣﯿﺮ و وزﯾﺮي ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺷﻬﺮي ﺑﻮده از دور و ﯾﺎ‬

‫ﻧﺰدﯾﮏ در ﻫﺮ ﻧﻘﻄﻪاي ﮐﻪ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻪ ﻣﺪح ﻧﻤﻮد‪ ،‬و آﻧﺎن را از اﻧﺒﯿﺎء ﺑﺎﻻﺗﺮ ﺑﻮده و ﺑﻠﮑﻪ‬

‫ﮐﻤﺎﻻت و ﺻﻔﺎت اﻟﻬﯽ را ﺑﺮاي آﻧﺎن ﺷﻤﺮده‪ .‬و ﺣﺘﯽ اﯾﺸﺎن را ﻣﻘﺪم رزق و ﺟﺎﻧﺎن و‬
‫ﺟﺎن ﺟﻬﺎن ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺎﻋﺮي ﺧﻮد را از ﺑﺮﮐﺖ ﺟﺎﺋﺰه و اﻧﻌﺎم اﯾﺸﺎن داﻧﺴﺘﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻨﮑﻪ‬
‫ﮔﻔﺘﻪ‬

‫ﺑﻬﻤﯿﻦ راﯾﺖ ﻣﻨﺼﻮر ﺷﺎﻫﯽ‬

‫ﻋﻠﻢ ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ اﻧﺪر ﻧﻈﻢ اﺷﻌﺎر‬

‫و ﺣﺘﯽ ﯾﮏ ﺷﻌﺮ ﻣﺪح اﯾﺸﺎن را ﺑﻬﺘﺮ از ﺻﺪ رﺳﺎﻟﻪ ﻣﯽداﻧﺪ ﭼﻨﺎﻧﭽﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪6‬‬

‫دﯾﺪﯾﻢ ﺷﻌﺮدﻟﮑﺶ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻤﺪح ﺷﺎه‬

‫ﯾﮏ ﺑﯿﺖ ازآن ﻗﺼﯿﺪه ﺑﻪ از ﺻﺪ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫زﯾﺮا اﻣﺮاء ﺧﻮدﺧﻮاه ﺑﺮاي رﺳﺎﻟﮥ ﺣﻘﺎﺋﻖ دو ﻧﻤﺎز ﺑﮑﺴﯽ ﻧﻤﯽدﻫﻨﺪ وﻟﯽ ﺑﺮاي ﯾﮏ‬
‫ﺷﻌﺮ ﻣﺪح دﻧﯿﺎ رﻫﺎ و ﻣﻨﺼﺐﻫﺎ ﻣﯽداﻧﺪ‪ .‬ﺣﺎﻓﻆ آﻧﻘﺪر ﺑﻤﺪاﺣﯽ ﺧﻮ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺣﺘﯽ از‬
‫ﺳﻼﻃﯿﻦ ﮔﺒﺮ و ﺳﺘﻤﮕﺮاﻧﯽ ﮐﻪ زﻣﺎن او ﻧﺒﻮدهاﻧﺪ ﻣﺪاﺣﯽ ﻧﻤﻮده ﻣﺜﻼً ﺧﺴﺮو ﭘﺮوﯾﺰ‬

‫ﮐﺴﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﮥ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﻼم را ﭘﺎره ﮐﺮد و ﻣﺄﻣﻮر ﻓﺮﺳﺘﺎد از اﯾﺮان ﺑﻤﺪﯾﻨﻪ ﺑﺮاي‬
‫دﺳﺘﮕﯿﺮي ﯾﺎ ﮐﺸﺘﻦ آن ﺣﻀﺮت در اﯾﻦ ﺻﻮرت ﭼﻪ ﻟﯿﺎﻗﺖ دارد وﻟﯽ ﺣﺎﻓﻆ در‬
‫ﺗﻌﺮﯾﻒ او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬
‫ﺑﺪه ﺳﺎﻗﯽ آن ﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﮑﻤﺶ زﺟﺎم‬

‫ﺑﮑﯿﺨﺴﺮو و ﺣﺠﻢ ﻓﺮﺳﺘﺪ ﭘﯿﺎم‬

‫روان ﺑﺰرﮔﺎن ز ﺧﻮد ﺷﺎد ﮐﻦ‬

‫ز ﭘﺮوﯾﺰ از ﺑﺎر ﺑﺪ ﯾﺎد ﮐﻦ‬

‫و ﻣﯿﺨﻮار روان آن ﮔﺒﺮ را از ﺧﻮد ﺷﺎد ﮐﻨﺪ و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ ﺑﺴﯿﺎري از اﻋﯿﺎن و ﻗﻀﺎت‬
‫آن زﻣﺎن را ﭘﺲ از ﻣﺮﮔﺸﺎن ﻣﺪاﺣﯽ ﮐﺮده ﮐﻪ ﺗﻤﺎﻣﺎً در دﯾﻮان او ﻣﺤﻔﻮظ و ﻣﻮﺟﻮد‬
‫اﺳﺖ ﺑﻬﺮ ﺣﺎل ﻣﺎ ﺑﺎ ﻣﺪاﺣﯽ ﺑﯿﻤﺎر و ﭘﻮﻟﮑﯽ ﺑﺮاي ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻢ و ﻟﺬا ﻫﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺪاﺣﯽ ﮐﺮده ﻣﺎ ؟؟؟؟؟؟ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﺧﺼﻮﺻﺎً از ﺳﺘﻤﮕﺮان اﻣﺎ اﺷﺘﺒﺎه ﻧﺸﻮد ﻣﺎ ﺑﺎ‬
‫ﺳﻼﻃﯿﻦ دادﮔﺴﺘﺮ ﻣﻠﺖ ﭘﺮور دﻣﻮﮐﺮات و ﻣﺴﻠﻤﺎن واﻗﻌﯽ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ ﯾﻌﻨﯽ ﮐﺎري‬
‫ﻧﺪارﯾﻢ‪ ،‬اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺗﻤﺎم داﻧﺸﻤﻨﺪان در اول ﮐﺘﺎب ﺧﻮد از اﻣﺮا ﻣﺪاﺣﯽ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬

‫ﺟﻮاب او اﯾﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ اوﻻً ﺗﻤﺎم داﻧﺸﻤﻨﺪان اﯾﻦ ﮐﺎر را ﻧﮑﺮدهاﻧﺪ ﺛﺎﻧﯿﺎً ﭼﻨﺪ ﺟﻤﻠﻪ در‬

‫اول ﮐﺘﺎب ﺑﺮاي داﻧﺶ و ﻓﻀﯿﻠﺖ ﭘﺮوري ﯾﮑﻨﻔﺮ اﻣﯿﺮ ﻧﻮﺷﺘﻦ ﻏﯿﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ‬
‫ﺗﻤﺎم دﯾﻮان را در ﻣﺤﺪح اﻣﺮ او اﻋﯿﺎن ﭘﺮ ﮐﺮده ﺑﺎﺷﺪ ﺛﺎﻟﺜﺎً آن داﻧﺸﻤﻨﺪاﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺪ‬
‫ﺟﻤﻠﻪ از ﯾﮑﯽ از ﺳﻼﻃﯿﻦ ﻣﺪح ﻧﻤﻮده ادﻋﺎي ﻋﺸﻖ ﺧﺪا ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ و ﮐﺴﯽ آﻧﺎن را‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﺧﺪا ﻧﻤﯽداﻧﺪ اﻣﺎ ﻣﺮﯾﺪان ﺣﺎﻓﻆ او را ﻋﺎﺷﻖ ﺧﺪا ﻣﯽداﻧﺪ و ﻋﺎﺷﻖ ﺧﺪا از‬
‫دﯾﮕﺮي ﻣﺪاﺣﯽ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪7‬‬

‫ﻣﺨﻔﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪ‪ ،‬در زﻣﺎن ﺣﺎﻓﻆ ﭼﺎپ روزﻧﺎﻣﻪ و ﻣﺠﻼت و رادﯾﻮ ﻧﺒﻮده ﮐﻪ ﺳﻼﻃﯿﻦ‬

‫و اﻣﺮا از آن ﺳﻮء اﺳﺘﻔﺎده ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺮاي ﻧﺸﺮ اﻗﺘﺪار ﺧﻮد و ﻧﺸﺮ اﻗﺘﺪار اﯾﺸﺎن ﻣﻨﺤﺼﺮ‬
‫ﺑﻮده ﺑﻤﺪاﺣﯽ ﺷﻌﺮ او ﻧﺸﺮ ﺷﻌﺮ آﻧﺎن و ﻟﺬا ﻏﺎﻟﺐ اﻣﺮا در درﺑﺎر ﺧﻮد ﺷﺎﻋﺮي‬
‫داﺷﺘﻪاﻧﺪ‪.‬‬

‫و در ﻧﺸﺮ اﺷﻌﺎر ﺷﺎﻋﺮان ﮐﻮﺷﺎ ﺑﻮدهاﻧﺪ و ﻫﺮ ﻗﺪر ﺷﺎﻋﺮي در ﻣﺪاﺣﯽ ﻣﺎﻫﺮﺗﺮ ﺑﻮده‬

‫ﺟﺎﯾﺰة او ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﻮده و از ﻫﻤﯿﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﻪ ﻧﺸﺮ اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ و ﺑﻌﺪ از‬
‫آﻧﮑﻪ ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪ و ﻣﻌﺮوف ﮔﺮدﯾﺪ ﮐﺴﯽ در ﺻﺪد ﻧﯿﺎﻣﺪ ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﺪ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ‬
‫ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ و ﭼﻪ ﻧﻔﻌﯽ ﺑﻪ ﺟﺎﻣﻌﻪ دارد و ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﺻﺮف ﺗﻘﻠﯿﺪ آن را ﻟﺴﺎن اﻟﻐﯿﺐ‬
‫ﺧﻮاﻧﺪه و ﺑﻪ آن ﻓﺎل ﻣﯽزدﻧﺪ اﮔﺮ ﭼﻪ ﻓﺎل زدن دﻟﯿﻠﯽ ﺑﺮ ﺻﺤﺖ ﭼﯿﺰي ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ‬
‫ﺑﻪ ﻋﺪد ﻧﺨﻮد ﻧﯿﺰ ﻓﺎل ﻣﯽزﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫در اﯾﻦ اواﺧﺮ ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ ﻗﺮآن ﮐﻪ از ﻫﺮ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ اﺳﻼمﺷﮑﻦ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮاي ﮔﻤﺮاه‬
‫ﮐﺮدن ﻣﺮدم ﻃﺮﻓﺪاري ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ دﯾﺪﻧﺪ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﻧﯿﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﺧﻤﻮدي و ﺳﺴﺘﯽ ﺑﻪ‬

‫اﺿﺎﻓﻪ ﺑﻪ ﻗﺪري ﮐﺎﻓﯽ ﺑﻪ ﻋﻠﻢ و زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي و ﺑﺪﮔﻮﯾﯽ و از داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺗﻤﺴﺨﺮ‬

‫ﻧﻤﻮده و ﻟﺬا از آن دﯾﻮان ﺗﺮوﯾﺞ ﺑﺴﯿﺎر ﮐﺮدﻧﺪ‪ .‬در ﻣﻘﺎﺑﻞ ﻣﺎ ﻋﻼﻗﻪ ﭘﯿﺪا ﮐﺮدﯾﻢ از اﯾﻦ‬
‫ﺟﻬﺖ ﻣﺮدم ﻫﺸﯿﺎر ﮔﺮدﻧﺪ‪.‬‬
‫ﻧﻈﺮ ﻣﺮدم در ﺣﻖ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ‬
‫داﻧﺸﻤﻨﺪان ﻗﺮآﻧﯽ ﺑﺎ دﯾﻮانﻫﺎي ﻃﺮب و ﻏﺰل و ﺗﺼﻨﯿﻒ ﻣﻮاﻓﻖ ﻧﺒﻮده و آن را‬
‫ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﺮآن و اﺧﺒﺎر ﺻﺤﯿﺤﻪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪.‬‬
‫اﻣﺎ ﻣﺮدم دﯾﮕﺮ ‪ :‬ﻋﺪهاي از ﺧﯿﺮ و ﺷﺮ آن ﺑﯽﺧﺒﺮ و ﺑﯽﻃﺮﻓﻨﺪ و ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ اﮔﺮ‬

‫ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ ﻧﺎم آن را ﻧﺒﺮﯾﺪ و ﻋﯿﺐ و ﻣﻔﺎﺳﺪ آن را ﻧﮕﻮﯾﯿﺪ ﺗﺎ ﺧﻮد ﺑﻪ ﺧﻮد از ﺑﯿﻦ‬
‫ﺑﺮود وﻟﯽ ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺪارﻧﺪ ﺑﻌﻀﯽ از اﻫﻞ ﻏﺮض آن را ﺑﺰرگ ﮐﺮده و ﻧﻤﯽﮔﺬارﻧﺪ از ﺑﯿﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪8‬‬

‫ﺑﺮود و ﺑﻪ ﺗﺮك ذﮐﺮش ﻣﻬﺠﻮرﮔﺮدد‪ .‬زﯾﺮا اﯾﺸﺎن ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻗﺮآﻧﯽ را ﺗﺮوﯾﺞ و‬
‫ﮐﺴﺎﻧﯽ را ﮐﻪ ﺑﻪ زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي و ﺳﺎﯾﺮ ﻣﻘﺪﺳﺎت دﯾﻨﯽ ﺑﺪﮔﻮﯾﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺰرگ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‪.‬‬

‫ﻋﺪة دﯾﮕﺮ ﻫﻢ ﮐﺴﺎﻧﯽاﻧﺪ ﮐﻪ اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﺑﻪ ﺻﺮف ﺗﻘﻠﯿﺪ از ﻓﻼن و‬
‫ﻓﻼن ﺣﺎﻓﻆ را ﭼﻨﯿﻦ و ﭼﻨﺎن ﮔﻮﯾﻨﺪ وﻟﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﺪاﻧﻨﺪ در اﻋﺘﻘﺎدات ﺣﻘﻪ و ﺑﺎﻃﻠﻪ‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺎﯾﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ و ﺟﺴﺘﺠﻮ ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫ﺑﻪ ﻫﺮ ﺣﺎل ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻓﻬﻢ و ادرا ﮐﻨﺪ و ﺑﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ اﺷﺨﺎص ﻗﻨﺎﻋﺖ‬
‫ﻧﻨﻤﻮدهاﻧﺪ اﮔﺮ ﺑﻪ ﻋﻘﺎﯾﺪ ﺣﻘﮥ ﺻﺤﯿﺤﻪ آﺷﻨﺎ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﺑﻪ اﻧﺪك ﻣﺮاﺟﻌﮥ ﺑﻪ دﯾﻮان و‬
‫ﻣﺨﺘﺼﺮ رﺳﯿﺪﮔﯽ روﺷﻦ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺎ ﻣﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪ .‬اي اﻫﻞ ﻓﻀﻞ و داﻧﺶ و‬

‫اي ﺑﺮادران اﺳﻼﻣﯽ ﻣﺎ ﺑﺪاﻧﯿﺪ ﻣﺎ ﺑﺮاي اﻧﺠﺎم وﻇﯿﻔﮥ دﯾﻨﯽ اﯾﻦ ﮐﺘﺎب را ﻧﻮﺷﺘﯿﻢ و ﻧﻈﺮ‬
‫ﻣﺎ در اﯾﻦ ﻣﻮرد ﺑﺮ وﺟﻮب روﺷﻦ ﮐﺮدن اﻓﮑﺎر اﺳﺖ‪ .‬و ﭼﻮن ﮐﺴﯽ اﯾﻦ واﺟﺐ‬
‫ﮐﻔﺎﯾﯽ را اﻧﺠﺎم ﻧﺪاده ﺑﺮ ﻣﺎ واﺟﺐ ﺷﺪ ﮐﻪ اﻗﺪام ﻧﻤﺎﯾﯿﻢ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﯿﺪار و ﻫﺸﯿﺎر ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﺿﺮر و ﺧﻄﺮ دﯾﻮانﻫﺎي ﻋﺸﻘﯽ و ﻣﯽﺧﻮاري و ﻣﺨﺎﻟﻒ ﻋﻘﻞ را ﻣﯽداﻧﺪ و ﻫﺪف ﻣﺎ‬

‫در اﯾﻦ اﻗﺪام ﺑﯿﺪاري ﻣﺮدم اﺳﺖ ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪاﯾﻢ ‪:‬‬
‫ﺑﺎﺑﯽ ﺧﺒﺮ ﺑﮕﻮﯾﯿﺪ آﺋﯿﻦ ﺣﻖﭘﺮﺳﺘﯽ‬

‫ﻣﮕﺬار ﺗﺎ ﺑﻤﯿﺮد در ﺣﺎل ﺟﻬﻞ و ﻣﺴﺘﯽ‬

‫اﮐﻨﻮن ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي دارﻧﺪ ﺑﻪ ﻃﻮر ﺑﯽﻃﺮﻓﺎﻧﻪ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﮕﻮي ﻣﺎ ﺑﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ را ﺑﺮرﺳﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﺧﻮد را ﺑﻪ داوري ﺣﺎﺿﺮ و اﺷﻌﺎر ﻣﺎ را ﺑﺴﻨﺠﻨﺪ‬
‫ﺳﭙﺲ اﮔﺮ دﯾﺪﻧﺪ ﮔﻔﺘﺎر ﻣﺎ ﺻﺤﯿﺢ اﺳﺖ ﻣﺮدم را آﮔﺎه ﮐﻨﻨﺪ‪ .‬ﻫﺮ ﮐﺲ اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي‬

‫داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ درك ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺑﺴﯿﺎري از ﺷﻌﺮاي ﻣﻌﺮوف ﻣﺼﺪاق آﯾﮥ »و اﻟﻌﺸﺮاء‬
‫ﯾﺘﺒﻌﻬﻢ اﻟﻐﺎوون« ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‪.‬‬

‫در اﯾﻨﺠﺎ ﺗﺬﮐﺮ ﭼﻨﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﻻزم اﺳﺖ ‪:‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪9‬‬

‫‪ -1‬ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﺷﺼﺖ ﺳﺎل ﻋﻤﺮ ﺧﻮد را ﺻﺮف ﺷﺎﻋﺮي ﻧﻤﻮده و ﺑﯿﺸﺘﺮ اﯾﻦ‬

‫ﻣﺪت را ﺑﻪ ﺣﮏ و اﺻﻼح و زﯾﻨﺖ اﺷﻌﺎر ﺧﻮد ﭘﺮداﺧﺘﻪ وﻟﯽ ﻣﺎ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد را ﺻﺮف‬
‫ﺧﯿﺎﻻت ﺷﻌﺮﯾﻪ ﻧﮑﺮدهاﯾﻢ و اﺳﺘﺎد اﯾﻦ ﻓﻦ ﻫﻢ ﻧﺒﻮدﯾﻢ و ﻓﻘﻂ در ﻣﺪت ﯾﮏ ﻣﺎه ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﮑﻦ را ﺳﺮوده و ﺑﻪ وزن ﻏﺰلﻫﺎي ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻮاب او را دﯾﺪهاﯾﻢ‪ .‬ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﺖ ﺧﻮد‬

‫را ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺮاي درﯾﺎﻓﺖ ﺟﺎﯾﺰه ﺻﺮف آراﯾﺶ اﺷﻌﺎر ﻧﻤﻮده وﻟﯽ ﻣﺎ ﺑﺎ ﮔﺮﻓﺘﺎريﻫﺎي‬
‫زﯾﺎد و ﺑﺪون ﺗﻮﻗﻊ ﺟﺎﯾﺰه اﯾﻦ ﮐﺎر را ﻧﻤﻮدﯾﻢ و ادﻋﺎ ﻧﺪارﯾﻢ اﺷﻌﺎر ﻣﺎ ﺑﺪون ﻧﻘﺺ‬
‫اﺳﺖ‪ .‬ﭘﺲ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﻓﻮاﯾﺪ اﯾﻦ ﮐﺎر را در ﻧﻈﺮ ﺑﮕﯿﺮد و ﺧﺮدهﮔﯿﺮي ﻧﮑﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -2‬ﻏﺰلﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻧﺴﺦ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ و ﻧﺴﺒﺖ آن ﺑﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺴﻠﻢ ﺑﻮده‬

‫ﻣﺎ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و اﻧﺘﻘﺎد ﮐﺮدهاﯾﻢ و از آﻧﭽﻪ در اﮐﺜﺮ ﻧﺴﺦ ﻧﺒﻮده و ﯾﺎ ﻣﻮرد ﺗﻮﺟﻪ ﻧﺒﻮده‬
‫ﺻﺮفﻧﻈﺮ ﻧﻤﻮدﯾﻢ‪.‬‬
‫‪ -3‬آﻗﺎي ﺷﯿﺦ ﺟﻮاد ﻣﺤﻮﻻﺗﯽ ﺧﺮاﺳﺎﻧﯽ ﻏﺰﻟﯿﺎﺗﯽ ﭼﻨﺪ در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ در دﺳﺘﺮس‬
‫ﻣﺎ ﮔﺬاﺷﺘﻪ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ از اﯾﺸﺎن ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻣﯽﺷﻮد‪ .‬و ﭼﻮن در ﻏﺰﻟﯿﺎت اﯾﺸﺎن ﻗﺎﻓﯿﻪ‬

‫ﻣﮑﺮر ﺑﻮده ﻧﺨﻮاﺳﺘﯿﻢ ﻗﻠﻢ ﺑﺒﺮﯾﻢ‪ .‬و ﻧﯿﺰ در ﺑﻌﻀﯽ از ﻣﻮارد ﻣﺎ ﺷﻌﺮ و ﻣﺼﺮﻋﯽ از‬
‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻘﻞ ﻧﻤﻮده و در اﺷﻌﺎر ﺧﻮد ﮔﻨﺠﺎﻧﯿﺪه و ﺑﻪ ﻫﻤﺎن ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺟﻮاب دادهاﯾﻢ ﻟﺬا‬
‫ﻣﮑﺮر ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ در ﺣﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻗﺎﻓﯿﻪ را ﻣﮑﺮر ﻧﮑﺮدهاﯾﻢ و اﺷﮑﺎل ﺑﺮ آن ﺑﺠﺎ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ‪.‬‬

‫‪ -4‬اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﺨﻮاد از ﻣﺬﻫﺐ و ﻣﺸﺮب و ﺣﺎل ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺎﻣﻼً آﮔﺎه ﮔﺮدد ﺑﮑﺘﺎب‬
‫رﺿﻮان اﻻه و ﯾﺎ ﮐﺘﺎب ﺷﻌﺮ و ﻣﻮﺳﯿﻘﯽ ﻣﺎ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﺪ‪ ،‬اﮔﺮ ﭼﻪ در ﺧﻮد دﯾﻮان‬
‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺬﻫﺐ و ﺷﺮب و ﻫﻮﯾﺖ او ﮐﺎﻣﻼً ﺑﺮاي اﻫﻞ ﻋﻠﻢ و داﻧﺶ آﺷﮑﺎر اﺳﺖ‪.‬‬

‫‪ -5‬ﻣﻨﻈﻮر ﻣﺎ از دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺖ و ﻋﻠﻢ و داﻧﺶ و دﻓﻊ‬

‫اﺳﺘﻌﻤﺎر ﺑﻮده ﻟﺬا ﻫﺮ ﺟﺎ ﺣﺎﻓﻆ از دﻟﺒﺮ ﻋﯿﺎر و ﻏﻤﺰة ﻧﮕﺎر ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎ از ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر‬
‫ﮔﻔﺘﻪاﯾﻢ و ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ از ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ و ﭘﯿﺮﭘﺮﺳﺘﯽ دم زده ﻣﺎ ﺑﻌﻘﻞ و ﻫﻮش و ﺧﺪا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪10‬‬

‫ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺗﺤﺮﯾﺺ ﮐﺮدهاﯾﻢ و در ﻫﺮ ﻏﺰل ﺑﺒﻌﻀﯽ از اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﻣﻮرد اﻋﺘﺮاض ﻣﺎ‬

‫ﺑﻮد‪ .‬اﺷﺎره ﺷﺪه اول اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻌﻨﻮان ﺣﺎﻓﻆ ذﮐﺮ ﻧﻤﻮده و ﺑﻌﺪ ﺑﻌﻨﻮان ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﮑﻦ ﺟﻮاب دادهاﯾﻢ ﺗﺎ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﺑﺒﯿﻨﺪ و ﻧﺪﯾﺪه ﻗﻀﺎوت ﻧﮑﻨﺪ‪.‬‬
‫‪ -6‬ﻋﻠﻤﺎء ﺷﯿﻌﻪ ﯾﺰﯾﺪ را ﮐﺎﻓﺮ ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﺑﺮاي ﺧﻮاﻧﺪن اﺷﻌﺎر اﺑﻦ اﻟﺰﺑﻌﺮي ﮐﻪ داراي‬

‫ﻃﻌﻦ ﺑﺪﯾﺎﻧﺖ ﺑﻮد ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺷﻌﺮ ذﯾﻞ‬
‫ﻟﻌﺒﺖ‬

‫ﻫﺎﺷﻢ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻣﻠﮏ‬

‫ﻓﻼ‬

‫ﺧﺒﺮ‬

‫ﺟﺎء‬

‫وﻻ‬

‫وﺣﯽ‬

‫ﻧﺰل‬

‫ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل ﺑﺴﯿﺎر ﻣﻮرد ﺗﻌﺠﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﻌﺮاء ﻣﺼﺮ و ﻓﺮا ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺪاﻧﻨﺪ زﯾﺮا‬
‫اﯾﻨﺎن ﻫﺰاران ﻃﻌﻦ و ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﺪﯾﻦ دارﻧﺪ ﮐﻪ ﺑﺮاﺑﺮ و ﺻﺮﯾﺤﺘﺮ از اﺷﻌﺎر ﯾﺰﯾﺪ اﺳﺖ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ اﻫﻞ اﺳﻼم اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ را ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﮐﻔﺮﯾﺎت ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻧﮑﺮده ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺂﻧﺎن ارادت‬
‫ﻣﯽورزﻧﺪ اﻟﺒﺘﻪ اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ از ﺑﯽﺧﺒﺮي آﯾﺎ ﻧﺪﯾﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬
‫ﻣﻦﮐﻪ اﻣﺮوزم ﺑﻬﺸﺖ ﻧﻘﺼﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد‬

‫وﻋﺪة ﻓﺮداي زاﻫﺪ را ﭼﺮا ﺑﺎور ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺨﻠﺪم دﻋﻮت اﯾﺰد اﻫﺪ ﺳﻔﺮ ﻣﺎ‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﯿﺐ زﻧﺨﺪان ﺑﻮﺳﺘﺎن ﺑﻪ‬

‫ﭼﻮن ﻃﻐﻼن ﺗﺎ ﮐﯽ اي واﻋﻆ ﻓﺮﯾﺒﯽ‬

‫ﺷﯿﺮم‬

‫ﭼﻤﻦ‬

‫ﺣﮑﺎﯾﺖ اردﯾﺒﻬﺸﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺴﯿﺐ‬

‫ﺑﻮﺳﺘﺎن‬

‫وﺟﻮي‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﯿﻪ ﺧﺮﯾﺪ و ﻧﻘﺪ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫و ﻫﺰاران ﺷﻌﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻨﻬﺎ در ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺧﺪا ﺑﺨﻠﻖ و وﺣﺪت وﺟﻮد و ﺟﺒﺮ و اﻧﮑﺎر‬

‫ﻗﯿﺎﻣﺖ ﺑﺎ اﯾﻨﮑﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ اﺳﻼم و اﻣﺎم ﻓﺮﻣﻮدهاﻧﺪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺧﺪا را ﺗﺸﺒﯿﻪ ﺑﺨﻠﻖ ﮐﻨﺪ و ﯾﺎ‬
‫ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺠﺒﺮ ﺷﻮد و ﯾﺎ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺑﺎ ﻣﻮردﯾﻦ ﮐﻨﺪ ﮐﺎﻓﺮ و ﻣﺸﺮﮐﺴﺖ‪ .‬اﺷﻌﺎر اﯾﻦ ﺷﻌﺮا ﺑﺪﺗﺮ‬
‫از اﺷﻌﺎر اﺑﻦ ﺳﻌﺪ و ﯾﺰﯾﺪ اﺳﺖ زﯾﺮا ﯾﺰﯾﺪ ﺷﻌﺮ دﯾﮕﺮ را ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ وﻟﯽ اﯾﻨﺎن از ﺧﻮد‬
‫اﻧﺸﺎ ﮐﺮدهاﻧﺪ‪ .‬اﺷﻌﺎر ﯾﺰﯾﺪ ﻣﻬﺠﻮر و ﻣﺘﺮوك ﺷﺪ اﻣﺎ اﺷﻌﺎر اﯾﻦ ﻫﺮ روز ﺑﺎ آب و ﺗﺎب‬

‫ﭼﺎپ و ﻣﻨﺘﺸﺮ ﻣﯽﮔﺮدد‪.‬‬

‫‪ -7‬اﮔﺮ ﺷﻌﺮ و ﻋﺮﻓﺎن از ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺴﯿﺎر ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮده و او را ﻗﻄﺐ اﻟﻌﺮﻓﺎء و‬
‫ﺑﺰرﮔﺘﺮﯾﻦ ﻋﺎﺷﻖ ﺣﻖ ﻣﯽﺷﻤﺮﻧﺪ ﭼﻮن ﻫﻮﯾﺖ و ﭼﮕﻮﻧﮕﯽ اﺷﻌﺎر او ﻣﻌﻠﻮم ﮔﺮدد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪11‬‬

‫ﺧﺮدﻣﻨﺪان ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎن ﭼﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ و ﻣﺮام اﯾﺸﺎن ﭼﯿﺴﺖ و‬

‫دﯾﮕﺮ ﮔﻮل ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺎ آن را ﻧﻤﯽﺧﻮرﻧﺪ و ﺑﺪام ﻧﻤﯽاﻓﺘﻨﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﻣﺎ ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﺿﺮ‬
‫ﺑﺸﻨﯿﺪن ﺣﺮف ﺣﺴﺎﺑﯽ ﻧﺒﻮده و اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي ﻧﺪاﺷﺘﻪ و ﻋﻼﻗﮥ ﺑﺎﻣﻮر دﯾﻨﯽ ﻧﺪارد‬
‫ﮐﺎري ﻧﺪارﯾﻢ‪.‬‬

‫‪ -8‬ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ در دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﯾﮏ ﻏﺰل در ﻧﺸﺮ ﺣﻘﺎﺋﻖ و اﻣﺮ ﺑﻤﻌﺮوف و‬

‫ﺗﺮﻗﯽ ﺑﺸﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﮕﻨﺎه و ﺗﺮوﯾﺞ ﺑﺎﻃﻞ ﮐﺮده و اﮔﺮ ﺷﻌﺮي در‬
‫دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮش ﻇﺎﻫﺮ ﭼﻮن ﻣﺎ ﺑﻌﺪ و ﻣﺎ ﻗﺒﻞ آن را ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ ﻣﻌﻠﻮم ﻣﯽﺷﻮد‬
‫ﻫﺪف ﺷﺎﻋﺮ از ﻫﻤﺎن ﺷﻌﺮ ﺧﻮب ﺗﺮوﯾﺞ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻮد ﻣﺎﻧﻨﺪ آﻧﮑﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬
‫وﻗﺖ را ﻏﻨﯿﻤﺖدان آﻧﻘﺪر ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﯽ‬

‫ﺣﺎﺻﻞ ازﺣﯿﺎت ايﺟﺎن اﯾﻦ دﺳﺖ ﺗﺎداﻧﯽ‬

‫اﻣﺎ ﭼﻮن ﺷﻌﺮ ﺑﻌﺪ آن را ﺑﺒﯿﻨﯽ ﻣﯽداﻧﯽ ﮐﻪ ﻫﺪف او آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻦ‬
‫ﺑﺒﺎدهﻧﻮﺷﯽ و ﻣﯽﺧﻮاري و ﻫﻢﭼﻨﯿﻦ اﮔﺮ از ﺗﺮﺣﻢ و اﻧﻔﺎق ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻘﺼﻮد و ﻫﺪف او‬
‫ﺗﺤﺮﯾﮏ ﻓﻼن ﺷﺎه ﯾﺎ ﻓﻼن وزﯾﺮ ﺑﻮده ﺑﺪادن ﺻﻠﻪ و اﻧﻌﺎم و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﯾﻨﻬﺎ ﻣﺎ ﺗﻤﺎم دﯾﻮان‬
‫ﺣﺎﻟﻆ را ﻣﻼﺣﻈﻪ ﮐﺮدﯾﻢ و ﺟﺰ اﯾﻦ ﻧﯿﺎﻓﺘﯿﻢ‪.‬‬

‫‪ -9‬اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﻌﻀﯽ از ﻋﻠﻤﺎ و داﻧﺸﻤﻨﺪان ﺷﯿﻌﻪ در ﮐﺘﺐ و‬
‫ﮐﻠﻤﺎت ﺧﻮد اﺳﺘﺸﻬﺎد ﺑﺸﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ و اﻣﺜﺎل او ﮐﺮدهاﻧﺪ آﯾﺎ آﻧﺎن ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻧﺸﺪه و ﻓﻘﻂ‬

‫ﺷﻤﺎ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷﺪهاﯾﺪ ﺟﻮاب آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺴﯿﺎري از ﻋﻠﻤﺎ و ﺣﺘﯽ اﻣﺎم و ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮔﺎﻣﯽ‬

‫اﺳﺘﺸﻬﺎد و ﺑﺎ ﺷﻌﺎر ﮐﻔﺎر ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ اﺳﺘﺸﻬﺎد ﺑﺸﻌﺮي دﻟﯿﻞ ﺑﺮ ﺧﻮﺑﯽ ﺷﺎﻋﺮ و دﯾﻮان‬
‫او ﻧﻤﯽﺷﻮد ﻣﺜﻼً داﻧﺸﻤﻨﺪي ﯾﮏ ﺷﻌﺮ ﻣﻌﺮوﻓﯽ را ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﻄﻠﺐ ﺧﻮد دﯾﺪه و ﻧﻘﻞ‬
‫ﮐﺮده ﭼﻪ ﺑﺴﺎ ﻧﻤﯽداﻧﺪ آن ﺷﻌﺮ از ﮐﯿﺴﺖ و ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮاي ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪ ﭘﺲ ﺣﺎﺷﺎ‬
‫ﮐﻪ اﯾﻦ داﻧﺸﻤﻨﺪ ﻗﺼﺪ اﻣﻀﺎء ﺑﺎﻗﯽ اﺷﻌﺎر او را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻠﮑﻪ اﺻﻼً ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻗﺒﻞ و ﺑﻌﺪ ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻋﺮ را ﻧﺪﯾﺪه ﺗﺎ ﻧﻘﺺ آن را ﺑﯿﺎﺑﺪ و ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻗﺼﺪ ﺳﻮء ﺷﺎﻋﺮ ﺷﻮد‬
‫ﺑﻬﺮ ﺣﺎل ﻣﺎ اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ را ﺑﻨﻈﺮ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﻣﯽﮔﺬارﯾﻢ ﺗﺎ ﺧﻮد ﻗﻀﺎوت ﮐﻨﺪ‪ ،‬ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪12‬‬

‫زورﮔﻮﺋﯽ ﻧﮑﺮدهاﯾﻢ ﺗﺎ ﮐﺴﯽ اﻋﺘﺮاض ﮐﻨﺪ و اﮔﺮ ﮐﺴﯽ اﺷﮑﺎل و اﯾﺮادي ﺑﻤﺎ داﺷﺘﻪ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ و ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ اﻟﺒﺘﻪ ﺑﺠﺎن ﻣﯽﭘﺬﯾﺮﯾﻢ و ﺑﻠﮑﻪ ﺟﺒﺮان ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‪.‬‬

‫‪ -10‬ﻣﺎ ﺗﻤﺎم اﺷﻌﺎر ﻏﺰل را از ﻫﺮ ﻏﺰل ذﮐﺮ ﻧﮑﺮدهاﯾﻢ ﺗﺎ ﺣﺠﻢ ﮐﺘﺎب زﯾﺎد ﻧﺸﻮد‬
‫ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺧﻮد ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﺑﺪﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﮐﻨﺪ و ﺑﺎﻗﯽ ﻏﺰل را در ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﮕﯿﺮد‪ .‬در ﺣﻘﯿﻘﺖ اﯾﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ ﺗﻮﺿﯿﺢ ﺑﺴﯿﺎري از اﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﭼﻪ‬
‫ﻣﻮﺿﻮع و در ﭼﻪ ﻣﻮرد و ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻗﺮار ﺧﻮد او اﺧﺬ ﮐﺮدهاﯾﻢ ﭘﺲ‬

‫ﻣﺮﯾﺪان ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﺎﺳﮥ ﮔﺮﻣﺘﺮ از آﺗﺶ ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺜﻼً ﺧﻮد ﺣﺎﻓﻆ ﻗﺎﺋﻞ ﺑﺠﺒﺮ اﺳﺖ و‬
‫ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ و ﺑﺪﻧﺎﻣﯽ ﺧﻮد را از ﻗﻀﺎ و ﻗﺪر اﻟﻬﯽ ﻣﯽداﻧﺪ و ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ‪:‬‬
‫ﮐﻮي ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ ﻣﺎ را ﮔﺬر ﻧﺪارﻧﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﻧﻤﯽﭘﺴﻨﺪي ﺗﻐﯿﯿﺮ ده ﻗﻀﺎ را‬

‫ﻣﻄﻠﺐﻃﺎﻋﺖوﭘﯿﻤﺎنوﺻﻼح ازﻏﻢﻣﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪﮐﺸﯽ ﺷﻬﺮه ﺷﺪم روز اﺳﺖ‬

‫وﻟﯽ ﻣﺮﯾﺪان او اﻗﺮار او ﻧﻤﯽﭘﺬﯾﺮﻧﺪ و او را ﺷﯿﻌﻪ و اﻫﻞ ﺻﻼح و ﻃﺎﻋﺖ‬

‫ﻣﯽداﻧﻨﺪ‪ ،‬ﺿﻤﻨﺎً ﺑﺎﯾﺪ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎﺧﺘﻼف ﻧﺴﺨﻪﻫﺎ ﻫﺮ ﻏﺰﻟﯽ ﻧﺴﺒﺖ‬
‫ﺑﻐﺰل دﯾﮕﺮ ﺗﻘﺪﯾﻢ و ﺗﺄﺧﯿﺮ دارد ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﻏﺰﻟﯽ را ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﻘﺪم داﺷﺘﻪاﯾﻢ در ﻧﺴﺨﮥ‬
‫دﯾﮕﺮي ﻣﺆﺧﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﻮاﻧﻨﺪه ﺑﺎﯾﺪ ﺗﻤﺎم ﻏﺰلﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻏﺰل ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ او در ﺣﺮف‬
‫آﺧﺮ ﻣﺸﺘﺮﮐﺴﺖ ﻣﻼﺣﻈﻪ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺗﺎ ﻏﺰل ﻣﻘﺼﻮد ﺧﻮد را ﭘﯿﺪا ﮐﻨﺪ‪.‬‬

‫‪ -11‬ﻣﺎ ﺑﮑﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ آن را از ﺧﻄﺎ و ﻫﻮا و ﻫﻮس دور ﻣﯽداﻧﻨﺪ ﺧﺼﻮﺻﺎً‬

‫ﺑﻄﺮﻓﺪاران ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﻢ ﺷﻤﺎ ﻫﺮ ﺷﻌﺮي ﮐﻪ در آن ﻓﺴﻖ و ﻓﺠﻮر و ﯾﺎ ﮐﻔﺮ‬
‫ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﺣﻤﻞ ﺑﺼﺤﺖ و ﺗﺄوﯾﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ و ﯾﺎ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﺪ ﻣﺎ ﻧﻤﯽﻓﻬﻤﯿﻢ ﺑﯿﺎﺋﯿﺪ و ﻫﻤﯿﻦ‬
‫ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ را ﻧﯿﺰ ﺑﺎ اﺷﻌﺎر ﻣﺎ ﺑﻨﻤﺎﺋﯿﺪ ﯾﻌﻨﯽ اﮔﺮ ﻣﺎ ﺑﺸﺎﻋﺮ ﻣﯽﺧﻮار ﻫﺮزه ﮔﻮﺑﺪﮔﻮﺋﯽ ﮐﺮدﯾﻢ‬

‫ﺷﻤﺎ ﺗﺄوﯾﻞ و ﺣﻤﻞ ﺑﺼﺤﺖ ﮐﻨﯿﺪ و ﺑﺪﺗﺎن ﻧﯿﺎﯾﺪ ﺷﻤﺎ ﺑﺪﮔﻮﺋﯽ ﺑﺰاﻫﺪ و ﻓﻘﯿﻪ و ﺑﻬﺸﺖ‬

‫و ﮐﻮﺛﺮ را ﺗﺄوﯾﻞ ﻣﯽﮐﻨﯿﺪ ﺑﺪﮔﻮﺋﯽ ﻣﺎ را ﻧﺴﺒﺖ ﺑﮑﺎﻓﺮ و ﻓﺎﺳﻖ ﺑﻄﺮﯾﻖ اوﻟﯽ ﺣﻤﻞ‬
‫ﺑﺼﺤﺖ ﮐﻨﯿﺪ و ﺑﺪﺷﻤﻨﯽ و ﻋﺼﺒﯿﺖ ﺑﺮ ﻧﺨﯿﺰﯾﺪ ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ﺑﺴﯿﺎري از زﺷﺘﯽ و ﻓﺴﻖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪13‬‬

‫ﺷﻌﺮا ﻗﺎﺑﻞ ﺗﺄوﯾﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﺷﻤﺎ ﻣﯽﮔﻮﺋﯿﺪ ﻣﻘﺼﻮد از رخ زﯾﺒﺎ و ﺷﺎﻫﺪ رﻋﻨﺎ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ ذات ﭘﺎك ﺧﺪا و ﺗﺠﻠﯿﺎت دوﺳﺖ اﻣﺎ ﭼﻮن ﺑﺎ ﺷﻌﺎر ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺮاﺟﻌﻪ ﻣﯽﮐﻨﯿﻢ‬
‫ﻣﯽﭼﯿﻨﻢ او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﻣﻘﺼﻮد ﻣﻦ اﻣﺮدان و ﻣﻬﻮﺷﺎن ﺑﺸﺮﯾﺖ زﯾﺮا او ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ ﭘﺴﺮان و‬
‫ﻣﻐﺒﭽﻪﮔﺎن ﺳﺮﻣﺴﺖ ﺷﻨﮕﻮل ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺗﻦ ﺳﯿﻤﯿﻦ ذﺗﻦ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻨﺎﮔﻮش ﭼﺎﺑﮏ ﮐﻠﻬﺪار‬

‫ﺗﺮك ﻗﺒﺎﭘﻮش دﻟﯿﺮ ﺑﺨﻮن ﺻﻨﻢ ﺟﮕﺮ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﺮدم ﮐﻪ ﺑﺎ زرو ﺳﯿﻢ ﺑﺎﯾﺪ دﺳﺖ در ﮐﻤﺮ‬
‫آﻧﺎن ﻧﻤﻮد و ﻫﻢ آﻏﻮش ﺷﺪ ﻫﻤﺎن دﻟﺒﺮ دﯾﻦ ﺑﺮ داﻧﺶ ﺑﺮ ﺑﯿﻮﻓﺎي ﺟﻔﺎﮐﺎر ﺳﻨﮕﯿﻦ دل‬

‫ﺳﺘﻤﮑﺎر ﻧﺎﺧﻠﻒ ﭘﯿﻤﺎﻧﺸﮑﻦ ﮐﺎﻓﺮدل ﺳﺮﮔﺮدان ﻣﯽﺧﻮر ﮐﺎﻓﺮ ﮐﯿﺶ ﮐﻤﺎن اﺑﺮو‪ .‬آﯾﺎ اﯾﻦ‬
‫ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ ﮐﺎﻓﯽ ﻧﯿﺴﺖ در ﻓﻬﻤﯿﺪن ﻣﻘﺼﻮد ﺷﺎﻋﺮ و آﯾﺎ اﯾﻦ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎ در ﺧﺪا اﺳﺖ و آﯾﺎ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﺪ اﯾﻦ ﻫﺮزﮔﯽ را رﻓﻮ و ﯾﺎ ﺗﺄوﯾﻞ ﮐﻨﯿﺪ‪.‬‬

‫‪ -12‬ﺑﻌﻀﯽ از ﻃﺮﻓﺪاران ﺷﻌﺮا ﺑﺰور ﻓﮑﺮ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ زﺷﺘﯽ ﮔﻔﺘﺎر ﺷﻌﺮا را رﻓﻮ‬
‫ﮐﻨﻨﺪ و آﻣﺪﻧﺪ اﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ از ﭘﯿﺶ ﺧﻮد ﺟﺴﻢ ﮐﺮدهاﻧﺪ و ﺑﺸﻌﺮ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ وﻟﯽ ﺑﺎﯾﺪ‬
‫ﮔﻔﺖ زﺷﺘﯽ ﮔﻔﺘﺎر ﺷﻌﺮا ﻗﺎﺑﻞ رﻓﻮ ﻧﯿﺴﺖ و ﺟﻌﻞ اﺻﻄﻼح ﮐﺎر ﺑﺎﻃﻞ و ﮐﺠﺮوي‬

‫دﯾﮕﺮﯾﺴﺖ رﻓﻮ ﮐﻪ ﻧﺸﺪ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪ زﯾﺮا اﮔﺮ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ ﻣﻘﺼﻮد ﺷﺎﻋﺮ از‬

‫ﺷﺎﻫﺪ زﯾﺒﺎ اﻣﺮدان و ﻣﻬﻮﺷﺎن ﺑﺸﺮي اﺳﺖ ﻓﺴﻘﯽ ﺑﺮاي او ﺛﺎﺑﺖ ﮐﺮدهاﯾﻢ وﻟﯽ اﮔﺮ‬
‫ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ ﻣﻘﺼﻮد او ﺧﺪا اﺳﺖ و اﯾﻦ ﺧﻂ و ﺧﺎل و ﻗﺮ و ﻏﻤﺰه را ﺑﺨﺪ ﺑﭽﺴﺒﺎﻧﯿﻢ وارد‬
‫ﮐﻔﺮش ﻧﻤﻮدهاﯾﻢ زﯾﺮ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﺎر ﻣﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺨﺪا ﮐﻔﺮ و زﻧﺪﻗﻪ اﺳﺖ ﭘﺲ ﺑﺎﯾﺪ ﮔﻔﺖ ‪:‬‬
‫ﻋﺮﻓﺎن دﯾﻨﯽ و ﺣﻘﯿﻘﯽ اﺻﻄﻼﺣﺎت رﮐﯿﮏ ﻧﺪارد‬
‫و آﻧﭽﻪ ﻋﺮﻓﺎ و ﺷﻌﺮا ﺑﺮاي ﺧﻮد اﺻﻄﻼﺣﺎت و ﺗﺄوﯾﻼت آوردهاﻧﺪ رﮐﯿﮏ و ﺑﺎﻃﻞ‬
‫اﺳﺖ و ﺗﮑﺮار اﻟﻔﺎظ ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب و زﻧﺎر و دﻟﺒﺮ ﻋﯿﺎر ﺑﺮ ﺿﺪ اﺳﻼم و ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﻠﮑﻪ‬

‫ﮐﻔﺮ و ﺷﺮﮐﺴﺖ‪ .‬ﺷﻌﺮ ‪:‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪14‬‬

‫ﭼﻪ ﻣﯽﺟﻮﺋﯽ ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮ از ﻟﺐ ﯾﺎر‬

‫ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﯽ از ﺑﺖ و از زﻟﻒ و زﻧﺎر‬

‫ﮐﺠﺎ از ﺷﺮع آﻣﺪ اﯾﻦ ﻣﺠﺎزات‬

‫ﮐﺠﺎ ﻻﺋﻖ ﺑﻮد اﯾﻨﻬﺎ ﺑﺮ آن ذات‬

‫ﺑﺎزي‬

‫ﮐﺠﺎ ﺑﺮ رﺧﺼﺘﺶ داري ﺟﻮازي‬

‫اﮔﺮ ﻣﻘﺼﻮد ذات ﮐﺮدﮐﺎر اﺳﺖ‬

‫ﮐﺠﺎ ﻻﺋﻖ ﺑﺮ او ﻟﻔﻆ ﻧﮕﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺑﯽﺑﻨﺪوﺑﺎري‬

‫از اﯾﻦ اﻟﻔﺎظ ﮐﺴﯽ دﯾﺪي ﺷﻌﺎري‬

‫ﺑﺮو ﺑﯿﭽﺎرهاﻧﺪ ﻓﮑﺮ دﯾﻦ ﺑﺎش‬

‫ﻧﻪ ﻓﮑﺮ اﺻﻄﻼح آن و اﯾﻦ ﺑﺎش‬

‫اﮔﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﻌﻠﻢ اﺳﺖ و ﻋﻘﯿﺪت‬

‫ﭼﻪ ﺳﻮد از اﺻﻄﻼح ﺑﯽﺣﻘﯿﻘﺖ‬

‫ﺑﺮو ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺷﻌﺎر‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﮔﺮ ﺻﺪﻫﺎ ﮐﻨﯽ ﺗﺄوﯾﻞ ﯾﮑﯽ زﺷﺖ‬

‫ﺑﻮد ﺑﺎﻗﯽ ﻫﻤﺎن زﺷﺖ و ﻫﻤﺎن زﺷﺖ‬

‫ﻧﮕﺮدد ﻗﺤﺒﻪ در ﻣﻌﻨﯽ ﻋﻔﯿﻔﻪ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺷﺮﯾﻔﻪ‬

‫اﮔﺮ ﺻﺪﻫﺎ ﺑﮕﻮﺋﯽ ﺑﺖ ﺟﻤﺎل اﺳﺖ‬

‫ﺑﺘﺎ ﯾﺼﻮﻓﯽ ﺿﻼل اﺳﺖ و ﺿﻼﻟﺴﺖ‬

‫ﺑﻠﯽ آن وﺣﺪت و ﺗﻮﺣﯿﺪ ﻋﺎرف‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻣﺨﺎﻟﻒ‬

‫ﻫﺮ آن ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺪ اﺳﺎﺳﺶ‬

‫ز ﺑﺎﻃﻞﻫﺎ ﺑﻮد زﯾﺐ و ﻟﺒﺎﺳﺶ‬

‫ﺗﻮ ﺧﻮد ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺧﻂ و ﺧﺎل و اﺑﺮو‬

‫ﺑﺠﺎي ﺧﻮﯾﺶ ﻫﺮ ﭼﯿﺰﯾﺴﺖ ﻧﯿﮑﻮ‬

‫ﭼﺮا ﭘﺲ ﺧﻮد ﻧﮕﻮﺋﯽ اﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺎت‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﻣﻘﺎﻣﺎت‬

‫ﻓﺠﻮر و ﮐﻔﺮ را ﺗﺄوﯾﻞ ﮐﺮدﯾﺪ‬

‫ﺑﻬﺮ ﻓﺴﻘﯽ ﯾﮑﯽ‬

‫ﻣﺠﺎزات‬
‫ﺑﺠﺰ‬

‫اﮔﺮ‬

‫رﮐﯿﮏ‬

‫در‬

‫ﺗﺄوﯾﻞ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي‬

‫آﯾﺪ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫در‬

‫ﻣﯿﺎﻧﻪ‬

‫ﺷﻮد‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن‬
‫ﻟﻔﻆ‬

‫ﻓﺎﺣﺸﻪ‬

‫ﻻﺋﻖ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻧﺴﺒﺘﯽ‬
‫ﻫﺮ‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫ﻟﻔﺎظ‬

‫ﺑﺎ‬
‫ﮐﻔﺮ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫آن‬

‫ﺗﻌﻠﯿﻞ ﮐﺮدﯾﺪ‬
‫ﮐﺎﻓﺮ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎﻧﻪ‬

‫ﺑﻮد ﺗﺄوﯾﻞ در اﺧﺒﺎر و آﯾﺎت‬

‫ﻧﻪ در ﮐﻔﺮ و ﺣﻤﺎﻗﺎت و ﺧﺮاﻓﺎت‬

‫ﺗﻮ ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻨﯽ ﺗﺄوﯾﻞ ﻧﺎﺣﻖ‬

‫ﺧﺮاﻓﺖ را ﻫﻤﯽﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻨﯽ ﺣﻖ‬

‫ﭼﻪ داﻏﯽ ﻫﺴﺖ ﺑﺮ ﮔﻔﺖ اﺑﺎﻃﯿﻞ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﻣﺤﺘﺎج ﮐﺮدي ﺧﻮد ﺑﺘﺄوﯾﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪15‬‬

‫ﭼﻪ ذوق اﺳﺖآﻧﮑﻪﮔﻮﺋﯽﯾﮑﺴﺮهﻫﻮاﺳﺖ‬

‫ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ ﺳﺎﻗﯽ ﻫﻤﻪ اوﺳﺖ‬

‫ﻋﺒﺎرات ﺷﻤﺎ ﺑﺮ ﺣﻖ روا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ اﺳﻤﺎء اﺳﻤﺎء ﺧﺪا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﯾﺰدان‬

‫ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﻣﻨﺰه‬

‫ﻫﺴﺖ‬

‫ذات‬

‫ﭘﺎك‬

‫ز‬

‫ﺳﻮء‬

‫ﺗﻌﺒﯿﺮات‬

‫اﻫﻞ‬

‫ﻣﮕﺮ ﻋﺎرف ﺑﺘﻮ ﺷﯿﻄﺎن ﺷﺮﯾﮏ اﺳﺖ‬

‫ﭼﺮا ﻟﻔﻆ ﺷﻤﺎ زﺷﺖ و رﮐﯿﮑﺴﺖ‬

‫ﺷﺮاب وﺷﻤﻊ و ﺷﺎﻫﺪ ذوق ﻓﺴﻖ اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﮔﻮﺋﯽ اﯾﻦ از ذوق ﻋﺸﻖ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﺷﺮاب ﺑﯿﺨﻮدي ﺧﻮرد‬

‫ﻧﻪ ﺑﺮ ﻋﺮﺷﺶ ﺣﻖ اﻧﺪر ﺑﯿﺨﻮدي ﺑﺮد‬

‫ﺳﻘﯿﻬﻢ رﺑﻬﻢ ﺟﺰ اﯾﻦ ﺷﺮاﺑﺴﺖ‬

‫ﻃﻬﻮراً ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺖ و دل ﺧﺮاﺑﺴﺖ‬

‫ﺧﺮاﺑﺎﺗﯽ ﺷﺪن از دﯾﻦ رﻫﺎﺋﯽ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ وﺿﻌﺶ ﺑﺮﺧﻮدي وﺧﻮدﻧﻤﺎﺋﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎ ﺳﻘﺎط ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺷﺪ ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﮐﻪ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻨﺪ اﺳﻘﺎط اﻻﺿﺎﻓﺎت‬

‫ﻧﺎﮐﺴﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﮑﺎن ﻫﺮزهﮔﺮ و ﺑﯽﻣﮑﺎن اﺳﺖ‬

‫ﺧﺮاﺑﺎﺗﯽ ﻫﻤﻪ و ﻫﻢ اﺳﺖ و ﭘﻨﺪار‬

‫ﺧﺮاﺑﺎﺗﯽ ﻫﻤﻪ ﺷﻌﺮ اﺳﺖ و اﺷﻌﺎر‬

‫ﺑﺠﺎي ﺳﺠﻪ و ﺳﺠﺎده دروﯾﺶ‬

‫ﻓﮑﻨﺪه ﺧﺮﻗﻪ و زﻧﺎر ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺶ‬

‫از آن دارد و ﺑﺖ و زﻧﺎر اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻪﺟﺎﺳﻮس اﺳﺖوﺗﺮﺳﺎﻧﺪﻣﺴﺐ اوﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي ﺷﯿﺪ و ﻗﯿﺪ اﺳﺖ‬

‫وﻟﯿﮑﻦ ﭘﯿﺮ و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻧﻪ ﻗﯿﺪ اﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﯿﮕﻮﯾﺪ ﻣﮑﺮر از ﺑﺖ و ﯾﺎر‬

‫ﻧﮕﻮﯾﺪ ﻫﯿﭻ او از ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر‬

‫ﺧﺮاﻓﺎت‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﻓﮑﻨﺪه‬

‫آن‬

‫ﻣﻠﺘﯽ‬

‫ﻣﮑﺎن‬

‫را‬

‫در‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺑﯿﺎورد‬

‫اﻓﮑﺎر‬

‫ز اﺳﺘﻌﻤﺎر ﻣﻠﺖ ﮔﺸﺘﻪ او ﺷﺎد‬

‫ﮐﻨﺪ از ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﻫﺮ دﻣﯽ او‬

‫ﻫﺰاران ﺑﺎر ﺑﺮ آن ﮐﯿﺶ ﻟﻌﻨﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺖ ﻣﻈﻬﺮ ﺷﺪش از ﻋﺸﻖ و وﺣﺪت‬

‫ﺑﺖ و ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ و ﮐﻌﺒﻪ ﯾﮑﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻣﯽ و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ و ﻣﺴﺠﺪ ﯾﮑﯽ ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮ آن ﻋﺸﻘﯽ ﺗﻔﻮﺻﺪ ﺑﺎر ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻋﻘﺪ‬

‫ﺧﺪﻣﺘﺶ‬

‫زﻧﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪16‬‬

‫ﺑﺮو ﻋﺎرف ﺑﺘﺮس از ﺣﻖ ﺑﯿﭽﻮن‬

‫ﺑﮑﻦ ﺗﻮﺑﻪ ﺑﯿﺎ از ﺷﺮك ﺑﯿﺮون‬

‫اﮔﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ را دﯾﺪه ﺑﺎﺷﯽ‬

‫ﺑﺰرﮔﺎﻧﯽ ز ﺧﻮد ﮐﯽ ﻣﯽﺗﺮاﺷﯽ‬

‫ﺑﺮو اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻓﮑﺮ وﻃﻦ ﺑﺎش‬

‫ﻧﻪ ﻣﺜﻞ ﺷﺎﻋﺮان در ﻣﺎ و ﻣﻦ ﺑﺎش‬

‫ﮐﻠﻤﺎت اﻣﺎم ﺑﺎﻗﺮ‪ u‬در ﮐﻤﺎﻻت اﻧﺴﺎﻧﯽ‬
‫ﺑﺮو در ﻓﮑﺮ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺎش و ﮐﺎري‬
‫اﻣﺎم‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫ﺑﺎ‬

‫آن‬

‫ﻣﺮد‬

‫ﻋﺎﻟﯽ‬

‫ﻧﻪ‬
‫ﺑﮕﻔﺘﺎ‬

‫ﻓﮑﺮ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي‬

‫و‬

‫ﭘﯽ‬

‫ﮐﺴﺐ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺑﯽﻗﺮاري‬
‫ﮐﻤﺎﻟﯽ‬

‫ﮐﻤﺎل اﻧﺪر ﺳﻪ ﭼﯿﺰ آﻣﺪ ﭘﺪﯾﺪار‬

‫ﺑﯿﺎﻣﻮز آن ﺳﻪ ﮔﺮ ﻣﺴﺘﯽ ﺗﻮ ﺑﯿﺪار‬

‫ﻧﺨﺴﺘﯿﻦ ﻣﯿﺰ ﺣﻖ و ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻓﻘﻪ دﯾﻦ ﺑﻮد ﮔﺮ ﻣﺎﯾﻞ اﺳﺘﯽ‬

‫اﻧﺪازهﮔﯿﺮي‬

‫ﯾﺎدﮔﯿﺮي‬

‫دوم‬

‫در‬

‫زﻧﺪﮔﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻋﻠﻢ‬

‫اﻗﺘﺼﺎدت‬

‫ﺳﻮم ﺻﺒﺮ اﺳﺖ اﻧﺪر ﻫﺮ ﻣﺼﺎﺋﺐ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﺑﻨﺎزي در ﻧﻮاﺋﺐ‬

‫ﺑﺠﺰ اﯾﻨﻬﺎ ﻫﻤﻪ و زرو و ﺑﺎل اﺳﺖ‬

‫ﺑﻤﺜﻞ ﺷﺎﻋﺮي ﻓﮑﺮ و ﺧﯿﺎل اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮو اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺎ ذو اﻟﻤﻨﻦ ﺑﺎش‬

‫ﻧﻪ ﭼﻮن ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻔﮑﺮ ﻣﺎ و ﻣﻦ ﺑﺎش‬

‫در ﻧﻘﺼﺎن ﻋﻘﻮل و اﺣﺘﯿﺎج ﺑﺸﺮ در اﻟﻬﯿﺎت ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ اﻧﺒﯿﺎء و وﺣﯽ اﻟﻬﯽ‬
‫ﻋﻘﻮل اﯾﻦ ﺑﺸﺮ ﭼﻮن ﺑﺴﺖ ﻧﺎﻗﺺ‬

‫در ادراك ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺎﻟﺺ‬

‫ﺑﻌﻘﻞ ﺧﻮد ﭼﻪ اﺳﺘﻘﻼل ﺟﺴﺘﻨﺪ‬

‫ره ادراك ﺣﻖ ﺑﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺴﺘﻨﺪ‬

‫ﭼﻮ ﻋﻘﻞ ﺧﻮﯾﺶ را ﻗﺎﺻﯽ ﻧﺪﯾﺪﻧﺪ‬

‫ﺑﺨﻮد ﻫﺮ ﯾﮏ ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺑﺮﮔﺰﯾﺪﻧﺪ‬

‫ﻫﻤﻪ اﯾﻦ اﺧﺘﻼﻓﺎت از ﻋﻘﻮل اﺳﺖ‬

‫ﺧﻄﺎﻫﺎ در ﺗﺨﻄﯽ از رﺳﻮل اﺳﺖ‬
‫ﺧﯿﺎﻟﯽ‬

‫ﯾﮑﯽ‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﻓﻠﺴﻔﯽ‬

‫ز‬

‫اﻓﮑﺎر‬

‫ﻻﯾﺒﺎﻟﯽ‬

‫ﯾﮑﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫و‬

‫ﯾﮑﯽ ﺻﻮﻓﯽ و وﺣﺪت اﻋﺘﻘﺎدش‬

‫ﯾﮑﯽ‬

‫ﭘﻨﺪ‬

‫ﺣﻠﻮل‬

‫ﻫﻤﻪ ﮐﻮر و ﮐﺮاﻧﺪ اﻧﺪرﯾﻦ راه‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﺑﺎو‬

‫ﻫﻢ‬

‫اﺗﺤﺎدش‬

‫ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫اﷲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪17‬‬

‫ﻫﻤﻪ ﺑﺎ دﯾﻦ ﺣﻖ ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﺎزي‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺎ ﻋﺸﻖ دﯾﮕﺮ ﺷﻌﺮﺳﺎزي‬

‫ﯾﮑﯽ ﺷﺪ ﻏﺮق اﻧﺪر و ﻫﻢ ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﯾﮑﯽ‬

‫ﺑﺪﮐﺎن‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺎﻓﺪ ﺑﻬﻢ ﭼﻮن ﺳﺒﺰواري‬

‫ﯾﮑﯽ دارد ز اﺳﻔﺎرش ﺧﻤﺎري‬

‫ﯾﮑﯽ دوﻫﺎ ﻣﺮا ﻧﺎﻣﯿﺪه ﺑﺮﻫﺎن‬

‫ﻫﻤﯽ اﺳﻔﺎر او ﺷﺪ ﺿﺪ ﻗﺮآن‬

‫ﯾﮑﯽ زد ﻃﻌﻦ ﺑﺮ آﯾﺎت اﺧﺒﺎر‬

‫ﮐﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ اﺳﺖ اﺧﺬ وﺣﯽ و آﺛﺎر‬

‫ﺑﺮاي رﺷﺪﺷﺎن ﺣﻖ ﻧﻘﺸﻪ رﯾﺨﺖ‬

‫رﺳﻮﻻن و اﻣﺎﻣﺎن را ﺑﺮ اﻧﮕﯿﺨﺖ‬

‫رﺳﻮﻻن را ﻣﻌﻠﻢ ﺣﻖ ﻓﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻋﻘﻮل و اﻧﺒﯿﺎ ﺷﺎﮔﺮد و اﺳﺘﺎد‬

‫ﻫﺮ آن ﺷﺎﮔﺮ ﮐﺰ اﺳﺘﺎد ﺑﮕﺮﯾﺨﺖ‬

‫ﺑﻮﻫﻢ ﺧﻮد ﻫﺰاران ﻧﻘﺶ ﺑﺪرﯾﺨﺖ‬

‫از‬

‫ﻓﻠﺴﻔﻪ‬

‫ﺑﺎﻓﺪ‬

‫ﻗﺎل ﻋﻠﯽ‪ u‬ﻣﻦ اﺳﺘﻘﻞ ﺑﻌﻘﻞ ﺿﻞ ﺗﻌﺠﺐ از آﻧﮑﻪ ﻣﺬﻫﺐ اﻧﺒﯿﺎء را ﻓﺮا ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ‬
‫دﻧﺒﺎل ﻓﻼﺳﻔﻪ ﻣﯽرود و ﺑﺨﯿﺎل آب ﺑﺴﺮاب ﻣﯽاﻓﺘﺪ‪.‬‬
‫ﮔﻤﺎن ﮐﺮدﻧﺪ ﻋﻘﻞ از ﺧﻮد ﺗﻤﺎم اﺳﺖ‬

‫ﺑﻬﺮ ره ﭘﺎ ﮔﺬارد ﺑﺮ ﻣﺮام اﺳﺖ‬

‫ﮔﻤﺎن ﮐﺮدﻧﺪ ﺗﻌﻘﯿﺐ از رﺳﻮﻻن‬

‫ﺑﻮد ﺗﻘﻠﯿﺪ ﻧﯽ ﺗﺤﻘﯿﻖ و اﻣﻌﺎن‬

‫ﻧﺪاﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﺎﯾﻦ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﻋﻘﻞ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﺗﻘﻠﯿﺪ اﺳﺖ ﮐﺎن ﺑﺮ ﻣﺤﺾ ﻧﻘﻞ اﺳﺖ‬
‫ﺗﻘﻠﯿﺪ‬

‫داﻧﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺖ‬

‫ﻗﺮآن‬

‫ﻋﺠﺐزآﻧﺎن ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﺧﻮاﻧﻨﺪ‬

‫ﺗﻌﻠﻢ‬

‫ز‬

‫ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎن‬

‫ﺑﺸﺪ‬

‫ﺗﻘﻠﯿﺪ‬

‫ﻧﺸﺪ‬

‫ﺗﻘﻠﯿﺪ‬

‫ﻧﻘﻞ‬

‫اﻧﺒﯿﺎء‬
‫اﺧﺬ‬

‫ﻧﺸﺪ ﺗﻘﻠﯿﺪ اﺧﺬ و ﻫﻢ ﯾﻮﻧﺎن‬

‫وﻟﯽ ﺗﻘﻠﯿﺪ ﺷﺪ ﻧﻘﻞ از رﺳﻮﻻن‬

‫ﻣﮕﺮ ﮔﻔﺘﺎر ﺣﻖ ﺧﺎﻟﯽ از ﻋﻘﻞ اﺳﺖ‬

‫و ﯾﺎ اوﻫﺎم واﻻﺗﺮ ز ﻋﻘﻞ اﺳﺖ‬

‫ﻓﻼﺳﻔﻪ در ﻃﺒﯿﻌﯿﺎت ﺧﻄﺎ ﮐﺮدﻧﺪ در اﻟﻬﯿﺎت ﺑﻄﺮﯾﻖ اوﻟﯽ ﺧﻄﺎ ﮐﺎرﻧﺪ‬
‫ﺑﻔﮑﺮ و ﻋﻘﻞ ﺧﻮد ﻣﻐﺮور ﮔﺸﺘﻨﺪ‬

‫زوﺣﯽ و دﯾﻦ ﺣﻖ ﻣﺴﺘﻮر ﮔﺸﺘﻨﺪ‬

‫ﺗﺒﺎﻫﯽ‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫ﺑﯿﺎوردﻧﺪ‬

‫اﻓﮑﺎر‬

‫رﻫﺎ‬

‫ﮐﺮدﻧﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪18‬‬

‫ﺑﺮو ﺟﺎﻧﺎ ﺗﻮ اﺳﻔﺎرش رﻫﺎ ﮐﻦ‬

‫ﻗﻠﻤﺒﻪ ﺑﺎ ﻓﯿﺶ ﺣﻤﻞ ﺧﻄﺎ ﮐﻦ‬

‫ﻇﺎﻫﺮ‬

‫ﮐﺠﺎ‬

‫ﺑﺮ‬

‫اﻟﻬﯿﺎت‬

‫ﻗﺎدر‬

‫ﻃﺒﯿﻌﯿﺎت ﭼﻮن ﮐﺸﻒ ﺑﺸﺮ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻘﺎل‬

‫ﻓﯿﻠﺴﻮﻓﺎﻧﻪ‬

‫ﻫﺪر‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﺎو در ﻃﺒﯿﻌﯿﺎت ﻋﺎﺟﺰ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﺰاران ﺳﺎل از ﺣﮑﻤﺖ ﺑﻼﻓﯿﺪ‬

‫ﺑﺸﺪ اﻣﺮوز ﺑﺎﻃﻞ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﻓﯿﺪ‬

‫اﻟﻬﯿﺎت ﮐﯽ ﺣﺼﺮ ﺑﺸﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺠﺰ ﺑﺎ وﺣﯽ ﺣﻖ ﮐﯽ ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﺷﺪ‬
‫اﻧﺴﺎن‬

‫دﺳﺘﮕﯿﺮﻧﺪ‬
‫ﮐﺎرواﻧﻨﺪ‬

‫ﺧﻄﺎﯾﺶ‬

‫در‬

‫ﻃﺒﯿﻌﯿﺎت‬

‫ﺷﺪ‬
‫ﺑﺮ‬

‫ﻓﺎﺋﺰ‬

‫اﻟﻬﯿﺎت‬

‫ﺟﻮاﻫﺮ وﺣﯽ از وﺣﯿﺶ ﺑﺼﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫و در اﯾﻦ ره اﻧﺒﯿﺎء ﭼﻮن ﺳﺎر ﺑﺎﻧﻨﺪ‬

‫دﻟﯿﻞ‬

‫و‬

‫راﻫﻨﻤﺎي‬

‫ﻫﺮ آن ﮐﺲ دور ﺷﺪ از وﺣﯽ و ﻗﺮآن‬

‫ﺑﺸﺪ‬

‫ﮔﻤﺮاه‬

‫اﻧﺪر‬

‫ﻫﻤﻪ ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﻓﻠﺴﻔﺎﻧﻪ‬

‫ﻧﮕﻔﺘﯽ‬

‫ﮐﺠﺎ ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺷﺪ ﺑﺮﻫﺎن ﻋﺮﺷﯽ‬

‫ﮔﺮﻓﺘﯽ و ﻫﻢ راز از دﯾﻮ ﻓﺮﺷﯽ‬

‫زد ﻣﯽ ﮔﻔﺖ رﺳﻮﻻن را ﺑﺪﯾﻮار‬

‫ﺧﺪاﯾﺎ‬

‫ﭘﺮدهﺑﺮدار‬

‫ﺷﺪ رأﯾﺶ ﺣﮑﯿﻤﺎﻧﻪ در اﯾﻦ ﺑﺎر‬

‫ز ﮐﯿﺪش اي ﺧﺪا ﻣﻠﺖ ﻧﮕﻬﺪار‬

‫ﺑﺮو اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺮ دﯾﻦ ﺣﻖ ﺑﺎش‬

‫رﻫﺎ ﮐﻦ ﺑﺎف و ﺑﺎ رب اﻟﻔﻠﻖ ﺑﺎش‬

‫ﺷﻌﺒﺎن ‪ 1371‬ﻗﻤﺮي‬

‫از‬
‫زﻣﯿﻦ‬

‫ﺑﯿﺎﺑﺎن‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪ‬
‫ﻣﻌﻤﺎ‬

‫ﯾﮕﺎﻧﻪ‬

‫ﺳﯿﺪ اﺑﻮاﻟﻔﻀﻞ ﻋﻼﻣﻪ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﺗﺬﮐﺮ ‪ :‬ﭼﻮن ﺻﻔﺤﺎت ‪ 7-6‬ﻧﺴﺨﮥ دﺳﺘﻨﻮﯾﺲ ﮐﺘﺎب ﺣﺎﺿﺮ ﻣﻔﻘﻮد ﮔﺮدﯾﺪه ﻟﺬا ﻣﺘﻦ‬
‫ﺗﺎﯾﭗ ﺷﺪة ﺻﻔﺤﺎت ﻣﺬﮐﻮر ﺟﺎﯾﮕﺰﯾﻦ ﮔﺮدﯾﺪ‪.‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪19‬‬

‫ﺑﺴﻢ اﷲ اﻟﺮﺣﻤﻦ اﻟﺮﺣﯿﻢ‬

‫‪-1‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﻻ ﯾﺎ اﯾﻬﺎ اﻟﺴﺎﻗﯽ ادرﮐﺎﺳﺎً و ﻧﺎدﻟﻬﺎ‬

‫ﮐﻪﻋﺸﻖ آﺳﺎن ﻧﻤﻮداول وﻟﯽ اﻓﺘﺎد ﻣﺸﮑﻞﻫﺎ‬

‫ﺑﻤﯽ ﺳﺠﺎده رﻧﮕﯿﻦﮐﻦ ﮔﺮت ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮏ ﭘﻨﺠﺮ ﻧﺒﻮد ز راه و رﺳﻢ ﻣﻨﺰلﻫﺎ‬

‫ﻫﻤﻪ ﮐﺎرم ز ﺧﻮد ﮐﺎﻣﯽ ﺑﺒﺪ ﻧﺎﻣﯽ ﮐﺸﯿﺪ آﺧﺮ‬

‫ﻧﻬﺎن ﮐﯽ ﻣﺎﻧﺪآن رازي ﮐﺰوﺳﺎزﻧﺪ ﻣﺤﻔﻞﻫﺎ‬

‫ﺣﻀﻮريﮔﺮﻫﻤﯽﺧﻮاﻫﯽ ازوﻏﺎي ﻣﺸﻮﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺘﯽ ﻣﺎ ﺗﻠﻖ ﻣﻦ ﺗﻬﻮي دع اﻟﺪﻧﯿﺎ و اﻫﻤﻞﻫﺎ‬

‫‪ -1‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اﻻ ﯾﺎ اﯾﻬﺎ اﻟﯿﺎﻏﯽ ﻣﺨﻮان دﯾﻮان ﺑﺎﻃﻞﻫﺎ‬

‫ﺣﻘﺎﺋﻖ را ﺑﯿﺎن ﺑﻨﻤﺎ ذر اﻟﮑﺎس و اﻫﻤﻞﻫﺎ‬

‫ﺑﻨﺎم ﻋﺸﻖ اي ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺰن ﺣﻘﻪ ﻣﮑﻦ ﺧﺪﻋﻪ‬

‫ﮐﻪﻋﺸﻖﺣﻖﻣﺤﺎلوﻋﺸﻖﻣﯽزﯾﺪﻧﺠﻮﺷﮕﻞﻫﺎ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺎ ﺗﺄﯾﯿﺪ ﯾﺰداﻧﯽ ﺑﺘﻮﻓﯿﻘﺎت رﺑﺎﻧﯽ‬

‫زﻋﻘﻞ ودﯾﻦ ﺑﺠﻮﯾﺖ ﺑﺤﻖ ﮐﻦ دﻓﻊ ﺑﺎﻃﻞﻫﺎ‬

‫ز دﯾﻮانﻫﺎي ﻋﺎﺷﻖﻫﺎ ﺳﺒﮏ ﻣﻐﺰان ﺟﺎﻫﻞﻫﺎ‬

‫زﻻف وﺑﺎف ﺷﺎﻋﺮﻫﺎﭼﻪ ﺧﻮن اﻓﺘﺎده دردﻟﻬﺎ‬

‫درﯾﻦ اﻣﻮاج ﻧﺎﭘﺎﮐﯽ در اﯾﻦ اﺧﻮاج ﭘﺲ ﺑﺎﮐﯽ‬

‫ﻧﻤﯽﺟﻮﯾﻨﺪ ﺣﺎل ﻣﺎ ﺧﺮدﻣﻨﺪان ﺳﺎﺣﻞﻫﺎ‬

‫اﻻ اي ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻣﯽ و ﺑﺎده ﮐﻨﺪ ﻧﻨﮕﯿﻦ‬

‫ﺳﺒﮑﺒﺎدا ﻣﺸﻮ ﺳﻨﮕﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﯿﺎﻓﺘﯽ ﺑﻤﺸﮑﻞﻫﺎ‬

‫ﻣﺸﻮﻧﻨﮕﯿﻦ زﻣﯽ رﻧﮕﯿﻦ ﺑﻘﻮل ﺣﺎﻓﻆوﭘﺴﺮش‬

‫ﮐﻪ ﭘﯿﺮان ﻣﻎ و ﺻﻮﻓﯽ ﺷﺪﻧﺪي رﻫﺰن دﻟﻬﺎ‬

‫ﺧﺬ اﻟﻔﺮﺻﻪ دع اﻟﻔﺼﻪ ﻣﺮو دﻧﺒﺎل ﺧﻮدﮐﺎﻣﯽ‬

‫ﮐﻪﺧﻮدﮐﺎﻣﯽاﺳﺖﺑﺪﻧﺎﻣﯽوعاﻟﻨﻔﺲوﺟﺎﻣﻞﻫﺎ‬

‫ﻣﺨﻮاناي ﺑﺮﻗﻌﯽدﯾﻮان ﮐﻪ ﺟﻤﻊ دﯾﻮ ﺑﺎﺷﺪ آن‬

‫وﮔﺮﺧﻮاﻧﯽﺟﻮاﺑﺶدان وﺑﺎﻻﺣﺴﻦﻓﺠﺎدلﻫﺎ‬

‫‪ -2‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اي ﻓﺮوغ ﻣﺎ ﭼﻤﻦ از روي رﺧﺸﺎن ﺑﺸﻤﺎ‬

‫آﺑﺮوي ﺧﻮﺑﯽ از ﭼﺎه ز ﻧﺨﺪان ﺷﻤﺎ‬

‫ﻋﺰم دﯾﺪار ﺗﻮ دارد ﺟﺎن ﺑﺮ ﻟﺐ آﻣﺪه‬

‫ﺑﺎز ﮔﺮدد ﯾﺎ ﺑﺮ آﯾﺪ ﭼﯿﺴﺖ ﻓﺮﻣﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺑﺨﺖ ﺧﻮاب آﻟﻮد ﻣﺎ ﭘﻨﺪار ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ ﻣﮕﺮ‬

‫زاﻧﮑﻪ زد ﺑﺮدﯾﺪه آﺑﯽ روي رﺧﺸﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﻋﻤﺮﺗﺎن ﺑﺎ دو ﻣﺮاد اي ﺳﺎﻗﯿﺎن ﺑﺰم ﺟﻢ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺟﺎم ﻣﺎ ﻧﺸﺪ ﭘﺮ ﻣﯽ ﺑﺪوران ﺷﻤﺎ‬

‫دور دار ازﺧﺎكوﺧﻮن داﻣﻦ ﭼﻮﺑﺮﻣﺎ ﺑﮕﺬري‬

‫ﮐﺎﻧﺪرﯾﻦ ره ﮐﺸﺘﻪ ﺑﺴﯿﺎرﻧﺪ ﻗﺮﺑﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪20‬‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﺑﺎ ﺳﺎﮐﻨﺎن ﺷﻬﺮ ﯾﺰد از ﻣﺎ ﺑﮕﻮ‬

‫ﮐﺎي ﺳﺮ ﺣﻖ ﻧﺎﺷﻨﺎﺳﺎن ﮔﻮﯾﯽ ﭼﻮﮔﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ دورﯾﻢ ازﺑﺴﺎط ﻗﺮب؟؟؟؟ دور ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﻨﺪة ﺷﺎه ﺷﻤﺎﺋﯿﻢ و ﺛﻨﺎﺧﻮان ﺷﻤﺎ‬

‫اي ﺷﻬﺸﺎه ﺑﻠﻨﺪ اﺧﺘﺮ ﺧﺪا را ﻫﻤﺘﯽ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﻮﺳﻢ ﻫﻤﭽﻮ اﺧﺘﺮ ﺧﺎك اﯾﻮان ﺷﻤﺎ‬

‫‪ -2‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي ﮐﻪ ﻻف و ﯾﺎده ﭘﯿﭽﺪ ﺷﺪ ﺑﺪﯾﻮان ﺷﻤﺎ‬

‫ﺟﻬﻞ ﻣﺴﭙﺎرد از اﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ از ﻋﺰم دﯾﺪار ﺷﻬﺎن دم ﻣﯿﺰﻧﯽ‬

‫ﺑﺎز ﮔﺮدد ﺑﺎ ﺧﺪا ﮔﻮ ﭼﯿﺴﺖ ﻓﺮﻣﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺑﺨﺖ ﺧﻮاب آﻟﻮد ﺧﻮد ﺑﯿﺪار ﮐﻦ ﺑﺎ ذﮐﺮ ﺣﻖ‬

‫ذﮐﺮ ﺣﻖ آﺑﯽ زﻧﺪ ﺑﺮ روي رﺧﺸﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﻋﻤﺮ را ﺿﺎﯾﻊ ﻣﮑﻦ ﺑﺎ ﺳﺎﻗﯿﺎن ﺟﺎم و ﺟﻢ‬

‫ﻃﯽ ﮐﻨﺪ ﺑﯿﻬﻮده ﮔﻔﺘﻦ زود دوران ﺷﻤﺎ‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ اي ﺷﺎﻋﺮ ﺷﯿﺮاز ﮔﻮﺋﯽ ﺑﺎ ﺷﻬﻤﺎن‬

‫اﻧﺪرﯾﻦ ره ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺴﯿﺎرﻧﺪ ﻗﺮﺑﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺑﺎ ﺳﺎﮐﻨﺎن ﯾﺰد ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﭼﺮا‬

‫ﺑﻨﺪة ﺷﺎه ﺷﻤﺎﺋﯿﻢ و ﺛﻨﺎﺧﻮان ﺷﻤﺎ‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ دوري ﺗﻮ از ﺣﻖ از ﺧﺪا ﻫﻤﺖ ﻃﻠﺐ‬

‫راه ﺣﻖﺟﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺟﺎن ﻣﻦ و ﺟﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫‪ -3‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دل ﻣﯽرود ز دﺳﺘﻢ ﺻﺎﺣﺒﺪﻻن ﺧﺪا را‬

‫دردا ﮐﻪ راز ﭘﻨﻬﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ آﺷﮑﺎرا‬

‫آﺋﯿﻨﮥ ﺳﮑﻨﺪر ﺟﺎم ﺟﻢ اﺳﺖ ﺑﻨﮕﺮ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻋﺮﺿﻪ دارد اﺣﻮال ﻣﻠﮏ دارا‬

‫آن ﺗﻠﺦ وش ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ام اﻟﺨﺒﺎﺋﺜﺶ ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫اﺷﻬﯽ ﻟﻨﺎ واﺣﻠﯽ ﻣﻦ ﻗﺒﻠﻪ اﻟﻌﺬارا‬

‫در ﮐﻮي ﻧﯿﮏ ﻧﺎﻣﯽ ﻣﺎ را ﮔﺬر ﻧﺪادﻧﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﻧﻤﯽﭘﺴﻨﺪي ﺗﻐﯿﯿﺮ ده ﻗﻀﺎ را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺨﻮد ﻧﭙﻮﺷﯿﺪ اﯾﻦ ﺧﺮﻗﮥ ﻣﯽ آﻟﻮد‬

‫اي ﺷﯿﺦ ﭘﺎك داﻣﻦ ﻣﻌﺬور دار ﻣﺎ را‬

‫‪ -3‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫دﻟﺮا ﻣﺪه ﺗﻮ از دﺳﺖ ﺑﯿﻬﻮده اي ﻧﮕﺎرا‬

‫ﺻﺎﺣﺐ دﻟﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺟﺰ آﻓﺮﯾﺪﮔﺎرا‬

‫ﺻﺎﺣﺐ دﻻن ﺻﻮﻓﯽ ﺳﻮداي ﺑﯿﺴﻮاد اﺳﺖ‬

‫از ﺷﺎﻋﺮ ﺧﯿﺎﻟﯽ دﯾﮕﺮ ﭼﻪ اﺷﻔﻼ را‬

‫دﯾﻦ ﻣﭙﺮﺳﻨﺪ از ﮐﻒ ﺻﺎﺣﺒﺪﻻن و ﭘﯿﺮان‬

‫رﺣﻤﯽ ﮐﻨﯿﺪ ﯾﮏ دم دروﯾﺶ ﺑﯽﻧﻮا را‬

‫ﺟﺎم ﺟﻢ و ﻣﯽ و ﺟﺎم و آﺋﯿﻨﮥ ﺳﮑﻨﺪر‬

‫ﺟﺰ وﻫﻢ ﮐﺴﯽ ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺧﺪﻋﻪ ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﻣﺎ را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪21‬‬

‫آن ﺗﻠﺦ وش ﻧﻪ ﺻﻮﻓﯽ ام اﻟﺨﺒﺎﺋﺜﺶ ﺧﻮاﻧﺪ‬

‫آن را ﻧﺒﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﺧﻮاﻧﺪ اي ﭘﯿﺮو ﻧﺼﺎرا‬

‫ﺑﺮ ﮐﻮي ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ ﺣﻖ راﻫﻨﻤﺎﺋﯿﺴﺖ ﮐﺮد‬

‫ﺑﺪﻧﺎﻣﯽ ﺗﻮ از ﺗﻮاﺳﺖ ﻣﻌﺬور دار ﻣﺎ را‬

‫اي ﺻﺎﺣﺐ اراده ﺟﺒﺮي ﻣﺸﻮ ﺗﻮ ﻣﺮدم‬

‫اﯾﺰد ﺑﺪاده ﻋﻘﻠﺖ ﻫﻢ ﻓﻬﻢ و اﺧﺘﯿﺎرا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ز ﺟﺒﺮ ﯾﺎ ﺳﻨﺖ ﻧﯽ اﻫﻞ ﺣﻖ و اﯾﻤﺎن‬

‫اﻗﺮار او ﺑﺪﯾﻮان روﺷﻦ ﮐﻨﺪ ﺷﻤﺎ را‬

‫ﺑﻮدي ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺎم ﺑﺪﻧﺎم و زﺷﺖ ﻓﺮﺟﺎم‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﻧﻤﯽﭘﺴﻨﺪي ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺪه ﻗﻀﺎ را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻤﻮده در ﺑﺮ ﺧﻮد ﺧﺮﻗﻪ ﻣﯽ آﻟﻮد‬

‫ﻃﻌﻨﻪ ﻣﺰن ﺑﭙﺎﮐﺎن ﻋﺬري ﻧﺸﺪ ﺧﻄﺎ را‬

‫اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮان ﺟﺒﺮي ﮐﺸﺘﻨﺪ از ﻣﻔﺎﺧﺮ‬

‫دردﯾﺴﺖ ﺑﯽﻣﺪاوا اﺳﻼﻣﯿﺎن ﺧﺪا را‬

‫ﻓﺮﯾﺎد اي ﻓﻘﻬﯿﺎن زﯾﻦ ﺷﻌﺒﻪﻫﺎي ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﭼﻨﺪ دﮔﺮ ﻧﺸﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻧﯽ ﻓﻘﻪ و ﻧﯽ ﺷﻤﺎ را‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﮑﺮدي ﺑﺎ ﻋﻠﻢ و دﻓﻊ ﺑﺎﻃﻞ‬

‫اﯾﻦ ﮐﻔﺮﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎن ﮔﺮدﯾﺪه آﺷﮑﺎرا‬

‫‪ -4‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﻨﻮر ﺑﺪه ﺑﺮ اﻓﺮوز ﺟﺎم ﻣﺎ‬

‫ﻣﻄﺮب ﺑﮕﻮ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺟﻬﺎن ﺷﺪ ﺑﮑﺎم ﻣﺎ‬

‫ﻣﺎ در ﭘﯿﺎﻟﻪ ﻋﮑﺲ رخ ﯾﺎر دﯾﺪهاﯾﻢ‬

‫اي ﺑﯽﺧﺒﺮ زﻟﺬت ﺷﺮب ﻣﺪام ﻣﺎ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯿﺮد آﻧﮑﻪ دﻟﺶ زﻧﺪه ﺷﺪ ﺑﻌﺸﻖ‬

‫ﺛﺒﺖ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺟﺮﯾﺪة ﻋﺎﻟﻢ دوام ﻣﺎ‬

‫ﺗﺮﺳﻢ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﻪاي ﻧﺒﺮد روز ﺑﺎزﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﻧﺎن ﺣﻼل ﺷﯿﺦ ز آب ﺣﺮام ﻣﺎ‬

‫درﯾﺎي اﺧﻀﺮ ﻓﻠﮏ و ﮐﺸﺘﯽ ﻫﻼل‬

‫ﻫﺴﺘﻨﺪ ﻏﺮق ﻧﻌﻤﺖ ﺣﺎﺟﯽ ﻗﻮام ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ زدﯾﺪه داﻧﮥ اﺷﮑﯽ ﻫﻤﯽ ﻓﺸﺎن‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﺮغ وﺻﻞ ﮐﺸﺪ ﻗﺼﺪ دام ﻣﺎ‬

‫‪ -4‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ز ﺟﺎم و ﺑﺎده ﻣﮑﻦ ﺧﻮن ﺑﮑﺎم ﻣﺎ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺑﺮاه وﺳﻮﺳﻪ آري ﻋﻮام ﻣﺎ‬

‫ﺣﻘﺮا ﮐﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﻧﺒﻮد در ﭘﯿﺎﻟﻪﻫﺎ‬

‫اﺑﻠﯿﺲ رخ ﻧﻤﻮده ﺗﻮ را ﺑﻬﺮ دام ﻣﺎ‬

‫ﺗﻮ در ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺻﻮرت اﺑﻠﯿﺲ دﯾﺪهاي‬

‫اﯾﻦ ﺑﯽﺧﺒﺮ ز داﻧﺶ و راه و ﻣﺮام ﻣﺎ‬

‫ﻣﺎ در ﭘﯿﺎﻟﻪ دوزخ اﺷﺮاز دﯾﺪهاﯾﻢ‬

‫اي ﺑﯽﺧﺒﺮ ز ﻗﻬﺮ ﺣﻖ و اﯾﻦ ﻗﯿﺎم ﻣﺎ‬

‫ﻣﺎ ﺑﯽﺧﺒﺮ ز ﺷﺮب ﻣﺪام ﺗﻮ ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ‬

‫ﻣﺴﺘﯽ ﻣﮑﻦ زﺑﺎن ﻣﮕﺸﺎ ﺑﺮ ﻣﻼم ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪22‬‬

‫اﯾﻦ ﻟﺬت ﮐﺜﯿﻒ ﺑﺮاي ﺗﻮ از ﺗﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ رد ﺧﻮر ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم ﻣﺎ‬

‫ﻟﺬت ﻧﺒﺎﺷﺪ آﻧﭽﻪ ﺗﺎﺗﺶ ﮐﺸﺪ ﺗﻮ را‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﮐﻨﯽ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺷﯿﺦ و ﮐﻼم ﻣﺎ‬

‫ﯾﮏ دل ﺑﻌﺸﻖ زﻧﺪه ﻧﺸﺪ ﺧﺪﻋﻪ ﮐﻢ ﻧﻤﺎ‬

‫آن ﻫﻢ زﻋﺸﻖ ﻧﻌﻤﺖ ﺣﺎﺟﯽ ﻗﻮام ﻣﺎ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻤﯿﺮد آﻧﮑﻪ دﻟﺶ زﻧﺪه ﺷﺪ ﺑﻌﻠﻢ‬

‫اﯾﻦ اﺳﺖ ﻗﻮل ﺣﮑﻢ و ﻧﯿﮑﻮ اﻣﺎم ﻣﺎ‬

‫درﯾﺎي اﺧﻈﺮ ﻓﻠﮏ و ﮐﺸﺘﯽ ﺣﻼل‬

‫ﮐﯽ از ﻃﻤﻊ ﻏﺮﯾﻖ ﺷﻮد در ﺣﺮام ﻣﺎ‬

‫ﺗﺮﺳﯽ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﻪاي ﻧﺒﺮد روز ﺑﺎزﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﻧﺎن ﺣﻼل ﺷﯿﺦ ز آب ﺣﺮام ﻣﺎ‬

‫ﻫﺮ ﺣﺮﻓﻪاي ﮐﻪ اﺳﺖ ﺑﻮد در ﺣﻼل و ﺑﺲ‬

‫ﮐﻢ ﻃﻌﻨﻪ زن ﺑﺪﯾﻦ و ﻣﺒﺮ اﺣﺘﺮام ﻣﺎ‬

‫اﺷﮑﯽ ﻓﺸﺎن زدﯾﺪه ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺴﺎ ﺷﻮد‬

‫ﺑﺮ ﻧﻌﻤﺘﯽ رﺳﻤﯽ رﮐﻨﯽ ﺗﺮك ﻧﺎم ﻣﺎ‬

‫اﯾﻦ ﻃﻌﻦ و ﻟﻌﻦ ﻋﺎرف و ﺻﻮﻓﯽ ﻣﺎ ﺑﺮ دﯾﻦ‬

‫اﯾﻦ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺒﯿﻦ دﯾﮕﺮ اﺷﻘﺎم ﻣﺎ‬

‫‪ -5‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺻﻼح ﮐﺎر ﮐﺠﺎ و ﻣﻦ ﺧﺮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﺳﻤﺎع و ﻣﺤﻆ ﮐﺠﺎ ﻧﻐﻤﮥ رﺑﺎب ﮐﺠﺎ‬

‫ﭼﻪ ﻧﺴﺒﺖ اﺳﺖ ﺑﻮﻧﺪي ﺻﻼح و ﺗﻘﻮﯾﺮا‬

‫ﺑﯿﻦ ﺗﻔﺎوت ره از ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﮑﺠﺎ‬

‫دﻟﻢ از ﺻﻮﻣﻌﻪ ﺑﮕﺮﻓﺖ و ﺧﺮﻗﮥ ﺳﺎﻟﻮس‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن و ﺷﺮاب ﻧﺎب ﮐﺠﺎ‬

‫ﻗﺮار و ﺧﻮاب ز ﺣﺎﻓﻆ ﻃﻤﻊ ﻣﺪاراي دوﺳﺖ‬

‫ﻗﺮار ﭼﯿﺴﺖ ﺻﺒﻮري ﮐﺪام و ﺧﺮاب ﮐﺠﺎ‬

‫‪ -5‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ره‬

‫ﺛﻮاب‬

‫ﮐﺤﺎوره‬

‫ﻋﻘﺎب‬

‫ﮐﺠﺎ‬

‫ره‬

‫ﺻﻼح‬

‫ﮐﺤﺎوره‬

‫ﺧﺮاب‬

‫ﮐﺠﺎ‬

‫ﻧﻪ ﻧﺴﺒﺖ اﺳﺖ ﺑﺮﻧﺪي ﺻﻼح و ﺗﻘﻮي را‬

‫ﮐﻪ راه ﻧﻔﺲ ﮐﺠﺎوره ﮐﺘﺎب ﮐﻤﺒﺎ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﻖ ﻃﻠﺒﺪ دﯾﺮ و ﺧﺎﻧﻘﻪ ﻧﺮود‬

‫ﺳﻤﺎع و رﻗﺺ ﮐﺠﺎوره ﺛﻮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﯾﮑﯽ زﻋﺸﻖ زﻧﺪ دم ﯾﮑﯽ ز دﯾﻦ و ﺧﺮد‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺣﺴﺎب ﮐﺠﺎ اﺳﺖ و ﻧﺎﺣﺴﺎب ﮐﺠﺎ‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺎﻣﺮ ﭘﯿﺮ ﺑﻮد دﯾﮕﺮي ﺑﺎﻣﺮ ﺧﺪا‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺗﻔﺎوت ره از ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﮑﺠﺎ‬

‫ﯾﮑﯿﺴﺖ ﻃﺎﻟﺐ ﮐﻮﺛﺮ ﯾﮑﯽ ﺧﻮش اﺳﺖ ﺑﻤﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻮﺷﯿﺎر ﮐﺠﺎﺳﺖ و دﻟﺨﺮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺴﻌﯽ و ﻋﻤﻞ ﻣﯽرود ﯾﮑﯽ در ﺧﻮاب‬

‫ﺟﺰاي دﯾﺪة ﺑﯿﺪار و ﭘﺮ زﺧﻮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪23‬‬

‫ﺑﺮاه ﺻﻮﻣﻌﻪ و دﯾﺮ ﭘﯿﺮ ﭼﻨﺪﯾﻦ ﭼﺎه‬

‫ﭼﺮا روي ﺑﮑﺠﺎ ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺘﺎب ﮐﺠﺎ‬

‫داﻧﺪ‬

‫ره ﺻﻮاب ﮐﺠﺎ ﯾﺎ ﮐﻪ ﻧﺎﺻﻮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﻃﻤﻊ ﻣﺪار ازﯾﻦ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ ﺑﺎده و ﺟﺎم‬

‫ﺷﺮاب ﻧﺎب ﮐﺠﺎ ﭘﻮر ﺑﻮ ﺗﺮاب ﮐﺠﺎ‬

‫ﻫﻮاﭘﺮﺳﺖ‬

‫رﯾﺎﮐﺎر‬

‫اﻧﺪﮐﯽ‬

‫‪ -6‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ آن ﺗﺮك ﺷﯿﺮازي ﺑﺪﺳﺖ آرد دل ﻣﺎ را‬

‫ﻧﺠﺎل رﺳﻨﺪ دﯾﺶ ﺑﺨﺸﻢﺳﻤﺮﻗﻨﺪ وﺑﺨﺎرا را‬

‫ﺑﺪهﺳﺎﻗﯽﻣﯽﺑﺎﻗﯽ ﮐﻪ در ﺟﻨﺖ ﻧﺨﻮاﻫﯽ ﯾﺎﻓﺖ‬

‫ﮐﻨﺎر آب رﮐﻦ ﺑﺎد و ﮔﻞ ﮔﺸﺖ ﻣﺼﻠﯽ را‬

‫ﻓﻐﺎنﮐﺎﯾﻦ ﻟﻮﻟﯿﺎنﺷﻮخ ﺷﯿﺮﯾﻦﮐﺎرﺷﻬﺮ آﺷﻮب‬

‫ﭼﻨﺎن ﺑﺮوﻧﺪﺻﺒﺮازدل ﮐﻪ ﺗﺮﮐﺎنﺧﻮنﯾﻐﻤﺎ را‬

‫ﺣﺪﯾﺚ از ﻣﻄﺮب وﻣﯽﮔﻮورازدﻫﺮ ﮐﻤﺘﺮ ﺟﻮ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺲ ﻧﮕﺸﻮدوﻧﮕﺸﺎﯾﺪﺑﺤﮑﻤﺖ اﯾﻦﻣﻌﻤﺎرا‬

‫ﻏﺰلﮔﻔﺘﯽ ودرﺳﻔﺘﯽ ﺑﯿﺎدﺧﻮشﺑﺨﻮان ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﺗﻮ اﻓﺸﺎﻧﺪ ﻓﻠﮏ ﻋﻘﺪ ﺛﺮﯾﺎ را‬

‫‪ -6‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﺨﺸﯽ ﺑﯿﮏ ﺗﺮﮐﯽ ﺳﻤﺮﻗﻨﺪ و ﺑﺨﺎرا را‬

‫ﺑﭙﯿﺮ ﺧﻮد ﯾﻘﯿﻦ ﺑﺨﺸﯽ ﺗﻤﺎم دﯾﻦ و دﻧﯿﺎ را‬

‫ﺗﻮ را اﮔﺮ اﻋﺘﻘﺎدي ﺑﺮ ﺟﻨﺎن ﺑﻮدي ﻧﻤﯽدادي‬

‫ﺑﺮآن ﺗﺮﺟﯿﺢ رﮐﻨﺎ ﺑﺎد و ﮔﻞ ﮔﺸﺖ ﻣﺼﻠﯽ را‬

‫اﮔﺮ ﺗﻘﻮي و دﯾﻦ ﺑﻮدي ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻟﻮﻟﯿﺎن ﺷﻮخ‬

‫ﻣﯽﺑﺮدﻧﺪ ﺻﺒﺮازدل ﭼﻮن ﺗﺮﮐﺎنﺧﻮان ﯾﻐﻤﺎ را‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﺧﻮدرا ﻫﻤﯽ ﺑﺎزي ﺑﺸﺎه ﺗﺮك ﺷﯿﺮازي‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺨﺸﺪ ﺗﻮ را ﻏﺎزي رﻫﺎ ﮐﻦ ﻣﻠﺖ ﻣﺎ را‬

‫ﻣﮑﻦ ﻋﺠﺐو ﻣﺰن ﻻﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﮔﺰاف ﺗﻮ‬

‫ﻓﻠﮏ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﯿﻔﺸﺎﻧﺪ ز ﺧﻮد ﻋﻘﺪ ﺛﺮﯾﺎ را‬

‫ﻏﺰلﻫﺎي ﺗﻮ ﺑﺮ ﭘﯿﺮان و ﺗﺮﮐﺎن ﻣﻐﺎن زﺑﯿﺪ‬

‫ﻧﺜﺎرش ﻣﯽﮐﻨﻨﺪي رﻗﺺوﻋﻮدوﭼﻨﮓ ﻣﺰﻣﺎ را‬

‫ﺑﻌﻘﺒﯽ ﺣﻖ ﺗﻮ را ﮔﻮﯾﺪ ﭼﺮا اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﻏﺰلﻫﺎي ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻔﺘﯽ ﺟﻮاﺑﺖ ﭼﯿﺴﺖ ﻓﺮدا را‬

‫‪ -7‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻫﻮش از ﻣﺴﺠﺪ ﺳﻮي ﻣﯽ ﺧﺎﻧﻪ آﻣﺪ ﭘﯿﺮ ﻣﺎ‬

‫ﭼﯿﺴﺖ ﯾﺎران ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻣﺎ‬

‫ﻣﺎ ﻣﺮﯾﺪان رو ﺑﺴﻮي ﻗﺒﻠﻪ ﭼﻮن آرﯾﻢ ﭼﻮن‬

‫رو ﺑﺴﻮي ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻤﺎر دارد ﭘﯿﺮ ﻣﺎ‬

‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﺎ ﺑﻬﻢ ﻣﻨﺰل ﺷﻮﯾﻢ‬

‫ﮐﺎﯾﻦﭼﻨﯿﻦ رﻓﺖ اﺳﺖ درﻋﻬﺪازدل ﺗﻘﺪﯾﺮ ﻣﺎ‬

‫ﻋﻘﻞ اﮔﺮداﻧﺪﮐﻪ دل درﺑﻨﺪزﻟﻒ ﭼﻮنﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﻗﻼن دﯾﻮاﻧﻪ ﮔﺮدﻧﺪ از ﭘﯽ زﻧﺠﯿﺮ ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪24‬‬

‫‪ -7‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎ دﯾﺪي ﮐﻪ از ﻣﺴﺠﺪ ﺑﺰرﮔﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫رو ﺳﻮي ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ آوردﻧﺪ ﭘﯿﺮان ﺷﻤﺎ‬

‫ﺑﺎز رﺧﺘﯽ ﭘﯿﺮو و ﻫﻤﺮاه آن ﭘﯿﺮان ﺷﺪي‬

‫ﭘﯿﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﻬﺮ ﺑﺖﭘﺮﺳﺘﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺑﺎﯾﺪ از ﻣﺴﺠﺪ ﺳﻮي ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ آﯾﺪ ﭘﯿﺮﺗﺎن‬

‫دﯾﻦ او اﯾﻨﺴﺖ و دﯾﻦ ﺧﺮﻗﻪﭘﻮﺷﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﻣﯽﻧﺪاﻧﯽ ﺧﺎﻧﻘﻪ ﯾﺎ ﻣﯿﮑﺪه از ﺑﻬﺮ ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﺗﺎﺷﻤﺎرا دور از ﻣﺴﺠﺪ ﺑﺪارد ﭘﯿﺮ ﺷﯿﻄﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﭘﯿﺮي ﭼﮕﻮﻧﻪ روﺳﻮي ﻣﺴﺠﺪ ﮐﻨﯽ‬

‫روﺳﻮي ﺧﻤﺎر دارد ﺷﯿﺦ ﺻﻨﻌﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫آري آري ﻗﺒﻠﻪ و ﻣﺤﺮاب ﺻﻮﻓﯽ ﭘﯿﺮ اوﺳﺖ‬

‫ﭘﯿﺮ را ﻫﻢ ﻗﺒﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺣﺴﻦ ﻏﻠﻤﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫ﻗﺒﻠﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻮد ﭘﯿﺮ و ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن‬

‫ﻟﯿﮏ ﺧﻮد رو ﮐﺮدﻧﯽ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﯾﺰدان ﺷﻤﺎ‬

‫ﻋﻘﻞ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻨﺪ زﻧﺠﯿﺮ ﻫﻮاي ﻧﻔﺲ اوﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﭘﯿﺪا ﺑﻮد ز اﺷﻌﺎر دﯾﻮان ﺷﻤﺎ‬

‫راهﺣﻖ ﺟﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﮕﺮ ﻣﺒﺎف از ﻋﺸﻖ ﺧﻮد‬

‫رﺣﻢ ﮐﻦ ﺑﺮ ﺟﺎن ﺧﻮد ﺟﺎن ﻣﻦ و ﺟﺎن ﺷﻤﺎ‬

‫‪ -8‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﻤﻼزﻣﺎن ﺳﻠﻄﺎن ﮐﻪ رﺳﺎﻧﺪ اﯾﻦ دﻋﺎ را‬

‫ﮐﻪ ﺑﺸﮑﺮ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ز ﻧﻈﺮ ﻣﺮان ﮔﺪارا‬

‫ﭼﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ اﺳﺖ ﺟﺎﻧﺎ ﮐﻪ ﺑﻌﺎﺷﻘﺎن ﻧﻤﻮدي‬

‫رخ ﻫﻤﭽﻮ ﻣﺎه ﺗﺎﺑﺎن ﻗﺪر ﺳﺮو دﻟﺮﺑﺎ را‬

‫ﻫﻤﻪ ﺷﺐ در اﯾﻦ اﻣﯿﺪم ﮐﻪ ﻧﺴﯿﻢ ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﯽ‬

‫ﺑﭙﯿﺎم‬

‫را‬

‫ﺑﺨﺪا ﮐﻪ ﺟﺮﻋﮥ ده ﺗﻮ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﺳﺤﺮﺧﯿﺰ‬

‫ﮐﻪ دﻋﺎي ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﯽ اﺛﺮي ﮐﻨﺪ ﺷﻤﺎ را‬

‫آﺷﻨﺎﺋﯽ‬

‫ﺑﻨﻮازد‬

‫آﺷﻨﺎ‬

‫‪ -8‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ز ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻈﺎ رﺳﺎﻧﺪم ﺑﻨﺪﯾﻢ و ﺷﺪ دﻋﺎ را‬

‫ﮐﻪ ﺑﺸﮑﺮ ﭘﺎدﺷﺎﻫﯽ ز ﻧﻈﺮ ﻣﺮان ﮔﺪا را‬

‫ﮔﻮﯾﺪ او ﮐﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﻣﻦ ﻧﻪ ﺧﺪاي داده ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺘﻮاﻧﻤﯽ ﺗﺸﮑﺮ ﺑﻪ ﻧﺪاده آن ﺧﺪا را‬

‫ﺑﺎﺿﺎﻓﻪ ﺷﺎه ﮔﻮﯾﺪ ﺑﮕﺪاي ﮐﻮي ﻣﺎ ﮔﻮ‬

‫ﺑﺸﻮد ﮔﺪاي ﺣﻖ و ﻃﻠﺒﺪ ز ﺣﻖ ﻋﻄﺎ را‬

‫ﺗﻮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎرف اﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺸﺎﻫﺪاري‬

‫ﺗﻮ اﮔﺮ ﺣﻼل ﺟﻮﺋﯽ ﻣﻄﻠﺐ ز ﮐﺲ ﺳﺨﺎ را‬

‫ﭼﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ اﺳﺖ ﺟﺎﻧﺎ ﮐﻪ ﺗﻮ ﻋﺎﺷﻖ ﺷﻬﺎﻧﯽ‬

‫ﺳﺒﺰداﻧﮑﻪ دل ﺑﺒﺎزي ﺗﻮ زﻋﺸﻖ ﯾﮏ ﮔﺪارا‬

‫ﺳﺤﺮ و دﻋﺎ و ذﮐﺮت ﻫﻤﻪ زاري و ﺗﻀﺮع‬

‫ﺑﻘﺼﯿﺪه ﺑﻬﺮ ﺷﺎه اﺳﺖ و ﺗﺮﺣﻢ اي ﻧﮕﺎرا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪25‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﻼزﻣﯿﻦ و ﻧﺪﻣﺎي ﺷﺎه ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﻤﻪ ﺷﺐ ﺑﻤﺠﻠﺲ ﻣﯽﺷﺪه ﯾﺎر دﻟﺮﺑﺎ را‬

‫ﺑﺨﺪا ﮐﻪ ﺟﺮﻋﮥ ﻣﯽ ﺑﺸﺐ و ﺳﺤﺮ ﭘﯿﺎﭘﯽ‬

‫ﺑﺒﻬﺎر و ﺑﻬﻤﻦ و دي ﺑﮕﺮﻓﺘﻪ ﻣﯽ ﺷﻤﺎ را‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﺪاي ﺷﺎﻫﺎن ﻧﺒﻮد ز اﻫﻞ ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﻧﻈﺮي ﻧﻤﺎ ﺑﺪﯾﻮان و ﺷﻨﺎس ﺑﯿﻨﻮا را‬

‫‪ -9‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ آﯾﻨﻪ ﺻﺎﻓﯽ اﺳﺖ ﺟﺎﻣﺮا‬

‫ﺗﺎ ﺑﻨﮕﺮي ﺻﻔﺎي ﻣﯽ ﻟﻌﻞ ﻓﺎﻣﺮا‬

‫راز درون ﭘﯿﺮ زرﻧﺪان ﻣﺴﺖ ﭘﺮس‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺣﺎل ﻧﯿﺴﺖ زاﻫﺪ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم را‬

‫ﻋﻨﻘﺎ ﺷﮑﺎر ﮐﺲ ﻧﺸﻮد دام ﺑﺎز ﭼﯿﻦ‬

‫ﮐﺎﻧﺠﺎ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﺎد ﺑﺪﺳﺖ اﺳﺖ دام را‬

‫در ﺑﺰم ﻋﯿﺶ ﯾﮏ دو ﻗﺪح در ﮐﺶ و ﺑﺮو‬

‫ﯾﻌﻨﯽ ﻃﻤﻊ ﻣﺪاد وﺻﺎل دوام را‬

‫در ﻋﯿﺶ ﻧﻘﺪ ﮐﻮش ﮐﻪ ﭼﻮن آﺑﺨﻮر ﻧﻤﺎﻧﺪ‬

‫آدم ﺑﻬﺸﺖ روﺿﮥ دار اﺳﻼم را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺮﯾﺪ ﺟﺎم ﻣﯽ اﺳﺖ اي ﺻﺒﺎ را‬

‫وز ﺑﻨﺪه ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺑﺮﺳﺎن ﺷﯿﺦ ﺟﺎم را‬

‫‪ -9‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ رﻫﺎ ﻧﻤﺎ ﻣﯽ و ﺑﺸﮑﻦ ﺗﻮ ﺟﺎم را‬

‫از دﺳﺖ ﻣﯿﻨﺪه ﺧﺮد و ﻓﮑﺮ و ﻧﺎم را‬

‫ﮐﻔﺮ درون ﭘﯿﺮ زﻣﺮدان ﺣﻖ ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺣﺎل ﻧﯿﺴﺖ زاﻫﺪ ﻋﺎﻟﯽ ﻣﻘﺎم را‬

‫زاﻫﺪ ﮐﯽ آﮔﻪ اﺳﺖ ز ﮐﻔﺮ درون ﭘﯿﺮ‬

‫از ﻋﺎﻟﻢ ﻓﻘﯿﻪ ﺑﭙﺮس اﯾﻦ ﮐﻼم را‬

‫ﺣﻖ ﺑﯿﻦ ﺷﮑﺎر ﭘﯿﺮ ﻧﺸﺪ ﺣﻘﻪ ﮐﻢ ﻧﻤﺎ‬

‫ﻣﯽﺧﻮار ﻣﺴﺖ ﺑﻨﺪه ﺷﻮد ﺷﯿﺦ ﺟﺎم را‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮ ﺑﺸﺎﻋﺮي ﮐﻪ زﻧﺪ دم ز ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﺮ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺧﺎم ﺑﯿﻔﮑﻦ ﺗﻮ دام را‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﻋﺰﯾﺰم ﻋﯿﺶ زﻧﯽ دم ز ﮐﺎر ﮔﻮ‬

‫ﺑﺮ وﺻﻞ ﯾﺎر وﻋﺪه ﻣﮑﻦ اﯾﻦ ﻋﻮام را‬

‫اﯾﻦ ﻋﯿﺶ ﭘﺴﺖ را ﺗﻮ رﻫﺎ ﮐﻦ ﮐﻪ ﺣﻖ ﻧﻤﻮد‬

‫ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﺧﻠﻖ روﺿﮥ دار اﻟﺴﻼم را‬

‫اي دل ﺑﺸﺎﺳﺐ رﻓﺖ و ﺑﻪ ﭘﯿﺮي رﺳﯿﺪة‬

‫دﯾﮕﺮ ﻣﺪه ﺑﻌﺸﻖ و ﻫﻮس اﯾﻦ زﻣﺎم را‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﺟﺎم ﻧﺠﺲ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﺑﺮ ﭼﯿﻦ ﺑﺴﺎط ﺑﺎده ﺑﺪﻧﺎم و ﺟﺎم را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪26‬‬

‫‪ -10‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫روﻧﻖ ﻋﻬﺪ ﺑﺸﺎﺑﺴﺖ دﮔﺮ ﺑﺴﺘﺎن را‬

‫ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﮋدة ﮔﻞ ﺑﻠﺒﻞ ﺧﻮش اﻟﺤﺎن را‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﮔﺮ ﺑﺠﻮاﻧﺎن ﭼﻤﻦ ﺑﺎزرﺳﯽ‬

‫ﺧﺪﻣﺖ ﻣﺎ ﺑﺮﺳﺎن ﺳﺮو و ﮔﻞ و رﯾﺤﺎن را‬

‫ﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻠﻮه ﮐﻨﺪ ﻣﻐﺒﭽﮥ ﺑﺎده ﻓﺮوش‬

‫ﺧﺎﮐﺮوب در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﮐﻨﻢ ﻣﮋﮔﺎن را‬

‫ﺗﺮﺳﻢ آن ﻗﻮم ﮐﻪ ﺑﺮ درد ﮐﺸﺎن ﻣﯽﺧﻨﺪﻧﺪ‬

‫در ﺳﺮ ﮐﺎر ﺧﺮاﺑﺎت ﮐﻨﻨﺪ اﯾﻤﺎن را‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﯽﺧﻮر و اﻧﺪي ﮐﻦ و ﺧﻮش ﺑﺎش وﻟﯽ‬

‫دام ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﮑﻦ ﭼﻮن دﮔﺮان ﻗﺮآن را‬

‫‪ -10‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺠﻮاﻧﯽ ﻣﺪه از دﺳﺖ دﮔﺮ اﺳﮑﺎن را‬

‫ﻣﯽرﺳﺪ ﻓﻀﻞ ﺧﺰان ﻧﻮ ﮔﻞ اﯾﻦ ﺑﺴﺘﺎن را‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﮔﻮ ﺑﺠﻮاﻧﺎن وﻃﻦ ﺳﻌﯽ ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﻬﻮاء ﻫﻮس ﺧﻮد ﻣﮑﺸﯿﺪ اﯾﺮان را‬

‫ﻧﺒﺮد ﻣﺒﻐﭽﮥ دﻫﺮ و ﻫﻮا ﻋﻘﻞ ﺗﻮ را‬

‫ﻣﺴﺖ و دﯾﻮاﻧﻪ ﻣﮑﻦ اﯾﻦ دل ﺳﺮﮔﺮدان را‬

‫دﺳﺖ ﺑﺮدار زﻋﺸﻖ و ﻣﻄﻠﺐ اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺳﯿﻪ ﭼﺮده در آﺧﺮ ﺑﮑﺸﺪ اﻧﺴﺎن را‬

‫ﺗﺮﺳﻢ آن ﻗﻮم ﮐﻪ ﺑﺮ زﻫﺪ و ﻋﻤﻞ ﻃﻌﻦ زﻧﻨﺪ‬

‫آﺧﺮ ﮐﺎر ز ﺧﻮد ﺳﻠﺐ ﮐﻨﻨﺪ اﯾﻤﺎن را‬

‫ﺣﺎل ﯾﺎ ﮔﻮي ﺑﺂن رﻧﺪ زﯾﺎن ﮐﺎر ﻟﺠﻮج‬

‫ﺑﺎ ﺧﺒﺮ ﺑﺎش ﮐﻪ زﻧﺠﯿﺮ ﺑﻮد رﻧﺪان را‬

‫ﻣﯽ ﺑﺮﻧﺪي ﻣﺨﻮر اي ﺣﺎﻓﻆ و ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺻﺎف ﮔﻮ ﻓﺎﺳﻘﻢ ﺧﺪﻋﻪ ﻣﮑﻦ ﯾﺰدان را‬

‫ﮔﺮ ﺑﺎ ﻣﺴﺠﺪ و ﻗﺮآن ﻧﮑﻨﺪ ﺻﯿﺪ ﮐﺴﯽ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮑﻨﺪ ﺻﯿﺪ ﻫﻤﻪ ﮐﻮران را‬

‫دام ﺗﺰوﯾﺮ ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ز ﻫﻤﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﺖ‬

‫آﻧﻘﺪر ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﻧﺮﺳﺪ ﻗﺮآن را‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺳﺴﺘﯽ و ﺑﯿﺤﺎﺻﻠﯽ و ﺑﻮ اﻟﻬﻮﺳﯽ‬

‫ﻫﻤﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺷﺪ و ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻨﺪ ﯾﺎران را‬

‫‪ -11‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺻﺒﺎ ﺑﻠﻄﻒ ﺑﮕﻮ آن ﻏﺰال رﻋﻨﺎ را‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮ ﺑﮑﻮه و ﺑﯿﺎﺑﺎن ﺗﻮ دادهاي ﻣﺎ را‬

‫ﭼﻮ ﺑﺎ ﺣﺒﯿﺐﻧﺸﯿﻨﯽ و ﺑﺎده ﭘﯿﻤﺎﺋﯽ‬

‫ﺑﯿﺎد‬

‫را‬

‫ﺟﺰ اﯾﻦ ﻗﺪر ﻧﺘﻮان ﮔﻔﺖ در ﺟﻤﺎل ﺗﻮ ﻋﯿﺐ‬

‫ﮐﻪ ﺧﺎل ﻣﻬﺮ و وﻓﺎ ﻧﯿﺴﺖ روي زﯾﺒﺎ را‬

‫در آﺳﻤﺎن ﻧﻪ ﻋﺠﺐ ﮔﺮ ﺑﮕﻔﺘﮥ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺮو و زﻫﺮه ﺑﺮق آورد ﻣﺴﯿﺤﺎ را‬

‫آر‬

‫ﻣﺤﺒﺎن‬

‫ﺑﺎده‬

‫ﭘﯿﻤﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪27‬‬

‫‪ -11‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﻮاي ﻧﻔﺲ ﻧﺪا ﮐﺮده ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ را‬

‫ﮐﻪ دﯾﻦ و ﻋﻘﻞ ﻓﺪا ﮐﻦ ﻏﺰال رﻋﻨﺎ را‬

‫اﮔﺮ ﺗﻮ ﻣﺆﻣﻦ ﺣﻘﯽ ﺑﺨﻮان ﺧﺪاﯾﺖ را‬

‫ﻣﯽآرﯾﺎد‬

‫ﭘﯿﻤﺎرا‬

‫ﻣﺨﻮان ﺗﻮ ﻏﯿﺮ ﺧﺪاي ﻧﺸﻮد ﮔﺮ ﻣﺸﺮك‬

‫رﻫﺎﻧﻤﺎ ﺗﻮ ﻣﺤﺒﺎن ﺑﯽﺳﺮو ﭘﺎ را‬

‫آوردﻧﺪ‬

‫ﻣﻮاﻓﻘﯽ ﻧﻪ ﺑﺠﺰ اﺳﻢ ﺑﯽﻣﺴﻤﯽ را‬

‫ﻧﺪاﻧﻢ از ﭼﻪ ﺳﺒﺐ زﻫﺪ ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻧﻪ در ﻓﻘﯿﺮ و ﻏﻨﯽ ﻧﻤﯽرﺟﺎل دﻧﯿﺎ را‬

‫ﮐﻠﻨﮓ و ﺗﯿﺸﻪ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻫﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﺮ دﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ واژﮔﻮن ﺑﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻋﻠﻢ و ﺗﻘﻮي را‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺸﻌﺮ وﯾﮑﯽ رﻗﺺ و دﯾﮕﺮي ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﻄﻌﻦ و ﺗﻤﺴﺨﺮ رﺑﻮده ﮐﺎﻻ را‬

‫ز ﺳﮑﺮ ﺑﺎده ﭼﻨﺎن ﻣﺴﺖ ﻣﯽﺷﺪه ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ در ﮔﺰاف ز ﺧﻮد ﺑﺮﻓﮑﻨﺪه ﭘﺮوا را‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﭼﻪ ﮐﻔﺮ ز دﯾﻮان او ﺷﻮد ﻇﺎﻫﺮ‬

‫ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﻣﯽ ﭼﻮن ﮐﻨﺪ ﺑﻤﯿﺨﻮار را‬

‫ﺑﺸﻌﺮ ﯾﺎدة ﺧﻮد آرزو ﮐﻨﺪ از ﻋﺠﺐ‬

‫ﺳﺮور زﻫﺮه ﺑﺮق آورد ﻣﺴﯿﺤﺎ را‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻣﺨﺎﻟﻔﯿﻦ‬

‫ﺑﺪﺳﺖ‬

‫ﻣﯿﺪان‬

‫ﻣﺤﺒﺎن‬

‫ده‬

‫ﺑﺎ‬

‫‪ -12‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺎﻗﯿﺎ‬

‫ﺑﺮﺧﯿﺰ‬

‫ﺳﺎﻏﺮ‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ‬

‫ﺑﺪ‬

‫ﻧﺎﻣﯽ‬

‫ﺑﺎده‬

‫در‬

‫ﻧﻨﮕﺮ‬

‫و‬

‫ﭼﻨﺪ‬

‫ﮐﻔﻢ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺗﺎ‬

‫زﺑﺮ‬

‫ﺑﺮﮐﺸﻢ اﯾﻦ دﻟﻖ ارزق ﺧﺎم را‬

‫ﻋﺎﻗﻼن‬

‫را‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻣﺎ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﯿﻢ ﻧﻨﮓ‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﻏﺮور‬

‫اﻧﺪر‬

‫ﭼﻤﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ دﯾﻦ آن ﺳﺮوﺳﯿﻢاﻧﺪ ﻣﺮا‬

‫ﺻﺒﺮ ﮐﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺴﺨﺘﯽ روز و ﺷﺐ‬

‫را‬

‫دﯾﮕﺮ‬

‫ﺑﺮﺧﯿﺰ‬

‫ازﯾﻦ‬

‫ﻧﺰد‬

‫و ﻧﺎم‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﺳﺮ ﻧﻔﺲ ﺑﺪ ﻓﺮﺟﺎم را‬

‫ﻋﺎﻗﻼ‬

‫ه‬

‫و‬

‫در‬

‫ده‬

‫ﺟﺎ‬

‫ﻣﺮا‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﻦ ﻏﻢ اﯾﺎم را‬

‫ﺑﺴﺮو‬

‫و‬

‫ﺑﺸﮑﻦ‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ‬

‫‪ -12‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺟﺎم‬

‫را‬

‫ﻣﮕﺬران‬

‫روزي‬
‫ﺑﺎ‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﺑﯿﺎﺑﯽ‬
‫ﻣﯽ‬

‫ﮐﺎم‬
‫اﯾﺎم‬

‫را‬

‫ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷﺎن را ﺑﮕﻮي ﻋﺎﻗﻞ ﺷﻮﻧﺪ‬

‫ﺑﺮ ﮐﻨﻨﺪ آن دﻟﻖ ارزق ﻓﺎم را‬

‫ﮐﻮي ﺑﺪ ﻧﺎﻣﯽ اﺳﺖ ﮐﻮي ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺣﻔﻆ ﺑﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﻓﮑﺮ و ﻧﺎم را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪28‬‬

‫از‬

‫ﻧﺎﻣﯿﺪ‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﺗﻮان‬

‫دود‬

‫آه‬

‫ﺳﯿﻨﮥ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا‬

‫ارﺷﺎد‬

‫ﺑﻨﻤﺎ‬

‫اﻫﻞ‬

‫ﺧﺮد‬

‫ﺳﻮزان‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﺷﻌﻠﻪور ﮔﺸﺖ و ﺑﺒﺮد آرام را‬

‫ﻋﺎم‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ آن ﺳﺮوﺳﯿﻢاﻧﺪ اﻧﺪام را‬
‫ﮐﺮدي‬

‫ﺧﺎم‬

‫را‬

‫ﺑﯿﺎﺑﯽ‬

‫ﮐﺎم‬

‫را‬

‫و‬

‫ﺧﯿﺎم‬

‫را‬

‫ﺧﺎص‬

‫و‬

‫ﻣﯽﺧﻮار‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﺴﮑﻪ ﮔﻔﺘﯽ از ﻣﯽ و ﺟﺎم ﺷﺮاب‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﯾﻮاﻧﻪ‬

‫ﯾﻘﯿﻦ‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ‬

‫روزي‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﭘﯽ‬

‫و‬

‫ﻋﻠﻢ‬

‫ﺑﺎﺷﯽ‬

‫ﻧﻬﺮ‬

‫ﮔﺮ وﻃﻦ ﺧﻮاﻫﯽ و ﺣﻖ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺟﻮاب‬

‫ﻓﺮﺟﺎم‬

‫ﺑﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫را‬

‫ﺣﺮف ﺑﺎء‬
‫‪ -13‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﯿﺪﻣﺪ‬

‫ﺻﺒﺢ‬

‫ﮐﻠﻪ‬

‫ﺑﺴﺘﻪ‬

‫ﺳﺤﺎب‬

‫اﻟﺼﺒﻮح‬

‫ﻣﯽوزد‬

‫از‬

‫ﭼﻤﻦ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ‬

‫ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻫﺎن‬

‫ﭘﯽ‬

‫ﭘﯿﮑﺮ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﺑﺮزخ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ‬

‫اﻟﺼﺒﻮح‬

‫اﺻﺤﺎب‬

‫ﯾﺎ‬

‫ﺑﻨﻮﺷﯿﺪ‬

‫دﻣﺒﺪم‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﻧﺎب‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻨﻮش‬

‫ﺑﺎدة‬

‫ﻧﺎب‬

‫‪ -13‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﯿﺪﻣﺪ ﺻﺒﺢ و ﺗﻮ ﻫﻤﯽ در ﺧﻮاب‬

‫ﺧﻮاب ﻣﻨﻤﺎ ﺻﯿﺎح ﻫﻤﭽﻮ ﮐﻼب‬

‫را‬

‫زﻋﺮش‬

‫ﺻﻔﯿﺮ‬

‫اذﮐﺮو‬

‫اﻻﻟﺒﺎب‬

‫ﻫﯿﭻ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ژاﻟﻪ‬

‫ﺑﺮزخ‬

‫ﻻﻟﻪ‬

‫ﮐﻤﺘﺮ‬

‫ﻣﯽوزد‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﻧﺴﯿﻢ‬

‫ﺻﺒﺎح‬

‫ﭘﺮ ﺷﺪه اﯾﻦ ﺟﻬﺎن زﻋﻄﺮ و ﮔﻼب‬

‫ﻫﺎن ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺷﻤﺮ ﺗﻮ اﯾﻦ‬

‫ﺳﺎﻋﺖ‬

‫ﺷﻮ ﺗﻮ ﺑﯿﺪار و ﺑﻬﺮه ﺑﺮ ﺷﺘﺎب‬

‫در ﭼﻨﯿﻦ دم ز ﺗﻮ ﻋﺠﺐ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫آﻧﻬﺎ‬

‫ﻟﻌﺤﺎب‬

‫ﻣﯽﺷﻮد‬

‫درﯾﺎب‬

‫ﻣﯿﺰﻧﻨﺪي‬

‫در‬
‫ﺟﻤﻠﻪ‬
‫ﻋﺠﺒﺎ‬
‫ذﮐﺮ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺟﺰ‬

‫ﮐﻪ‬

‫آﻣﺪ‬

‫ذﮐﺮ‬

‫ذرات‬
‫ﻟﻠﻤﺤﺐ‬
‫ﺣﻖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮔﺮ‬

‫اﷲ‬
‫از‬

‫ﮐﻨﯽ‬

‫اوﻟﯽ‬

‫ﯾﺎ‬
‫ﻻﻟﻪ‬

‫اﯾﺪ‬

‫ﺧﻮاب‬

‫ﯾﺎ‬

‫اﺣﺒﺎب‬

‫اول‬

‫ﺻﺒﺢ‬

‫رزق‬

‫ﺣﻖ‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﺷﺮم ﻧﺎﯾﺪ ﺗﻮ را ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﺧﻮاب‬

‫ﮐﯿﻒ‬

‫ﻧﯿﺎم‬

‫ﻣﮕﺮ‬

‫ﺑﮑﺘﺎب‬

‫داﺋﻢ‬

‫ﻧﻪ ﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﮔﻮﺋﯽ از ﻣﯽ ﻧﺎب‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫ﺗﻘﺴﯿﻢ‬
‫اﯾﻦ‬

‫را‬

‫ﻧﺨﻮاﻧﺪهاي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪29‬‬

‫‪ -14‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ اي ﺳﻠﻄﺎن ﺧﻮﺑﺎن رﺣﻢ ﮐﻦ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻏﺮب‬

‫ﮔﻔﺖ دردﻧﺒﺎل دل رهﮔﻢﮐﻨﺪ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﺧﻔﺘﻪ ﺑﺮ ﺳﻨﺠﺎب ﺷﺎﻫﯽ ﻧﺎزﻧﯿﻨﯽ را ﭼﻪ ﺗﺨﻢ‬

‫ﮔﺮزﺧﺎر وﺧﺎره ﺳﺎز و ﺑﺴﺘﺮ و ﺑﺎﻟﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫اﯾﮑﻪ درزﻧﺠﯿﺮ زﻟﻔﺖ ﺟﺎي ﭼﻨﺪﯾﻦ آﺷﻨﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺧﻮشﻓﺘﺎدآن ﺧﺎلﻣﺸﮑﯿﻦﺑﺮزخ رﻧﮕﯿﻦﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺣﺎﻓﻆ آﺷﻨﺎﯾﺎن در ﻣﻘﺎم ﭼﯿﺪﻧﺪ‬

‫دور ﻧﺒﻮد ﮔﺮ ﻧﺸﻨﯿﺪ ﺧﺴﺘﻪ و ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫‪ -14‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ ﺑﺎ ﺷﺎه ﮔﻮﺋﯽ رﺣﻢ ﮐﻦ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﺷﺎه ﮔﻮﯾﺪ رﺣﻢ ﻧﺒﻮد در دﻟﻢ ﺑﻨﺸﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا در ﺣﺴﺮﺗﯽ از ﺧﺰو از ﺳﻨﺠﺎب ﺷﺎه‬

‫روﺑﺨﺸﺘﯽﮐﻦ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﭼﻮن ﮐﻨﺪ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﻣﺮدم از زﻧﺠﯿﺮ زل ﻧﺎﮐﺴﺎن دﻟﻢ ﻣﯿﺰﻧﯽ‬

‫ﯾﮑﺪﻣﯽ روﺳﻮي ﺣﻖﮐﻦ ﺑﺎدل ﻏﻤﮕﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﻣﻦ ﻫﻤﯽﮔﻮﯾﻢ ﮐﻪ ﻗﺎﻧﻮن ﺻﻠﻪ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ ﻻف‬

‫ﮐﺮده ﺷﺎﻋﺮ را ﭼﻨﯿﻦ رﺳﻮا ﻫﻢ ﻧﻨﮕﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﯾﮏ ﻏﺰل از ﻻف ﺑﺎ ﺧﺪا از ﺑﺮاي ﻧﺎﮐﺴﺎن‬

‫ﭘﺲ ﺑﺮﻧﺠﺪاوﭼﺮا ﺑﺨﺸﺶ ﻧﺸﺪ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﻟﻌﻨﺖ ﺣﻖ ﺑﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﺎول ﭼﻨﯿﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻧﻬﺎد‬

‫ﻫﻢ ﺧﻮدراﮐﺮد رﻧﮓ وﻫﻤﭽﻨﯿﻦ رﻧﮕﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﮔﺮاﻧﺴﯽ در ﺟﻬﺎن ﺧﻮاﻫﯽ ﺑﻐﺮﺑﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻏﯿﺮ ﺣﻖ ﻧﺒﻮد اﻧﺴﯽ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻏﺮﯾﺐ‬

‫ﺣﺮف ﺗﺎء‬
‫‪ -15‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﻗﺼﺮ اﻫﻞ ﺳﺨﺖ ﺳﺴﺖ ﺑﻨﯿﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺑﺴﯿﺎر ﺑﺎده ﮐﻪ ﺑﻨﯿﺎد ﻋﻤﺮ ﺑﺮ ﺑﺎد اﺳﺖ‬

‫ﻏﻼم ﻫﻤﺖ آﻧﻢ ﮐﻪ زﯾﺮ ﭼﺮخ ﮐﺒﻮد‬

‫ز ﻫﺮ ﭼﻪ رﻧﮓ ﺗﻌﻠﻖ ﭘﺬﯾﺮ و آزاد اﺳﺖ‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺘﯽ ﮐﻨﻤﺖ ﯾﺎدﮔﯿﺮ و در ﻋﻤﻞ آر‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ز ﭘﯿﺮ ﻃﺮﯾﻘﺘﻢ ﯾﺎد اﺳﺖ‬

‫ﻣﺠﻮ درﺳﺘﯽ ﻋﻬﺪ از ﺟﻬﺎن ﺳﺴﺖ ﻧﻬﺎد‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﺠﻮزه ﻋﺮوس ﻫﺰار داﻣﺎد اﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻤﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺨﺎﻧﻪ دوش ﻣﺴﺖ وﺧﺮاب‬

‫ﺳﺮوش ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺒﻢ ﭼﻪ ﻣﮋدهﻫﺎ داد اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ اي ﺑﻠﻨﺪ ﻧﻈﺮ ﺷﺎﻫﺒﺎزه ﺳﺪرﻧﺸﯿﻦ‬

‫ﻧﺸﯿﻤﻦ ﺗﻮ ز اﯾﻦ ﮐﻨﺞ ﻣﺤﻨﺖ آﺑﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ را ز ﮐﻨﮕﺮة ﻋﺮش ﻣﯽزﻧﻨﺪ ﺻﻐﯿﺮ‬

‫ﻧﺪاﻧﻤﺖ ﮐﻪ در اﯾﻦ داﻣﮕﻪ ﭼﻪ اﻓﺘﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪30‬‬

‫رﺿﺎ ﺑﺪاده ﺑﺪوز ﺟﯿﻦ ﮔﺮه ﺑﮕﺸﺎي‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﻣﻦ و ﺗﻮ در اﺧﺘﯿﺎر ﻧﮕﺸﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺣﺴﺪ ﭼﻪ ﻣﺴﯿﺮي اي ﺳﺴﺖ ﻧﻈﻢ ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻗﺒﻮل ﺧﺎﻃﺮ و ﻟﻄﻒ ﺳﺨﻦ ﺧﺪا دادﺳﺖ‬

‫‪ -15‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﻻ ﭼﻮ ﻗﺼﺮ اﻫﻞ ﺳﺨﺖ ﺳﺴﺖ ﺑﻨﯿﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺳﯿﺎر ﯾﺎده ﮐﻪ ﻋﻘﻠﺖ ز ﺑﺎد ﺑﺮ ﺑﺎد اﺳﺖ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ رﻧﮓ و ﺻﺒﻐﮥ آن را ﺧﺪا ﻫﻤﯽدادﺳﺖ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ و ﻋﻘﻞ ﻧﺪارد ﻋﻼﻗﻪ آن ﮐﺲ ﮔﻔﺖ‬

‫ز ﻫﺮ ﭼﻪ رﻧﮓ ﺗﻌﻠﻖ ﭘﺬﯾﺮ آزادﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ از ﺧﺮد و دﯾﻦ ﻧﻤﻮده ﺧﻮد آزاد‬

‫وﻟﯽ ﺑﻘﯿﺪ ﻫﻮا و ﻫﻮس دﻟﺶ ﺷﺎدﺳﺖ‬

‫ﺑﻤﮑﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﮔﺸﺘﻪ ﻏﻼم‬

‫ﺑﻬﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ز ﻫﺮ رﻧﮓ و ﻋﻠﻘﻪ آزادﺳﺖ‬

‫را‬

‫ﮐﻪ آﻧﭽﻪ رﻧﮓ ﺑﻮد او ﺑﺨﻮﯾﺶ ﺑﻨﻬﺎدﺳﺖ‬

‫ز رﻧﮓ ﻣﺴﺘﯽ و ﭘﺎ ﺑﻨﺪ ﺟﺎم و ﻧﻐﻤﻪ و ﻧﯽ‬

‫دﮔﺮﺑﻪ ﺑﯿﻌﺖ و ﻫﻢ ﻋﺸﻖ و ﻧﻌﺮه و دادﺳﺖ‬

‫دﮔﺮ ﺳﻤﺎع و دﮔﺮ ﺟﺒﺮ وﺣﺪﺗﺴﺖ و ﺣﻠﻮل‬

‫دﮔﺮ ﭼﻪ رﻧﮓ ﺑﻮد ﮐﻮ ﺑﺨﻮﯾﺶ ﻧﻨﻬﺎدﺳﺖ‬

‫ﮔﺬﺷﺘﻢ از ﻫﻤﮥ رﻧﮓﻫﺎي او ﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﺑﺲ اﺳﺖ از ﻫﻤﻪ ﯾﮑﺮﻧﮓ ﮐﺎن ﻣﺮا ﯾﺎدﺳﺖ‬

‫ﭼﻮ ﺟﺎﻣﻊ ﻫﻤﻪ رﻧﮕﺴﺖ و ﻓﻮق ﻫﺮ رﻧﮕﯽ‬

‫ﮐﻪ دل ﺑﺒﺴﺘﻪ ﺑﭙﯿﺮ و ﺑﺪام اﻓﺘﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺰن ﻗﻮﻻف ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ زرﻧﮓ آزادﺳﺖ‬

‫ﻣﺮا‬

‫ﺑﯿﺎ‬

‫ﺗﻌﻠﻖ‬

‫ﺗﻌﻠﻖ ﻗﻠﺒﯽ ﺑﺪﯾﻦ‬

‫ﺑﺪﯾﺪة‬

‫ﻧﺒﻮد‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫ﻓﻮق‬

‫ﻧﮕﺮ‬

‫ﺷﺮك‬

‫اﺳﻼم‬

‫دروﻏﺶ‬

‫اي‬

‫‪ -15‬اﯾﻀﺎً ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭼﻮ ﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺮك دﯾﺎﻧﺖ ﮐﻨﺪ ﺑﻼﻗﯿﺪي‬

‫ﻏﻼم ﺷﺪ ﺑﮑﺴﯽ ﮐﻮ ز ﺷﺮع آزادﺳﺖ‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺘﯽ ﮐﻨﻤﺖ ﮔﻮش ﺧﻮد ﻣﺪه ﺑﺮ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻗﻮل ﭘﯿﺮ ﻃﺮﯾﻘﺖ ز ﻣﻌﺪه و ﺑﺎ دﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﺗﻮ ﭘﻨﺪ ﭘﺬﯾﺮي و ﻫﻢ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺟﻮ‬

‫ﺑﺮو ﮐﺘﺎب ﺧﺪا ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﭘﻨﺪﻫﺎ دادﺳﺖ‬

‫و ﯾﺎ ﺑﻘﻮل رﺳﻮل و ﮐﺘﺎب ﻣﺎ ﮐﻦ ﮔﻮش‬

‫ﺑﺒﯿﻦ زاﻫﻞ ﺣﮑﻤﺖ ووﺣﯿﺖﭼﻪ ﻣﮋدﻫﺎ ﯾﺎدﺳﺖ‬

‫ﺻﺨﻮر ﻓﺮﯾﺐ ز ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﮔﺎه ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺳﺮوش ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺒﻢ ﭼﻪ ﻣﮋدهﻫﺎ دادﺳﺖ‬

‫ﺳﺮوش ﻋﺎﻟﻢ ﻏﯿﺒﺶ ز وﺣﯽ ﺷﯿﻄﺎﻧﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف ز دﯾﻮ اﻣﺪادﺳﺖ‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﻣﺴﺖ و ﺧﺮاﺑﯽ و را ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﺳﺮوش وﺳﻮﺳﻪ ﺧﻨﺎس ﺧﺪﻋﻪ ﻣﺮﺻﺎدﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪31‬‬

‫ﺗﻮ را اﺑﺎﻟﻪ از ﻋﺮش ﺧﻮد رﻧﻨﺪ ﺻﻐﯿﺮ‬

‫ﻧﺪاﻧﻤﺖ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺧﺎﻧﻘﻪ ﭼﻪ اﻓﺘﺎدﺳﺖ‬

‫ﯾﻘﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﻞ ﺗﻮ ﺷﻬﺒﺎز ﺳﺪرة ﮐﻔﺮ اﺳﺖ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ در ﮔﻪ ﺷﯿﻄﺎن ز ﺷﻌﺮت آﺑﺎدﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ را اﺟﺎﻧﺐ و ﮐﻔﺎر ﻗﺪر ﻣﯽداﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﮐﻨﻨﺪ ﺑﺖ ﺑﺰرگ ﻓﺮﯾﺎدﺳﺖ‬

‫ﻏﻠﻂ ﻣﮕﻮ و ﻣﺪه ﻧﺴﺒﺖ ﻏﻠﻂ ﺑﺨﺪا‬

‫ﮐﻪ در ﻋﻤﻞ دري از اﺧﺘﯿﺎر ﺑﮕﺸﺎدﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ را ﺣﺪ ﻧﺒﺮد ﮐﺲ ز ﻧﻈﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻼف‬

‫ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﻋﺠﺐ ﮐﻪ اﯾﻦ ﯾﺎوه ﻧﯽ ﺧﺪا دادﺳﺖ‬

‫ﺑﺴﺎ ﮐﻪ ﻣﺎل ﺣﺮام و ﺑﺴﺎ ﮐﻪ ﻧﻈﻢ ﻟﻄﯿﻒ‬

‫ﮐﻪ از ﻫﻮا و دﯾﮕﺮ وﺣﯽ دﯾﻮار ﺷﺎد اﺳﺖ‬

‫ﭘﻨﺎه ﺑﺮ ﺧﺪا ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﺧﻮد ﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﺟﺎﻫﻞ ﺑﻌﺠﺐ ﺧﻮد ﺷﺎد اﺳﺖ‬

‫‪ -16‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺮو ﺑﮑﺎر ﺧﻮد اﯾﻮاﻋﻆ اﯾﻦ ﭼﻪ ﻓﺮﯾﺎد اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ اﻓﺘﺎده دل از ﮐﻒ ﺗﻮ را ﭼﻪ اﻓﺘﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺑﮑﺎم ﺗﺎ ﻧﺮﺳﺎﻧﺪ ﻣﺮا ﻟﺒﺶ ﭼﻮن ﻧﺎي‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﮕﻮش ﻣﻦ ﺑﺎد اﺳﺖ‬

‫ﮔﺪاي ﮐﻮي ﺗﻮ از ﻫﺸﺖ ﺧﻠﺪ ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ اﺳﺖ‬

‫اﺳﯿﺮ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ از ﻫﺮ دو ﻋﺎﻟﻢ آزادﺳﺖ‬

‫ﺑﺮو ﻓﺴﺎﻧﻪ ﻣﺨﻮان و ﻓﺴﻮن ﻣﺪم ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﺰﯾﻦ ﻓﺴﺎﻧﻪ و اﻓﺴﻮن ﺑﺴﯽ ﻣﺮا ﯾﺎدﺳﺖ‬

‫‪ -16‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻠﻨﺪ ﮔﻮي ﺗﻮ واﻋﻆ ﮐﻪ ﺟﺎي ﻓﺮﯾﺎد اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮﺟﻬﯽ ﺑﺘﻤﺴﺨﺮ ﻣﮑﻦ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺷﺎدﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻨﻊ ﻓﺴﻖ ﺑﻮد ﮐﺎر واﻋﻆ اي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﺮه ﮐﺸﺪ آن را ﮐﻪ دل ز ﮐﻒ دادﺳﺖ‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻫﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﻤﺴﺖ ﭼﻮن ﺑﺎدﺳﺖ‬

‫وﻟﯽ وﻇﯿﻔﮥ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﻤﺴﺖ ارﺷﺎدﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﺧﻮاه از ﺳﺨﻨﺶ ﭘﻨﺪﮔﯿﺮ و ﺧﻮاه ﻣﻼل‬

‫ﻣﻼل و ﻣﺴﺘﯽ ﺗﻮ ﻧﺰد ﻋﺎﻗﻼن ﺑﺎدﺳﺖ‬

‫ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﺣﺪ ﺧﻮد ﮐﺰ ﺟﻬﻞ‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ در ﭘﯿﺮان و را ﺧﻮش اﻓﺘﺎدﺳﺖ‬

‫ز ﻫﺸﺖ ﺧﻠﺪ زﻧﺪ ﮐﻮس و داد اﺳﺘﻐﻨﺎء‬

‫ز ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺮ ﺧﻮد از ﻫﺮ دو ﻋﺎﻟﻢ آزادﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﻧﺒﻮد ﺟﺰ ﻓﺴﺎﻧﻪ و ﻻﻓﯽ‬

‫ﺑﺨﺎر ﻣﻌﺪه و ﯾﺎ ﮔﺮﻣﯽ ﺳﺮ از ﺑﺎده اﺳﺖ‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﻧﻤﺎزي دو ﺻﺪ ﻣﻠﻖ آري‬

‫زﻧﯽ ﺑﯿﺎوه ﺳﺮاﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﻪ ﻣﺮا داده اﺳﺖ‬

‫ﻧﮕﻔﺖ ﻫﯿﭻ رﺳﻮﻟﯽ و ﯾﺎ وﻟﯽ ﺑﺨﺪا‬

‫اﺳﯿﺮ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ از ﻫﺮ دو ﻋﺎﻟﻢ آزادﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪32‬‬

‫ﻫﻤﺎن ﺧﻮش اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮدﻣﺘﺼﺮف ﺷﺪﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ زﯾﻦ ﻓﺴﺎﻧﻪ و اﻓﺴﻮن ﺑﺴﯽ ﺗﻮ را ﯾﺎد اﺳﺖ‬

‫‪ -17‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫روزه ﯾﮑﺴﻮ ﺷﺪ و ﻋﯿﺪ آﻣﺪ و دﻟﻬﺎ ﺑﺮﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﻣﯽﺑﻤﯿﺨﻮاﻧﻪ ﺑﺠﻮش آﻣﺪ و ﻣﯽ ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﺗﻮﯾﮥ زﻫﺪ ﻓﺮوﺷﺎن ﮔﺮان ﺟﺎن ﺑﮕﺬﺷﺖ‬

‫وﻗﺖ و ﻧﺪي و ﻃﺮ ﺑﮑﺮدن رﻧﺪان ﺑﺮ ﺟﺎﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﻣﻼﻣﺖ ﺑﻮد آن را ﮐﻪ ﭼﻮ ﻣﺎ ﺑﺎده ﺧﻮرد‬

‫اﯾﻦ ﻧﻪ ﻋﯿﺐ اﺳﺖ ﺑﺮﻋﺎﺷﻖ رﻧﺪوﻧﻪ ﺧﻄﺎﺳﺖ‬

‫ﺑﺎده ﻧﻮﺷﯽ ﮐﻪ در و روي درﯾﺎﺋﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﻬﺘﺮاز زﻫﺪ ﻓﺮوﺷﯽ ﮐﻪ در و روي درﯾﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺎ ﻧﻪ ﻣﺮدان رﯾﺎﺋﯿﻢ و ﺣﺮﯾﻔﺎن ﻧﻔﺎق‬

‫آﻧﮑﻪ او ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺮ اﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﺣﺎل ﮔﻮا اﺳﺖ‬

‫ﻓﺮض اﯾﺰد ﺑﮕﺬارﯾﻢ و ﺑﮑﺲ ﺑﺪ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫در ﺑﮕﻮﺋﯿﺪ روا ﻧﯿﺴﺖ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ رواﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﺷﻮد ﮔﺮ ﻣﻦ و ﺗﻮ ﭼﻨﺪ ﻗﺪح ﺑﺎده ﺧﻮري‬

‫ﺑﺎده از ﺧﻮن رزاﻧﺴﺖ ﻧﻪ از ﺧﻮن ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﻧﻪ ﻋﯿﺒﺖ ﮐﺰ اﯾﻦ ﻋﯿﺐ ﺧﻠﻞ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد‬

‫ور ﺑﻮد ﻧﯿﺰ ﭼﻪ ﺷﺪ ﻣﺮدم ﺑﯽﻋﯿﺐ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﭼﻮن و ﭼﺮا ﺑﮕﺬرد ﻣﯽ ﻧﻮش وﻟﯽ‬

‫ﻧﺰدﺣﮑﻤﺶ ﭼﻪﺟﺤﺎلﺳﺤﻦﭼﻮنوﭼﺮا اﺳﺖ‬

‫‪ -17‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﯿﺪ رﻣﻀﺎن آﻣﺪه دﯾﻦ ﭘﺎ ﺑﺮ ﺟﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻣﯽ ﺣﺮاﻣﺴﺖ ﺑﻬﺮ ﻣﺎه ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﺪ ﺧﻮاﺳﺖ‬

‫زاﻫﺪ ارﺟﺎن ﮔﺮاﻣﯽ ﻧﺪﻫﺪ ﺟﺎ دارد‬

‫ﻃﻌﻨﮥ رﻧﺪ و ﻃﺮب ﮐﺮدن رﻧﺪان ﺑﯿﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎﯾﺪ آن ﺑﺎده ﺧﻮر ﻣﺴﺖ ﻣﻼﻣﺖ ﮔﺮدد‬

‫ﮐﻪ درا ﻣﯽﺧﻮري وﻋﺸﻖوﻫﻮا ﻋﯿﻦ ﺧﻄﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎده ﻧﻮﺷﯽ ﺗﻮ و زﻫﺪ ﻓﺮوﺷﯽ ﮐﺴﺎن‬

‫ﻫﺮدوﻋﯿﺐاﺳﺖﯾﮑﯽ ﮐﻤﺘﺮوﯾﮏ ﺑﯿﺶ ﺧﻄﺎاﺳﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻢ ﮐﻦ ﮐﻪ ﻣﯽ از زﻫﺪ رﯾﺎ ﺑﻪ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻓﺘﻨﮥ ﺧﻠﻖ ﻣﺸﻮ رﺧﺼﺖ ﻋﺼﯿﺎن ﺑﯽﭘﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎب ﺗﺮﺟﯿﺢ ﮔﺸﻮدن ﺑﻤﻌﺎﺻﯽ رﻧﺪي اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ اﯾﻦ ﺑﺎب ﺷﻮد ﺷﺮع و دﯾﺎﻧﺖ ﺑﻔﻀﺎ اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ اﯾﻦ ﺑﺎده ﺷﺮاﺑﺴﺖ ﺑﻮد ﻓﺴﻖ و ﺣﺮام‬

‫ﻟﯿﮏ در زﻫﺪ رﯾﺎﺋﯽ ﻫﻤﻪ ﺣﺮﻣﺎن ﺟﺰا اﺳﺖ‬

‫ور ﺑﻮد ﺑﺎدة ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﺷﺮك ﺟﻠﯽ‬

‫زآﻧﮑﻪ رب ﻫﻤﻪﯾﮑﺮب ﺑﻮد آن ﻫﻢ ﮐﻪ ﺧﺪاﺳﺖ‬

‫اﺧﺬ ارﺑﺎب ﺑﻘﺮآن ﺑﺼﺮاﺣﺖ ﺷﺮﮐﺴﺖ‬

‫ﻣﻦ ﻧﺪاﻧﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﯿﻮة ﺻﻮﻓﯽ ﭼﻪ رو اﺳﺖ‬

‫ﮔﺮرﯾﺎ ﺷﺮك ﺧﻔﯽ ﻫﺴﺖ وﻟﯽدرﻋﻤﻞ اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﻧﻪ از دﯾﻦ ﺑﺨﻄﺎ رﻓﺘﻪ وﻟﯽ ﻣﺰد ﺑﺴﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪33‬‬

‫ﺷﺮك ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺮ ﻣﻮل اﺳﺖ و ﺑﺪﯾﻦ و ﺑﺨﺪا‬

‫ﭘﺲ اﮔﺮ ﻓﻬﻢ ﺑﻮد ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ ﺑﺎده رﯾﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻫﻢ ﺷﻤﺎ ﻣﺮد رﯾﺎﺋﯿﺪ و ﻧﻔﺎق اي ﻋﺮﻓﺎ‬

‫ﺑﺠﺰ از ﻋﺎﻟﻢ ﺳﺮ ﻋﺎﻟﻢ دﯾﻦ ﻧﯿﺰ ﮔﻮا اﺳﺖ‬

‫ﻓﺮض اﯾﺰد ﻧﺒﻮد آﻧﭽﻪ ﮔﺬارد ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﻓﺮضﭘﯿﺮاﺳﺖ وﺑﺪﺳﺘﻮروي اﯾﻦ ﻓﺮض ﺑﭙﺎاﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻃﻌﻦ و ﺗﻤﺴﺨﺮ ز ﺷﻤﺎ ﻋﯿﻦ ﺑﺪﯾﺴﺖ‬

‫ﻋﺠﺒﺎ ﺑﺪ ﻧﮑﻨﻢ ﭼﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﻧﺰد ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻓﺮض اﯾﺰد ﺑﮑﻦ و ﺑﺪ ﻣﮑﻦ و ﺑﺎده ﻣﻨﻮش‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ روا ﻧﯿﺴﺖ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ رواﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺎده ﺧﻮري ﻋﯿﺐ و ﺑﺪو وزر ﺑﻮد‬

‫ﺧﻠﻞ ﻋﻘﻞ ﺑﻮد ﺑﺎده زﻧﻔﺲ و زﻫﻮا اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻌﯿﺐ دﮔﺮان داﺧﻞ ﻫﺮ ﻋﯿﺐ ﻣﺸﻮ‬

‫ﺗﻮ ﻣﮑﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﻣﮕﻮ ﻣﺮدم ﺑﯽﻋﯿﺐ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫‪ -18‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻪ ﺑﺸﻨﻮي ﺳﺨﻦ اﻫﻞ دل ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﺧﻄﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺳﺨﻦﺷﻨﺎس ﻧﻪ اي ﺟﺎن ﻣﻦ ﺧﻄﺎ اﯾﻨﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺗﺒﺎرك اﷲ از اﯾﻦ ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﮐﻪ در ﺳﺮ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫در اﻧﺪرون ﻣﻦ ﺧﺴﺘﻪ دل ﻧﺪاﻧﻢ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﺧﻮﺷﻢ و او در ﻓﻐﺎن و در ﻏﻮﻏﺎ اﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﺳﺎز ﺑﻮد ﮐﻪ در ﭘﺮده ﻣﯽزﻧﺪ ﻣﻄﺮب‬

‫ﮐﻪ رﻓﺖ ﻋﻤﺮ و ﻫﻨﻮزم دﻣﺎغ ﭘﺮ ز ﻫﻮاﺳﺖ‬

‫ﺳﺮم‬

‫ﺑﺪﻧﯿﺎ‬

‫ﻋﺒﻘﯽ‬

‫و‬

‫ﻓﺮو‬

‫‪ -18‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭼﻮ ﺑﺸﻨﻮي ﺷﺎﻋﺮان ﺑﮕﻮ ﮐﻪ ﺧﻄﺎ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ زاﻫﻞ دل اﺳﺖ ﻧﻪاﻫﻞ دﯾﻦ ﺧﺪا اﺳﺖ‬

‫ﺑﺴﺮش ﺑﺪﻧﯿﺎ و ﻋﻘﺒﯽ ﻓﺮو ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﭼﺮا ﭼﻨﯿﻦ ﻧﺒﻮد آﻧﮑﻪ ﻋﻘﻞ از و ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‬

‫ﺗﺒﺎرك ﺗﻮ ﺑﺪﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﻋﯿﻦ ﺑﯿﺨﺮدﯾﺴﺖ‬

‫ﭼﻮﻋﻘﻞ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻪدﻧﯿﺎ ﻧﻪدﯾﻦ وﻧﯽ ﻋﻘﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ در ﻣﯿﺎﻧﮥ اﺷﻌﺎر ﺗﻮ ﺑﺴﯽ ﭘﯿﺪاﺳﺖ‬

‫زﺷﯿﻄﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ازوﺳﺎوس ﺷﯿﻄﺎن ﺗﻮ را ﭼﻨﯿﻦ ﻏﻮﻏﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺲ اﺳﺖ و زرو و ﺑﺎل و ﮔﻨﺎﻫﺖ از دﯾﻮان‬

‫ﺗﻮ ﺧﺎك ﮔﺸﺘﯽ و اﻣﺎ ﮔﻨﺎه ﺗﻮ زﻗﻔﺎ اﺳﺖ‬

‫داري‬

‫ﭼﻪ ﺑﺎك ﺑﺮ ﺣﻘﯿﺎ ﮔﺮ ﻋﺪاوﺗﺶ ﺑﯿﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺰار‬
‫در‬

‫ﻓﺘﻨﮥ‬
‫اﻧﺪرون‬

‫ﺑﯽدﯾﻨﯿﺖ‬
‫دﻟﺖ‬

‫ﻫﺰار‬

‫دﺷﻤﻦ‬

‫روﺿﮥ‬

‫ﺧﻠﺪرﯾﻦ‬

‫ﻻﻧﮥ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﺴﺮ‬

‫ﺑﺨﺎﻧﻘﻪ‬

‫‪ -19‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﻠﻮت‬

‫دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﺎﯾﮥ‬

‫ﻣﺤﺘﺸﻤﯽ‬

‫ﺧﺪﻣﺖ‬

‫دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪34‬‬

‫ﮔﻨﺞ ﻋﺰﻟﺖ ﮐﻪ ﻇﻠﻤﺎت ﻋﺠﺎﺋﺐ دارد‬

‫ﻓﺘﺢ آن در ﻧﻈﺮ رﺣﻤﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺧﺴﺮوان ﻗﺒﻠﮥ ﺣﺎﺟﺎت ﺟﻬﺎﻧﻨﺪ وﻟﯽ‬

‫ﺳﺒﺒﺶ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺣﻀﺮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﻦ ﻏﻼم ﻧﻈﺮ آﺻﻒ ﻋﻬﺪم ﮐﻮ را‬

‫ﺻﻮرت ﺧﻮاﺟﮑﯽ و ﺳﯿﺮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ار آب ﺣﯿﺎت اﺑﺪي ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﻧﺒﻌﺶ ﺧﺎك در ﺧﻠﻮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫‪ -19‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﺎﯾﮥ ﯾﻮزهﮔﺮي ﺣﺸﻤﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﻘﻪ و ﺧﺪﻋﻪ ﻃﻠﺴﻤﯽ اﺳﺖ ﻋﺠﯿﺐ‬

‫ﻓﺘﺢ آن درﯾﺪ ﭘﺮ ﺣﯿﻠﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻗﺼﺮ دوزخ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﭘﺮ ﺷﺪه از اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﻣﻨﻈﺮي از ﭼﻤﻦ ﻧﺰدت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫آﻧﭽﻪ دل ﻣﯽﺷﻮد از ﺻﺤﺒﺖ آن ﺗﺎ روﺳﯿﺎه‬

‫زﯾﺒﻘﯽ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ در ﺻﺤﺒﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫آﻧﭽﻪ ﻧﺰدش ﺑﻨﻬﺪ ﺗﺎج ﺗﮑﺒﺮ ﺷﯿﻄﺎن‬

‫ﻻفﻫﺎﺋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺳﯿﺮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﺠﺮي ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﻢ ﻃﻌﺒﮥ اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﮐﻤﮏ ﮐﻔﺮ ﻫﻢ از ﺧﺪﻣﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ زﯾﺎدي و ﮐﻤﯽ ﯾﺎﻓﺖ ﺷﻮد اﻧﺪر دﯾﻦ‬

‫ﻫﻤﻪ از ﺣﯿﻠﺖ و از ﺑﺪﻋﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ذﻟﺘﯽ را ﮐﻪ ز ﻏﻢ ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﯽ ﻧﻨﮓ و زوال‬

‫آن ﮔﺪاﺋﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﻓﻄﺮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺧﺴﺮو اﯾﻨﮑﻪ ﻫﻤﻪ ﺻﺎﺣﺐ زورﻧﺪ و ﺳﺘﻢ‬

‫ﺳﺒﺒﺶ ﻟﺸﮑﺮ و ﺟﻤﻌﯿﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫آﻧﭽﻪ ﺷﺎﻫﺎن ﺑﺠﻔﺎ ﻣﻄﻠﺒﻨﺪ از زور و ﺳﯿﻢ‬

‫ﺧﻮاﺳﺘﻪﻫﺎﺋﯽاﺳﺖﮐﻪدرﺣﺴﺮت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻧﺒﯽ ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﻓﻘﺮ و ﻓﺨﺮي‬

‫ﻓﺨﺮ ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﻫﯿﺌﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫‪1‬‬

‫ﻧﻨﮓ‬

‫اﯾﻦ ﺻﻔﺎﺗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺣﺎﻟﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫از اﻓﻖ ﺗﺎ ﺑﺎﻓﻖ ﻟﺸﮑﺮ ﺟﻬﻞ اﺳﺖ وﻟﯽ‬

‫ﻫﺮﭼﻪ ﺟﻬﻞ اﺳﺖﻫﻤﻪ ﺣﮑﻤﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫اي ﺗﻮاﻧﮕﺮ ﺑﻔﺮوش آن ﭼﻪ ﺗﻮ ﺧﻮاﻫﯽ ﻧﺨﻮت‬

‫ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﭼﺎﮐﺮي و ﻣﻨﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﮔﻨﺞ ﻗﺎرون ﮐﻪ ﻓﺮو رﻓﺖ ﻫﻨﻮز از ﭘﯽ آن‬

‫ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻓﺤﺺ ﻫﻤﻪ ﺷﺮﮐﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺻﺤﻨﮥ‬

‫ﺗﻨﺒﻠﯽ‬

‫ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ‬

‫ﺳﺴﺘﯽ‬

‫ﺧﻠﻮت‬

‫و‬

‫ﺑﯿﺪردي‬

‫و‬

‫_____________________________________________________________________‬

‫‪ -1‬ﻗﺎل‪ r‬اﻟﻔﻘﺮ ﻓﺨﺮي و ﻟﻢ ﯾﻘﻞ ﻓﺨﺮ اﻣﺘﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪35‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ذﻟﺖ و ﻣﻮت اﺑﺪي ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﻣﻨﺒﻌﺶ ﺧﺎﻧﻘﻪ و ﻧﮑﺒﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﺗﻤﻠﻖ ﮐﻨﺪ از آﺻﻒ ﻋﻬﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻻف و ﻣﻠﻖ ﻋﺎدت دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﭼﻪ رواﯾﺎت و ﭼﻪ آﯾﺎت ز ﺣﻖ رﺳﻮل‬

‫‪1‬‬

‫ﻫﻤﻪ در ﭘﺴﺘﯽ در ذﻟﺖ دروﯾﺸﺎﻧﺴﺖ‬

‫‪ -20‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻄﻠﺐ ﻃﺎﻋﺖ و ﭘﯿﻤﺎن و ﺻﻼح از ﻣﻦ ﻣﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﮐﺸﯽ ﺷﻬﺮه ﺷﺪم روز اﺳﺖ‬

‫ﻣﻦ ﻫﻤﺎﻧﺪم ﮐﻪ وﺿﻮ ﺳﺎﺧﺘﻢ از ﭼﺸﻤﮥ ﻋﺸﻖ‬

‫ﭼﺎر ﺗﮑﺒﯿﺮ ز دم ﯾﮑﺴﺮه ﺑﺮ ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ‬

‫ﻣﯽ ﺑﺪه ﺗﺎ دﻫﻤﺖ آﮔﻬﯽ از ﺳﺮ ﻗﻀﺎ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮوي ﮐﻪ ﺷﺪم ﻋﺎﺷﻖ و از ﺑﻮي ﮐﻪ ﻣﺴﺖ‬

‫ﺑﺠﺰ آن ز ﮐﺲ ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﭼﺸﻤﺶ ﻣﺮﺳﺎد‬

‫زﯾﺮ اﯾﻦ ﻃﺎرم ﻓﯿﺮوزه ﮐﺴﯽ ﺧﻮش ﻧﺸﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از دوﻟﺖ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ ﯾﺎﻓﺖ‬

‫ﯾﻌﻨﯽ از وﺻﻞ ﺷﻬﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺠﺰ ﺑﺎد ﺑﺪﺳﺖ‬

‫‪ -20‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ آدم ﻣﺰن از ﺑﺎده ﻣﺨﻮان ﺧﻮد راﺳﺖ‬

‫ﮐﻪزﻋﻘﻞوﺧﺮداﺳﺖآﻧﭽﻪ ﮐﻪﺑﻮدﺳﺖوﮐﻪﻫﺴﺖ‬

‫ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻃﺎﻋﺖ وﭘﯿﻤﺎن وﺻﻼح ازﭼﻪ ﺗﻮﺋﯽ‬

‫ﻣﯽ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﮐﻪ ﺷﺪي ﺻﻮﻓﯽ وﻫﻢ ﺑﺎدهﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﮐﺸﯽ از ره دل ﺷﻬﺮه ﺷﺪي‬

‫ﻫﻤﻪ از ﻓﻄﺮت ﭘﺴﺖ اﺳﺖ ﻧﻪ از روز اﻟﺴﺖ‬

‫ﻓﻄﺮت ﭘﺴﺖ ﺗﻮ ﻧﯿﺰ از ﻋﻤﻞ و ﮐﺴﺐ ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﻧﺒﻮد ذاﺗﯿﺖ اي ﺷﺎﻋﺮ و اي ﺻﻮﻓﯽ ﭘﺴﺖ‬

‫ﺗﻮ ﻫﻤﺎﻧﺪم ﮐﻪ وﺿﻮ ﺳﺎﺧﺘﯽ از ﮐﻮزة ﺧﻤﺮ‬

‫ﭼﺎر ﺗﮑﺒﯿﺮ زدي ﯾﮑﺴﺮه ﺑﺮ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺣﻖ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺷﯿﻌﻪ زﻧﺪ ﭘﻨﺞ ﺑﺘﮑﺒﯿﺮ ﻧﻪ ﭼﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﻗﺮار ﻧﻤﻮده ﮐﻪ ﻣﻨﻢ ﺳﻨﯽ و ﻣﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺳﺮي ﻧﺒﻮد ﻣﻌﻠﻮم اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺗﻮﺋﯽ ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ دراﺳﯿﻢ وزر اﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ از ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺘﺎﻧﮥ ﺷﻪ ﻣﯿﺒﺎﻓﯽ‬

‫ﻧﺎاﻣﯿﺪت ﻧﮑﻨﺪ ﺷﻪ ﺑﺮو اي ﺷﺎﻋﺮ ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮﮐﺲ ازﻋﺸﻖ ﺷﻬﺎن ﺧﻮﯾﺶ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺧﻮاﻧﺪ‬

‫آﺧﺮ از وﺻﻞ ﺷﻬﺶ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺠﺰ ﺑﺎد ﺑﺪﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮑﻨﺪ رﺳﻮا ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻮان وي اﻗﺮار وﯾﺴﺖ‬

‫_____________________________________________________________________‬

‫‪ -1‬ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺣﺪﯾﺚ ﮐﺎد اﻟﻔﻘﺮان ﯾﮑﻮن ﮐﻔﺮ و اﻟﻔﻘﺮ ﺳﻮاد اﻟﻮﺟﻪ‪.‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪36‬‬

‫‪ -21‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺮ ارادت ﻣﺎ و آﺳﺘﺎن ﺣﻀﺮت اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮﻣﺎ ﻣﯽرود ارادت اوﺳﺖ‬

‫ﻧﺜﺎر روي ﺗﻮ ﻫﺮ ﺑﺮگ ﮔﻞ ﮐﻪ در ﭼﻤﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻓﺪاي ﻗﺪ ﺗﻮ ﻫﺮ ﺳﺮوﺑﻦ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻟﺐ ﺟﻮ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ اﯾﻦ زﻣﺎن دل ﺣﺎﻓﻆ در آﺗﺶ ﻃﻠﺐ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ داﻏﺪار ازل ﻫﻤﭽﻮ ﻻﻟﮥ ﺧﻮد رواﺳﺖ‬

‫‪ -21‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺳﺮ ارادت ﺻﻮﻓﯽ ﺑﻤﺮﺷﺪ اﺳﺖ اي دوﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮش آﯾﺪ ز ﮐﻔﺮ آن ﺑﺪ ﺧﻮﺳﺖ‬

‫ﺑﻤﺮﺷﺪش ﺳﭙﺮد ﺳﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻨﺪ ﺑﺎور‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ او ﻣﯽرود ارادت اوﺳﺖ‬

‫ﻧﺜﺎر ﻣﻘﺪم او ﺳﺎز و ﻋﻘﻞ و اﯾﻤﺎن را‬

‫ﻓﺪاي او ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ ﻫﺮ آﻧﭽﻪ را ﻧﯿﮑﻮﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ او ﭼﻪ رخ ﭘﯿﺮ در دﻟﻢ ﮔﯿﺮم‬

‫ﻣﺮاد ﺧﻮﯾﺶ ﺑﯿﺎﯾﻢ ﮐﻪ ﻗﺒﻠﻪام آﻧﺴﻮﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺸﺎﻋﺮ ﺧﻮ در و ﻓﺮار ﮐﻦ ز آﺗﺶ‬

‫ﮐﻪ داﻏﺪار ازل ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻨﻈﻞ ﺧﻮد روﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﻏﺎﻓﻞ ﻣﺴﺖ اﺳﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻫﻤﻪ ﺣﺎل‬

‫زو ﻫﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻤﺎره ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺮ ﮔﻮاﺳﺖ‬

‫دل‬

‫ﺳﺮاﭘﺮدة‬

‫‪ -22‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اوﺳﺖ‬

‫ﻣﺤﺒﺖ‬

‫دﯾﺪه‬

‫دار‬

‫آﯾﯿﻨﻪ‬

‫ﻃﻠﻌﺖ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ و ﻃﻮﺑﯽ و ﻣﺎ و ﻗﺎﻣﺖ ﯾﺎر‬

‫ﻓﮑﺮ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻘﺪر ﻫﻤﺖ اﺳﺖ‬

‫زﯾﺎن‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﮔﺮ‬

‫آﻟﻮده‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﭼﻪ‬

‫داﻣﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﻢ در آن ﺣﺮم ﮐﻪ ﺻﺒﺎ‬
‫ﻣﻠﮑﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ‬

‫و‬

‫ﻃﺮب‬

‫ﮔﻨﺞ‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻋﺎﻟﻢ‬

‫ﭘﺮوهدار‬

‫ﮔﻮاه‬

‫ﺣﺮﯾﻢ‬

‫ﻋﺼﻤﺖ‬
‫ﺣﺮﻣﺖ‬

‫درﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ دارم زﯾﻤﻦ دوﻟﺖ اوﺳﺖ‬

‫‪ -22‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻘﻢ اي دوﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺒﯿﻦ ﺑﺮ ﮐﻪ آن ﻣﺤﺒﺖ اوﺳﺖ‬

‫ﻣﺮﺷﺪ‬

‫دل ﺻﻮﻓﯽ ﭘﺮ از ارادت اوﺳﺖ‬

‫ﻃﻠﻌﺖ‬

‫اوﺳﺖ‬

‫ﻗﺒﻠﮥ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﭼﻮن‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﺷﺪه‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫را‬

‫ﺑﻮد‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮔﺪاي‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﻣﺮﺷﺪ‬

‫و‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻃﻠﻌﺖ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﻃﻠﻌﺖ‬

‫ﻓﮑﺮ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻘﺪر ﻫﻤﺖ اوﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻧﻪ‬

‫‪37‬‬

‫ﺗﻨﻬﺎ‬

‫ﺗﻮ‬

‫در‬

‫آﻟﻮدهاي‬

‫آن‬
‫ﻓﻘﻂ‬

‫ﺣﺮم‬
‫از‬

‫ﻣﺤﺮم‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ دﯾﻮ اﺳﺖ ﺟﺎي ﺧﻠﻮت اوﺳﺖ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫اوﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻋﺎﻟﻢ‬

‫ﮔﻮاه‬

‫ﻧﮑﺒﺖ‬

‫ﺷﺎﻫﺪ ﮔﺮ ﺑﻪ ﺟﺰوش ﮐﺲ ﻧﺴﺖ‬

‫ﭘﯿﺮ را ﻣﺪح ﭼﻮن ﺗﻮ ﺻﺤﺖ اوﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ داري ز ﻟﻬﻮ ﻟﻐﻮ و ﻃﺮب‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫اوﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﻤﺮاه ﺷﺪ ز ﻣﺬﻫﺐ ﺣﻖ‬

‫اﺛﺮ ﻻف و ﺑﻮي ﺻﺤﺒﺖ اوﺳﺖ‬

‫دﻧﯿﺎ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﭼﻨﺪ روزه ﻧﻮﺑﺖ اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ ﻋﺸﻖ و دﯾﻦ ﻃﻠﺐ اي دل‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ زﯾﻤﻦ دوﻟﺖ اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻔﺮ‬

‫دوري از ﻓﻘﺮ ﻫﻢ ﺳﻌﺎدت اوﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﭼﻪ‬
‫ﻓﻘﺮ‬

‫و‬

‫ﺑﻼف‬
‫ﺟﻬﻞ‬

‫در‬
‫آرد‬

‫از‬

‫ﭘﯿﺮوي‬

‫ﻣﻠﺖ‬

‫‪ -23‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫آن ﺳﯿﻪ ﭼﺮده ﮐﻪ ﺷﯿﺮﯾﻨﯽ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﭼﺸﻢ ﻣﯿﮕﻮن ﻟﺐﺧﻨﺪان دل ﺧﻨﺪان ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺷﯿﺮﯾﻦ دﻫﻨﺎن ﭘﺎدﺷﻬﺎﻧﻨﺪ وﻟﯽ‬

‫آن ﺳﻠﯿﻤﺎن زﻣﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﺗﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺧﺎل ﻣﺸﮑﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﻋﺎرض ﮔﻨﺪم ﮔﻮﻧﺴﺖ‬

‫ﺳﺮ آن داﻧﻪ ﮐﻪ ﺷﺪ رﻫﺰن آدم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺑﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ آن ﺳﻨﮕﯿﻦ دل‬

‫ﮐﺸﺖ ﻣﺎ را و دم ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫دﻟﺒﺮم ﻋﺰم ﺳﻔﺮ ﮐﺮد ﺧﺪا را ﯾﺎران‬

‫ﭼﮑﻨﻢ ﺑﺎ دل ﻣﺠﺮوح ﮐﻪ ﻣﺮﻫﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫روي ﺧﻮﺑﺴﺖ و ﮐﻤﺎل ﻫﻨﺮ و داﻣﻦ ﭘﺎك‬

‫ﻻﺟﺮم ﻫﻤﺖ ﭘﺎﮐﺎن دو ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﻌﺘﻘﺪاﻧﺴﺖ ﮔﺮاﻣﯽ دارش‬

‫زاﻧﮑﻪ ﺑﺨﺸﺎﯾﺶ ﺑﺲ روح ﻣﮑﺮم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫‪ -23‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دل ﺑﺤﻖ ده ﮐﻪ دل ﺟﻤﻠﮥ ﻋﺎﻟﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺣﻔﻆ ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺑﻬﺮ ﺟﺎ و ﺑﻬﺮ دم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ ﻻف و ﮔﺰاف و ﻣﻠﻖ ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫درﺟﻬﺎن ﺣﺎﺑﺴﺖ ازآن ﺧﻮاهﮐﻪﻣﺮﻫﻢ ﺑﺎاوﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ رزق ﺧﺪا ﺟﻮ ﮐﻪ دﻫﺪ ﺑﯽﻣﻨﺖ‬

‫ﻫﻤﺖ ﻋﺎد دم ﻋﯿﺴﯽ ﻣﺮﯾﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ روﭘﯽ ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر‬

‫ﺷﻪ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻧﺒﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﺗﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺧﺎل ﻣﺸﮑﯿﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻨﯽ رﻫﺰن ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ز اﺑﻠﯿﺲ ﺑﻮد رﻫﺰن آدم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪38‬‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ را ﻧﺒﻮد ﭼﻮن دم ﻋﯿﺴﯽ ﻧﻔﺴﯽ‬

‫آن ﻣﻘﺎﻣﯽ اﺳﺖ ﺧﺪا داده ﮐﻪ اﯾﻦ دم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﺖ ﺗﺴﺖ ﻓﻘﻂ در ﭘﯽ ﻫﺮ ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫ﭼﮑﻨﯽ ﺑﺎ دل ﻣﺠﺮوح ﮐﻪ در ﻫﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ از ﻣﻌﺘﻘﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ زر ﺑﺨﺸﺪ ﺷﺎه‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺷﻪ زردﻫﺪش روح ﻣﮑﺮم ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭘﺴﺘﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﮕﺮ و ﻋﺎرف را‬

‫ﺷﯿﻮهاش ﻣﺪح ﺳﺘﻤﮕﺮ ﻣﻠﻘﯽ ﻫﻢ ﺑﺎ اوﺳﺖ‬

‫‪ -24‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دارم اﻣﯿﺪ ﻋﺎﻃﻔﺘﯽ از ﺟﻨﺎب دوﺳﺖ‬

‫ﮐﺮدم ﺟﻨﺎﯾﺘﯽ و اﻣﯿﺪم ﺑﻌﻀﻮ اوﺳﺖ‬

‫داﻧﻢ ﮐﻪ ﺑﮕﺬرد ز ﺳﺮ ﺟﺮم ﻣﻦ ﮐﻪ او‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﭘﺮﭘﻮﺷﺴﺖ وﻟﯿﮑﻦ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻓﻮت‬

‫ﭼﻨﺪان ﮔﺮﯾﺴﺘﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺮ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫دراﺷﮏﻣﺎﭼﻪ دﯾﺪروانﮔﻔﺖﮐﺎﯾﻦﭼﻪ ﺟﻮﺳﺖ‬

‫دارم ﻋﺠﺐ زﻧﻘﺶ ﺧﯿﺎﻟﺶ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺑﺮﻓﺖ‬

‫از دﯾﺪهام ﮐﻪ دﻫﺪش ﮐﺎرﺷﺴﺖ و ﺷﻌﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺪ اﺳﺖ ﺣﺎل ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺗﻮ وﻟﯽ‬

‫ﺑﺮ ﺑﻮي زﻟﻒ ﯾﺎر ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﺖ ﻧﮑﻮﺳﺖ‬

‫‪ -24‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﻣﯿﺪ ﻋﺎﻃﻔﺘﺶ ﺑﺎ ﮐﺪام دوﺳﺖ‬

‫دوﺳﺖ ﭘﺮﯾﻮﺷﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ او اﻓﺮﺷﺘﻪ ﺧﻮﺳﺖ‬

‫ﮔﺮ از ﻏﺮور دوﺳﺖ ﺑﺤﻖ آن ﺣﻤﺎﻗﺖ اﺳﺖ‬

‫زﯾﺮا ﺧﺪا ﻧﻪ وش ﺑﻮد و ﻧﯽ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺧﻮﺳﺖ‬

‫ﭼﻨﺪان ﮔﺮﯾﺴﺖ ﺷﺎﻋﺮواﺷﮑﺶ ﭼﻪ ﺟﻮي ﺷﺪ‬

‫ﻫﺮﮐﺲ ﺷﻨﯿﺪﮐﺬب دراﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﭼﻪ ﺟﻮﺳﺖ‬

‫از ﺟﺮﺋﺖ اﺳﺖ و ﺣﻤﻖ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺑﻨﺪة ﺿﻌﯿﻒ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺨﺎﻟﻘﺶ ﮐﻪ ﻣﺮا ﮔﺸﺘﻪاي ﺗﻮ دوﺳﺖ‬

‫دارم ﻋﺠﺐ ز ﺻﻮﻓﯽ و ﭘﯿﺮش ﮐﻪ از ﮔﺰاف‬

‫ﭘﯿﺮشﺑﭽﺸﻢﺻﻮﻓﯽوﭼﺸﻤﺶﺑﺸﺴﺖوﺷﻮﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻤﻮده ﺧﻮﯾﺶ ﭘﺮﯾﺸﺎن ز زﻟﻒ ﭘﯿﺮ‬

‫ﻧﯽ ﺻﻨﻌﺖ و ﻧﻪ ﮐﺎر ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯿﺶ ﻧﮑﻮاﺳﺖ‬

‫رود‬

‫ﺑﺎ ﻗﺎدري ﺑﺴﺎز ﮐﻪ دﻟﻬﺎ ﺑﺪﺳﺖ اوﺳﺖ‬

‫اي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ز‬

‫ﮐﺎر ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﺖ‬

‫‪ -25‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آﻧﺸﺐ ﻗﺪريﮐﻪﮔﻮﯾﻨﺪهاي ﺧﻠﻮت اﻣﺸﺐ اﺳﺖ‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﺗﺄﺛﯿﺮ دوﺳﺖ از ﮐﺪاﻣﯿﻦ ﮐﻮﮐﺒﺴﺖ‬

‫ﺷﻬﺴﻮار ﻣﻦ ﮐﻪ ﻣﻪ آﺋﯿﻨﻪ دار روي اوﺳﺖ‬

‫ﺗﺎج ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺑﻠﻨﺪش ﺧﺎك ﻧﺺ ﻣﺮﮐﺒﺴﺖ‬

‫ﻣﻦ ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﺮ و ﺗﺮك ﻟﻌﻞ ﯾﺎر و ﺟﺎم ﻣﯽ‬

‫زاﻫﺪان ﻣﻌﺬور دارﯾﺪم ﮐﻪ اﯾﻨﻢ ﻣﺬﻫﺐ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪39‬‬

‫آﻧﮑﻪ ﻧﺎوك ﺑﺮ دل ﻣﻦ زﯾﺮ ﭼﺸﻤﯽ ﻣﯽزﻧﺪ‬

‫ﻗﻮت ﺟﺎن ﺣﺎﻓﻈﺶ در ﺧﻨﺪة زﯾﺮ ﻟﺒﺴﺖ‬

‫‪ -25‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮔﺮ ﺷﺐ ﻗﺪر ﺗﻮ ﺑﺎ ﭘﯿﺮي ﻧﺸﺴﺘﻦ آﻧﺸﺐ اﺳﺖ‬

‫ﻗﻄﻌﺎً اﯾﻦ ﺳﻮءﻋﻘﯿﺪت ازﻫﻤﺎن ﺑﺪ ﻣﺒﺸﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻻف ﮐﻤﺘﺮ زن ﮐﻪ ﻣﻪ آﺋﯿﻨﻪدار روي اوﺳﺖ‬

‫ﻣﻪ ﺧﺴﻮﻓﺶ ازﺗﻮواﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﺑﺪ ﻣﺬﻫﺐ اﺳﺖ‬

‫ﺧﺎك ﻧﻌﻞ ﻣﺮﮐﺐ ﺷﻪ ﻓﺮﻗﺖ اي ﺑﯿﻬﻮده ﮔﻮ‬

‫وﻣﻦ دﯾﻦ وﻗﺪح ﻋﻠﻮﯾﺎت ﻧﯽ ﺟﺎي ﻟﺐ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﻧﺨﻮاﻫﯽ ﮐﺮو ﺗﺮك ﻟﻌﻞ ﯾﺎرو ﺟﺎم ﻣﯽ‬

‫دورﺑﺎوازرﺣﻤﺖﺣﻖ ﻫﺮﮐﻪ اﯾﻨﺶ ﻣﺬﻫﺐاﺳﺖ‬

‫زاﻫﺪان ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺬﻫﺐ ﻧﻬﯽ از ﻣﻨﮑﺮ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻃﻌﻨﮥ زاﻫﺪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﻫﺮ ﮐﺎﻓﺮ و ﻻ ﻣﺬﻫﺐ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺸﻨﯿﺪي ﭼﺮﻧﺪﯾﺎت ﺷﺎﻋﺮ را ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﺟﺎن ﻣﻦ زﯾﻦ ﻻفﻫﺎ اﻓﺘﺎده در ﺗﺎب و ﺗﺒﺴﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ زﯾﻦ ﻻف و ﺑﺎف ﺷﺎﻋﺮان دﯾﮕﺮ ﻣﺨﻮان‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﺠﻊ ﺑﯿﺘﯽ از آن ذﮐﺮ ﯾﺎرب ﯾﺎرﯾﺴﺖ‬

‫‪ -26‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﯿﻨﻪ از آﺗﺶ دل در ﻏﻢ ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫آﺗﺸﯽ ﺑﻮد در اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﮐﺎﺷﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﺧﺮﻗﮥ زﻫﺪ ﻣﺮا آب ﺧﺮاﺑﺎت ﺑﺒﺮد‬

‫ﺧﺎﻧﮥ ﻋﻘﻞ ﻣﺮا آﺗﺶ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﺗﺮك اﻓﺴﺎﻧﻪ ﺑﮕﻮ ﺣﺎﻓﻆ و ﻣﯽ ﻧﻮش وي‬

‫ﮐﻪ ﻧﺨﻔﺘﯿﻢ ﺷﺐ و ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻓﺴﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫‪ -26‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﮕﺮ اي ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ز ﺗﻮ ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﻗﻄﻊ ﺷﺪﻟﻄﻔﺖ ﺷﺪوﻧﻌﻤﺖ ﺷﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﺧﺮﻗﮥ زﻫﺪ آب ﺧﺮاﺑﺎت ﻧﺒﺮد‬

‫ور ﺑﺪﺳﺖ ﺧﺎﻧﮥ ﻋﻘﻞ آﺗﺶ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻧﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﺧﺮﻗﮥ زﻫﺪ رﯾﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮد آب ﻃﻤﻊ‬

‫ﻋﻘﻠﺖ از راه ﻫﻮا آﺗﺶ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﮔﺮ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﻧﻤﻮده اﺳﺖ ﺗﻮ را ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن‬

‫دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺗﻮ را ﯾﮑﺴﺮه ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ز ﺣﻖ اﻋﺮاض ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻮرد ﺧﺬﻻن ﮔﺸﺘﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﻫﻮش ﺗﻮ را آن ﻣﯽ و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﭼﻨﺪ از زﻟﻒ و ﺧﻂ و ﺧﺎل ﺑﺘﺎن ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ‬

‫ﺟﺎﻧﺖ از ﻫﺠﺮ ﺑﺖ و آﺗﺶ ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻪ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﻣﮕﻮ‬

‫ذﮐﺮيازﺻﻨﻌﺖودﯾﻦﮐﺰﻋﺪﻣﺶﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﻫﻤﭽﻮﺣﺎﻓﻆﮐﻪ ﺷﺒﺶ ﺷﻤﻊ ﺑﺎﻓﺴﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻋﻤﺮ‬

‫ﺑﺎﻓﺴﺎﻧﻪ‬

‫و‬

‫اوﻫﺎم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪40‬‬

‫‪ -27‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زاﻫﺪ ﻇﺎﻫﺮ ﭘﺮﺳﺖ از ﺣﺎل ﻣﺎ آﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮﭼﻪ ﮔﻮﯾﺪ درﺣﻖ ﻣﺎ ﺟﺎي ﻫﯿﭻ اﮐﺮاه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫درﻃﺮﯾﻘﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﭘﯿﺶ ﺳﺎﻟﮏ آﯾﺪ ﺧﯿﺮ اوﺳﺖ‬

‫در ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ اي دل ﮐﺴﯽ ﮔﻤﺮاه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻮان ﻣﺎ ﮔﻮﺋﯽ ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺣﺴﺎب‬

‫ﮐﺎﻧﺪر ﯾﻦ ﻃﻔﺮاﻧﺸﺎن ﺟﺴﺘﻪ ﻟﻠﺪﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎﺗﻢ ﮐﻪ ﻟﻄﻔﺶ داﺋﻤﺴﺖ‬

‫ورﻧﻪﻟﻄﻒﺷﯿﺦوزاﻫﺪ ﮔﺎه ﻣﺴﺖ و ﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاه ﮔﻮﺑﯿﺎور ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﮔﻮ ﺑﺮد‬

‫ﮐﺒﺮوﻧﺎز وﺻﺎﺣﺐ ودرﺑﺎن ﺑﺪﯾﻦ درﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ رﻓﺘﻦ ﮐﺎر ﻣﮑﺮ ﻧﮕﺎن ﺑﻮد‬

‫ﺧﻮد ﻓﺮوﺷﺎن را ﺑﮑﺮي ﻣﯽﻓﺮوﺷﺎن راه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻫﺴﺖ از ﻗﺎﻣﺖ ﻧﺎﺳﺎز ﺑﯿﺎﻧﺪامﻫﺎ اﺳﺖ‬

‫ور ﻧﻪ ﺗﺸﺮﯾﻔﺘﻮي ﺑﺎﻻي ﮐﺲ ﮐﻮﺗﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆاي ﺑﺮ ﺻﺪر ﺑﻨﺸﻨﯿﺪ ز ﻋﺎﻟﯽ ﺑﺸﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ در وي ﮐﺶ اﻧﺪر ﺑﻨﺪ ﻣﺎل وﺟﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -27‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎﻃﻦ ﻋﺎرف ﭘﺮازﮐﻔﺮ اﺳﺖ و ﺧﻮد آﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻣﯿﺒﺎﻓﺪ ﺑﺠﺰ ﻣﺪح وزﯾﺮ و ﺷﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ از اﻫﺪ ﮐﺴﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺪ ﺟﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از ﺗﻤﺴﺨﺮﻫﺎي ﺷﺎﻋﺮ در دﻟﺶ اﮐﺮاه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫زاﻫﺪ ﺣﻖ ﺑﯿﻦ ﺑﻮد آﮔﺎه از ﺣﺎل ﺷﻤﺎ‬

‫در ﺣﻖ ﺗﻮ آﻧﭽﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺮ ﻗﺪرت ﮐﻮﺗﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫درﻃﺮﯾﻘﺖ ﻫﺮﭼﻪ ﮔﺮﺑﺮ ﺳﺎﻟﮏ آﯾﺪ ﺧﯿﺮ اوﺳﺖ‬

‫آن ﻫﻢ از وي ﺗﻤﻠﻖ ﺑﻬﺮ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺎﻧﺪﯾﺪﯾﻢ اﻧﺪرﯾﻦ دﯾﻮان ﺑﺠﺰ ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ‬

‫ﯾﺎﮐﻪ ﺳﺎﻟﮏ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎ از ﺧﯿﺮ ﺧﻮد آﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﮐﻪ ﮔﻤﺮاﻫﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ در ﺻﺮاط ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ‬

‫رﻫﺒﺮ اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﭘﺲ ﭼﺮا دﯾﻦﺧﻮاه اوﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﺑﻬﺮ ﻃﻤﻊ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺪﺧﺘﺮ دار ﺷﺎه‬

‫ﮐﺎﻧﺪرﯾﻦ ﻃﻔﺮاﻧﺸﺎن ﺟﺴﺘﻪ ﷲ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﮑﻮه او از ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻮان ﮐﻨﺪ ﮐﺎﻧﺪر ﺣﺴﺎب‬

‫ﻧﺎﺣﺴﺎﺑﯽ ﮐﺮده او ﺑﺎ ﺷﺎﻋﺮان ﻫﻤﺮاه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮيﮐﻪ وﻫﻢ وﭘﻨﺪاراﺳﺖ ﺷﻌﺮشﮔﻔﺘﻪاﺳﺖ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮم ﮐﻪ دﻫﻤﺶ داﺋﻢ و ﮔﻪ ﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎت ﺗﻮ ﮐﻔﺮش داﺋﻢ اﺳﺖ‬

‫ﻏﯿﺮ ﮐﻔﺮ و ﺧﺪﻋﻪﻫﺎ اﻧﺪر ﺑﺴﺎﻃﺶ آن ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﺲ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﺪ ﺗﻮ را ﺟﺰ ﭘﯿﺮ ﺗﻮ ﺑﻬﺮ ﻣﻠﻖ‬

‫زاﻧﮑﻪ ﺟﺰ ذل و ﺗﻤﻠﻖ اﻧﺪر آن درﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺧﻮد ﺑﺮو ﺑﺮ ﮐﺒﺮ و ﻧﺎز اﻫﻞ دوﻟﺖ ﮐﻦ ﻧﯿﺎز‬

‫و زﺗﻤﻠﻖ ﮔﻮ دوروﺋﯽ را در اﯾﻨﺠﺎ راه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪41‬‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﭘﺴﺘﯽ و ﻧﺎﺳﺎزي ﺑﻨﺤﻮ ده از ﻣﻠﻖ‬

‫ﮔﻮ ﺑﺸﺮ ﺗﺸﺮﯾﻒ ﺑﺎﻻي ﮐﺲ ﮐﻮﺗﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ رﻓﺘﻦ ﮐﺎر ﻣﯽﺧﻮاران ﺑﻮد‬

‫اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﺑﮑﻮي ﻣﯽ ﻓﺮوﺷﺎن راه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا راﻫﺖ ﻧﺪادﻧﺪي ﮐﻪ ﺑﻨﺸﯿﻨﯽ ﺑﺼﺪر‬

‫از ﺗﺤﺮ ﮔﻮ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻨﺪ ﻣﺎل و ﺟﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -28‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آن ﭘﯿﮏ ﻧﺎﻣﻮر ﮐﻪ رﺳﯿﺪ از دﯾﺎر دوﺳﺖ‬

‫آورد در زﻣﺎن ز ﺧﻂ ﻣﺸﮕﺒﺎر دوﺳﺖ‬

‫ﮐﺤﻞ اﻟﺠﻮاﻫﺮي ﺑﻤﻦ آراي ﻧﺴﯿﻢ ﺻﺒﺢ‬

‫زان ﺧﺎك ﻧﯿﮑﺒﺨﺖ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺑﮕﺬار دوﺳﺖ‬

‫ﻣﺎﺋﯿﻢ و آﺳﺘﺎﻧﮥ ﻋﺸﻖ و ﺳﺮ ﻧﯿﺎز‬

‫ﺗﺎ ﺧﻮاب ﺧﻮش ﮐﻪ را ﺑﺮد اﻧﺪر ﮐﻨﺎر دوﺳﺖ‬

‫‪ -28‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮ ز ﭘﯿﮏ دوﺳﺖ ﮔﻮﯾﺪ و ﻣﺎ از ﮐﻼم ﺣﻖ‬

‫ﯾﺎري ﻧﺪﯾﺪهاﯾﻢ ﺑﺠﺰ ﻟﻄﻒ ﻋﺎم ﺣﻖ‬

‫ﮐﺤﻞ اﻟﺠﻮاﻫﺮش ﺷﺪه ﺧﺎك ﻗﺪوم ﺧﻠﻖ‬

‫ﻣﻨﺖ ﺧﺪاي را ﮐﻪ ﻧﮕﻔﺖ از ﻣﻘﺎم ﺣﻖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ دل ﺑﺪاد و ﺑﻬﺮ ﮐﺲ ﮔﺮﻓﺖ ﺳﯿﻢ‬

‫ﺧﻮاب ﮐﻨﺎر دوﺳﺖ ﺑﮕﻔﺖ آن ﻣﻼم ﺣﻖ‬

‫ﺑﺮ ﻣﺎ رﺳﯿﺪه ﭘﯿﮏ ﻧﺒﯽ از ﻣﻘﺎم ﺣﻖ‬

‫آورده ﺣﺮزﺟﺎن و ﺧﺮد از ﮐﻼم ﺣﻖ‬

‫ﺧﻮش ﻣﯽدﻫﺪ ﻧﺸﺎن ﻣﻮﻫﺐ ز ﻟﻄﻒ او‬

‫ﺧﻮش ﻣﯽﮐﻨﺪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻦ و ﺳﻼم ﺣﻖ‬

‫دل داده ﺗﺎ ﭘﯿﺎم و ﮐﻼﻣﺶ ﺑﺠﺎن ﺧﺮم‬

‫در ﺧﺠﻠﺘﻢ ﺟﻨﻮاب ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻢ ﭘﯿﺎم ﺣﻖ‬

‫ﺷﮑﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ داﺷﺖ ز رﺣﻤﺖ ﺳﻮﺧﺘﻢ‬

‫ﺑﯿﻨﻢ ﻫﻤﯽ ﺑﺪﯾﻦ ﺑﻬﺮ ﺳﻮره ﻧﺎم ﺣﻖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ دﯾﺪ ﺑﺨﺖ ﺧﻮد از رﻫﮕﺬار ﺧﻠﻖ‬

‫ﺟﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ ﻧﯿﮑﯽ ﺑﺨﺖ از ﻣﺮام ﺣﻖ‬

‫‪ -29‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آن ﺗﺮك ﭘﺮﯾﻨﭽﻬﺮه ﮐﻪ دوش از ﺑﺮ ﻣﺎ رﻓﺖ‬

‫آﯾﺎ ﭼﻪ ﺧﻄﺎ دﯾﺪ ﮐﻪ از راه ﺧﻄﺎ رﻓﺖ‬

‫ﺗﺎ رﺧﺖ ﻣﺮا از ﻧﻈﺮ آن ﭼﺸﻢ ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻦ‬

‫ﮐﺲ واﻗﻒ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ از دﯾﺪه ﭼﻬﺎرﻓﺖ‬

‫اﺣﺮام ﭼﻪ ﺑﻨﺪﯾﻢ ﭼﻮ آن ﻗﺒﻠﻪ ﻧﻪ اﯾﻨﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫در ﺳﻌﯽ ﭼﻪ ﮐﻮﺷﯿﻢ ﭼﻮ از ﻣﺮوه ﺻﻔﺎ رﻓﺖ‬

‫اي دوﺳﺖ ﺑﭙﺮﺳﯿﺪن ﺣﺎﻓﻆ ﻗﺎﻣﯽ ﻧﻪ‬

‫زان ﭘﯿﺶ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ از دارﻓﻨﺎ رﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪42‬‬

‫‪ -29‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﻓﮑﺎر ﺧﻮد از راه ﺧﻄﺎ رﻓﺖ‬

‫اﻧﺪر ﻋﻘﺐ ﻧﻔﺲ و دﯾﮕﺮ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا رﻓﺖ‬

‫از ﺗﺮك ﭘﺮﯾﭽﻬﺮه ﺑﻮد ﻣﻘﺼﺪ او ﺷﺎه‬

‫از راه ﺧﻄﺎ آﻣﺪ و ﺑﺮ راه ﺧﻄﺎ رﻓﺖ‬

‫ﻫﺮ دل ﮐﻪ در آن آرزوي وﺻﻞ ﺷﻬﺎﻧﺸﻪ‬

‫اﻟﺤﻖ ﮐﻪ ز ﺣﻖ ﺧﺎص و از ﯾﺎد ﺧﺪا رﻓﺖ‬

‫ﻋﻤﺮي ﮐﻪ ﭘﯽ وص ﮐﺴﺎن ﮔﺸﺖ دﻋﺎﮔﻮ‬

‫ﭘﺲ ذﮐﺮ و دﻋﺎي ﺗﻮ ﮐﯽ از ﺑﻬﺮ وﻓﺎ رﻓﺖ‬

‫ﺧﺎﮐﺴﺖ ﺑﺴﺮ از ﻗﺒﻠﮥ اﺳﻼم ﮐﺸﯽ دﺳﺖ‬

‫ﺷﻪ ﻗﺒﻠﮥ ﺗﻮ ﭘﯿﺮ و ﺑﺘﺖ ﻗﺒﻠﻪ ﻧﻤﺎ رﻓﺖ‬

‫ﻋﻤﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪﺳﻌﺒﺖﻫﻤﻪ ﺑﯽﺻﺪق وﺻﻔﺎ رﻓﺖ‬

‫درﺳﻌﯽ ﭼﻪ ﮐﻮﺷﯽ ﺗﻮ ﭼﻪ از ﻗﻠﺐ ﺻﻔﺎ رﻓﺖ‬

‫از دوري دﯾﻦ ﭘﯿﭻ ﺗﻮ را ﮐﮏ ﻧﮕﺰﯾﺪي‬

‫و ز دوري زرﺟﺎن ﺗﻮ از ﻏﻢ ﺑﻔﻨﺎ رﻓﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻏﺎﻓﻞ ﮐﻪ ﺑﺒﺎﻓﺪ ز ﺷﻪ و ﭘﯿﺮ‬

‫داﺋﻢ ﮔﻨﻪ و وز رود ﺑﺎﻟﺶ ز ﻗﻔﺎ رﻓﺖ‬

‫اﺑﺎﻃﯿﻞ‬

‫زان ﭘﯿﺶ ﮐﻪ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﻮي دارﺑﻘﺎ رﻓﺖ‬

‫ﻫﺎن‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫ﻣﻬﺮ‬

‫ﺧﺪا‬

‫دﻓﻊ‬

‫‪ -30‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻨﻢ ﮐﻪ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺧﺎﻧﻘﺎه ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫دﻋﺎي ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن درد ﺻﺒﺤﮕﺎه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ز ﭘﺎدﺷﺎه و ﮔﺎدا ﻓﺎر ﻏﻢ ﺑﺤﻤﺪاﷲ‬

‫ﮔﺪاي ﺧﺎك ودوﺳﺖ ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻏﺮض ز ﻣﺴﺠﺪ و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪام وﺻﺎل ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺟﺰ اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﻧﺪارم ﺧﺪا ﮔﻮاه ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ ﺑﺘﯿﻎ اﺟﻞ ﺧﯿﻤﻪ ﺑﺮ ﮐﻨﻢ ورﻧﻪ‬

‫رﻣﯿﺪن از در دوﺳﺖ ﻧﻪ رﺳﻢ و راه ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻨﺎه اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﺒﻮد اﺧﺘﯿﺎر ﻣﺎ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺗﻮ در ﻃﺮﯾﻖ ادب ﺑﺎش و ﮔﻮ ﮔﻨﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫‪ -30‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﻨﻢ ﮐﻪ ﻟﻄﻒ ﺧﺪاوﻧﺪ ﺗﮑﯿﻪﮔﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫دﻋﺎ و ذﮐﺮ ﺧﺪا ورد ﺻﺒﺤﮕﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺗﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺧﺎﻧﻘﺎه ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﻣﺴﺠﺪ و ﯾﺎ ﮐﻌﺒﻪ ﻗﺒﻠﮕﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺸﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮﻫﺎي ﻣﻐﺎن‬

‫ﻣﺰدرﻧﺪ و رﯾﺎ ﮐﺎرﺣﻖ ﮔﻮاه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﻣﺰن ﺗﻮ ﭼﻨﮓ و رﺑﺎب و ﻣﺮو دﮔﺮ ﭘﯽ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺷﺮﮐﺮا ﻧﺒﻮد ﺗﻮ ﺑﻪ ﺣﻖ اﻟﻪ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﮔﻮﺋﯽ‬

‫رﺳﯿﺪن از در دوﺳﺖ ﻧﻪ ﺳﻢ و راه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ز‬

‫ﭘﺎدﺷﺎه‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻓﺎرﻏﯽ‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪43‬‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺷﯿﺦ راه ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ راه ﺧﺪا و رﺳﻮل راه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﻏﺮض ﮐﻪ ﻣﺴﺠﺪ و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺿﺪ ﯾﮑﺪﮔﺮﻧﺪ‬

‫ﻣﮕﻮ زﻣﺴﺠﺪ و ﮔﻮ ﻣﯿﮑﺪه ﭘﻨﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﮔﻨﺎه و ﻓﺴﻖ ﺑﻮد اﺧﺘﯿﺎرت اي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﺟﺒﺮ ادب ﺷﺪ ادب ﮔﻨﺎه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﻣﺪه ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﻧﺴﺒﺖ ﮔﻨﻪ ﺑﺨﺪاي‬

‫ﮐﻪ ﮐﻔﺮ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﮔﻔﺘﻪ دل ﺑﺨﻮاه ﻣﻨﺴﺖ‬

‫‪ -31‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺎده ﻓﺮح ﺑﺨﺶ و ﺑﺎد ﮔﻞ رﯾﺰ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺒﺎﻧﮓ ﭼﻨﮓ ﻣﺨﻮر ﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ ﺗﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮﭼﺸﻢ ﺻﺮاﺣﯽ زﻣﺎﻧﻪ ﺧﻮﻧﺮﯾﺰ اﺳﺖ‬

‫ﻋﺮاق و ﭘﺎرس ﮔﺮﻓﺘﯽ ﺑﺸﻌﺮ ﺧﻮد ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﻧﺒﻮت ﺑﻐﺪاد و وﻗﺖ ﺗﺒﺮﯾﺰ اﺳﺖ‬

‫در‬

‫آﺳﺘﯿﻦ‬

‫ﻣﺮﻗﻊ‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ‬

‫ﭘﻨﻬﺎن‬

‫‪ -31‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻬﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ ﻋﺼﯿﺎن ﺣﻖ ﻏﻢ اﻧﮕﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺨﻮر ﻓﺮﯾﺐ ﻫﻮا را ﮐﻪ ﻓﺘﻨﻪآﻣﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ز ﺻﻮﻓﯿﺎن و ﺣﺮﯾﻔﺎن ﻣﺴﺖ دوري ﮐﻦ‬

‫ﺑﻌﻘﻞ ﺑﺎش ﮐﻪ ﻧﻔﺲ ﺑﺪ ﺗﻮ ﺧﻮﻧﺮﯾﺰ اﺳﺖ‬

‫ز ﻣﺤﺘﺴﺐ ﻣﻬﺮاﻧﺲ و ز ﻧﻔﺲ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺘﺮس‬

‫ﮐﻪ دﺷﻤﻦ ورع و زﻫﺪ و ﺧﯿﺮ و ﭘﺮﻫﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺸﻌﺮ ﻻف ﮔﺮﻓﺘﯽ ﻋﺮاق و ﭘﺎرس وﻟﯽ‬

‫ﺑﻬﺎء ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﻧﯽ ﺳﺎﻗﻪاي ز ﺗﺮ ﺗﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﺑﺎك ﺑﺎﻃﻞ اﮔﺮ ﺻﻔﺤﮥ زﻣﯿﻦ ﮔﯿﺮد‬

‫ﻧﻪ ﻓﻀﻞ ﻫﺮ ﭼﻪ ﭘﺴﻨﺪ ﻋﺮاق و ﺗﺒﺮﯾﺰ اﺳﺖ‬

‫ز ﺧﻮد ﻣﺒﺎف ﺗﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﻪ اﻧﺪر ﺣﺸﺮ‬

‫ﺟﺰاي ﻧﺸﺮ ﺧﺮاﻓﺎت آﺗﺶ ﺗﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫‪ -32‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻠﺒﻠﯽ ﺑﺮگ ﮔﻠﯽ ﺧﻮﺷﺮﻧﮓ در ﻣﻨﻘﺎر داﺷﺖ‬

‫وﻧﺪر آﻧﺒﺮگ و ﻧﻮا ﺧﻮش ﻧﺎﻟﻪﻫﺎي زار داﺷﺖ‬

‫ﮔﻔﺘﻤﺶ درﻋﯿﻦ وﺻﻞ اﯾﻦ ﻧﺎﻟﻪ و ﻓﺮﯾﺎد ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﻔﺖ ﻣﺎ را ﺟﻠﻮة ﻣﻌﺸﻮق در اﯾﻨﮑﺎر داﺷﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻣﺮﯾﺪ راه ﻋﺸﻘﯽ ﻓﮑﺮ ﺑﺪ ﻧﺎﻣﯽ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺷﯿﺦ ﺻﻨﻌﺎن ﺧﺮﻗﻪ رﻫﻦ ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻤﺎر داﺷﺖ‬

‫وﻗﺖ آن ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻗﻠﻨﺪر ﺧﻮش ﮐﻪ در ﻃﻮارﺳﯿﺮ‬

‫ذﮐﺮ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻣﻠﮏ در ﺣﻠﻘﮥ زﻧﺎر داﺷﺖ‬

‫ﭼﺸﻢ ﺣﺎﻓﻆ زﯾﺮ ﺑﺎم ﻗﺼﺮ آن ﺣﻮري ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﺷﯿﻮة ﺟﻨﺎت ﺗﺠﺮي ﺗﺤﺖ اﻻﻧﻬﺎر داﺷﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪44‬‬

‫‪ -32‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯽﺑﻨﺪوﺑﺎري دﻓﺘﺮي ز اﺷﻌﺎر داﺷﺖ‬

‫و ﻧﺪر آن دﻓﺘﺮ ز ﺷﺎه و ﭘﯿﺮ ﺑﺲ ﺳﺎﻻر داﺷﺖ‬

‫ﺧﻮب دﻗﺖ ﮐﺮدم و دﯾﺪم ﻫﻤﻪ دﯾﻮاﻧﮕﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺟﻤﻠﻪدرﻋﺸﻖوﻫﻮاي ﻧﻔﺲ وﻧﻨﮓ وﻋﺎرداﺷﺖ‬

‫ﮐﺮده دﻋﻮت ﻣﺮدﻣﯽ را ﺳﻮي ﺑﺪ ﻧﺎﻣﯽ ﻋﺸﻖ‬

‫و ﻧﺪر آن دﻋﻮت ﻣﮑﺮر ﻧﺎﻣﯽ از زﻧﺎر داﺷﺖ‬

‫ﮔﻔﺘﻤﺶ ﻋﺸﻘﺖ اﮔﺮ ﺣﻖ ﺑﻮد ﺑﺪﻧﺎﻣﯽ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫راه ﺣﻖ ﺟﺰ ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ اي ﭘﺴﺮﮐﯽ ﺑﺎر داﺷﺖ‬

‫ﺗﺮك ﺑﺪ ﻧﺎﻣﯽ ﮐﻦ و از ﺷﯿﺦ ﺻﻨﻌﺎن ره ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺪش اﯾﻤﺎن ﭼﻪ ره در ﺧﺎﻧﮥ ﺧﻤﺎر داﺷﺖ‬

‫رو ﺑﺨﻮان ﺗﺎرﯾﺦ را و ﺷﯿﺦ ﺻﻨﻌﺎن را ﻧﮕﺮ‬

‫ﮔﺸﺘﻪﺗﺮﺳﺎ ﭼﻮن زﺗﺮﺳﺎ دﺧﺘﺮي او ﯾﺎر داﺷﺖ‬

‫و ﻣﺰد از اﺳﻼم و در ﺑﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﺗﺎ ﻣﺮﺷﺪش را‬

‫ﺗﺎ رواج زﺷﺖ و ﺑﺪ ﻧﺎﻣﯽ دﯾﺪ اﺻﺮار داﺷﺖ‬

‫ﺷﺪ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺗﺎ ﺗﻮان اﺿﻼل دروﯾﺸﺎن ﮐﻨﺪ‬

‫ﻫﻤﭽﻮﭘﯿﺮوﻣﺮﺷﺪان ﺻﺪﺧﺪﻋﻪ دررﻓﺘﺎر داﺷﺖ‬

‫ذﮐﺮ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻣﻠﮏ در ﺣﻠﻘﮥ زﻧﺎر ﻧﯿﺴﺖ‬

‫آن ﻗﻠﻨﺪر ذﮐﺮ ﺷﯿﻄﺎن را در آن اﻃﻮار داﺷﺖ‬

‫ﺑﺎز ﺷﺎﻋﺮ ﮐﺮده اﻇﻬﺎر ﻃﻤﻊ در ﺿﻤﻦ ﺷﻌﺮ‬

‫رﻓﺘﻪ زﯾﺮ ﻗﺼﺮ ﺷﺎﻫﺎن ﮔﺮﯾﮥ اﻇﻬﺎر داﺷﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻧﺒﻮدي از ﻃﻤﻊ ﮐﯽ ﭼﺸﻢ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﻓﺘﺎد‬

‫ﺑﺮ ﻗﺼﻮر ﺷﺎه ﺗﺠﺮي ﺗﺤﺖ اﻻﻧﻬﺎر داﺷﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺮدار از ره دام ﭘﯿﺮان و ﻧﻤﺎ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﻫﺮ ﭘﯿﺮي ﻫﺰاران ﻧﺎﻟﻪﻫﺎي زار داﺷﺖ‬

‫‪ -33‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي ﻧﺎزﻧﯿﻦ ﭘﺴﺮ ﺗﻮ ﭼﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﮔﺮﻓﺘﻪاي‬

‫ﮐﺖ ﺧﻮن ﻣﺎ ﺣﻼلﺗﺮ از ﺷﯿﺮ ﻣﺎدر اﺳﺖ‬

‫وي وﻋﺪه داد وﺻﻠﻢ و در ﺳﺮ ﺷﺮاب داﺷﺖ‬

‫اﻣﺮوز ﺗﺎ ﭼﻪ ﮔﻮﯾﺪ و ﺑﺎزش ﭼﻪ در ﺳﺮ اﺳﺖ‬

‫ﭼﺮا‬

‫دوﻟﺖ در آن ﺳﺮ او ﮔﺸﺎﯾﺶ در آﻧﺪر اﺳﺖ‬

‫ﺷﯿﺮاز آب رﮐﻨﯽ وآن ﺑﺎد ﺧﻮش ﻧﺴﯿﻢ‬

‫ﻋﯿﺒﺶ ﻣﮑﻦ ﮐﻪ ﺧﺎل رخ ﻫﻔﺖ ﮐﺸﻮر اﺳﺖ‬

‫ﻓﺮﻗﺴﺖ از آب ﺣﻀﺮ ﮐﻪ ﻇﻠﻤﺎت ﺟﺎي اوﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ آب ﮐﻪ ﻣﻨﺒﻌﺶ اﷲ اﮐﺒﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻤﯽﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺑﺎ ﭘﺎدﺷﻪ ﺑﮕﻮي ﮐﻪ روزي ﻣﻘﺮر اﺳﺖ‬

‫از‬

‫ﻣﺎ‬

‫آﺳﺘﺎن‬

‫آﺑﺮوي‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﻐﺎن‬

‫ﻓﻘﺮو‬

‫ﺳﺮﮐﺸﻢ‬

‫ﻗﻨﺎﻋﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪45‬‬

‫‪ -33‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي ﺷﺎﻋﺮ وﻗﯿﻊ ﺑﮕﻮ اﯾﻦ ﭼﻪ دﺧﺘﺮ اﺳﺖ‬

‫اﺷﻌﺎر وي ﺑﻨﻔﺲ و ﻫﻮا ﺧﻮب رﻫﺒﺮ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮﯾﺎ ز ﺷﻬﺮ ﻟﻮط ﺗﻮ ﻣﺬﻫﺐ ﮔﺮﻓﺘﻪاي‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﻧﻈﺮ ﺑﻨﺎزﻧﯿﻦ ﭘﺴﺮان اﯾﻦ ﭼﻪ ﻣﻨﮑﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺑﯿﺪرد ﺑﯽﻏﻤﯽ ز ﻣﯽ و ﺑﺎده ﻫﻔﺘﮕﻮ‬

‫داﻧﺴﺘﻪ ﺷﺪﭼﻪﺷﻮرﭼﻪ ﺷﻬﺮت دراﯾﻦﺳﺮاﺳﺖ‬

‫ﺧﻮﺷﺘﺮ ز آﺳﺘﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻬﺮ ﺗﻮ‬

‫ﺑﯽﺑﻨﺪوﺑﺎري ﺗﻮ در آن در ﻣﯿﺴﺮ اﺳﺖ‬

‫در آﺳﺘﺎن ﻣﯿﺰ‪ ،‬ﻣﻠﻖ ﻣﯽﺧﺮﻧﺪ و ﺑﺲ‬

‫آري ﺧﻀﻮع ﮐﻪ ﮔﺸﺎﯾﺶ از آﻧﺪر اﺳﺖ‬

‫ﭼﺸﻢ ﻃﻤﻊ ﺑﺪون ﺗﻠﻖ از ﮐﺴﯽ ﻣﺪار‬

‫ﺑﺎزار ﺧﻮد ﻓﺮوﺷﯽ از آﻧﺴﻮي دﯾﮕﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫آن ﻫﻢ ﺑﻨﺎم ﻋﺸﻖ ﭼﻪ ﺷﻬﺪ و ﭼﻪ ﺷﮑﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻤﮏ ﺷﻨﺎس ﻧﻪ اي زاﻧﮑﻪ ﮔﻔﺘﻪاي‬

‫آب و ﻫﻮاي ﻓﺎرس ﻋﺠﺐ ﺳﻔﻠﻪ ﭘﺮور اﺳﺖ‬

‫ﻓﺮﻗﺴﺖ ز آب ﺧﻀﺮ ﮐﻪ آن ﻣﯿﺪﻫﺪ ﺣﯿﺎت‬

‫ﺗﺎآب ﻓﺎرس ﮐﺎﯾﻦ ﭼﻪ ﺗﻮﺋﯽ ﺳﻔﻠﻪ ﭘﺮور اﺳﺖ‬

‫ﮔﺮ آب ﺧﻀﺮ در ﻇﻠﻤﺎﺗﺴﺖ ﺟﺎي آن‬

‫آب ﺗﻮ از ﺣﻤﯿﻢ ﺟﻬﻨﻢ ﻣﻘﻄﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻣﮕﺬاﺷﺘﯽ ﺑﻔﻘﺮ و ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺗﻮ آﺑﺮو‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺸﺎه ﮔﻔﺖ وﻟﺶ ﮐﻦ ﮐﻪ او ﻓﺮات‬

‫ﺑﺒﺮدي ﺑﺸﻌﺮ ﻻف‬

‫ﺑﺎدي ﻓﮑﻨﺪه روزﯾﺶ از ﻣﺎ ﻣﻘﺮر اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﺑﺎدﻫﺎ ﮐﻪ در ﺳﺮ او ﻣﺴﺖ از ﺷﻪ اﺳﺖ‬

‫ﺑﯽﭘﺎدﺷﻪ ﮐﯽ اﯾﻦ ﻫﻤﻪاش ﺑﺎد در ﺳﺮ اﺳﺖ‬

‫داﺋﻢ ﻣﺪﯾﺢ ﺧﻮد ﺑﺮ ﻣﺎ ﻣﺪﯾﻨﻪ آورد‬

‫از ﺧﻮان ﺑﺬل ﻣﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻻﻓﺶ ﻣﮑﺮر اﺳﺖ‬

‫ﯾﮑﻪام‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﺻﯿﺪ‬

‫او آﺑﺮوي ﻓﻘﺮ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻧﺰد‬

‫‪ -34‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اﯾﻦ ﺻﺎﺋﺐ از ﻧﻈﺮ ﺑﺨﺪا ﻣﯿﺴﭙﺎرﺳﺖ‬

‫ﺟﺎﻧﻢ ﺑﺴﻮﺧﺘﯽ و ﺑﺪل دوﺳﺖ دارﻣﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺎﯾﺪم ﺷﺪن ﺳﻮي ﻫﺎروت ﺑﺎﺑﻠﯽ‬

‫ﺻﺪ ﮔﻮﻧﻪ ﺳﺎﺣﺮي ﺑﮑﻨﻢ ﺗﺎ ﺑﯿﺎرﻣﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻗﯽ ﻧﻪ وﺿﻊ ﺗﺴﺖ‬

‫ﻓﯽ اﻟﺠﻤﻠﻪ ﻣﺴﮑﯿﻨﯽ و ﻓﺮو ﻣﯽﮔﺬارﻣﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺑﺎز‬

‫‪ -34‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺸﻄﺎن ﺳﭙﺎرﻣﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺳﺮ ﻧﮕﻮن ﺗﻮ را ﻧﮑﻮﻧﻢ در ﻣﯿﺎن ﻧﺎر‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﺮادرت‬

‫و‬

‫ﺑﺮاﺑﺮ‬

‫ﮔﺬارﻣﺖ‬

‫ﺑﺎور ﻣﮑﻦ ﮐﻪ دﺳﺖ ﺧﻮد از ﺳﺮ ﺑﺪارﻣﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪46‬‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﮐﻨﯽ ﺗﻮ ﻧﺎﻟﻪ و آه از ﻓﺮاق ﯾﺎر‬

‫ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺣﺮي ﺑﮑﻨﻢ ﺗﺎ ﺑﯿﺎرﻣﺖ‬

‫ﯾﺎران ﺗﻮ راز ﮐﺎر و ﻋﻤﻞ دور ﮐﺮدهاﻧﺪ‬

‫اي‬

‫ﻣﯽﮔﻤﺎرﻣﺖ‬

‫ﺧﻮد ﮔﻔﺘﻪاي ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻧﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﭼﯿﺴﺖ‬

‫از ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻋﻘﻞ دﮔﺮ ﭼﻮن ﺷﻤﺎرﻣﺖ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻋﺎﺷﻖ و ﺳﺎﺣﺮ ﻫﻤﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺑﻮﻣﻦ دﯾﻦ و دﯾﺎﻧﺖ ﮔﺬارﻣﺖ‬

‫ﺧﻮد ﺳﺎﺣﺮي ﭼﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﻫﺎروت ﺑﺎ ﭘﻠﯽ‬

‫در ﺳﺤﺮ ﺻﻮﻓﯿﺎ ﻣﻦ از او ﭘﯿﺶ دارﻣﺖ‬

‫ﻫﺎروت و ﺑﺪ ﻓﺮﺷﺘﻪ اﮔﺮ ﭘﯿﺶ او روي‬

‫ﺑﺴﭙﺎرﻣﺖ‬

‫ﭘﯿﺮو‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺂن‬

‫ﻫﻮا‬

‫ﺑﻬﻮس‬

‫دﻏﺎﻣﯽ‬

‫رﺟﯿﻢ‬

‫‪ -35‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻮاﺑﻢ ﺑﺸﺪ از دﯾﺪه درﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﺟﮕﺮ ﺳﻮز‬

‫ﮐﺎﻏﻮش ﮐﻪ ﺷﺪ ﻣﻨﺰل آﺳﺎﯾﺶ و ﺧﻮاﺑﺖ‬

‫دروﯾﺶ ﻧﻤﯽﭘﺮﺳﯽ و ﺗﺮﺳﻢ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﻧﺪﯾﺸﮥ‬

‫ﺛﻮاﺑﺖ‬

‫راه دل ﻋﺸﺎق زد آن ﭼﺸﻢ ﺧﻤﺎري‬

‫ﭘﯿﺪاﺳﺖ از اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﮐﻪ ﻣﺴﺖ اﺳﺖ ﺷﺮاﺑﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻪ ﻏﻼﻣﯿﺖ ﮐﻪ از ﺧﻮاﺟﻪ ﮔﺮﯾﺰد‬

‫ﻟﻄﻔﯽ ﮐﻦ و ﺑﺎز آ ﮐﻪ ﺧﺮاﺑﻢ ز ﻋﺘﺎﺑﺖ‬

‫آﻣﺮزش‬

‫و‬

‫ﭘﺮواي‬

‫‪ -35‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اي ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﺣﺮف ﺷﺪ اﯾﺎم ﺷﺒﺎﺑﺖ‬

‫از وزر و وﺑﺎل اﺳﺖ ﭘﺮ اوراق ﮐﺘﺎﺑﺖ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺑﺤﺮﯾﻢ دﮔﺮآن ﭼﺸﻢ ﺑﺪوزي‬

‫ﮐﺎﻏﻮش ﮐﻪ ﺷﺪ ﻣﻨﺰل آﺳﺎﯾﺶ و ﺧﻮاﺑﺖ‬

‫ﻣﻌﺸﻮﻗﮥ ﺗﻮ ﭼﻮن ﺗﻮ ﺑﻮد زاﻧﮑﻪ ﻣﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﻧﺪﯾﺸﮥ‬

‫ﺛﻮاﺑﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺑﺮده ز ﺗﻮ ﭼﺸﻢ ﺧﻤﺎرش دل ﻣﺴﺘﺖ‬

‫ﭘﯿﺪا اﺳﺖ از اﯾﻦ ﺷﯿﻮه ﮐﻪ ﮐﺮدﺳﺖ ﺧﺮاﺑﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﻏﻼﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺗﺮا ﺑﻔﺮوﺷﯽ‬

‫ﺑﺮ داﻧﻪ و آﺑﯽ ﻧﺪﻫﺪ ﺧﻮاﺟﻪ ﺟﻮاﺑﺖ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ اﺟﻤﻠﻪ ﺧﺮاﺑﻨﺪ‬

‫ﺻﻮاﺑﺖ‬

‫ﺑﯿﺪار‬

‫آﻣﺮزش‬

‫ﻧﻤﺎ‬

‫ﻣﻠﺖ‬

‫و‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﭘﺮواي‬

‫رأي‬

‫‪ -36‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﺮض ﻫﻨﺮ ﭘﯿﺶ ﯾﺎر ﺑﯽادﺑﯽ اﺳﺖ‬

‫زﺑﺎن ﺧﻤﻮش وﻟﯿﮑﻦ دﻫﺎن ﭘﺮ از ﻋﺮﻣﯽ اﺳﺖ‬

‫ﭘﺮي ﻧﻬﺘﻪ رخ و دﯾﻮ در ﮐﺮ ﺷﻤﻪ و ﻧﺎز‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺘﻌﻘﻞز ﺣﯿﺮتﮐﻪاﯾﻦﭼﻪﺑﻮاﻟﻌﺠﺒﯽاﺳﺖ‬

‫ﺳﺒﺐ ﻣﭙﺮس ﮐﻪ ﭼﺮخ از ﭼﻪ ﺳﻔﻠﻪ ﭘﺮور ﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺎم ﺑﺨﺸﯽ او را ﺑﻬﺎﻧﻪ ﺑﯽﺳﺒﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪47‬‬

‫ﻫﺰار ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد داﺷﺘﻢ ﻣﻦ اي ﺧﻮاﺟﻪ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻣﺴﺖ وﺧﺮاﺑﻢ ﺻﻼح ﺑﯽادﺑﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﯿﺎر ﻣﯽ ﮐﻪ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺪاﻣﻢ اﺳﺘﻈﻬﺎر‬

‫ﺑﮕﺮﯾﮥ ﺳﺤﺮي و ﻧﯿﺎز ﻧﯿﻢ ﺷﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫‪ -36‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ ﻋﺮض ﮐﺎر و رﻣﺰ ﮐﻦ ﻣﮕﻮ ز ﺑﯽادﺑﯽ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ دو ﻓﺨﺮ ﺷﻮد ﺑﺮ ﻋﺠﻢ رﯾﺎ ﻋﺮﺑﯽ اﺳﺖ‬

‫ز ﺑﺲ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻫﻮا ﮔﺸﺘﻪ ﭘﯿﺮو ﭘﯿﺮان‬

‫ﺧﺮدﺿﻌﯿﻒ وﮐﻨﺎر اﺳﺖاﯾﻦﻧﻪﺑﻮاﻟﻌﺠﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺳﺒﺐ ﺑﭙﺮس ﮐﻪ ﭼﺮخ از ﭼﻪ ﺳﻔﻠﻪ ﭘﺮور ﺷﺪ‬

‫ز ﭼﺮخ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻮا و ﻫﻮس در آن ﺳﺒﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ﺧﺮدﻟﯽ ﺗﻮ را ﺑﻮدي‬

‫ﻧﻤﯽﺷﺪي ﺗﻮ ﺑﻤﺴﺘﯽ و آﻧﭽﻪ ﺑﯽادﺑﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ اﻫﻞ رﯾﺎ ﺷﺪ ﻣﺪاﻣﺶ اﺳﺘﻈﻬﺎر‬

‫ﺑﮕﺮﯾﻪ ﺳﺤﺮي و ﻧﯿﺎز ﻧﯿﻢ ﺷﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﮔﺎه ﺷﻮد ﻣﺴﺖ و ﮔﻪ ﺳﺤﺮﺧﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺎﻫﻞ ﺧﺮد ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﻪ او ﺟﻠﺒﯽ اﺳﺖ‬

‫‪ -37‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﮑﻮي ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺮ ﺳﺎﻟﮏ ﮐﻪ ره داﻧﺴﺖ‬

‫دري دﮔﺮ زدن اﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﺒﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺮ آﺳﺘﺎﻧﮥ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﯾﺎﻓﺖ رﻫﯽ‬

‫زﻓﯿﺾ ﺟﺎم ﻣﯽ اﺳﺮار ﺧﺎﻧﻘﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫زﻣﺎﻧﻪ اﻓﺴﺮ رﻧﺪي ﻧﺪاد ﺟﺰ ﺑﮑﺴﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮﻓﺮازي ﻋﺎﻟﻢ درﯾﻦ ﮐﻠﻤﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ راز دو ﻋﺎﻟﻢ از ﺧﻂ ﺳﺎﻏﺮ دﯾﺪ‬

‫رﻣﻮز ﺟﺎمﺟﻢ از ﻧﻘﺶ ﺧﺎك ره داﻧﺴﺖ‬

‫ز ﺟﻮر ﮐﻮﮐﺐ ﻃﺎﻟﻊ ﺳﺤﺮ ﮔﻬﺎن ﭼﺸﻤﻢ‬

‫ﭼﻨﺎن ﮔﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﻪ و ﻣﻬﺮ و ﻣﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫وز اي ﻃﺎﻋﺖ دﯾﻮاﻧﮕﺎن ز ﻣﺎ ﻣﻄﻠﺐ‬

‫ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮔﻨﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﺣﺎﻓﻆ و ﺳﺎﻏﺮ ﮐﺸﯿﺪن ﭘﻨﻬﺎن‬

‫ﭼﻪ ﺟﺎي ﻣﺤﺘﺴﺐ‬

‫داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﻧﻪ رواق ﺳﭙﻬﺮ‬

‫ﻧﻤﻮﻧﻪاي زﺧﻢ ﻃﺎق ﺑﺎر ﮔﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﭘﺎدﺷﻪ‬

‫‪ -37‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﮑﻮي ﻣﯿﮑﺪه ﻫﺮ ﻧﺎﮐﺴﯽ ﮐﻪ ره داﻧﺴﺖ‬

‫ره ﻫﻮا و ﻫﻮس را ﭼﻪ ﯾﮏ ﭼﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺮ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﯾﺎﻓﺖ رﻫﯽ‬

‫ﻫﻮا ﭘﺮﺳﺖ ﺷﺪ و راه ﺧﺎﻧﻘﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ رﻧﺪ ﺷﺪ و ﺧﺪﻋﻪ ﮐﺎر و ﺑﺎ ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﮐﻼه ﺣﻤﻖ ﺑﺴﺮ ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﮐﻠﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪48‬‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ رﻣﺰﻧﺪ از ﺳﺎﻏﺮ و ﻣﯽ و ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﺑﻮﻫﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﺟﻬﺎن را ﭼﻪ ﻧﻘﺶ ره داﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ اﻫﻞ رﯾﺎ ﮔﺸﺖ ﮔﺮﯾﻪ ﭼﻮن ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ز ﺟﻮر ﮐﻮﮐﺐ و ﻧﺎﻣﻪ و ﻣﻬﺮ و ﻣﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫وراي ﻃﺎﻋﺖ دﯾﻮاﻧﮕﺎن روي ﻣﻄﻠﺐ‬

‫ﮐﻪ ﺷﯿﺦ ﻣﺬﻫﺐ او ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮔﻨﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺮون ز دﯾﻦ و ﺧﺮد اﺳﺖ ﺷﺘﮥ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯿﭽﺎره را ﺗﺒﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ دل ﺑﻌﻘﻞ و دﯾﻦ ﻧﺴﭙﺮد‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﺷﯿﻮة آن ﭘﯿﺮ دل ﺳﯿﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺂﺷﮑﺎر و ﺧﻔﯽ ﺗﺮك ﻣﯽﻧﻤﺎ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ز ﺣﻖ ﺑﺘﺮس ﻣﮕﻮ ﺷﺨﻪ ﯾﺎ ﮐﻪ ﺷﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﻠﻨﺪ ﻣﺮﺗﺒﻪ ﺷﺪ ﺷﺎه ﻧﺰدت اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫از آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻢ و زدﺳﺖ داد و از ﭘﺴﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﻤﻠﺖ ﻏﺎﻓﻞ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺣﻖ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﻣﺮﯾﺪ ﭘﯿﺮﻧﻪ ﻓﻬﻢ ﻧﻪ ره ز ﭼﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫‪ -38‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻟﻄﯿﻔﻪاﯾﺴﺖ ﻧﻬﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ از او ﺧﯿﺰد‬

‫ﮐﻪ ﻧﺎم آن ﻧﻪ ﻟﺐ ﻟﻌﻞ و ﺧﻂ زﻧﮕﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﺑﯿﺎ رﺑﺎده ﮐﻪ رﻧﮕﯿﻦ ﮐﻨﯿﻢ ﺟﺎﻣﮥ زرق‬

‫ﮐﻪ ﻣﺴﺖ ﺟﺎم ﻏﺮورﯾﻢ و ﻧﺎم ﻫﺸﯿﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﺳﺤﺮ ﮐﺮ ﺷﻤﮥ ﭼﺸﻤﺖ ﺑﺨﻮاب ﻣﯽدﯾﺪم‬

‫زﻫﯽ ﻣﺮاﺗﺐ ﺧﻮاﺑﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ز ﺑﯿﺪارﯾﺴﺖ‬

‫‪ -38‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﻧﻮﺑﺖ ﻋﻘﻞ و زﻣﺎن ﻫﺸﯿﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﻣﮕﻮ زﻋﺸﻖ ﮔﺮت ﻣﺎ ﺧﺮد ﺳﺮوﮐﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺣﻘﻢ ﮐﻪ ﺗﻮﻧﻪاي ﻻﺋﻖ‬

‫ﮐﻪ ﻻف دوﺳﺘﯽ ﺣﻖ زﺣﻤﻖ و ﻣﮑﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﺗﻮ ﻻف ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺣﻖ ﮐﺠﺎ ﺗﻮاﻧﯽ زد‬

‫ﻣﻄﯿﻊ ﺣﻖ ﺷﺪن و ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺑﺪﺷﻮارﯾﺴﺖ‬

‫ﻣﻘﺎم ﺧﺎك ﮐﺠﺎ ﺷﺄن ذو اﻟﺠﻼل ﮐﺠﺎ‬

‫ﮐﻪ ﺷﺄن ﺑﻨﺪة ﻣﺆﻣﻦ ﺗﻀﺮع وزارﯾﺴﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﻣﻨﻢ دوﺳﺖ ﺻﺎدﻗﺴﺖ اي دل‬

‫ﮐﻪﻣﺴﺖ ﺟﺎﻧﻢ ﻏﺮور اﺳﺖ او ﻧﻪ ﻫﺸﯿﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﻋﺎﺷﻖ ﮐﻪ ﮐﻢ ﮐﻨﺪ ﺧﺪﻋﻪ‬

‫ﮐﺠﺎ ﻣﺮاﺗﺐ ﺧﻮاب ﺗﻮ ﺑﻪ ز ﺑﯿﺪارﯾﺴﺖ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ‬

‫ﮐﻪ دم زﻋﺸﻖ زﻧﺪ ر ﮐﻪ از ﺳﺮ ﻋﺎرﻓﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﯿﺎﺑﺪ‬

‫ﺷﺮ‬

‫ﻋﺸﺎق‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺣﻘﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪49‬‬

‫‪ -39‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺟﺰ آﺳﺘﺎن ﺗﻮام در ﺟﻬﺎن ﭘﻨﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺳﺮم را ﺑﺠﺰ اﯾﻦ در ﺣﻮاﻟﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭼﺮا ز ﮐﻮي ﺧﺮاﺑﺎت روي ﺑﺮ ﺗﺎﺑﻢ‬

‫ﮐﺰﯾﻦ ﺑﻬﻢ ﺑﺠﻬﺎن ﻫﯿﭻ رﺳﻢ و راﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺒﺎش در ﭘﯽ آزار و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻦ‬

‫ﮐﻪ در ﺷﺮﯾﻌﺖ ﯾﺎ ﻏﯿﺮ از اﯾﻦ ﮔﻨﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺧﺰﯾﻨﮥ دل ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺰﻟﻒ و ﺧﺎل ﻣﺪه‬

‫ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎي ﭼﻨﯿﻦ ﺣﺪ ﻫﺮ ﺳﯿﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -39‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﮕﻮ ﺑﺠﺰ در ﭘﯿﺮم دﮔﺮ ﭘﻨﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ در ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﺎ ﻣﺜﻞ اﯾﻦ ﮔﻨﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ ﺣﻮاﻟﮥ ﺷﺎﻫﺎن ﺗﻮ را ﻓﺮاﻣﻮش اﺳﺖ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ را ﺑﮑﺲ ﻧﮕﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮو ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن و ﻣﺮﯾﺪ در ﻧﺎرﻧﺪ‬

‫ﺳﺰاي ﻻف ز ﻧﯽ ﻏﯿﺮ دو ﺳﯿﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺗﻮ دم ز ﺷﺮع زﻧﯽ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺗﻮ را ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ در ﺷﺮﯾﻌﺖ ﻣﺎ ﺟﺰ ﺧﺪاي ﭘﻨﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭼﺮا ز ﮐﻮي ﺧﺮاﺑﺎت روي ﺑﺮ ﺗﺎ ﺑﯽ‬

‫ﺑﺮاي ﻓﺴﻖ ﺟﺰ آﻧﺠﺎ ﺣﻮاﻟﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺗﻮ ﭼﻪ رﺧﺼﺖ دﯾﺪ ﺑﺠﺰ آزاد‬

‫ﺑﺮاي ﻓﺎﺳﻖ از اﯾﻦ ﺑﻪ ﻃﺮﯾﻖ و راﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺳﺰاي آﻧﮑﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﺪاي را ﺑﻨﺪه‬

‫ﻏﻼﻣﯽ اﺳﺖ در آﻧﺠﺎ ﮐﻪ داد ﺧﻮاﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺷﺎﻋﺮ و ﺑﯿﮑﺎر و ﻻف زن ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭼﻮ او ﺑﺪار ﻓﻨﺎ ﻫﯿﭻ دل ﺗﺒﺎﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -40‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺻﺤﺒﺪم ﻣﺮغ ﭼﻤﻦ ﺑﺎ ﮔﻞ ﻧﻮ ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﮔﻔﺖ‬

‫ﻧﺎزﮐﻢ ﮐﻦ ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎغ ﺑﺴﯽﭼﻮن ﺗﻮ ﺷﮕﻔﺖ‬

‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﺑﻮي ﻣﺤﺒﺖ ﺑﻤﺸﺎﻣﺶ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﺎك در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﺮﺧﺴﺎره ﻧﺮﻓﺖ‬

‫ﺳﺨﻦ ﻋﺸﻖ ﻧﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﯾﺪ ﺑﺰﺑﺎن‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻣﯽ ده و ﮐﻮﺗﺎه ﮐﻦ اﯾﻦ ﮔﻔﺖ و ﺷﻔﻘﺖ‬

‫‪ -40‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫روزوﺷﺐ ﭼﺮخ و ﻓﻠﮏ ﺑﺎ ﺑﺸﺮ اﯾﻦ ﭘﻨﺪ ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﯽ ﭼﻮ ﮔﻞ ﺑﺎغ ﺷﮑﻔﺖ‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻓﺼﻞ ﺧﺰان آﯾﺪ ﺑﯿﺎﯾﺪ رﻓﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ داري ﺗﻮ ﺑﺠﺎروب ﻓﻀﺎ ﺑﺎﯾﺪ رﻓﺖ‬

‫اﯾﻦ ﺑﺸﺮ از ﺳﺨﻦ راﺳﺖ ﺑﺮﻧﺠﯿﺪ و ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﻫﯿﭻ واﻋﻆ ﺳﺨﻦ ﺗﻠﺦ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ ﻧﮕﻔﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪50‬‬

‫آري آري ﺳﺨﻦ ﺣﻖ ﺑﺠﻬﺎن ﺗﻠﺦ ﺑﻮد‬

‫اي ﺑﺴﺎ در ﮐﻪ ﺑﻨﻮك ﻣﮋه ﺑﯿﺎﯾﺪ رﻓﺖ‬

‫ﻋﺠﺐ از ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﻋﻮض ﭘﻨﺪ ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﻧﺒﻮد دوﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎك در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻧﺮﻓﺖ‬

‫آن ﻣﺤﺒﺖ ﮐﻪ ز ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﻮد ﺑﺎﯾﺪ ﺳﻮﺧﺖ‬

‫ﮔﺮد او ﮔﺮ ﺑﻨﺸﯿﻨﺪ ﺑﺮﺧﺖ ﺑﺎﯾﺪ رﻓﺖ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﻣﻮﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﺳﺎﻟﻪ و ﮔﻮﺳﺎﻟﻪﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺑﺰد آﺗﺶ ﮐﻪ ﻣﺤﺒﺖ ﻧﺘﻮان آن را ﮔﻔﺖ‬

‫ﺳﺨﻦ ﻋﺸﻖ ﻧﻪ آﻧﺴﺖ ﺑﺪﯾﻮان آري‬

‫ﺷﺎﻋﺮا زﯾﺮ ﻟﺤﺎﻓﺖ ﺑﮑﻦ اﯾﻦ ﮔﻔﺖ و ﺷﻨﻔﺖ‬

‫‪ -41‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﺤﻦﺑﺴﺘﺎنذوقﺑﺨﺶوﺻﺤﺒﺖﯾﺎرانﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫وﻗﺖﮔﻞﺧﻮشﺑﺎدﮐﺰويوﻗﺖﻣﯽﺧﻮارانﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫از ﺻﯿﺎ ﻫﺮ دم ﻣﺸﺎم ﺟﺎن ﻣﺎ ﺧﻮش ﻣﯽﺷﻮد‬

‫آري آري ﻃﯿﺐ اﻟﻨﻔﺎس ﻫﻮاداران ﺧﻮش اﺳﺖ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ درﺑﺎزار ﻋﺎﻟﻢ ﺧﻮﺷﺪﻟﯽ در ز آﻧﮑﻪ ﻫﺴﺖ‬

‫ﺷﯿﻮة رﻧﺪي و ﺧﻮش ﺑﺎﺷﯽ ﻋﯿﺎران ﺧﻮش اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺗﺮكﺟﻬﺎن ﮔﻔﺘﻦ ﻃﺮﯾﻖ ﺧﻮش دﻟﯽاﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ ﭘﻨﺪاري ﮐﻪ اﺣﻮال ﺟﻬﺎﻧﺪاران ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫‪ -41‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﺤﻦ ﺑﺴﺘﺎنذوقﺑﺨﺶوﺻﺤﺒﺖازاﯾﻤﺎنﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫وﻗﺖ ﮔﻞ ﯾﺎدي ز ﺧﺎﻟﻖ ﺑﺎ ﺧﺮدﻣﻨﺪان ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫از ﺳﺨﻦ ﻫﺮ دم ﻣﺸﺎم ﺟﺎن ﻣﺎ ﺧﻄﯽ ﺑﺮد‬

‫آري آري ﻃﯿﺐ اﻟﻨﻔﺎس ﺧﺪا ﺟﻮﯾﺎن ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺷﺪم اﻧﺪر ﺟﻮاﻧﯽ ﺳﻨﮓ ﭘﯿﺮي ﺳﺎز ﮐﺮد‬

‫ﻧﺎﻟﻪ ﮐﻦ اي ﻧﻮﺟﻮان ﺑﺎﻧﮓ ﮔﺮان ﺟﺎﻧﺎن ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﺑﺎ ﺳﺤﺮﺧﯿﺰان ﺑﺸﺎرت ده ﮐﻪ اﻧﺪر راه ﺣﻖ‬

‫ﻧﺰد رﺣﻤﻦ ﻧﺎﻟﮥ ﺷﺒﻬﺎي ﺑﯿﺪاران ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ در ﺑﺎزار ﻋﺎﻟﻢ دوﺳﺘﯽ اي ﺷﺎﻋﺮان‬

‫دوﺳﺘﯽ ﺑﺎ اﻫﻞ ﺗﻘﻮي ﯾﺎ ﮐﻪ دﯾﻨﺪاران ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫از زﺑﺎن ﻣﺮد ﺣﻤﺎﻟﯽ ﺷﻨﯿﺪم اﯾﻦ ﺳﺨﻦ‬

‫ﮐﺎﻧﺪرﯾﻦ دﯾﺮ ﮐﻬﻦ ﮐﺎر ﺳﺒﮑﺒﺎران ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺗﺮك ﺟﻬﺎن ﮔﻔﺘﻦ ﺑﻮد ﺗﺮك ﻣﻠﻖ‬

‫ﺗﺮك ﭘﯿﺮان ﻣﻨﻊ و ﺗﺮك ﺟﻬﺎﻧﺪاران ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﻣﻦ ﻋﺠﺐ دارم ز ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺮده ﻋﺎدت ﺑﺮ ﺗﻠﻖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽﺣﻘﮕﻮﮐﻪ ﺻﻮتوﻟﺤﻦﺣﻘﮕﻮﯾﺎن ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫‪ -42‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ از ﭘﺮﺗﻮ ﻣﯽ از ﻧﻬﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﮔﻮﻫﺮ ﻫﺮ ﮐﺲ از اﯾﻦ ﻟﻌﻞ ﺗﻮاﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫اي ﮐﻪ از دﻓﺘﺮ ﻋﻘﻞ آﯾﺖ ﻋﺸﻖ آﻣﻮزي‬

‫ﺗﺮﺳﻢ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﻧﺪاﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﻏﺎرتﮔﺮي ﺑﺎد ﺧﺰاﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﯽﺑﯿﺎور‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﻨﺎزد‬

‫ﺑﮕﻞ‬

‫ﺑﺎغ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪51‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﮔﻮﻫﺮ ﻣﻨﻈﻮم ﮐﻪ از ﻃﺒﻊ اﻧﮕﯿﺨﺖ‬

‫اﺛﺮ‬

‫ﺗﺮﺑﯿﺖ‬

‫آﺻﻒ‬

‫ﺛﺎﻧﯽ‬

‫داﻧﺴﺖ‬

‫‪ -42‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ از ﭘﺮﺗﻮ ﮐﻔﺮ ﻧﻬﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻫﺮ ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ ﺟﻬﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﻗﺪر اﺳﻼم ﻓﻘﻂ ﻋﺎﻟﻢ دﯾﻦ راﻧﺪ و ﺑﺲ‬

‫ﺷﺎﻋﺮﺑﺴﺖ ﮐﺠﺎ ﺳﻮد و زﯾﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫او ﻓﻘﻂ ﺟﺎم ﻣﯽ و ﺑﺎده و ﺟﻢ ﻣﯽداﻧﺪ‬

‫او ﺑﺠﺰ ﻋﺸﻖ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﻫﻤﻪ ﻓﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫اي ﮐﻪ از دﻓﺘﺮ اﺷﻌﺎر ﺣﻘﺎﺋﻖ ﻃﻠﺒﯽ‬

‫ﺣﺘﻤﺎً آن را ﺗﻮ ﺑﺘﺤﻘﯿﻖ ﻧﺨﻮاﻫﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﻠﯽ از ﺷﻌﺮ ﻣﯿﺎﻣﻮز ﻣﮕﺮ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا‬

‫ﺑﺠﺰ اﯾﻨﻬﺎ ﺗﻮ ز دﯾﻮان ﭼﻪ ﺗﻮاﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﻣﯽ ﺑﯿﺎور ﮐﻪ ﺑﺒﺎزي ﺗﻮ ﻫﻤﻪ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد‬

‫ﺑﯿﻦ ﺑﻌﻘﻞ وﺧﺮد اﺳﺖ آﻧﭽﻪ ﻓﻼﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺣﺎﻓﻆ اﺛﺮ ﺳﯿﻢ و زر ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫ﻃﺒﻌﻢ اﻧﮕﯿﺨﺖ ﻧﻪ اﺳﺮار ﻣﻌﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻨﮕﺮ و اﻗﺮار ﺧﻮد ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﻦ‬

‫اﺛﺮ ﺳﯿﻢ وز ر آﺻﻒ ﺛﺎﻧﯽ داﻧﺴﺖ‬

‫‪ -43‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﺑﺮ ﮐﻒ ﮔﻞ ﺟﺎم ﺑﺎدة ﺻﺎف اﺳﺖ‬

‫ﺑﺼﺪ ﻫﺰار زﺑﺎن ﺑﻠﺒﻠﺶ در اوﺻﺎف اﺳﺖ‬

‫ﺑﺨﻮاه دﻓﺘﺮ اﺷﻌﺎر و راه ﺻﺤﺮا ﮔﯿﺮ‬

‫ﭼﻪ وﻗﺖ ﻣﺪرﺳﻪ و ﺑﺤﺚ ﮐﺸﻒ ﮐﺸﺎف اﺳﺖ‬

‫ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺪد ﺳﺮدي ﻣﺴﺖ ﺑﻮد و ﻓﺘﻮي داد‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽ ﺣﺮام وﻟﯽ ﺑﻪ زﻣﺎل اوﻗﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﺪردﺻﺎف ﺗﻮراﺣﮑﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﻮش درﮐﺶ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺳﺎﻗﯽ ﻣﺎ ﮐﺮد ﻋﯿﻦ اﻟﻄﺎﻓﺖ‬

‫ﺑﺒﺮ زﺧﻠﻖ و ﭼﻮ ﻋﻨﻘﺎﻗﯿﺎس ﮐﺎر ﺑﮕﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺻﯿﺖ ﮔﻮﺷﻪ ﻧﺸﯿﻨﺎن ز ﻗﺎف ﺗﺎ ﻗﺎﻓﺖ‬

‫ﺧﻤﻮشﺣﺎﻓﻆ واﯾﻦ ﻧﮕﺘﻪﻫﺎي ﭼﻮنزرﺳﺮخ‬

‫ﻧﮕﺎﻫﺪار ﮐﻪ ﻗﻼب ﺷﻬﺮ ﺻﺮاف اﺳﺖ‬

‫‪ -43‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺧﻞ ﻣﺴﺖ ﺑﺎدة ﺻﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﺼﺪ ﻫﺰار ﻣﯿﺎن ﺗﻬﻤﺘﺶ در او ﺻﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﮑﺴﺐ ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ ﮐﻮش و ﻣﺸﻨﻪ از ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎﻓﻨﺪ ﮔﻔﺖ اﺟﻼﻓﺖ‬

‫ﻓﻘﯿﻪﻣﺪرﺳﻪﻧﯽ ﻣﺴﺖﮔﺸﺖ وﻧﻪ ازﺧﻮدﮔﻔﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺣﮑﻢ ﺣﮑﻢ ﺧﺪا ﺑﻮد و ﻋﯿﻦ اﻟﻄﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺪرﺳﻪ ﮐﯽ ﻣﺴﺖ ﻫﻤﭽﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺤﮑﻢ ﺷﺎﻋﺮ رﻧﺪ ﻣﯽ ﺑﻪ زﻣﺎل اوﻗﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪52‬‬

‫ﺣﺮام ﺑﻪ ز ﺣﺮاﻣﯽ ﻧﮕﻔﺖ ﺟﺰ ﺟﺎﻫﻞ‬

‫ﺑﻠﯽ ﻧﺘﯿﺠﮥ اﺷﻌﺎر اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻻﻓﺴﺖ‬

‫ﻣﮑﻦ ﺗﻤﺴﺨﺮ دﯾﻦ و ﻗﯿﺎس ﻣﯽ ﺑﺮ وﻗﻒ‬

‫ﺣﺮام‬

‫ﺑﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﻮد ﺣﺮام ﺑﺪو ﺑﺪﺗﺮ و در آن ﺑﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﺎدان ﻧﻪ اﻫﻞ اﻧﺼﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﮐﻨﺪ ﺑﻄﻌﻦ و ﺗﺴﻤﺨﺮ ﺣﺮام را ﺗﺠﻮﯾﺰ‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽ ﺣﺮام وﻟﯽ ﺑﻪ زﻣﺎل اوﻗﺎﻓﺴﺖ‬

‫اﮔﺮ ﻗﯿﺎس ﺑﻪ و ﺑﻬﺘﺮي روا ﺑﺎﺷﺪ‬

‫دﯾﮕﺮ ﺣﺮام ﻧﻤﺎﻧﺪ ﻗﯿﺎس اﺟﺤﺎﻓﺴﺖ‬

‫ز درد ﺻﺎف ﺑﻮد ﻧﻬﯽ از ﺧﺪا و رﺳﻮل‬

‫ﺗﻮ ﮐﺎﻓﺮي ﮐﻪ ﭼﺮﻧﺪت ز ﻗﺎف ﺗﺎ ﻗﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﻣﻨﺒﺮ ز ﺧﻠﻖ ﻓﻘﯿﻬﺎ ﺑﻘﻮل ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﺖ‬

‫رﺳﻮل ﺣﻖ ﺑﯿﺎت ﺧﺪاش و ﺻﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﻠﯽ ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮان ﻫﻤﮥ ﮐﺎﻓﺮان ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﺟﺪاﺳﯿﺎﺳﺖ اﺳﺖ زدﯾﻦ ﺣﮑﻢ ﺟﺎﻫﻞازﻧﺎﻓﺴﺖ‬

‫رواج ﮐﻔﺮ و ﺧﺮاﻓﺎت ﺷﺪ از اﯾﻦ اﺷﻌﺎر‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﻣﺪح ﻧﺼﺎري ز ﺷﺎﻋﺮان ﺻﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺧﻤﻮش ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﻧﮑﺘﻪﻫﺎي ﮐﻔﺮش ﺑﯿﻦ‬

‫ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﭘﻨﺠﺮﻧﺪ و ﺧﺪاي ﺻﺮاﻓﺴﺖ‬

‫ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﻪ‬

‫ﺑﻬﺘﺮي‬

‫آن‬

‫‪ -44‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻞ درﺑﺮو ﻣﯽ در ﮐﻒ و ﻣﻌﺸﻮق ﺑﮑﺎﻣﺴﺖ‬

‫ﺳﻠﻄﺎن ﺟﻬﺎﻧﻢ ﺑﭽﻨﯿﻦ روز ﻏﻼﻣﺴﺖ‬

‫ﮔﻮﺷﻢ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﻗﻮل ﻧﯽ و ﻧﻐﻤﻪ و ﭼﻨﮕﺴﺖ‬

‫ﭼﺸﻤﻢ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﻟﻌﻞ ﻟﺐ و ﮔﺮدش ﺟﺎﻣﺴﺖ‬

‫در ﻣﺬاب ﻣﺎ ﺑﺎده ﺣﻼل اﺳﺖ وﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﭘﯿﺮوي ﺗﻮ اﻟﺴﯿﺮ و ﮔﻞ اﻧﺪام ﺣﺮاﻣﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ ﮔﻨﺞ ﻏﻤﺖ در دل وﯾﺮاﻧﻪ ﻣﻘﯿﻢ اﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﻮاره‬

‫ﻣﻘﺎﻣﺴﺖ‬

‫از ﻧﻨﮓ ﭼﻪ ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺮا ﻋﺎر ز ﻧﻨﮓ‬

‫وز ﻧﺎم ﭼﻪ ﭘﺮﺳﯽ ﮐﻪ ﻣﺮا ﻧﻨﮓ زﻧﺎﻣﺴﺖ‬

‫ﻣﯽﺧﻮاره و ﺳﺮ ﮔﺸﺘﻪ و رﻧﺪﯾﻢ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز‬

‫وآنﮐﺲ ﮐﻪ ﭼﻪ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ دراﯾﻦ ﺷﻬﺮﮐﺪاﻣﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻨﺸﯿﻦ ﺑﯽ ﻣﯽ و ﻣﻌﺸﻮق زﻣﺎﻧﯽ‬

‫ﮐﺎﯾﺎم ﮔﻞ و ﯾﺎﺳﻤﻦ و ﻋﯿﺪ ﺻﯿﺎم اﺳﺖ‬

‫ﻣﺮا‬

‫ﮔﻨﺞ‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫‪ -44‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ در اﺑﺎده دﻣﯽ در ﮐﻒ و ﺟﺎﻣﺴﺖ‬

‫اﺑﻠﯿﺲ را ﭼﺎﮐﺮ و ﻫﺮ دﯾﻮ ﻏﻼم اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮﺷﺶ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﻗﻮل ﻧﯽ و ﻧﻐﻤﻪ ﭼﻨﮕﺴﺖ‬

‫ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺮﺷﺪ او ﮐﻔﺮ ﺗﻤﺎم اﺳﺖ‬

‫در ﻣﺬﻫﺐ او ﺑﺎده ﺣﻼل اﺳﺖ ﭼﻮ ﮐﺎﻓﺮ‬

‫ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺮﺷﺪ او ﮐﻔﺮ ﺗﻤﺎم اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪53‬‬

‫ﻧﯽ ﻣﺴﺠﺪ وﻧﯽ ﻋﺎﻟﻢ وﻧﯽ دﯾﻦ و ﻧﻪ ﺻﻨﻌﺖ‬

‫ﻫﻤﻮاره و را ﮐﻨﺞ ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻘﺎم اﺳﺖ‬

‫از ﻧﻨﮓ ﻣﮕﻮ ﺻﻮﻓﯽ ﻣﺎ ﻧﻨﮓ ﻧﻔﻬﻤﺪ‬

‫و زﻧﺎم ﻣﮕﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﻋﺎرز ﻧﺎم اﺳﺖ‬

‫ﻣﯽﺧﻮاره و ﺳﺮﮔﺸﺘﻪ درﻧﺪ اﺳﺖ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز‬

‫ﺑﺮ ﮐﻔﺮ اﻣﺎم اﺳﺖ و ﺧﻮد از ﺧﺮب ﻟﺌﺎم اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻔﺮ و ﻋﯿﻮﺑﯽ و ﺧﺮاﻓﺎت در او ﺟﻤﻊ‬

‫ﻣﻌﺠﻮن ﻫﻤﻪ در ﮐﻒ او ﺟﻤﻠﻪ ﻟﺠﺎم اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﮐﻨﯽ ﻓﺨﺮ ﺑﺎﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺧﺮاﻓﺎت‬

‫ﺑﺎ ﻣﯽ ﻧﺸﯿﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﻣﮑﻦ ﺑﺎده ﺣﺮام اﺳﺖ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ اﯾﻦ ﺳﺨﻨﺎن ﮔﺮﭼﻪ ﺑﻮد زﺷﺖ‬

‫ﻟﯿﮑﻦ ﺷﻌﺮا را ﺑﺰﺑﺎن و رد ﻣﺪام اﺳﺖ‬

‫‪ -45‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎرﮔﻪ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺎده ﭘﯿﺶ آر ﮐﻪ اﺳﺒﺎب ﺟﻬﺎن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﻨﺠﺮوزي ﮐﻪ درﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﻣﻬﻠﺖ داري‬

‫ﺧﻮش ﺑﯿﺎﺳﺎي زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ زﻣﺎن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﻨﺖ ﺳﻮره و ﻃﻮﺑﯽ ز ﭘﯽ ﺳﺎﯾﻪ ﻣﮑﺶ‬

‫ﮐﻪﭼﻪﺧﻮشﺑﻨﮕﺮياي ﺳﺮورواناﯾﻦ ﻫﻤﻪﻧﯿﺴﺖ‬

‫دوﻟﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﯿﺨﻮن دل اﯾﺪ ﺑﮑﻨﺎر‬

‫ورﻧﻪ ﺑﺎ ﺳﻌﯽ و ﻋﻤﻞ ﺑﺎغ ﺟﻨﺎن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫زاﻫﺪ اﯾﻤﻦ ﻧﺸﻮ از ﺑﺎزي ﻏﯿﺮت ز ﻧﻬﺎر‬

‫ﮐﻪ ره از ﺻﻮﻣﻌﻪ ﺗﺎ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن اﯾﻨﻬﻤﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -45‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺣﺎﺻﻞ ﮐﺎر ﮔﻪ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺑﺴﯽ ﺟﻮي ﮐﻪ اﺳﺒﺎب ﺟﻬﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﭘﻨﺠﺮوزي ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪاي ﮐﻮﺷﺶ ﮐﻦ‬

‫ﺧﻮش ﻣﯿﺎﺳﺎي زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ زﻣﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺳﻌﯽ ﮐﻦ ﺗﺎﺑﺪﯾﻦ ﻣﺪت ارم و ﺟﻨﺖ و ﺣﻮر‬

‫ﮐﻪ ﺟﺰاي ﻋﻤﻞ ﻧﯿﮏ ﮐﺴﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮﮐﻪ ﮐﻮﭼﮏ ﺷﻤﺮدﺟﻨﺖ ﺣﻖ ﺑﯿﺪﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺳﯿﻤﺎ ﮐﻮﺛﺮ و ﻃﻮﺑﯽ ﮐﻢ آن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﻃﻌﻦ وﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﮑﻦ ﺟﻨﺖ و ﻃﻮﺑﯽ ﺗﻮ زﮐﻔﺮ‬

‫ﯾﮏ ﻧﺴﯿﻤﺶ ﺑﺸﻤﺎ دوزﺧﯿﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫دوﻟﺖ داﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﻣﺮد ﺑﻮد ﺑﯽ ﻣﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﺑﻮد ﻣﺰد ﻋﻤﻞ ﺑﺎغ ﺟﻨﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ اﯾﻤﻦ ﻣﺸﻮ از رﻫﺰن و ﻧﯿﮑﻮ ﺑﻨﮕﺮ‬

‫ﮐﻪ ره از ﻣﺴﺠﺪ ﺗﺎ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺎم ﻧﺪاﻧﺪ ﮐﻤﻪ زاﯾﻤﺎن ﺗﺎ ﮐﻔﺮ‬

‫ﺑﺲ ﺑﻮد ﻓﺮق زﮐﺎن ﺳﻮد و زﯾﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻨﺒﻠﯽ و ﺳﺴﺘﯽ و اﻫﻤﺎل ﺑﺘﻪ‬

‫ﭼﻪ ﺗﻮ را ﺣﺎﺟﺖ ﺗﻘﺮﯾﺮ و ﺑﯿﺎن ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪54‬‬

‫‪ -46‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﺲ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﻓﺘﺎدة زﻟﻒ دو ﺗﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫در رﻫﮕﺬري ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ واﻣﯽ زﺑﻼﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭼﻮن ﭼﺸﻢ ﺗﻮ دل ﭘﯿﺮو از ﮔﻮﺷﻪﻧﺸﯿﻨﺎن‬

‫دﻧﺒﺎل ﺗﻮ ﺑﻮدن ﮔﻨﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﻣﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫روي ﺗﻮ ﻣﮕﺮ آﺋﯿﻨﻪ ﻟﻄﻒ اﻟﻬﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺣﻘﺎﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ ودر اﯾﻦ روي و رﯾﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺮﺷﺪ ﻣﻦ ﺷﺪ ﭼﻪ ﺗﻔﺎوت‬

‫در ﻫﯿﭻ ﺳﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺮي ز ﺧﺪا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫در ﺻﻮﻣﻌﮥ زاﻫﺪ و در ﺧﻠﻮت ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺟﺰ ﮔﻮﺷﮥ اﺑﺮوي ﺗﻮ ﻣﺤﺮاب دﻋﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -46‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫رﻫﮕﺬري‬

‫ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﺰ‬

‫اﻧﺪام‬

‫ﮐﺲﻧﺴﯿﺖ ﮐﻪ ﺑﺪﻧﺎم از آن زﻟﻒ دوﺗﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫در‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺪام ﺧﻂ زﻟﻒ اﺳﺖ ﺑﺘﺎن را‬

‫ﺣﻘﺎ ز ﺧﺪا دو رو و را ﺷﺮم و ﺣﯿﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻋﯿﺐ و ﻣﺮض ﻧﯿﺴﺖ ز ﭼﻪ ﻟﻄﻒ اﻟﻬﯽ‬

‫در روي ﺑﺘﺎﻧﺴﺖ ﮔﺮم ارض و ﺳﻤﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن رﻫﺰن ﺗﻮﺷﻪ ﭼﻪ ﺗﻔﺎوت‬

‫ﻣﻘﺼﻮد ﺗﻮ ﺟﺰ ﻣﻘﺼﺪﺷﺎن دﻋﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻫﯿﭻﺳﺮي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺮي زﺧﺪا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﺲ ﺑﻐﺾ ﺗﻮ ﺑﺮ زاﻫﺪ ﺣﻘﺎ ﮐﻪ ﺑﺠﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ و ﺻﺪ ﮔﻔﺘﮥ دﯾﮕﺮ ﺑﺨﻼﻓﺶ‬

‫از ﺷﺎﻋﺮ ﻣﮑﺎر ﺑﺠﺰ ﻣﮑﺮ و رﯾﺎﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﻪﻋﺎﺷﻖ و ﮔﻪ رﻧﺪ و ﮔﻬﯽ ﻣﺴﺖ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز‬

‫ﻫﺮ رﻧﮓ در او ﻫﺴﺖ ﻓﻘﻂ رﻧﮓ ﻣﺪي ﯾﺴﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺎ ﺑﺮزخ ﭘﯿﺮ اﺳﺖ‬

‫او را ﺧﺒﺮ از ﻣﻌﺮﻓﺖ و دﯾﻦ ﺧﺪا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -47‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻋﯿﺐ رﻧﺪان ﻣﮑﻦ اي زاﻫﺪ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻨﺎه دﯾﮕﺮان ﺑﺮ ﺗﻮ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﻣﻦ اﮔﺮ ﻧﯿﮑﻢ اﮔﺮ ﺑﺪ ﺗﻮ ﺑﺮو ﺧﻮد را ﺑﺎش‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ آن درود ﻋﺎﻗﺒﺖ ﮐﺎر ﮐﻪ ﮐﺸﺖ‬

‫ﻧﺎاﻣﯿﺪم ﻣﮑﻦ از ﺳﺎﺑﻘﮥ ﻟﻄﻒ ازل‬

‫ﺗﻮﭼﻪ داﻧﯽ ﮐﻪ ﭘﺲ ﭘﺮده ﮐﻪ ﺧﻮﺑﺴﺘﻪوﮐﻪ زﺷﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻣﻦ از ﭘﺮدة ﺗﻘﻮي ﺑﺪر اﻓﺘﺎدم و ﺑﺲ‬

‫ﭘﺪرم ﻧﯿﺰ ﺑﻬﺸﺖ اﺑﺪ از دﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻫﻤﻪﮐﺲ ﻃﺎﻟﺐﯾﺎراﺳﺖ ﭼﻪاﺷﯿﺎروﭼﻪﻣﺴﺖ‬

‫ﻫﻤﻪﺟﺎ ﺧﺎﻧﮥ ﻋﺸﻖ اﺳﺖ ﭼﻪﻣﺴﺠﺪﭼﻪ ﮐﻨﺸﺖ‬

‫ﺳﺮ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﻣﻦ و ﺧﺸﺖ در ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ‬

‫ﻣﺪﻋﯽ ﮔﺮ ﻧﮑﻨﺪ ﻓﻬﻢ ﺳﺨﻦ ﮔﻮ ﺳﺮوﺧﺸﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪55‬‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ روز اﺟﺒﻞ ﮔﺮ ﺑﮑﻒ آري ﺟﺎﻣﯽ‬

‫ﯾﮑﺴﺮ از ﮐﻮي ﺧﺮاﺑﺎت ﺑﺮﻧﺪت ﺑﺒﻬﺸﺖ‬

‫‪ -47‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻋﯿﺒﺎ ﻧﺪان ﺑﻨﺎم زاﻫﺪ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﺳﺮﺷﺖ‬

‫و رﻧﻪ وزر دﮔﺮان ﺑﺮ ﺗﻮ ﺗﻮاﻧﻨﺪن وﺷﺖ‬

‫ﻋﯿﺐ ﻫﺮ ﻓﺴﻖ ﺑﮕﻮ ور ﻧﻪ ﻗﯿﺎﻣﺖ ﻣﺴﺌﻮل‬

‫ﮐﻪ ﭼﺮا ﻧﻬﯽ ﻧﮑﺮدي ﺗﻮ از آن دﯾﻮ ﺳﺮﺷﺖ‬

‫دﻓﻊ ﺑﺪﻋﺖ ﺑﻨﻤﺎ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﺳﯿﺮ‬

‫ﺗﺎ ﻧﯿﺎرﻧﺪ ﺑﺪﯾﻦ ﺑﺪﻋﺖ ﻫﺮ دﯾﺮ ﮐﻨﺸﺖ‬

‫ﻣﻦ اﮔﺮ ﻧﯿﮑﻢ اﮔﺮ ﺑﺪ ﺗﻮ ﺑﺮو ﺗﻔﺮﻗﻪ اﺳﺖ‬

‫اف ﺑﺮ آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺟﻤﻠﮥ ﺑﯿﻬﻮده ﺑﺮﺷﺖ‬

‫ﻣﺆﻣﻨﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺮادر ﻫﻤﻪ ﻋﻀﻮﻧﺪ ز ﺗﻦ‬

‫ﺑﺪي ﻋﻀﻮ ﮐﻨﺪ ﺟﻤﻠﮥ اﻋﻀﺎ را زﺷﺖ‬

‫ﮔﺮ ﯾﮑﯽ ﮐﺸﺘﻪ ﻣﺎ را ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ ﺳﻮراخ‬

‫ﻫﻤﻪ را ﻏﺮق ﮐﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺧﻮﺑﺴﺖ ﮐﻪ زﺷﺖ‬

‫ﻧﻬﯽ ﮐﻦ ﻣﻨﮑﺮ دﯾﻦ را ﻋﻠﻒ ﻣﺮزه ﺑﺰن‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد ﻫﺮزه ﻓﺴﺎد ﻫﻤﻪ زرع و ﻫﻤﻪ ﮐﺸﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﻫﺮ ﮐﻪ زﻧﺪ ﻃﻌﻦ ﺑﻨﻬﯽ ﻣﻨﮑﺮ‬

‫او ﺑﻮد ﻣﻨﮑﺮ اﺳﻼم ﻧﻪ از اﻫﻞ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻋﺠﺐازﺻﻮﻓﯽﻣﺎزﺷﺘﯽﺧﻮدﺧﻮاﺳﺖﮐﻪﮔﻔﺖ‬

‫ﻋﯿﺐ رﻧﺪان ﻣﮑﻦ اي زاﻫﺪ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻟﻄﻤﻪ‪ ،‬ﺷﻌﺮ ﺷﻌﺮ اﺑﺮ اﺳﻼم‬

‫ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻫﻤﻪ ﭼﯿﺰ اﺳﺖ ﺳﺮ ﺷﺎﻋﺮ و ﺧﺸﺖ‬

‫‪ -47‬اﯾﻀﺎً ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﻨﻊ ﻣﻨﮑﺮ ﺑﻮد از زاﯾﺪ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺧﺪا ﺑﻬﺮ وي اﯾﻦ رﻗﻌﻪ ﺑﺪﺳﺘﻮر ﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﻏﻠﻂ اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﺗﻮ ﮔﻮﺋﯽ ﺗﻮﺑﺮوﺧﻮد راﺑﺎش‬

‫ﮐﻪ ﮔﻨﺎه دﮔﺮ آن را ز ﺗﻮ ﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻧﻮﺷﺖ‬

‫اﯾﻦ ﺑﻮد ﻣﮑﺮ و ﺑﻔﺎﺳﻖ ره ﻣﮑﺮ آﻣﻮزي‬

‫ﻏﯿﺮ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ درود آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﮐﺸﺖ‬

‫ﻧﺎاﻣﯿﺪ ﺗﮑﻨﺪ آن ﺣﻖ ﮐﻪ ﺗﻮ را ﻧﻬﯽ ﻧﻤﻮد‬

‫ﺣﻖ ﮐﻪداﻧﺴﺖ ﭘﺲﭘﺮده ﮐﻪ ﺧﻮﺑﺴﺖوﮐﻪزﺷﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ اﻣﺜﺎل ﺗﻮ ﺑﺲ ﭘﺮدة ﺗﻘﻮي ﺑﺪرﻧﺪ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺷﯿﻄﺎن ﮐﻪ ﺑﻬﺸﺖ اﺑﺪ از دﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫رﻓﺖ آدم ز ﺟﻨﺎن ﻟﯿﮏ ﺑﺪر ﻧﯿﺴﺖ ﺗﻮ را‬

‫ﭘﺪرت ﻣﺴﺖ ﻣﻤﺎن دﯾﻮ ﮐﻪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮ ﮐﺸﺖ‬

‫ﻧﻪ ﺑﻬﺸﺖ اﺑﺪ آن ﺑﻮد ﻧﻪ ﺑﯽﺗﻘﻮاﺋﯽ‬

‫ﻗﻠﻢ ﺻﻨﻊ ﺑﺮ او ﭼﻨﺪ ﺻﺒﺎح اﯾﻦ ﺑﻨﻮﺷﺖ‬

‫ز ﺧﻄﺎ ﺑﻮد ﻧﻪ از رﻧﺪي و ﻋﺼﯿﺎن ﺧﺪا‬

‫اف ﺑﺮآن ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺮآن ﭘﺎكﭼﻨﯿﻦزﺷﺖ ﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﺗﻮﻧﻔﻬﻤﯿﺪه ﻫﻨﻮز آﻧﮑﻪ ﭼﻪ ﭼﯿﺰ اﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﮐﻪ از آن ﺑﮕﺬري ﺑﺮ ﺧﺎﻃﺮ ﭘﺲ دو ﻟﺐ ﮐﺸﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪56‬‬

‫ﻫﻤﻪﮐﺲ ﻃﺎﻟﺐ ﯾﺎراﺳﺖﭼﻪاﺷﯿﺎروﭼﻪﻣﺴﺖ‬

‫ﻟﯿﮏ ﮔﻪ ﯾﺎد ﺧﺪا ﻣﺴﺖ و ﮔﻪ اﻫﺮﯾﻤﻦ زﺷﺖ‬

‫ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺧﺎﻧﮥ ﻋﺸﻖ اﺳﺖ وﻟﯽ ﻋﺸﻖ ﺧﺪا‬

‫ﺧﺎﻧﻪاش ﻣﺴﺠﺪ و ﻋﺸﻖ و ﮔﺮان ﮐﻨﺞ ﮐﻨﺸﺖ‬

‫ﺳﺮ ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺗﻮ و ﺧﺸﺖ در ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ‬

‫ﻣﺎ و ﺗﺴﻠﯿﻢ ﺧﺪا ﻣﯿﮑﺪة ﻣﺎ اﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ آن ﺟﺎم ﮐﻪ آري ﺑﮑﻔﺖ روز اﺟﻞ‬

‫از ﺧﺮاﺑﺎت ﺑﺪوزخ ﺑﺮدت ﻧﯽ ﺑﻪ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫‪ -48‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﻮﺷﺘﺮ ز ﻋﯿﺶ و ﺻﺤﺒﺖ ﺑﺎغ ﺑﻬﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﮔﻮ ﺳﺒﺐ اﺷﻈﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ وﻗﺖ ﺧﻮش ﮐﻪ دﺳﺖ دﻫﺪ ﻣﻐﺘﻨﻢ ﺷﻤﺎر‬

‫ﮐﺲ را وﻗﻮف ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﯿﻮﻧﺪ ﻋﻤﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﺑﻤﻮﺋﯽ اﺳﺖ ﻣﻮش دار‬

‫ﻏﻤﺨﻮار ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎش ﻏﻢ روزﮔﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﻌﻨﯽ آب زﻧﺪﮔﯽ و روﺿﮥ ارم‬

‫ﺟﺰ ﻃﺮف ﺟﻮﯾﺒﺎر و ﻣﯽ ﺧﻮﺷﮕﻮار ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺴﺘﻮر و ﻣﺴﺖ ﻫﺮ دو ﭼﻪ از ﯾﮏ ﻗﺒﯿﻠﻪاﻧﺪ‬

‫ﻣﺎ دل ﺑﻌﺸﻮة ﮐﻪ دﻫﯿﻢ اﺧﺘﯿﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫زاﻫﺪ ﺷﺮاب ﮐﻮﺛﺮ و ﺣﺎﻓﻆ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ در ﻣﯿﺎﻧﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻪ‪ ،‬ﮐﺮدﮔﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫‪ -48‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺧﻮﺷﺘﺮ ز ﻋﻠﻢ و ﻫﻢ ﻋﻤﻞ و اﻋﺘﺒﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﭼﯿﺰ دﮔﺮ ﮐﺠﺎ ﺑﻪ از اﯾﻦ ﯾﺎدﮔﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫آﻧﻮﻗﺖﺧﻮش ﺑﻮدﮐﻪ ﺷﻮدﺻﺮفﮐﺴﺐوﻋﻠﻢ‬

‫ﺿﺎﯾﻊ ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﻋﻤﺮ ﮐﻪ اﻧﺠﺎم ﮐﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫آن را ﮐﻪ ﻏﺼﻪاي ﻧﺒﻮد در ﺟﻬﺎن ﻣﺠﻮ‬

‫ﺟﺰ ﻏﺎﻓﻠﯽ ﮔﻔﺖ ﻏﻢ روزﮔﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﺎﻓﺮ ﺑﮕﻔﺖ زﻧﺪﮔﯽ و روﺿﮥ ارم‬

‫ﺟﺰ ﻃﺮف ﺟﻮﯾﺒﺎر و ﻣﯽ ﺧﻮﺷﮕﻮار ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ ﻧﮑﺮده ﻗﺪرت ﻫﻤﭽﻮن ﺣﻖ ﻗﺒﻮل‬

‫آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺟﻨﺖ ﻋﺪﻧﯽ و ﻧﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺴﺘﻮر و ﻣﺴﺖ و ﻓﺎﺳﻖ و ﻣﺆﻣﻦ ﯾﮑﯽ ﻧﯿﻨﺪ‬

‫ﻻﯾﺴﺘﺮون ﺑﺨﻮان و ﻣﮕﻮ اﺧﺘﯿﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﺧﻮاﺳﺘﻪ ﺧﺪا ﮐﻬﻤﯿﻞ ﺑﺸﺮ ﺑﺎ ﺧﻮدش ﺑﻮد‬

‫ﺟﺒﺮي ﻣﺸﻮ ﮐﻪ ﺧﻮاﺳﺘﮥ ﮐﺮدﮔﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮﮐﺲ ﺑﺎﺧﺘﯿﺎرﺧﻮﯾﺶ ﺧﻮردآﻧﭽﻪ را ﺧﻮرد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺧﻮاﻫﺪ و ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻋﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﺧﻮﯾﺶ ﮐﻨﺪ ﺳﻠﺐ اﺧﺘﯿﺎر‬

‫ﺟﺒﺮي ﺑﻮد ﻧﻪ ﺷﯿﻌﻪ دﮔﺮ اﻧﺘﻈﺎر ﭼﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪57‬‬

‫‪ -49‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫درﯾﻦ زﻣﺎﻧﻪ رﻓﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از ﺧﻠﻞ اﺳﺖ‬

‫ﺻﺮاﺣﯽ ﻣﯽ ﻧﺎب و ﺳﻔﯿﻨﮥ ﻏﺰل اﺳﺖ‬

‫ﺟﺮﯾﺪه رو ﮐﻪ ﮔﺬرﮔﺎه ﻋﺎﻓﯿﺖ ﺗﻨﮓ اﺳﺖ‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ ﮔﯿﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﻋﺰﯾﺰ ﻣﯽ ﺑﺪل اﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﯿﺮ ﻃﺮة ﺳﻪ ﻃﻠﻌﺘﯽ ﻗﺼﻪ ﻣﺨﻮان‬

‫ﮐﻪ ﺳﻌﺪ و ﻧﺤﺲ ز ﺗﺄﺛﯿﺮ زﻫﺮه و زﺣﻞ اﺳﺖ‬

‫دﻟﻢ اﻣﯿﺪ ﻓﺮاوان ﺑﻮﺻﻞ روي ﺗﻮ داﺷﺖ‬

‫وﻟﯽ اﺟﻞ ﺑﺮه ﻋﻤﺮ رﻫﺰن اﻫﻞ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻣﻦ ز ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ در ﺟﻬﺎن ﻣﻠﻮﻟﻢ و ﺑﺲ‬

‫ﻣﻼﻟﺖ ﻋﻠﻤﺎ ﻫﻢ ز ﻋﻠﻢ ﺑﯽﻋﻤﻞ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻬﯿﭻ روي ﻧﺨﻮاﻫﯿﺪ ﯾﺎﻓﺖ اﺷﯿﺎرش‬

‫ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺎ ﻣﺴﺖ ﺑﺎدة ازل اﺳﺖ‬

‫‪ -49‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫درﯾﻦ زﻣﺎﻧﻪ رﻓﯿﻘﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﻟﯽ از دﻏﻞ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺘﺎب ﺧﺎﻟﻖ ﺳﺒﺤﺎن ﺣﺪﯾﺚ ﺑﯽﺧﻠﻞ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺸﻮﻫﻮاﭘﺮﺳﺖ ﺳﻮﺧﻄﺎﮔﺮﮐﻪﻋﺎﻗﺒﺖﻧﻨﮕﺴﺖ‬

‫رﺿﺎيﺣﻖ ﺑﻄﻠﺐ ﭼﻮن ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﯽ ﺑﺪل اﺳﺖ‬

‫ﺳﻌﺎدت ﺗﻮ ز ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﺑﻮد ﺟﺎﻧﺎ‬

‫ﻧﻪ ﺳﻌﺪ و ﻧﺤﺲ ز ﺗﺄﺛﯿﺮ زﻫﺮه و زﺣﻞ اﺳﺖ‬

‫ﺑﭽﺸﻢ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ﺷﺎﻋﺮان ﻧﻈﺮ ﻧﮑﻨﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﻣﺎﻧﻊ ﻋﻘﻞ اﺳﺖ و ﻣﻮﺟﺐ اﻫﻞ اﺳﺖ‬

‫دﻟﺖ اﻣﯿﺪ ﻓﺮاوان ﺑﻮﺻﻞ دﯾﻮان داﺷﺖ‬

‫ﻣﺮاد ﺗﻮ ﻫﻤﻪ ﭘﯿﺮان و رﻫﺰﻧﺎن دل اﺳﺖ‬

‫ﮐﺠﺎ ز ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ ﻧﺎدر و ﻣﻼﻣﺖ و رﻧﺞ‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ ﺑﻌﻠﻢ ﺗﻮ را اﻋﺘﻘﺎد و ﻧﯽ ﻋﻤﻞ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ را ﮐﻪ ﺑﯽﻋﻤﻠﯽ ﻧﺎدر و ﻣﻼﻣﺖ و رﻧﺞ‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ ﺑﻌﻠﻢ ﺗﻮ را اﻋﺘﻘﺎد و ﻧﯽ ﻋﻤﻞ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻼﻟﺖ ﻋﻠﻤﺎ ﺑﯿﺸﺘﺮ از اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ رﻫﺒﺮان ﮔﺮوﻫﯽ ﮔﺮوه ﭘﺮﺣﯿﻞ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻘﻮل ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺗﻮ ﻣﺴﺖ و ﻣﺪﻫﻮﺷﯽ‬

‫ﻧﻪ ﻣﺴﺘﯿﺖ ز ازل ﺑﻞ ز ﯾﺎوه و ﻏﺰل اﺳﺖ‬

‫ﺑﻬﻮش ﺑﺎش ﺗﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺪاﻧﺶ ﮐﻮش‬

‫ﺳﻌﺎدت اﺑﺪي از ﻋﻤﻞ ﻧﻪ از ازﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫‪ -50‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻣﯿﺪﻣﺪ از ﺑﻮﺳﺘﺎن ﻧﺴﯿﻢ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻣﻦ و ﺷﺮاب ﻓﺮح ﺑﺨﺶ و ﯾﺎر ﺣﻮر ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﭼﻤﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ اردﯾﺒﻬﺸﺖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﯿﻪ ﺧﺮﯾﺪ و ﻧﻘﺪ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻗﺪم درﯾﻎ ﻣﺪار از ﺟﻨﺎزة ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﮔﺮ ﭼﻪ ﻏﺮق ﮔﻨﺎﻫﺴﺖ ﻣﯽرود ﺑﺒﻬﺸﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪58‬‬

‫‪ 50‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ داده ﺧﺪاوﻧﺪ وﻋﺪهاي ﺑﺒﻬﺸﺖ‬

‫ﻏﻠﻂ ﺑﻮد ﮐﻪ ﮔﺰﯾﻨﯽ ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻮة زﺷﺖ‬

‫ﺣﯿﺎت ﺑﺎغ و ﻧﺒﺎﺗﺎت و ﮔﻞ ﻧﻌﺺ ﺑﻬﺎر‬

‫ﻧﺸﺎﻧﻪاي ز ﻣﻌﺎد و ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ ز ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﭼﻮ ﺗﺎﺟﺮان ﺧﺮدﻣﻨﺪ ﺑﻬﺮه ﻣﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﻧﻘﺪ ﺑﺪاد و ﺧﺮﯾﺪ ﻧﺴﯿﻪ ﺑﮑﺸﺖ‬

‫ز ﺟﺎﻫﻠﯽ اﺳﺖ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﮐﺴﯽ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﺴﯿﻪ ﺧﺮﯾﺪ و ﻧﻘﺪ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ ﮐﺸﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮ را ﻧﺴﯿﻢ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﭼﺴﺎن ﺟﺰاف ﻧﮕﻮﺋﯽ ﭼﻪ ﻣﺴﺠﺪ و ﭼﻪ ﮐﻨﺸﺖ‬

‫دﮔﺮ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﻨﻢ ﻋﯿﺐ و ذﻟﺖ را ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﻣﻦ و ﺷﺮاب ﻓﺮح ﺑﺨﺶ و ﯾﺎر ﺣﻮر ﺳﺮﺷﺖ‬

‫ﺑﻬﺸﺖ ﺑﺎ ﻟﺐ ﮐﺸﺖﻫﺎي ﯾﮑﯽ ﺑﻮد ﺣﻘﺎ‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﺪ را ﺑﻨﺴﯿﻪ ﮔﺬﺷﺖ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﻪ ﺑﺎز ﻃﻤﻊ داري ﻫﻤﭽﻮ زادة ﺳﻌﺪ‬

‫روي ﺑﻬﺸﺖ ﭘﺲ از ري ﺳﺮت ﺑﭙﺎرة ﺧﺸﺖ‬

‫ﺟﻨﺎزة ﺗﻮ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﮐﺴﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺸﯿﻊ‬

‫ﻣﮕﺮﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﻮدﭼﻮن ﺗﻮزﺷﺖ و ﺗﯿﺮه ﺳﺮﺷﺖ‬

‫‪ -51‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻓﺮﯾﺎدﮐﻪ ازﺷﺶ ﺟﻬﺘﻢ راه ﺑﺒﺴﺘﻨﺪ‬

‫آن ﺧﺎل وﺧﻂ وزﻟﻒ ورخوﻋﺎرﺿﻮﻗﺎﻣﺖ‬

‫اي آﻧﮑﻪ ﺗﺒﻘﺮﯾﺮوﺑﯿﺎن وﻣﺰﻧﯽ از ﻋﺸﻖ‬

‫ﻣﺎ ﺑﺎ ﺗﻮ ﻧﺪارﯾﻢ ﺳﺨﻦ ﺧﯿﺮ و ﺳﻼﻣﺖ‬

‫‪ -51‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﯾﺎ رب ﺑﺪر ﺧﺎﻧﻪات آرﯾﻢ اﻗﺎﻣﺖ‬

‫از ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ و دﮔﺮ ﺣﻤﻖ و ﻟﺴﺎﻣﺖ‬

‫اﯾﻦﻋﺎرف و اﯾﻦ ﺻﻮﻓﯽ و اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﺑﺮ ﻻف‬

‫ﺑﺮدﻧﺪﻫﻤﻪ ﻏﯿﺮت و ﻣﺮداﻧﮕﯽ و ﻓﮑﺮ و ﺳﻼﻣﺖ‬

‫از ﺑﺲ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻮان و ﺑﺎ ﺷﻌﺎر ﺑﮕﻔﺘﻨﺪ‬

‫از ﻓﺎل و ﺧﻂ و زﻟﻒ و رخ و ﻋﺎرض وﻗﺎﻣﺖ‬

‫اي آﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﺷﻌﺎر ﺧﻮدت دﻣﺰﻧﯽ از ﻋﺸﻖ‬

‫ﻣﺎ از ﺗﻦ ﻧﺪﯾﺪﯾﻢ ﺑﺠﺰ ﺷﻌﺮ و ﻣﻼﻣﺖ‬

‫از ﺷﺶ ﺟﻬﺖ اﺑﻠﯿﺲ ره ﺣﻖ ﺑﺮوﯾﺖ ﺑﺴﺖ‬

‫از زﯾﺮ و زﺑﺮ راﺳﺖ و ﭼﭗ و ﺧﻠﻒ اﻣﺎﻣﺖ‬

‫دﯾﮕﺮ ﭼﻪ ﺗﻮﻗﻊ رود از رﺷﺪ ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺴﺪود ﺷﺪه ره ﺑﺘﻮ ﺗﺎ روز ﻗﯿﺎﻣﺖ‬

‫ﮔﻮﺗﻪ ﻧﮑﻨﺪ ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﺑﺤﺚ و ﻧﻈﻢ‬

‫ﺗﺎ ﻫﺴﺖ ز دﯾﻮان و ز اﺷﻌﺎر ﻏﺮاﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪59‬‬

‫‪ -53‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زان ﯾﺎر دﻟﻨﻮازم ﺷﮑﺮﯾﺴﺖ ﯾﺎ ﺷﮑﺎﯾﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻧﮑﺘﻪ دان ﻋﺸﻘﯽ ﺧﻮش ﺑﺸﻨﻮ اﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ‬

‫ﺑﯽﻣﺰد ﺑﻮد و ﻣﻨﺖ ﻫﺮ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﮐﻪ ﮐﺮدي‬

‫ﯾﺎرب ﻣﺒﺎد ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺸﻤﻮل ﻫﺮ ﻋﻨﺎﯾﺖ‬

‫رﻧﺪان ﺑﺎ ﻃﻤﻊ را ﺳﯿﻢ وزري ﻧﺪادﻧﺪ‬

‫ﮔﻮﯾﺎ ﮐﻪ ﺑﻮد رﻧﺪي داراي ﺻﺪ ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﻫﺮ ﻣﺮﺷﺪي زرﻧﺪي ﺑﺮ ﻣﺮﺷﺪان وﻟﯽ ﺷﺪ‬

‫ﻫﺮ رﻧﺪ ﺳﯿﻨﻪ ﭼﺎﮐﯽ ﺳﻮدش ﺑﻮد وﻻﯾﺖ‬

‫ﺗﺰوﯾﺮ دﻫﻢ رﯾﺎ ﺑﯿﻦ ﺧﻮش ﺑﯿﻦﻣﺸﻮﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻗﺮآن زﺑﺮ ﺑﺨﻮاﻧﻢ آن رﻫﺒﺮ ﻏﻮاﯾﺖ‬

‫ﺣﺎل ﺗﻮ ﺣﺎل ﺑﻠﻌﻢ ﻣﺴﺖ رﮐﻪ راﺳﺘﮕﻮﺋﯽ‬

‫ﻗﺮآن زﯾﺮ ﺑﺨﻮاﻧﯽ ﺑﺎ ﭼﻬﺎرده رواﯾﺖ‬

‫ﺧﻮاﻧﯽ زﺑﺮﭼﻪ ﺳﻮدت ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺣﺠﻮدت‬

‫ﺑﺎ ﭼﺎرده ﮐﻪ ﺳﻬﻞ اﺳﺖ ﺑﺮ ﺧﻮان ﺑﺼﺪ رواﯾﺖ‬

‫ﮐﻮران ﻧﻬﺮوان ﻧﯿﺰ ﻗﺮآن زﯾﺮ ﺑﺨﻮاﻧﻨﺪ‬

‫ﻓﻀﻠﯽ ﺗﻮ را ﻧﺒﺎﺷﺪ اي ﺧﺎﻟﯽ از ﻫﺪاﯾﺖ‬

‫ﻻف و ﮔﺰاف ﮐﻢ ﮔﻮ ﺣﺎﻓﻆ ازﯾﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ‬

‫اﯾﻦ ﻋﺸﻖ ﮐﻠﯽ ز ﻗﺮآن ﭘﯿﺪا ﺷﺪ از ﺑﺮاﯾﺖ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪﺧﻂ و ﺧﺎﻟﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ از ﺣﻘﯿﻘﺖ‬

‫دم از رواﯾﺘﯽ زد ﺑﺎ ﻃﻌﻦ ﺑﯽﻧﻬﺎﯾﺖ‬

‫ﭘﻨﺪارﻫﺎي اﯾﻨﺎن ﺿﺪ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺣﻘﺎﺋﻖ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺨﻮر ﮔﻮل ﺗﺤﻘﯿﻖ ﮐﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ‬

‫‪ -53‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻤﯽ ﮐﻪ اﺑﺮوي ﺷﻮخ ﺗﻮ در ﮐﻤﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﻘﺼﺪ ﺟﺎن ﻣﻦ زار ﻧﺎﺗﻮان اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﻣﻦ از درع ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب ﻧﺪﯾﺪﻣﯽ از ﭘﯿﺶ‬

‫ﻫﻮاي ﻣﻎ ﺑﭽﻪﮔﺎﻧﻢ ﺑﺎﯾﻦ و آن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺟﻬﺎن ﺑﮑﺎم ﻣﻦ اﮐﻨﻮن ﺷﻮد ﮐﻪ دور زﻣﺎن‬

‫ﻣﺮا‬

‫اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ ﮔﺸﺎﯾﺶ ﺣﺎﻓﻆ درﯾﻦ ﺧﺮاﺑﯽ ﺑﻮد‬

‫ﮐﻪ ﻗﺴﻤﺖ ازﻟﺶ در ﻣﯽ ﻣﻐﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﺒﻨﺪﮔﯽ‬

‫ﺧﻮاﺟﻪ‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫‪ -53‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻧﺪاي ﻋﺸﻖ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ درﯾﻦ ﺟﻬﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﺮاي ﺷﺎه و زر و ﺳﯿﻢ در ﻣﯿﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﭼﻨﺎن ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺑﮑﺎﻣﻢ ﺷﻮد ﺟﻬﺎن ﮐﻪ زﻣﺎن‬

‫ﻣﺮا‬

‫اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﻧﻪ اﻧﺤﺼﺎر ﺑﺸﺮ داﺷﺖ ﻋﺸﻖ او ﺑﻠﮑﻪ‬

‫ﭼﻮ ﻣﺜﻞ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺎدان ﺑﺎ ﻣﺮدان اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﻣﻦ زورع ﻣﯽ ﻧﺪﯾﺪﻣﯽ از ﭘﯿﺶ‬

‫ﻫﻮاي ﻣﻨﻊ ﺑﭽﻪﮔﺎﻧﻢ درﯾﻦ و آن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﺒﻨﺪﮔﯽ‬

‫ﺧﻮاﺟﮥ‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪60‬‬

‫دو ﺻﺪ ﻫﺰار ﺑﻮد ﻟﻌﻦ ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺸﻘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﯾﺎوهﮔﺮي زﯾﺎ ﮐﺎر ﺑﺮ زﺑﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ زﯾﺎن ﺑﻮدش ﺑﺲ ﻧﮕﻔﺖ از ﺻﻨﻌﺖ‬

‫ﻓﻘﻂ زﻣﺴﺘﯽ و اوﻫﺎم ﺷﺎﻋﺮان اﻧﺪاﺧﺖ اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﺟﺒﺮي ﺧﺮاﺑﯽ ﻏﺰﻟﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻗﺴﻤﺖ ازﻟﺖ در ﻣﯽ ﻣﻐﺎن اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫ﮐﺴﯽ ﭼﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ آﮔﻪ ﻧﺸﺪ زﯾﺎن ﺗﻮ را‬

‫ﺷﮑﺴﺘﻪ درﻫﻢ ﺗﻮ را اوﻧﺠﺎ ﮐﺪان اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫‪ -54‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﮑﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﮔﻞ ﻫﻤﺮاه ﮔﺸﺖ ﺑﻠﺒﻞ ﻣﺴﺖ‬

‫ﺻﺪاي ﺳﺮ ﺧﻮﺷﯽ اي ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺷﮑﻮه آﺻﻔﯽ و اﺳﺐ ﺑﺎد و ﻣﻨﻄﻖ ﻃﯿﺮ‬

‫ﺑﺒﺎ درﺧﺖ وزان ﺧﻮاﺟﻪ ﻫﯿﭻ ﻃﺮف ﻧﺴﺒﺖ‬

‫ﺑﻬﺴﺖوﻧﯿﺴﺖ ﻣﺮﻧﺠﺎنﺿﻤﯿﺮوﺧﻮﯾﺶﭘﻼش‬

‫ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺘﯽ اﺳﺖ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻫﺮ ﮐﻤﺎل ﮐﻪ ﻫﺴﺖ‬

‫زﺑﺎن ﮐﻠﮏ ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﺷﮑﺮ آن ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺤﻔﮥ ﺳﺨﻨﺖ ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ دﺳﺖ ﺑﺪﺳﺖ‬

‫‪ -54‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎﻣﺴﺖ ﮔﺸﺖ و ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺻﻼي و ﻫﻢ زد اﯾﺠﺎﻃﻼن ز ﻣﺮﺷﺪ ﭘﺴﺖ‬

‫درﯾﻦ ﻏﺰل ﺷﺪه ﻋﺎﺷﻖ ﺑﺎ ﺻﻒ دوران‬

‫ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺘﯽ اﺳﺖ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻫﺮ ﮐﻤﺎل ﮐﻪ ﻫﺴﺖ‬

‫ﺷﮑﻮه آﺻﻔﯽ و اﺳﺒﺎب ﺑﺎد و ﺟﺎه و ﺟﻼل‬

‫ﻫﻤﻪ ﺑﺒﺎد ورد ﮔﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﻃﺮف ﻧﯿﺴﺖ‬

‫زﺑﺎن ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ را ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﺸﺮق وﻏﺮب رﺳﺎﻧﺪيﺧﻮدت ﻧﻪدﺳﺖ ﺑﺪﺳﺖ‬

‫ﻣﺒﺎف ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﻫﻤﭽﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ رﻧﺪي و ﭼﺎﻻﮐﯿﺶ ﺑﺨﺎك ﻧﺸﺴﺖ‬

‫‪ -55‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ را ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎدة ﺷﺒﮕﺮدﻧﺪ‬

‫ﮐﺎﻓﺮ ﻋﺸﻖ ﺑﻮد ﮔﺮ ﻧﺸﻮد ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺑﺮو اي زاﻫﺪ و ﺑﺮ درد ﮐﺸﺎن ﺧﻮرده ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻧﺪادﻧﺪ ﺑﻤﺎ ﺗﺤﻔﻪ ﺟﺰ اﯾﻦ روز اﻟﺴﺖ‬

‫آﻧﭽﻪ او رﯾﺨﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﮥ ﻣﺎ ﻧﻮﺷﯿﺪﯾﻢ‬

‫اﮔﺮ از ﺧﻢ ﺑﻬﺸﺖ و اﮔﺮ از ﺑﺎدة ﻣﺴﺖ‬

‫ﺧﻨﺪة ﺟﺎم ﻣﯽ و زﻟﻒ ﮔﺮه ﮔﺮ ﻧﮑﺎر‬

‫اي ﺑﺴﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮﺑﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺸﮑﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪61‬‬

‫‪ -55‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎز ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮ زﺑﺎن آﻣﺪه آﻧﺪﯾﻮ ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺑﯽﺣﯿﺎ ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﯽﻋﺎر و ﮐﻨﺪ ﺧﻮد را ﭘﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ را ﺑﻨﻤﻮده اﺳﺖ ﺷﻌﺎر و ﺻﻨﻌﺖ‬

‫ﮐﺎﻓﺮ ﻋﺸﻖ ﺷﺪه ﻓﺎﺳﻖ و ﻫﻢ ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺖ‬

‫زد او ﻃﻌﻦ ﺑﺰاﻫﺪ ﮐﻪ ﺑﺮو ﺧﻮرده ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻧﺪادﻧﺪ ﺑﻤﺎ ﺗﺤﻔﻪ ﺟﺰ اﯾﻦ روز اﺳﺖ‬

‫ﺗﺤﻔﮥ روز اﻟﺴﺖ ﺗﻮ اﮔﺮ ﺟﺎم ﻣﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﺧﻮرده ﻧﮕﯿﺮد ﺑﺘﻮ اي ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﺖ‬

‫ﻟﯿﮏ اﯾﻦ ﺗﻬﻤﺖ ﺟﺒﺎت ﻧﻪ از ﺣﮑﻤﺖ ﻋﺪل‬

‫ﻣﺬﻫﺐ ﻋﺪل ﺑﺮوز ازل اﻓﻌﺎل ﻧﯿﺴﺖ‬

‫او ﮐﺠﺎ رﯾﺨﺖ ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﺗﻮ ﺧﻮد رﯾﺨﺘﻪاي‬

‫او دﯾﺪ ﺧﻤﺮ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﻪ ﻣﺴﺘﯽ زو ﻣﺴﺖ‬

‫آﻧﮑﻪ اﻧﮕﻮر ﺑﺮ آورد زر زﺑﺎده ﺑﺴﺎﺧﺖ‬

‫آﻧﮑﻪ آن ﮐﺮد ﻫﻤﺎن ﻫﻢ ﺑﺸﻮدﻫﺮزة ﭘﺴﺖ‬

‫ﻣﺜﻠﯽ داد ﻣﺴﺖ و ﻓﻬﻢ ﮐﻦ و ﭘﻨﺪ ﺑﮕﯿﺮ‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ را ﻓﻬﻢ ﺑﺴﺮ ﻣﺴﺖ ﻫﻤﯿﻦ ﻗﺪر ﺑﺲ اﺳﺖ‬

‫‪ -56‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ﻋﺸﻖ ﺧﺎﻧﻘﺎه و ﺧﺮاﺑﺎت ﻓﺮق ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﭘﺮ ﺗﻮ روي ﭼﺴﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺻﻮﻣﻌﻪ را ﺟﻠﻮه ﻣﯽدﻫﻨﺪ‬

‫ﻧﺎﻗﻮس دﯾﺮ را ﻫﺐ و ﻧﺎم ﺻﻠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﮐﻪ ﺷﺪ ﯾﺎر ﺑﺤﺎﻟﺶ ﻧﻈﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫اي ﺧﻮاﺟﻪ درد ﻧﯿﺴﺖ و ﮔﺮﻧﻪ ﻃﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﻓﺮﯾﺎد ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ آﺧﺮ ﺑﻬﺮزه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﻢ ﻗﺼﮥ ﻏﺮﯾﺐ و ﺣﺪﯾﺜﯽ ﻋﺠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫‪ -56‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫در ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﺧﻮش آﻣﺪ اﻫﻞ ﺻﻠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﺗﺮوﯾﺞ ﻫﺮ ﺳﺘﻤﮑﺮ و ﻫﺮ ﻧﺎﻧﺠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫اﻫﻞ ﺻﻠﯿﺐ ﺷﻌﺮ ﺗﻮ را ﻧﺸﺮ ﻣﯽدﻫﻨﺪ‬

‫ﺑﻬﺮ ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ اﺳﺖ ﻧﻪ اﻣﺮ ادﯾﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫اﺷﻌﺎر ﺗﻮ رواج ﺧﺮاﻓﺎت ﻣﯽدﻫﺪ‬

‫داﻣﯽ اﺳﺖ ﺑﻬﺮ ﺻﯿﺪ ﻧﻪ اﻣﺮ ﻏﺮﯾﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫در ﺷﺮك ﺧﺎﻧﻘﺎه و ﺧﺮاﺑﺎت ﻓﺮق ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﭘﺮﺗﻮ ﯾﮏ ﻧﺎﻧﺠﯿﺐ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﻘﺮا ﮐﻪ زﻟﻒ ورخ ﻧﺒﻮد ﺧﻂ وﺧﺎل ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻗﺼﺪ ﺗﻮ از ﭼﺴﺐ ﺑﭙﯿﺮ ﻣﻬﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫آﻧﺠﺎ ﺷﺮاب و رﻗﺺ و ﻏﻨﺎ ﻫﺴﺖ ﺑﻠﮑﻪ ﻫﻢ‬

‫ﻧﺎﻗﻮس دﯾﺮ راﻫﺐ و ﻧﺎم ﺻﻠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﺣﻖ ﺑﻮد ﭼﺴﺐ ﺗﻮ ﺑﮕﺬر از اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬

‫در ﻣﺴﺠﺪان دراي ﮐﻪ ﻧﺎم ﭼﺴﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪62‬‬

‫ﻃﺎﻟﺐ ﮐﻪ ﺷﺪ ﺑﺤﻖ ﮐﻪ ﺑﺤﺎﻟﺶ ﻧﻈﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﻃﺎﻟﺐ ﮐﻢ اﺳﺖ و رﻧﻪ ﺧﺪاﯾﺶ ﻣﺤﺒﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫زﯾﻨﻬﺎر ﻧﺸﻨﻮي ﺗﻮ ﺧﺮاﻓﺎت ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﮐﺎﻧﺠﺎ ﻣﺮﯾﺾ ﺳﺠﺪ و ﯾﮏ ﻧﺎﻃﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫ﻓﺮﯾﺎد ﺷﺎﻋﺮان ﻫﻤﻪ ﺟﺰ ﻻف و ﻫﺮزه ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻧﯽ ﻗﺼﮥ ﻏﺮﯾﺐ ﻧﻪ اﻣﺮي ﻋﺠﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫اﻣﺮ ﻏﺮﯾﺐ ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﭘﯿﺮ اﺳﺖ و ذﮐﺮ ﭘﯿﺮ‬

‫رﻗﺺ و ﻏﻨﺎ و ﻧﻐﻤﻪ ﺻﺪﻫﺎ ﻓﺮﯾﺐ اﺳﺖ‬

‫آﻧﺠﺎ ﮐﻪ ﺗﺎ روز ﻣﺰﻣﮥ ﺧﺎﻧﻘﺎه ﺷﺪ‬

‫ﭘﯿﺮش ﻣﺠﻮس ﯾﺎ ﮐﻪ زﮔﺒﺮش ﻧﺼﯿﺐ ﻫﺴﺖ‬

‫‪ -57‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﺎﺗﻔﺎق‬

‫ﺣﺴﻨﺖ ﺑﺎﺗﻔﺎق ﻣﻼﺣﺖ ﺟﻬﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آري‬

‫زاﯾﻦ آﺗﺶ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﮐﻪ در ﺳﯿﻨﮥ ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺧﻮرﺷﯽ ﺷﻌﻠﻪاﯾﺲ ﮐﻪ در آﺳﻤﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ آب ﻟﻄﻒ ز ﻧﻈﻢ ﺗﻮ ﻣﯿﭽﮑﺪ‬

‫ﺣﺎﺳﺪ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻧﮕﻔﺘﻪ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ آن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫‪ -57‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎﺗﻔﺎق‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﺟﻨﺎن‬

‫ﻣﯽﺗﻮان‬

‫ﻣﯽﺗﻮان‬

‫ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻋﻘﻠﺖ ﺑﺎﺗﻔﺎق دﯾﺎﻧﺖ ﺟﻨﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آري‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﻋﻤﻞ را ﺑﻌﻤﻞ در ﻣﯿﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻣﻘﺼﻮد ﺧﻮﯾﺶ در ﺑﺮو آﻏﻮش ﺟﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻫﺮ ﻋﺎﻗﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺮگ ﮔﻞ و ﻧﺴﺘﺮن ﺑﺪﯾﺪ‬

‫ﺣﺪ ﺧﺪا و ﺷﮑﺮ و را ﺑﺮ زﺑﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫در ﺑﺮگ ﮔﻠﯽ ز ﻗﺪرت ﺑﯿﭽﻮن ﻧﺸﺎﻧﻪاﯾﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺪﯾﺪ ﺗﺮك ﻣﯽ ارﻏﻮان ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آنﮐﺲ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺑﭽﺸﻤﻢ ﺑﺼﯿﺮت ﺑﺸﺎﺧﻪ دﯾﺪ‬

‫ﺗﺮك ﻣﺮاﻧﻤﻮد و ز اﯾﻤﺎن ﻧﺸﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫اﻣﺎ ﻫﻮا ﭘﺮﺳﺖ ﮐﻪ دﻧﺒﺎل ﻧﻔﺲ ﺷﺪ‬

‫داﺋﻢ ﻧﻈﺮ ﺑﺤﺴﻦ رخ اﯾﻦ و آن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﮔﻔﺘﺎر ﺧﻮد زﺣﺴﻦ و ﻣﻼﺣﺖ ﺗﻤﺎم ﮐﺮد‬

‫دﯾﻦ را ﺑﺪاد و ﻋﺸﻖ رخ دﻟﺒﺮان ﮔﺮﻓﺖ‬

‫از ﺷﻌﻠﻪﻫﺎي ﻋﺸﻖ ﺑﺪﯾﻮان ﻻف او‬

‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺷﻌﻠﻪاﯾﺴﺖ ﮐﻪ در آﺳﻤﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ ﺑﻼف ﺣﺎﻓﻆ و اﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﭘﺮ ﺟﺰاف‬

‫و آن اﺣﻤﻘﯽ ﻧﮕﺮ ﮐﻪ وي از ﻋﺎرﻓﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن اﮔﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺑﻮد اي آﻓﺮﯾﻦ ﺑﺮ او‬

‫ﮐﺰ ﻋﺎرﻓﺎن ﮐﻨﺎر و ﺑﺼﺪ آﺷﯿﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻮ ﻻف وﮐﺬب زﻧﻈﻢ ﺗﻮﻇﺎﻫﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻘﺎد ﻋﻠﻢ ﻧﮑﺘﻪ ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﺮ آن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺟﺰ از اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮐﻔﺮ وﮔﺰاف رو ﻫﻢ ﺧﻮد از ﻧﺎﮐﺴﺎن ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪63‬‬

‫‪ -58‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﯾﺎر زرخ ﭘﺮده ﺑﺮﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﮐﺎر ﭼﺮاغ ﺧﻠﻮﺗﯿﺎن ﺑﺎز در ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آن ﻋﺸﻮه داد ﻋﺸﻖ ﮐﻪ ﻣﻔﺘﯽ زره ﺑﺮﻓﺖ‬

‫وآن ﻟﻄﻒ ﮐﺮد دوﺳﺖ ﮐﻪ دﺷﻤﻦ ﺧﻮد ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺑﺎر ﻏﻤﯽ ﮐﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺎ ﺧﺴﺘﻪ ﮐﺮده ﺑﻮد‬

‫ﻋﯿﺴﯽ و ﻣﯽ ﺧﺪا ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد و ﺑﺮﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ز ﮐﻪ آﻣﻮﺧﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﺎر‬

‫ﺗﻌﻮﯾﺬ ﮐﺮد ﺷﻌﺮ ﺗﻮ را و ﺑﺰر ﮔﺮﻓﺖ‬

‫‪ -58‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮو ﮐﻪ ﺑﺎز ﺟﻨﻮن ﺗﻮ در ﮔﺮﻓﺖ‬

‫اﻫﻞ ﻫﻮا ز ﻧﻈﻢ ﺗﻮ ﺟﺎن دﮔﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫زاﻧﺪ ﻟﺒﺮي ﮐﻪ ﭼﻬﺮة زﯾﺒﺎش ﮔﻔﺘﻪاي‬

‫ﻫﺮ ﭘﯿﺮ ﻗﺪ ﺧﻤﯿﺪه ﺟﻮاﻧﯽ ز ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آن ﻋﺸﻮهﻫﺎ ﮐﻪ ﯾﺎد ﻧﻤﻮدي ز ﻋﺸﻖ وي‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺷﻨﯿﺪي ﻓﮑﺮ ﺗﻮ را ﻋﯿﻦ ﺷﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻋﯿﺴﯽ دﻣﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﺧﺘﯽ از وﻫﻢ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ‬

‫ﺗﺮﺳﺎ ﻧﻤﻮد و ﺗﻮﺑﻪ ز دﯾﻦ و ﺣﺬر ﮔﺮﻓﺖ‬

‫از ﺑﺲ زﯾﺴﺘﮥ ﻟﺐ ﺷﯿﺮﯾﻦ دل ﻓﺮﯾﺐ‬

‫ﮐﺮدي ﺑﯿﺎن ﮐﻪ ﺷﻌﻠﻪ ﺷﻬﻮت ﺑﺪر ﮔﺮﻓﺖ‬

‫از ﺑﺲ ﮐﻪ ﻣﺪح ﺷﺎه و وزﯾﺮان ﻧﻤﻮدهاي‬

‫ﻫﺮ ﺑﺴﺘﺪ ﺷﻨﯿﺪي و ﻗﺒﺮت ﺑﺮز ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺑﺮ اﺳﮑﻨﺎس ﻗﺒﺮ ﺗﻮ را ﻧﻘﺶ دادهاﻧﺪ‬

‫ﻣﺴﺘﻌﻤﺮي ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ز ﻗﺒﺮت ﺛﻤﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫از ﭘﯿﺮ و ﻣﻨﻊ ﺗﻮ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ آﻣﻮﺧﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﺎر‬

‫ﺗﻌﻮﯾﺬ ﮐﺮده ﻣﻬﺮه ﺧﺮ را ﺑﺒﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫‪ -59‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دﯾﺪي ﮐﻪ ﯾﺎر ﺟﺰ ﺳﺮ ﺟﻮر و ﺳﺘﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﺑﺸﮑﺴﺖ ﻋﻬﺪ و از ﻏﻢ ﻣﺎ ﻫﯿﭻ ﻏﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﺑﺮ ﻣﻦ ﺟﻔﺎ ز ﺑﺨﺖ ﻣﻦ آﻣﺪ و ﮔﺮﻧﻪ ﯾﺎر‬

‫ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ رﺳﻢ ﻟﻄﻒ ﻃﺮﯾﻖ ﮐﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺒﺮ ﺗﻮ ﮐﻮي ﻓﺼﺎﺣﺖ ﮐﻪ ﻣﺪﻋﯽ‬

‫ﻫﯿﭽﺶ ﺧﺒﺮ ﻧﺒﻮد و ﺧﺒﺮ ﻧﯿﺰ ﻫﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫‪ -59‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﯾﺪي ﮐﻪ ﯾﺎر اﯾﻦ ﺷﻌﺮا ﺟﺰ ﺳﺘﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫دﯾﺪي ﮐﻪ ﯾﺎر ﻋﺎرﻓﺘﺎن ﻫﯿﭻ ﻏﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫دﯾﺪي ﮐﻪ ﯾﺎر اﯾﻦ ﺷﻌﺮا ﻏﯿﺮ ﺣﻖ ﺑﻮد‬

‫ﻏﯿﺮ ﺣﻖ اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﺣﺮم ﻣﺤﺘﺮم ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﺑﺨﺖ ﺑﺪت ﺷﺪه ﺑﺪ از ﺗﻮ و رﻧﻪ ﺣﻖ‬

‫ﮐﺴﺮا ﺷﻘﯽ ﻧﮑﺮد ﮐﻪ او ﺟﺰ ﮐﺮم ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪64‬‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﺑﺎده و از ﻣﺤﺘﺴﺐ ﻣﺘﺮس‬

‫ﻟﻌﻨﺖ ﻧﻤﺎ ﻣﺠﻮس و ﻣﮑﺮ ﺟﺎم ﺟﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ره ﻣﺠﺮﯾﻢ ﺷﻬﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫رزﻗﯽ ﺣﻼل ﺧﻮرد و ﻃﻤﻊ ﺑﺮ درم ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫اف ﺑﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﻓﺼﺎﺣﺖ ﭘﺮ ﻻف ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﺪاﺷﺖ ﻫﻨﺮ ﻧﯿﺰ ﻫﻢ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫‪ -60‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫روزﮔﺎرﯾﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﻮداي ﺑﺘﺎن دﯾﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﻏﻢ اﯾﻦ ﮐﺎر ﻧﺸﺎط دل ﻏﻤﮕﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫دﯾﺪن روي ﺗﻮ را دﯾﺪة ﺟﺎن ﺑﯿﻦ ﺑﺎﯾﺪ‬

‫اﯾﻦ ﮐﺠﺎ ﻣﺮﺗﺒﮥ ﭼﺸﻢ ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ ﻣﺮا ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﮐﺮد‬

‫ﺧﻠﻖ را ورد زﺑﺎن ﻣﺪﺣﺴﺖ و ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫دوﻟﺖ ﻓﻘﺮ ﺧﺪاﯾﺎن ﺑﻤﻦ ارزاﻧﯽ دار‬

‫ﮐﯿﻦ ﮐﺮاﻣﺖ ﺳﺒﺐ ﺣﺸﻤﺖ و ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫واﻋﻆﺷﺤﻨﻪ ﺷﻨﺎس اﯾﻦ ﻋﻈﻤﺖ ﮔﻮﻣﻔﺮوش‬

‫زاﻧﮑﻪ ﻣﻨﺰﻟﮕﻪ ﺳﻠﻄﺎن دل ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫‪ -60‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫روزﮔﺎرﯾﺴﺖ ﺗﺒﺮا ز ﺑﺘﺎن دﯾﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫دوري از ﺑﺖ ﺳﺒﺐ ﻋﺰت و ﺗﻤﮑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫دﯾﺪن روي و رخ ﭘﯿﺮ ﺑﺼﻮﻓﯽ دﯾﻦ ﺷﺪ‬

‫ﮐﻔﺮ و ﺷﺮﮐﺶ ﻧﻈﺮو ﭼﺸﻢ ﺟﻨﺎن ﺑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺷﻌﺮﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﯽﻃﻌﻦ ﺑﺪﯾﻦ ﮐﺎر دﻟﺒﺴﺖ‬

‫دﻓﻊ آن از دل و ﺟﺎن رﺣﻤﺖ و آﺋﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺗﻮ را ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺗﻌﻠﯿﻢ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺘﻦ ﮐﺮد‬

‫ﺷﻌﺮﻫﺎي ﺗﻮ ﭘﺮ از ﻃﻌﻨﻪ ﺑﻬﻢ دﯾﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎ ﻓﻘﺮ ﺳﯿﻪ روﺋﯽ دارﯾﻦ ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﯽﻧﯿﺎزي و ﻗﻨﺎﻋﺖ ره دﯾﺮﯾﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺷﺎه ﺷﻨﺎس اﯾﻦ ﻋﻈﻤﺖ ﮔﻮ ﻣﻔﺮوش‬

‫ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر و ﻫﻨﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺗﺴﮑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﮐﻪ ﻣﻨﺰﻟﮕﻪ ﺳﻠﻄﺎن دل ﻣﺴﮑﯿﻦ ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻮرد ﻟﻄﻒ ﺧﺪا اﯾﻦ دل ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ازﺣﺸﻤﺖ ﺷﺎﻫﺎن وﺑﺘﺎن ﻗﺼﻪ ﻣﺨﻮان‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻗﺼﮥ ﺗﻮ ﺻﻔﺤﮥ ﻧﻨﮕﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻘﻮي و درع داﺷﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻔﺖ ﻣﺮا‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﻔﺘﮥ ﺗﻮ ﻣﻮرد ﺗﺤﺴﯿﻦ ﻣﻨﺴﺖ‬

‫‪ -61‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫رواق ﻣﻨﻈﺮ ﭼﺸﻢ ﻣﻦ آﺷﯿﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﮐﺮم ﻧﻤﺎ و ﻓﺮود آﮐﻪ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫دوﺳﺖ ﻣﻼزﻣﺘﺖ‬

‫وﻟﯽ ﺧﻼﺻﮥ ﺟﺎن ﺧﺎك آﺳﺘﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﺑﺘﻦ ﻣﻘﺼﺮم از‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪65‬‬

‫ﺑﻠﻄﻒ ﺧﺎل و ﺧﻂ از ﻋﺎرﻓﺎن رﺑﻮدي دل‬

‫ﻟﻄﯿﻔﻪﻫﺎي ﻋﺠﺐ زﯾﺮ دام و داﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﺳﺮود و ﻣﺠﻠﺴﺖ اﮐﻨﻮن ﻓﻠﮏ ﺑﺮﻗﺺ آورد‬

‫ﮐﻪ ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺗﺮاﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫‪ -62‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﻬﺎﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﻫﻤﯽ ﺷﻌﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ز ﺣﺮص و آز و ﻃﻤﻊ دﯾﺪه در ﺧﺰاﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎرﻓﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮ دام و داﻧﻪ ﺑﺎزد دل‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪي ﮐﻪ ﺳﺮم زﯾﺮ دام و داﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﺑﺘﻦ ﻣﻘﺼﺮم از ﻃﺎﻋﺖ ﺧﺪا و رﺳﻮل‬

‫ز ﺗﻨﺒﻠﯽ دل ﻣﻦ ﺧﺎك آﺳﺘﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﻣﻦ آن ﻧﯿﻢ ﮐﻪ دﻫﻢ دل ﺑﻐﯿﺮ ﺗﻮ ﺷﺎﻫﺎ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻢ ﺧﺰاﻧﻪ ﺑﻤﻬﺮ ﺗﻮ و ﻧﺸﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ﻓﻠﮏ ﺑﻠﻐﻮ ﻧﺮﻗﺼﺪ ﺑﺮاي ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎه‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﺑﺮﻗﺼﺪ ﮐﻪ ﻫﻢ ﺗﺮاﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫دﻟﺖ ﺑﺮ ﺣﺲ ﺷﻪ و ﭘﯿﺮ ﺷﺎﻋﺮا ﺗﺎر اﺳﺖ‬

‫ﺳﺮود ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻪ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﻓﺴﺎﻧﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫‪ -62‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﺷﻤﻊ دل اﻓﺮوز ز ﮐﺎﺷﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﺟﺎن ﻣﺎ ﺳﻮﺧﺖ ﺑﭙﺮﺳﯿﺪ ﮐﻪ ﺟﺎﻧﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮ اﻧﺪاز دل و دﯾﻦ ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ در آﻏﻮش ﮐﻪ ﻣﯿﺨﺒﺪ ﻫﻤﺨﺎﻧﻪ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﯽدﻫﺪ ﻫﺮ ﮐﺲ اﻓﺴﻮﻧﯽ و ﻣﻌﻠﻮم ﻧﺸﺪ‬

‫ﮐﻪ دل ﻧﺎزك او ﻣﺎﯾﻞ اﻓﺴﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫‪ -62‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﮑﺎﺷﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﻋﺎﺷﻖ و دﯾﻮاﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﻧﻈﺮ ﺧﺎﺋﻦ او ﺑﺎز‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺮاﻧﺪاز دل و اﯾﻤﺎﻧﺶ‬

‫ﮐﻪ در آﻏﻮش ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ و ﻫﻤﺨﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﻧﮕﻮﯾﺪ ﻣﮕﺮ آﻟﻔﺎ ﺳﻖ ﭘﺴﺖ‬

‫و رﻧﻪ ﺑﺎ ﺣﻖ ﻧﺘﻮان ﮔﻔﺖ ﮐﻪ از ﻻﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﺎر او ﭼﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ ﺻﻨﻌﺘﯽ او را ﻧﺒﻮد‬

‫ﮐﻪ دل ﻧﺎزك او ﻣﺎﯾﻞ اﻓﺴﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﻘﺼﺪش ﭘﯿﺮ ﺑﻮد ﯾﺎ ﺑﺸﻬﯽ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫در ﯾﮑﺘﺎي ﮐﻪ و ﮔﻮﻫﺮ ﯾﮏ داﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺴﺎرﻧﻪ ﻣﺆﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﺒﻮد روي ﺑﻪ ﺑﺘﺨﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﯿﻦ ﭼﻪ ﻣﺮﯾﺪان ﺳﻔﯿﻬﯽ دارد‬

‫ﭼﺎرة ﺣﻤﻖ و ﺳﻔﺎﻫﺖ زد واﺧﺎﻧﮥ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪66‬‬

‫‪ -63‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺤﺮﯾﺴﺖ ﺑﺤﺮﻋﺸﻖ ﮐﻪ ﻫﯿﭽﺶﮐﻨﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫آﻧﺠﺎ ﺟﺰ آﻧﮑﻪ ﺟﺎن ﺑﺴﭙﺎرﻧﺪ ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫آن دم ﮐﻪ ذل ﺑﻌﺸﻖ دﻫﯽ ﺧﻮش دﻣﯽ ﺑﻮد‬

‫در ﮐﺎر ﺧﯿﺮ ﺣﺎﺟﺖ ﻫﯿﭻ اﺳﺘﺨﺎره ﻧﺴﯿﺖ‬

‫ﻣﺎ را ز ﻣﻨﻊ ﻋﻘﻞ ﻣﺘﺮﺳﺎن و ﻣﯽ ﺑﯿﺎر‬

‫ﮐﺎن ﺷﺤﻨﻪ در وﻻﯾﺘﻤﺎ ﻫﯿﭻ ﮐﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻓﺮﺻﺖ ﺷﻤﺮ ﻃﺮﯾﻘﮥ رﻧﺪي ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﺸﺎن‬

‫ﭼﻮن راه ﮔﻨﺞ ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﮐﺲ آﺷﮑﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از ﭼﺸﻢ ﺧﻮد ﺑﭙﺮس ﮐﻪ ﻣﺎ را ﮐﻪ ﻣﯽﮐﺸﺪ‬

‫ﺟﺎﻧﺎ ﮔﻨﺎه ﻃﺎﻟﻊ و ﺟﺮم ﺳﺘﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -63‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دردﯾﺴﺖ دردﻋﺸﻖ ﮐﻪﭼﯿﺰﯾﺶ ﭼﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺟﺰ ﭘﯿﺮوي ﻋﻘﻞ ﮐﻪ ﻓﻀﺎﻟﺶ ﺷﻤﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫آن ره ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﺮد ﺑﺮوي ﺧﻮﺷﺮﻫﯽ ﺑﻮد‬

‫در ﺷﻮره ﻋﻘﻞ ﺑﺎدﮔﺮي اﺳﺘﺸﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺎ را ز ﻣﻨﻊ ﻋﻘﻞ ﺑﺘﺮﺳﺎن ﻣﮕﻮ ز ﻣﯽ‬

‫ﺳﻠﻄﺎن ﻋﻘﻞ در ﺳﺮ ﻣﺎ ﻫﯿﭻ ﮐﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻓﺮﺻﺖ ﺷﻤﺮ ﺑﭽﺸﻤﻢ ﻋﻘﻞ ﺑﺮو در ره ﮐﻤﺎل‬

‫ﮐﺴﺐ ﮐﻤﺎل ﺑﺮ ﻫﻤﻪ ﮐﺲ آﺷﮑﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از ﻧﻔﺲ ﺑﺪﺑﺘﺮس ﮐﻪ ﻟﻐﺰاﻧﺪت ﺑﺰور‬

‫از ﻋﻤﺮ ﺑﻬﺮهﮔﯿﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﺮت دوﺑﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺟﺎﻧﺎ ز ﺷﻌﺮ ﻻف ﻣﮑﻦ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد ﺗﻠﻒ‬

‫از ﻋﻤﺮ ﺑﻬﺮه ﮔﯿﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﺮت دوﺑﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ ﺧﺪﻋﮥ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﻦ‬

‫اﻓﺴﺮدهام ﮐﻪ ﺧﺪﻋﮥ او را ﺷﻤﺎره ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -64‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﯿﺎل روي ﺗﻮ در ﻫﺮ ﻃﺮق ﻫﻤﺮه ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ ﻣﻮي ﺗﻮ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺟﺎن آﮔﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮ ﻏﻢ ﻣﺪﻋﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﻊ ﻋﺸﻖ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺟﻤﺎل ﭼﻬﺮة ﺗﻮ ﺣﺠﺖ ﻣﻮﺟﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺤﺎﺟﺐ در ﺧﻠﻮﺗﺴﺮاي ﺧﻮﯾﺶ ﺑﮕﻮ‬

‫ﻓﻼن ز ﮔﻮﺷﻪﻧﺸﯿﻨﺎن ﺧﺎك در ﮔﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﺑﺴﺎﻟﯽ ﺣﺎﻓﻆ دري زﻧﺪ ﺑﮕﺸﺎي‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎﻟﻬﺎاﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺸﺘﺎقروي ﭼﻮن ﻣﻪ ﻣﺎاﺳﺖ‬

‫‪ -64‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺧﯿﺎل ﻓﺎﺳﺪ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺰاﺣﻢ ره ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻤﺎم دﻓﺘﺮ او ﺣﺠﺖ ﻣﻮﺟﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮ ﻏﻢ ﻣﺪﻋﯿﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺪح ﻋﺸﻖ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻋﯿﻮب و ﻗﺪح زﻋﺸﻘﺖ ﺑﭽﺸﻢ آﮔﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪67‬‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ زﺷﺘﯽ اﺷﻌﺎر ﻋﺸﻖ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻫﻤﻪ در راه ﻧﻔﺲ ﻫﻤﺮه ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﺑﻼف و ﮔﺰاف ﺗﻮ ﺷﻌﺮ ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﺗﺮس ﺧﺪا و زﺑﺎن ﮔﻮﺗﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻤﺎﺟﺐ در ﺧﻠﻮﺗﺴﺮاي ﺷﻪ ﮔﻔﺘﻢ‬

‫ﺟﻮاب داد ﮐﻪ ﻫﺮ روز ﮐﻠﺐ در ﮔﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ز ﺣﺮص و آز و ﻣﻠﻖ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﺪاﻧﯽ ﺗﻮ‬

‫ﭼﻪﺳﺎﻟﻬﺎاﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮاه ﭼﻮن ﭼﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫‪ -65‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺮدم دﯾﺪة ﻣﺎ ﺟﺰ ﺑﺮﺧﺖ ﻧﺎﻇﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫دل ﺳﺮ ﮔﺸﺘﮥ ﻣﺎ ﻏﯿﺮ ﺗﻮ را ذاﮐﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﻣﻠﻔﺲ اﮔﺮ ﻗﻠﺐ دﻟﺶ ﮐﺮد ﻧﺜﺎر‬

‫ﻣﮑﻨﺶ ﻋﯿﺐ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻘﺪ روان ﻗﺎدر ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از روان ﺑﺨﺸﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻧﺰﻧﻢ ﭘﯽ ﺗﻮ دم‬

‫زاﻧﮑﻪ در روح ﻓﺰاﺋﯽ ﭼﻮ ﻟﺒﺖ ﻣﺎﻫﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -65‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﯾﺪة ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﺟﺰ ﺑﻄﻤﻊ ﻧﺎﻇﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫دل ﺷﯿﺪاﺋﯽ او ﺑﻬﺮ ﺧﺪا ذاﮐﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﻐﻞ او ﻫﺴﺖ ﻃﻮاف ﺣﺮم ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫ﺑﻤﯽ و ﺑﺎده ﺷﺪ آﻟﻮده دﮔﺮ ﻃﺎﻫﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫داﻣﯽ از ﻋﺸﻖ ﻧﻬﺎده ﺑﺮه ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫زره ﺧﺪﻋﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ دﻟﻢ ﻃﺎﺋﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺷﺪه ﯾﮏ ﻋﺎﺷﻖ ﻣﻔﻠﺲ دل ﺧﻮد ﮐﺮده ﻧﺜﺎر‬

‫ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻦ ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺪ ﺑﺬل دﮔﺮ ﻗﺎدر ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از روان ﺑﺨﺶ ﻋﯿﺴﯽ و ﺧﺪا دم ﻧﺰﻧﺪ‬

‫ز اﻧﮑﻪ ﺣﻖ ﺑﺮ دﻫﻦ و ﺑﺮ دل آن ﺷﺎﻋﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺳﺮ ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺷﻬﺎن ﻧﯽ ﺑﺪل ﺣﺎﻓﻆ و ﺑﺲ‬

‫ﻟﯿﮏ در ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ ﻫﻢ دﮔﺮي ﻣﺎ ﻫﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ ز ﺣﻖ ﻏﺎﻓﻞ و ﺑﯿﮑﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﺑﭙﺮﯾﺸﺎﻧﯽ و ﺑﺒﯿﭽﺎرﮔﯿﺶ آﺧﺮ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫‪ -66‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﯿﺎر ﺑﺎده ﮐﻪ ﻣﺎه ﺻﯿﺎم رﻓﺖ‬

‫در ده ﻗﺪح ﮐﻪ ﻣﻮﺳﻢ ﻧﺎﻣﻮس ﻧﺎم رﻓﺖ‬

‫زاﻫﺪ ﻏﺮور داﺷﺖ ﺳﻼﻣﺖ ﻧﺒﺮد راه‬

‫رﻧﺪ‬

‫رﻓﺖ‬

‫درﺗﺎب ﺗﻮﺑﻪﭼﻨﺪ ﺗﻮان ﺳﻮﺧﺖ ﻫﻤﭽﻮﻋﻤﻮد‬

‫ﻣﯽ ده ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺳﻮداي ﺧﺎم رﻓﺖ‬

‫ﻧﻘﺪ دﻟﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻣﺮا ﺻﺮف ﺑﺎده ﺷﺪ‬

‫ﻗﻠﺐ ﺳﯿﺎه ﺑﻮد از آن در ﺣﺮام رﻓﺖ‬

‫ارزه‬

‫ﻧﯿﺎز‬

‫ﺑﺪار‬

‫اﺳﻼم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪68‬‬

‫‪ -66‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﮕﻮ ز ﺑﺎده ﮐﻪ ﻧﺎﻣﻮس و ﻧﺎم رﻓﺖ‬

‫ﺑﯿﻬﻮده ﻋﻤﺮ ﻧﯽ ﺑﺼﻠﻮه ﺻﯿﺎم رﻓﺖ‬

‫زاﻫﺪ ز زﯾﺮﮐﯽ ﺑﺮه ﮐﺮد ﮔﺎر رﻓﺖ‬

‫از‬

‫رﻓﺖ‬

‫وﻗﺖ ﻋﺰﯾﺰ رﻓﺖ ﺑﯿﺎ ﺗﺎ ﻗﻀﺎ ﮐﻨﯿﻢ‬

‫ﻋﻤﺮي ﮐﻪ ﺑﯽﺟﻬﺖ ﺳﺮ ﺳﻮداي ﺧﺎم رﻓﺖ‬

‫ﻫﺸﯿﺎر ﮐﻦ ﻣﺮا ﮐﻪ در آﯾﻢ ز ﺑﯿﺨﻮدي‬

‫ﺗﺎ ﺑﻨﮕﺮم ﭼﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻦ ﺻﺒﺢ و ﺷﺎم رﻓﺖ‬

‫دلﻫﺎي ﻣﺮده را ز ﻣﻮاﻋﻆ ﺣﯿﺎت ده‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮ ﻋﻮام را ﮐﻪ ﺑﯿﺎﻣﺪ ﻋﻮام رﻓﺖ‬

‫آن دل ﮐﻪ ﺑﺎﺧﺖ ﻫﺴﺘﯽ ﺧﻮد را ﺑﺒﺎدة‬

‫ﻗﻠﺒﺶ ﺳﯿﺎه ﮔﺸﺘﻪ و ﻣﺎﻟﺶ ﺑﻮام رﻓﺖ‬

‫ﻣﯽﮐﻮش ﺗﺎ ﺑﺘﻮﺑﻪ رﺳﺎﻧﯽ وﺟﻮد ﺧﻮد‬

‫ﮐﺎﻓﺮ ﺑﮕﻔﺖ ﺗﻮﺑﻪ ز ﺳﻮداي ﺧﺎم رﻓﺖ‬

‫رﻧﺪ از ﻧﻔﺎق ﻫﻢ ﺑﺨﺪا ﻫﻢ ﺑﻪ ﭘﯿﺮ ﺧﻮد‬

‫ﮔﻔﺘﯽ دروغ ﺗﺎ ﺑﻌﺬاب ﻣﺪام رﻓﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﮕﻮ ﺑﻄﻌﻦ دﻟﻢ ﺣﺮف ﺑﺎده ﺷﺪ‬

‫ﻗﻠﺐ ﺳﯿﺎه ﺑﻮد از آن در ﺣﺮام رﻓﺖ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻤﺴﺨﺮ او ﺑﯿﻦ ﺑﺤﮑﻢ ﺣﻖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻤﻮد ﻋﺬاﺑﺶ ﺑﮑﺎم رﻓﺖ‬

‫ﺧﺎﻧﮥ‬

‫ﻏﺮور‬

‫ﺑﺪار‬

‫اﻟﺴﻼم‬

‫‪ -67‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺎﻫﻢاﯾﻦﺷﻌﻪﺑﺮونرﻓﺖوﺑﭽﺸﻤﻢ ﺳﺎﻟﯽاﺳﺖ‬

‫ﺣﺎلﻫﺠﺮان ﺗﻮﭼﻪ داﻧﯽﮐﻪ ﭼﻪﻣﺸﮑﻞﺣﺎﻟﯽاﺳﺖ‬

‫اي ﮐﻪ اﻧﮕﺸﺖ ﻧﻤﺎﺋﯽ ﺑﮑﺮم در ﻫﻤﻪ ﺷﻬﺮ‬

‫ده ﮐﻪ در ﮐﺎر ﻏﺮﯾﺒﺎن ﻋﺠﺐ اﻫﻤﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻌﺪ از ﻧﯿﻢ ﻧﺒﻮد ﺷﺎﺋﺒﻪ در ﺟﻮﻫﺮ ﻓﺮد‬

‫ﮐﻪ دﻫﺎن ﺗﻮ ﺑﺪﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺧﻮش اﺳﺘﺪﻻﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫‪ -67‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺷﺎﻫﺖ اﮔﺮ رﻓﺖ و ﮐﻢ اﻗﺒﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺪح ﺧﻮدرا ﺑﺮﺳﺎن زود ﮐﻪ ﺟﯿﺒﺖ ﺧﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻟﯿﮏ در ﻣﺪح ﺧﻮد اﺳﺮاف ﻣﮑﻦ ﻻف ﻣﺰن‬

‫ﺑﯿﻦ ﮐﻪ از ﻻف ﺧﻮدت ﻣﺎه ﺑﭽﺸﻤﺖ ﺳﺎﻟﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﯿﻦ ﺑﺎﻓﺮاط ﮔﺰاﻓﺶ ﮐﻪ ﭼﻪ ﻣﻬﻤﻞ ﺑﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺗﺎﻧﮕﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﻋﺠﺐﻋﺎرف ﺧﻮش اﺣﻮاﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻌﺪ از اﯾﻨﺶ ﻧﺒﻮد ﺷﺎﺋﺒﻪ در ﺟﻮﻫﺮ ﻓﺮد‬

‫ﮐﻪدﻫﺎن ﺷﻬﺶ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺧﻮش اﺳﺘﺪﻻل اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﯾﺎوه ﺳﺮاﺋﯿﺴﺖ ﻧﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺎﺷﺪ‬

‫اﯾﻦ ﺳﻔﺎ اﺳﺖ ﺑﻮدي ﺳﺎده ﻧﻪ ﺷﯿﺪا ﺣﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺷﺎه اﻧﮕﺸﺖ ﻧﻤﺎ ﺷﺪ ﺑﮑﺮم در ﻫﻤﻪ ﺷﻬﺮ‬

‫ﻟﯿﮏ از ﻋﺪل ﻧﮕﻔﺘﯽ ﻋﺠﺐ اﻫﻤﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪69‬‬

‫ﮐﻪ اﻧﺪوه ﺗﻮ را ﺑﺮﻗﻌﯿﺖ ﻣﯽداﻧﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮاﻧﯽ ﺑﺪﻟﺖ اﻣﻦ و ﻧﻪ ﺣﺒﯿﺐ ﻣﺎﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫‪ -68‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اﻟﻤﻨﺘﺪﷲ ﮐﻪ در ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺎز اﺳﺖ‬

‫زاﻧﺮو ﮐﻪ ﻣﺮا ﺑﺮ در او روي ﻧﯿﺎز اﺳﺖ‬

‫ﺧﻢﻫﺎ ﻫﻤﻪ در ﺟﻮش و ﺧﺮوﺷﻨﺪ وﻟﯿﮑﻦ‬

‫وان ﻣﯽ ﮐﻪ درآﻧﺠﺎ اﺳﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖﻧﻪ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‬

‫در ﮐﻌﺒﮥ ﮐﻮي ﺗﻮ ﻫﺮ آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﯿﺎﯾﺪ‬

‫از ﻗﺒﻠﮥ اﺑﺮوي ﺗﻮ در ﯾﻤﻦ ﻧﻤﺎز اﺳﺖ‬

‫‪ -68‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺪﺑﺨﺘﯽ از آن ﺷﺪ ﮐﻪ در ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺎز اﺳﺖ‬

‫اي دﯾﻮ ﺗﻮ را ﺑﺮ در آن ﮔﻮ ﭼﻪ ﻧﯿﺎز اﺳﺖ‬

‫ﺻﺪ ﻟﻌﻦ ﺑﺮآن ﻣﺴﺖ وﺑﺮآن ﺟﺎم وﺑﺮ آن ﻣﯽ‬

‫ﮐﺰ وي ﻫﻤﮥ ﺟﻮش و ﺧﺮوﺷﺖ ﺑﺪراز اﺳﺖ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﺗﻮ ﺑﺪﯾﻮان ﺧﻮد اي ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﻌﺎر‬

‫آن ﻣﯽ ﮐﻪ درآﻧﺠﺎ اﺳﺖ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﻪ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫آن ﺟﺬﺑﮥ ﻋﺸﻘﺖ و وﻻﯾﺖ ﮐﻪ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‬

‫ﺗﺄوﯾﻞ ﭼﻨﯿﻦ زور ﺑﻮد ﯾﺎ ﮐﻪ ﻟﺠﺎﺟﺖ‬

‫ﯾﺎ ﻣﺴﺘﯽ و ﺧﻮدﺧﻮاﻫﯽ و رﻧﺪي ز آز اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﮐﺎﺳﻪ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﻮب ﺷﻮد داﻏﺘﺮ از آﺗﺶ‬

‫ﺑﯽارزش و ﺑﯽﻗﯿﻤﺖ و ﻧﯽ ﻗﺎﺑﻞ ﻏﺎز اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫از ﻗﺒﻠﮥ اﺑﺮوت ﻣﺮا ﻋﯿﻦ ﻧﻤﺎز اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮ ﺑﺎﻃﻦ اﯾﻦ ﻻف ﻧﮕﺮ ﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﻔﻬﻤﯽ‬

‫ﮐﻮ اﻫﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﺒﻮد اﻫﻞ ﻣﺠﺎز اﺳﺖ‬

‫آن ﭘﯿﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺑﻮد ﺷﺮك ﻣﺮاﻣﺶ‬

‫ﮐﺰ ﺑﻬﺮ ﺗﻮ دﯾﺪار رﺧﺶ ﺷﺮك ﻧﻮاز اﺳﺖ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﻧﺸﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺮك ز ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻮﭼﮏ ﻧﻤﻮد ﻣﻮﺟﺐ ﻫﺮ ﺳﻮز و ﮔﺪاز اﺳﺖ‬

‫ﺧﻮاﻧﻨﺪه‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫ﺗﻮ ﻧﻔﻬﻤﯿﺪه‬

‫‪ -69‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﺮ ﻣﺮ ﺑﻬﺸﺖ اﺳﺖ ﺑﺮﯾﺰﯾﺪ ﮐﻪ ﭘﺘﻪ دوﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺷﺮ ﺑﺖ ﻏﺬﺑﻢ ﮐﻪ دﻫﯽ ﻋﯿﻦ ﻋﺬاﺑﺴﺖ‬

‫در ﮐﻨﺞ اﻣﺎ ﻏﻢ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺎي ﻧﺼﯿﺤﺖ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﮔﻮﺷﻪ ﭘﺮ از زﻣﺰﻣﮥ ﭼﻨﮓ و رﺑﺎﺑﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﺷﺪازﻋﺎﺷﻖ ورﻧﺪ اﺳﺖ وﻧﻈﺮ ﺑﺎز‬

‫ﺑﺲ ﻃﻮر ﻋﺠﺐ ﻻزم اﯾﺎم ﺷﺒﺎﺑﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪70‬‬

‫‪ -69‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﻔﮑﺮ ﭼﻪ ﭘﺮواي ﻋﺬاﺑﺴﺖ‬

‫ﺑﺮ ﭘﻨﺠﺮدي ﭘﻨﺪ ﻫﻤﺎن ﻧﻘﺶ ﺑﺮ آﺑﺴﺖ‬

‫ﺗﻮﻫﯿﻦ ﺗﻤﺴﺨﺮ ﮐﻨﺪ از ﺟﻨﺖ و ﻃﻮﺑﯽ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻬﺸﺖ اﺑﺪم ﯾﻤﻦ ﻋﺬاﺑﺴﺖ‬

‫ﺑﯽ ﭘﯿﺮ ﺑﺒﯿﻦ ﺧﻤﺮ ﺑﻬﺸﺘﯿﺶ ﻋﺬاﺑﺴﺖ‬

‫ﻻﻓﺴﺖ و ﯾﺎ ﺣﻤﻖ ﮔﺮ از اﻫﻞ ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ‬

‫در ﮐﻨﺞ دﻣﺎﻏﺶ ﻧﺒﻮد ﺟﺎي ﻧﺼﺤﯿﺖ‬

‫ﮐﺎن ﮔﻮﺷﻪ ﭘﺮ از زﻣﺰﻣﮥ ﭼﻨﮓ و رﺑﺎﺑﺴﺖ‬

‫در دورة ﻣﺎ ﻧﯿﺰ ﺷﺪه رﺳﻢ اﺟﺎﻧﺐ‬

‫ﻫﺮ رﻗﺺ و ﺻﺪاﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﻤﺴﺨﺮ ﺣﺴﺎﺑﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺷﺪي ﺗﯿﺮه ﺧﻮد ﺑﺎﺧﺖ ﺑﺎواز‬

‫ﻧﯽ ﭘﻨﺪ و را ﻟﺬت ﻧﯽ ﻓﮑﺮ ﻋﻘﺎﺑﺴﺖ‬

‫اﻓﺴﻮس ﮐﻪ ﯾﮏ ﺷﺎﻋﺮ دﯾﻨﺪار ﻧﮑﻮﺷﯿﺪ‬

‫ﺗﺎ ﻣﺤﻮ ﮐﻨﺪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺪﯾﻮان ﺧﺮاﺑﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻮ ﺑﻮد ﻋﺎﺷﻖ و ﻫﻢ رﻧﺪ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز‬

‫ﻣﯿﺪان ﺑﯿﻘﯿﻦ آﺧﺮﺗﺶ ﻋﯿﻦ ﻋﺬاﺑﺴﺖ‬

‫اﻓﺴﻮس ﺧﻮرد ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﺣﺎل ﺟﻮاﻧﯽ‬

‫ﮐﻮﮔﻮل ز ﺷﺎﻋﺮﺧﻮرد و ﻣﺴﺖ ﺷﺒﺎﺑﺴﺖ‬

‫‪ -70‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در دﯾﺪ ﻣﻐﺎن آﻣﺪ ﯾﺎرم ﻗﺪﺣﯽ در دﺳﺖ‬

‫ﻣﺴﺖ ازﻣﯽ وﻣﯿﺨﻮاران ازﻧﺮﮔﺲﻣﺴﺘﺶ ﻣﺴﺖ‬

‫در ﻓﻌﻞ ﺳﻤﻨﺪ او ﺷﮑﻞ ﻣﻪ ﻧﻮ ﭘﯿﺪا‬

‫وز ﻗﺪ ﺑﻠﻨﺪ او ﺑﺎﻻي ﺻﻨﻮﺑﺮ ﭘﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻏﺎﻟﯿﻪ ﺧﻮﺷﺒﻮ ﺷﺪ در ﮔﯿﺴﻮي او ﭘﯿﭽﯿﺪ‬

‫ور وﺳﻤﻪﮐﻤﺎﻧﮑﺶ ﮔﺸﺖ دراﺑﺮوي اوﭘﯿﺪاﺳﺖ‬

‫‪ -70‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭼﻮن دﯾﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﺎﺷﺪ ﺟﺎي ﻣﺮدﻣﺎن ﭘﺴﺖ‬

‫ﺟﺰ دﯾﻮ ﻧﺸﺪ وارد دﯾﺪار ﻧﺸﺪ ﺟﺰ ﻣﺴﺖ‬

‫ﯾﺎرﻣﺶ ﺑﻮدي ﻣﺮﺷﺪ ﯾﺎ ﻟﻮﻃﯽ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﺑﻞ ﺷﺎه ﺑﻮد ﻣﻘﺼﻮد زان ﯾﺎر ﻗﺪح در دﺳﺖ‬

‫در ﻧﻌﻞ ﺳﻤﻨﺪ ﺷﻪ ﺷﮑﻞ ﻣﻪ ﻧﻮ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﮑﻦ ﻣﻪ را از ﺑﻬﺮ ﺷﻪ ﺳﺮﻣﺴﺖ‬

‫زﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺟﺴﺎرتﻫﺎ اﯾﻤﺎن ز دﻟﺖ ﺑﺮﺧﺎﺳﺖ‬

‫ﻣﺴﺘﯽ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي ﺑﺮ داﻣﻦ ﺗﻮ ﺑﻨﺸﺴﺖ‬

‫ﭘﯿﺮوي و ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ از ﺷﻌﺮ ﺑﺠﺎ ﻣﺎﻧﺪه‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻨﺪي زﻧﺪه ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﮐﻪ آن ﺟﺮﻣﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ زﺷﺖ و رﮐﯿﮑﯽ را از ﻏﺎﻟﯿﻪ و وﺳﻤﻪ‬

‫زﯾﻮر ﮐﻨﺪ و زﯾﺒﺎ ﺑﺎﻻ ﺑﺒﺮد ﻫﺮ ﭘﺴﺖ‬

‫ﺑﯿﻦ ﻻف و ﺗﻤﻠﻖ را از ﻋﺎرف ﺷﯿﺮازي‬

‫از وي ﻧﺨﻮري ﺑﺎزي و ز ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺪو ﭘﯿﻮﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪71‬‬

‫ﮐﺬب اﯾﻦ ﻫﻤﻪ و اﻏﻮﺛﺎ از ﺣﻤﻖ ﺑﺴﯽ ﻣﺮدم‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﭼﻮ او ﻧﺒﻮد ﻋﺎرف ﺑﺠﻬﺎن در ﺑﺴﺖ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﮐﻦ ﺧﻮار ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺪ ﮔﻔﺘﺎر‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻧﺸﺪ ﺑﯿﺪار ﻫﺮ ﮐﺲ ز ﻫﻮا ﺑﺮ ﺑﺴﺖ‬

‫‪ -71‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻪ ﻟﻄﻒ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﺎﮔﺎه رﺷﺤﮥ ﻗﻠﻤﺖ‬

‫ﺣﻘﻮق ﺧﺪﻣﺖ ﻣﺎ ﻋﺮﺿﻪ ﮐﺮد ﺑﺮ ﮐﺮﻣﺖ‬

‫ز ﺣﺎل ﻣﺎ دﻟﺖ آﮔﻪ ﺷﻮد ﻣﮕﺮ وﻗﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻻﻟﻪ ﺑﺮ دﻣﺪ از ﺧﺎك ﺗﺸﻨﮕﺎن ﻏﻤﺖ‬

‫روان ﺗﺸﻨﮥ ﻣﺎ را ﺑﺠﺮﻋﻪاي درﯾﺎب‬

‫ﭼﻮ ﻣﯽدﻫﻨﺪ زﻻل ﺧﻀﺮ ز ﺟﺎم ﺟﻤﺖ‬

‫‪ -71‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﻬﺎ ﺗﻮﻗﻊ ﺷﺎﻋﺮ از ﺷﺤﮥ ﻗﻠﻤﺖ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺗﻮ ﺳﯿﺮش ﮐﻨﯽ ﻫﻢ از ﮐﺴﺮت‬

‫ﻧﻪ ﻋﺪل و داد ﺑﺨﻮاﻫﺪ زﺗﻮ ﻧﻪ ﻣﺬﻫﺐ و دﯾﻦ‬

‫ﮐﻪ ﻋﯿﺶ و زﻧﺪﮔﯽ او ﻣﺒﺎد ﺑﯿﺮﻗﻤﺖ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﻋﺎﺷﻖ ﺧﻮد را ﺗﻮ از ﻗﻠﻢ اﻧﺪاز‬

‫ﺣﻮاﻟﮥ ﺑﺪه و زﻧﺪهاش ﮐﻦ از درﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﻤﺮدم اﯾﺮان ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ‬

‫ﮐﻪ ﮔﺮ ﺳﺮم ﺑﺮود ﺑﺮ ﻧﺪارم از ﻗﺪﻣﺖ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺗﻤﻠﻖ و ﭘﺴﺘﯽ و ﻣﻨﻌﺖ ﺧﻮاري را‬

‫رواج‬

‫اﻧﺪاﺷﻮﻣﺖ‬

‫ﭼﺮﻧﺪ و ﻻف و ﮔﺰاف ﺧﯿﺎل ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﻦ‬

‫ﺑﺸﺎه ﮔﻔﺘﻪ ﻣﻨﻢ ﺧﺎك ﺗﺸﻨﮕﺎن ﻏﻤﺖ‬

‫ﺷﮑﻦ ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﺛﻨﺎ ﺧﻮان را‬

‫دﮔﺮ ﺗﺸﮑﺮ ﺣﻖ ﮐﻦ زرﺷﺤﮥ ﻗﻠﻤﺖ‬

‫ﻣﯽدﻫﺪ‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫اﯾﻦ‬

‫‪ -72‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻏﻢ زﻟﻒ ﺗﻮ دام ﮐﻔﺮ و دﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ز ﮐﺎر ﺳﺘﺎن او ﯾﮏ ﺷﻤﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻋﺠﺐ ﻋﻠﻤﯽ اﺳﺖ ﻋﻠﻢ ﻫﯿﺌﺖ ﻋﺸﻖ‬

‫ﮐﻪ ﭼﺮخ ﻫﺸﺘﻤﺶ ﻫﻔﺘﻢ زﻣﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫اﯾﻤﻦ‬

‫ﮐﻪ دل ﺑﺮ دو ﮐﻨﻮن در ﺑﻨﺪ دﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺸﻮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زﮐﯿﻪ‬

‫زﻟﻔﺶ‬

‫‪ -72‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻏﻢ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻪ ﺑﺮ اﺳﻼم و دﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ‬

‫ﮔﻬﯽ ﺑﺎﻓﺪ ز ﺷﻪ ﮔﻪ ﻋﺸﻖ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺣﺴﺎﺑﺶ‬

‫ﮔﻬﯽ ﻻﻓﺪ ز ﺧﻂ و ﺧﺎل دﻟﺒﺮ‬

‫ﮔﻬﯽ‬

‫ﺑﻬﺮ‬
‫ﺑﺎ‬

‫ﺷﻌﺮش‬

‫زر‬

‫اﻧﺪر‬

‫ﮐﺮام‬
‫ﺑﻮﺻﻒ‬

‫ﮐﻤﯿﻦ‬

‫اﺳﺖ‬

‫اﻟﮑﺎﺗﺒﯿﻦ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻧﺎزﻧﯿﻦ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪72‬‬

‫ﮔﻬﯽ از ﻗﺮ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮔﻪ ز ﻏﻤﺰه‬

‫ﮔﻬﯽ از ﻧﺮﮔﺲ آن ﻣﻪ ﺟﺒﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻓﻘﻂ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﻧﺒﻮد در ﺧﯿﺎﻟﺶ‬

‫ﺣﻀﻮر ﺣﻖ و رب اﻟﻌﺎﻟﻤﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺒﺎﺷﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ دام ﺷﺎﻋﺮان ﯾﮏ ﺷﻤﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﺑﺒﺎﻓﯿﺪ‬

‫ﻧﻪ ﭼﻮن ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺻﯿﺪش آن و اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ‬

‫ﮐﻪ در ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ دﯾﻮش ﻗﺮﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن‬

‫اﮔﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﻮد ﺣﻘﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﺮده ز ﻋﻠﻢ ﻫﯿﺌﺖ ﻋﺸﻖ‬

‫ﮐﻪ ﭼﺮخ ﻫﺸﺘﻤﺶ ﻫﻔﺘﻢ زﻣﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻋﻠﻢ اﺳﺖ و ﻧﻪ ﻫﯿﺌﺖ دارد اﯾﻦ ﻋﺸﻖ‬

‫ﮐﻪ ﺳﯿﻞ‬

‫ﻟﻌﯿﻦ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﭼﺮﺧﺶ ﻫﺸﺖ و ﻧﯽ ﻫﻔﺘﻢ زﻣﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺟﻔﻨﮓ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ز‬

‫دام‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﻣﺜﻞ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن‬

‫ﺟﻔﻨﮕﯿﺎت‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻌﻤﺎ‬

‫ﺑﺮو‬

‫را‬

‫اﯾﻤﻦ‬
‫از‬
‫را‬

‫ﻧﮕﺮ‬

‫اي‬

‫درﯾﺎب‬

‫ﻋﻠﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻫﻨﺮﮔﺮ‬

‫و‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﻃﻤﻊ‬

‫ﺧﺎم‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﯿﻦ‬

‫ﻓﺎش‬

‫ﻗﺼﮥ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﻣﮕﻮ ﻋﺸﻘﻢ ﭼﻨﺎن ﻋﺸﻘﻢ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ‬

‫‪ -73‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺎل دل ﺑﺎ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﻨﻢ ﻫﻮس اﺳﺖ‬

‫ﻗﻬﺮي‬

‫ﻧﻔﺲ‬

‫ﺧﺒﺮ‬
‫از‬

‫دل‬

‫ﺷﻨﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫رﻗﯿﺒﺎن‬

‫ﻧﻬﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺷﺐ ﻗﺪري ﭼﻨﯿﻦ ﻋﺰﯾﺰ و ﺷﺮﯾﻒ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮ ﺗﺎ روز ﺧﻔﺘﻨﻢ ﻫﻮس اﺳﺖ‬

‫در‬

‫داﻧﮥ‬

‫ﭼﻨﯿﻦ‬

‫ﻧﺎزك‬

‫در‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻏﻢ‬

‫ﻣﺪﻋﯿﺎن‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ده‬
‫ﻫﻤﭽﻮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺷﺐ‬

‫رﻧﺪاﻧﻪ‬

‫‪ -73‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻻف‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺷﻨﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫رد‬

‫از‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﻧﺒﻮك‬

‫ﻗﻠﻢ‬

‫ﺧﺎر‬

‫راه‬

‫ﺑﯿﻦ‬

‫ﺟﻔﻨﮕﺶ‬

‫را‬

‫از‬

‫ادﯾﺒﺎن‬

‫ﻃﻤﻊ‬
‫ﻫﺮ‬
‫وه‬

‫ﺧﺎم‬
‫ﺷﺐ‬

‫از‬

‫ﺟﻮاب‬

‫ﺗﺎر‬

‫او‬

‫ﺳﻔﺘﻨﻢ‬
‫ﮔﻔﺘﻨﻢ‬

‫را‬
‫ﺗﻮ‬

‫ﻧﻮﺷﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫رﻓﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻧﻬﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺧﺪﻋﻪﻫﺎي‬

‫ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﮔﻔﺘﻦ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺧﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻣﺰﺧﺮف‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫در‬

‫ﺷﺐ‬

‫ﺗﺎر‬

‫ﺳﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﻫﻮس‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪73‬‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫رﻧﺪاﻧﮥ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻧﯽ‬

‫ﺗﻮ‬
‫ﭼﻮ‬

‫اي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫و‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻨﮕﺴﺖ و ﺷﺴﺘﻨﻢ ﻫﻮس اﺳﺖ‬

‫ﺧﯿﺎم‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﻣﺮداﻧﻪ‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫ﻫﻮس‬

‫ﮔﻔﺘﻨﻢ‬

‫ﺣﺮف ﺛﺎء‬
‫‪ -74‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دﯾﻦ و دل ﺑﺮدﻧﺪ و ﻗﺼﺪ ﺟﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﺧﻮن ﻣﺎ ﺧﻮردﻧﺪ اﯾﻦ ﮐﺎﻓﺮ دﻻن‬

‫اي‬

‫ﺟﻮر‬

‫از‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن‬

‫‪ -74‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اﻻﻣﺎن از ﺷﻌﺮ و ﻋﺮﻓﺎن اﻟﻐﯿﺎث‬
‫دﯾﻦ و آﺋﯿﻦ را ﻧﻤﻮدﻧﺪي ﺧﺮاب‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﯾﮏ ﺣﻘﮕﻮ در اﯾﺮان اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﻏﯿﺮت و ﻋﻔﺖ ﺑﺮﻓﺖ از ﻣﺮدﻣﺎن‬

‫ﻣﺼﻠﺢ‬

‫ﺑﺪوران‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﺑﺲ‬

‫زدﻧﺪي‬

‫ﻃﻌﻦ‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫اﻻﻣﺎن‬

‫از‬

‫ﺷﻌﺮﺳﺎز‬

‫آن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﺿﺪ‬

‫ﻗﺮآن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﺳﻮزان‬

‫و‬

‫ﮔﺮﯾﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫را‬

‫ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﺎﯾﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺑﺮدﻧﺪ‬

‫اﯾﻦ‬

‫اﻻﻣﺎن اي ﺻﺎﺣﺒﺎن ﻓﻀﻞ و ﻋﻠﻢ‬
‫ﻫﺮ‬

‫زﻣﺎن‬

‫دﯾﻮان‬

‫ﺷﻌﺮي‬

‫از‬

‫ﺳﺒﮏ‬

‫ﻣﻐﺰي‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﻨﺘﺸﺮ‬

‫ﻣﯽﺷﻮد‬

‫ﻣﺴﻠﮑﺎن‬

‫ﮔﺸﺘﻪام‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺟﻬﻞ و ﺧﺮاﻓﺎت و ﭼﺮﻧﺪ‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﯾﮏ‬

‫ﺑﺸﺮ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﺎ‬

‫درﻣﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﻻﻣﺬﻫﺒﺎن‬

‫از‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﺧﻮﺑﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﻓﺎن‬

‫اﻟﻐﯿﺎث‬

‫ﺣﺮف ﺟﯿﻢ‬
‫‪ -75‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺗﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮﺑﺎن ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭼﻮن ﺗﺎج‬

‫ﺳﺰد اﮔﺮ ﻫﻤﮥ دﻟﺒﺮان دﯾﻨﺪت ﺑﺎج‬

‫ﻟﺐ ﺗﻮ ﺧﻀﺮ و دﻫﺎن ﺗﻮ آب ﺣﯿﻮاﻧﺴﺖ‬

‫ﻗﺪ ﺗﻮ ﺳﯿﺮ و ﻣﯿﺎن ﺗﻮ ﻣﻮي و ﮔﺮدان ﻋﺎج‬

‫ﻓﺘﺎده در ﺳﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻮاي ﭼﻮن ﺗﻮ ﺷﻬﯽ‬

‫ﮐﻤﯿﻨﻪ ذرة ﺧﺎك در ﺗﻮ ﺑﻮدي ﮐﺎج‬

‫‪ -75‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ دﯾﻮان ﻋﺎﻟﻤﯽ ﭼﻮن ﺗﺎج‬

‫ﺳﺰد اﮔﺮ ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﺧﻨﺪهﻫﺎ دﻫﻨﺪت ﺗﺎج‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪74‬‬

‫ز ﺳﺮ ﻫﻮا و ﻫﻮس را ﻧﯿﻔﮑﻨﯽ ﺑﯿﺮون‬

‫ﺗﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ و ﺑﯿﻌﺎرﯾﺖ ﮔﺮﻓﺘﻪ رواج‬

‫ﺑﺮﻓﺘﻪ ﻣﺪح ﺗﻮ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﺑﻮده ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫ﻫﻤﻪ ﺑﺮاي ﺛﻨﺎ ﺧﻮاﻧﯽ ﻗﺮ داده ﺧﺮاج‬

‫ز ﺣﺮص و آز و ﻃﻤﻊ ﺷﺎﻋﺮا ﻫﻤﯽ ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﻗﺪ ﺗﻮ ﺳﺮو و ﻣﯿﺎن ﺗﻮ ﻣﻮي و ﮔﺮدن ﻋﺎج‬

‫ﻓﺘﺎده در ﺳﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻮاي ﭼﻮن ﺗﻮ ﺷﻬﯽ‬

‫ﮐﻪ از ﻋﻄﺎي زرت ﻣﯽرﺳﺪ ﻣﺮض ﺑﻌﻼج‬

‫ﺗﻮ ﻻف ﺑﯿﻦ ﻋﻮض ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺘﯽ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻤﯿﻨﻪ ذرة ﺧﺎك در ﺗﻮ ﺑﻮدي ﮐﺎج‬

‫ﭼﺮا ﻓﺘﺎدهاي اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺮﻧﺞ و ﺗﻌﺐ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺖ ﭘﺮﺳﺖ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﻧﻤﯽﺷﻮد و ﭼﻮن ﺣﺎج‬

‫ﺣﺮف ﺣﺎء‬
‫‪ -76‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﺑﻤﺬﻫﺐ ﺗﻮ ﺧﻮن ﻋﺎﺷﻖ اﺳﺖ ﻣﺒﺎح‬

‫ﺻﻼح ﻣﺎ ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﺎن ﺗﻮرات ﺻﻼح‬

‫ﺻﻼح و ﺗﻮﺑﻪ و ﺗﻘﻮي ز ﻣﺎ ﻣﺠﻮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زرﻧﺪ و ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﺠﻨﻮن ﮐﺴﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ ﺻﻼح‬

‫‪ -76‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻤﺬﻫﺐ ﻋﺮﻓﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻫﺴﺖ ﮔﺸﺘﻪ ﻣﺒﺎح‬

‫ﭼﻮ ﻣﺰد ﮐﻨﺪ ﭘﯽ ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﯿﻒ و ﻟﺬت و راح‬

‫ﺑﺮاي ﺳﯿﻞ ﺧﺮاﻓﺎت و ﮐﻔﺮ و ﻻف و ﮔﺰاف‬

‫ﺑﻨﺎم ﻋﺎرف و ﺻﻮﻓﯽ ﺷﺪﻧﺪ ﭼﻮن ﻣﻼح‬

‫ﺧﺪا و دﯾﻦ و ﺧﺮد را ﮔﺮﻓﺘﻪاﻧﺪ ﺑﻄﻌﻦ‬

‫ﺑﺮاي‬

‫اﻻﺻﺒﺎح‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺧﻮد ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫زرﻧﺪ و ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﺠﻨﻮن ﮐﺴﯽ ﻧﯿﺎﻓﺖ ﺻﻼح‬

‫ﺻﻼح و ﺗﻮﺑﻪ و ﺗﻘﻮي ﻧﺠﻮﯾﺪ از ﺗﻮ ﮐﺴﯽ‬

‫ﮐﻪ در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﺴﯽ ﺑﺨﺖ اﺻﻼح‬

‫وﻟﯽ ﺗﻮ رﻧﺪي و ﻋﺎﺷﻖ ز ﺑﻬﺮ ﺷﯿﺎوي‬

‫ﻣﺪام درد زﺑﺎن داري و ﮐﻨﯽ اﻟﺤﺎح‬

‫ﻣﮕﻮ ز ﻣﺬﻫﺐ ﻋﺸﺎق ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺳﺨﻦ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﺬﻫﺐ ﻋﺸﺎق ﻧﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮ ﻣﺒﺎح‬

‫ﻣﺴﺨﺮه‬

‫ﻓﺎﻟﻖ‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﺣﺮف ﺧﺎء‬
‫‪ -77‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دل‬
‫ﺑﺪه‬

‫ﻣﻦ‬

‫در‬

‫ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﻫﻮاي‬
‫ﺷﺮاب‬

‫روح‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ارﻏﻮاﻧﯽ‬

‫ﺑﯿﺎد‬

‫آﺷﻔﺘﻪ‬
‫ﻧﺮﮔﺲ‬

‫ﻫﻤﭽﻮن‬

‫ﻣﻮي‬

‫ﺟﺎدوي‬

‫ﻓﺮخ‬
‫ﻓﺮخ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪75‬‬

‫اﮔﺮ ﻣﯿﻞ دل ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺠﺎﺋﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﻏﻼم‬
‫ﺑﻮد‬

‫اﺳﻤﺖ‬
‫ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫آﻧﻢ‬

‫ﺑﻨﺪة‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﺪوي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫‪ -77‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻓﺮخ‬

‫ﺳﺮ و ﮐﺎري ﺑﻌﻘﻞ و دﯾﻦ ﻧﺪارد‬

‫ﭼﻮ ﺑﺮ ﺧﻮردار ﺷﺪ از روي ﻓﺮخ‬

‫ﺗﺄوﯾﻞ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫از‬

‫ﻧﺮﮔﺲ‬

‫ﺟﺎدوي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﻟﺮزد‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﭘﻨﺪ‬

‫ﻗﺪ‬

‫دﻟﺠﻮي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﻧﻤﯽداﻧﻢ‬
‫ﻧﺪارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دل‬

‫دﻟﺶ آﺷﻔﺘﻪ ﺷﺪ ﭼﻮن ﻣﻮي ﻓﺮخ‬

‫ﻣﺮﯾﺪاﻧﺶ‬
‫ﻋﻔﺖ‬

‫و‬

‫روي‬

‫ﻣﯿﻞ‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﺳﻮي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﭼﻪ‬
‫ﮐﻪ‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫ﻣﺨﻮان دﯾﮕﺮ از اﯾﻦ دﯾﻮان ﺑﺎﻃﻞ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻤﺮاز اﺳﺖ و ﻫﻤﺰاﻧﻮي ﻓﺮخ‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﺳﻮي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﺑﻮي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﻣﺬوي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﺑﻘﻮم‬

‫ﻟﻮط‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﻗﺘﺪا‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻣﯿﻞ‬

‫دل‬

‫او‬

‫دوﺻﺪ ﻟﻌﻨﺖ ز ﺣﻖ ﺷﺪ ﺷﺎﻣﻞ آن‬

‫ﮐﺴﯽ‬

‫ﮐﻮ‬

‫دﻣﺰﻧﺪ‬

‫از‬

‫و‬

‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‬

‫ﮐﺴﯽ‬

‫ﺷﺪه‬

‫ﺑﻨﺪه‬

‫و‬

‫ﻫﺸﯿﺎر‬

‫ﻣﺒﺎش‬

‫رﻫﺎ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﺑﺮو‬

‫اﻫﻞ‬
‫اي‬

‫ﻋﺮﻓﺎن‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫اﺑﺮوي‬

‫ﻓﺮخ‬

‫ﺣﺮف د‬
‫‪ -78‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺗﺮك ﻓﻠﮏ ﺧﻮان روزه ﻏﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻫﻼل ﻋﯿﺪ ﺑﺪور ﻗﺪح اﺷﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺛﻮاب روزه و ﺣﺞ ﻗﺒﻮل آن ﮐﺲ ﺑﺮد‬

‫ﮐﻪ ﺧﺎك ﻣﯿﮑﺪة ﻋﺸﻖ را زﯾﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺑﻬﺎي ﺑﺎدة ﭼﻮن ﻟﻌﻞ ﭼﯿﺴﺖ ﺟﻮاﻫﺮ ﻋﻘﻞ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺳﻮد ﮐﺴﯽ ﮐﺮد ﮐﺎﯾﻦ ﺗﺠﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻓﻐﺎن ﮐﻪ ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺨﻤﻮر ﺷﯿﺦ ﺷﻬﺮ اﻣﺮوز‬

‫ﻧﻈﺮ ﺑﺪرد ﮐﺸﺎن از ﺳﺮ ﺣﻘﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺸﻖ ز ﺣﺎﻓﻆ ﺷﻨﻮ ﻧﻪ از واﻋﻆ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﺑﺴﯿﺎر در ﻋﺒﺎرت ﮐﺮد‬

‫‪ -78‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺮو ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﺗﻮ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻮد ﻏﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻫﻮاي ﻧﻔﺲ ﺗﻮ ﺑﯿﻌﻀﺘﯽ اﺷﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺛﻮاب ﻋﯿﺪ ﺑﺒﺮد و ﺛﻮاب روزه و ﺣﺞ‬

‫ﻧﻤﻮد ﺣﺒﻂ و زﻣﯽ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﻮد ﻏﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪76‬‬

‫ﺑﺒﺎد داد ﻫﻤﻪ ﻃﺎﻋﺖ و ﻋﺒﺎدت ﺧﻮد‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﯿﮑﺪة ﻋﺸﻖ را زﯾﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﻮﻫﺮ ﻋﻘﻠﺶ ﻓﺮوﺧﺖ ﺑﺮ ﺑﺎده‬

‫ﺳﻔﯿﻪ ﺑﻮد و ازﯾﻦ ﺑﯿﻊ ﺑﺲ ﺧﺴﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻣﻘﺎم اﺻﻠﯽ ﻫﺮ ﻧﺎﮐﺴﯽ ﺧﺮاﺑﺎﺗﺴﺖ‬

‫ﻫﺰار ﻟﻌﻦ ﺑﺮ آن ﮐﺲ در آن ﺗﺠﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻣﻘﺎم ﺑﻨﺪة ﺣﻖ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﺴﺎﺟﺪ و ﺑﺲ‬

‫ﺧﺪاش ﺧﯿﺮ دﻫﺪ آﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﻋﻤﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻗﺒﻠﮥ او اﺑﺮوان ﭘﯿﺮان ﺷﺪ‬

‫ﺑﺠﺎم ﺑﺎده و ﻣﯽ اوﻻً ﻃﻬﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻣﺸﻮ زدﯾﺪة ﺗﻮ ﻣﺸﺮك ازﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي‬

‫ﮐﻪ دﯾﺪه راه ﺑﺪل و ز ﻫﻮا اﻣﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﻓﻐﺎن ﮐﻪ دﯾﺪة ﻣﺨﻤﻮر ﺻﻮﻓﯽ و ﻋﺎرف‬

‫ﺑﺸﯿﺦ ﺷﻬﺮ ﻧﻈﺮ از ﺳﺮ ﺣﻘﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻘﻞ ز ﻗﺮآن ﺷﻨﻮ ﻧﻪ از ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺴﯿﺎر در ﻋﺒﺎرت ﮐﺮد‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺑﻪ ﭘﯿﺮات روز ﺣﺎﻓﻆ ﮔﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﻪ ﭼﻪ او در ﺿﺮر ﻣﻬﺎرت ﮐﺮد‬

‫و ﮔﺮ ﮐﻪ ﺣﺐ ﺑﺤﻖ اﺳﺖ روز ﻗﺮآن ﮔﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ از ره ﮐﯿﻨﻪ ﺑﺤﻖ ﺟﺴﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺸﻖ ز ﺣﯿﺪر رﺳﯿﺪ رو ﺑﺮ ﺧﻮان‬

‫ﺑﺨﻄﺒﮥ ﺻﺪ و ﻫﺸﺘﺶ ﺑﺂن اﺷﺎرت ﮐﺮد‬

‫ﺑﮕﻔﺖ آن ﻣﺮﺿﯽ ﺑﺎﺷﺪ از ﻫﻮا و ﻫﻮس‬

‫ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﭘﺎره ﮐﻨﺪ ﭼﻮن ﻫﻮا ﺷﺮارت ﮐﺮد‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﻘﻠﯽ ﺷﻨﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ‬

‫ﭘﺬﯾﺮ ﮔﻔﺘﮥ او ﭼﻮن ز ﺣﻖ ﺳﻔﺎرت ﮐﺮد‬

‫‪ -79‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﺳﺖ در ﺣﻠﻘﮥ آن زﻟﻒ دوﺗﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ ﻋﻬﺪ ﺗﻮ و ﺑﺎد ﺻﺒﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺳﺮو ﺑﺎﻻي ﻣﻦ آﻧﮕﻪ ﮐﻪ در آﯾﺪ ﺑﺴﻤﺎع‬

‫ﭼﻪ ﻣﺤﻞ ﺟﺎﺛﻪ ﺟﺎن را ﮐﻪ ﻗﺒﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﻣﺸﮑﻞ ﻋﺸﻖ ﻧﻪ در ﺣﻮﺻﻠﮥ داﻧﺶ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺣﻞ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺪﯾﻦ ﻓﮑﺮ ﺧﻄﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺑﺠﺰ اﺑﺮوي ﺗﻮ ﻣﺤﺮاب دل ﺣﺎﻓﻆ ﮐﯿﺴﺖ‬

‫ﻃﺎﻋﺖ ﻏﯿﺮ ﺗﻮ در ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫‪ -79‬ﺣﺎﻓﻆﺷﮑﻦ‬
‫دﺳﺖ در دﯾﻦ ﺧﺪا ﭼﻮن ﻋﺮﻓﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﻃﺎﻋﺖ ﻏﯿﺮ ﺧﺪا ﭼﻮن ﺷﻌﺮا ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫آﻧﭽﻪ ﺳﻌﯽ اﺳﺖ ﻣﻦ اﻧﺪر ﻃﻠﺐ ﺣﻖ ﮐﺮدم‬

‫آﻧﻘﺪر ﻫﺴﺖ ﮐﻪ اﺳﻼم رﻫﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﻟﻌﻦ ﺧﺪا ﻫﺴﺖ ﺑﺮ اﻟﻔﺎظ رﮐﯿﮏ‬

‫روز و ﺷﺐ ﻋﺮب ده ﺑﺎ دﯾﻦ ﺑﺠﺎف ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪77‬‬

‫ﺣﻘﮥ ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ ﺷﻤﺎ اي ﻋﺮﻓﺎ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺤﺪﯾﺴﺖ ﮐﻪ اﺣﺼﺎ ﺑﺨﺪا ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﻓﮑﺮ و ﮔﻔﺘﺎر ﺷﻤﺎ آﻧﻘﺪر آﻟﻮده ﺷﺪه‬

‫دﻓﻊ آن ﺑﺎ ﺳﺨﻦ و ﭘﻨﺪ و دﻋﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺗﻮﮐﻪ ﻣﺤﺮاب دﻟﺖ اﺑﺮويآن ﺑﯽﺳﺮوﭘﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺠﺰ از ﻃﺎﻋﺖ وي از ﭼﻪ ﺧﻄﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﯾﺎر در ﻣﺬﻫﺐ ﺻﻮﻓﯽ اﺳﺖ ﻫﻤﺎن ﭘﯿﺮﺧﺴﺎن‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﯾﺎر ﺑﻬﺮ ﺑﯽﺳﺮوﭘﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﭼﻮﻧﮑﻪ ﺣﻖ را ﻧﺒﻮد زﻟﻒ دوﺗﺎ ﯾﺎ ﺧﻂوﺧﺎل‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﮔﻔﺖ ز ﻋﯿﺎد ﺧﺪا ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﻋﺸﻖﭼﻮن ﺳﺪﺗﯽ ازﻧﻔﺲ وﻫﻮاوﻫﻮساﺳﺖ‬

‫ﺣﻞ آن را ﺑﮑﻒ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺗﺎ زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد اﺑﺮوي ﯾﺎرت ﻗﺒﻠﻪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ذﮐﺮ ﺗﻮ در ﻣﺬﻫﺐ ﻣﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺎز ﻧﻤﻮدي ﺷﻌﺮا را رﺳﻮا‬

‫ﮔﺮﭼﻪ ﺧﻮد را اﻃﺮاف ﺑﯽﺳﺮوﭘﺎ ﻧﺘﻮان ﮐﺮد‬

‫‪ -80‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﺴﺮ ﺟﺎم ﺟﻢ آﻧﮕﻪ ﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﮐﻪ ﺧﺎك ﻣﯿﮑﺪه ﮐﺤﻞ ﺑﺼﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻣﺒﺎش ﺑﯽ ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب ﮐﻪ زﯾﺮ ﻃﺎق ﺳﭙﻬﺮ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪ ﻏﻢ از دل ﺑﺪر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻃﺮﻓﻪ اﮐﺴﯿﺮﯾﺴﺖ‬

‫ﮔﺮي اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﮑﻨﯽ ﺧﺎك زر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﺑﻌﺰم ﻣﺮﺣﻠﮥ ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺶ ﻧﻪ ﻗﺪﻣﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺳﻮدﻫﺎ ﮐﻨﯽ از اﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﺷﺎﻫﺎﻧﻪ ﺑﺸﻨﻮي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﺑﺸﺎﻫﺮاه‬

‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‬

‫ﮔﺬر‬

‫ﺗﻮاﻧﯽ‬

‫‪ -80‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺗﻮ وﻫﻢ ﺟﺎم ﺟﻢ آﻧﮕﻪ ﺑﺪر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫اﮔﺮ ز ﺑﺎده ﺗﻮ ﺻﺮف ﻧﻈﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻣﺒﺎش ﺑﺎ ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب ﮐﻪ در ﺟﻬﺎن دو در‬

‫ﺑﺴﺎ ﮐﻪ زﻧﺪﮔﯽ ﺑﯽﺧﻄﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻧﮑﺒﺖ‬

‫ﻣﺒﺎش اﺣﻤﻖ اﮔﺮ ﺗﺮك ﺷﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻧﻈﯿﺮ ﻃﺮﻓﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻮد ﮔﺪاﺋﯽ او‬

‫ﮔﺮ اﺧﺬ ﺣﺎﺟﺖ ﺧﻮد از ﺑﺸﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﺑﺨﻮر زري ﮐﻪ ﺗﻮ ﺧﻮد ﯾﺎﻓﺘﯽ و ﯾﺎوه ﻣﮕﻮ‬

‫زﻻفﻫﺎ و ﺗﻤﻠﻖ ﺣﺬر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﺗﻮ ﺧﺎك زر ﮐﻦ و ﺑﺎ آﻧﺒﺴﺎز ﺑﺮ ﺷﺎﻫﺎن‬

‫ﻃﻤﻊ ﺳﯿﺎر ﮐﻪ ﺧﺎﮐﯽ ﺑﺴﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻣﻨﻪ ﻗﺪم ﺑﺮه ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ اي ﻋﺎﻗﻞ‬

‫ﺑﺠﺪ و ﺟﻬﺪ رﻫﺎ اﯾﻦ ﺷﺮر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ‬

‫در‬

‫ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪78‬‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺗﺮك ﺷﺮور و ﺧﻄﺎ و ﮐﺒﺮ و ﻏﺮور‬

‫ز ﻓﯿﺾ داﻧﺶ‪ ،‬اﻫﻞ ﺑﺼﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﺗﻮ ﮐﺰ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺧﻮد دﻣﺰﻧﯽ و ﻣﯿﺒﺎﻓﯽ‬

‫ﮐﺠﺎ ز ﮐﻮي ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺧﺒﺮ ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫ﻏﺒﺎر راه ﺧﺪا ﻻف ﺷﻌﺮ و ﻋﺮﻓﺎن اﺳﺖ‬

‫ﻏﺒﺎر ره ﺑﻨﺸﺎن ﺗﺎ ﮔﺬر ﺗﻮاﻧﯽ ﮐﺮد‬

‫اﮔﺮ ز وﺣﯽ و ﺧﺮد ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﺸﺎﻧﯽ داﺷﺖ‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﺣﻘﯿﻘﺖ‬

‫ﺑﺸﺎﻫﺮاه‬

‫ﺳﻔﺮ‬

‫ﺗﻮاﻧﯽ‬

‫‪ -81‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺎلﻫﺎ دل ﻃﻠﺐ ﺟﺎم ﺟﻢ از ﻣﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آﻧﭽﻪ ﺧﻮد داﺷﺖ ز ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺗﻤﻨﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﮔﻮﻫﺮي ﮐﺰ ﺻﺪف ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﺑﯿﺮون ﺑﻮد‬

‫ﻃﻠﺐ از ﮔﻢ ﺷﺪﮔﺎن ﻟﺐ درﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻣﺸﮑﻞ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺮ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﺮدم دوش‬

‫ﮐﻮ‬

‫ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﮔﻔﺖ آن ﯾﺎر ﮐﺰو ﮔﺸﺖ ﺳﺮدار ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﺟﺮﻣﺶ آن ﺑﻮد ﮐﻪ اﺳﺮار ﻫﻮﯾﺪا ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آن ﻫﻤﻪ ﺷﻌﺒﮥ ﺧﻮش ﮐﻪ ﻣﯽﮐﺮد آﻧﺠﺎ‬

‫ﺳﺎﻣﺮي ﭘﯿﺶ ﻋﺼﺎ و ﯾﺪ و ﺑﯿﻀﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻓﯿﺾ روح اﻟﻘﺪس ار ﺑﺎز ﻣﺪد ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬

‫دﯾﮕﺮان ﻫﻢ ﺑﮑﻨﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﻣﺴﯿﺤﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﭘﺲ دﻟﯽ در ﻫﻤﻪ اﺣﻮال ﺧﺪا ﺑﺎ او ﺑﻮد‬

‫او ﻧﻤﯿﺪﯾﺪش و از دور ﺧﺪاﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ‬

‫ﻧﻈﺮ‬

‫ﺣﻞ‬

‫ﻣﻌﻤﺎ‬

‫‪ -81‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺎلﻫﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ اﺑﻠﯿﺲ ﺗﻘﻼ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﻬﺮ ﮔﻤﺮاﻫﯽ ﻣﺎ دﯾﺪة ﺧﻮد وا ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آﻧﭽﻪ در ﺟﺎم ﺑﻮد ﺟﻤﻠﻪ ز اوﻫﺎم ﺑﻮد‬

‫ﻃﺎﻟﺐ‬

‫ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺗﺎ ﮐﻨﺪ ﮔﯿﺞ ﺑﺸﺮ را و ﺗﺴﺨﯿﺮ ﮐﺸﺪ‬

‫ﻃﻠﺐ از دوﻟﺘﯿﺎن ﻟﺐ درﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﮐﻤﮏ ازﮔﺒﺮوﯾﻬﻮدوﻣﻨﻊ و ﺗﺮﺳﺎ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ‬

‫ﯾﺎري از اﻣﺖ ﺑﯿﭽﺎرة ﺑﺖﻫﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺧﺎﻣﻮش ﮐﻨﺪ ﻧﻮر ﺣﻖ راه ﻫﺪي‬

‫ﺳﺎﻣﺮي ﻣﻨﺘﺨﺐ از اﻣﺖ ﻣﻮﺳﯽ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺳﻌﯿﺎ ﮐﺮد وﻟﯽ ﮐﻮﺷﺶ ﺑﯽﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺟﺴﺘﺠﻮ از ﮐﻤﮏ و ﯾﺎر ﻣﻬﻨﻤﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﭼﻮن ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﺑﺮ ﭘﯿﺮ ﺑﺸﺪ‬

‫ﮐﻮ ﺑﺘﺰوﯾﺮ درﯾﺎ ﺣﻞ ﻣﻌﻤﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫دﯾﺪﻣﺶ ﺧﺮم و ﺧﻨﺪان و ﻫﻤﯽ رﻗﺺ ﮐﻨﺎن‬

‫ﺑﺪﻟﺶ ﺻﻮرت آن ﭘﯿﺮ ﺗﻤﺎﺷﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﮔﻔﺘﻢ اﯾﻦ ﭘﯿﺮ ﺑﺪ اﻧﺪﯾﺶ ﻣﮕﺮ ﺟﺎم ﺟﻢ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻔﺖ او ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺨﻮاﻫﯽ ز ﺧﻮد اﻧﺸﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﺪو‬

‫دﻫﻢ‬

‫ﺗﻤﻨﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪79‬‬

‫ﮐﻔﺮ و ﺗﺰوﯾﺮ و رﯾﺎ ﺣﻘﮥ ﻫﻢ ﺧﺪﻋﻪ و ﻣﮑﺮ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻨﻨﺪ او ﯾﮑﺴﺮه ﺗﻨﻬﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آﻧﮑﻪ اﺳﺮار رﻣﻮزات ﻫﻤﻪ ﮐﻔﺮ ﺟﻬﺎن‬

‫ﺻﻔﺤﮥ ﺧﺎﻃﺮ او ﺟﻤﻠﻪ ﻣﻬﯿﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺣﻼج ﮐﻪ از ﮐﻔﺮ ﺳﺮدار ﺑﺸﺪ‬

‫ﺟﺮﻣﺶ آن ﺑﻮد ﮐﻪ اﺳﺮار ﻫﻮﯾﺪا ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﮔﺮﭼﻪ اﺳﺮار ﺑﮕﻔﺖ آﻧﮑﻪ ﺳﺮدار ﺑﺸﺪ‬

‫ﻟﯿﮏ‬

‫ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺳﺎﻣﺮي و آﻧﮑﻪ ﺳﺮدار ﺑﺮﻓﺖ‬

‫ﻫﻤﻪ ﯾﮏ رﺷﺘﻪ و ﻫﺮ ﯾﮏ ﮔﺮﻣﯽ وا ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آن دو ﺣﻘﺎ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﺪﻧﺪ ﺟﺰاي ﺧﻮد را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﯾﺎرﯾﺸﺎن و زر ﺗﻘﺎﺿﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫وﺣﯽ ﺷﯿﻄﺎن ﺗﻮ ﭼﻮن ﺑﺎز ﻣﺪدﻫﺎ ﺑﻨﻤﻮد‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺪ ﭘﯿﺮ ﭼﻮ آن ﯾﺎر ﻗﻀﺎﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻓﯿﺾ روح اﻟﻘﺪس از ﺑﻬﺮ ﻣﻦ و ﺗﻮ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺧﻮاﺟﻪ را ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﻏﻠﻂﻫﺎي ﭼﻪ ﺑﯿﺠﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﺎ ﮔﺮ ﻏﺮه ﻣﺸﻮ ﺧﺪﻋﻪ ﻣﮑﻦ ﺟﺎﻫﻞ را‬

‫ﮐﯽ دﯾﮕﺮﻫﺎ ﺑﮑﻨﻨﺪ آﻧﭽﻪ ﻣﺴﯿﺤﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫از اﮔﺮ ﺗﺎ ﺑﻮﻗﻮع از ﻓﻠﮑﺴﺖ ﺗﺎ ﺑﺰﻣﯿﻦ‬

‫ورﻧﻪ ﻣﻪ ﺑﯽﺳﺮوﭘﺎ دﻋﻮت ﻋﯿﺴﯽ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫او ﻧﺒﯽ ﺑﻮد ﻧﺒﯽ را ﺑﻮد آن ﺷﯿﻤﻪ ز ﺣﻖ‬

‫ﻧﯽ ﭼﻮ آن را دة ﻣﻨﺼﻮر ﮐﻪ اﻏﻮا ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺣﻤﻖﺷﻌﺮي ﮐﻪ ﭼﺴﺎن ﺟﻠﻮه دﻫﺪ ﺳﺎﻣﺮﯾﺶ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ او ﭘﯿﺶ ﻋﺼﺎ و ﯾﺪ و ﺑﯿﻀﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﯽدل و ﺑﺎ دل و ﯾﺎ دورود ﮔﺮﻫﻢ ﻧﺰدﯾﮏ‬

‫اﯾﻦ ﺧﺪا ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﺷﺪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﺪاﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﯽﺳﻮادي ﺗﻮﻧﮕﺮ ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺒﯿﻦ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫او ﻧﻤﯿﺪﯾﺪش و از دور ﺧﺪاﯾﺎ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺎ دل ﮐﻪ ﺧﺪا ﻣﯽﭘﺴﻨﺪ‬

‫او ﻧﻪ ﺣﻖ اﺳﺖ ﺑﺎو دﯾﻮ ﺗﺠﻠﯽ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫اﺳﺮار‬

‫زﻧﺎدش‬

‫ﻫﻮﯾﺪا‬

‫‪ -82‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دوﺳﺘﺎن دﺧﺘﺮ زر ﺗﻮﺑﻪ ز ﻣﺴﺘﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺷﺪ ﺑﺮ ﻣﺤﺘﺴﺐ و ﮐﺎر ﺑﺪﺳﺘﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آﻣﺪ از ﭘﺮده ﺑﻤﺠﻠﺲ ﻋﺮﻗﺶ ﭘﺎك ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺗﺎ ﻣﮕﻮﯾﻨﺪ ﺣﺮﯾﻔﺎن ﮐﻪ ﭼﺮا دور ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻣﮋدﮔﺎﻧﯽ ﺑﺪه اي دل ﮐﻪ دﮔﺮ ﻣﯿﻄﺮب ﻋﺸﻖ‬

‫ره ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ زد و ﭼﺎرة ﻣﺨﻤﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻧﻪ ﺑﻬﻔﺖ آب ﮐﻪ رﻧﮕﺶ ﺑﺼﺪ آﺗﺶ ﻧﺮود‬

‫آﻧﭽﻪ ﺑﺎ ﺧﺮﻗﮥ زاﻫﺪ ﻣﯽ اﻧﮕﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﻓﺘﺎدﮔﯽ از دﺳﺖ ﻣﺪه ز آﻧﮑﻪ ﺣﺴﻮد‬

‫ﻋﺮض وﻣﺎل ودل و دﯾﻦ در ﺳﺮ ﻣﻐﺮور ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪80‬‬

‫‪ -82‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دوﺳﺘﺎن ﻋﻘﻞ دﮔﺮ از ﺷﻌﺮا دور ﻣﯽﮐﺮد‬

‫زاﻧﮑﻪ ﺷﺎﻋﺮ ز ﺧﺮد دوري و ﻣﻬﺠﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫آﻣﺪ از ﭘﺮدة ﻋﻔﺖ ﺑﺪر و ﺑﺎﻓﺖ ﺑﻬﻢ‬

‫ره ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ زد و ﺗﻮﺑﻪ ز ﻣﺴﺘﻮري ﮐﺮد‬

‫ﺑﻬﻮا و ﻫﻮس آﻣﯿﺨﺖ ﻫﻤﻪ ﻫﺴﺘﯽ ﺧﻮد‬

‫ﻃﻌﻨﻪ ﺑﺮ زاﻫﺪ و ﺗﻌﺮﯾﻒ ز ﻣﺨﻤﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﻗﺼﻪ ﺣﺎﻓﻆ ز ﻣﯽ و ﺑﺎده ﺑﻮد آب ﻧﺠﺲ‬

‫ﺧﻮد ﺑﮕﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﭼﻬﺎ آن ﻣﯽ اﻧﮕﻮر ﻣﯽﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺧﯿﺰ و ﭘﺴﻨﺪ از ﺧﻮد ﺗﺮا ﮐﻪ ﻣﺮﯾﺾ‬

‫ﻋﺮض وﻣﺎل و دل و دﯾﻦ ﺑﺮ ﺳﺮ رﻧﺠﻮري ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻻف و ﮔﺰاف ﺷﻌﺮا ﺷﺪ ز ﻏﻠﻮ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻻف ز ﻣﻐﺮور ﻣﯽﮐﺮد‬

‫‪ -83‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺻﻮﻓﯽ ﻧﻬﺎد دادم و ﺳﺮ ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺑﻨﯿﺎد ﻣﮑﺮ ﺑﺎ ﻓﻠﮏ ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ رﻋﻨﺎي ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫آﻣﺪ دﮔﺮ ﻣﺠﻠﻮه و آﻏﺎز ﻧﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﮑﻦ ﻣﻼﻟﺖ رﻧﺪان ﮐﻪ از ازل‬

‫ﻣﺎ را ﺧﺪا ز زده و رﯾﺎ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﮐﺮد‬

‫‪ -83‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺧﺪﻋﻪ ﮐﺎر ﺧﻮد آن ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮ ﺧﻮد ﻧﻬﺎد ﻧﺎم ﺣﻖ و ﺗﺎﺧﺖ و ﺗﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺑﻮدﻧﺪ ﺻﻮﻓﯿﺎن دو دﺳﺘﻪ ﺧﺮاﺑﺎت و ﺧﺎﻧﻘﺎه‬

‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﮑﯿﻨﻪ ﺑﺎ دﮔﺮي ﺧﺪﻋﻪ ﺳﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺧﻮ ﺷﯿﺮاز ﺧﺮاﺑﺎﺗﯿﺎن ﻧﻤﻮد‬

‫ﺑﺮ ﺿﺪ ﺧﺎﻧﻘﺎه در ﮐﯿﻨﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﮐﻪ ﺣﯿﻠﮥ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﻬﺎن ﮐﻨﺪ‬

‫ﻟﯿﮑﻦ ﺑﺸﻌﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺮا ﺳﺮاﻓﺮاز ﮐﺮد‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﻧﻬﺎد دام و ﺳﺮ ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺑﻨﯿﺎد ﻣﮑﺮ ﺑﺎ ﻓﻠﮏ ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﮔﺮ ﻣﺘﻬﻢ ﻧﻤﻮد ﻓﻠﮏ را ﺑﺤﻘﻪ ﻟﯿﮏ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ز ﺟﻬﻞ ﻣﺸﺖ ﺧﻮد ﺷﺮا ﭼﻪ ﺑﺎز ﮐﺮد‬

‫ﮔﻮﯾﺎ ﻧﺨﻮاﻧﺪه آﯾﮥ ﻣﻦ ﯾﺮﻏﺐ ﻋﻦ ﺳﻔﻪ‬

‫ﮔﺸﺘﻪ ﺳﯿﻒ و ﺷﺎرب ﺧﻮد را دراز ﮐﺮد‬

‫ﺑﺎري ﺑﺪان ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ رﻋﻨﺎي ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﭘﯿﺮ اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﺳﻔﺮه ﭘﺮاز ﺣﺮص و آز ﮐﺮد‬

‫ﭼﻮن دﯾﺪ اﺣﻤﻘﺎن ﺧﺮاﻓﯽ ﺑﺪور ﺧﻮد‬

‫آﻣﺪ دﮔﺮ ﺑﺠﻠﻮه و آﻏﺎز ﻧﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺧﺪاروﻧﺪ‬

‫زﯾﺮا ﮐﻪ ادﻋﺎي ﭼﻪ ﻃﻮل و دراز ﮐﺮد‬

‫ﺑﺎﯾﺪ‬

‫ز‬

‫ﺷﺮ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﭘﻨﺎه‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪81‬‬

‫داﻣﯽ ﺑﻨﺎم ﻋﺸﻖ ﻓﮑﻨﺪي ﭼﻪ در ﻣﯿﺎن‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺻﯿﺪ ﮐﺮد و را اﻫﻞ راز ﮐﺮد‬

‫اي ﻏﺎﻓﻞ ار ﺑﻤﺤﻔﻞ اﯾﺸﺎن ﮔﺬر ﮐﻨﯽ‬

‫ﻏﺮه ﻣﺸﻮ ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﻋﺎﺷﻖ ﻧﻤﺎز ﮐﺮد‬

‫ﻏﺮه ﻣﺸﻮ ﮐﻪ ﺻﻮرت ﭘﯿﺮش ﺧﺪاي اوﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ او ﺑﺠﺎي ﻧﻤﺎزش ﻧﯿﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ زﺑﻠﺦ وﺧﻮاه ز ﺷﯿﺮاز و روم و رﻧﮓ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ وﻃﻦ ﺑﻤﺼﺮ و ﻋﺮاق و ﺣﺠﺎز ﮐﺮد‬

‫ﭼﻮن اﻫﻞ ﺑﺪﻋﺘﻨﺪ و ﺑﻮد ﻣﺸﺮﮐﺸﺎن ﺣﺮام‬

‫ﮔﻮ اﯾﻨﮑﻪ او ﻧﻤﺎز ﮐﻨﺪ ﯾﺎ ﭘﯿﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮ اﻫﻞ ﺧﺪﻋﻪ و ﻧﯿﺮﻧﮓ ﮔﺸﺘﻪاي‬

‫ﺷﻌﺮ و ﻏﺰل ﺗﻮ را از ازل ﺑﯽﻧﯿﺎز ﮐﺮد‬

‫ﺧﻮد رﻧﺪي و ﻣﻼﻣﺖ رﻧﺪان ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ‬

‫او ﻫﻢ ﭼﻪ دﯾﮕﺮان ﻋﻤﻠﯽ ﺑﺮ ﻣﺠﺎز ﮐﺮد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺠﺸﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﻃﻦ ﮐﻨﺪ ﺑﺮوز‬

‫ﺑﯿﭽﺎره ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ رﯾﺎ ﺑﻬﺮ ﻧﻤﺎز ﮐﺮد‬

‫‪ -84‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺤﺮ ﺑﻠﺒﻞ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﺻﺒﺎ ﮐﺮد‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ روي ﮔﻞ ﺑﺎ ﻣﺎ ﭼﻬﺎ ﮐﺮد‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﮐﺮد‬

‫وﻓﺎ‬

‫ﺧﻮاﺟﮕﺎن‬

‫از‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﺸﺎرت‬

‫ﺷﻬﺮ‬

‫ﺑﮑﻮي‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻣﯽﻓﺮوﺷﺎن‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫دوﻟﺖ‬

‫و‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﺑﻮاﻟﻮﻓﺎ‬

‫ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮﺑﻪ از زﻫﺪ و رﯾﺎ ﮐﺮد‬

‫‪ -84‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺤﺮ اﯾﻦ دل ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎ ﺧﺪا ﮐﺮد‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺷﺎﻋﺮان ﺑﺎ ﻣﺎ ﭼﻬﺎ ﮐﺮد‬

‫ز ﺑﺲ از رﻧﮓ و ﺧﻂ و ﺧﺎل ﮔﻔﺘﻨﺪ‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﻫﻤﺖ‬

‫ﻏﻼم‬

‫ﻣﺮدد‬

‫ﻧﯿﻢ‬

‫اﻟﻄﺎف‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫ﮐﻪ درد ﻋﺸﻖ را از دﯾﻦ ﺟﺪا ﮐﺮد‬

‫ﮐﻪ ﺑﯿﻤﺎري دل را ﻋﺸﻖ ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﺑﻌﻘﻞ و ﻫﻮش ﺑﺎﯾﺪ آن دوا ﮐﺮد‬

‫ز‬

‫ﻋﺎﺷﻖ‬

‫ﭘﯿﺸﮕﯽ‬

‫ﺗﺴﺨﯿﺮ‬

‫ﮐﺮدﻧﺪ‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﻣﻦ‬

‫از‬

‫ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﺎن‬

‫ﻫﺮﮔﺰ‬

‫ﻧﻨﺎﻟﻢ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺪح ﻋﺸﻖ آن ﻋﺎﻟﻢ ﻧﻤﺎ ﮐﺮد‬

‫ﮔﺮ از ﺷﺎﻋﺮ دوا ﺟﻮﺋﯽ ﺟﻔﺎ ﺑﻮد‬

‫و راز ﻋﺎرف ﺿﻔﺎ ﺟﺴﺘﯽ ﺧﻄﺎ ﮐﺮد‬

‫ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ از ﻫﻤﻪ ﺷﺎﻫﺎن وﻓﺎ دﯾﺪ‬

‫ﻧﻤﮏ ﺧﻮرد و ﻧﻤﮑﺪان را رﻫﺎ ﮐﺮد‬

‫ﺧﻮﺷﺶ‬

‫ﺑﺎد‬

‫آن‬

‫ﺟﻮاﻧﺎن‬

‫را‬

‫ﺑﻤﺴﺘﯽ‬

‫ﻣﺒﺘﻼ‬

‫از‬

‫ﮐﻪ دﻓﻊ ﺷﺮ اﯾﻦ اﻫﻞ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻣﻠﺖ‬

‫ﻫﻮا ﮐﺮد‬

‫ﺟﻔﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪82‬‬

‫ﺑﮕﻔﺖ از ﮐﺲ وﻓﺎ ﺑﺎ ﻣﻦ ﻧﺸﺪ ﺟﺰ‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫ﭘﺲ از ﻋﺠﺐ و ﮔﺰاف و ﺧﺪﻋﻪ و ﻻف‬

‫ﺑﺰد ﺑﺮ زﻫﺪ ﻃﻌﻦ و ﺧﻮد ﻧﻤﺎ ﮐﺮد‬

‫ﻣﯽﻓﺮوﺷﺎن‬

‫ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺸﺖ ﺑﺮ دﯾﻦ ﺧﺪا ﮐﺮد‬

‫ﺑﺸﺎرت‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﮑﻮي‬

‫دوﻟﺖ‬

‫و‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﺑﻮاﻟﻮﻓﺎ‬

‫ﮐﺮد‬

‫‪ -85‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻠﮏ ﻣﺸﮑﯿﻨﯽ ﺗﻮ روزي ﮐﻪ ز ﻣﺎ ﯾﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﺒﺮ و اﺟﺮ و ﺻﺪ ﺑﻨﺪه ﮐﻪ آزاد ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﺎه را ﺑﻪ ﺑﻮد از ﻃﺎﻋﺖ ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ و زﻫﺪ‬

‫ﻗﺪر ﯾﮏ ﺳﺎﻋﺖ ﻋﻤﺮي ﮐﻪ در و داد ﮐﻨﺪ‬

‫ره ﻧﺒﺮدﯾﻢ ﺑﻤﻘﺼﻮد ﺧﻮد اﻧﺪر ﺷﯿﺮاز‬

‫ﺧﺮم آن روز ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ره ﺑﻐﺪاد ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -85‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮐﻠﮏ ﻧﻨﮕﯿﻦ ﺗﻮ وﻗﺘﯽ ره ﺑﻐﺪاد ﮐﻨﺪ‬

‫اﻫﻞ ﺷﯿﺮاز ز ﺧﻮد راﺣﺖ و دﻟﺸﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ﯾﺎ رب اﻧﺪر دل آن ﺧﺴﺮو ﺑﻐﺪاد اﻧﺪاز‬

‫ﮐﻪ از آن در ﻫﻢ ﺧﻮد ﻋﺎرف ﻣﺎ ﺷﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻋﺎرف ﺷﯿﺮاز ﮐﻨﺪ ﻋﺸﻮة ﺗﻮ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ در ﻫﻢ ﺗﻮ ﻧﺎﻟﻪ و ﻓﺮﯾﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ﺧﺴﺮو اﺷﯿﺮ دﻻ ﺑﺤﺮ ﮐﻔﺎ از درﻫﻢ‬

‫ﺣﻖ ﻣﺮادش ﺑﺪﻫﺪ ﻫﺮ ﮐﻪ زﻣﻦ ﯾﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺖ ﻋﺎرف ﮐﻪ ﺑﻪاز ﻃﺎﻋﺖ ﺻﺪ ﺳﺎﻟﻪ وزﻧﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺷﻪ از ﻟﻄﻒ ﺧﺮاﺑﯽ ﻣﻦ آﺑﺎد ﮐﻨﺪ‬

‫ذات ﻧﺎﭘﺎك ﮐﺴﺎن ﭘﺎك ﺷﺪ از ﻣﺪﺣﺖ ﻣﺎ‬

‫ﻣﺪح ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻨﮕﺮ ﺗﺎ ﮐﻪ ﭼﻪ ﺑﯿﺪاد ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭼﻮن ﮐﻪ ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﻧﺪاد ﻣﺪﻧﺶ زر‬

‫ﺧﺮم آﻧﺮوز ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ره ﺑﻐﺪاد ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -86‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫واﻋﻈﺎن ﮐﺎﯾﻦ ﺟﻠﻮه درﻣﺤﺮاب وﻣﻨﺒﺮﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﺑﺨﻠﻮت ﻣﯽروﻧﺪ آن ﮐﺎر دﯾﮕﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻮﺋﯿﺎ ﺑﺎور ﻧﻤﯽدارﻧﺪ روز داوري‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﻠﺐ و دﻏﻞ در ﮐﺎر داور ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎﺗﻢ ﮐﻪ در دﯾﺸﺎن او‬

‫ﮔﻨﺞ را از ﺑﯽﻧﯿﺎزي ﺧﺎك ﺑﺮﺳﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي ﮔﺪاي ﺧﺎﻧﻘﻪ ﺑﺎز آ ﮐﻪ در دﯾﺮ ﻣﻐﺎن‬

‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ آﺑﯽ و دﻟﻬﺎ را ﺗﻮاﻧﮕﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﮥ ﻋﺸﻖ اي ﻣﻠﮏ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﮔﻮي‬

‫ﮐﺎﻧﺪر آﻧﺠﺎ ﻃﯿﻨﺖ آدم ﻣﺨﻤﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺻﺒﺤﺪم ازﻋﺮشﻣﯽآﻣﺪﺧﺮوﺷﯽ ﻋﻘﻞ ﮔﻔﺖ‬

‫ﻗﺪﺳﯿﺎن ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ از ﺑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪83‬‬

‫‪ -86‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن ﮐﺎﯾﻦ ﺟﻠﻮه در اﺷﻌﺎر و دﻓﺘﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎش ﻣﻌﺪ ﮔﺮ ﮐﻪ ﺧﻮد ﯾﮑﺬره ﺑﺎور ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺷﯿﻮة ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻮد ﺗﺪﻟﯿﺲ در ﻻف و ﮔﺰاف‬

‫ﺑﺎ ﮔﺰاف و ﻻف ﺧﻠﻘﯽ ار ﻣﺴﺨﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﻻﻓﺪ ز ﻋﺸﻖ و ﻫﺮﮐﺴﯽ ﺑﺎﻓﺪزﺧﻮد‬

‫ﻋﺎرف و ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻨﻨﺪش ﻧﺎم و رﻫﺒﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻪ ﺗﻤﺴﺨﺮ از دﯾﺎﻧﺖ ﮔﺎه ﺗﺤﻘﯿﺮي ز زﻫﺪ‬

‫ﮔﺎه اﻧﮑﺎر ﻗﯿﺎﻣﺖ ﮔﺎه ﮐﻮﺛﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺟﻠﻮهﻫﺎ آرﻧﺪ در ﻣﻨﻄﻖ ﺑﺒﺰم ﻣﺮدﻣﺎن‬

‫ﭼﻮن ﺑﺨﻠﻮت ﻣﯽرﺳﻨﺪ آن ﮐﺎر دﯾﮕﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺧﻀﻮع و ﻣﮑﺮ و ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺎ ﻣﻌﻤﺎي ﺑﯿﺎن‬

‫در ﻣﺤﺎﻓﻞ ﺧﻠﻖ زا اﻓﺴﻮن و ﻣﺜﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫دﺷﻤﻦ واﻋﻆ ﺷﺪيﻋﺎرف ﮐﻪﻋﺎرف ﺟﺪﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﻬﺮ ﻣﻨﮑﺮ واﻋﻈﺎن ﻫﻢ ﻧﻬﯽ ﻣﻨﮑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﺸﮑﻠﺖ ﭘﺮﺳﯿﺪم اي ﺣﺎﻓﻆ ﺑﮕﻔﺘﻨﺪي ﺑﮕﻮ‬

‫ﮔﺮ رﯾﺎ ﺑﺪ ﭘﺲ ﭼﺮا ﺧﻮد را ﺑﺎ رﯾﺎﺗﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫زﯾﺮ و رو ﮐﺮدﻧﺪ ﺑﺎ اﺷﻌﺎر ﺧﻮد دﯾﻦ ﺧﺪاي‬

‫ﮔﻮﺋﯿﺎ اﯾﻨﺎن ﻧﻪ ﺑﺎور روز ﻣﺤﺸﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﯾﺎرب اﯾﻦ ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﺎن راﺑﺮ ﺧﺮ ﺧﻮدﺷﺎن ﻧﺸﺎن‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻫﻤﻪ اﻓﮑﺎر زﺷﺖ ﺧﻮﯾﺶ زﯾﻮر ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎﺗﻨﺪ و ﺟﻤﻠﻪ اﺷﻘﯿﺎء‬

‫ﺑﺮ ﺧﯿﺎل ﮔﻨﺞ ﺧﺎك ﮐﻔﺶ او ﺳﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي ﮔﺪاي ﺧﺎﻧﻘﻪ ﺑﺎز آ ﮐﻪ در ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺣﻖ‬

‫ﻣﯽدﻫﻨﺪت ﻧﻮر اﯾﻤﺎن و ﻣﻌﻄﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫در ﻣﯿﺎن ﺧﺎﻧﻘﺎه و دﯾﺮ ﭘﯿﺮان ﻣﻐﺎن‬

‫ﻣﯽدﻫﻨﺪت آب ﺗﺴﺨﯿﺮ و ﺗﻮ را ﺧﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﺎر ﺳﻨﮕﻨﯿﻦ ﻣﺮدي ﭘﺸﺖ ﻣﺮﯾﺪان ﻣﯽﻧﻬﻨﺪ‬

‫ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﺎري از ﺗﺰوﯾﺮ در ﺑﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺷﯿﻄﺎن ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﮥ دام آﺧﺮﯾﻦ‬

‫ﮐﺎﻧﺪر اﯾﻨﺠﺎ ﺑﻬﺘﺮ از ﻣﻦ ﺑﺎر اﺳﺘﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫آﻧﮑﻪ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﺮد‬

‫اﺣﻤﻘﻨﺪ آﻧﺎن ﮐﻪ ﻧﻘﻞ از او ﺑﻤﻨﺒﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫آﻣﺪم از دﯾﻦ ﺧﺮوش ﻋﻘﻞ ﮔﻮﯾﺪ اي ﺟﻮاد‬

‫ﻋﺸﻖ ﺣﺎﻓﻆ را ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺧﻮب ﺑﺎور ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -87‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺮا ﺑﺮﻧﺪي ﻋﺸﻖ آن ﻓﻀﻮل ﻋﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ اﺳﺮار ﻋﻠﻢ ﻏﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻤﺎل ﺻﺪق و ﻣﺤﺒﺖ ﺑﺒﯿﻦ ﻧﻪ ﻧﻘﺾ ﮔﻨﺎه‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﯽﻫﻨﺮ اﻓﺘﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﻌﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ز ﻋﻄﺮ ﺣﻮر ﺑﻬﺸﺖ آن ﻧﻔﺲ ﺑﺮ آﯾﺪ ﺑﻮي‬

‫ﮐﻪ ﺧﺎك ﻣﯿﮑﺪة ﻣﺎ ﻋﺒﯿﺮ ﺣﺒﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪84‬‬

‫ﭼﻨﺎن زﻧﺪ ره اﺳﻼم ﻏﻤﺰة ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﮐﻪ اﺟﺘﻨﺎب ز ﺻﻬﺒﺎ ﻣﮕﺮ ﺻﻬﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻠﯿﺪ ﮔﻨﺞ ﺳﻌﺎدت ﻗﺒﻮل اﻫﻞ دل اﺳﺖ‬

‫ﻣﺒﺎد ﮐﺲ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺷﮏ و رﯾﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﺒﺎن وادي اﯾﻤﻦ ﮔﻬﯽ رﺳﺪ ﺑﻤﺮاد‬

‫ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﺠﺎن ﺧﺪﻣﺖ ﺷﻌﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -87‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ را ﺑﺮﻧﺪي و ﻋﺸﻖ آن ﺟﻠﯿﻞ ﻋﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ دره ﺣﻖ ﻫﺮ ﮐﻠﯿﻞ رﯾﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﻧﻪ اﻋﺘﺮاض ﺑﺮ اﺳﺮار ﻋﻠﻢ ﻏﯿﺐ ﺑﻮد‬

‫ﺑﻌﻠﻢ ﻏﯿﺐ دروغ ﺗﻮ ﻧﻘﺾ و ﻋﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻤﺎل ﺻﺪق و ﻣﺤﺒﺖ ﭼﻪ ﺳﻮد در رهﺷﺮك‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﻫﻨﺮ اﻓﺘﺪ ز ﺷﺮك ﻋﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫داﺷﺖ ﻋﻄﺮ ﺑﻬﺸﺖ آﻧﮑﻪ ﺧﺎك ﻣﯿﮑﺪه رﻓﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮي ﮔﻨﺪ ﻧﻔﺎق اﺳﺖ و او ﺑﺤﺒﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﻫﺰار ﻏﻤﺰة ﺳﺎﻗﯽ ﺑﻨﺰد ﻣﺎ ﺑﺎد اﺳﺖ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ راﻧﺪه ز اﺳﻼم ﭼﻮن ﺻﻬﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻠﯿﺪ ﮔﻨﺞ ﺳﻌﺎدت ﻓﺮار از ﺻﻮﻓﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻣﺒﺎد ﮐﺲ ﮐﻪ درﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺷﮏ و رﯾﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﺒﺎن وادي اﯾﻤﻦ از آن ﻧﺸﺪ ﺑﻤﺮاد‬

‫ﮐﻪ ﭼﻨﺪ ﺳﺎل ﺑﺠﺎن ﺧﺪﻣﺖ ﺷﻌﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﻌﯿﺐ ﮐﻤﺘﺮ از او ﺑﻮد او اوﻟﻮاﻟﻌﺰم اﺳﺖ‬

‫زﺑﺎن ﺑﺒﻨﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻋﺎﻟﻢ از ﺗﻮ ﻋﯿﺐ ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -88‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آن ﮐﯿﺴﺖ ﮐﺰ روي ﮐﺮم ﺑﺎ ﻣﻦ ﻓﺎداري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﺮ ﺟﺎي ﺑﺪ ﮐﺎري ﻣﻦ ﯾﮏ دم ﻧﮑﻮ ﮐﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ ﭘﻮشﺗﻨﺪﺧﻮ ازﻋﺸﻖ ﻧﺸﻨﯿﺪهاﺳﺖ ﺑﻮ‬

‫از ﻣﺴﺘﯿﺶ رﻣﺰي ﺑﮕﻮ ﺗﺎ ﺗﺮك ﻫﺸﯿﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫ﭼﻮنﻣﻦﮔﺪايﺑﯽﻧﺸﺎنﻣﺸﮑﻞ ﺑﻮدﯾﺎرﻣﯽﭼﻨﺎن‬

‫ﺳﻠﻄﺎن ﮐﺠﺎ ﻋﯿﺶ ﻧﻬﺎن ﺑﺎ رﻧﺪ ﺑﺎزاري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺷﺪﻟﺸﮑﺮ ﻏﻢ ﺑﯽﻋﺪدازﺑﺨﺖ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ ﻣﺪد‬

‫ﺗﺎﻓﺨﺮ دﯾﻦ ﻋﺒﺪاﻟﺼﻤﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻏﻤﺨﻮاري ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -88‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫آن ﮐﯿﺴﺖ ﮐﺰرويﮐﺮم ﺑﺎﺑﻨﺪهﻏﻤﺨﻮاري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﺮ دﻓﻊ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﻠﮑﺎن ﺑﺎ ﺑﻨﺪه ﻫﻤﮑﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫اول ﺑﺘﺄﯾﯿﺪ ﺧﺮد ﻓﮑﺮ ﻣﺮا ﺑﺎ ﺟﺎن ﺧﺮد‬

‫از ﺷﻌﺮ دﯾﻮان آورد ﺑﺎ ﻣﻦ وﻓﺎداري ﮐﻨﺪ‬

‫ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ ﭘﻮﺷﺎن را ﺑﮕﻮ اﯾﺠﺎﻫﻼن ﺗﻨﺪﺧﻮ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ز ﻋﺸﻖ و درد او ﻫﺮﮔﻮﻧﻪ ﻃﻮاري ﮐﻨﺪ‬

‫دﻟﺒﺮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ اي ﻋﻤﻮ دﯾﻦ و ﺧﺮد دادي ﺑﺎو‬

‫ﻫﺸﯿﺎر ﺷﻮ ﺣﻖ را ﺑﺠﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ دﻟﺪاري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪85‬‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮔﺮه ﻧﮕﺸﻮدهام از ﻋﺸﻖ ﺗﺎ ﻣﻦ ﺑﻮدهام‬

‫ﺣﻖ ﮔﻔﺖ ﻣﻦ ﻓﺮﻣﻮدهام ﻋﻘﻠﺖ ﺗﻮ را ﯾﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺗﺎﮐﯽ ﺑﺴﻠﻄﺎن و ﺷﻬﺎن ﮔﻮﺋﯿﺪ آن اي ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﯾﺎرم ﭼﻨﯿﻦ ﯾﺎرم ﭼﻨﺎن ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ او ﮐﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆﮐﻪﮔﺮدﯾﺪهاﺳﺖﭘﯿﺮازﺣﺮصوآزﺧﻮداﺳﯿﺮ‬

‫ﮐﺎز ﻫﺮ وزﯾﺮ و ﻫﺮ اﺳﯿﺮ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﻪ دﯾﺪاري ﮐﻨﺪ‬

‫ﮔﻮﯾﺪﮐﻪ درﻫﻢ ﺑﯿﻌﺪدازﺣﺮص ﺧﻮدﺧﻮاﻫﻢﻣﺪد‬

‫ﺗﺎ آن وزﯾﺮ ﻋﺒﺪاﻟﺼﻤﺪ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻏﻤﺨﻮاري ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﯿﻦ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﯿﺮﻧﮓ او دﯾﮕﺮ ﻣﺨﻮان از ﻫﻨﮓ او‬

‫ﻧﻨﮕﯿﻦ ﺑﻮد ﺷﺒﺮﻧﮓ او ﺑﺴﯿﺎر ﻋﯿﺎري ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -89‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دﻟﺒﺮ ﺑﺮﻓﺖ و دﻟﺸﺪﮔﺎن را ﺧﺒﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﯾﺎد ﺣﺮﯾﻒ ﺷﻬﺮ و رﻓﯿﻖ ﺳﻔﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﻣﮕﺮ ﺑﮕﺮﯾﻪ دﻟﺶ ﻣﻬﺮﺑﺎن ﮐﻨﻢ‬

‫ﭼﻮن ﺳﺨﺖ ﺑﻮد در دﻻ ﺳﻨﮕﺶ اﺛﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺣﺪﯾﺚ ﻧﻐﺰ ﺗﻮ از ﺑﺴﮑﻪ دﻟﮑﺶ اﺳﺖ‬

‫ﻧﺸﻨﯿﺪ ﮐﺲ ﮐﻪ از ﺳﺮ رﻏﺒﺖ زﺑﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫‪ -89‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﯾﺎد دﻟﺒﺮ دﯾﻦ ﺑﺮ زﺳﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﺧﻮﻓﯽ ز ﺣﻖ ﻧﺒﻮدش و از ﺣﻖ ﺣﺬر ﻧﮑﺮد‬

‫ﯾﺎ ﺷﺮع ﻣﺎ ﺑﻌﺸﻖ و ﺟﻨﻮن ارزﺷﯽ ﻧﺪاد‬

‫ﯾﺎ‬

‫ﻧﮑﺮد‬

‫دﯾﻦ ﺟﺎﻣﻊ اﺳﺖ و راﻫﻨﻤﺎ ﺑﻬﺮ ﺷﺎﻋﺮان‬

‫او از ﻏﺮور ﺧﻮﯾﺶ ﮔﺬر ﺑﺮ ﺧﺒﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﻣﮕﺮ ﺑﻌﻘﻞ و ﺑﺪﯾﻦ دﻋﻮﺗﺶ ﮐﻨﻢ‬

‫ﭼﻮن ﻣﺴﺖ ﺑﻮد در دل ﻣﺴﺘﺶ اﺛﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺪﯾﺪ ﻧﻈﻢ ﻣﺮا ﮔﻔﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮐﺎري ﺗﻮ ﮐﺮدهاي ﮐﻪ ﮐﺴﯽ اﯾﻦ ﻫﻨﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺰن ز ﻋﺸﻖ دم‪ ،‬ﻋﺎﺷﻖ ﮔﺬار‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﻧﻆ ﺑﺴﻮد و زﯾﺎن و ﺿﺮر ﻧﮑﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻓﺴﻮن ﻟﻐﻮﺗﻮ از ﺑﺲ ﮐﻪ دﻟﮑﺶ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺷﻨﯿﺪ از ﺳﺮرﻏﺒﺖ زﺑﺮ ﻧﮑﺮد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺮ راه ﺧﺮد رو ﻧﻪ راه ﻋﺸﻖ‬

‫ﻋﺎﻗﻞ ﻧﮕﺸﺖ ﻋﺎﺷﻖ و ﺧﻮد را ﻫﺪر ﻧﮑﺮد‬

‫ﺷﺎﻫﺪان‬

‫ﮔﺮ‬

‫دﻟﺒﺮي‬

‫زﯾﻨﺎن‬

‫او‬

‫‪ -90‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫زاﻫﺪ‬

‫ﺑﺸﺎﻫﺮاه‬

‫اﻧﺪاز‬

‫رﺧﻨﻪ‬

‫دﯾﺎﻧﺖ‬

‫در‬

‫ﮔﺬر‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن را ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮد ﺣﮑﻢ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﻓﺮﻣﺎن ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ آن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﺰن‬

‫ﭘﯿﺶ از آن ﮐﺰ ﻗﺎﻣﺘﺖ ﭼﻮﮐﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي‬

‫ﺟﻮان‬

‫ﺳﺮوﻗﺪ‬

‫ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪86‬‬

‫ﺳﻤﺎع‬

‫ﻗﺪﺳﯿﺎن ﺑﺮ ﻋﺮش دﺳﺖ اﻓﺸﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﭼﻮن‬

‫آﻏﺎز‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﺳﺮﻣﮑﺶ ﺣﺎﻓﻆ ز آه ﻧﯿﻤﻪ ﺷﺐ‬

‫ﺗﺎ ﭼﻮ ﺻﺤﺒﺖ آﺋﯿﻨﻪ رﺧﺸﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -90‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻫﺪان ﮔﺮ رﺧﻨﻪ در اﯾﻤﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫رﺧﻨﻪ‬

‫در‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن را ﮔﺮ ﺧﺮد ﺑﻮد و ﺷﻌﻮر‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﭘﺮﺳﺘﺶ‬

‫اﯾﻤﺎن‬

‫ﺻﻮرت‬

‫دﯾﻮان‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺳﺒﺤﺎن‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﻌﺒﻮدﺷﺎن‬

‫ﺻﻮرﺗﯽ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺠﺎ ﻋﺮﻓﺎن ﺻﻮﻓﯽ ﺷﺪ ﭘﺪﯾﺪ‬

‫ﻗﻠﺐﻫﺎي‬

‫ﺗﯿﺮه‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺻﻮرت‬

‫ﻣﺮﺷﺪ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﺷﻌﺎر‬

‫را‬

‫آن‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺧﺎﻟﻖ‬

‫ﺳﺮﮔﺮدان‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ز ﻧﺎم آن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﺸﻤﺸﺎن ﺑﺮ در ﻫﻢ ﺷﺎﻫﺎن ﺑﻮد‬

‫وز ﻓﺮاﻗﺶ ﮔﺮﯾﻪ ﭼﻮن ﻃﻮﻓﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان ﻣﺴﺖ را ﭼﻮن دﯾﻦ ﻧﺸﺪ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫آواز‬

‫اي‬

‫ﺟﻮان‬

‫ﺷﻬﯽ‬
‫ﺑﺎ‬

‫ﺧﺮد‬

‫در‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﺟﺴﺎرتﻫﺎي‬

‫ﻃﻐﯿﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﻗﺪﺳﯿﺎن ﺑﺮ ﻋﺮش دﺳﺖ اﻓﺸﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﯿﻦ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻓﺮﺷﺘﻪ‬

‫ﺑﺮ‬

‫اﻓﺘﺮا‬

‫اﯾﻨﺎن‬

‫ﻟﺐ ﺑﺒﻨﺪ اي ﻋﺎرف از ﮔﻔﺖ رﮐﯿﮏ‬

‫ﻋﺮﺷﯿﺎن ﮐﯽ رﻗﺺ ﭼﻮن اﻧﺴﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ زدﯾﺪه ﺧﻮن ﺷﻮد ﺟﺎري رواﺳﺖ‬

‫در ﮐﺠﺎ دﯾﻦ را ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺬﯾﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﯽﺧﺮد‬

‫زاﻫﺪ آن را ﻃﻌﻨﻪ ﺑﺮ اﯾﻤﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺳﺮﻣﮑﺶ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ از دﯾﻦ ﺣﻖ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي‬

‫اﻣﺎن‬

‫از‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺗﺎ‬

‫دﻟﺘﺮا‬

‫روﺷﻦ‬

‫درﺧﺸﺎن‬

‫‪ -91‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻻ ﺑﺴﻮز ﮐﻪ ﺳﻮز ﺗﻮ ﮐﺎرﻫﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﻧﯿﺎز ﻧﯿﻢ ﺷﺒﯽ دﻓﻊ ﺻﺪ ﺑﻼ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﻋﺘﺎب ﯾﺎر ﭘﺮﯾﭽﻬﺮه ﻋﺎﺷﻘﺎﻧﻪ ﺑﮑﺶ‬

‫ﮐﻪ ﯾﮏ ﮐﺮﺷﻤﻪ ﺗﻼﻓﯽ ﺻﺪ ﺟﻔﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﻃﺒﯿﺐ ﻋﺸﻖ ﻣﺴﯿﺤﺎ دﺳﺖ و ﻣﺸﻔﻖ ﻟﯿﮏ‬

‫ﭼﻪ در دور ﺗﻮ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﮐﻪ را دوا ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ز ﻣﻠﮏ ﺗﺎ ﻣﻠﮑﻮﺗﺶ ﺣﺠﺎب ﺑﺮدارﻧﺪ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺟﺎم ﺟﻬﺎ ﻧﻤﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ز ﺑﺨﺖ ﺧﻔﺘﻪ ﻣﻠﻮﻟﻢ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﯿﺪاري‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﻓﺎﺗﺤﮥ ﺻﺒﺢ ﯾﮏ دﻋﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪87‬‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺖ ﺣﺎﻓﻆ و ﺑﻮﺋﯽ ز زﻟﻒ ﯾﺎر ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﮕﺮ دﻻﻟﺖ اﯾﻦ دو ﻧﻘﺶ ﺻﺒﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫‪ -91‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺳﻮﺧﺖ دﻟﺶ دﻓﻊ ﻫﺮ ﺑﻼ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ اﻋﺘﻘﺎد و ﺣﻘﮥ ﺗﻮ ﮐﺎر ﻫﺮ دوا ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﭼﻪ اﻋﺘﻘﺎد ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺷﻮد ﻧﻤﺎز ﻧﯿﺎز‬

‫ﺑﻠﯽ ﻧﻤﺎز ز ﺗﻮ دﻓﻊ ﺻﺪ ﺑﻼ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﺧﺪا ﭘﺮﺳﺖ ﻋﻘﺎب و ﮐﺮﺷﻤﻪ ﻣﯽﻧﺨﺮد‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﯾﺎر ﭘﺮﯾﭽﻬﺮه ﺻﺪ ﺧﻄﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﻃﺒﯿﺐ ﻋﺸﻖ ﺑﻮد ﭘﯿﺮ ﻣﺴﺖ ﺟﺎدوﮔﺮ‬

‫ﭼﻮ ﻋﻠﻢ در ﺗﻮ ﻧﺒﯿﻨﺪ ﻫﺮ ادﻋﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ز ﻣﻠﮏ ﺗﺎ ﻣﻠﮑﻮﺗﺶ ﺣﺠﺎب ز او ﻧﺎم اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﺟﺎم ﺟﻬﺎن ﻧﻤﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫ﻫﻤﺎن ﺑﺲ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺟﻔﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﺑﺪان ﮐﻪ ﺧﻮب و ﺑﺪ ﺑﺨﺖ ﺑﺎ ارادة ﺗﻮ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ را اراده ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﮐﺎرﻫﺎ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﺑﺒﺎﻓﺖ ﺣﺎﻓﻆ و ﭼﯿﺰي ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻧﭽﺸﯿﺪ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﻻف ﮔﺰاﻓﯽ اﺳﺖ از ﻫﻮا ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﺑﺠﺰ‬

‫ﺣﺠﺎب‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻃﺮﯾﻘﮥ‬

‫‪ -92‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﺮ ﻣﯿﻔﺮوش ﺣﺎﺟﺖ رﻧﺪان روا ﮐﻨﺪ‬

‫اﯾﺰد ﮔﻨﻪ ﺑﺒﺨﺸﺪ و دﻓﻊ ﺑﻼ ﮐﻨﺪ‬

‫ﻣﺎ را ﮐﻪ درد ﻋﺸﻖ و ﺑﻼي ﺧﻤﺎر ﮐﺸﺖ‬

‫ﯾﺎ وﺻﻞ دوﺳﺘﯽ ﯾﺎ ﻣﯽ ﺻﺎﻓﯽ دوا ﮐﻨﺪ‬

‫ﻣﻄﺮب ﺑﺴﺎز ﭘﺮده ﮐﻪ ﮐﺲ ﺑﯽاﺟﻞ ﻧﻤﺮد‬

‫واﻧﮕﻮﻧﻪ اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪ ﺳﺮاﯾﺪ ﺧﻄﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ رﻧﺞ ﭘﯿﺸﺖ آﯾﺪ و ﮔﺮ راﺣﺖ اﺣﯿﮑﯿﻢ‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﻣﮑﻦ ﺑﻐﯿﺮ ﮐﻪ اﯾﻨﻬﺎ ﺧﺪا ﮐﻨﺪ‬

‫ﺟﺎن رﻓﺖ در ﺳﺮ ﻣﯽوﺣﺎﻓﻆ ﺑﻌﺸﻖ ﺳﻮﻣﺖ‬

‫ﻋﯿﺴﯽ دي ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ اﺣﯿﺎي ﻣﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -92‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش ﺣﺎﺟﺖ رﻧﺪان روا ﮐﻨﺪ‬

‫اﺑﻠﯿﺲ را اﻃﺎﻋﺖ و از ﺧﻮد رﺿﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫آن را ﮐﻪ درد ﻏﯿﺮت و آﺋﯿﻦ ﺑﺴﺮ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺎ دﻓﻊ ﭘﯿﺮو رﯾﺨﺘﻦ ﻣﯽ دوا ﮐﻨﺪ‬

‫ﻣﻄﺮب ﻣﺰن ﺑﭙﺮده ﮐﻪ ﻏﯿﺮت رﺑﻮده ﺷﺪ‬

‫و آن ﮐﺲ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺮاﻧﻪ ﺳﺮاﯾﺪ ﺧﻄﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﺮﯾﺰ ﺟﺎم و ﻣﺪه ﺑﺎده ﺗﺎ ﻫﻮس‬

‫ﺟﻨﺒﺶ ﻧﯿﺎورد ﮐﻪ ﻫﻮا ﺑﺮ ﻣﻼ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﻘﺎ ﮐﻪ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﺪاي ﺑﯿﺎﯾﺪ ز ﻫﺮ ﻃﺮف‬

‫ﮔﺮ ﺑﻨﺪه ﺣﻔﻆ ﻋﻘﻞ و اﻣﺎﻧﺖ وﻓﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪88‬‬

‫ﻫﺮ رﻧﺞ و ﻧﮑﺒﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد از ﺑﺸﺮ ﺑﻮد‬

‫ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺪه ﺑﺠﺒﺮﮐﯽ اﯾﻨﻬﺎ ﺧﺪا ﮐﻨﺪ‬

‫در ﻣﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ و دﯾﺎﻧﺖ ﻗﻮي ﺑﻮد‬

‫ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺟﻬﻮل ﻓﻀﻮﻟﯽ ﭼﺮا ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺒﺎﺧﺖ ﻋﻘﻠﯽ و دﯾﻮاﻧﺖ ﺑﺠﺎم ﻣﯽ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻨﺎل ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﭼﻬﺎ ﮐﻨﺪ‬

‫‪ -93‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﮓ و ﻋﻮد ﭼﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭘﻨﻬﺎن ﺧﻮرﯾﺪ ﺑﺎده ﮐﻪ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻧﺎﻣﻮس ﻋﺸﻖ در وﻓﻖ ﻋﺸﺎق ﻣﯽﺑﺮﻧﺪ‬

‫ﻋﯿﺐ ﺟﻮان و ﺳﺮزﻧﺶ ﭘﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺟﺰ ﻗﻠﺐ ﺗﯿﺮه ﻫﯿﭻ ﻧﺸﺪ ﺣﺎﺻﻞ و ﻫﻨﻮز‬

‫ﺑﺎﻃﻦ در اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﮐﻪ اﮐﺴﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﺎ از ﺑﺮون در ﺷﻪ ﺳﻔﺮ ور ﺻﺪ ﻓﺮﯾﺐ‬

‫ﺗﺎ ﺧﻮد درون ﭘﺮده ﭼﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺑﯽﺧﻮد ﮐﻪ ﺷﯿﺦ وﺣﺎﻓﻆ وﻣﻔﺘﯽ و ﻣﺤﺘﺴﺐ‬

‫ﭼﻮن ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي ﻫﻤﻪ ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -93‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫داﻧﻢ ﮐﻪ ﭼﻨﮓ و ﻋﻤﻮد ﭼﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﻀﺎرش اﺷﺎرة ﺗﺤﺬﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﻄﺮ ﺑﺎ ﺑﻪ ﭘﺸﯿﻤﺎﻧﯿﺴﺖ ﻧﮕﺮ‬

‫ﻫﺎن ﺳﻮء ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺷﮑﻨﺠﻪ وز ﺑﯿﺨﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﻖ ﺑﺮ زﺑﺎن ﺧﺼﻢ ﺷﻮد ﻋﺎﻗﺒﺖ روان‬

‫ﮔﻮاﻫﯽ ﺣﻖ ﮔﺮﻓﺘﻪ و ﺗﮑﻔﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻗﺮار ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻧﮕﺮ از ﺣﺎل ﭼﻨﮓ دﻋﻮا‬

‫ﭘﻨﻬﺎن ﺧﻮرﯾﺪ ﺑﺎده ﮐﻪ ﺗﻌﺰﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺎده ﺑﺎده ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﺑﺎﺧﺘﻔﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻌﺰﯾﺮ‬

‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﺑﺎده ﺑﺎدهاﯾﺴﺖ ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺑﭽﻨﮓ و ﻋﻮد‬

‫ﭘﺲ ﭼﻨﮓ ﻋﻮد او اﺷﺎره ﺑﺘﺤﺬﯾﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﺎﮐﻮس ﻟﻬﻮ و روﻧﻖ ﺧﻤﺎر ﻣﯽﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ ﮐﻪ زﺷﺖ را ﺑﭽﻪ ﺗﻌﺒﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ور ﺑﺎده را ﻃﺮﯾﻖ ﺗﺼﻮف ﺑﻮد ﻣﺮاد‬

‫ﭼﻮن ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻖ ﺑﺨﻔﯿﻪ ﮔﻠﻮﮔﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫اﯾﻦ ﻋﺸﻖ وﻋﺎﺷﻘﯽ اﺳﺖ ﺳﺰاوارذم و ﻋﯿﺐ‬

‫ﮔﻮ ﻋﯿﺐ ﺑﺮ ﺟﻮان و ﯾﺎ ﭘﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭘﯿﺮان ﮐﻪ ﻣﻨﻊ ﻓﺎش ﮐﻨﻨﺪ او رﻣﻮز دام‬

‫ﻣﮑﺮ و ﺳﯿﺎﺳﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﺮدام ﻣﺨﺘﻔﯽ ﻧﺒﻮد ﮐﯽ ﺷﻮد ﺷﮑﺎر‬

‫ﮐﯽ ﺑﯽﺧﺎﻧﻪ ﻣﺜﻞ ﺗﻮ ﺗﺴﺨﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫را‬

‫ﺑﺒﺎده‬

‫ﺗﺨﻤﯿﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪89‬‬

‫ﺟﺰ ﻗﻠﺐ ﺗﺎ ﺗﯿﺮه ﻧﺸﺪ ﺣﺎﺻﻠﺖ ﻫﻨﻮز‬

‫ﺑﺎﻃﻦ در اﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﮐﻪ اﮐﺴﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺻﺪ ﻫﺰار ﺳﺎل روي ﺑﺎز ﺗﯿﺮهاي‬

‫ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ ذرهاي ز ﺗﻮ ﺗﻐﯿﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺗﻮ از ﺑﺮون در ﺷﺪ ﻣﻐﺮور ﺻﺪ ﻓﺮﯾﺐ‬

‫دل ﺑﺎﺧﺘﮕﺎن ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﺗﻘﺼﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺗﻮ ﻣﯽ ﺑﺨﻮر ﮐﻪ ﮔﺮ ﻧﯿﮏ ﺑﻨﮕﺮي‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫آن ﺷﯿﺦ و ﻣﻔﺘﺌﯽ ﮐﻪ ﺑﺘﺰوﯾﺮ دﯾﺪﯾﺶ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﮑﻮش ﮐﻪ اﯾﻦ ﻏﺎﻓﻼن ﻣﺴﺖ‬

‫از ﻋﺸﻖ رﻣﺰ ﻧﻨﺪوره ﭘﯿﺮ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭘﻨﺪار‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن‬
‫ﺧﻮد‬

‫ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﺑﺘﻘﺪﯾﺮ‬

‫ﺣﻮاﻟﻪ‬

‫‪ -94‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻏﻼم ﻧﺮﮐﺲ ﻣﺴﺖ ﺗﻮ ﺗﺎ ﺟﺪا راﻧﻨﺪ‬

‫ﺧﺮاب ﺑﺎده و ﻟﻌﻞ ﺗﻮ ﻫﻮﺷﯿﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﻤﯿﮑﺪه و ﭼﻬﺮه ارﻏﻮاﻧﯽ ﮐﻦ‬

‫ﻣﺮو‬

‫ﮐﺎﻧﺠﺎ‬

‫ﺳﯿﺎﻫﮑﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﻧﺼﯿﺐ ﻣﺎ اﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ اي ﺧﺪا ﺷﻨﺎس ﺑﺮد‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﺮاﻣﺖ‬

‫ﮔﻨﺎﻫﮑﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺼﻮﻣﻌﻪ‬
‫ﻣﺴﺘﺤﻖ‬

‫‪ -94‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫روﻧﺪﮔﺎن راه ﺧﺪا ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻮﺷﯿﺎراﻧﻨﺪ‬
‫ﻏﻼم‬
‫ﭼﻪ‬

‫ﻧﺮﮔﺲ‬
‫ﺑﺴﺘﮕﺎن‬

‫ﻣﺴﺘﻨﺪ‬
‫ﮐﻤﻨﺪ‬

‫ﺗﺎﺑﻌﺎن‬
‫ﻧﮕﺎر‬

‫ﺧﻮزﻧﺪﮔﺎن‬

‫ﻧﻌﯿﻤﺶ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﯽﺷﻤﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﻫﻮا‬

‫ﺧﺮاب ﺑﺎده و ﻣﯽ ﻗﻮم ﺷﺮﻣﺴﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺴﯿﺎرﻧﺪ‬

‫ﻫﻤﻪ ﻫﻮا ﭘﺮﺳﺖ و زﯾﺎﻧﮑﺎر ﻣﯽ ﮔﺴﺎراﻧﻨﺪ‬
‫ﺷﻬﺴﻮاراﻧﻨﺪ‬

‫ﻏﺰل ﺳﺮاﺋﯽ و ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ اﯾﻦ ﺷﻌﺮا‬

‫ﺑﺮاي‬

‫درﻫﻢ‬

‫و‬

‫ﺧﻼص ﺷﺎﻋﺮ از آن زﻟﻒ ﺗﺎﺑﺪار ﻣﺒﺎد‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﺒﺘﻼ‬

‫ﺑﺴﯿﺎري‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﻏﺮور ز ﺷﺎﻋﺮ ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺧﺪاﺷﻨﺎس و ﺧﺪا ﺗﺮس ﺳﻮﮔﻮاراﻧﻨﺪ‬

‫ﮐﻨﺪ ﺗﻤﺴﺨﺮ و ﮔﺮﯾﻪ ﻧﺼﯿﺐ ﻣﺎ اﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﺑﻠﯽ‬

‫ﮔﻨﺎﻫﮑﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﻧﺼﯿﺐ ﺗﺴﺖ ﺟﻬﻨﻢ ﺑﺮو ﻣﺸﻮ ﻣﻐﺮور‬

‫ﮐﻪ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﻋﺬاب آن ﮔﻨﻪ ﺷﻌﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﻣﺮو ﺑﻤﯿﮑﺪه ﺗﺎ ﭼﻬﺮهات ﺳﻔﯿﺪ ﺷﻮد‬

‫ﻣﺸﻮ‬

‫ﺧﺮاﺑﮑﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﻤﮑﺘﺐ ﻣﺎ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﻪ در اﯾﻨﺠﺎ‬

‫ز اﻫﻞ داﻧﺶ و ﺑﯿﻨﺶ دو ﺻﺪ ﻫﺰاراﻧﻨﺪ‬

‫ﺳﺰا‬
‫ﺑﺼﻮﻣﻌﻪ‬

‫دﯾﻨﺎر‬

‫ﺑﺤﻤﺎﻗﺖ‬
‫ﮐﺎﻧﺠﺎ‬

‫ﺳﯿﺎﻫﮑﺎراﻧﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪90‬‬

‫‪ -95‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫از ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي ﻣﺎ ﭘﻨﺠﺮان ﺣﯿﺮاﻧﻨﺪ‬

‫ﻣﻦ ﭼﻨﯿﻨﻢ ﮐﻪ ﻧﻤﻮدم دﮔﺮ اﯾﺸﺎن داﻧﻨﺪ‬

‫ﻋﺎﻗﻼن ﻧﻘﻄﮥ ﭘﺮﮔﺎر وﺟﻮدﻧﺪ وﻟﯽ‬

‫ﻋﺸﻖ داﻧﺪ ﮐﻪ در اﯾﻦ داﺋﺮه ﺳﺮﮔﺮداﻧﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺷﻮﻧﺪ آﮔﻪ از اﻧﺪﯾﺸﮥ ﻣﺎ ﻣﻐﺒﭽﻪﮔﺎن‬

‫ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﺧﺮﻗﮥ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮕﺮ و ﻧﺴﺘﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﺟﻠﻮه ﮔﺎه رخ او دﯾﺪة ﻣﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻣﺎه‬

‫ﻣﯽﮔﺮداﻧﻨﺪ‬

‫ﻋﻬﺪ ﻣﺎ ﺑﺎ ﻟﺐ ﺷﯿﺮﯾﻦ دﻫﻨﺎن ﺑﺴﺖ ﺧﺪا‬

‫ﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﺑﻨﺪه و اﯾﻦ ﻗﻮم ﺧﺪاوﻧﺪاﻧﻨﺪ‬

‫زاﻫﺪ ارزﻧﺪي ﺣﺎﻓﻆ ﻧﮑﻨﺪ ﻓﻬﻢ ﭼﻪ ﺑﺎك‬

‫دﯾﻮ ﺑﮕﺮﯾﺰد از آن ﻗﻮم ﮐﻪ ﻗﺮآن ﺧﻮاﻧﻨﺪ‬

‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ‬

‫آﯾﻨﻪ‬

‫‪ -95‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺧﺮدﻣﻨﺪاﻧﻨﺪ‬

‫و ﻟﺬا ﻋﺎرف و ﺻﻮﻓﯽ ﻫﻤﻪ ﻣﺸﺮك ﺧﻮاﻧﻨﺪ‬

‫اﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﮔﺮ ﮐﻪ ﺑﻮد ﺻﻮرت ﺣﻖ را ﻣﻨﻈﻮر‬

‫ﺻﻮرﺗﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺪا را ﮐﻪ درا ﺣﻖ داﻧﻨﺪ‬

‫ور ﺑﻮد ﺻﻮرت ﭘﯿﺮان و ﯾﺎ ﻣﻐﺒﭽﻪﮔﺎن‬

‫ﻫﻤﻪ داﻧﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺷﻤﺎ ﻏﻠﻤﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﻋﺎﻗﻼن ﻧﻘﻄﮥ ﭘﺮ ﮐﺎر وﺟﻮدﻧﺪ ﺑﻠﯽ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﺴﺖ و در اﯾﻦ داﺋﺮه ﺳﺮﮔﺮداﻧﻨﺪ‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﻓﺮق ﺗﻮ و ﻋﺸﻖ ﺗﻮ و ﻣﻐﺒﭽﻪﮔﺎن‬

‫ﺗﻮ ﺧﻮدت ﺑﻨﺪه ﺷﺪي ﺑﺎز ﺗﻮ را ﺑﺴﺘﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﮐﯽ ﺧﺪا ﮐﺮده ﺗﻮ را ﺑﻨﺪة اﯾﻦ ﻣﻐﺒﭽﻪﮔﺎن‬

‫اﺣﻤﻘﺎﻧﻨﺪ ﺗﻮ را ﮔﺮ ﮐﻪ ﻣﺴﻠﻤﺎن داﻧﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﺎ ﻟﺐ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﮔﺮان ﺑﺴﺘﯽ ﻋﻬﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺷﺪي ﺑﻨﺪه و آن ﻗﻮم ﺧﺪاوﻧﺪاﻧﻨﺪ‬

‫آري آري ﮐﻪ ﺗﺼﺮف ﺑﺠﺰاﯾﻦ راﻫﺶ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﯿﺮ رﺑﺴﺖ و ﻣﺮﯾﺪان ﻫﻤﮕﯽ ﻋﯿﺪاﻧﻨﺪ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ در ﭘﯿﺮو ﻣﺮﯾﺪش ﺑﺠﺰ از ﻻف زﻧﯽ‬

‫ﻻﺟﺮم ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺣﺮﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﮔﻔﺘﮥ زاﻫﺪ ﻧﮑﻨﺪ ﻓﻬﻢ ﭼﻪ ﺑﺎك‬

‫ﺷﺎﻋﺮان زﻫﺪ ﻧﻔﻬﻤﻨﺪ ﮐﻪ از ﻋﺮﻓﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ از رﻧﺪي ﺧﻮد دﺳﺖ ز ﻗﺮآن ﺷﺴﺘﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي ﭘﯿﺸﻪ ﻧﻤﻮدي ﮐﻪ ﺧﺮت رﻧﺪاﻧﻨﺪ‬

‫ﻻﺟﺮم دﯾﻮ ﺷﺪي ﮔﺮ ﺑﻨﺪي از اول‬

‫دﺷﻤﻦ‬

‫دﯾﻮاﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﺪﻋﻪ ﻫﻤﯿﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ دﯾﻮي ﮔﻮﯾﺪ‬

‫دﯾﻮ ﺑﮕﺮﯾﺰد از آن ﻗﻮم ﮐﻪ ﻗﺮآن ﺧﻮاﻧﻨﺪ‬

‫از‬

‫ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﺎزﯾﺖ‬

‫آﮔﺎه‬

‫ﭘﯿﺮو‬

‫ﻗﺮآن‬

‫ﻫﻤﮥ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪91‬‬

‫‪ -96‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻘﺪﻫﺎ را ﺑﻮد آﯾﺎ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﺻﻮﻣﻌﻪ داران ﺑﯽﮐﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﻣﺼﻠﺤﺖ دﯾﺪ ﻣﻦ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﺎران ﻫﻤﻪ ﮐﺎر‬

‫ﺑﮕﺬارﻧﺪ‬

‫و ﺧﻢ ﻃﺮة ﯾﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﺑﭽﮥ ﺗﺮﮐﺎن ﭼﻪ دﻟﯿﺮﻧﺪ ﺑﺨﻮن‬

‫ﮐﻪ ﺑﻪ ﺗﯿﺮ ﻣﮋه ﻫﺮ ﻟﺤﻈﻪ ﺷﮑﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫رﻗﺺ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ ﺗﺮد ﻧﺎﻟﮥ ﻧﯽ ﺧﻮش ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺧﺎﺻﻪ رﻗﺼﯽ ﮐﻪ در آن رﺳﺘﻨﮕﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫‪ -96‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﻬﺮ دل را ﺑﻮد آﯾﺎ ﮐﻪ ﺣﺼﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ دزدان ده از ﻣﺎ ﺑﮑﻨﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﮐﺎش ﺑﯿﺴﻮد ﺑﺎﯾﺮان ﺧﺮد و ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر‬

‫ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﮑﺎر ﺑﮑﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﻣﺼﻠﺤﺖ دﯾﺪﻣﻦ آﻧﺴﺖ ﮐﻪﯾﺎران ﻫﻤﻪ رﻧﮓ‬

‫ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﺑﯿﮏ رﻧﮓ ﻗﺮار ﻣﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫رﻧﮓﻫﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﺧﺘﻪ از ﺑﻬﺮ ﻓﺮﯾﺐ‬

‫ﺑﮕﺬارﻧﺪ و ﻫﻤﻪ ﺻﺒﻐﮥ ﺑﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﻣﺼﻠﺤﺖ دﯾﺪ ﺗﻮ اي ﺣﺎﻓﻆ ﺷﺎﻋﺮا ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺷﻌﺮ ﺗﻮ را ﻧﻘﺶ و ﻧﮕﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ره رﻗﺺ و ره ﻧﯽ ﺧﻠﻖ ﺧﺪا آﻣﻮزي‬

‫ﺑﯽ ﺧﺮد ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻤﯿﻤﻮن ﺳﺮ و ﮐﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫رﻗﺺ ﺑﺮ ﺷﻌﺮ ﺗﺮ و ﻧﺎﻟﮥ ﻧﯽ ﻓﺴﻖ ﺑﻮد‬

‫ﺧﺎﺻﻪ رﻗﺼﯽ ﮐﻪ در آن دﺳﺖ ﻧﮕﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫رﻗﺺ ﺑﺎدﺳﺖ ﻧﮕﺎر و ﺑﭽﻪ ﺗﺮﮐﺎن ﻣﻐﺎن‬

‫ﻫﻤﭽﻮ آن رﻗﺺ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻓﺎﺟﺮه ﯾﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺧﻮش ﺑﻮد ﭘﺮﭼﻢ اﺳﻼم ﺑﺠﻨﺒﺶ آﯾﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ اﻣﺜﺎل ﺗﻮ را ﺑﺮ ﺳﺮ داري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺑﺎﺷﺪ اﮔﺮ زﺷﺘﯽ اﺷﻌﺎر ﭼﻪ ﺗﻮ‬

‫ﻣﺤﻮ ﺳﺎزﻧﺪ و از اﯾﻦ ﻗﻮم دﻣﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﺷﻌﺮا ﻓﺎﺳﻖ ﻓﺎﺟﺮ ﺑﻮدﻧﺪ‬

‫ﺳﻌﯽ اﯾﺸﺎن ﻫﻤﻪ آن ﺑﻮد ﻋﯿﺎري ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫‪ -97‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﻔﺘﻢ ﮐﯿﻢ دﻫﺎن و ﺑﺴﺖ ﮐﺎﻣﺮان ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺑﭽﺸﻢ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺗﻮ ﮔﻮﺋﯽ ﭼﻨﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﺻﻨﻢ ﭘﺮﺳﺖ ﻣﺸﻮ ﺑﺎ ﺻﻤﺪ ﻧﺸﯿﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺑﮑﻮي ﻋﺸﻖ ﻫﻤﯿﻦ و ﻫﻤﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﺷﺮاب و ﺧﺮﻗﻪ ﻧﻪ آﺋﯿﻦ ﻣﺬﻫﺐ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻔﺖ اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﺑﻤﺬﻫﺐ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﮐﯽ ﺑﺴﺮ ﺣﺠﻠﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﮔﻔﺖ آن زﻣﺎن ﮐﻪ ﻣﺸﺘﺮي و ﻣﻪ ﻗﺮآن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪92‬‬

‫ﮔﻔﺘﻢ دﻋﺎي دوﻟﺖ ﺗﻮ درد ﺣﺎﻓﻆ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻔﺖ اﯾﻦ دﻋﺎ ﻣﻼﺋﮏ ﻫﻔﺖ آﺳﻤﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -97‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﻢ ﭼﺮا دﻫﺎن و ﻟﺒﺖ ﮐﺎﻣﺮان ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ز ﭘﯿﺮوي ﻫﻮا اﯾﻦ ﭼﻨﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﻋﺎرﻓﯽ ﺻﻤﺪش ﺑﺎ ﺻﻨﻢ ﯾﮑﯿﭗ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ ﺳﺠﺪه ﺑﺮ ﺻﻨﻢ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ زدﯾﻦ ﮔﺬﺷﺖ و ره ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺸﻪ ﮐﺮد‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﻤﻮد وي از ﻋﺎرﻓﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﻋﺎرﻓﺎن ﺑﭽﻪ دﯾﻦ و ﺑﭽﻪ ﻣﺬﻫﺒﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ دﯾﻦ ﺑﻤﺬﻫﺐ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫آن ﻣﺬﻫﺒﯽ ﮐﻪ ﺑﺎوه و ﻟﻬﻮ اﻧﺪر آن ﺣﻼل‬

‫اﯾﻦ ﭘﯿﺮوان ﻧﻔﺲ ورا ﺣﺮزﺟﺎن ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ دﻋﺎي دوﻟﺖ دﯾﻮان ﻧﻪ ﺑﺲ ﺗﻮرات‬

‫ﺷﯿﻄﺎن ﻣﯽﻓﺮوش و ﻫﻤﻪ ﻣﯽﺧﻮران ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻫﻔﺖ آﺳﻤﺎن ﭼﻪ ﺗﻮ‬

‫ﻫﻢ ﻟﻌﻦ ﻣﯽ ﻓﺮوش و ﻫﻤﻪ ﯾﺎوران ﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -98‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺪ ﻣﺤﺮم دل در ﺣﺮم ﯾﺎد ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫و اﻧﮑﻪ اﯾﻦ ﮐﺎر ﻧﺪاﻧﺴﺖ ﺑﺎﻧﮑﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫اﮔﺮ از ﭘﺮده ﺑﺮون ﺷﺪ دل ﻣﻦ ﻋﯿﺐ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺷﮑﺮ اﯾﺰد ﮐﻪ ﻧﻪ در ﭘﺮدة ﭘﻨﺪار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن داﺳﺘﺪﻧﺪ از ﮔﺮوﻣﯽ ﻫﻤﻪ رﻓﺖ‬

‫دﻟﻖ ﻣﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺎ ﻏﻤﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺷﯿﺦ ﺷﺪ و ﻓﺴﻖ ﺧﻮد از ﯾﺎد ﺑﺒﺮد‬

‫ﻗﺼﻪ ﻣﺎ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺳﺮ ﺑﺎزار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫داﺷﺘﻢ دﻟﻘﯽ و ﺻﺪ ﻋﯿﺐ ﻣﺮا ﻣﯽﭘﻮﺷﯿﺪ‬

‫ﺧﺮﻗﻪ رﻫﻦ ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب ﺷﺪ و زﻧﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫از ﺻﺪاي ﺳﺨﻦ ﻋﺸﻖ ﻧﺪﯾﺪم ﺧﻮﺷﺘﺮ‬

‫ﯾﺎدﮔﺎري ﮐﻪ در اﯾﻦ ﮔﻨﺒﺪ دوار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫درﺟﻤﺎل ﺗﻮ ﭼﻨﺎن ﺻﻮرت ﭼﯿﻦ ﺣﯿﺮان ﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺣﺪﯾﺜﺶ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﺑﺮود و دﯾﻮار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫‪ -98‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺪ ﻣﺤﺮم دل ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﮑﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﮔﺸﺖ ﺻﻮﻓﯽ و ﺑﺎوﻫﺎم ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ز اوﻫﺎم ورا ﻋﯿﺐ ﮐﻨﻢ ﺣﻖ دارم‬

‫ﺷﮑﺮ اﯾﺰد ﮐﻪ از و ﻣﺪرك ﭘﻨﺪار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن دﻟﻖ ﮔﺪاﺋﯽ و رﯾﺎ دور ﮐﻨﯿﺪ‬

‫دﻟﻖ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻨﮕﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﻤﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺪ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﯿﺪﯾﻦ ﺑﺠﻬﺎن رﺳﻮا ﺷﺪ‬

‫ﻗﺼﮥ اوﺳﺖ ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺳﺮ ﺑﺎزار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪93‬‬

‫دﻟﻖ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ در آن ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ ﺑﻮد‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ در ﮔﺮو ﺑﺎده و زﻧﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫دل ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻋﺎﺷﻖ ﭘﯿﺮو ﻣﺮﺷﺪ‬

‫ﺟﺎودان ﺑﻬﺶ و ﺑﯿﭽﺎره ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫از ﺻﺪاي ﺳﺨﻦ ﻋﺸﻖ ﺑﻮد ﻫﺮ ﺣﯿﻠﻪ‬

‫ﻣﺮﺿﯽ اﺳﺖ ﮐﺰ آن ﻧﮑﺒﺖ ﺳﺮﺷﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﻻﻓﺮا ﺑﯿﻦ ﺗﻮ ز ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﮐﻨﺪ ﺻﻮرت ﭼﯿﻦ‬

‫ﻣﺴﺖ و ﺣﯿﺮان ﺷﻬﻤﺎن و در و دﯾﻮار ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻨﺪ ﺑﺒﺎﻓﯽ ز ﻗﺪ و زﻟﻒ و ﺟﻤﺎل‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﺪﻋﮥ او دﯾﺪ و دل اﻓﮑﺎر ﺑﻤﺎﻧﺪ‬

‫‪ -99‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫آﻧﺎن ﮐﻪ ﺧﺎك را ﺑﻨﻈﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫آﯾﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ ﮔﻮﺷﮥ ﭼﺸﻤﯽ ﺑﻤﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫دردم ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺑﻪ ز ﻃﺒﯿﺒﺎن ﻣﺪﻋﯽ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از ﺧﺰاﻧﮥ ﻏﯿﺒﻢ دوا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﺣﺴﻦ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻧﻪ ﺑﺮﻧﺪي و ز اﻫﺪﯾﺖ‬

‫آن ﮐﻪ ﺑﻪ ﮐﺎر ﺧﻮد ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ رﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﯽ ﺧﻮر ﮐﻪ ﺻﺪ ﮔﻨﺎه ز اﻏﯿﺎر در ﺣﺠﺎب‬

‫ﺑﻬﺘﺮ زﻃﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮوي و رﯾﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺳﻨﮓ از اﯾﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﺑﻨﺎﻟﺪ ﻋﺠﺐ ﻣﺪار‬

‫ﺻﺎﺣﺒﺪﻻن ﺣﮑﺎﯾﺖ دل ﺧﻮش ادا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭘﻨﻬﺎن ز ﺣﺎﺳﺪان ﺑﺨﻮدم ﺧﻮان ﮐﻪ ﻣﻨﻌﻤﺎن‬

‫ﺧﯿﺮ ﻧﻬﺎن ﺑﺮاي رﺿﺎي ﺧﺪا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ دوام وﺻﻞ ﻣﯿﺴﺮ ﻧﻤﯽﺷﻮد‬

‫ﺷﺎﻫﺎن ﮐﻢ اﻟﺘﻔﺎت ﺑﺤﺎل ﮔﺪا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -99‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آﻧﺎن ﮐﻪ ﺣﻔﺎﮐﺮ از ﻧﻈﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﺷﺎ اﮔﺮ ﮐﻪ ﮔﻮﺷﮥ ﭼﺸﻤﯽ ﺗﻮ را ﮐﻨﻨﺪ‬
‫ﺷﻤﺎ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﮐﻨﻨﺪ‬

‫آﻧﺎن ﮐﻪ ﮐﯿﻤﯿﺎي ﺧﺮد ﺗﯿﺮه ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺣﻘﺎ‬

‫ﻧﻈﺮ‬

‫ﺣﻖ را ﮐﻪ ﺻﻮرﺗﯽ ﻧﺒﻮد ﺑﻬﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎن‬

‫آﻧﺎن‬

‫ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ‬

‫در دﺳﺖ ﻧﻬﻔﺘﻪ ﺑﻪ ز ﻃﯿﺒﺎن ﺣﻖ ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ از ﺧﺰاﻧﮥ ﺷﯿﻄﺎن دوا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﺣﺴﻦ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﺰﻫﺪ ﺑﻮدن ﻧﯽ ﺑﺸﺎﻋﺮي‬

‫ﻧﺘﻮان‬

‫رﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻧﺒﻮد دم از ﻋﺸﻖ ﻣﯽزﻧﻨﺪ‬

‫ﺧﻮد را ﻓﺮﯾﺐ داده و ﻫﻢ ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﯽ را ﻣﮑﻦ ﺣﻼل ﮐﻪ ﮐﻔﺮ اﺳﺖ و ﮐﻔﺮ ﺗﻮ‬

‫ﺑﺪﺗﺮ ز ﻃﺎﻋﺘﯽ ﮐﻪ ز روي و رﯾﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ دل ﺧﺮاب ﺑﺼﺎﺣﺒﺪﻻن دﻫﯽ‬

‫ﺻﺎﺣﺐ دﻟﯽ ﻧﺒﺎﺷﺪ و ﺧﻮد اﺷﺘﻬﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻣﺪام‬

‫ﺑﺪون آن‬

‫ﺑﺴﻮي‬
‫ﺑﺘﺼﻮر‬
‫ﺑﻌﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪94‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮﺑﻬﺮ و ﺻﻞ ﺷﻬﻤﺎن ﺟﺪ و ﺟﻬﺪ ﮐﻦ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﻢ ﻧﻈﺎره ﺑﺤﺎل ﮔﺪا ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﺤﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻮﺻﻞ ﺷﺎه‬

‫ﺑﻨﮕﺮ ﺑﻌﺸﻖ ﺳﯿﻢ و زر اﯾﻦ دادﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫‪ -100‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺴﺐ ﺣﺎﻟﯽ ﻧﻨﻮﺷﺘﯿﻢ و ﺷﺪ اﯾﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﻣﺤﺮﻣﯽ ﮐﻮ ﮐﻪ ﻓﺮﺳﺘﻢ ﺑﺘﻮ ﭘﯿﻐﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﻣﯽ ازﺧﻢﺑﯿﺴﻮرﻓﺖوﮔﻞاﻧﺪاﺧﺖﻧﻘﺎب‬

‫ﻓﺮﺻﺖ ﻋﯿﺶ ﻧﮕﻬﺪار و ﺑﺰن ﺟﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﻋﯿﺐ ﻣﯽ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﮕﻔﺘﯽ ﻧﺒﺮش ﻧﯿﺰ ﺑﮕﻮي‬

‫ﻧﻔﯽ ﺣﮑﻤﺖ ﻣﮑﻦ از ﺑﻬﺮ دل ﻋﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫اي ﮔﺪاﯾﺎن ﺧﺮاﺑﺎت ﺧﺪا ﯾﺎر ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‬

‫ﭼﺸﻤﻢ اﻧﻌﺎم ﻣﺪارﯾﺪ ز اﻟﻐﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﺷﻮق رخ ﻣﻬﺮ ﻓﺮوغ ﺗﻮ ﺑﺴﻮﺧﺖ‬

‫ﮐﺎﻣﮑﺎرا ﻧﻈﺮي ﮐﻦ ﺳﻮي ﻧﺎﮐﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫‪ -100‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ اﺻﺮف ﺷﺪ از ﻋﻤﺮ ﺗﻮ اﯾﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﮔﻮش ده ﺗﺎ ﺑﻔﺮﺳﺘﻢ ﺑﺘﻮ ﭘﯿﻐﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺪان ﻣﻘﺼﺪ ﻋﺎﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﺪا ﻓﺮﻣﻮده‬

‫ﻧﺮﺳﯽ ﺗﺎ ﺑﺮه ﺧﯿﺮ زﻧﯽ ﮔﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﺗﺎﺑﮑﯽ وﺻﻒ ﻣﯽ وﺟﺎم و دﯾﮕﺮ ﺧﻢ و ﺳﺒﻮ‬

‫ﺣﺮﻣﺖ ﻋﻤﺮ ﻧﮕﻬﺪار ﺗﻮ اﯾﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﺑﮕﺬر از رﻧﺪي و ﺑﺪﻧﺎﻣﯽ و ﻃﻌﻦ و ﺗﺤﻘﯿﺮ‬

‫ﺣﻔﻆ اﻋﻀﺎ ز ﻣﻌﺎﺻﯽ ﮐﻦ و اﻧﺪاﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﻫﻨﺮ ﻣﯽ ﺗﻮ ﺑﮕﻮ ﭼﯿﺴﺖ ﺑﺠﺰ ﺑﺪ ﻣﺴﺘﯽ‬

‫وﺻﻒ ﺣﮑﻤﺖ ﻣﮑﻦ از ﺑﻬﺮ دل ﻋﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫اي ﮔﺪاﯾﺎن ﺧﻤﺮاﺑﺎت ﺧﺪاﺗﺎن ﭘﯿﺮ اﺳﺖ‬

‫از ﭘﯽ او ﺑﺮوﯾﺪ از ﭘﯽ اﻧﻌﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫ﭼﺸﻢ اﻧﻌﺎم ﻣﺪارﯾﺪ ز ﯾﺎران ﺧﺪا‬

‫ﺑﺮ ﺷﻤﺎ داﺑﻪ ﮔﺎن ﺑﺲ ﺑﻮد اﻧﻌﺎﻣﯽ ﭼﻨﺪ‬

‫‪ -101‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دوش وﻗﺖ ﺳﺤﺮ از ﻏﺼﻪ ﻧﺠﺎﺗﻢ دادﻧﺪ‬

‫و اﻧﺪر آن ﻇﻠﻤﺖ ﺷﺐ آب ﺣﯿﺎﺗﻢ دادﻧﺪ‬

‫ﺑﯿﺨﻮد از ﺷﻌﺸﻌﮥ ﭘﺮﺗﻮ ذاﺗﻢ ﮐﺮدﻧﺪ‬

‫ﺑﺎده‬

‫دادﻧﺪ‬

‫ﭼﻪ ﻣﺒﺎرك ﺳﺤﺮي ﺑﻮد و ﭼﻪ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﺑﺸﯽ‬

‫آن ﺷﺐ ﻗﺪر ﮐﻪ اﯾﻦ ﺗﺎزه ﺑﺮاﺗﻢ دادﻧﺪ‬

‫ﻣﻦ اﮔﺮﮐﺎم رواﮔﺸﺘﻢ و ﺧﻮﺷﺪل ﭼﻪ ﻋﺠﺐ‬

‫ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺑﻮدم و اﯾﻨﻬﺎ ﺑﺰﮐﺎﺗﻢ دادﻧﺪ‬

‫ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ روي ﻣﻦ و اﯾﻨﻪ وﺻﻒ ﺟﻤﺎل‬

‫ﮐﻪ در آﻧﺠﺎ ﺧﺒﺮ از ﺟﻠﻮة ذاﺗﻢ دادﻧﺪ‬

‫از‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﺗﺠﻠﯽ‬

‫ﺻﻔﺎﺗﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪95‬‬

‫‪ -101‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دوش وﻗﺖ ﺳﺤﺮ از ﺣﻘﻪ ﻧﮑﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﺷﺮﺑﺖ ﺗﯿﺮه دﻟﯽ از ﻇﻠﻤﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﻣﺤﻮ در ﭘﯿﺮوز ﺧﻮد ﺑﯿﺨﻮد از آن ﺑﺎدة ﻣﮑﺮ‬

‫ﺟﺎﻣﯽ از ﺧﻮي ﻫﻤﺎن دﯾﻮ ﺻﻔﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﭼﻪ ﻧﺤﻮت ﺳﺤﺮي ﺑﻮد وﭼﻪ ﻣﻨﺤﻮس ﺑﺸﯽ‬

‫آﻧﺸﺐ ﻣﮑﺮ ﮐﻪ از ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺮاﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫دﯾﻮ آﻧﺮوز ﺗﻮ را ﻣﮋدة ﺑﯿﺪﯾﻨﯽ داد‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﻃﺒﻊ ﮔﺪا ﺻﺒﺮ و ﺑﺜﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ روزي ﺗﻮ و روي ﻫﻤﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن‬

‫ﮐﻪ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺑﺘﻮ از ﻻت وﻣﻨﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﺗﻮ اﮔﺮ ﮐﺎﻣﺮوا ﮔﺸﺘﯽ و ﺧﻮﺷﺪل ﭼﻪ ﻋﺠﺐ‬

‫ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺑﻮدي و اﯾﻦ ﺧﺒﺚ ز ذاﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺳﯿﻢ و زر ﺷﺎه ﺑﻮد آب ﺣﯿﺎت‬

‫داﻧﻢ اﯾﻦ ﺳﯿﻢ و زر از ﻏﺼﻪ ﻧﺠﺎﺗﺖ دادﻧﺪ‬

‫‪ -102‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺨﻦ ﺑﻮﯾﺎن ﻏﺒﺎر ﻏﻢ ﭼﻮ ﺑﻨﺸﯿﻨﻨﺪ ﺑﻨﺸﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﭘﺮي روﯾﺎن ﻗﺮار از دل ﭼﻮ ﺑﺴﺘﯿﺰﻧﺪ ﺑﺴﺘﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﭼﻮ ﻣﻨﻮر از ﻣﺮاد آﻧﺎن ﮐﻪ ﺑﺮدارﻧﺪ ﺑﺮدارﻧﺪ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ درﮔﺎه ﺣﺎﻓﻆ را ﭼﻪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ ﻣﯽراﻧﻨﺪ‬

‫‪ -102‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺨﻦداﻧﺎن ﭼﻮﻻفﺷﺎﻋﺮان ﺑﯿﻨﻨﺪ ﮐﻢ ﺧﻮاﻧﻨﺪ‬

‫وﻟﯽ اﻫﻞ ﻫﻮس آن را ﭼﻮ ﻣﯽ ﺑﯿﻨﻨﺪ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ‬

‫دواي ﻻف ﻋﺸﻘﯽ را ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺟﺰ ﺧﺮدﻣﻨﺪي‬

‫ز ﻣﮑﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎن آﻧﺎن ﮐﻪ در ﺑﻨﺪﻧﺪ درﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﺑﺪرﮔﺎهﻣﻨﻊوﻣﺮﺷﺪﭼﻮﮔﻤﺮاﻫﺎنﻧﯿﺎزآرﻧﺪﺑﺴﺘﺎﯾﻨﺪ‬

‫وﻟﯽ ﭼﻮن ﻋﺎﻗﻠﯽ ﺑﯿﻨﻨﺪ ﺑﺴﺘﯿﺰﻧﺪ و ﻧﺴﺘﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺑﺪرﮔﺎه ﺗﺼﻮف ﮔﺮ ﺑﺨﻮاﻧﻨﺪت ﻃﺮب ﻣﻨﻤﺎ‬

‫ﮐﻪ دردرﮔﺎه ﺣﻖ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻨﺪ و ﻣﯿﺮاﻧﻨﺪ‬

‫ﭼﻮﻣﻨﺼﻮرآﻧﮑﻪ ﮐﻔﺮﺧﻮدﮐﻨﺪﻇﺎﻫﺮ ﺷﻮد ﭘﯿﺮي‬

‫و را در آﺗﺶ دوزخ ﭼﻪ ﻣﯽﺳﻮزﻧﺪ ﻣﯽﺳﺎزﻧﺪ‬

‫زﻻفوﺑﺎف ﺷﺎﻋﺮﭼﻮن ﺷﺪي اي ﺑﺮﻗﻌﯽ آﮔﻪ‬

‫ﻧﻤﻮدي آﮐﻪ آﻧﺎن را ﭼﻮ ﻣﯽﺧﻮاﻧﻨﺪ ﻣﯽداﻧﻨﺪ‬

‫‪ -103‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دوش دﯾﺪم ﮐﻪ ﻣﻼﺋﮏ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﮔﻞ آدم ﺑﺴﺮﺷﺘﻨﺪ و ﺑﻪ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺳﺎﮐﻨﺎن ﺣﺮم ﺳﺮ و ﻋﻔﺎف ﻣﻠﮑﻮت‬

‫ﺑﺎ ﻣﻦ راه ﻧﺸﯿﻦ ﺑﺎدة ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺷﮑﺮ آن را ﮐﻪ ﻣﯿﺎن ﻣﻦ و او ﺻﻠﺢ اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن رﻗﺺ ﮐﻨﺎن ﺳﺎﻏﺮ ﺷﮑﺮاﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪96‬‬

‫ﻓﺎل‬

‫ﺑﻨﺎم‬

‫ﻣﻦ‬

‫دﯾﻮاﻧﻪ‬

‫زدﻧﺪ‬

‫آﺳﻤﺎن ﺑﺎر اﻣﺎﻧﺖ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﺸﯿﺪ‬

‫ﻗﺮﻋﮥ‬

‫ﺟﻨﮓ ﻫﻔﺘﺎد و دو ﻣﻠﺖ ﻫﻤﻪ را ﻋﺬر ﺑﻨﻪ‬

‫ﭼﻮن ﻧﺪﯾﺪﻧﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ره اﻓﺴﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﮐﺲ ﭼﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﮑﺸﯿﺪ از رخ اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻧﻘﺎب‬

‫ﺗﺎ ﺳﺮ زﻟﻒ ﻋﺮوﺳﺎن ﭼﻤﻦ ﺷﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫‪ -103‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان ﺑﻬﺮ ﺷﻬﺎن ﻣﻨﻮش ﺑﺎﻓﺴﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻏﻼﻣﺎن ﺷﻬﺎن ﺻﻒ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻧﻬﺎدﻧﺪ‬

‫ﻓﺎﺳﻘﺎن را از ﻣﻼﺋﮏ ﺷﻌﺮ و ﺷﺎﻋﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻘﺮ او را ﺑﺮﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﺎﻫﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫دوش دﯾﺪي ﮐﻪ ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺑﺸﺮ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﻋﻘﻞ آدم ﺑﺮﺑﻮدﻧﺪ و ﺑﺎﻓﺴﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺳﺎﮐﻨﺎن در ﺳﻠﻄﺎن و ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺑﺸﺮ‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮ ﺧﺎﯾﺲ ﺳﯿﺮ ﺑﺎدة ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺷﮑﺮ داري ﮐﻪ ﺑﺎﺑﻠﯿﺲ ﺗﻮ را ﺻﻠﺢ اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن رﻗﺺ ﮐﻨﺎن ﺳﺎﻏﺮ ﺷﮑﺮاﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺟﺎي ﺷﮑﺮاﺳﺖ وﺑﺴﯽ رﻗﺼﯽﮐﻪ دﯾﻮانﺑﺸﺮ‬

‫ﺑﺎ ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ره ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫آﺳﻤﺎن ﺑﺎر ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﻧﺘﻮاﻧﺴﺖ ﮐﺸﯿﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺷﻬﺐ ﺑﺮ ﺳﺮﺷﺎن ﺷﻌﻠﮥ رﺟﻤﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫اﯾﻦ ﺗﻮ ﺑﻮدي ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎر ﮐﺸﺪ‬

‫ﻗﺮﻋﮥ ﺑﺎر ﺑﻨﺎم ﭼﻪ ﺗﻮ دﯾﻮاﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺟﻤﻠﻪ ﻫﻔﺘﺎد و دو ﻣﻠﺖ ﮐﻪ ﯾﮑﯽ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﻮد‬

‫ﭼﻮن ﻧﺪﯾﺪﻧﺪ ﺣﻘﯿﻘﺖ ره ﺧﺼﻤﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﮐﺲ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺤﻘﺎﺋﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ ﻟﻄﻤﻪ ﻧﺰد‬

‫آﺗﺸﯽ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﺎﻧﻪ و ﺑﺮ ﻻﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﯿﮑﺸﺪ از ﺻﻮرت اوﻫﺎم ﻧﻘﺎب‬

‫ﻫﻢ ﺧﺮاﻓﺎت ﮐﻪ در ﻗﺎﻟﺐ و ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ زدﻧﺪ‬

‫‪ -104‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﺮاب ﺑﯿﻐﺶ و ﺳﺎﻗﯽ ﺧﻮش دو دام رﻫﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ زﯾﺮﮐﺎن ﺟﻬﺎن از ﮐﻤﻨﺪﺷﺎن ﻧﺮﻫﻨﺪ‬

‫ﻣﻦ ازﭼﻪ ﻋﺎﺷﻘﻢ و رﻧﺪ و ﻣﺴﺖ و ﻧﺎﻣﻪ ﺳﯿﺎه‬

‫ﻫﺰار ﺷﮑﺮ ﮐﻪ ﯾﺎران ﺷﻬﺮ ﺑﯽﮔﻨﻬﻨﺪ‬

‫ﻣﺒﯿﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﮔﺪاﯾﺎن ﻋﺸﻖ را ﮐﺎﯾﻦ ﻗﻮم‬

‫ﺷﻬﺎن‬

‫ﺑﯽﮐﻠﻬﻨﺪ‬

‫ﺑﻬﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ ﻫﻨﮕﺎم ﺑﺎد اﺳﺘﻐﻨﺎ‬

‫ﻫﺰار ﺧﺮﻣﻦ ﻃﺎﻋﺖ ﻧﺒﯿﻨﻢ ﺟﻮ ﻧﻨﻬﻨﺪ‬

‫ﻏﻼم ﻫﺴﺖ درد ﯾﮑﺸﺎن ﯾﮏ رﻧﮕﻢ‬

‫ﻧﻪ اﻧﮕﺮوه ﮐﻪ ارزق ﻟﺒﺎس و دل ﺳﯿﻬﻨﺪ‬

‫ﻗﺪم ﻣﻨﻪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺧﺮ ﺑﺸﺮط ادب‬

‫ﭘﺎدﺷﻬﻨﺪ‬

‫ﺑﯽﮐﻤﺮ‬

‫و‬

‫ﺧﺴﺮوان‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎﻟﮑﺎن رﻫﺶ ﻣﺤﺮﻣﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪97‬‬

‫ﺟﻨﺎب ﻋﺸﻖ ﺑﻠﻨﺪ اﺳﺖ ﻫﻤﺘﯽ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻘﺎن ره ﺑﯽﻫﻤﺘﯽ ﺑﺨﻮد ﻧﺪاﻧﺪ‬

‫‪ -104‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺮاب و ﭘﯿﺮ ﺑﺮاي ﺳﺎن دو دام رﻫﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻤﺮﻫﺎن ﺟﻬﺎن زﯾﻦ دو دام ﻣﯽﻧﺮﻫﻨﺪ‬

‫ﺗﻮ از ﭼﻪ ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ورﻧﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﺳﯿﺎه‬

‫ﺳﯿﺎهﺗﺮ ز ﺗﻮ ﭘﯿﺮان ﮐﻪ رﻫﺰﻧﺎن رﻫﻨﺪ‬

‫ورع ﻧﻪ ﺷﯿﻮه دروﯾﺶ و ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﺳﻪ ﻃﺎﺋﻔﻪ ﭘﺮ ﻣﺪﻋﯽ و ﭘﺮ ﮔﻨﻬﻨﺪ‬

‫ﻣﺒﯿﻦ ﺣﻘﯿﺮ ﮔﺪاﯾﺎن ﻋﺸﻖ را ﮐﺎﯾﻦ ﻗﻮم‬

‫ﻫﻤﻪ ﮐﭙﺮو ﺳﯿﻪ روزﮔﺎر و دل ﺳﯿﻬﻨﺪ‬

‫ﺑﻬﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ اﯾﻦ ﻋﺎﺷﻘﺎن ز اﺳﺘﻐﻨﺎ‬

‫ﻫﻤﻪ ﻓﻘﯿﺮ و زﯾﺮ و ﮔﺪاي ﭘﺎدﺷﻬﻨﺪ‬

‫ﻗﺪم ﻣﻨﻪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﯽﺗﺮس‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻨﺶ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﺳﻮس و ﻣﺤﺮﻣﺎن ﺷﻬﻨﺪ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﭼﺮﻧﺪ ز ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻨﺎب ﻋﺸﻖ ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﺑﻌﺎﺷﻘﺎن ﮐﻮﺗﻪ ﻗﺪ ﺑﮕﻮ ز ﮐﯽ ﺑﮑﺸﻨﺪ‬

‫‪-501‬‬

‫‪ -105‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻮ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺠﻤﻮع و ﯾﺎر ﻧﺎزﻧﯿﻦ دارد‬

‫ﺳﻌﺎدت ﻫﻤﺮه او ﮔﺸﺖ دوﻟﺖ ﻫﻤﻨﺸﯿﻦ دارد‬

‫ﺣﺮﯾﻢ ﻋﺸﻖ رادرﮔﻪ ﺑﺴﯽ ﺑﺎﻻﺗﺮازﻋﻘﻞ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺴﯽ آن آﺳﺘﺎن ﺑﻮﺳﺪ ﮐﻪ ﺟﺎن در آﺳﺘﯿﻦ دارد‬

‫ﺻﺒﺎ از ﻋﺸﻖ ﻣﻦ رﻣﺰي ﺑﮕﻮ ﺑﺎآن ﺷﻪ ﺧﻮﺑﺎن‬

‫ﮐﻪ ﺻﺪ ﺟﻤﺸﯿﺪ و ﮐﯿﺨﺴﺮو ﻏﻼم ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ دارد‬

‫اﮔﺮﮔﻮﯾﺪﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢ ﭼﻮﺣﺎﻓﻆ ﻋﺎﺷﻖ ﻣﻔﻠﺲ‬

‫ﺑﮕﻮﺋﯿﺪش ﮐﻪ ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ ﮔﺪاﺋﯽ ﻫﻢﻧﺸﯿﻦ دارد‬

‫‪ -105‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻫﺮآن ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ زرﺧﻮاﻫﺪ زﺑﺎن ﺷﮑﺮﯾﻦ دارد‬

‫ﺗﻤﻠﻖ ﻫﻤﺪم او ﮔﺸﺖ و ﺷﺎﻫﯽ ﻫﻢﻧﺸﯿﻦ دارد‬

‫ﺣﺮﯾﻢﻋﺸﻖ وﺷﻬﻮت ﻧﺰداوﺑﺎﻻﺗﺮازﻋﻘﻞاﺳﺖ‬

‫ﺗﻔﻮﺑﺮ ﻋﻘﻞ و ادراﮐﺶ ﻧﻪ او ﻓﮑﺮ ﻣﺘﯿﻦ دارد‬

‫ﺑﺂن ﺷﺎﻫﯽ ﺷﻮدﻋﺎﺷﻖ ﮐﻪ ﺳﯿﻢ وزردﻫﺪ ﺑﻬﺘﺮ‬

‫ﺷﻮد آن آﺳﺘﺎن ﺑﻮس ﮐﻪ ﺟﺎن در آﺳﺘﯿﻦ دارد‬

‫دﻫﺎن ﺗﻨﮓ وﺷﯿﺮﯾﻦ ﺷﻬﺶ ﮐﺮدي ﺟﻨﺎﯾﺖﻫﺎ‬

‫ﭼﻪ ﺷﻪ ﻟﺒﺮا ﺑﺠﻨﺒﺎﻧﺪ ﺟﻬﺎن زﯾﺮ ﻧﮕﯿﻦ دارد‬

‫ﮐﺮمﭼﻮنﺷﻪﺑﻨﺪﺷﯿﺮﯾﻦﮐﻪﻣﺸﮑﻞﺟﻤﻊآنواﯾﻦ‬

‫ﺑﻨﺎزد آﻧﺸﻪ ﺧﻮد را ﮐﻪ ﻫﻢ آن و ﻫﻢ اﯾﻦ دارد‬

‫ﺑﺨﻮاريﻣﻨﮕﺮاي ﺳﻠﻄﺎنﺑﺎﯾﻦﺷﺎﻋﺮﺑﺎﯾﻦﻋﺎرف‬

‫ﮐﻪ ﺷﻪ ﺑﺎ ﻏﯿﺮ اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﮐﺠﺎ ﺷﻬﺮت ﭼﻨﯿﻦ دارد‬

‫ﭼﻮﺑﺎز و روﺳﺘﻢ ﺳﯿﻤﯽ ﺑﮕﯿﺮد ﺷﻪ دﻫﺪﺷﺎﻋﺮ‬

‫ازاﯾﻦ ﺳﯿﻢ وزريﮐﻪﺷﻪ ﺑﺴﯽ ازﻇﻠﻢ وﮐﯿﻦ دارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪98‬‬

‫ﺑﻼﮔﺮدان ﺟﺎن ﺷﺪ دﻋﺎي ﺷﺎﻋﺮان ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺪارد ﺧﯿﺮ آن ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ را ﻏﻤﯿﻦ دارد‬

‫ﺻﺒﺎازﻋﺸﻖﺣﺎﻓﻆﮔﺮﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞﻫﺮﭼﻪﺷﻪدارد‬

‫ﺗﻤﺎﻣﺶ را دﻫﺪ ﺷﺎﻋﺮ ﺣﻼل ﺧﻮﺷﻪ ﭼﯿﻦ دارد‬

‫اﮔﺮﮔﻮﯾﺪﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻢﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺎﺷﻖ ﻧﻨﮕﯿﻦ‬

‫ﺑﮕﻮﺋﯿﺪش ﺷﻪ رﻧﮕﯿﻦ ﭼﻮاو ﯾﮏ ﻫﻤﻨﺸﯿﻦ دارد‬

‫اﮔﺮﺷﻌﺮوادب اﯾﻦ و اﮔﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺠﺎن ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻨﺪه ﻧﻪ آن و ﻫﻢ ﻧﻪ اﯾﻦ دارد‬

‫‪ -106‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻮد آﯾﺎ ﮐﻪ در ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ ﺑﮑﺸﺎﻧﯿﺪ‬

‫ﮔﺮه از ﮐﺎر ﻓﺮو ﺑﺴﺘﮥ ﻣﺎ ﺑﮕﺸﺎﺋﯿﺪ‬

‫ﻣﺒﯿﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ در ﺧﺎﻧﮥ ﺗﺰوﯾﺮ و رﯾﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﻧﺎﻣﮥ ﺗﻌﺰﯾﺖ دﺧﺘﺮ رز ﺑﺮ ﺧﻮاﻧﯿﺪ‬

‫ﺗﺎ ﺣﺮﯾﻔﺎن ﻫﻤﻬﺨﻮن از ﻗﺮهﻫﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﺧﺮﻗﻪ ﮐﻪ داري ﺗﻮ ﺑﺒﯿﻨﯽ ﻓﺮدا‬

‫ﮐﻪ ﭼﻪ زﻧﺎر ز زﯾﺮش ﺑﺪﻏﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫در‬

‫ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﺑﺒﺴﺘﻨﺪ‬

‫ﺧﺪاﯾﺎ‬

‫‪ –106‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺷﯿﻄﺎن ﺑﻮد اﯾﻦ ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﻫﻤﮥ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺑﺮ اﻣﺮ ﯾﮑﯽ ﺑﻨﺪة زاﻫﺪ ﺑﺴﺘﻨﺪ‬

‫دل ﻗﻮي دار ﮐﻪ دﯾﻮ و ﻋﺮﻓﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫اﮔﺮ از اﻣﺮ ﺧﺪا ﺑﻮد ﺑﺲ ﺑﻮد ﻣﺤﺎل‬

‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﮐﺎﯾﻦ در اﺿﻼل ﺷﻤﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺑﺪﺗﺮ از ﻣﯿﮑﺪهﻫﺎ ﺧﺎﻧﻘﻪ و ﻋﺮﻓﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫اﯾﻦ‬

‫زﻣﺎن‬

‫ﺧﺎﻧﻘﻪ‬

‫و‬

‫ﺧﺎﻧﻘﻪ‬

‫ﮐﺎش‬

‫و‬

‫ﻣﺮدان‬

‫ﺻﻮﻣﻌﻪﻫﺎ‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﭼﺎرة‬

‫ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﻋﺮﻓﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺧﻮد ﺑﺒﻨﺪش ﮐﻪ ﻧﻪ ﺷﯿﻄﺎن ﺑﭽﻪﻫﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫داﻧﻤﺖ ﻧﯿﺖ ﭘﺴﻨﺪ اﯾﻦ در ﺗﺰوﯾﺮ ﺗﻮ را‬

‫ﮐﺎﯾﻦ در ﺧﺎﻧﻪ ز اﺻﺮار ﻫﻮا ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﺧﺮﻗﮥ ﺳﺎﻟﻮس و ﮔﺪاﺋﯽ و رﯾﺎ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺨﻮد ﺑﺴﺘﻪاي ارﺑﺎب ﻫﺪي ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺧﻮﺷﺪﻟﻢ آﻧﮑﻪ ﺧﻮد اﻗﺮار ﻧﻤﻮدي ﻓﺮدا‬

‫ﮐﻪ ز ﺣﺒﯿﺐ ﺗﻮ ﭼﻪ زﻧﺎر دﻏﺎ ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﻏﺰل ﻧﻈﻢ ﻣﺤﻮﻻﺗﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺑﮕﺸﺎﯾﻨﺪ‬

‫ﺷﮑﺮ اﯾﺰد ﻋﻠﻤﺎ ﺑﺴﺘﮥ ﻣﺎ‬

‫‪ -107‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﺴﻦ ﺧﻂ دوﺳﺖ در ﻧﻈﺮ دارد‬

‫ﻣﺤﻘﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ او ﺣﺎﺻﻞ ﺑﺼﺮ دارد‬

‫ز زﻫﺪ ﺧﺸﮏ ﺣﻠﻮﻟﻢ ﺑﯿﺎر ﺑﺎدة ﻧﺎب‬

‫ﺗﺮدارد‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﻮي‬

‫ﺑﺎده‬

‫ﻣﺪاﻣﻢ‬

‫دﻣﺎغ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪99‬‬

‫زﺑﺎده ﻫﯿﭽﺖ اﮔﺮ ﻧﯿﺴﺖ اﯾﻦ ﻧﻪ ﺑﺲ ﮐﻪ ﺗﻮرا‬

‫دﻣﯽ ز وﺳﻮﺳﮥ ﻋﻘﻞ ﺑﯽﺧﺒﺮ دارد‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ از ره ﺗﻘﻮي ﻗﺪم ﺑﺮون ﻧﻨﻬﺎد‬

‫دارد‬

‫ﺑﻌﺰم ﻣﯿﮑﺪه‬

‫اﮐﻨﻮن‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﺳﻔﺮ‬

‫‪ -107‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺣﺲ ﺧﻂ ﯾﺎر در ﻧﻈﺮ دارد‬

‫ﻣﺤﻘﻖ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﯽ دﯾﻦ و ﻧﯽ ﺑﺼﺮ دارد‬

‫ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﺷﺪه دﯾﺪه آﻟﺖ ﻋﺼﯿﺎن‬

‫ﻫﻤﺎره روز ﺟﺰا دﯾﺪه ﭘﺮ ﺷﺮر دارد‬

‫ز زﻫﺪ ﺧﺸﮏ ﻣﻠﻮﻟﯽ ﭼﺮا ﻧﻪ از ﺑﺎده‬

‫زﺑﺎن ﺑﺮﯾﺪه ﻣﮕﺮ زﻫﺪ ﺧﺸﮏ و ﺗﺮ دارد‬

‫ﻣﻠﻮﻟﯽ ﺗﻮ ز دﯾﻦ اﺳﺖ ﻧﯽ ﮐﻪ از ﺗﺮ وﺧﺸﮏ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮي ﺑﺎده ﻣﺪاﻣﺖ دﻣﺎغ ﺗﺮ دارد‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ رﻓﺖ دﯾﻦ ﭼﻪ ﮐﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ رو ﻫﻮاي ﺑﺮون از ﺧﺪا ﺑﺴﺮ دارد‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ از ره ﺗﻘﻮي ﻗﺪم ﺑﺮون ﻧﻨﻬﺎد‬

‫ﺑﻌﺰم ﻣﯿﮑﺪه‬

‫دارد‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ ﻗﺪم از ره رﯾﺎ ﺑﺮداﺷﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎز ﻣﯿﻞ ره دورو ﭘﺮ ﺧﻄﺮ دارد‬

‫دل ﻫﻮاﺋﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﺪ ﻫﻼك او را‬

‫ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻨﮕﺮ ﺷﻌﺮ ﻫﻤﻪ ﺷﺮر دارد‬

‫ﺣﺎﺷﺎ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺳﻔﺮ‬

‫‪ -108‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اي ﭘﺴﺘﮥ ﺗﻮ ﺧﻨﺪه زده ﺑﻪ ﺣﺪﯾﺚ ﻗﻨﺪ‬

‫ﻣﺸﺘﺎﻗﻢ از ﺑﺮاي ﺧﺪا ﯾﮏ ﺷﮑﺮ ﺑﺨﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻮ ﺗﺮك ﻏﻤﺰة ﺗﺮﮐﺎن ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ‬

‫داﻧﯽ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺟﺎي ﺗﻮ ﺧﻮارزم ﯾﺎ ؟؟؟؟؟؟؟؟‬

‫‪ -108‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اﯾﻦ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺑﻪ ﭘﺴﺘﮥ ﺗﺮﮐﺎن ﺑﻮد ﭼﺮﻧﺪ‬

‫ﻻﻓﺶ ﺑﺮاي اﻫﻞ ﻫﻮا و ﻫﻮس ﭼﻪ ﻗﻨﺪ‬

‫ﻃﻮﺑﯽ ﮐﺠﺎ و ﻗﺎﻣﺖ ﯾﺎر ﺗﻮ در ﮐﺠﺎ‬

‫زﯾﻦ ﻻف زﯾﻦ ﮔﺰاف ﺗﻮ آﯾﺪ ﭼﻪ ﺑﻮي ﮔﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﻃﻌﻨﻪ ﻣﯽزﻧﯽ و دﮔﺮ ﻻف ﻣﯽزﻧﯽ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﭘﺴﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮ ﺗﺮك ﻏﻤﺰة ﺗﺮﮐﺎن ﮐﻦ و ﺑﺮﯾﺰ‬

‫دﯾﻮان ﭘﺮ ﭼﺮﻧﺪ ﺑﺂن رود ﻣﯽرﺳﻨﺪ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻪ روز ﺣﺸﺮ ز دوزخ رﻫﺎ ﺷﻮي‬

‫دل در ﻫﻮاي ﺑﭽﻪ ﺗﺮﮐﺎن دﮔﺮ ﻣﺒﻨﺪ‬

‫آﮔﺎه ﺷﺪ زدﯾﻦ و دﯾﺎﻧﺖ زﯾﺎن و ﺳﻮد‬

‫آن دل ﮐﻪ ﻋﺸﻖ او ﻣﻨﻌﮑﻨﺪش درﯾﻦ ﮐﻨﺪ‬

‫اﯾﻦ ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﻋﺸﻖ ﻣﺰن دم ﮔﺮ ﻋﺎﻣﻠﯽ‬

‫از ﻏﺼﻪﻫﺎي ﻋﺸﻖ ﻣﮑﻦ ﻗﺼﻪ را ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﻧﯿﺴﺘﯿﻢ‬

‫ﻣﻌﺘﻘﺪﻧﺪ‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪100‬‬

‫‪ -109‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻄﺮب ﻋﺸﻖ ﻋﺠﺐ ﺳﺎز و ﻧﻮاﺋﯽ دارد‬

‫ﻧﻘﺶ ﻫﺮ ﭘﺮده ﺑﺰد راه ﺑﺠﺎﺋﯽ دارد‬

‫اﺷﮏ ﺧﻮﻧﯿﻦ ﻧﻤﺒﻮدم ﺑﻄﺒﯿﺒﺎن ﮔﻔﺘﻨﺪ‬

‫درد ﻋﺸﻘﺖ و ﺟﮕﺮ ﺳﻮز دواﺋﯽ دارد‬

‫ﻧﻐﺰ ﮔﻔﺖ آن ﺑﺖ ﺗﺮﺳﺎ ﺑﭽﮥ ﺑﺎده ﻓﺮوش‬

‫ﺷﺎدي روي ﮐﺴﺎن ﺧﻮر ﮐﻪ ﺻﻔﺎﺋﯽ دارد‬

‫ﺧﺴﺮوا ﺣﺎﻓﻆ درﮔﺎه ﻧﺸﯿﻦ ﻓﺎﺗﺤﻪ ﺧﻮاﻧﺪ‬

‫دارد‬

‫وز‬

‫زﺑﺎن‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺗﻤﻨﺎي‬

‫دﻋﺎﺋﯽ‬

‫‪ -109‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﻄﺮب ﻋﺸﻖ ﻋﺠﺐ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮاﺋﯽ دارد‬

‫ﻋﻘﻞ و ﻫﻮﺷﺶ ﻧﻪ دﮔﺮ راه ﺑﺠﺎﺋﯽ دارد‬

‫ﻋﺎﻟﻢ ﻣﺪرﺳﻪ و ﺑﺤﺚ ﻓﻘﯿﻬﺎن ﭼﻪ ﺧﻮﺷﺴﺖ‬

‫ﭼﻪ اﺳﺎﺗﯿﺪ و ﻓﺮح ﺑﺨﺶ ﻓﻀﺎﺋﯽ دارد‬

‫ﭘﯿﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﺸﯿﻄﺎن ﺳﺮوﺳﺮي دارد‬

‫ﺧﺪﻋﻪ و ﺣﻘﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ و رﯾﺎﺋﯽ دارد‬

‫ﻏﺮﻓﺎ ﮔﺮﭼﻪ ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻫﻞ و ﺑﯽﻗﯿﺪ و ﮐﺠﻨﺪ‬

‫ﻟﯿﮏ ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﺪش ﭘﯿﺮ ﺧﺪاﺋﯽ دارد‬

‫ﻣﺬﻫﺐ ﺣﻖ ﻧﺮود ﺻﻮﻓﯽ ﻣﺎ ﭼﻮن در ﻋﺸﻖ‬

‫ﮐﻔﺮ ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ و ﻫﺮ ﺳﺎز ﻧﻮاﺋﯽ دارد‬

‫ﺑﻨﻤﻮدم ﺑﺨﺮد ﻧﻔﺲ ﭘﺮﺳﺘﯽ را ﮔﻔﺖ‬

‫ﻣﺮض ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا ﻧﯿﺰ دواﺋﯽ دارد‬

‫ﻫﺮﮐﻪ او ﺑﺮﺳﺨﻦ وﺣﯽ و ﺧﺮد ﮔﻮش ﻧﮑﺮد‬

‫دل ﺧﻮد ﺑﺎﺧﺖ ﺑﺂن ﺑﺖ ﮐﻪ ﺻﻔﺎﺋﯽ دارد‬

‫ﺑﺖوﺗﺮﺳﺎﺑﭽﮥﺣﺎﻓﻆدرﮔﺎهﻧﺸﯿﻦﻣﻌﺘﮑﻒاﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺪرﮔﺎه ﺷﻬﺎن دﻟﺖ ﮔﺪاﺋﯽ دارد‬

‫ﺧﺴﺮوا ﺣﺎﻓﻆ درﮔﺎهﻧﺸﯿﻦ ﻣﻌﺘﮑﻒ اﺳﺖ‬

‫دارد‬

‫ز ﻃﻤﻊ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﺗﻘﺎﺿﺎي‬

‫ﻋﻄﺎﺋﯽ‬

‫‪ -110‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺷﺎﻫﺪ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﺋﯽ و ﻣﯿﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺑﻨﺪه ﻃﻠﻌﺖ آن ﺑﺎش ﮐﻪ آﻧﯽ دارد‬

‫ﺷﯿﻮة ﺣﻮروﭘﺮي ﺧﻮب و ﻟﻄﯿﻒ اﺳﺖ دﻟﯽ‬

‫ﺧﻮﺑﯽ آﻧﺴﺖ و ﻟﻄﺎﻓﺖ ﮐﻪ ﻓﻼﻧﯽ دارد‬

‫ﺧﻢ اﺑﺮوي ﺗﻮ در ﺻﻨﻌﺖ ﺗﯿﺮاﻧﺪازي‬

‫ﺑﺮده از دﺳﺖ ﻫﺮ آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﮐﻤﺎﻧﯽ دارد‬

‫در ره ﻋﺸﻖ ﻧﺸﺪ ﮐﺲ ﯾﻘﯿﻦ ﻣﺤﺮم راز‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺮ ﺣﺴﺐ ﺧﻮﯾﺶ ﮐﻤﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺑﺎ ﺧﺮاﺑﺎت ﻧﺸﯿﻨﺎن ز ﮐﺮاﻣﺎت ﻣﻼف‬

‫ﻫﺮ ﺳﺨﻦ وﻗﺘﯽ ﻫﺮ ﻧﮑﺘﻪ ﻣﮑﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪101‬‬

‫‪ -110‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻋﺎرف آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ دﯾﻮان و ﺑﯿﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﻋﺎرف آﻧﺴﺖ ﮐﻪ از ﺷﺮع ﻣﺒﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺷﯿﻮة ﺣﻮروﭘﺮي ﻋﻔﺖ و ﻋﺼﻤﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺧﻮﺑﯽ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﻓﺎﺳﻖ ﺟﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﻣﺮغ زﯾﺮك ﻧﺮود در ﭼﻤﻦ ﭘﺎدﺷﻬﺎن‬

‫ﺷﺎﻋﺮاز ﻋﺸﻖ ﺷﻬﻤﺎن ﺳﻮز ﻧﻬﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﮔﻞ ﺧﻨﺪان ﺧﻢ اﺑﺮو ﻧﺒﺮد ﻫﻮﺷﺶ را‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا رﺷﺘﻪ ﻋﻨﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺳﺨﻦ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا را ﻧﭙﺬﯾﺮد آدم‬

‫ﻣﮕﺮ آن ﮐﺲ ﮐﻪ از اﯾﻦ ﻧﻔﺲ ﻧﺸﺎﻧﯽ دارد‬

‫در ره ﻋﺸﻖ ﺑﺠﺰ ﻻف ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﺒﺮي‬

‫در ﭘﯽ ﺻﻨﻌﺖ ﺧﻮد ﺑﺎش ﮐﻪ ﻧﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﮔﺸﺖ ﺧﺮاﺑﺎت ﻧﺸﯿﻦ ﻻف زﻧﺪ‬

‫ﭼﻪ رﯾﺎﺿﺖ ﭼﻪ ﮐﺮاﻣﺖ ﭼﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ دارد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ را ﻧﺒﻮد ﻻف و ﮔﺰاف ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﭼﻮﻧﮑﻪ از دﯾﻦ و ﺧﺮد ﮐﺎر و ﺑﯿﺎﻧﯽ دارد‬

‫‪ -111‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺟﺎن ﺑﯽﺟﻤﺎل ﺟﺎﻧﺎن ﻣﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﺪارد ﺣﻘﺎ ﮐﻪ آن ﻧﺪارد‬

‫اﺣﻮال ﮔﻨﺞ ﻗﺎرون ﮐﺎﯾﺎم داد ﺑﺮ ﺑﺎد‬

‫در ﮔﻮش دل ﻓﺮد ﺧﻮان ﺗﺎ زر ﻧﻬﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﮔﺮ ﺧﻮدرﻗﯿﺐ ﺷﻤﻊ اﺳﺖ اﺳﺮار ازدﻫﭙﻮﺷﺎن‬

‫ﮐﺎن ﺷﺨﻮ ﺳﺮ ﺑﺮﯾﺪه ﺑﻨﺪ زﺑﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﮐﺲ در ﺟﻬﺎن ﻧﺪارد ﯾﮏ ﺑﻨﺪه ﻫﻤﭽﻮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﺲ در ﺟﻬﺎن ﻧﺪارد‬

‫‪ -111‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﯿﺮوي ﺷﺎه ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯿﻞ ﺑﯿﺎن ﻧﺪارد‬

‫زﯾﺮا ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﺷﺎﻫﺎن ﮐﺲ زرﻋﯿﺎن ﻧﺪارد‬

‫ازﻋﺸﻖ ﺷﺎه ﺷﺎﻋﺮدروﺟﺪ و در ﻧﺸﺎط اﺳﺖ‬

‫ﺳﯿﻢ و زري ﺑﺠﺰ ﺷﺎه رﻃﻞ ﮔﺮان ﻧﺪارد‬

‫ﭘﺮﺳﯿﻢ وزردﻫﺪ ﺷﺎه ﺻﺪ ﺑﺎدش آﻓﺮﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﺟﺎن ﺟﻬﺎن ﺻﻮﻓﯽ ﯾﺎ اه ﯾﺎ ﮐﻪ ﭘﯿﺮات‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﺪارد ﺣﻘﺎ ﮐﻪ آن ﻧﺪارد‬

‫ﺟﺎن و ﺟﻬﺎن و ﺟﺎﻧﺎن از ﺷﺎﻋﺮان ﮔﻤﺮاه‬

‫ﯾﺰدان ﺑﻘﺪر ﮐﺎﻫﯽ و ﻗﺮي ﺑﺮ آن ﻧﺪارد‬

‫دﯾﻦ و ﻃﺮﯾﻖ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﺒﻮد ﺑﺠﺰ ﺳﺮاﺑﯽ‬

‫آن راﮐﻪ ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ اﺳﺖ ﺟﺰ اﯾﻦ ﮔﻤﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﭼﻮناﺻﻞويﺳﺮاﺑﺴﺖازوي ﻧﺸﺎنﭼﻪﺟﻮﺋﯽ‬

‫ﻫﻤﭽﻮن ﺗﻮ ﻫﯿﭻ ﻓﺮدي از دي ﻧﺸﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﺑﯽﺳﻌﯽ‬

‫ﺷﺮح‬

‫اﺑﯿﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪102‬‬

‫ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﺪﻫﺎ ﻫﺰار ﺷﻌﺮ اﺳﺖ‬

‫اي ﺷﺎه ﻣﺎ ﺑﺪه ﮔﻮش ﮐﺎﯾﻦ ره ﮐﺮان ﻧﺪارد‬

‫اﺣﻮال ﮔﻨﺞ ﻗﺎرون ﮐﺎﻧﺮا زﻣﯿﻦ ﻓﺮو ﺑﺮد‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮش ﺷﺎه ﺑﺮ ﺧﻮان ﺗﺎ زر ﻧﻬﺎن ﻧﺪارد‬

‫ﮔﺮ ﺷﺎﻋﺮ دﮔﺮ ﻫﺴﺖ زر راه از وﯾﭙﻮﺷﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﯾﻦ ﺣﺴﻮدان ﺳﻮد از ﺷﻬﺎن ﻧﺪارد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻏﻤﮕﯿﻦ ﻏﺮﻓﺎن ﺷﺎﻋﺮان ﺑﯿﻦ‬

‫ﭼﻮن ﺷﺎﻋﺮ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﺑﻬﺘﺮ از آن ﻧﺪارد‬

‫‪ -112‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫روﺷﻨﯽ‬
‫رﻃﻞ‬

‫ﻃﻠﻌﺖ‬
‫ﮔﺮاﻧﻢ‬

‫ﺗﻮ‬

‫دهاي‬

‫ﻣﺎه‬
‫ﻣﺮﯾﺪ‬

‫ﻧﺪارد‬
‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﺳﺠﺪة ﺗﻮ ﮐﺮد ﻣﮑﻦ ﻋﯿﺐ‬
‫ﺗﯿﺮﮔﯽ‬

‫ﻇﻠﻤﺖ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﭼﺎه‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﭘﯿﺶ‬
‫ﺷﺎدي‬

‫ﮐﻞ‬

‫ﺷﯿﺨﯽ‬
‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﮐﺎﻓﺮ‬

‫‪ -112‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻧﺪارد‬

‫روﻧﻖ‬

‫ﻣﻌﻮﺟﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اي‬

‫ﺳﯿﺮت‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﮔﻨﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫راه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﺳﭙﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﻋﺸﻖ ﺑﺤﻖ ﮐﯽ ﮔﻞ و ﮔﯿﺎه در آﻧﺴﺖ‬
‫اﯾﻦ ﮐﻠﻤﺎت رﮐﯿﮏ ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف‬

‫ﻫﺮ‬

‫دل ﮐﻪ ﺳﯿﻪ ﮔﺸﺖ از ﺧﺮاﻓﺖ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺟﺎي‬

‫ﺑﺎر ﮔﺮاﻧﯽ ﻣﮑﺶ ز ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﻓﺎت‬

‫ﺷﺎدي رﻧﺪي ﮐﻪ دو دو آه ﻧﺪارد‬

‫ﺧﻮد ﺑﺮود آﺳﺘﯿﻦ ﻧﺠﻮ ﻧﺠﮕﺮ ﺷﻮي‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﺧﺎﻧﻘﻪ‬

‫و‬

‫ﮔﻮﺷﮥ‬

‫اﺑﺮوي‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫ﺳﻔﯿﺪ‬

‫ﮐﺖ‬

‫ﭼﻨﯿﻦ‬

‫ﺧﺎﻧﻘﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﺣﺐ‬

‫آﺳﺘﺎن‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫ﺻﻨﻢ‬

‫ﮔﯿﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫آن‬

‫ﺑﺤﺮﯾﻢ‬

‫ادب‬

‫ﻧﮕﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫دل‬

‫ﺳﯿﺎه‬

‫ﻧﺪارد‬

‫اﻟﻪ‬

‫راه‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﻐﺎﻧﺖ‬

‫در ﺑﺮ ﺣﻖ و زن ﭘﺮ ﮐﺎه ﻧﺪارد‬

‫ﻣﻨﺰل‬

‫ﺟﺎﻧﺖ‬

‫ﺟﺎن ﺗﻮ ﺟﺰ ﻫﻤﭽﻮ ﺟﺎﯾﮕﺎه ﻧﺪارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﺳﺠﺪهاش ﮐﻨﯽ ﻧﮑﻨﻢ ﻋﯿﺐ‬

‫ز آﻧﮑﻪ ﺗﻮ ﺻﻮﻓﯽ ﺟﺰ اﻣﺮاﻟﻪ ﻧﺪارد‬

‫ﻋﺸﻖ ﺻﻨﻢ ﺑﺪﺗﺮﯾﻦ ﮔﻨﺎه و ز ﺷﺮﮐﺴﺖ‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﺎﻓﺮ‬

‫و‬

‫ﻣﺸﺮك‬

‫ﭼﻨﯿﻦ‬

‫ﮔﻨﺎه‬

‫‪ -113‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻟﯽ ﮐﻪ ﻏﯿﺐ ﻧﻤﺎﯾﺴﺖ و ﺟﺎم ﺟﻢ دارد‬

‫ز ﺧﺎﺗﻤﯽ ﮐﻪ دﻣﯽ ﮔﻢ ﺷﻮد ﭼﻪ ﻏﻢ دارد‬

‫ﺑﺨﻂ و ﺧﺎل ﮔﺪاﯾﺎن ﻣﺪه ﺧﺰﯾﻨﮥ دل‬

‫ﺑﺪﺳﺖ ﺷﺎه و ﺷﻬﯽ ده ﮐﻪ ﻣﺤﺘﺮم دارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪103‬‬

‫ز ﺳﺮ ﻏﯿﺐ ﮐﺲ آﮔﺎه ﻧﯿﺴﺖ ﻗﺼﻪ ﻣﺨﻮان‬

‫ﮐﺪام ﻣﺤﺮم دل ره در اﯾﻦ ﺣﺮام دارد‬

‫رﺳﯿﺪﻣﻮﻧﺴﻢ آن ﮐﺰﻃﺮب ﭼﻮنﻧﺮﮔﺲﻣﺴﺖ‬

‫ﻧﻬﺪ ﺑﭙﺎي ﻗﺪح ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺶ درم دارد‬

‫زﺣﺒﯿﺐ ﺧﺮﻗﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﻃﺮف ﺑﺘﻮان ﺑﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺎ ﺻﻤﺪ ﻃﻠﺒﯿﻢ و او ﺻﻨﻢ دارد‬

‫‪ -113‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﻟﯽ ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ و ﻫﻢ اﺳﺖ ﺟﺎم ﺟﻢ دارد‬

‫ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﻧﻐﻬﻤﺪ ﺑﺖ و ﺻﻨﻢ دارد‬

‫ﻣﻘﺎم ﺷﺎﻣﺦ وﺣﯽ ﺣﻖ و ﺳﻠﯿﻤﺎن را‬

‫ﺑﺪﯾﻮ و ﺧﺎﺗﻢ و ﺗﺰوﯾﺮ ﻣﺘﻬﻢ دارد‬

‫ﺑﺨﻂ و ﺧﺎل دﻫﺪ دل ﻧﻪ ﺧﻂ و ﺧﺎل ﮔﺪا‬

‫ﭼﺮا ﺑﺸﺎه دﻫﺪ دل ﮐﻪ او ﮐﺮم دارد‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺸﻪ ﺑﻮد ﻣﺎﯾﻞ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﺷﻪ ﺑﺰر و ﺳﯿﻢ ﻣﺤﺘﺮم دارد‬

‫ﺑﺪه ﺑﻤﯽ زروﺳﯿﻤﺖ زﻣﺎن اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﮐﻪ ﻣﺮدم ﻣﺘﻔﮑﺮ ﭼﻪ ﻗﺪر ﮐﻢ دارد‬

‫ﭼﻪ ﺧﻮب ﺑﻮد اﮔﺮ ﺑﻬﺮ ﻃﺮد اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫رود ﺑﻔﮑﺮ و ﺧﺮد ﻫﺮ ﮐﻪ ﯾﮏ ﻗﺪم دارد‬

‫وﻟﯽ زاﻣﺮ ﻟﺴﺎن و ﺑﻐﯿﺐ اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﻧﻬﺪ ﺑﭙﺎي ﻗﺪح ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺶ درم دارد‬

‫ز ﺳﺮ ﻏﯿﺐ ﻧﻪ آﮔﻪ ﺑﻮد ﻟﺴﺎن اﻟﻐﯿﺐ‬

‫ﮐﺪام ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽره درﯾﻦ ﺣﺮم دارد‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﺷﻐﻞ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺑﻐﯿﺮ ﻻﻓﯿﺪن‬

‫زﺑﺎن ﻻف ﺑﺸﺐ ﺗﺎ ﺑﺼﺒﺤﺪم دارد‬

‫ﻣﺮاد او زرو ﺳﯿﻢ اﺳﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﯿﺪان‬

‫ﮐﻪ ﮔﺮ ﻣﺮدا ﺷﻮد ﺣﺎل او ﭼﻪ ﻏﻢ دارد‬

‫ﭼﻪﺧﻮش ﺑﻮدﮐﻪ ﺧﻮد اﻗﺮار ﮐﺮده اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺎ ﺻﻤﺪ ﻃﻠﺒﯿﺪﯾﻢ و او ﺻﻨﻢ دارد‬

‫‪ -114‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﺟﺎم‬

‫دارد‬

‫آﺑﯽ ﮐﻪ ﺧﻀﺮ ﺣﯿﺎت از او ﯾﺎﻓﺖ‬

‫ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ‬

‫ﺟﻮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﮐﺎﯾﻦ‬

‫رﺷﺘﻪ‬

‫از‬

‫او‬

‫ﻧﻈﺎم‬

‫دارد‬

‫ﻣﺎ و ﻣﯽ و زاﻫﺪان و ﺗﻘﻮي‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺳﺮ‬

‫در ﭼﺎه ذﻗﻦ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ اي ﺟﺎن‬

‫ﺣﺴﻦ‬

‫ﺳﺮ‬

‫رﺷﺘﮥ‬

‫ﺟﺎن‬

‫ﺑﺠﺎم‬

‫ﻣﯿﮑﺪه‬

‫ﻣﺪام‬

‫دارد‬

‫ﺑﮕﺬار‬

‫در‬

‫ﺟﻢ‬

‫دارد‬

‫ﺗﻮ‬

‫دو‬

‫ﮐﺪام‬
‫ﺻﺪ‬

‫ﻏﻼم‬

‫دارد‬
‫دارد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪104‬‬

‫‪ -114‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آن ﮐﺲ ﮐﻪ ز ﻋﻘﻞ ﮐﺎم دارد‬
‫آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﺟﺎم‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﭼﻮ‬

‫دﺳﺖ‬

‫دارد‬

‫ﺷﯿﻄﺎن‬

‫ﻓﺮﻋﻮن ﺻﻔﺖ ز ﻋﻘﻞ و دﯾﻮ دور‬

‫ﺧﻮش‬

‫رﻗﺼﯽ‬

‫ﺳﻮدي‬

‫ﻓﺮﻋﻮن‬

‫ﻫﻢ‬

‫ﺟﻢ‬

‫ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ‬

‫ﭼﻪ‬

‫درا‬

‫ﮔﻪ و ﻣﺰﻧﺪ از ﻣﯽ و ﮔﻬﯽ ﺟﺎم‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ‬

‫آﺑﯽ ﮐﻪ ﺧﻀﺮ ﺣﯿﺎت از آن ﯾﺎﻓﺖ‬

‫ﺗﻮﻫﯿﻦ‬

‫ﺳﺮ‬

‫رﺷﺘﮥ‬

‫ﺑﻌﻘﻞ‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﺑﮕﺬار‬

‫در ﻣﯿﮑﺪه ﻻف و ﺑﺎف و ﺗﺰوﯾﺮ‬
‫ﻟﺐ‬

‫را‬

‫ﺑﺸﻮي‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻧﺠﺎﺳﺖ‬

‫از‬

‫ﺟﻢ‬

‫ﺻﻨﻌﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺠﺎم‬
‫ﻣﺪام‬

‫دارد‬
‫دارد‬

‫ﭼﻮن‬

‫ﻋﻮام‬

‫دارد‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﻣﻘﺎم‬

‫دارد‬

‫ز‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺑﺂن‬

‫دام‬

‫دارد‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﻧﺎم‬

‫دارد‬

‫او‬

‫ﻧﻈﺎم‬

‫دارد‬

‫ﮐﺎم‬

‫دارد‬

‫ﺟﺎم‬

‫دارد‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﮐﺎر‬

‫از‬

‫ﺑﺮﮔﺮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫دﮔﺮ‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﻟﺐ‬

‫ﺑﻠﺐ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﻣﻦ و ﻣﯽ ﭼﻪ زﻫﺪ و ﺗﻘﻮي‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺑﺴﺮ‬

‫ﮐﺪام‬

‫دارد‬

‫ﮔﺮ ﯾﺎر ﺧﺪا اﺳﺖ اي دﻏﺎ ﮐﯿﺶ‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ‬

‫اﺳﺖ‬

‫اﺷﻘﺎم‬

‫دارد‬

‫ﻣﯿﻨﺪﯾﺶ‬

‫ﮐﻮ‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﺑﻤﺮﯾﺪ‬

‫ﺧﺎم‬

‫دارد‬

‫ور‬
‫ﻃﻌﻦ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﺎﻫﻞ‬

‫او‬
‫و‬

‫زﻫﺪ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫ﻣﺎ و ﺗﻮ و ﺻﺒﺢ روز ﻣﺤﺸﺮ‬
‫ﻫﺮ‬
‫ﮔﺮ‬

‫ﮐﺲ‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ز‬
‫از‬

‫دروﯾﺴﺖ‬
‫ﻫﺮ‬

‫ﺷﯿﻮهﻫﺎي‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﻫﻮا‬

‫ﻣﻼﻧﺪ‬

‫از‬

‫ﺻﺒﺢ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺟﺰاي‬

‫ﮔﻔﺘﻪ‬
‫ﺻﻔﺖ‬
‫ﻋﻘﻞ‬

‫و‬

‫ﺷﺎم‬

‫و‬

‫ﺗﺎم‬
‫ﻟﺌﺎم‬

‫ﺧﺮد‬

‫ﮐﻼم‬

‫دارد‬
‫دارد‬
‫دارد‬
‫دارد‬

‫‪ -115‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻪ ﻣﺴﺘﯽ اﺳﺖ ﻧﺪاﻧﻢ ﮐﻪ روﺑﺎ آورد‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد ﺳﺎﻗﯽ و اﯾﻦ ﺑﺎده از ﮐﺠﺎ آورد‬

‫ﭼﻪ را ﻣﯿﺰﻧﺪ اﯾﻦ ﻣﻄﺮب ﻣﻘﺎم ﺷﻨﺎس‬

‫ﮐﻪ در ﻣﯿﺎن ﻏﺰل ﻗﻮل آﺷﻨﺎ آورد‬

‫ﺑﺘﻨﮓ ﭼﺸﻤﯽ آن ﺗﺮك ﻟﺸﮕﺮي ﻧﺎزم‬

‫ﮐﻪ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺮ ﻣﻦ دروﯾﺶ ﯾﮏ ﻗﺒﺎ آورد‬

‫ﻣﺮﯾﺪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎﻧﻢ ز ﻣﻦ ﻣﺮﻧﺞ اي ﺷﯿﺦ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ وﻋﺪه ﺗﻮ ﮐﺮدي و او ﺑﺠﺎ آورد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪105‬‬

‫ﻓﻠﮏ ﻏﻼﻣﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﻮن ﮐﻨﺪ ﺑﺎﻃﻮع‬

‫ﮐﻪ‬

‫اﻟﺘﺠﺎ‬

‫ﺑﺪر‬

‫دوﺳﺖ‬

‫ﺷﻤﺎ‬

‫آورد‬

‫‪ -115‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭼﻪ ﺳﺴﺘﯽ اﺳﺖ ﻧﺪاﻧﻢ ﮐﻪ روﺑﻤﺎ آورد‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد ﺷﺎﻋﺮ و اﯾﻦ ﯾﺎده از ﮐﺠﺎ آورد‬

‫ﭼﻪ راه ﻣﯿﺰﻧﺪ اﯾﻦ ﻋﺎرف ﺧﺪا ﻧﺸﻨﺎس‬

‫ﮐﻪ در ﺗﻤﺎم ﻏﺰل ﻣﯿﻠﯽ از ﻫﻮا آورد‬

‫ﻣﺪام و ﻣﺰﻧﺪ از ﯾﺎده و ﻣﯽ و ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﭼﻪ ﻣﺴﺘﯽ اﺳﺖ و ﭼﻪ ﺑﯽﻗﯿﺪي و ﺧﻄﺎ آورد‬

‫ﻋﻼج ﺳﺴﺘﯽ ﻣﺎ ﭘﯿﺮوي ز ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد‬

‫ﺑﯿﺎﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﻃﺒﯿﺐ آﻣﺪ و دوا آورد‬

‫ﺑﻪ ﻧﻨﮓ و ﻋﺎر و ﺧﯿﺎﻻت ﻋﻖ ﺧﺎﺗﻤﻪ ده‬

‫ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﺪروﯾﺶ ﺑﯽﻧﻮ آورد‬

‫ﻧﺮﻧﺠﺪ از ﺗﻮ ﮐﺴﯽ در ﻣﺮﯾﺪت ﺣﺎﻓﻆ‬

‫از آﻧﮑﻪ ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﺑﺮ وﻋﺪه روﺑﻤﺎ آورد‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ وﻋﺪه ﺑﺠﺎر آورد ﻏﻼﻣﺶ ﺑﺎش‬

‫ﮐﻪ ﭘﯿﺮ آن ﺑﻮدار وﻋﺪه را ﺑﺠﺎ آورد‬

‫ﻓﻠﮏ ﺑﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺗﻮ اﻋﺘﻨﺎ ﻧﮑﻨﺪ‬

‫ﻣﻼف ﮐﯽ ﺑﺘﻮ او ﻧﯿﺰ اﻋﺘﻨﺎ آورد‬

‫ﺗﻮ از ﺧﺪا ﺑﺒﺮﯾﺪي و اﻟﺘﺠﺎ ﺑﺮ ﺷﺎه‬

‫ﻓﻠﮏ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻏﻼﻣﯽ ﺑﻪ ﺑﯿﺤﯿﺎ آورد‬

‫دﻻ ﺑﺲ اﺳﺖ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﮐﻪ ﺑﺮﻗﻌﯽ از راه‬

‫آورد‬

‫زﮐﻠﮏ‬

‫ﺧﻮﯾﺶ ﻧﺴﯿﻢ ﮔﺮدﮐﺸﺎ‬

‫‪ -116‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دي ﭘﯿﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش ﮐﻪ ذﮐﺮش ﺑﺨﯿﺮ ﺑﺎد‬

‫ﮔﻔﺘﺎر ﺷﺮاب ﻧﻮش و ﻏﻢ دل ﺑﺒﺮ زﯾﺎد‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﺑﺒﺎد ﻣﯽدﻫﻢ ﺑﺎ ده ﻧﺎم و ﻧﻨﮓ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﻗﺒﻮل ﮐﻦ ﺳﺨﻦ و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎد ﺑﺎد‬

‫ﺳﻮد و زﯾﺎن ﻣﺎﯾﻪ ﭼﻪ ﺧﻮﻫﺪ ﺷﺪن زدوﺳﺖ‬

‫از ﺑﻬﺮ اﯾﻦ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻏﻤﮕﯿﻦ ﻣﺒﺎش و ﺷﺎد‬

‫ﺑﺎ دﺳﺖ ﺑﺪﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ اﮔﺮ دل ﻧﻬﯽ ﺑﻬﯿﭻ‬

‫در ﻣﺼﺮ ﺿﯽ ﮐﻪ ﺗﺨﺖ ﺳﻠﯿﻤﺎن رود ﺑﺒﺎد‬

‫‪ -116‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اﯾﻦ ﭘﯿﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش ﮐﻪ روﺣﺶ ﻣﺒﺎد ﺷﺎد‬

‫ﺟﺎﺳﻮس ﺑﻮد و ﮔﻔﺖ ﺧﺮد را ﺑﺒﺮ زﯾﺎد‬

‫ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺒﺎد ﻣﯽدﻫﺪت ﺑﺎده ﻧﺎم و ﻧﻨﮓ‬

‫ﺧﺮﺷﻮ ﻗﺒﻮل ﮐﻦ ﺳﺨﻦ و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎد ﺑﺎد‬

‫ﭼﻮن ﻋﻤﺮ و ﻋﻘﻞ و ﻫﻮش ﺑﺒﺎزي ﺑﺠﺮﻋﮥ‬

‫دﯾﮕﺮ ز دﯾﻦ و ﻣﻤﻠﮑﺖ ﺧﻮد ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﯾﺎد‬

‫ﺑﺎدي رﻫﺎ ﮐﻨﺪ ﭼﻮ اﻃﺎﻋﺖ ﮐﻨﯽ ز ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﺤﮑﻢ ﺑﺪﺳﺖ ﮔﯿﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﺮت رود ﺑﺒﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪106‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﺟﻮاب ﭼﺮﻧﺪ ﺗﻮ ﮐﻮﺗﻪ اﺳﺖ‬

‫اﻧﺪر ﻋﻮض ﻋﺬاب ﭼﺮﻧﺪت زﯾﺎد ﺑﺎد‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭼﻨﯿﻦ ﻏﺰل ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎد ﺑﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮕﻔﺖ ﺗﺎ ﮐﻪ اﺟﺎﻧﺐ ﺳﻮار ﺑﺎد‬

‫‪ -117‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﮋده اي در ﮐﻪ دﮔﺮ ﺑﺎد ﺻﺒﺎ ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﻫﺪﻫﺪ ﺧﻮ ﺧﺒﺮ از ﻃﺮف ﺳﺒﺎ ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﻣﺮدﻣﯽ ﮐﺮد و ﮐﺮم ﺑﺨﺖ ﺧﺪا داد ﺑﻤﻦ‬

‫ﮐﺎن ﺑﺖ ﺳﻨﮕﺪل از راه وﻓﺎ ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ ﺣﺎﻓﻆ در رﻧﺠﺶ زدوﭘﯿﻤﺎن ﺷﮑﺴﺖ‬

‫ﻟﻄﻒ او ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﻠﻄﻒ از در ﻣﺎ ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫‪ -117‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﮋده اي دل ﮐﻪ ﺗﻮ را ﻟﻄﻒ ﺧﺪا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﻧﻈﻤﯽ از ذوق ﺑﺪﻓﻊ ﺷﻌﺮا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﮔﻮ ﺑﻤﺆﻣﻦ ﺑﺴﺤﺮﮔﺎه دﻋﺎﮔﻮﺋﯽ ﺷﻮد‬

‫ﻗﻠﻢ ﺑﺖ ﺷﮑﻦ و رﻓﻊ ﻫﻮا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﻋﺎرف و ﺻﻮﻓﯽ و ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﻪ رﺳﻮا ﮔﺸﺘﻨﺪ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ از راه وﻓﺎ ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﺣﻖ ﻣﺪد ﮐﺮم را ﺗﺎ ﮐﻪ ز ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺮﺳﻢ‬

‫ﺑﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ دل ﺗﻮ ﮐﯿﺴﺖ ﭼﺮا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﻃﻤﻊ ﺧﺎم ﺗﻮ ﺑﻮﺋﯽ ﺑﺸﻨﯿﺪه اﺳﺖ ﻣﮕﺮ‬

‫درد او ﭼﯿﺴﺖ ﺑﺎﻣﯿﺪ دوا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﺑﮕﻤﺎﻧﻢ ﻧﻈﺮت ﺑﺮده ﺷﺎﻫﺴﺖ و وزﯾﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺑﮕﻮش دﻟﺖ آواز درا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﮔﺮﭼﻪﺣﺎﻓﻆﺷﺪهﺧﻮﯾﺶﻫﻤﮕﯽﺣﺮصوﻣﻠﻖ‬

‫ﻣﻬﻠﺖ ﺣﻖ ز ﻗﻔﺎ ﻧﯿﺰ درا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ در ﻋﺠﺐ اﺳﺖ از ﺷﻌﺮاي ﻣﻐﺮور‬

‫ﻏﺰﻟﯽ در ﮐﻒ ﻫﺮ ﯾﮏ ﭼﻮ ﮔﺪا ﺑﺎز آﻣﺪ‬

‫ﺻﺒﺎ‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻮﺳﻢ ﻃﺮب و ﻋﯿﺶ و ﻧﺎز و ﻧﻮش آﻣﺪ‬

‫ﺑﮕﻮش ﻫﻮش ﻧﯿﻮش ازﻣﻦ وﺑﻌﺸﺮت ﮐﻮش‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺳﺤﺮ از ﻫﺎﺗﻔﻢ ﺑﮕﻮش آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﮕﺮ ز ﻣﺴﺘﯽ زﻫﺪ و رﯾﺎ ﺑﻬﻮش آﻣﺪ‬

‫ز‬

‫ﺑﺘﻬﻨﯿﺖ‬
‫ﺧﺎﻧﻘﺎه‬

‫ﺑﭙﯿﺮ‬
‫ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﻣﯽﻓﺮوش‬

‫‪ -118‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﯽرود‬

‫‪ -118‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫آﻣﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎز رﻫﺰن ﮐﻞ ﭘﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮوش آﻣﺪ‬

‫دﻻ‬

‫ﺑﺘﺴﻠﯿﺖ‬

‫ﺧﺎﻣﻪام ﺑﺠﻮش‬

‫دو ﺻﺪ ﻫﺰار ﺑﺎﯾﻦ ﭘﯿﺮ ﻫﺮ و ﻣﯽ ﻟﻌﻨﺖ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺮده ﺑﺎز در ﻋﯿﺶ و ﻧﺎز و ﻧﻮش آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪107‬‬

‫ﭼﺮاغ ﻋﻘﻞ وﺧﺮد را ﻧﻤﻮده او ﺧﺎﻣﻮش‬

‫ﮐﻪ ﻏﺮق در ﻋﺮق و ﻣﯽ ﺷﺪ و ﺑﺠﻮش آﻣﺪ‬

‫ﺑﮕﻮش ﻫﻮش زن ﺑﺸﻨﻮ و ﺗﻮ ﺑﺎده ﻣﻨﻮش‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ز ﺧﺮد ﻣﺮﻣﺮا ﺑﮕﻮش آﻣﺪ‬

‫ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﮔﻮل ازاﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ و زﻫﺎﺗﻒ او‬

‫ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﭼﻮن ﺑﺮود اﻫﺮﻣﻦ ﺳﺮوش آﻣﺪ‬

‫ﺧﺮوﮐﻪ ﻟﺸﮑﺮاو ﻗﺪرﺗﺴﺖ و داﻧﺶ و ﻫﻮش‬

‫ز ﻗﻄﺮهاي ز ﻋﺮق ﻻﻏﺮ و ﺧﻤﻮش آﻣﺪ‬

‫ﭼﻪﺟﺎي داﻧﺶ و ﻓﻬﻢ اﺳﺖ ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷﺎن را‬

‫دم از ﺗﻤﯿﺰ ﻣﺰن ﻫﺎن ﮐﻪ ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮش آﻣﺪ‬

‫ﻣﯽرود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﭼﻪ ﺣﻤﻖ و ﺳﻔﺎﻫﺖ ز ﺑﺎده ﻧﻮش آﻣﺪ‬

‫ﻣﮕﺮ‬

‫ﻣﺠﻨﻮن‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺳﻔﺎﻫﺖ آن را ﮐﻪ دﯾﻦ ﻓﺮوش آﻣﺪ‬

‫ز‬

‫ﺧﺎﻧﻘﺎه‬

‫ﺑﺨﺎﻧﻘﻪ‬

‫ﻧﺮود‬

‫ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫‪ -119‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﺴﺮو اﮔﺮي ﻓﻠﮏ در ﺧﻢ ﭼﻮﮔﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺳﺎﺣﺖ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻋﺮﺿﻪ ﻣﯿﺪان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫اﯾﻨﮑﻪ اﻧﺸﺎء ﻋﻄﺎرد ﺻﻨﻌﺖ ﺷﻮﮐﺖ ﺗﺴﺖ‬

‫ﻋﻘﻞ ﮐﻞ ﭼﺎﮐﺮ ﻃﻔﺮاﮐﺶ دﯾﻮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﻃﯿﺮة ﺟﻠﻮه ﻃﻮﺑﯽ ﻗﺪ ﭼﻮن ﺳﺮو ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﻏﯿﺮت ﺧﻠﺪ ﺑﺮﯾﻦ ﺳﺎﺣﺖ ﺑﺴﺘﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺧﺴﺘﻪ ﺑﺎﺧﻼص ﺛﻨﺎ ﺧﻮان ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﻟﻄﻒ ﻋﺎم ﺗﻮ ﺷﻔﺎ ﺑﺨﺶ ﺛﻨﺎ ﺧﻮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫‪ -119‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا دور ﻓﻠﮏ ﺑﻮﺗﮥ ﺣﺮﻣﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺳﺎﺣﺖ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻣﺎﺗﻢ و اﻓﻐﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﮔﻮل ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺨﻮر اي ﻋﺎﻗﻞ ﻓﺮزاﻧﮥ ﻣﺎ‬

‫ﺟﺎن ﻣﻦ ﺣﻔﻆ ﺧﺪا ﯾﺎر و ﻧﮕﻬﺒﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﮐﺎر ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﻪ ﻻﻓﺴﺖ و ﻣﻠﻖ ﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زر و ﺳﯿﻤﯽ ﺑﺪه او را ﮐﻪ ﻏﺰل ﺧﻮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﮔﻮي ﻓﻠﮏ را ﺑﺴﺘﻤﮑﺎر ﭼﻪ ﮐﺎر‬

‫ﺳﺎﺣﺖ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻋﻮر ز دﯾﻮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺳﺎﺣﺖ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﺑﻬﺮ ﺳﺘﻤﮕﺮ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺗﻒ ﺑﺎﺧﻼص ﺗﻮ و ﺧﻮي ﺛﻨﺎﺧﻮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫آﻧﮑﻪ اﻧﺸﺎء ﻋﻄﺎر و ز ﺷﻬﻤﺎن ﻣﯽداﻧﺪ‬

‫ﮐﻔﺮ او زﺷﺖﺗﺮ از ﮐﻔﺮ ﭼﻪ ﺷﯿﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺟﻠﻮه و ﺧﻮﺑﯽ ﻃﻮﺑﯽ ﻧﺒﻮد ﭼﻮن ﺧﺴﺮو‬

‫ﺷﺎﻋﺮ اﺧﻼﺑﺮﯾﻦ دو ز ﺷﺎﻫﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﻧﻪ ﺑﺖﻫﺎ ﺣﯿﻮان و ﺑﺸﺮ ﺟﻦ و ﻣﻠﮏ‬

‫اﻧﺰﺟﺎر ﻫﻤﻪ از ﮔﻔﺘﻪ و ﺳﻠﻄﺎن ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺧﺴﺘﻪ ﺷﺪي ﻣﺪح ﻧﻤﻮدي آﻧﻘﺪر‬

‫ﺗﺎ ﺑﺰﻧﺠﯿﺮ ﺟﻔﺎ ﻣﺮدم اﯾﺮان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪108‬‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺪح ﻣﯽ و ﺷﺎه و وزﯾﺮ و اﻋﯿﺎن‬

‫ﺷﺪه اﺑﺰار اﺟﺎﻧﺐ دل ﺳﻮزان ﺗﻮ ﺑﺎد‬

‫‪ -120‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﯽ‬

‫ﮔﻞ‬
‫ﻃﺮف‬

‫رخ ﯾﺎر ﺧﻮش‬
‫ﭼﻤﻦ‬

‫رﻗﺼﯿﺪن‬
‫ﻫﺮ‬
‫ﺑﺎ‬

‫و‬

‫ﺳﺮود‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﯽ‬

‫ﻫﻮاي‬

‫ﺑﺴﺘﺎن‬

‫ﺑﯽﻻﻟﻪ‬

‫ﺣﺎﻟﺖ‬

‫ﮔﻞ‬

‫ﻧﻘﺶ ﮐﻪ دﺳﺖ ﻋﻘﻞ ﺑﻨﺪد‬
‫ﺷﮑﺮ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺟﺎن‬

‫ﻟﺐ‬

‫ﻧﻘﺪ‬

‫ﻣﺤﻘﺮات‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﻧﻐﻤﻪ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺧﺪا‬

‫ور‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﻫﻮا‬

‫اﺳﺖ‬

‫از‬

‫ﺑﺎده‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫و‬

‫ﺗﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻬﺎر‬
‫ﻋﺬار‬

‫ﺑﯽﺻﻮت‬
‫ﺟﺰ‬

‫ﻫﺰار‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﻘﺶ‬

‫ﻧﮕﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫و‬

‫ﮐﻨﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﯽﺑﻮس‬
‫از‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﻧﺜﺎر‬

‫‪ -120‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫وﯾﻦ‬

‫ﻟﻔﻆ‬

‫ﻧﮕﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﺳﺖ‬

‫رخ‬

‫ﻧﺪارد‬

‫وﯾﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﻦ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﺗﻈﺎﻫﺮ‬

‫در‬

‫ﺷﻌﺮ‬

‫ﻣﺨﻮن‬

‫رﻗﺼﯿﺪن‬

‫ﮔﻞ‬

‫اﻧﺪام‬

‫ﺑﺎده‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺎده‬
‫ﮐﺎر‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻋﺎﻗﻞ‬

‫و‬

‫ﻧﻨﮕﺴﺖ‬

‫ﺑﺎ‬

‫وﻋﺪة‬

‫ﻧﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻗﺎص‬

‫در‬

‫روز‬

‫ﺷﻤﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎن‬

‫در‬

‫ﺷﻬﺮ‬

‫و‬

‫دﯾﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫دﻟﺒﺎﺧﺘﻦ‬

‫رﺟﺎل‬

‫داﻧﺶ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻧﻘﺶ‬

‫و‬

‫ﻧﮕﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﯽوزﻧﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺑﯽﻣﻐﺰ‬

‫ﻧﯽ ﮐﺎر و ﻧﻪ ﺑﺎر ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﺮاﺳﺖ‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﯿﻌﺎري‬

‫و‬

‫ﺑﺎﺷﺎه‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫و‬

‫ﺷﻌﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫رﻗﺺ‬
‫ز‬

‫ﭼﻮن‬
‫ﻻف‬

‫ﺷﺮﯾﻒ‬

‫ﺟﺎﻧﻢ‬
‫ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫ﺟﺰ‬
‫از‬
‫ﻧﺎﮔﺸﺘﻪ‬

‫ﺟﺮ‬

‫و‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﻗﺮار‬

‫ﻧﺜﺎرﺧﻮش‬
‫دﭼﺎر‬

‫ﺧﻮش‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪109‬‬

‫‪ -121‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ رﺑﺎده ﺑﺎﻧﺪازه ﺧﻮرد ﻧﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ورﻧﻪ اﻧﺪﯾﺸﮥ اﯾﻦ ﮐﺎر ﻓﺮاﻣﻮش ﺑﺎد‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﺎ ﮔﻔﺖ ﺧﻄﺎ ﺑﺮ ﻗﻠﻢ ﺻﻨﻊ ﻧﺮﻓﺖ‬

‫آﻓﺮﯾﻦ ﺑﺮ ﻧﻈﺮ ﭘﺎك ﺧﻄﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﺷﺎه ﺗﺮﮐﺎن ﺳﺨﻦ ﻣﺪﻋﯿﺎن ﻣﯽﺷﻨﻮد‬

‫ﺷﺮﻣﯽ از ﻣﻈﻠﻤﮥ ﺧﻮن ﺳﯿﺎووش ﺑﺎد‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ از ﮐﺒﺮ ﺳﺨﻦ ﺑﺎ ﻣﻦ دروﯾﺶ ﻧﮕﻔﺖ‬

‫ﺟﺎن ﻓﺪاي ﺷﮑﺮﯾﻦ ﭘﺴﺘﮥ ﺧﺎﻣﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﺑﻐﻼﻣﯽ ﺗﻮ ﻣﺸﻬﻮر ﺟﻬﺎن ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﻠﻘﮥ ﺑﻨﺪﮔﯽ زﻟﻒ ﺗﻮ در ﮔﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫‪ -121‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ و ﻗﻄﺮة ﻣﯽ ﻓﻀﻠﮥ ﭼﻮن ﻣﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﻓﻀﻠﮥ ﻣﻮش ﺑﻬﺮ ﻗﺪر ﺧﻮرد ﻧﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫آﻧﮑﻪ ﯾﮏ ﻗﻄﺮه زﻣﯽ ﺧﻮرد ﺷﺪ ازﻋﻘﻞ ﺑﺪور‬

‫ﭼﻨﯿﻦﻋﺮوﺳﯽ اﺳﺖ ﮐﻪﺷﯿﻄﺎن ﻟﻌﯿﻦﺧﻮﺷﺶﺑﺎد‬

‫ﭘﯿﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺨﺎﻃﺮ ﻗﻄﺮة ﻣﯽ ﮐﺮد ﺣﻼل‬

‫دﺳﺘﺖ ﺷﯿﻄﺎن ﻟﻌﯿﻦ ﻫﺮ دو در آﻏﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﻋﺎﺷﻖ ﺣﻖ ﺑﻮد ﻧﻤﯽﮔﻔﺖ ﺑﺸﺎه‬

‫ﺷﺮﻣﯽ از ﻣﻈﻠﻤﮥ ﺧﻮن ﺳﯿﺎووﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﺳﯿﻢ و زرو ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺮﮐﺎن ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺟﺎن ﻓﺪاي ﺷﮑﺮﯾﻦ ﭘﺴﺘﮥ ﺧﺎﻣﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﭼﺸﻢ ﺣﺎﻓﻆ زﻃﻤﻊ ﭘﺮ ﺷﺪه از روي ﺷﻬﻤﺎن‬

‫و رد او ذﮐﺮ ﺷﺪ و ﭼﺸﻢ ﺧﻄﺎ ﭘﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺖ ﺷﻬﺶ ﮐﺮد اﺷﺎرت زروﺳﯿﻢ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ از ﻣﻠﺖ ﺑﯿﭽﺎره ﻓﺮاﻣﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻃﻤﻊ اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮﺗﺎن ﮔﺸﺘﻪ ﻏﻼم‬

‫ﺣﻠﻘﮥ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺷﺎه در ﮔﻮﺷﺶ ﺑﺎد‬

‫‪ -122‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ﻧﻤﺎزم ﺧﻢ اﺑﺮوي ﺗﻮ ﺑﺎد ﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻟﺘﯽ رﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﺤﺮاب ﺑﻔﺮﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﺎده ﺻﺎﻓﯽ ﺷﺪ و ﻣﺮﻏﺎن ﭼﻤﻦ ﻣﺴﺖ ﺷﺪﻧﺪ‬

‫ﻣﻮﺳﻢ ﻋﺎﺷﻘﯽ و ﮐﺎر ﺑﻪ ﺑﻨﯿﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﻮي ﺑﻬﺒﻮد ز اوﺿﺎع ﺟﻬﺎن ﻣﯽﺷﻨﻮم‬

‫ﺷﺎدي آورد ﮔﻞ و ﺑﺎد ﺻﺒﺎ ﺷﺎد آﻣﺪ‬

‫ﻣﻄﺮب از ﮔﻔﺘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻏﺰﻟﯽ ﻧﻐﺰ ﺑﺨﻮان‬

‫ﺗﺎ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﮐﻪ ز ﻋﻬﺪ ﻃﺮﺑﻢ ﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪110‬‬

‫‪ -122‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آن ﻧﻤﺎزي ﮐﻪ ز اﺑﺮوي ﺑﺘﺎن ﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﻧﯽ ﻧﻤﺎز اﺳﺖ ﺑﻮد ﻃﻌﻦ و زﭘﻨﺪار آﻣﺪ‬

‫ز ﻣﻦ اﮐﻨﻮن ﺑﺸﻨﻮ ﺷﺎﻋﺮ و دﯾﻮاﻧﮥ ﭘﯿﺮ‬

‫ﻫﺮ ﻋﺒﺎدت ﮐﻪ ﺗﻮ ﮐﺮدي ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺑﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﺎدة ﺻﺎﻓﯽ ﺧﻮد دور ﮐﺘﻦ از ﺻﺤﻦ ﭼﻤﻦ‬

‫ﺑﯿﻦ ﮐﻪ از ﻇﻠﻢ ﺗﻮ ﻫﺮ ﻣﺮغ ﺑﻔﺮﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﺴﮑﻪ در ﻃﺮف ﭼﻤﻦ ﺑﺎده و ﻣﯽ ﺑﺮدي ﺗﻮ‬

‫زﯾﻦ ﺣﺮام ﺑﺨﺖ ﻟﺮزه ﺑﺸﻤﺸﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﻮي ﺑﻬﺒﻮد ز اوﺿﺎع ﺟﻬﺎن ﻣﯽﻧﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﮕﺮ آن ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯽﺑﻬﺮه ز دﯾﻦ ﺷﺎد آﻣﺪ‬

‫اي ﺟﻮاﻧﺎن ز ﻫﻨﺮ ﺑﻬﺮه ﻧﺨﻮاﻫﯿﺪ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ اﯾﻦ رﻗﺺ ﻫﻨﺮ ﮔﺸﺖ و ﻃﺮب ﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫اﯾﻦ ﻧﺒﺎﺗﺎت ز ﭘﯿﻮﻧﺪ ﺗﺮﻗﯽ ﮐﺮدﻧﺪ‬

‫اﯾﻦ ﺑﺸﺮ ﺑﯽﺛﻤﺮ و ﺑﺎر ﮐﻪ آزاد آﻣﺪ‬

‫ﻫﺮ درﺧﺘﯽ ﻧﺪﻫﺪ ﻣﯿﻮه ﺑﺴﻮزاﻧﻨﺪش‬

‫اي ﺧﻮﺷﺎ آن ﺑﺸﺮي ﮐﺰ ﺷﺠﺮ ارﺷﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺲ ﺑﻮد اﯾﻦ ﻣﻄﺮﺑﯽ و ﻻﻗﯿﺪي‬

‫ﭼﻨﺪ ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ز ﻋﻬﺪ ﻃﺮﺑﻢ ﯾﺎد آﻣﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭘﻨﺪ ﺑﮕﻮ و ﻏﻄﯽ و اﻧﺪرز ﺑﮕﻮ‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ را ﻫﻤﺘﯽ و ذوق ﺧﺪا داد آﻣﺪ‬

‫‪ -123‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻧﻬﺎل‬

‫ﺣﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﺑﺲ‬

‫ﻏﺮﻗﮥ‬

‫ﺣﺎل‬

‫وﺻﻞ‬

‫ﮐﺎﻓﯽ‬

‫اي‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺑﻨﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫وﺻﻞ‬
‫ﻫﻢ‬

‫ﺗﻮ‬
‫ﺑﺮ‬

‫ﮐﻤﺎل‬
‫ﺣﺎل‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﺣﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﺣﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫‪ -123‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻋﻘﻞ‬

‫ﺑﺒﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﻫﺸﯿﺎر‬

‫و‬

‫ﺑﺤﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫و‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﭼﺸﻤﯽ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﻤﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﺧﺪﻋﻪﻫﺎي‬

‫ﺷﻤﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫و‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬

‫ﺑﺲ ﻏﺮﻗﮥ ﺧﺎل وﺻﻞ و ﺣﯿﺮت‬
‫ﺣﯿﺮت‬
‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﮕﺬارد‬

‫ﻏﺮﺑﯽ‬

‫ﺑﺲ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ز‬

‫ﻫﻢ وﺻﻞ ﺣﻤﺎﻗﺖ اﺳﺖ و واﺻﻞ‬

‫آﻧﺠﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫دﺷﻤﻦ‬

‫آواز‬

‫ﺷﺪ ﻣﻨﻬﺰم ﻋﺎر و ﻧﻨﮓ و ﭘﺴﺘﯽ‬

‫آﻧﺠﺎ‬

‫از‬

‫ﭼﻨﺪ‬
‫ﻫﺮ‬

‫ز‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫اي‬

‫ﻃﺮﻓﯽ‬

‫ﺑﺪﻓﻊ‬

‫ﺟﻼل‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﻏﯿﺮت‬
‫ﻧﻬﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬
‫آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻟﯿﮑﻦ‬
‫ﻫﺎن‬

‫‪111‬‬

‫ز‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫ﺧﯿﺎل‬
‫ﻣﺨﻮان‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺷﺎﻋﺮاﻧﻪ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫ﺑﺸﺘﺎب‬

‫ﻧﻪ‬

‫و‬
‫و‬

‫ﻣﺠﺎل‬
‫ﺗﻌﺎل‬

‫ﻏﯿﺮت‬
‫ﻏﯿﺮت‬

‫آﻣﺪ‬
‫آﻣﺪ‬

‫‪ -124‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دوش از ﺟﻨﺎب آﺳﻒ ﭘﯿﮏ ﺑﺸﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﮐﺰ ﺣﻀﺮت ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﺸﺮت اﺷﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﺧﺎك وﺟﻮد ﻣﺎ را از آب ﺑﺎده ﮔﻞ ﮐﻦ‬

‫وﯾﺮان ﺳﺮاي دل را ﮔﺎه ﻣﺤﻤﺎت آﻣﺪ‬

‫ﺑﺮ ﺗﺨﺖ ﺟﻢ ﺗﺎﺟﺶ ﻣﻌﺮاج آﺳﻤﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﻤﺖ ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﻮري ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﻘﺎرت آﻣﺪ‬

‫درﯾﺎﺳﺖ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎه درﯾﺎب وﻗﺖ درﯾﺎب‬

‫ﻫﺎن اﯾﺰﯾﺎن رﯾﺴﯿﺪه وﻗﺖ ﺗﺠﺎرت آﻣﺪ‬

‫آﻟﻮدهاي ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻓﯿﻀﯽ ﺷﺎه در ﺧﻮاه‬

‫ﮐﺎن ﻋﻨﺼﺮ ﺳﻤﺎﺣﺖ ﺑﻬﺮ ﻃﻤﺎرت آﻣﺪ‬

‫‪ -124‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آﺻﻒ ﺑﻮد ﭘﯿﻤﺒﺮ اﻫﻞ ﻃﻬﺎرت آﻣﺪ‬

‫از ﺧﺎﻟﻖ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻬﺮش اﻣﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﻧﺎﻣﺶ ﺑﻬﺮ وزﯾﺮي ز اﻫﻞ ﺳﺘﻢ ﻧﮕﻨﺠﺪ‬

‫اي ﺷﺎﻋﺮ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﮐﺰ ﺗﻮ ﺟﺴﺎرت آﻣﺪ‬

‫اﯾﻦ ﻓﺎﺳﻘﺎن ﻋﯿﺎش ﮐﯽ ﮔﺸﺘﻪاﻧﺪ آﺻﻒ‬

‫آﺻﻒ ﮐﺠﺎ و ﻋﺸﺮت ﻋﺸﺮت ﺧﺴﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﺧﺎك وﺟﻮد ﺧﻮد را اﻧﺪاﺧﺘﯽ دوزخ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺎ ﺷﺮاب و ﺑﺎده از ﺗﻮ ﺷﺮارت آﻣﺪ‬

‫رﻧﺪان ﻻﯾﺒﺎﻟﯽ از ﺑﺲ ز ﯾﺎر ﮔﻔﺘﻨﺪ‬

‫وﯾﺮان ﺷﺪه اﺳﺖ اﯾﺮان ﻧﻨﮓ و ﺣﻘﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﻣﻌﯿﻮب ﮔﺸﺘﻪ دﻟﻬﺎ زﯾﻦ ﺧﺮﻗﻪﻫﺎي ﻧﻨﮕﯿﻦ‬

‫ﮐﻮ ﻣﺮد ﭘﺎك داﻣﻦ وﻗﺖ ﻃﻬﺎرت آﻣﺪ‬

‫اﻣﺮوز ﮔﺸﺘﻪ ﭘﯿﺪا آن ﮐﻔﺮﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎن‬

‫ﺑﺮ ﺑﺎ ﺑﯿﺎن و ﺻﻮﻓﯽ ﺻﺪور اﻣﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﺑﯿﻦ ﺷﺎﻋﺮﻃﻤﯿﻊ ﮐﺎرﺧﻮد را ﻧﻤﻮده ﭼﻮن ﻣﻮر‬

‫ﺧﺴﺖ ﻧﮕﺮ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎ آن ﺣﻘﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﺟﻢﮐﺎﻓﺮاﺳﺖ وﺗﺎﺟﺶ ﻓﺨﺮي ﺑﻤﺸﺮﮐﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﮔﻮﯾﺎ ﮐﻪ ﮐﻔﺮ و ورزش ﺑﺮ ﺗﻮ ﺑﺸﺎرت آﻣﺪ‬

‫آﻟﻮدهاي ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻓﯿﻀﯽ ز ﺷﺎه در ﺧﻮاه‬

‫زﯾﺮا ﺗﻮ را زﯾﺰدان دوزخ اﺷﺎرت آﻣﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭼﻪ ﮔﻮﺋﯽ ﺑﺎ ﺟﺎﻫﻼن ﮔﻤﺮاه‬

‫ﺑﯿﺪار ﮐﻦ ﺗﻮ اﯾﺮان وﻗﺖ ﺗﺠﺎرت آﻣﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪112‬‬

‫‪ -125‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﯾﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ دﻟﺪار ﭘﯿﺎﻣﯽ ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻧﻨﻮﺷﺖ‬

‫ﺻﺪ ﻧﺎﻣﻪ ﻓﺮﺳﺘﺎدم و آن ﺷﺎه ﺳﻮاران‬

‫ﭘﯿﮑﯽ‬

‫ﭼﻨﺪان ﮐﻪ زدم ﻻف ﮐﺮاﻣﺎت و ﻣﻘﺎﻣﺎت‬

‫ﻫﯿﭽﻢ ﺧﯿﺮ از ﻫﯿﭻ ﻣﻘﺎﻣﯽ ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎدب ﺑﺎش ﮐﻪ واﺧﻮاﺳﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﮐﻼﻣﯽ‬

‫و‬

‫ﺳﻼﻣﯽ‬

‫ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻧﺪواﻧﯿﺪ‬

‫و‬

‫ﭘﯿﺎﻣﯽ‬

‫ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﺷﺎه‬

‫‪ -125‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭘﯿﺎﻣﯽ‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﺷﺎه ﺳﻼﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫دﯾﺮﯾﺴﺖ‬

‫ﺻﺪ ﻣﺪح ﻓﺮﺳﺘﺎد ﺑﻬﺮﺷﺎه و وزﯾﺮي‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻬﻤﻪ ﮔﺸﺖ و ﭘﯿﺎﻣﯽ ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻣﺪﺣﺶ ﮐﻪ رﺳﺪ دﺳﺖ ﺷﻪ ﻋﻘﻞ رﻣﯿﺪه‬

‫او ﻧﯿﺰ زروﺳﯿﻢ ﭼﻪ داﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫داﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﺮ زر ﻧﺪﻫﺪ ﻣﺪح ﻧﮕﻮﯾﺪ‬

‫از ﺳﯿﻢ و زرش داﻧﻪ و داﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻓﺮﯾﺎد از آن ﺷﺎه و وزﯾﺮي ﮐﻪ ﺑﺰودي‬

‫از ﺑﻬﺮ دو ﻻﻓﯽ دوﺳﻪ ﺟﺎﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫اﻣﺮ ﻗﺪر ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ز ﻣﻘﺎﻣﺎت زﻧﺪ ﻻف‬

‫او ﺑﯿﺸﺘﺮ اﻧﻌﺎم ﺑﮕﯿﺮد ز ﻣﻘﺎﻣﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬
‫ﭘﯿﺎﻣﯽ‬

‫ﺑﻐﻼﻣﯽ‬

‫ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﻣﺪح‬

‫ﻟﺌﺎﻣﯽ‬

‫ﺑﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺜﻨﺎ ﺧﻮاﻧﯽ ﺧﻮد ﺧﺎﺗﻤﻪ ﻣﯽده‬

‫ﭼﻮن‬

‫ﺷﺎه‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻋﻠﻢ و ادب ﮔﻮي ﻧﻪ از ﻣﺪح‬

‫داﻧﯽ‬

‫ﺑﮑﺠﺎ‬

‫اﺷﻌﺎر‬

‫ﺑﻐﻼﻣﯽ‬
‫ﺗﻤﺎﻣﯽ‬

‫ﻧﻔﺮﺳﺘﺎد‬

‫‪ -126‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺷﺮاب و ﻋﯿﺶ ﻧﻬﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﮐﺎر ﺑﯽﺑﻨﯿﺎد‬

‫زدﯾﻢ ﺑﺮ ﺻﻒ رﻧﺪان و ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎدا ﺑﺎد‬

‫ز اﻧﻘﻼب زﻣﺎﻧﻪ ﻋﺠﺐ ﻣﺪار ﮐﻪ ﭼﺮخ‬

‫از اﯾﻦ ﻓﺴﺎﻧﻪ ﻫﺰاران ﻫﺰار دارد ﯾﺎد‬

‫ﻗﺪح ﺑﺸﺮط ادب ﮔﯿﺮ ز آﻧﮑﻪ ﺗﺮﮐﯿﺒﺶ‬

‫ز ﮐﺎﺳﮥ ﺳﺮ ﭼﻤﺸﯿﺪ و ﺑﻬﻤﻦ اﺳﺖ و ﻗﺒﺎد‬

‫ﮐﻪ آﮐﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﮐﺎوس و ﮐﯽ ﮐﺠﺎ رﻓﺘﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ واﻗﻔﺴﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن رﻓﺖ ﺗﺨﺖ ﺟﻢ ﺑﺮ ﺑﺎد‬

‫ز ﺣﺴﺮت ﻟﺐ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻫﻨﻮز ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﮐﻪ ﻻﻟﻪ ﻣﯽدﻣﺪ از ﺧﻮن دﯾﺪة ﻓﺮﻫﺎد‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﻻﻟﻪ ﻧﺪاﻧﺴﺖ ﺑﯽوﻓﺎﺋﯽ دﻫﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎﺑﺰاد و ﺑﺸﺪ ﺟﺎم ﻣﯽ ز ﮐﻒ ﻧﻨﻬﺎد‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ زﻣﺎﻧﯽ ز ﻣﯽ ﺧﺮاب ﺷﻮﯾﻢ‬

‫ﻣﮕﺮ رﺳﯿﻢ ﺑﮕﻨﺠﯽ درﯾﻦ ﺧﺮاب آﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪113‬‬

‫ﻧﻤﯽدﻫﻨﺪ اﺟﺎزت ﻣﺮا ﺑﺴﯿﺮ و ﺳﻔﺮ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ ﺧﺎك ﻣﺼﻠﯽ و آب رﮐﻨﺎ ﺑﺎد‬

‫رﺳﯿﺪ در ﻏﻢ ﻋﺸﻘﺶ ﺑﺤﺎﻓﻆ آﻧﭽﻪ رﺳﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ ﭼﺸﻢ زﺧﻢ ﻣﺎﻧﻪ ﺑﺠﺎن او ﻣﺮﺳﺎد‬

‫‪ -126‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺮاب و ﻋﺸﻖ ﺧﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﮐﺎر ﺑﯽﺑﻨﯿﺎد‬

‫ﻣﺮو ﺑﺪوزخ و زﻧﺪان ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺎداﺑﺎد‬

‫ﻣﺨﻮرﺗﻮ ﮔﻮل زﺷﺎﻋﺮ زﺟﻬﻞ و ﻧﺎداﻧﯽ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﭘﻨﺠﺮ ز ﺧﻄﺮ ﻣﯽﮐﻨﺪ ز ﺧﻮد ﺑﻨﯿﺎد‬

‫ﻧﻪ اﻧﻘﻼب زﻣﺎﻧﻪ ﻓﺴﺎﻧﻪ ﺷﺪ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﻓﺴﺎﻧﻪ ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺮو ﻣﮑﻦ ﻓﺮﯾﺎد‬

‫ﻫﺮ آن دﯾﺎر ﮐﻪ از ﻇﻠﻢ و ﺟﻮر ﺷﺪ ﻏﻮﻏﺎ‬

‫ﺑﺎﻧﻘﻼب‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﻣﯽ ﺗﻮ ﮔﺮ ﮐﻪ ز ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺪي ﺑﻨﺪ ﻗﺪﺣﺶ‬

‫ﭼﻪ ﮐﺎﺳﻪ ﺳﺮ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻣﺸﺮك و ﭼﻪ ﻗﺒﺎد‬

‫ﻫﺮآن ﻗﺪح ﮐﻪ زﻣﯽ ﺷﺪ ﻧﺠﺲ ﺑﺸﻮي آن را‬

‫ﻣﮕﯿﺮ ﺑﺎ ادب آن را ﺑﺪﺳﺖ ﺧﻮد اي داد‬

‫ﺗﻮ ﮐﻔﺮ ﺑﻨﮕﺮ و اﻧﮑﺎر ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﮐﻪ آﮔﻬﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺎووس و ﮐﯽ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﻣﻌﺎد‬

‫ﺑﺨﻮان ﮐﺘﺎب ﺧﺪا ﺷﺎﻋﺮا ﻣﺸﻮ ﮐﺎﻓﺮ‬

‫ﺑﻘﻮل ﺣﻖ ﺑﻮد آﺗﺶ ﺑﺮ اﯾﺸﺎن ﻣﺮﺻﺎد‬

‫ﻧﻤﻮده ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽﺧﻮار ﻻﻟﻪ را ﻣﯽﺧﻮار‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎﺑﺰاد و ﺑﺸﺪ ﻻﻟﻪ ﺟﺎم ﻣﯽ ﻧﻨﻬﺎد‬

‫دروغ را ﺑﻨﮕﺮ از ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺗﺎ ﺑﮑﺠﺎ‬

‫ﻗﯿﺎس ﮔﯿﺮ ﺑﺮ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﺑﯽﻓﺮﺳﺎد‬

‫ز ﻣﯽ ﺧﺮاب ﻣﺸﻮ ﺑﺮ ﺧﯿﺎل ﮔﻨﺞ ﻧﻬﺎن‬

‫ﮐﻪ ﮔﻨﺞ ﻋﻘﻞ ﺑﻬﺮ ﮔﻨﺞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ارﺷﺎد‬
‫ﻣﯿﻌﺎد‬

‫ﺑﺰن‬

‫ﺗﻌﻠﻖ ﺗﻮ ﺑﺸﯿﺮ از و آب رﮐﻨﺎ ﺑﺎد‬

‫ﺑﺒﺮده‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺑﺘﺮس از ﻣﺮض ﻋﺸﻖ و ﮐﻦ رﻫﺎ ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﺨﻮان‬

‫ﮐﺘﺎب‬

‫رﯾﺸﻪ‬

‫ﺗﻮ‬
‫ﺧﺪا‬

‫راوده‬

‫اﻋﺘﻘﺎد‬
‫رﺑﮏ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻟﺒﺎﻟﻤﺮﺻﺎد‬

‫‪ -127‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻋﮑﺲ روي ﺗﻮ ﭼﻮ در آﺋﯿﻨﻪ ﺟﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯽ از ﺧﻨﺪة ﻣﯽ در ﻃﻤﻊ ﺧﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﮑﺲ ﻣﯽ و ﻧﻘﺶﻧﮕﺎري ﮐﻪ ﻧﻤﻮد‬

‫ﯾﮏ ﻓﺮوغ رخ ﺳﺎﻗﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ در ﺟﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﻏﯿﺮت ﻋﺸﻖ زﺑﺎن ﻫﻤﻪ ﺧﺎﺻﺎن ﺑﺒﺮﯾﺪ‬

‫ﮐﺰ ﮐﺠﺎ ﺳﺮ ﻏﻤﺶ در دﻫﻦ ﻋﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﻣﻦ زﻣﺴﺠﺪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﻧﻪ ﺑﺨﻮد اﻓﺘﺎدم‬

‫اﯾﻨﻢ از ﻋﻬﺪ ازل ﺣﺎﺻﻞ ﻓﺮﺟﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﭼﮑﻨﺪ ﮔﺮ ﭘﯽ دوران ﻧﺮود ﭼﻮن ﭘﺮ ﮐﺎر‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ در داﺋﺮة ﮔﺮدش اﯾﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪114‬‬

‫زﯾﺮ ﺷﻤﺸﯿﺮ ﻏﻤﺶ رﻗﺺ ﮐﻨﺎن ﺑﺎﯾﺪ رﻓﺖ‬

‫ﮐﺎﺋﮑﻪ ﺷﺪ ﮔﺸﺘﮥ او ﻧﯿﮏ ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫در ﺧﻢ زﻟﻒ ﺗﻮ آوﯾﺨﺖ دل از ﭼﺎه ز ﻧﺴﺦ‬

‫آه ﮐﺰ ﭼﺎه ﺑﺮون آﻣﺪ و در دام اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺣﺮﯾﻔﻨﺪ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز وﻟﯽ‬

‫زﯾﻦ ﻣﯿﺎن ﺣﺎﻓﻆ دل ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺑﺪ ﻧﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫‪ -127‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻋﮑﺲ اﺑﻠﯿﺲ ﭼﻮ در آﯾﻨﮥ ﺟﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯽ از ﺟﻬﻞ در آﺋﯿﻨﮥ اوﻫﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﭘﯿﺮ را ﭼﻮن ﻃﻤﻊ ﺳﺮدري و ﺷﺎﻫﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻟﻘﺐ ﺷﺎﻫﯽ او از ﻃﻤﻊ ﺧﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻋﮑﺲ رخ ﭘﯿﺮ ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮕﺮﻓﺖ‬

‫ﯾﮑﯽ از ﺧﺪﻋﮥ ﺷﺮﮐﺴﺖ ﺑﺎﻧﻌﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﻏﯿﺮت و ﻋﺸﻖ ﮐﺠﺎ ﻋﺸﻖ ﻧﺪارد ﻏﯿﺮت‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ ﺷﯿﻮة ﺑﯽﻏﯿﺮت ﺑﺪ ﻧﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ را ﻏﯿﺮت دﯾﻦ ﺑﻮد رخ ﭘﯿﺮ ﭼﻪ ﺑﻮد‬

‫ﮐﺎر ﺗﻮ ﺑﺎ رخ دﯾﻮان و ﻟﺐ ﺟﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺗﻮ زﻣﺴﺠﺪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺑﺨﻮد رو ﮐﺮدي‬

‫اﯾﻨﺖ از ﺑﺪ ﻋﻤﻠﯽ ﻧﺰازل اﯾﺨﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﭼﮑﻨﺪ آﻧﮑﻪ ز ﻋﻘﻞ و ﺧﺮدش دور ﮐﺮد‬

‫ﺗﻬﻤﺖ ﺳﺮ ﺧﻮدش ﮔﺮدن اﯾﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺗﻘﺼﯿﺮ‬

‫ﺑﯿﻦ ﺑﺂﯾﺎت ﺧﺪا ﺳﻮد و اﮐﺮام اﻓﺘﺎد‬

‫زﯾﺮ ﻣﻬﻤﯿﺰ ﺷﺪ و ﭘﯿﺮ ﻣﺮو رﻗﺺ ﮐﻨﺎن‬

‫آﻧﮑﻪ رﻗﺼﯿﺪ ﭼﻮ دﯾﻮاﻧﻪ ﺳﺮاﻧﺠﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﺳﻔﯿﻬﻤﻨﺪ ﻧﺒﺰد ﻋﻘﻼ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻃﺸﺖ ﺗﻮ ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻪ ﮐﻪ از ﺑﺎم اﻓﺘﺎد‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ ﺑﺮﻗﻌﯽ از زﻟﻒ و زﻧﺴﺦ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫آه اﯾﻦ زﻟﻒ ﮐﺞ و ﭼﺎه ز ﻧﺴﺦ وام اﻓﺘﺎد‬

‫ﻋﺎرﻓﺎ‬

‫ﮔﺮدش‬

‫اﯾﺎم‬

‫ﻧﺪارد‬

‫‪ -128‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﺤﺲ ﺧﻠﻖ دو ﺧﺎﮐﺲ ﺑﺴﯿﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺗﻮ را در اﯾﻦ ﺳﺨﻦ اﻧﮑﺎر ﮐﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺴﻦ ﺧﺮوﺷﺎن ﺑﺠﻠﻮه آﻣﺪهاﻧﺪ‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﺤﺴﻦ و ﻣﻼﺣﺖ ﺳﯿﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫آرﻧﺪ‬

‫ﯾﮑﯽ ﺑﺲ ﮐﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﯿﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﭼﻨﺎن ﺑﺮي ﮐﻪ اﮔﺮ ﺧﺎك رهﺷﻮي ﮐﺴﺮا‬

‫ﻏﺒﺎر ﺧﺎﻃﺮي از رﻫﮕﺬار ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺖ ﺣﺎﻓﻆ و ﺗﺮﺳﻢ ﮐﻪ ﺷﺮح ﻗﺼﻪ او‬

‫ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻫﺰار‬

‫ﻧﻘﺪ‬

‫ﺑﺒﺎزار‬

‫ﮐﺎﺋﻨﺎت‬

‫ﺑﺴﻤﻊ‬

‫ﭘﺎدﺷﻪ‬

‫ﮐﺎﻣﯿﺎر‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪115‬‬

‫‪ -128‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﯿﺎري ﻣﺎ در دﯾﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻧﻪ ﯾﺎر ﺑﻠﮑﻪ اﻣﯿﺮي ﺑﮑﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﺪح و ﺗﻤﻠﻖ ز ﺷﺎﻋﺮ اﺳﺖ وﻟﯽ‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﺸﺎﻋﺮ و ﺷﻌﺮ دﯾﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺤﻖ ﺻﺤﺒﺖ ﺷﺎﻫﯽ ﮐﻪ زر ﺑﺸﺎﻋﺮ داد‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﺠﻮر ﺷﺪ و ﺷﻬﺴﻮار ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻫﺰار ﻧﻘﺶ ز دﯾﻮ اﺳﺖ ﺑﺮ در و دﯾﻮار‬

‫ﯾﮑﯽ‬

‫ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻫﺰار ﻧﻘﺪ ﺑﺤﺎﻓﻆ دﻫﻨﺪ ﺑﻬﺮ ﻣﻠﻖ‬

‫ﯾﮑﯽ ﭼﻪ ﺳﮑﮥ ﺻﺎﺣﺐ ﻋﯿﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫دﻻ ﺣﺴﻮد ﺑﻨﺪ ﭼﻮن زﮐﺮدﯾﻪ ﻣﻨﻌﺖ ﮐﺮد‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻣﺴﺎز ﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻔﺎق را ﺑﮕﺬار‬

‫ﻣﮕﻮ ﻏﺒﺎر ره و رﻫﮕﺬار ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺴﻮز ﺷﺎﻋﺮ اﮔﺮ دﯾﺮ ﺷﺪ ﺗﺮﺣﻢ ﺷﺎه‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ رزق ز ﭘﺮور دﮐﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﻣﻦ از ﺛﻨﺎ و ﻣﻠﻖ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﺪم ﺑﯿﺰار‬

‫ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﺑﮑﺲ ﻧﻨﮓ و ﻋﻤﺎر ﻣﺎ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺰﺷﺘﯽ اﯾﻦ اﻓﺘﺨﺎر‬
‫ﺑﺨﺎﻃﺮ‬

‫اﻣﯿﺪوار‬

‫ﻣﺎ‬

‫‪ -129‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻟﻢ ﺟﺰ ﻣﻬﺮ ﻣﻬﺮدﯾﺎن ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ز ﻫﺮ در ﻣﯽدﻫﻢ ﭘﻨﺪش دﻟﯿﮑﯽ در ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺧﺪاراايﻧﺼﯿﺤﺖﮔﺮﺣﺪﯾﺚازﻣﻄﺮبوﻣﯽﮔﻮ‬

‫ﮐﻪ ﻧﻘﺸﯽ در ﺧﯿﺎل ﻣﺎ از اﯾﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﯿﺎ اي ﺳﺎﻗﯽ ﮔﻠﺮخ ﺑﯿﺎور ﺑﺎدة رﻧﮕﯿﻦ‬

‫ﮐﻪ ﻓﮑﺮي در درون ﻣﺎ ازﯾﻦ ﺧﻮﺷﺘﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻣﻦاﯾﻦ دﻟﻖ ﻣﺮﻗﻊ را ﺑﺨﻮاﻫﻢ ﺳﻮﺧﺘﻦروزي‬

‫ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﯽﻓﺮوﺷﺎش ﺑﺠﺎ ﻣﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻣﯿﺎنﮔﺮﯾﻪﻣﯽﺧﻨﺪمﮐﻪﭼﻮنﺷﻤﻊاﻧﺪرﯾﻦﻣﺠﻠﺲ‬

‫زﺑﺎن آﺗﺸﯿﻨﻢ ﻫﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ در ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺳﺤﻦ در اﺣﺘﯿﺎج‪ ،‬اﺳﺘﻐﻨﺎي ﻣﻌﺸﻮق اﺳﺖ‬

‫ﭼﻪ ﺳﻮداﻓﺴﻮﻧﮕﺮي اي دل ﮐﻪ در دﻟﺒﺮﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺷﻌﺮ ﺗﺮ ﺣﺎﻓﻆ ز ﺷﺎﻫﻨﺸﻪ ﻋﺠﺐ دارم‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮ ﺗﺎ ﭘﺎي ﺣﺎﻓﻆ را ﭼﺮا در زر ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫‪ -129‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺮآن ﺷﺎﻋﺮﮐﻪ ﺟﺰرﻧﺪي ﻃﺮﯾﻘﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻋﺠﺐ دارم ﮐﻪ دﯾﻮاﻧﺶ ﭼﺮا آذر ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺗﻤﺎم ﺷﻌﺮ دﯾﻮاﻧﺶ ﺣﺪﯾﺚ ﻣﻄﺮب و ﻣﯽ ﺷﺪ‬

‫دﻟﺶ ﺟﺰ ﻣﻬﺮ ﻣﻬﺮدﯾﺎن ﺑﭙﻨﺪي در ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﯿﺎن اي ﻏﺎﻓﻞ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻫﻨﺮ آور ﺑﺎﻣﺮ دﯾﻦ‬

‫ﻫﻨﺮ ﮔﺮ ﻫﻤﺪﻣﯽ ﺧﻮاﻫﺪ ز دﯾﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪116‬‬

‫ﻣﯿﺎور ﺑﺎدة رﻧﮕﯿﻦ ﻣﺸﻮ آﻟﻮده و ﻧﻨﮕﯿﻦ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﺪﯾﻦ زﻣﺎر ﺑﺒﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻋﺠﺐ ازﺷﺎﻋﺮﻣﺴﮑﯿﻦ زﻧﺪدم از ﻣﯽ و ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﻣﮕﺮ رﺳﻤﯽ و را از ﺧﺎﻟﻖ اﮐﺒﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺮو ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺎﯾﻦ دﻟﻖ وﺑﺮاﯾﻦ ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺰن آذر‬

‫ﮐﻪ ﻧﺰد ﺣﻖﺷﻨﺎس اﯾﻦ دو ﺑﮑﺎﻣﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﻮد ﺷﺎﻋﺮ ﭼﻮ دﯾﻮاﻧﻪ ﮔﻬﯽ ﺧﻨﺪد ﮔﻬﯽ ﮔﺮﯾﺪ‬

‫ﺑﺠﺰ ﻋﺸﻖ و ﺟﻨﻮن ﺷﺎﻋﺮ ره دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺷﺪه ﻣﻌﺸﻮق اودﻧﯿﺎﮐﻪ ﺑﺎ اﻓﺴﻮن و را ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫ﺑﺠﺰ دﻧﯿﺎ و ﻣﺎﻓﯿﻬﺎ ﺑﺪل دﻟﺒﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﮕﻮ از ﻣﻦ ﺑﺎﯾﻦ رﻧﺪان ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ از ﻗﻀﺎ ﻧﺒﻮد‬

‫ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ ز اﺧﺘﯿﺎر آﻧﮑﻪ ﺟﺰ ﺳﺎﻏﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﭼﻪﺑﺪرﻧﺪيﮐﻪﺧﻮدﺑﺎزيﺑﭽﺸﻢﻣﺴﺖﻫﺮﺷﺎﻫﯽ‬

‫ﮐﻪﮐﺲ ﺳﯿﻢ و زر ﺷﺎﻫﺎن از اﯾﻦ ﺑﺪﺗﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺳﺮوﭼﺸﻤﯽ ازﯾﻦ ﻣﻬﻮش دلوﻧﯿﺖ زدهآﺗﺶ‬

‫ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﭘﻨﺪ و اﻧﺪرزي ﺗﻮ را در ﺳﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺧﺪا و ﻣﻨﻌﻢ دﯾﺎر و ﻧﮕﺎر ﺷﺎﻋﺮان ﺷﺎه اﺳﺖ‬

‫ﺑﮑﺲ ﺟﺰ او ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﺪ زر از دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺷﻌﺮﺗﺮ ﺣﺎﻓﻆ ز ﺧﺎﻟﻖ ﻣﻦ ﻋﺠﺐ دارم‬

‫ﭼﺮا آﺗﺶ ﻧﻤﯽﺑﺎد ﺑﺎﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻋﺠﺐﺗﺮآﻧﮑﻪ ﻗﻮﻣﯽ ﺑﺎﭼﻨﯿﻦﺗﺼﺮﯾﺢزرﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﺗﻮ را ﺑﺎ ﺷﺎﻋﺮ دﻧﯿﺎ ﻃﻠﺐ ﻫﻤﺴﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻋﺠﺐ ﻧﺒﻮد اﮔﺮ وﻗﺮي ﺑﺸﻌﺮت ﺷﺎه ﻧﮕﺬارد‬

‫ﭼﻪ اوراﭼﻮن ﺗﻮ ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ وزﯾﺮ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﺷﻌﺮ ﮔﺰاﻓﯽ ﺷﺎﻋﺮش ﻻﺋﻖ ﺑﺰر ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺎﻗﻞ ﯾﺎوه راﭼﻮن درد ﭼﻮن ﮔﻮﻫﺮﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺗﻮﺧﻮدازﻋﺠﺐ ﭘﻨﺪاري ﮐﻪ ﻻﻓﺖﺷﻌﺮﺗﺮﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺑﯿﻦ ﺧﺮاﻓﺘﺮا ﺑﺸﻌﺮﺗﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺮو اي رﻗﻌﯽ ﺣﻖ راز ﺷﻌﺮ ﻣﺤﻮﻻﺗﯽ ﺟﻮ‬

‫ﮐﺴﯽ از ﺷﻌﺮ ﻓﺎﺳﺪ ﻧﮑﺘﻪ زو ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮد‬

‫‪ -130‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫آﻧﮑﻪ رﺧﺴﺎر ﺗﻮ را رﻧﮓ ﮔﻞ و ﻧﺴﺮﯾﻦ داد‬

‫ﺟﺮ و آرام ﺗﻮاﻧﺪ ﺑﻤﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ داد‬

‫ﻣﻦ ﻫﻤﺎن روز ز ﻓﺮﻫﺎد ﻃﻤﻊ ﺑﺒﺮﯾﺪم‬

‫ﮐﻪ ﻏﺎن دل ﺷﯿﺪا ﺑﻠﺐ ﺷﯿﺮﯾﻦ داد‬

‫ﺧﻮشﻋﺮوﺳﯽاﺳﺖﺟﻬﺎن ازرهﺻﻮرتﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺑﺪو ﻋﻤﺮ ﺧﻮﺷﺶ ﮐﺎﺑﯿﻦ داد‬

‫ﮔﻨﺞ زرﮔﺮ ﻧﺒﻮد ﮔﻨﺞ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺑﺎﻗﯽ اﺳﺖ‬

‫آﻧﮑﻪ آن و او ﺑﺸﺎﻫﺎن ﺑﮕﺪاﯾﺎن اﯾﻦ داد‬

‫در ﮐﻒ ﻏﺼﻪ دوران دل ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻮن ﺷﺪ‬

‫از ﻓﺮاق رﺧﺖ اي ﺧﻮاﺟﻪ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ داد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪117‬‬

‫‪ -130‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آن ﮐﻪ ﻣﺎ را ﺑﺠﻬﺎن ﻫﻮش و روان و دﯾﻦ داد‬

‫ﺑﻬﺮ دﻓﻊ ﺷﻌﺮا اﯾﻦ دل ﻣﺎ ﺗﺴﮑﯿﻦ داد‬

‫ﻗﺼﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﻪ از رﻧﮓ و ﮔﻞ و رﺧﺴﺎره‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ را ﺑﻘﻮام اﻟﺪﯾﻦ داد‬

‫ﻣﻦ ﻫﻤﺎن روز ﮐﻪ دﯾﻮان ﺗﻮ دﯾﺪم ﮔﻔﺘﻢ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺮﯾﺪان ﺗﻮ را ﺣﻤﻖ و دل ﺳﻨﮕﯿﻦ داد‬

‫ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ دﺳﺖ ﻣﻦ و داﻣﻦ اﺳﻼم و ﺧﺮد‬

‫ﺗﻮ داد ﻫﺎم و ﺧﺮاﻓﺎت ﮐﻪ آن ﺑﯿﺪﯾﻦ داد‬

‫ﺑﺪﻋﺮوﺳﯽ اﺳﺖﺟﻬﺎن ﮔﻮل ﻣﺨﻮرﺟﺎنﻋﺰﯾﺰ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺷﺎﻋﺮ دل ﺧﻮد ﺑﺎﺧﺖ و ﺑﺎد ﮐﺎﺑﯿﻦ داد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﻌﺘﻘﺪ ﮔﻨﺞ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﺑﻮدي‬

‫در ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﻧﻤﯽرﻓﺖ ﻧﻤﯽﮐﺮد اﯾﻦ داد‬

‫در ﮐﻒ ﻏﺼﮥ دوران دل ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻮن ﺷﺪ‬

‫از ﻓﺮاق رﺧﺖ اي ﺧﻮاﺟﻪ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ داد‬

‫ﻋﺠﺐ از ﺣﻤﻖ ﮐﺴﯽ ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﻋﺮﻓﺎن داﻧﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ داد ز ﺑﯽﻓﮑﺮي آن ﻣﺴﮑﯿﻦ داد‬

‫‪ -131‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭘﯿﺮاﻧﻪ ﺳﺮم ﻋﺸﻖ ﺟﻮاﻧﯽ ﺑﺴﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫وان راز ﮐﻪ در دل ﻧﻬﻔﺘﻢ ﺑﺪر اﻓﺘﺎد‬

‫از راه ﻧﻈﺮ ﻣﺮغ دﻟﻢ ﮔﺸﺖ ﻫﻮا ﮔﯿﺮ‬

‫اي دﯾﺪه ﻧﮕﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ ﺑﺪام ﮐﻪ در اﻓﺘﺎد‬

‫ﺑﺲ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدﯾﻢ درﯾﻦ دﯾﺮ ﻣﮑﺎﻓﺎت‬

‫ﺑﺎ درد ﮐﺸﺎن ﻫﺮ ﮐﻪ در اﻓﺘﺎد ور اﻓﺘﺎد‬

‫ﮔﺮ ﺟﺎن ﻧﺪﻫﺪ ﺳﻨﮓ ﺳﯿﻪ ﻟﻌﻞ ﻧﮕﺮدد‬

‫ﺑﺎ ﻃﯿﻨﺖ اﺻﻠﯽ ﭼﻪ ﺑﺪ ﮔﻬﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫‪ -131‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫از ﻋﺸﻖ ﺧﺪا ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﺑﯽﺧﺒﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﭼﻮن ﻋﺸﻖ ﻫﻮا ﺑﺪ ﺑﺠﻮاﻧﯽ ﺑﺴﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﭘﺲ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﻋﺎﺷﻖ ﺣﻖ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺴﻠﻢ‬

‫وان ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ و ﻧﻔﺎﻗﺶ ﺑﺪر اﻓﺘﺎد‬

‫از راه ﻧﻈﺮ ﻣﺮغ دﻟﺶ ﮔﺸﺖ ﻫﻮا ﮔﯿﺮ‬

‫اي اﻫﻞ ﺧﺮد ﮐﯽ ﺑﺨﺪا اﯾﻦ ﻧﻈﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫دردا ﮐﻪ از اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﺳﯿﻪ روي‬

‫ﺑﺲ ﻃﻌﻦ ﺑﺎﺳﻼم ﮐﻪ در ﻫﺮ ﮔﺬر اﻓﺘﺎد‬

‫ﻫﺮ ﻃﻌﻨﻪ و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺑﺪﯾﻦ از ﺷﻌﺮا ﺑﻮد‬

‫ﻗﺎﻧﻮن ﺧﺪا از ﺷﻌﺮا در ﺑﺪر اﻓﺘﺎد‬

‫ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ اﯾﻦ ﺷﻌﺮا از ﻫﺪ و ورع ﺑﺮد‬

‫ﺑﺲ رﻧﺪ و ﻧﻈﺮ ﺑﺎز ﮐﻪ ﺑﺮ دﯾﮕﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﻣﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدﯾﻢ در اﯾﻦ دار ﻣﮑﺎﻓﺎت‬

‫ﺑﺎ دردﮐﺸﺎن ﻫﺮ ﮐﻪ در اﻓﺘﺎد ﺳﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪118‬‬

‫ﭼﻮن آن ﮐﻪ ﺑﯿﺎورد ﯾﮑﯽ ﺗﺤﻔﺘﻪ اﻻﺧﯿﺎر‬

‫ﺷﺪ آﯾﻪ ﺣﻖ ﻣﺮﺟﻊ ﻗﻢ ﺑﺎ اﺛﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫دﯾﮕﺮ ﺑﺸﺪي ﺧﺎﻟﺼﯽ آورد ﮐﺘﺎﺑﯽ‬

‫ﮐﻢ آﻧﮑﻪ ﺑﺪﯾﻦ ﭘﺎﯾﻪ ﺷﺪ و ﭘﺮ ﮔﻬﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫دﯾﮕﺮ زﺻﻐﺎﻫﺎن ﺑﺨﺮاﺳﺎن ﺑﺸﺪوﻣﮑﺘﺐ ﻗﺮآن‬

‫زو ﺟﻠﻮه ﻧﻤﻮدي و ﺑﺤﮑﻤﺖ ﺷﺮر اﻓﺘﺎد‬

‫دﯾﮕﺮ ﺑﺸﺪي ﺣﺠﻪ و اﻟﺒﺪﻋﻪ ﺑﯿﺎورد‬

‫رﺿﻮان اﻟﻌﺶ ﭼﻪ ﻗﺪر ﺑﺎ ﺛﻤﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫دﯾﮕﺮ ﺑﺸﺪي ﺻﺎﺣﺐ ﻣﯿﺰان ﻣﻄﺎﻟﺐ‬

‫آﺛﺎر‬

‫اﻓﺘﺎد‬

‫زﯾﻨﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ ﺧﺪاوﻧﺪ ﻫﺰاران‬

‫ﺗﺎ ﺣﻖ ﺑﺸﺪي ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻞ ﺧﻄﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﺗﺎ ﻧﻮﺑﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ و ﺑﺮﻗﻌﯽ آﻣﺪ‬

‫ﺑﺎ ﻧﯿﺶ ﻗﻠﻢ ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻬﺮ ﮐﻮر و ﮐﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﺑﺲ ﺗﻬﻤﺖ و ﺗﻬﺪﯾﺪ ﺑﺮ او رﯾﺨﺖ وﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﺑﺎ وﻟﺪ ﻋﻠﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ در اﻓﺘﺎد ور اﻓﺘﺎد‬

‫از ﻋﻮ ﻋﻮ ﮔﺮﮔﺎن و ﺳﮕﺎن ﺗﺮس ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺷﯿﺮان ﻧﻬﺮاﺳﻨﺪ ﮐﻪ ﺧﺮ ﻋﺮوﻋﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫ﭼﻮن ﻃﯿﻨﺖ ﺑﺪ ﻋﻠﺖ ﮐﻔﺮ ﺑﺸﺮي ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از ﻧﯿﺴﺖ و از ﺳﻮء ﻋﻤﻞ ﺑﺪ ﺑﺸﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫اﯾﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎ ﺧﻨﺪه ﮐﻪ ﻣﯽﺑﺎﻓﺖ ﺑﺪﻧﯿﺎ‬

‫در زﯾﺮ ﻟﺤﺪ ﺧﻮن دﻟﺶ در ﺟﮕﺮ اﻓﺘﺎد‬

‫زﺑﺎن‬

‫ﻗﻠﻤﺶ‬

‫و‬

‫ﭘﺮور‬

‫‪ -132‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﻬﺮه ﺑﺮ اﻓﺮوﺧﺖ دﻟﺒﺮي داﻧﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ آﯾﻨﻪ ﺳﺎزد ﺳﮑﻨﺪري داﻧﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﮐﻠﻪ ﮐﺞ ﻧﻬﺎد و ﺗﻨﺪ ﻧﺸﺴﺖ‬

‫ﮐﻼه‬

‫داﻧﺪ‬

‫ﻫﺰار ﻧﮑﺘﻪ ﺑﺎ دﯾﮕﺮ ز ﻣﻮ اﯾﻨﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻧﺘﺮاﺷﺪ ﻗﻠﻨﺪري داﻧﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﭼﻮ ﮔﺪاﯾﺎن ﺑﺸﺮط ﻣﺰد ﻣﮑﻦ‬

‫ﮐﻪ ﺧﻮاﺟﻪ ﺧﻮد روش ﺑﻨﺪه ﭘﺮوري داﻧﺪ‬

‫ﻏﻼم ﻫﻤﺖ آن رﻧﺪ ﻋﺎﻓﯿﺖ ﺳﻮزم‬

‫ﮐﻪ در ﮔﺪا ﺻﻔﺘﯽ ﮐﯿﻤﯿﺎﮔﺮي داﻧﺪ‬

‫وﻓﺎ و ﻋﻬﺪ ﻧﮑﻮ ﺑﺎﺷﺪ ار ﺑﯿﺎﻣﻮزي‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﻮ ﺑﯿﻨﯽ ﺳﺘﻤﮕﺮي داﻧﺪ‬

‫ﺑﻘﺪ و ﭼﻬﺮه ﻫﺮ آﻧﮑﺲ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺧﻮﺑﺎن ﺷﺪ‬

‫ﺟﻬﺎن‬

‫داﻧﺪ‬

‫در آب دﯾﺪة ﺧﻮد ﻏﺮﻗﻪام ﭼﻪ ﭼﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫درﯾﻦ ﻣﺤﯿﻂ ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺷﻨﺎوري داﻧﺪ‬

‫ﻧﺪاﻧﺴﺘﻢ‬

‫داﻧﺪ‬

‫ﺑﺒﺎﺧﺘﻢ‬

‫دل‬

‫دﯾﻮاﻧﻪ‬

‫و‬

‫ز ﺷﻌﺮ دﻟﮑﺶ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺴﯽ ﺑﻮد آﮔﺎه‬

‫ﮐﻪ‬

‫داري‬

‫ﺑﮕﯿﺮد‬
‫آدﻣﯽ‬

‫و‬

‫آﺋﯿﻦ‬

‫اﮔﺮ‬
‫ﺑﭽﮥ‬

‫ﺳﺮوري‬

‫دادﮔﺴﺘﺮي‬
‫ﺷﯿﻮة‬

‫ﭘﺮي‬

‫ﮐﻪ ﻟﻄﻒ ﻧﮑﺘﻪ و ﺳﺮ ﺳﺨﻨﻮري داﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪119‬‬

‫‪ -132‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﭘﺮﭼﻤﯽ اﻓﺮاﺧﺖ رﻫﺒﺮي داﻧﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻗﺎﻓﯿﻪ ﺳﺎزد ﺳﺨﻨﻮري داﻧﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ز ﻋﺮﻓﺎن و ﯾﺎ ز ﻓﻠﺴﻔﻪ ﺑﺎﻓﺖ‬

‫ﻫﺪاﯾﺘﯽ ز ﺧﻮد آورد و رﻫﺒﺮي داﻧﺪ‬

‫ﻋﻨﺎﯾﺘﯽ ز ﺧﺪا ﻻزم از ﻫﺪاﯾﺖ وﺣﯽ‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ اﻫﻞ ﻫﻮا راه دﻟﺒﺮي داﻧﺪ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺳﯿﻢ و زرﺧﻮد ﺑﺸﺎﻋﺮان ﺑﺨﺸﺪ‬

‫ﮐﻼه‬

‫داﻧﺪ‬

‫ﻫﺰار ﻧﮑﺘﮥ ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺗﻮ ﭘﻨﺪاري‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﻘﯽ ﺷﺪ ﻗﻠﻨﺪري داﻧﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺗﺮك ﺑﻨﺪﮔﯽ اﯾﻦ ﺧﺴﺎن ﻧﻤﺎ ﯾﮏ دم‬

‫ﮐﻪ ﺧﺎﻟﻖ ﺗﻮ ﺧﺪا ﺑﻨﺪه ﭘﺮوري داﻧﺪ‬

‫ﻏﻼم ﻧﮑﺒﺖ رﻧﺪان ﻣﺒﺎش و دون ﺑﻤﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫داﻧﺪ‬

‫وﻓﺎ و ﻋﻬﺪ ﻧﺒﺎﯾﺪ ز ﺷﺎﻋﺮان آﻣﻮﺧﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻻت و ﭘﺴﺖ ﮐﺠﺎ ﺟﺰ ﺳﺘﻤﮕﺮي داﻧﺪ‬

‫ﺑﺤﺮص و آز و ﻃﻤﻊ ﻏﺮق ﮔﺸﺘﯽ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫رﺳﺪ ﺑﯿﺎرﯾﺖ آن ﮐﻮ‬

‫ﺛﻨﺎروي داﻧﺪ‬

‫ﺑﻘﺪ و ﭼﻬﺮة ﺧﻮﺑﺎن ﻧﺒﺎﺧﺖ ﺷﺎﻋﺮ دل‬

‫ﻣﮕﺮ ﺑﺸﺎه ﮐﻪ او ذره ﭘﺮوري داﻧﺪ‬

‫ﺑﺒﺎﺧﺘﯽ دل و دﯾﻦ را ﺑﺰر ﻧﺪاﻧﺴﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻗﺪر ﮔﻮﻫﺮ دﯾﻦ را ﻧﻪ ﻫﺮ ﺳﺮي داﻧﺪ‬

‫ﺑﻌﺠﺐ ﺧﻮﯾﺶ اﮔﺮ دﯾﺪ ﺷﻌﺮ ﺧﻮد دﻟﮑﺶ‬

‫ﻋﺠﺐ ﻣﺪار ﮐﻪ او ﻋﺠﺐ و ﺑﺮﺗﺮي داﻧﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﮑﻦ از ﻋﺠﺐ و ﺑﺮﺗﺮي دوري‬

‫ﻓﺮوﺗﻨﯽ ﺑﮑﻨﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ رﻫﺒﺮي داﻧﺪ‬

‫داري‬

‫رﻧﺪﻻت‬

‫و‬

‫آﺋﯿﻦ‬

‫ﮐﺠﺎ‬

‫ﻗﻠﺪري‬

‫ﮐﯿﻤﯿﺎﮔﺮي‬

‫‪ -133‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻧﯿﺴﺖ در ﺷﻬﺮ ﻧﮕﺎري ﮐﻪ دل ﻣﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺨﺘﻢ ار ﯾﺎر ﺷﻮد رﺧﺘﻢ از اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﮐﻮﺣﺮﯾﻔﯽ ﺧﻮشوﺳﺮﻣﺴﺖ ﮐﻪ ﭘﯿﺶﮐﺮﻧﺶ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ‬

‫ﺑﺒﺮد‬

‫ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﭽﻪ ﺳﺎل ﺑﺪﺳﺖ آوردم‬

‫ﺗﺮﺳﻢ آن ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ ﺑﮑﺠﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫راه ﻋﺸﻖ اي ﭼﻪ ﻟﯿﮑﻦ ﮔﺎه ﮐﻤﺎﻧﺪاراﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ داﻧﺴﺘﻪ رود ﺻﺮﻓﻪ ز اﻋﺪا ﺑﺒﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اي ﺟﺎن ﻃﻠﺒﺪ ﻏﻤﺰة ﻣﺴﺘﺎﻧﮥ ﯾﺎر‬

‫ﺧﺎﻧﻪ از ﻏﯿﺮ ﺑﭙﺮداز و ﺑﻬﻞ ﺗﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺳﻮﺧﺘﻪ‬

‫دل‬

‫ﻧﺎم‬

‫ﺗﻤﻨﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪120‬‬

‫‪ -133‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ در ﺷﻬﺮ ﮐﺴﯽ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ را ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺨﺮد ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺪﯾﻮان و از اﯾﻨﺠﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺗﺮﺳﻢ اﯾﻦ ﺷﻌﺮ و ﻏﺰل رﯾﺸﮥ ﻣﺎ را ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺧﺪا رﺣﻢ ﮐﻨﺪ ﺑﺨﺸﺪ و ﻣﺎ را ﺑﺒﺮد‬

‫ﮐﻮ رﻓﯿﻘﯽ ﻣﺘﺪﯾﻦ ﮐﻪ ﺑﻌﻠﻢ و ﻋﻤﻠﺶ‬

‫ﺑﻤﻦ زار ﺷﻮد ﯾﺎر و ﻫﻮا را ﺑﺒﺮد‬

‫در ﺧﯿﺎل و ﻫﻮس و ﻗﯿﺪ ﻫﻮا ﭘﺎﺑﻨﺪم‬

‫ﮐﻮ ﭘﯿﻤﺒﺮ ﺻﻔﺘﯽ ﮐﺎﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻏﻮﻏﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺎ ﻏﺒﺎ ﻧﺎز ﺧﺰان ﺑﯽﺧﺒﺮت ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫آه از آن روز ﮐﻪ ﺑﺎ دﺳﺖ ﮔﻞ رﻋﻨﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺠﻮاﻧﯽ ﺗﻮ ﻣﺸﻮ ﻏﺮه و اﯾﻤﻦ ز اﺟﻞ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺑﺒﺮد‬

‫ﻋﻠﻢ وﻓﻀﻠﯽ ﮐﻪ ﺑﺒﺎزي ﺗﻮﺑﯿﮏﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺖ‬

‫ﻋﻠﻢ ﻧﺒﻮد ﻫﻤﻪ و ﻫﻢ اﺳﺖ و ﺗﻤﻨﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺻﻮﻓﯽ از ﻻف ﻣﺒﺎف و ز ﮐﺮات ﺗﻮ ﻣﻨﺎز‬

‫ﺳﺎﻣﺮي را ﻧﺮﺳﺪ ﺗﺎ ﯾﺪ و ﺑﯿﻀﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﺸﮑﻦ و از ﺑﺎده ﻣﮑﻦ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ‬

‫ﺗﺮﺳﻢ اﯾﻦ ﺳﯿﻞ ﻫﻮا ﯾﮑﺴﺮه از ﺟﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫دﯾﻦ ﺧﻮد را ﻣﺠﻮز ﻣﺤﮑﻢ و ﻣﺴﺘﺤﮑﻢ ﮐﻦ‬

‫ﺗﺮﺳﻢ اﺑﻠﯿﺲ ﮐﻨﺪ ﻏﺎرت و اﻋﺪا ﺑﺒﺮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ آدم ﻣﺰن از ﻏﻤﺰة ﻣﺴﺘﺎﻧﮥ ﯾﺎر‬

‫ﺗﺮﺳﻢ اﯾﻦ ﮔﻔﺘﮥ ﺗﻮ ﻋﻘﻞ ﺑﯿﻐﻤﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎ ﺧﻨﺪه ﻧﻤﺎﯾﺪ اﻏﻮا‬

‫ﺑﺸﮑﻦ او را ﮐﻪ ﻣﺘﺎع ﻫﻤﻪ ﯾﮑﺠﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫اﻣﺮوز‬

‫ﻧﺒﺮدت‬

‫ﺑﻔﺮدا‬

‫‪ -134‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ازل ﻫﺮ ﮐﻮ ﺑﻔﯿﺾ دوﻟﺖ ارزاﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﺟﺎم ﻣﺮادش ﻫﻤﺪم ﺟﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻣﻦﻫﻤﺎن ﺳﺎﻋﺖﮐﻪ ازﻣﯽﺧﻮاﺳﺖﺷﺪﺗﻮﺑﻪﮐﺎر‬

‫ﮔﻔﺘﻢ اﯾﻦ ﺷﺎخ ار دﻫﺪ ﺑﺎري ﭘﺸﯿﻤﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺧﻮدﮔﺮﻓﺘﻢﮐﺎﻓﮑﻨﻢﺳﺠﺎدهﭼﻮنﺳﻮﺳﻦﺑﺪوش‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﮔﻞ ﺑﺮ ﺧﺮﻗﻪ رﻧﮓ ﻣﯽ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺑﯽﭼﺮاغ ﺟﺎم در ﺧﻠﻮت ﻧﻤﯽﯾﺎرم ﻧﺸﺴﺖ‬

‫زاﻧﮑﻪ ﮐﻨﺞ اﻫﻞ دل ﺑﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﻧﻮراﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻫﻤﺖ ﻋﺎﻟﯽ ﻃﻠﺐ ﺟﺎم ﻣﺮﺻﻊ ﮔﻮ ﻣﺒﺎش‬

‫رﻧﺪ را آب ﻏﺴﺐ ﯾﺎﻗﻮت رﻣﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻣﺠﻠﺲ اﻧﺲ و ﺑﻬﺎر و ﺑﺤﺚ ﺷﻌﺮ اﻧﺪرﺳﯿﺎن‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ ﻧﮕﺮﻓﺘﻦ از ﺟﺎﻧﺎن ﮔﺮان ﺟﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫دي ﻋﺰﯾﺰيﮔﻔﺖﺣﺎﻓﻆﻣﯽﺧﻮردﭘﻨﻬﺎنﺷﺮاب‬

‫اﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰ ﻣﻦ ﮔﻨﺎه آن ﺑﻪ ﮐﻪ ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪121‬‬

‫‪ -134‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫در ازل ﮐﺴﺮا ﺑﻔﯿﺾ دوﻟﺖ ارزاﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻓﯿﺾ دوﻟﺖ ﺟﺰ ﺑﺮﻧﺞ و ﺳﻌﯽ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻫﺮﭼﻪ ﮔﻔﺘﻢ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻦ ازﻣﯽ ﻧﺠﺎﺳﺖ راﻣﺨﻮر‬

‫ﮔﻔﺖ آن ﺷﯿﻄﺎن ﻣﺮا ﻋﻘﻞ و ﭘﺸﯿﻤﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺧﻮدﮔﺮﻓﺘﻢ ﺳﺠﺪه ﮐﺮدي ﺷﺎﻋﺮاﭼﻮنﻣﺆﻣﻨﺎن‬

‫ﺑﯽﻧﺘﯿﺠﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ را ﻓﮑﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﺮاغ ﻣﺤﻔﻞ ﻋﺮﻓﺎﻧﯿﺎن‬

‫زاﻧﮑﻪ اﯾﺸﺎن را اﮔﺮ دل ﺑﻮد ﻧﻮراﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻣﯽﺑﻮد آب ﻋﻨﺐ اﻗﺮار ﺣﺎﻓﻆ را ﻧﮕﺮ‬

‫ﭘﺲ ﻣﺨﻮر ﮔﻮل اي ﺑﺮادر ﺑﺎده ﻋﺮﻓﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﯽﺳﺮوﺳﺎﻣﺎن ﺷﺪه اﯾﻦ ﻣﻠﺖ و ﮐﺸﻮر زﺷﻌﺮ‬

‫ﮐﺎش اﯾﻨﺠﺎ ﻋﻘﻞ و ﮐﺎري ﺑﻮد دﯾﻮاﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺧﻮش ﺑﻮد ﻋﺰﻟﺖ وﻟﯽ ﺑﺎﻋﻠﻢ ودﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪاﮔﺮ‬

‫ﮔﺮ در آﻧﺠﺎ و ﻫﻢ ﭘﯿﺮ و ﻓﮑﺮ ﺷﯿﻄﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ ﺧﻮاﻫﯽ اي دل اﻫﻞ ﺗﻘﻮي را ﮔﺰﯾﻦ‬

‫ﻣﺮد ﺑﺎ ﺗﻘﻮي ﺑﺪوران اﻫﻞ ﻧﺎداﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻣﺠﻠﺲ اﻧﺴﯽ اﮔﺮ ﭘﯿﺪا ﺷﻮد ز اﻫﻞ ﺧﺪا‬

‫ﺷﻌﺮ و ﻣﺴﺘﯽ ﮐﻦ رﻫﺎ ﮔﺮ ذﮐﺮ رﺣﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﺎ ﻣﺮﯾﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﺧﻮار ﮔﻮ ﺑﯿﺪار ﺷﻮ‬

‫اي ﻋﺰﯾﺰ آن ﻣﯽ اﮔﺮ ﺣﻖ ﺑﻮد ﭘﻨﻬﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫‪ -135‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫زاﻫﺪ ﺧﻠﻮتﻧﺸﯿﻦ دوش ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫از ﺳﺮ ﭘﯿﻤﺎن ﺑﺮﻓﺖ ﺑﺎ ﺳﺮ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺷﺎﻫﺪ ﻋﻬﺪ ﺷﺒﺎب آﻣﺪه ﺑﻮدﻧﺶ ﺑﺨﻮاب‬

‫ﺑﺎز ﺑﻪ ﭘﯿﺮاﻧﻪ ﺳﺮ ﻋﺎﺷﻖ و دﯾﻮاﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻐﺒﭽﮥ ﻣﯽﮔﺬﺷﺖ راﻫﺰن دﯾﻦ و دل‬

‫در ﭘﯽ آن آﺷﻨﺎ از ﻫﻤﻪ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﮔﺮﯾﮥ ﺷﺎم و ﺳﺤﺮ ﺷﮑﺮ ﮐﻪ ﺿﺎﯾﻊ ﻧﮕﺸﺖ‬

‫ﻗﻄﺮة‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﻣﻨﺰل ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻨﻮن ﺑﺎرﮔﻪ ﭘﺎدﺷﺎ اﺳﺖ‬

‫دل ﺳﻮي دﻟﺪار رﻓﺖ ﺟﺎن ﺑﺮ ﺟﺎﻧﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺎران‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﮔﻮﻫﺮ‬

‫ﯾﮑﺪاﻧﻪ‬

‫‪ -135‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫رﻧﺪ رﯾﺎ ﮐﺎر ﺑﻮد دوش ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ ﺧﻠﻮتﻧﺸﯿﻦ ﮐﯽ ﺳﺮ ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺷﺎﻫﺪ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﻮد ﭘﯿﺮ و ﭘﻨﺪ ﺑﺨﻮاب‬

‫ﺳﺮ ﮐﻪ ﺳﭙﺎرد ﺑﻪ ﭘﯿﺮ ﻋﺎﺷﻖ و دﯾﻮاﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫دﯾﻦ و دﻟﯽ ﮔﺮ ﺑﺪي ﻣﺒﻐﭽﻪ ﮐﯽ ﻣﯽرﺑﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﺖ و ﻫﻮي از ﻫﻤﻪ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺗﺎﺑﺶ اﻧﻮار ﻋﻘﻞ وﺳﻮﺳﻪ را ﻣﯽﺑﺮد‬

‫ﺑﻬﺮة ﻋﻠﻢ و ﺧﺮد ﻗﺴﻤﺖ ﻓﺮزاﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪122‬‬

‫ﻣﺠﻠﺲ داﻧﺶ ﺑﺮ ﺧﻮد ﺳﺮي و ﮔﻤﺮﻫﯽ‬

‫ﺣﻠﻘﮥ دﯾﻦ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻣﺠﻠﺲ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ اﮔﺮ ﺟﺎم ﻣﯽ ﻣﯽﺷﮑﻨﺪ از رﯾﺎ اﺳﺖ‬

‫ورﻧﻪ ﺣﻼل ﻣﯽ ﻣﺬﻫﺐ رﻧﺪاﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﮔﻮ ﺑﻤﺮﯾﺪان ﺷﻌﺮ ﮔﺮﯾﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﮕﺮ‬

‫ذﮐﺮ و ﺳﺤﺮ ﺧﯿﺰﯾﺶ ﺟﻤﻠﻪ ز ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﮔﺮﯾﮥ ﺷﺎم و ﺳﺤﺮ ﺑﻬﺮ ﭼﻪ ﺻﻨﺎﯾﻊ ﻧﮕﺸﺖ‬

‫اﺟﺮ ﯾﮑﯽ ﻗﻄﺮهاش ﺳﯿﻢ و زر و داﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺟﺎي ﮔﻪ و ﻓﺨﺮ او ﮐﺠﺎ اﺳﺖ درﺑﺎر ﺷﺎه‬

‫اﯾﻦ ﻏﺰﻟﯿﺎت او آﻓﺘﻪ ﻫﺮ ﺧﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﻮﺷﻪﮔﯿﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﻋﺠﺐ ﻧﮑﺘﻪ ﮔﯿﺮ‬

‫ﻧﻈﻢ و ﻧﻔﺮﯾﻨﺶ ﭼﻮ ﺗﯿﺮ آﻓﺖ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺷﺪ‬

‫‪ -136‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﯾﺎري اﻧﺪر ﮐﺲ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ ﯾﺎر آن را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫دوﺳﺘﯽ ﮐﯽ آﺧﺮ آﻣﺪ دوﺳﺘﺪاران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫زﻫﺮهﺳﺎزيﺧﻮشﻧﻤﯽﺳﺎزدﻣﮕﺮﻋﻮدشﺑﺴﻮﺧﺖ‬
‫ﮐﺲ ﻧﺪاردذوق ﻣﺴﺘﯽ ﻣﯿﮕﺴﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ اﺳﺮار اﻟﻬﯽ ﮐﺲ ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﺧﻤﻮش‬

‫ازﮐﻪ ﻣﯽﭘﺮﺳﯽ ﮐﻪ دور روزﮔﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫‪ -136‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮان را زر ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﻨﺪ ﯾﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺴﺘﺖ ﺷﺎﻋﺮ ﺧﺎﻟﯽ اﺳﺘﯽ ﻣﺎل داران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫آب ﺣﯿﻮان ﺗﯿﺮه ﮔﻮن از ﺷﻌﺮ ﻻف ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﻧﺎم ﻏﯿﺮت ﻧﻨﮓ آﻣﺪ ﻧﺎﻣﺪاران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺻﺪﻫﺰارانﺣﻖﺷﮑﺴﺖوﻫﺮﺣﺮاﻣﯽﺷﺪﺣﻼل‬

‫ﯾﺎدﮔﺎراﻫﻞ ﻗﺮآن درﮐﺠﺎ وﺷﻬﺴﻮاران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺻﻮﺗﯽ از اﻫﻞ ﻋﺪاﻟﺖ ﺑﺮ ﻧﯿﺎﯾﺪ ﺳﺎلﻫﺎ اﺳﺖ‬

‫روﻧﻖ ﺑﺎزار ﺣﻖ ﮐﻮ روزﮔﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎن ازاﻫﻞ ﻗﺮآن داﺷﺖ اﯾﻦ ﺷﻬﺮ و دﯾﺎر‬

‫دور ﺗﻘﻮي ﮐﯽ ﺳﺮ آﻣﺪ ﺣﻖ ﮔﺰاران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﮔﻮﺋﯿﺎ ﺗﻮﻓﯿﻖ و ﻫﻤﺖ ﻧﯿﺴﺖ دﯾﮕﺮ ﺑﻬﺮ ﻣﺎ‬

‫ﯾﮏ ﻧﻔﺮ ﺑﺮ ﭘﺎ ﻧﺨﯿﺰد ﺟﺎن ﺳﭙﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﻫﺮ ﻃﺮف ﺳﺎز و ﻧﻮاز و رﻗﺺ و ﺑﯿﻌﺎري ﺑﭙﺎ‬

‫ﮐﺲ ﻧﺪاردﺷﺮم وﻏﯿﺮت ﺷﺮﻣﺴﺎزان راﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ اﺷﻌﺎر ﺗﻮ آﻣﻮﺧﺖ اﯾﻦ ﺑﯽﻣﺴﻠﮑﯽ‬

‫رﻓﺖ ﺗﺮس از ﺧﺎﻟﻖ و اﻣﻘﺪاران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﯿﻦ ﺷﻌﺮ زﺷﺖ ﺷﺎﻋﺮ اﻫﻞ ﻫﻮا‬

‫ﮐﺲ ﻧﺪارد ذوق ﻣﺴﺘﯽ ﻣﯽﮔﺴﺎران را ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪123‬‬

‫‪ -137‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﺮ ﻣﻦ از ﺑﺎغ ﺗﻮ ﯾﮏ ﻣﯿﻮه ﺑﭽﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﭘﯿﺶ ﭘﺎﺋﯽ ﺑﭽﺮاغ ﺗﻮ ﺑﺒﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﺣﺮف ﺷﺪ ﻋﻤﺮ ﮔﺮاﻧﻤﺎﯾﻪ ﺑﻤﻌﺸﻮﻗﻪ و ﻣﯽ‬

‫ﺗﺎ از ﻫﺎﻧﻢ ﭼﻪ ﺑﭙﯿﺶ آﯾﺪ و زﯾﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫‪ -137‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﻦ ز دﯾﻮان ﺗﻮ ﺻﺪ ﺧﺪﻋﻪ ﺑﭽﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺗﯿﺮﮔﯽ روح ﺗﻮ ﺑﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽ ﮔﻤﺮه و اﺿﻼل ﮐﻨﺪ‬

‫ﮔﺮ ﻣﻦ آﮔﺎه ﺷﻮم ﺑﺎز ﻧﺸﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫آﺧﺮ اي ﺧﺘﻢ رﺳﻞ ﻣﻠﺖ ﺗﻮ رﻓﺖ ز ﺷﻌﺮ‬

‫ﮔﺮﻓﺘﺪ ﭼﺸﻢ ﺗﻮ ﺑﺮ ﭼﺸﻢ ﺧﺮﯾﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﻋﻘﻞ ازﻋﺸﻖ وﻫﻮي ﮔﺸﺘﻪ ﺿﻌﯿﻒ وﻣﺴﺘﻮر‬

‫ﻋﺸﻖ ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﺪﯾﻦ ﺷﺪه دﯾﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﺻﺮف ﺷﺪ ﻋﻤﺮ ﮔﺮاﻧﻤﺎﯾﻪ ﺑﺸﻌﺮ ﺷﻌﺮاء‬

‫ﮔﺎه دﯾﻮان و ﮔﻬﯽ دﯾﻮ ﻗﺮﯾﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﺣﻖ ﺑﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ اﻫﻞ ﻫﻮﺳﻢ ﺳﺘﺮ ﻧﻤﻮد‬

‫ﺧﻠﻖ اي ﻧﯿﺰ ﺑﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮازﻋﺸﻖ و ﻣﯽ و ﺑﺎده و ﻣﺴﺘﯽ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد را ﺑﮕﺰﯾﻨﻢ ﭼﻪ ﺷﻮد‬

‫‪-831‬‬

‫‪ -138‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺮاﻣﻬﺮﺳﯿﻪ ﭼﺸﻤﺎن زﺳﺮ ﺑﯿﺮون ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻗﻀﺎي آﺳﻤﺎﻧﺴﺖ اﯾﻦ ودﯾﮕﺮﮔﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺮا روز ازل ﮐﺎري ﺑﺨﺒﺮ رﻧﺪي ﻧﻔﺮﻣﻮدﻧﺪ‬

‫ﻫﺮآنﻗﺴﻤﺖﮐﻪ آﻧﺠﺎﺷﺪﮐﻢ واﻓﺰون ﻧﺨﻮاﻫﺪﺷﺪ‬

‫ﺧﺪاراﻣﺤﺘﺴﺐ ﻣﺎ را ﺑﻔﺮﯾﺎد دف و ﻧﯽ ﺑﺨﺶ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎز ﺷﺮع زﯾﻦ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﺑﯽﻗﺎﻧﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺠﺎل ﻣﻦ ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪﮐﻪ ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻬﺮ او ورزم‬

‫ﺣﺪﯾﺚﺑﻮسوآﻏﻮﺷﺶﭼﮕﻮﯾﻢﭼﻮنﻧﺨﻮاﻫﺪﺷﺪ‬

‫‪ -138‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺗﻮراﻣﻬﺮﺳﯿﻪ ﭼﺸﻤﺎن زﺳﺮﺑﯿﺮون ﻧﺨﻮاﻫﺪﺷﺪ‬

‫ﻟﺬاﻣﺤﺒﻮﺑﺖ اي ﺣﺎﻓﻆ ﺣﻖ ﺑﯿﭽﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫وﻟﯽ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ از ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا ﺑﺎﺷﺪ ﻗﻀﺎ ﻧﺒﻮد‬

‫ﮐﻪ اﻧﺴﺎﻧﯽ ﺑﻮد ﻣﺨﺘﺎر و دﯾﮕﺮﮔﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻗﻀﺎوﻋﻠﻢ و ﺧﻮاﺳﺖ ﺣﻖ ﺑﻮد ﺑﺮ اﺧﺘﯿﺎر ﺗﻮ‬

‫ﮐﻪ ﺗﻐﯿﯿﺮﻗﻀﺎ ﺑﺎ ﺣﻖ و ﺣﻖ ﻣﺎ دون ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻗﻀﺎﮔﺮﺟﺒﺮﻋﺸﻖ آردﺗﻮﻣﺠﺒﻮري ﻧﻪ ﻣﺨﺘﺎري‬

‫ﭼﺮاﭘﺲ ﻧﻬﯽ ﺑﻨﻤﻮدتﭼﻨﯿﻦ ﻗﺎﻧﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺗﻮﺧﻮدرﻧﺪي ﻧﻤﻮدي ﺑﺎﺧﺘﯿﺎر دل ﻏﺰل ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﻧﻪ از روز ازل ﮐﺎﻧﺠﺎ ﮐﻢ و اﻓﺰون ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪124‬‬

‫ﺧﺪاﯾﺎ ﺷﺎﻋﺮ ﺟﺒﺮي ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﺴﻠﻢ و ﻋﺎﻗﻞ‬

‫ﺑﻮدﭼﻮن ﮐﺎﻓﺮوﻣﺸﺮك ازآن ﺑﯿﺮون ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺷﺮاب ﻟﻌﻞ و ﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﻮد وز رو و ﺑﺎل ﺗﻮ‬

‫ﻋﻘﺎﺑﯽ ﺑﺎﺷﺪت ﻓﺮدا اﮔﺮ اﮐﻨﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫رﻗﯿﺐ و ﻣﺎﻧﻊ ﺷﺎﻋﺮ ز ﻣﯿﺨﻮاري ﺑﻮد ﻣﺆﻣﻦ‬

‫دﮔﺮ آه ﺗﻮ اي ﺷﺎﻋﺮ ﺳﻮي ﮔﺮدون ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺠﺎل ﺷﺎﻋﺮان ﻋﻤﺮي ﺑﻮد ﻫﺮزه دﮔﺮ ﯾﺎوه‬

‫ﺑﻪﭘﻨﻬﺎنﻣﯽﮐﺸﺪﻣﻮﺳﯽﮐﻪﺑﻮﺳﯽﭼﻮنﻧﺨﻮاﻫﺪﺷﺪ‬

‫ﻣﮑﻦ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺻﺮفﻧﻈﺮازﺟﺮم اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪزﺧﻢ ﻃﻌﻦ اوﺟﺒﺮاندراﯾﻦﻫﺎﻣﻮن ﻧﺨﻮاﻫﺪﺷﺪ‬

‫‪ -139‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دوﻟﺖ از ﻣﺮغ ﻫﻤﺎﯾﻮن ﻃﻠﺐ و ﺳﺎﯾﮥ او‬

‫زاﻧﮑﻪ ﺑﺎ زاغ وزﻏﻦ ﺷﻬﭙﺮ دوﺳﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﮔﺮ ﻣﺪد ﺧﻮاﺳﺘﻢ از ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻋﯿﺐ ﻣﮑﻦ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﺎ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در ﺻﻮﻣﻌﻪ ﻫﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﭼﻮن ﻃﻬﺎرت ﻧﺒﻮدﮐﻌﺒﻪ و ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ ﯾﮑﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻧﺒﻮد ﺧﯿﺮ در آن ﺧﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﻋﺼﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﻠﻢ و ادب ورز ﮐﻪ در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎه‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ را ﻧﯿﺴﺖ ادب ﻻﺋﻖ ﺻﺤﺒﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫‪ -139‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دوﻟﺖ ﺣﻖ ﻃﻠﺐ ار ﭘﺴﺘﯽ ﻫﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺪح ﺷﻬﻤﺎن ﺷﺮط ﻣﺮوت ﻧﺒﻮد‬

‫ﻣﺎ ﺻﻔﺎ از ﺗﻮ ﻧﺪﯾﺪﯾﻢ ﺑﺠﺰ ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ‬

‫آﻧﻘﺪر ﻣﺪح ﺑﯿﺎور ﮐﻪ ﻣﻼﻣﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺧﯿﺮهدل ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺴﺘﯽ ﮐﻪ در او ﺷﻌﻠﮥ ﺣﺮص‬

‫ﺗﯿﺮه آن دﯾﺪة ﻣﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻌﺒﺮت ﻧﺒﻮد‬

‫دوﻟﺖ و ﻓﺮﺧﺎن ﭼﯿﺴﺖ ﺑﺠﺰ ﺟﻮر و ﺳﺘﻢ‬

‫آن ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﺎﺧﺖ ﻧﺠﺲ ﻃﺎﻟﺐ رﻓﻌﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻋﯿﺒﺖ آﻧﺴﺖ ﻣﺪد ﺧﻮاﺳﺘﯽ از ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن‬

‫ﻣﺪد از ﺣﻖ ﻧﮕﺮﻓﺘﻦ ز ﻓﺘﻮت ﻧﺒﻮد‬

‫ﻫﻤﺖ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮدراﺑﺸﻬﻤﺎن ﺑﻨﺪهﮐﻨﯽ‬

‫ﻧﺰد ﻣﺎ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺧﻠﻖ ز ﻫﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻧﺒﻮد ﮐﻌﺒﻪ و ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ ﯾﮑﯽ در ﻫﻤﻪ ﺣﺎل‬

‫ﻫﺮ ﮐﺴﯽ ﮔﻔﺖ ﯾﮑﯽ ﻻﺋﻖ ﻣﻬﻠﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫وﺻﻠﺖ ﭘﯿﺮ ﮐﻨﺪ داﻣﻦ ﻫﺮ ﭘﺎك ﻧﺠﺲ‬

‫ﻇﺎﻫﺮ و ﺑﺎﻃﻦ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﻄﻬﺎرت ﻧﺒﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﮐﻌﺒﻪ و ﺑﺘﺨﺎﻧﻪ ﺑﻨﺰد ﺗﻮ ﯾﮑﯽ اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺗﻮ را ﭘﯿﺮوي از ﻋﻔﺖ و ﻋﺼﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺻﺤﺒﺖ ﺣﻖ ﻃﻠﺐ و آن ادب ﻻﺋﻖ ﺣﻖ‬

‫ﭼﻪ ﺷﻮد ﮔﺮ ﺷﺒﻬﯽ ﻻﺋﻖ ﺻﺤﺒﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﻦ ﺑﻄﻠﺐ دﯾﻦ ﺧﺪا دﯾﻦ رﺳﻮل‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ را دﯾﻦ ﻧﺒﻮد ﻻﺋﻖ رﺣﻤﺖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪125‬‬

‫‪ -140‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺘﺎرة ﺑﺪرﺧﺸﯿﺪ و ﻣﺎه ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫دل رﻣﯿﺪة ﻣﺎ را اﻧﯿﺲ و ﻣﻮﻧﺲ ﺷﺪ‬

‫ﻧﮕﺎر ﻣﻦ ﮐﻪ ﺑﻤﮑﺘﺐ ﻧﺮﻓﺖ و ﺧﻂ ﻧﻨﻮﺷﺖ‬

‫ﺑﻐﻤﺰه ﻣﺴﺌﻠﻪ آﻣﻮز ﺻﺪ ﻣﺪرس ﺷﺪ‬

‫ﺑﺼﺪر ﻣﺼﻄﺒﻪام ﻣﯽﻧﺸﺎﻧﺪ اﮐﻨﻮن دوﺳﺖ‬

‫ﮔﺪاي ﺷﻬﺮ ﻧﮕﻪ ﮐﻦ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫ﭼﻮ زر ﻋﺰﯾﺰ وﺟﻮد اﺳﺖ ﻧﻈﻢ ﻣﻦ آري‬

‫ﻗﺒﻮل دوﻟﺘﯿﺎن ﮐﯿﻤﯿﺎي اﯾﻦ ﻣﺲ ﺷﺪ‬

‫ﺧﯿﺎل آب ﺧﻀﺮ ﺑﺴﺖ و ﺟﺎم ﮐﯿﺨﺴﺮو‬

‫ﺑﺠﺮﻋﻪ ﻧﻮﺷﯽ ﺳﻠﻄﺎن اﺑﻮ اﻟﻔﻮارس ﺷﺪ‬

‫ﺑﮕﺮداﻧﯿﺪ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ازﯾﻦ راه رﻓﺖ و ﻣﻔﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫زراه‬

‫ﻣﯿﮑﺪه‬

‫ﯾﺎران‬

‫ﻋﻨﺎن‬

‫‪ -140‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺠﻮر‬

‫اﻣﯿﺮي‬

‫اﺑﻮاﻟﻔﻮارس‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﺑﻨﺪ ﺳﺘﺎره ﺳﺘﻤﮕﺮ ﻧﻪ ﻣﺎه ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﻋﺠﺐ ز ﺷﺎﻋﺮ ﺟﻮﯾﺎي درﻫﻢ و دﯾﻨﺎر‬

‫ﺑﻬﺮ ﮐﻪ زر دﻫﺪ او را اﻧﯿﺲ و ﻣﻮﻧﺲ ﺷﺪ‬

‫ﻋﺠﺐﺗﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﮕﻔﺘﻨﺪ اﺣﻤﺪ ﻣﺮﺳﻞ‬

‫ﺑﻮد ارادة ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻪ ﻫﺮ ﺧﻨﺎﻓﺲ ﺷﺪ‬

‫ﻧﺨﻮاﻧﺪه ﺧﺘﻢ ﻋﺰل را ﮐﻪ ﺟﺎم ﮐﯿﺨﺴﺮو‬

‫ﺑﺠﺮﻋﻪ ﻧﻮﺷﯽ ﺳﻠﻄﺎن اﺑﻮاﻟﻔﻮارس ﺷﺪ‬

‫ﭘﯿﻤﺒﺮان ﮐﻪ ﻧﮕﯿﺮﻧﺪ ﺟﺎم ﮔﺒﺮان را‬

‫ﮐﺠﺎ ز ﻏﻤﺰه ﺗﻮاﻧﺪ ﮐﺴﯽ ﻣﺪرس ﺷﺪ‬

‫ﭘﯿﻤﺒﺮان ﺑﻨﺪﻧﺪ اﻫﻞ ﻏﻤﺰه و ﻟﻤﺮه‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ او ﻣﺪﻟﺲ ﺷﺪ‬

‫اﻣﯿﺮ زﺷﺐ ﺗﻮ ﮔﺮدﯾﺪ ﻣﺎه ﻣﺠﻠﺲ ﺗﻮ‬

‫دل ﺗﻮ ﺧﻮش ﮐﻪ ﺑﺮاﯾﺖ درم ﻣﺆﺳﺲ ﺷﺪ‬

‫ﻫﻨﺮ ﻧﮑﺮ و ﺑﻤﮑﺘﺐ ﻧﺮﻓﺖ و ﺧﻂ ﻧﻨﻮﺷﺖ‬

‫و ﻟﻮﻣﻌﻠﻢ ﺻﺪﻫﺎ ﭼﻪ ﺗﻮ ﻣﻮﺳﻮس ﺷﺪ‬

‫ﻧﮕﺮ ﺗﻤﻠﻖ و ﺑﺎﻟﯿﺪﻧﺶ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻗﺒﻮل دوﻟﺘﯿﺎن ﺷﺪ ﺑﯿﻦ ﮐﻪ زرﻣﺲ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﭼﻨﺪ درم ﻧﺰد ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻔﻠﺲ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺧﻀﺮ ﭼﻮ ﺳﻠﻄﺎن و ﻣﯿﺮ ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫ﮔﺪاي ﺷﻬﺮ ﭼﻪ روزي ﺑﺼﺪر ﺑﻨﺸﯿﻨﺪ‬

‫ﻋﺠﺐ ﻣﺪار ﮔﺮ از دﯾﻦ و ﻋﻘﻞ ﻣﻔﻠﺲ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﻧﺸﺎﻧﻨﺪ ﺻﺪر ﻣﺼﻄﺒﻪاش‬

‫ز ﻋﺸﻖ دﯾﺪة ﻋﻘﻠﺶ زﻧﻮر ﺑﯿﺤﺲ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺮاه ﻣﯿﮑﺪه اي ﺑﺮﻗﻐﯽ ﻗﺪم ﻣﮕﺬار‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻨﺠﺲ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪126‬‬

‫‪ -141‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آرزوي‬

‫درﯾﻦ‬

‫ﺧﺎم‬

‫ﻧﺸﺪ‬

‫ﮔﺪاﺧﺖ ﺟﺎن ﮐﻪ ﺷﻮد ﮐﺎر دل ﺗﻤﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺘﯿﻢ‬

‫ﺑﮑﻮي ﻋﺸﻖ ﻣﻨﻪ ﺑﯽدﻟﯿﻞ راه ﻗﺪم‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺨﻮﯾﺶ ﻧﻤﻮدم ﺻﺪ اﻫﺘﻤﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﻫﺰار ﺣﯿﻠﻪ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ ﺣﺎﻓﻆ از ﺳﺮ ﻓﮑﺮ‬

‫در آن ﻫﻮس ﮐﻪ ﺷﻮد آن ﻧﮕﺎر رام و ﻧﺸﺪ‬

‫‪ -141‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻫﺰار ﺳﻌﯽ ﻧﻤﻮدم رﺳﻢ ﺑﮑﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺷﺪﯾﻢ ﺧﺴﺘﻪ در اﯾﻦ آروز ﺗﻤﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺨﻮاﺳﺘﻢ ﮐﻪ ﮐﻨﻢ دﻓﻊ ﺷﺮ اﯾﻦ ﻋﺮﻓﺎ‬

‫ﺑﻤﺴﻠﻤﯿﻦ ﺑﺰدم اﯾﻦ ﺻﻼي ﻋﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫درﯾﻎ و درد ﮐﻪ در رﻓﻊ ﺷﺮ اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﺑﺨﻮاﺳﺘﻢ ﮐﻤﮏ از ﻫﺮ ﺧﻮاس و ﻋﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺪان ﻫﻮس ﮐﻪ وﺟﻮد آورﯾﻢ اﺳﺘﻘﻼل‬

‫ﺑﻬﻤﺖ ﻫﻤﻪ ﯾﺎران و ﻫﻢ ﮔﺮام و ﻧﺸﺪ‬

‫ﭘﯿﺎم ﻗﺘﻞ ﺑﺮاﯾﻢ ﭼﻪ ﻋﺎرﻓﺎن دادﻧﺪ‬

‫ﺑﺂن ﻫﻮس ﮐﻪ ﺷﻮم ﺧﺴﺘﻪ ﺟﺎن درام و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺨﺪﻋﻪ ﺑﺎز ﻣﺮا ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺒﺤﺚ ﮐﺸﯿﺪ‬

‫ﺑﺨﻮاﺳﺖ ﺗﺎ ﮐﻨﺪ او ﻣﻐﻠﻄﻪ ز دام و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﻧﺮﻣﯽ ﮔﻔﺘﺎر ﺗﻮ ﻫﺪاﯾﺖ ﻣﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺷﺪم ﺑﻨﺮﻣﯽ دﻟﯿﻠﺴﺖ ﭼﻮن ﯾﮏ ﻏﻼم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﺳﺎده دﻻن دام ﻋﺸﻖ ﮔﺴﺘﺮدﻧﺪ‬

‫ﺑﺮﻓﻊ دام ﻧﻤﻮدم ﺻﺪ اﻫﺘﻤﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﻫﺰار ﺣﯿﻠﻪ ﺑﺮاﻧﮕﯿﺨﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﯿﺮاز‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﮐﻨﺪ ﻫﻤﻪ راﻣﺴﺖ ﯾﮏ دو ﺟﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﻣﺤﻮ ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﻮﺷﯿﺪ‬

‫ﺑﺪاد ﺑﺮ ﻫﻤﻪ داﻧﺸﻮران ﭘﯿﺎم و ﻧﺸﺪ‬

‫‪ -142‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺴﻦ ﺗﻮ ﻫﻤﯿﺸﻪ در ﻓﺰون ﺑﺎد‬
‫اﻧﺪر‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺧﯿﺎل‬

‫روﯾﺖ‬

‫ﺳﺎﻟﻪ‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻻﻟﻪ‬

‫ﮔﻮن‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﻋﺸﻘﺖ‬

‫ﻫﺮ روز ﮐﻪ ﻫﺴﺖ در ﻓﺰون ﺑﺎد‬

‫ﻟﻌﻞ ﺗﻮ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺟﺎن ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎد‬

‫دور‬

‫از‬

‫ﻣﺮدﻣﺎن‬

‫ﻟﺐ‬

‫دون‬

‫‪ -142‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﯽ ﮐﻮش ﮐﻪ داﻧﺸﺖ ﻓﺰون ﺑﺎد‬

‫ﺟﺎن‬

‫ﺗﻮ‬

‫ارﺟﻤﻨﺪم‬

‫روي‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻓﺮزﻧﺪ‬

‫ﻋﺰﯾﺰ‬

‫ز‬

‫ﻓﻀﻞ‬
‫ﻫﻤﯿﺸﻪ‬

‫ذو‬

‫ﻓﻨﻮن‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﻻﻟﻪ‬

‫ﮔﻮن‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭘﺮﻫﯿﺰ‬

‫‪127‬‬

‫ﺷﺒﻬﻪ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﺑﺎ اﻫﻞ و ﮐﻤﺎل و زﻫﺪ ﻧﺰدﯾﮏ‬

‫ﻫﻢ‬

‫ﻫﺮ دل ﮐﻪ زﮐﯿﻨﻪ دﺷﻤﻨﺖ ﺷﺪ‬

‫از رﺣﻤﺖ و ﻓﻀﻞ ﺣﻖ ﺑﺮون ﺑﺎد‬

‫دارد‬

‫از ﺣﻖ ﻃﻠﺒﻢ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻧﮕﻮن ﺑﺎد‬

‫ﻗﻠﺒﺖ ﭼﻮ اﻟﻒ ز ﻫﺮ ﮐﺠﯽ ﭘﺎك‬

‫ﻧﯽ ﺳﯿﻦ و ﻧﻪ ﺷﯿﻦ ﻧﻪ ﻻم و ﻧﻮن ﺑﺎد‬

‫را‬

‫ﺳﺮ ﭘﯿﭻ ﻫﺮ اﻧﮑﻪ ﺷﺪ زﺑﻮن ﺑﺎد‬
‫ﺑﺎد‬

‫ﻫﺮ‬

‫از‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﺣﺮام‬

‫ﺑﺘﻮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫از‬

‫دﯾﻦ‬

‫و‬

‫از‬

‫ﺣﻖ‬

‫ﺑﻄﻠﺐ‬

‫و‬

‫ﺳﺘﯿﺰه‬
‫ﭘﯿﭻ‬

‫ﺧﺮد‬

‫ﺳﺮ‬

‫روز‬
‫دور‬

‫ﺑﺮاﯾﺖ‬

‫در‬

‫ﺧﯿﺮ‬

‫ﻣﯽ ﮐﻮش و ﺑﮕﻮ ﺟﻮاب ﺑﺎﻃﻞ‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﯿﺮق‬

‫اي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫از‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﻫﻮس‬

‫ﺑﭙﺮﻫﯿﺰ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺎد‬
‫زﻣﺮدﻣﺎن‬

‫و‬

‫ﺻﻼح‬
‫ﮐﻔﺮ‬

‫در‬

‫ﻓﺰون‬

‫ﺑﺎد‬

‫دون‬

‫ﺑﺎد‬

‫رﻫﻨﻤﻮن‬
‫ﺳﺮﻧﮕﻮن‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﺗﺎ روي ﺗﻮ ﺳﺮخ ﻫﻤﭽﻮ ﺧﻮن ﺑﺎد‬

‫‪ -143‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﻦ وﺻﻼح و ﺳﻼﻣﺖ ﮐﺲ اﯾﻦ ﮔﻤﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﮐﻪ ﮐﺲ ﺑﺮﻧﺪ ﺧﺮاﺑﺎت ﻇﻦ آن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﻦ اﯾﻦ ﻣﺮﻗﻊ ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ ﺑﻬﺮ آن دارم‬

‫ﮐﻪ زﯾﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﮐﺸﻢ ﻣﯽ ﮐﺲ اﯾﻦ ﮔﻤﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﺒﺎش ﻏﺮه ﺑﻌﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﻓﻘﯿﻪ ﻣﺪام‬

‫ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ز ﻗﻀﺎي ﺧﺪاي ﺟﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﺸﻮ ﻓﺮﯾﻀﮥ رﻧﮓ و ﺑﻮ ﻗﺪح درﮐﺶ‬

‫ﮐﻪ زﻧﮓ ﻏﻢ ز دﺳﺖ ﺟﺰ ﻣﯽ ﻣﻐﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫‪ -143‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮐﺴﯽ ﮔﻤﺎن ﺳﻼﻣﺖ ﺑﺸﺎﻋﺮان ﻧﺒﺮد‬

‫ﮔﻤﺎن ﺧﻮش ﺑﺘﻮ ﺟﺰ ﺳﺎده ﭘﯿﺮوان ﻧﺒﺮد‬

‫ﺳﻼﻣﺘﯽ ز ﺧﺮاﺑﺎﺗﯿﺎن ﺗﻮﻗﻊ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺲ ﺑﺮﻧﺪ ﺧﺮاﺑﺎت ﻇﻦ آن ﻧﺒﺮد‬

‫ﺗﻮ را ﻣﺮﻗﻊ ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ آﻟﺖ ﺻﯿﺪ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ زﯾﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﮐﺴﯽ ﺟﺰ رﯾﺎ ﮔﻤﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﺒﺎش ﻏﺮه ﺑﺸﻌﺮ و ﻏﺰل ﺗﻮ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﻣﺨﻮان ﺧﺮاﻓﺖ ﺧﻮد ﺷﻌﺮﺗﺮ ﮐﻪ ﺧﺎل ﻧﺒﺮد‬

‫ﻓﻘﯿﻪ ﻏﺮه ﺑﻌﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﺴﯽ ﻏﺮور ﺑﺨﻮد ﻫﻤﭽﻮ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻏﺮور ﭘﯿﺮ ﻣﭙﻮش و ز ﻣﮑﺮ ﻃﻌﻨﻪ ﻣﺰن‬

‫ﺑﺪاﻧﮑﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺗﻮ ﻧﯿﺰ ﺟﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﺸﻮ ﻓﺮﯾﻔﺘﻪ و ﮐﻢ ﻗﺪح ز ﻣﯽ درﮐﺶ‬

‫ﮐﻪ زﻧﮓ ﻏﻢ ز دﻟﺖ اﯾﻦ ﻣﯽ ﻣﻐﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪128‬‬

‫ﺑﺠﺰ ﺳﯿﺎﻫﯽ ﻗﻠﺐ و ﺗﺒﺎﻫﯽ ﻋﻤﻠﺖ‬

‫ﻣﯽ ﻣﻐﺎن ﻧﺪﻫﺪ ﺑﻬﺮه ﮐﻔﺮ از آن ﻧﺒﺮد‬

‫ﺑﺎﻃﻞﻫﺎ‬

‫ﮐﺴﯽ ز ﻏﯿﺮ ﻋﻤﻞ اﺟﺮ راﯾﮕﺎن ﻧﺒﺮد‬

‫ﺑﮑﻮش‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﻣﺤﻮ‬

‫‪ -144‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻨﻔﺸﻪ دوش ﺑﮕﻞ ﮔﻔﺖ وﺧﻮش ﻧﺸﺎﻧﯽ داد‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎب ﻣﻦ ﺑﺠﻬﺎن ﻃﺮة ﻓﻼﻧﯽ داد‬

‫ﺑﺮد ﻣﻌﺎﻟﺠﮥ ﺧﻮد ﮐﻦ اي ﻧﺼﺤﯿﺖ ﮔﻮ‬

‫ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﮐﻪ رازﯾﺎﻧﯽ داد‬

‫ﮔﺬﺷﺖ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ و ﺑﺎر ﻗﯿﺒﺎن ﮔﻔﺖ‬

‫درﯾﻎ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻣﻦ ﭼﻪ ﺟﺎﻧﯽ داد‬

‫‪ -144‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻨﻔﺸﻪ و ﮔﻞ و ﺳﻨﺒﻞ ﺗﻮ را ﻧﺸﺎﻧﯽ داد‬

‫ﮐﻪ رازق ﺗﻮ ﺧﺪا ﻧﯽ ﻓﻼن ﮐﻪ ﻧﺎﻧﯽ راد‬

‫دﻟﺖ ﺧﺰاﻧﮥ ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺑﻮده از ﻓﻄﺮت‬

‫ﭼﻪ ﻓﺎﺋﺪه ﮐﻪ ز ﻃﻐﯿﺎن ﺑﺪﻟﺴﺘﺎﻧﯽ داد‬

‫دل ﺷﮑﺴﺘﻪ ﺑﺪرﮔﺎه ﺣﻖ ﺑﺒﺮ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ ﭘﯿﺮو ﻣﺮﺷﺪ ﮐﺎﻓﺮﺗﻮ رازﯾﺎﻧﯽ داد‬

‫ﻣﺒﺎش در ﭘﯽ ﺗﻦ ﭘﺮوري و ﺑﯿﻌﺎري‬

‫ﻏﺬاي روح ﻃﻠﺐ ﭼﻮن ﺗﻮ را رواﻧﯽ داد‬

‫ز ﮐﻔﺮ و ﺷﺮك ﺑﺎ ﻧﮑﺎر ﺣﻖ ﻣﮕﻮ دﯾﮕﺮ‬

‫ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﮐﻪ رازﯾﺎﻧﯽ داد‬

‫ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺷﺎه ﺑﺤﺎﻓﻆ ﻧﺪاد ﺳﯿﻢ و زري‬

‫ز ﺣﺮص ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﮑﯿﻦ ز ﻏﺼﻪ ﺟﺎﻧﯽ داد‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺒﻨﺪﮔﺎن ﺧﺪا ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ اﻧﺪرزي‬

‫ز ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ و ﺷﺮﯾﻌﺖ اﮔﺮ ﺗﻮاﻧﯽ داد‬

‫‪ -145‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻫﻤﺎي اوج ﺳﻌﺎدت ﺑﺪام ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫اﮔﺮ ﺗﻮ را ﮔﺬري ﺑﺮ ﻣﻘﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫ﺣﺒﺎب وار ﺑﺮ اﻧﺪازم از ﻧﺸﺎط ﮐﻼه‬

‫اﮔﺮ ز روي ﺗﻮ ﻋﮑﺴﯽ ﺑﺠﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫‪ -145‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﻤﺎي اوج ﺳﻌﺎدت ﺑﺪام ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫اﮔﺮﺗﻮ را ﻣﻨﺤﻨﯽ از ﮐﻼم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫ﮔﺮ اﻓﮑﻨﯿﻢ ﮐﻠﻪ را ﺑﻌﺮش ﺟﺎ دارد‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﻗﺮﻋﮥ رﺣﻤﺖ ﺑﻨﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫ﺧﺪاي را ﻧﺒﻮد ﻋﮑﺲ و روي اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺪﯾﻮ ﮐﻪ ﻋﮑﺴﯽ ﺑﺠﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫ﺧﺪاي ﮐﺲ ﻣﺸﻮي ﺑﺮ ﺧﯿﺎل زر ﺷﺎﻋﺮ‬

‫اﻓﺘﺪ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺑﺪل‬

‫اﺛﺮي‬

‫از‬

‫ﻣﺮام‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪129‬‬

‫ﺑﺰﻟﻒ و ﻟﺐ ﻧﺪﻫﺪ ﺟﺎن ﮐﺴﯽ ز اﻫﻞ ﺧﺮد‬

‫ﻣﮕﺮ ﮐﻪ ﻣﺴﺖ ﺑﻤﯿﺮد ز ﺑﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫و ﻫﻢ ﺳﻼم ﺑﺂن رﻫﻨﻤﺎي دﯾﻦ ﺧﺪا‬

‫ﮔﺮ‬

‫اﻓﺘﺪ‬

‫اﮔﺮ ﺣﮑﻮﻣﺖ ﻗﺮآن ﺑﻤﺎ ﺷﻮر ﻃﺎﻟﻊ‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﺮ ﺗﻮ و ﭘﯿﺮ ﺗﻮ اﺷﻘﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫ز ﺧﺎك ﭘﺎي ﺧﺎن ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﮕﻮ دﯾﮕﺮ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻨﺪ ﮔﻔﺘﮥ آن در ﺷﺎم ﻣﺎ اﻓﺘﺪ‬

‫اﺗﻔﺎق‬

‫و‬

‫ﻣﺠﺎل‬

‫ﭘﯿﺎم‬

‫ﻣﺎ‬

‫‪ -146‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ دﺳﺖ ﻣﻦ و داﻣﻦ آن ﺳﺮو ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺒﺎﻻي ﭼﻤﺎن از ﺑﻦ و ﭘﻨﺠﻢ ﺑﺮ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﺟﺖ ﻣﯿﻄﺮب و ﻣﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻊ ﺑﮕﺸﺎ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮﻗﺺ آوردم آﺗﺶ روﯾﺖ ﭼﻮ ﺑﯿﻨﺪ‬

‫‪ -146‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﭘﺮ از ﺳﺨﻦ ﭘﯿﺮ ﭼﻮﮔﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺑﮕﻤﺮاﻫﯿﺖ اﻓﺰود و ز ﭘﺨﺖ ﺑﺮ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﺎز از ﻣﻄﺮب و ﻣﯽ و ﻣﺰدي و ﺑﺮﻗﻊ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮﻗﺺ آوردت آﺗﺶ ﮐﻔﺮش ﭼﻮ ﺑﯿﻨﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ اروﺑﺮه ﺣﻖ ﺑﺸﻨﺎس اﯾﺰد ﭘﺎك‬

‫ﮐﻪ ﺧﺪا را ﻧﺒﻮد ﺑﺮﻗﻊ و ﻣﯽ ﺳﻢ و ﺳﻨﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ اﺳﺮار ﮔﺮ اﺳﺮار ﺷﻤﺎ اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﺴﺖ ﺗﺰوﯾﺮ و رﯾﺎ ﮔﺮ ﻣﯽ و ﮐﻔﺮ و ﭼﺮﻧﺪ‬

‫ﺑﮑﺸﺪ آﻫﻮي ﻧﻨﮕﯿﻦ ﺗﻮ را ﻋﺰراﺋﯿﻞ‬

‫ﺷﺮم ﺑﺎدت ز ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻣﻔﮑﻦ دام و ﮐﻤﻨﺪ‬

‫دل ﺗﻮ ﺑﺴﺘﺮ ﺑﺪﻧﯿﺎ ﻧﻪ ز ﺑﻌﻀﯽ ﺧﺒﺮي‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﻓﺮق ﺗﻮ و ﺑﻮﺳﮥ آن ﻗﺼﺮ ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﻧﮕﺮﻓﺘﯽ ﺗﻮ ول از آﻫﻮي ﻧﻨﮕﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺟﺎي ﺗﻮ در ﺑﺮ ﻫﻮﻗﺖ ﺑﺰﻧﺠﯿﺮ و ﺑﻪ ﺑﻨﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ دل ﻣﻔﮑﻦ ﺑﺮ ﺧﻂ و ﺧﺎل دﻧﯿﺎ‬

‫ﭼﻨﺪ ﺑﺎﺷﯽ ﺗﻮ ﮔﺮﻓﺘﺎر ﻫﻮا ﺗﺎ ﮐﯽ و ﭼﻨﺪ‬

‫‪ -147‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ آﻧﻢ ﮐﻪ ﮔﺮ ز دﺳﺖ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫دﺳﺖ ﺑﮑﺎري زﻧﻢ ﮐﻪ ﻏﺼﻪ ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺗﺮك ﮔﺪاﺋﯽ ﻣﮑﻦ ﮐﻪ ﮔﻨﺞ ﺑﯿﺎﺑﯽ‬

‫از ﻧﻈﺮ رﻫﺮوي ﮐﻪ ﺑﺮ ﮔﺬر آﯾﺪ‬

‫ﺻﺎﻟﺢ و ﻃﺎﻟﺢ ﻣﺘﺎع ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻤﻮدﻧﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﻗﺒﻮل اﻓﺘﺪ و ﭼﻪ در ﻧﻈﺮ آﯾﺪ‬

‫ﻏﻔﻠﺖ ﺣﺎﻓﻆ در اﯾﻦ ﺳﺮا ﭼﻪ ﻋﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ رﻓﺖ ﺑﯽﺧﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪130‬‬

‫‪ -147‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭼﻮن ز ﻏﺰل ﻧﯽ ﺛﻤﺮ ﻧﻪ ﮐﺎر ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫رو ﭘﯽ ﻋﻠﻢ وﻫﻨﺮ ﮐﻪ ﻏﺼﻪ ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻟﺖ ﭘﯿﺮي ﮐﻪ ﻋﺠﺰ اﯾﻦ ﺑﺸﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫آﯾﺪ‬

‫ﻓﺼﻞ ﺟﻮاﻧﯽ ﮔﺬﺷﺖ و ﻋﻤﺮ ﺗﺒﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎل ﮐﻪ ﭘﯿﺮي ﮐﺠﺎ ز ﺗﻮ اﺛﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺣﺎل ﺑﺮون ﮐﻦ ز دل ﻫﻮي و ﻫﻮس را‬

‫رو ﺑﺨﺪا ﮐﻦ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻠﺖ ﺑﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺧﻠﻮت دل داده اي ﺑﺼﺤﺒﺖ ﭘﯿﺮان‬

‫دﯾﻮ ﭼﻮ داﺧﻞ ﺷﻮد ﻓﺮﺷﺘﻪ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺻﺤﺒﺖ رﻧﺪان ﭼﻮ ﻇﻠﻤﺖ ﺷﺐ ﯾﻠﺪا اﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺗﻮ در آﻧﯽ ﮐﺠﺎ ﺷﺒﺖ ﺑﺴﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺗﺮك ﻧﻤﺎ ﻻف و ﺑﺎف ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف‬

‫ﻣﻄﺮب ﻋﺮﻓﺎن ز ﮔﺮ ﻫﻢ ﺗﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫دﻧﯿﺎ‬

‫ﭼﻨﺪ ﻧﺸﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﮐﯽ ﺑﺪر آﯾﺪ‬

‫ﺗﺮك ﮔﺪاﺋﯽ ﮐﻦ ار ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ ﮔﻨﺠﯽ‬

‫ﮔﻨﺞ ﮐﺠﺎ از ﮔﺪاﺋﯽ اي ﺑﺸﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺻﺎﻟﺢ و ﻃﺎﻟﻊ ﻣﺘﺎع ﺧﻮﯾﺶ ﻧﻤﻬﻨﺪ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺑﻄﺎﻟﻊ ﮐﺠﺎ ز ﺣﻖ ﻧﻈﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﺮﻧﻈﺮ ﺣﻖ ﺑﺪي ﺑﺼﺎﻟﺢ و ﻃﺎﻟﻊ‬

‫رﻧﺞ‬

‫آﯾﺪ‬

‫ﺑﻠﺒﻞ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﮕﻞ ﺗﻮ ﻣﺴﺖ و ﻧﺪاﻧﯽ‬

‫ﺑﺎغ ﺷﻮد زرد و آذرش ﺑﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺧﻮش ﺑﻮد دو ﺑﯿﺖ اﺧﯿﺮش‬

‫ﻟﯿﮏ ﭼﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﻧﻈﺮ ﻧﻪ ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺻﺒﺮ و ﻇﻔﺮ ﻫﺮ دو دوﺳﺘﺎن ﻗﺪﯾﻤﻨﺪ‬

‫ﺑﺮ‬

‫آﯾﺪ‬

‫ﻏﻔﻠﺖ ﺷﺎﻋﺮ در اﯾﻦ ﺳﺮا ﭼﻪ ﻋﺠﺐ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اﻫﻞ ﻫﻮا را ز دﯾﻦ ﮐﺠﺎ ﺧﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺑﺮ‬

‫در‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫ﺑﯽﻣﺮوت‬

‫ﻣﯽﺧﻮارﺳﺖ‬

‫ﻧﺒﯽ‬

‫اﺛﺮ‬

‫و‬

‫ﺻﺒﺮ‬

‫و‬

‫رﺳﻮل‬

‫ﻧﻮﺑﺖ‬

‫ﺑﯽﻫﻨﺮ‬

‫ﺑﯽﺛﻤﺮ‬

‫ﻇﻔﺮ‬

‫‪ -148‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺮﮔﺰم ﻧﻘﺶ ﺗﻮ از ﻟﻮح دل و ﺟﺎن ﻧﺮود‬

‫ﻫﺮﮔﺰ از ﯾﺎد ﻣﻦ آن ﺳﺮو ﺧﺮاﻣﻦ ﻧﺮود‬

‫آن ﭼﻨﺎن ﻣﻬﺮﺗﺮام دردل و ﺟﺎن ﺟﺎي ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳﺮ ﺑﺮود از دل و وز ﺟﺎن ﻧﺮود‬

‫ﻫﺮﮐﻪ ﺧﻮاﻫﺪﮐﻪﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺸﻮد ﺳﺮﮔﺮدان‬

‫دل ﺑﺨﻮﺑﺎن ﻧﺪﻫﺪ و ز ﭘﯽ اﯾﺸﺎن ﻧﺮود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪131‬‬

‫‪ -148‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ آن ﻧﻘﺶ ﺑﺖ از ﻓﮑﺮ ﻣﺮﯾﺪان ﻧﺮود‬

‫ﻫﺮﮔﺰ آن ﭘﯿﺮ ﺑﺮون از دل اﯾﺸﺎن ﻧﺮود‬

‫آن ﭼﻨﺎن ﭘﯿﺮ ﺑﺪل ﺻﻮﻓﯽ ﮔﻤﺮاه ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮش ﮔﺮ ﺑﺮد و آن ﺑﺖ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﺮود‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ اﯾﻦ ﺑﺖ ﺧﻮد ﮔﺮ ﻧﮑﻨﯽ اي ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﻠﺐ ﻗﺒﺮ و دم ﻣﺮگ ﭼﻮ ﺷﯿﻄﺎن ﻧﺮود‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﺟﺰ ﺻﻮرت دل رﻓﺘﻦ آب آﺳﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮔﻨﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﺷﻮد ﺷﺮك ﺗﺎﺑﺴﺘﺎن ﻧﺮود‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﭘﯿﻤﺎن ﺗﻮ ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﺑﻮد اي ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ وزرت ﺑﮑﺸﺪ ﻟﯿﮏ ﺑﺠﺒﺮان ﻧﺮود‬

‫ﮔﺮ رود دﯾﻦ ﺗﻮ از ﭘﯿﺮوي ﭘﯽ ﭼﻪ ﻋﺬر‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﺗﻮ ﺑﺪﺳﺘﻮر رﺳﻮﻻن ﻧﺮود‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻫﺮ ﮐﻪ ﻧﺨﻮاﻫﺪ ﺑﺸﻮد ﺳﺮ ﮔﺮدان‬

‫دل ﺑﻌﺮﻓﺎن ﻧﺪﻫﺪ و ز ﭘﯽ دوان ﻧﺮود‬

‫‪ -149‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﻏﻢ ﺗﻮ دارم ﮔﻔﺘﺎ ﻏﻤﺖ ﺳﺮآﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﻣﺎه ﻣﻦ ﺷﻮ ﮔﻔﺘﺎ اﮔﺮ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ ﺧﻮﺷﺎ ﻫﻮاﺋﯽ ﮐﺰ ﺑﺎغ ﺧﻠﺪ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺧﻨﮏ ﻧﺴﯿﻤﯽ ﮐﺰ ﮐﻮي دﻟﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ زﻣﺎن ﻋﺸﺮت دﯾﺪي ﮐﻪ ﭼﻮن ﺳﺮ آﻣﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺧﻤﻮش ﺣﺎﻓﻆ ﮐﯿﻦ ﻏﺼﻪ ﻫﻢ ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫‪ -149‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﻏﻢ ﺗﻮ دام ﮔﻔﺘﺎ ﻏﻤﻢ ﺷﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﯾﺎر ﻣﻦ ﺷﻮ ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ آذر آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ز ﭘﯿﺮ ﻋﺮﻓﺎن رﺳﻢ ﺿﻼﻟﺖ آﻣﻮز‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ ﺧﻮب ﮔﻔﺘﯽ اﯾﻦ ﮐﺎر از و ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺧﯿﺎﻟﯽ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ﺑﺪادم‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﮐﻪ رﻫﺰن ﺗﻮ ﻫﻢ وﻫﻢ ﭘﺮور آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ز ﺑﻮي ﮔﻨﺪش ﮔﻤﺮاه ﮔﺸﺘﻪام ﻣﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺑﺮو ﺑﺒﻮﯾﺶ ﮐﺎن ﺑﻮت رﻫﺒﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﺧﻮﺷﺎ ﻫﻮاﺋﯽ ﮐﺰ ﺑﺎغ ﺧﻠﺪ ﺧﯿﺰد‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺗﻮ را ﻧﺴﯿﻢ آن ﭘﯿﺮ ﺧﻮﺷﺘﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ذﮐﺮ ﭘﯿﺮان ﻟﻌﻞ ﻟﺐ اﺳﺖ ﻣﺎ را‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺗﻮ ﺑﻨﺪة او او ﺑﻨﺪه ﭘﺮور آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ دل رﺣﯿﻤﺶ ﺻﻠﺢ اﺳﺖ ﺑﺎ ﮐﻪ و ﮐﯽ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺑﺎﻧﮑﻪ ﭼﻮن ﺗﻮﻫﻢ ﮐﻮر و ﻫﻢ ﮐﺮ آﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﯽ رﺳﻮا ﻧﻤﻮد ﻣﺎ را‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ﺧﻤﻮش ﺷﺎﻋﺮ زﯾﻦ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺪﺗﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪132‬‬

‫‪ -150‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻦ و اﻧﮑﺎر ﺷﺮاب اﯾﻦ ﭼﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻏﺎﻟﺒﺎً اﯾﻦ ﻗﺪرم ﻋﻘﻞ و ﮐﻔﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺷﺒﻬﺎره ﺗﻘﻮي زدهام و ﺑﺎف و ﭼﻨﮓ‬

‫اﯾﻦ زﻣﺎن ﺳﺮ ﺑﺮه آرم ﭼﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ در راه ﺑﺮﻧﺪي ﻧﺒﺮد ﻣﻌﺬور اﺳﺖ‬

‫ﻋﺸﻖ ﮐﺎري اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﺮ ﻣﻐﺎﻧﻢ ﮐﻪ ز ﺟﻬﻠﻢ ﺑﺮﻫﺎﻧﺪ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﺎ ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻨﺪ ﻋﯿﻦ وﻻﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ و ﻋﺠﺐ و ﻧﻤﺎز و ﻣﻦ و ﻣﺴﺘﯽ و ﻧﯿﺎز‬

‫ﺗﺎ ﺗﻮ را ﺧﻮد ز ﯾﻤﺎن ﺑﺎ ﮐﻪ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫دوشازﯾﻦ ﻏﺼﻪﻧﺨﻔﺘﻢ ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻤﯽﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﺴﺖ ﺑﻮد ﺟﺎي ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -150‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺗﻮ و اﺻﺮار ﺷﺮاب اﯾﻦ ﭼﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺎز اﻓﮑﺎر ﺧﺮاب اﯾﻦ ﭼﻪ ﺳﻌﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻨﻤﺎ ﺗﺮك ﺷﺮاب و دف و ﻧﯽ ﺳﺮ ﺑﺮه آر‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ را اﯾﻨﻘﺪر ﻋﻘﻞ و ﮐﻔﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﺷﺒﻬﺎ ره ﺑﯿﻬﻮده زدي ﺑﺎ دف و ﭼﻨﮓ‬

‫ﺑﺮه ﺣﻖ ﻧﺮوي اﯾﻦ ﭼﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ ار ﺑﺮ رده ﻣﺴﺘﯽ ﻧﺮود ﺣﻖ دارد‬

‫ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﻫﻤﻪاش ﺿﺪ ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ره ﻣﺴﺘﯽ ﻧﺴﺰد ﺟﺰ ﺑﺨﺮاﺑﺎﺗﯽ ﻣﺴﺖ‬

‫ﻋﺸﻖ ﻫﻢ ﻓﺘﻨﻪ و ﻫﻢ ﻓﺴﻖ و ﻏﻮاﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﻤﯽداﻧﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﻌﺪ از ﯾﻦ ﻫﻢ ﺗﻮ ﻧﺪاﻧﯽ ﺑﭽﻪ ﻏﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎﻧﯽ ﮐﻪ زده ﻋﻘﻞ ﺗﻮ را‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﻎ آﻧﭽﻪ ﮐﻨﺪ ﻋﯿﻦ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زاﻫﺪ و ذﮐﺮ و ﻧﻤﺎز و ﺗﻮ و ﻣﺴﺘﯽ و ﻧﯿﺎز‬

‫ﻧﻪ ز ﻋﺎﻗﻞ ﻧﻪ ز ﺣﻖ ﺑﺮ ﺗﻮ ﻋﻨﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮ از اﯾﻦ ﻏﺼﻪ ﻧﺨﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﮑﯿﻤﯽ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ار ﻣﺴﺖ ﺑﻮد ﺟﺎي ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻃﻌﻨﻪ ﺑﺰاﻫﺪ ﻧﺰﻧﺪ ﺟﺰ ﻓﺎﺳﻖ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ او ﺷﺎﻋﺮ و از اﻫﻞ دراﯾﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻓﺴﺎد‬

‫ره‬

‫ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫‪ -151‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﺮوي آﺧﺮ ﻋﻤﺮ از ﻣﯽ و ﻣﻌﺸﻮﻗﻪ ﺑﮕﯿﺮ‬

‫ﺣﯿﻒ اوﻗﺎت ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺮ ﺑﺒﻄﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺣﮑﻢ ﻣﺴﺘﻮري وﻣﺴﺘﯽ ﻫﻤﻪ ﺑﺮﺧﺎﺗﻤﻪ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺲ ﻧﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ آﺧﺮ ﺑﭽﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪133‬‬

‫‪ -151‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﻀﻼﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﮔﺮ رود ﺑﺮ ره ﺷﺮﻋﯽ ﺑﮑﺴﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺳﺎﻟﮏ ار ﻧﻮر ﻫﺪاﯾﺖ ﻃﻠﺒﺪ از ره ﻋﻘﻞ‬

‫او ﺑﺠﺎﺋﯽ ﺑﺮﺳﺪ و رﻧﻪ ﺿﻼﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺷﺎﻋﺮا آﺧﺮ ﻋﻤﺮ از ﻣﯽ و ﻣﻌﺸﻮق ﻣﮕﻮي‬

‫ﺣﯿﻒ از ﻋﻤﺮ ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺮ ﺑﺒﻄﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﭼﻮن دﻟﯿﻞ ره ﮔﻢ ﮔﺸﺘﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺟﺰ ﻋﻘﻞ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺴﺖ ﻧﺪاﻧﻢ ﺑﭽﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺣﮑﻢ ﻣﺴﺘﻮري وﻣﺴﺘﯽ ﻫﻤﻪ ﺑﺮﺧﺎﺗﻤﻪﻧﯿﺴﺖ‬

‫او ﺑﺮاه ﺣﻖ و اﯾﻦ رو ﺑﺮ ذاﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﻋﻬﺪة ﺧﺎﺗﻤﻪ ﺑﺮ ﻋﻠﻢ ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﻮد‬

‫ﺷﺄن اﯾﻦ ﺑﻨﺪه اﻃﺎﻋﺖ ﺑﺪﻻﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺑﻨﺪه را ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ اﻣﺮ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﺑﮑﻨﺪ‬

‫ﻣﺤﺾ ﺟﻬﻞ ﮐﻪ ﻧﺪاﻧﺪ ﺑﭽﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﭘﯿﺮ اﮔﺮ ﺣﮑﻤﺖ و دﯾﻦ ﻣﯽ ﻃﻠﺒﯽ‬

‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﻧﯽ ز دﻟﺖ ﻧﻘﺶ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﺑﺮود‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻃﻠﺐ و ﺳﻌﯽ دﮔﺮ ﻋﺬر ﻣﯿﺎر‬

‫ﺑﺮود‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﺪاﻧﻢ ﺑﭽﻪ‬

‫اﺣﻮال‬

‫ﻣﺂﻟﺖ‬

‫‪ -152‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ رأﯾﺖ ﻣﻨﺼﻮر ﭘﺎدﺷﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﻧﻮﯾﺪ ﻓﺘﺢ و ﺑﺸﺎرت ﺑﻤﻬﺮ و ﻣﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺻﻮﻓﯽ دﺟﺎل ﻓﺼﻞ ﻣﻠﺤﺪ ﺷﮑﻞ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺴﻮز ﮐﻪ ﻣﻬﺪي دﯾﻦ ﭘﻨﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﺻﺒﺎ ﺑﮕﻮ ﮐﻪ ﭼﻬﺎر ﺳﺮم درﯾﻦ ﻏﻢ ﻋﺸﻖ‬

‫ز آﺗﺶ دل ﺳﻮزان و دود آه رﺳﯿﺪ‬

‫ﻋﺰﯾﺰ ﻣﺼﺮ ﺑﺮ ﻏﻢ ﺑﺮادران ﻏﯿﻮر‬

‫ز ﻗﺼﺮ ﭼﺎه ﺑﺮ آﻣﺪ ﺑﺎوج ﻣﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ز ﺷﻮق روي ﺗﻮ ﺷﺎﻫﺎ ﺑﺪﯾﻦ اﺳﯿﺮ ﻓﺮاق‬

‫ﻫﻤﺎن رﺳﯿﺪ ﮐﺰ آﺗﺶ ﺑﺒﺮگ ﮔﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﻣﺮو ﺑﺨﻮاب ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺒﺎرﮔﺎه ﻗﺒﻮل‬

‫زور و ﻧﯿﻤﻪ ﺷﺐ و درس ﺻﺒﺤﮕﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫‪ -152‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻓﻐﺎن و داد ﭼﻪ ﻣﻨﺼﻮر ﭘﺎدﺷﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻇﻢ و ﺟﻮر ﺷﻤﺎ ﺗﺎ ﺳﭙﺮ و ﻣﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﻣﯿﺎر ﻣﺪح و ﺗﻤﻠﻖ ﺑﺮاي ﺧﻮﻧﺨﻮاري‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ ز ﻋﺪل ﺑﻔﺮﯾﺎد داد ﺧﻮاه رﺳﯿﺪ‬

‫ز ﺷﻮق ﺳﯿﻢ و زرش ﺷﺎﻋﺮا ﮐﻨﯽ ﻓﺮﯾﺎد‬

‫ﺟﻬﺎن ﺑﮑﺎم دل اﮐﻨﻮن رﺳﺪ ﮐﻪ ﺷﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﻨﻢ ز ﻣﺮﯾﺪان ﺷﻌﺮ اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ز ﻣﺪح ﺷﺎه ﻋﺮﻓﺎن ﻧﻪ ﻣﺮد راه رﺳﯿﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪134‬‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺸﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺷﺎه ﻣﻨﺼﻮرت‬

‫ﭼﻮ ﻣﻬﺪﯾﺎن دﮔﺮ ﺑﺮ ﻣﺮاد و ﺟﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺎﺷﻖ ز ﻋﺸﻖ ﺷﺪ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫وﻟﯽ ﻣﺮﯾﺪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻫﺮ اﺋﻤﻪ رﺳﯿﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﻧﺎن ﺑﺮﯾﺎ و رد وذﮐﺮ آورده‬

‫ﮐﻪ درد ﻧﯿﻢ ﺷﺐ و درس ﺻﺒﺤﮕﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫ز ﺷﻮق روي ﺷﻬﻤﺎن ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺎﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﭼﻪ ﻗﺪر وزر و وﺑﺎﻟﯽ ﮐﻪ از ﮔﻨﺎه رﺳﯿﺪ‬

‫‪ -153‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺎز‬

‫آﺑﺘﺎن‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﺪ ﭼﺸﻢ او ﮔﻔﺖ‬

‫ﮐﻮ‬

‫ﻣﺠﻠﺴﯽ‬

‫ﺑﺰاري‬

‫آﯾﺎ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺟﺎﻣﯽ‬

‫ﯾﺎدم‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﻗﺪح‬

‫در‬

‫ﭘﺎش‬

‫ﺑﺪﺳﺖ‬
‫ﻓﺘﺎدهام‬

‫ﺣﺰم‬

‫دل‬

‫آﻧﮑﻪ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ‬

‫ﯾﺎري‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻗﺪح‬

‫ﺑﺪﺳﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﻣﺮﯾﺪي‬

‫آن‬

‫ﯾﺎ رب ﭼﻪ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﺴﺖ ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﻠﺖ‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫و‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﺷﺪﻧﺪ‬
‫ﻓﺘﺎده‬

‫در‬

‫وﻫﻢ‬

‫ﺣﻖ‬

‫را‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﮐﺲ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻻﯾﺒﺎﻟﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ‬
‫آﻧﮑﻪ‬

‫زﻣﯽ‬

‫‪ -153‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺷﮑﺴﺖ‬

‫اﺳﺖ‬

‫و‬

‫ﻣﺮﺷﺪ‬

‫او‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬
‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻋﺎرف‬

‫ﻣﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﭘﯿﺮو‬

‫ﻧﺒﻮد‬

‫ﭘﺎو‬

‫دﺳﺘﯽ‬

‫ﭘﺲ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺑﺪﯾﺪ‬

‫دام‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮔﺸﺖ‬

‫ﺟﺒﺮي‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫آﻧﮑﻪ‬

‫ﻣﺴﺖ‬
‫ﭘﺴﺖ‬

‫راه‬
‫راه‬

‫را‬

‫ﺧﻮد‬

‫دﺳﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﺷﮑﺴﺖ‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﻣﺴﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫اﺳﺖ‬
‫ﻣﺮﯾﺪ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﮔﯿﺮد‬
‫ﮔﯿﺮد‬
‫ﮔﯿﺮد‬
‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﭘﺴﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﺑﺸﺴﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫ﭼﻪ‬

‫دﺳﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫آﻧﭽﻪ‬

‫ﻫﺴﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫از‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﮔﯿﺮد‬

‫‪ -154‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺤﺮﭼﻮن ﺧﺴﺮوﺧﺎدرﻋﻠﻢ ﺑﺮﮐﻮﻫﺴﺎران زد‬

‫ﺑﺪﺳﺖ ﻣﺮﺣﻤﺖ ﯾﺎرم در اﻣﯿﺪواران زد‬

‫ﺧﯿﺎلﺷﻬﺴﻮاران ﭘﺨﺖ ﺷﺪ ﻧﺎﮔﻪ وﻟﯽﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪاﻧﮕﻪدارش ﮐﻪ ﺑﺮﻗﻠﺐﺳﻮﻟﺪان زد‬

‫درآبورﻧﮓورﺧﺴﺎرشﭼﻪﺟﺎﻧﺪادﯾﻢوﺧﻮدﻧﺨﻮردﯾﻢ‬

‫ﭼﻮﻧﻘﺸﺶدﺳﺖداداولرﻗﻢﺑﺮﺟﺎﻧﺴﭙﺎرانزد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪135‬‬

‫ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﻗﺮﻋﮥ ﺗﻮﻓﯿﻖ و ﯾﻤﻦ دوﻟﺖ ﺷﺎه اﺳﺖ‬

‫ﺑﺪه ﮐﺎم دل ﻋﺎﺷﻖ ﮐﻪ ﻓﺎل ﺑﺨﺘﯿﺎران زد‬

‫ﺷﻬﻨﺸﺎه ﻣﻈﻔﺮ ﻓﺮ ﺷﺠﺎع ﻣﻠﮏ و دﯾﻦ ﻣﻨﺼﻮر‬

‫ﮐﻪ ﺟﻮد ﺑﯿﺪرﯾﻐﺶ ﺧﻨﺪه ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻬﺎران زد‬

‫از آن ﺳﺎﻋﺖ ﮐﻪ ﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﺪﺳﺖ او ﻣﺸﺮف ﺷﺪ‬

‫زﻣﺎﻧﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﺷﺎدي ﺑﯿﺎد ﻣﯽ ﮔﺴﺎران زد‬

‫دوام ﻋﻤﺮ و ﻣﻠﮏ او ﺑﺨﻮاه از ﻟﻄﻒ ﺣﻖ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪﭼﺮخ اﯾﻦﺳﮑﮥدوﻟﺖ ﺑﻨﺎم ﺷﻬﺮ ﯾﺎران زد‬

‫‪ -154‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺳﺤﺮﮔﺎﻫﯽ دﻟﻢ ﻓﺎرغ ﻟﺒﻢ ﭼﻮن دم زﻗﺮآن زد‬

‫ﺑﺸﺪ ﺗﻮﻓﯿﻖ ﺣﻖ ﯾﺎرم در اﻣﯿﺪواران زد‬

‫ﺑﮕﻔﺘﻢ ﺣﺎلدﻧﯿﺎﭼﯿﺴﺖ داﻣﻦ ﻣﺮدمﭼﺮاﺣﯿﺮان‬

‫ﭼﺮااﯾﻦ ﻗﻠﺐ ودلﻫﺎ راﻫﻮاي ﻧﻔﺲ وﺷﯿﻄﺎن زد‬

‫ﭼﺮااﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮان ﻫﺮدم زﻋﺸﻖ ﺷﺎه وﺟﺎم ﻣﯽ‬

‫ﻫﻤﯽ آرﻧﺪ در دﯾﻮان ﻣﮕﺮ دﯾﻮي ﺑﺪﯾﻮان زد‬

‫ﭼﺮا ازرﻧﮓ وﺧﻂ وﺧﺎل ﻣﯽﺑﺎﻓﻨﺪوﻧﯽ ﮐﺎري‬

‫ﭼﺮا آن ﭼﺸﻢ ﻣﺴﺖ ﯾﺎر راه ﻫﻮﺷﯿﺎران زد‬

‫ﮐﺪام اﺑﻠﻪ ﺑﺸﻌﺮ آورد اﯾﻦ آﺋﯿﻦ ﻋﯿﺎري‬

‫ﮐﻪ ﺑﯿﺮون ﺑﺮد ﺗﻘﻮي راه ره ﺷﺐ زﻧﺪه داران زد‬

‫ﺧﯿﺎل ﺷﻬﺴﻮاران را ﭼﺮا در ﺷﻌﺮ ﻣﯽآرﻧﺪ‬

‫ﭼﺮا ﺑﯿﺨﻮد ﺷﻬﯽ از ﺟﻮد ﺑﺮ ﻗﻠﺐ ﺳﻮاران زد‬

‫ﺑﺂبورﻧﮓ ورﺧﺴﺎرﺷﻬﻤﺎن ﺷﺎﻋﺮدﻫﺪﺟﺎنرا‬

‫ﺑﺮاي ﻣﺎ ﭼﻪ ﻧﻔﻌﯽ ﺷﺪ ﮐﻪ دم از ﺟﺎﻧﺴﭙﺎران زد‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺧﺮﻗﮥ ﭘﺸﯿﻦ ﺑﺪام اﻓﮑﻨﺪ ﺷﺎﻫﺎن را‬

‫ﻣﮕﺮ ﻣﻮﺋﯽ ازﯾﻦ ﺧﺮﻗﻪ ره ﺧﻨﺠﺮ ﮔﺬاران زد‬

‫ﭼﺮاﺗﻮﻓﯿﻖ و ﻋﺸﻖ ﺧﻮد ﻫﻤﻪ از ﺷﺎه ﻣﯽداﻧﺪ‬

‫ﭼﺮا ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻬﺮ ﺷﺎه اﺳﺖ و راه ﺷﻬﺮ ﯾﺎران زد‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺣﻖﻓﮑﺮﺣﻖﻧﺒﻮد ﻣﮕﺮ ﺷﺎﻫﺶ‬

‫ﺧﺪا ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺟﻮدش ﺧﻨﺪه ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﻬﺎران زد‬

‫ﺗﻌﺎﻟﯽ اﷲ ﮐﻪ ذات ﺣﻖ ﺑﻮد ﺑﯿﺰار ازﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺧﺼﻮﺻﺎً ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ دم ز ﻣﯿﺨﻮاري ﯾﺎران زد‬

‫ﭼﻮﺟﺎم ﻣﯽﺑﺪﺳﺖ ﺷﺎه ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‪،‬ﻫﻤﺴﻮ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫زﻣﺎﻧﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﺷﺎدي ﺑﯿﺎد ﻣﯽﮔﺴﺎران زد‬

‫ازآن ﺳﺎﻋﺖزﺷﺎﻋﺮ اﯾﻦ ﻏﺰلدﯾﺪمﺑﺨﻮدﮔﻔﺘﻢ‬

‫ﻋﺠﺐ ﻧﻨﮕﯽ ﺑﻬﺮ ﺷﺎﻋﺮ از اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎﯾﺮان زد‬

‫ﺗﻮﻫﺎن ايﺑﺮﻗﻌﯽاﯾﻨﺪمﺟﻮاﺑﺶ ﮔﻮزﻟﻄﻒﺣﻖ‬

‫ﮐﻪ ﺣﻘﺎ ﺳﮑﮥ ﻫﻤﺖ ﺑﻨﺎﻣﺖ ﻟﻄﻒ ﯾﺰدان زد‬

‫‪ -155‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﮋده اي دل ﻣﺴﯿﺤﺎ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ زاﻧﻔﺎس ﺧﻮﺷﺶ ﺑﻮي ﮐﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ز آﺗﺶ دادي اﯾﻤﻦ ﻧﻪ ﻣﻨﻢ ﺧﺮم و ﺑﺲ‬

‫ﻣﻮﺳﯽ آﻧﺠﺎ ﺑﺎﯾﺪ ﻣﯿﺪ ﻗﺒﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪136‬‬

‫ﻫﯿﭻﮐﺲﻧﯿﺴﺖﮐﻪ درﮐﻮيﺗﻮاشﮐﺎريﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ آﻧﺠﺎ ﺑﻄﺮﯾﻖ ﻫﻮﺳﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺟﺮﻋﮥ ده ﮐﻪ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﮥ ارﺑﺎب ﮐﺮم‬

‫ﻫﺮ ﺣﺮﯾﻔﯽ ز ﭘﯽ ﻣﻠﺘﻤﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﯾﺎر دارد ﺳﺮ ﺻﯿﺪ دل ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺎران‬

‫ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺷﺎﻫﺴﺎزي‬

‫ﻣﮕﺴﯽ‬

‫ﺑﺸﮑﺎر‬

‫‪ -155‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آﻧﮑﻪ آﯾﺪ ﻧﻪ ﻣﺴﯿﺤﺎ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺳﺎﻣﺮي ﺧﺮﻗﻪ و ﭘﻮﻟﺲ ﻣﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﭼﻮن ﻧﻔﺲ ﭘﯿﺮ ﺑﻤﯿﺮاﻧﺪ دل‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﻨﻊ ﮐﯽ ﭼﻮ ﻣﺴﯿﺤﺎ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫آﻧﮑﻪ اﻧﻔﺎس ﺑﺪﻟﺶ ﺑﺎﻋﺚ ﺑﮕﻤﺮاﻫﯽ ﺗﺴﺖ‬

‫ﮐﯽ زاﻧﻔﺎس ﺑﺪش ﺑﻮي ﮐﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫داد و ﻓﺮﯾﺎد ﻣﮑﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﻣﻨﻢ‬

‫آﻧﮑﻪ از ﻓﺎل ﺗﻮ ﻓﺮﯾﺎد رﺳﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫آﺗﺶ دادي اﯾﻤﻦ ﺗﻮ ﻣﮑﻦ ﻣﯿﮑﺪه را‬

‫ﺧﺮم از ﮐﺮ ﺗﻮ ﺑﺴﯿﺎر و ﺑﺴﻤﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫آﺗﺶ دادي اﯾﻤﻦ ﻧﺒﻮد آﺗﺶ ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﺲ ﺗﻮ ﺧﻮد ﺧﺮﻣﯽ ار ﺧﺮ ﻣﮑﻨﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﻣﺮﺣﺒﺎ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﮐﺰ ﻗﻠﻤﺖ ﻫﺮ روزي‬

‫از ﺧﺮد رد ﯾﮑﯽ ﺑﻮ اﻟﻬﻮﺳﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫آﺗﺶ ﭘﯿﺮ ﺗﻮ از ﺷﻌﻠﮥ ﺷﯿﻄﺎن ﺑﺮ ﺧﺎﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اﷲ‬

‫ﻣﻨﺼﻮر‬

‫ﮐﺴﯽ‬

‫ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺗﻮ ﮐﺠﺎ دادي اﯾﻤﻦ ﺗﻮ ﮐﺠﺎ ﻣﻮﺳﯽ ﭘﺎك‬

‫ﻣﻮﺳﯽ‬

‫آﻧﺠﺎ‬

‫ﻣﯿﺪ‬

‫ﻗﺒﺲ‬

‫ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﻃﻌﻦ و ﺗﺤﻘﯿﺮ رﺳﻮﻻن ﺧﺪا ﮐﻔﺮ ﺑﻮد‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﮥ ﻣﻨﻊ ﺟﺰ ﺗﻮ ﮐﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﺮي ﻣﻨﻊ و ﭘﯿﺮ آﯾﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ آﻧﺠﺎ ﺑﺮود ﺑﺮ ﻫﻮﺳﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﮐﺲ ﻧﮕﻮﯾﺪ ﺑﺨﺪا ﻣﻨﺰل ﻣﻌﺸﻮق ﮐﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻣﮕﺮ آن ﺧﺮ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﺷﺶ ﺟﺮﺳﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا در ﮔﻪ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻣﮕﺮ رب ﺷﻤﺎ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺣﺮﯾﻔﯽ‬

‫ﭘﯽ ﻣﻠﺘﻤﺲ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ رﻫﺎ ﮐﻦ ﮐﻪ ﺧﻮدش ﺑﯿﻤﺎر اﺳﺖ‬

‫از ﺧﺪا ﺧﻮاه ﺷﻔﺎ ﺗﺎ ﻧﻔﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺑﻠﺒﻞ ﻋﻘﻞ ﺗﻮ ﻣﻐﻠﻮب ﻫﻮا و ﻫﻮس اﺳﺖ‬

‫ﻧﺸﻨﻮي ﻧﻐﻤﮥ او ﮐﺰ ﻗﻔﺴﯽ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫اﻧﺎ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ز‬

‫‪ -157‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ازل ﭘﺮﺗﻮ ﺣﺴﻨﺖ ز ﺗﺠﻠﯽ و ﻣﺰد‬

‫ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و آﺗﺶ ﺑﻬﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ زد‬

‫ﺟﻠﻮهاي ﮐﺮدرﺧﺖ دﯾﺪ ﻣﻠﮏ ﻋﺸﻖ ﻧﺪاﺷﺖ‬

‫ﻋﯿﻦ آﺗﺶ ﺷﺪ ازﯾﻦ ﻏﯿﺮت و ﺑﺮ آدم زد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪137‬‬

‫ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﺰآن ﺷﻌﻠﻪ ﭼﺮاغ اﻓﺰد زد‬

‫ﺑﺮق ﻏﯿﺮت ﺑﺪرﺧﺸﯿﺪ وﺟﻬﺎن ﺑﺮ ﻫﻢ زد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ آن روز ﻃﺮ ﺑﻨﺎﻣﮥ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻗﻠﻢ ﺑﺮ ﺳﺮ اﺳﺒﺎب دل ﺧﺮم زد‬

‫‪ -157‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫در ازل ﻗﺪرت ﺣﻖ ﭼﻮن ز ﺗﺠﻠﯽ و ﻣﺰد‬

‫ﺧﻠﻘﺖ ﻋﻘﻞ ﻧﻤﻮد و ﺑﺴﺮ آدم زد‬

‫دﯾﻮﭼﻮن ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻨﺪ ﺟﻠﻮه ﺑﺰدآﺗﺶ ﻋﺸﻖ‬

‫ﭼﻮن ﻣﻠﮏ ﻋﺸﻖ ﻧﮕﯿﺮد ﺑﺘﻮ ﻧﺎﻣﺤﺮم زد‬

‫ﻋﻘﻞ ﻣﯽﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﻧﻮري ﺑﺪﻫﺪ ﻋﺎﻟﻢ را‬

‫ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ و آﺗﺶ ﺑﻬﻤﻪ ﻋﺎﻟﻢ زد‬

‫ﻣﺪﻋﯽ ﺧﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﺎﻣﻮش ﮐﻨﺪ ﻟﻔﻪ ﻋﻘﻞ‬

‫وﺣﯽ ﺣﻖ آﻣﺪ و ﺗﺄﯾﯿﺪ ﺧﺮد را دم زد‬

‫دﯾﻮ ﭼﻮن ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﭽﻪ اﻓﮑﻨﺪ اﯾﻦ آدم را‬

‫راه را ﮐﺞ ﻧﻤﻮدي وﺑﻪ ﭘﯿﭻ و ﺧﻢ زد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ آن روز ﮐﻪ اﺷﻌﺎر ﻃﺮ ﺑﺮا ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ‬

‫ﻣﺠﻠﺲ رﻗﺺ ﺷﻬﻤﺎن ﺑﻮد و دل ﺧﺮم زد‬

‫دﯾﮕﺮان از ره ﻋﺸﻖ و ﻫﻮس و ﻧﻨﮓ ﺷﺪﻧﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻮد ﻗﻠﻢ در ره ﻓﮑﺮ و ﻏﻢ زد‬

‫‪ -158‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ در ﺑﺎده ازﯾﻦ دﺳﺖ ﺑﺠﺎم اﻧﺪازد‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن را ﻫﻤﻪ در ﺷﺮب ﻣﺪام اﻧﺪازد‬

‫اي ﺧﻮﺷﺎﺣﺎﻟﺖآن ﻣﺴﺖ ﮐﻪ درﭘﺎي ﺣﺮﯾﻒ‬

‫ﺳﺮو دﺳﺘﺎر ﻧﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﮐﺪام اﻧﺪازد‬

‫زاﻫﺪ ﺧﺎم ﮐﻪ اﻧﮑﺎر ﻣﯽ و ﺟﺎم ﮐﻨﺪ‬

‫ﭘﺨﺘﻪ ﮔﺮدد ﭼﻪ ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﻣﯽ ﺧﺎم اﻧﺪازد‬

‫روزدرﮐﺴﺐ ﻫﻨﺮﮐﻮش ﮐﻪ ﻣﯽ ﺧﻮردن روز‬

‫دل ﭼﻮن آﯾﻨﻪ در زﻧﮓ ﻇﻼم اﻧﺪازد‬

‫آن زﻣﺎن وﻗﺖ ﻣﯽ ﺻﺒﺢ ﻓﺮوﻏﺴﺖ ﮐﻪ ﺷﺐ‬

‫اﻧﺪازد‬

‫ﮔﺮد‬

‫ﺧﺮﮔﺎه‬

‫اﻓﻖ‬

‫ﭘﺮدة‬

‫ﺷﺎم‬

‫‪ -158‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﻌﯽ ﺻﻮﻗﯽ ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ دام اﻧﺪازد‬

‫ﻓﺎﺳﻘﺎن را ﻫﻤﻪ در ﮐﻔﺮ ﻣﺪام اﻧﺪازد‬

‫زﯾﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﻔﻬﻤﺪ دام ز ﮐﻔﺮ و ﻋﺼﯿﺎن‬

‫اي ﺑﺴﺎ اﻫﻞ ﺧﺮد را ﮐﻪ ﺑﺪام اﻧﺪازد‬

‫اي ﺧﻮﺷﺎ ﻣﺮد ﻧﮑﻮﮐﺎر ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮑﺸﺪ‬

‫ﺳﺮو دﺳﺘﺎر رﯾﺎ ﺑﺎده و ﺟﺎم اﻧﺪازد‬

‫ﻋﺎرف ﺧﺎم ﮐﻪ اﺻﺮار ﻣﯽ و ﺟﺎم ﮐﻨﺪ‬

‫ﺳﻌﯽﻫﺎ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻣﺮدم ﺑﺤﺮام اﻧﺪازد‬

‫ﻃﻌﻨﻪ ﺑﺮ زﻫﺪ ﻣﺰن ﺑﻬﺮ ﻣﯽ و ﺟﺎم ﮐﻪ ﻣﯽ‬

‫دل ﭼﻮن آﺋﯿﻨﻪ در زﻧﮓ ﻇﻼم اﻧﺪازد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪138‬‬

‫ﻣﯽ ﺣﺮام اﺳﺖ ﺑﺸﺐ ﺣﺎﻓﻆ آن ﮐﺮده ﺣﻼل‬

‫ﺑﺪﻟﯿﻠﯽ‬

‫ﻣﻦ ﻧﺪاﻧﻢ ﮐﻪ ﻣﺮﯾﺪان ﺑﭽﻪ ﺗﺄوﯾﻞ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ز ﭼﻪ در ﺷﺎم ز ﻣﯽ ﺣﮑﻢ ﺣﺮام اﻧﺪازد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺳﺮ ز ﺧﺠﺎﻟﺖ ﺗﻮ ﺑﯿﻔﮑﻦ ﺑﺮزﯾﺮ‬

‫اﻧﺪازد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮐﻪ‬
‫ﺑﺮﻗﻊ‬

‫اﻓﻖ‬
‫ﮐﻔﺮ‬

‫ﭘﺮدة‬
‫ﺗﻮ‬

‫ﺷﺎم‬
‫ﺗﻤﺎم‬

‫اﻧﺪازد‬

‫‪ -159‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﺳﺖ از ﺳﺮت ﻧﺪادم ﺗﺎ اﯾﻦ ﺻﺤﻦ ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫ﯾﺎ ﺧﻮد رﺳﯽ ﺑﻪ ﭘﯿﺮت ﺟﺎﻧﺖ ز ﺗﻦ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺑﮕﺸﺎي ﻗﺒﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻨﮕﺮ ﺑﻤﺪﻓﻦ او‬

‫ﺗﺎ ﻻﻓﺮا ﺑﻪ ﺑﯿﻨﯽ ﮐﺬب ﺳﺨﻦ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫دودي ﻫﻢ ار ﺑﺮ آﯾﺪ از آﺗﺶ درون ﻧﯿﺴﺖ‬

‫از آﺗﺶ ﺟﻬﻨﻢ دود از ﮐﻔﻦ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﻣﺘﻤﺎي ﮐﻔﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﻣﮕﺸﺎي دام ﻋﺮﻓﺎن‬

‫دﯾﮕﺮ ﮐﻪ آه و ﻓﺮﯾﺎد از ﻣﺮد و زن ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺗﻮ دﯾﻦ ﻓﺮوﺷﯽ از ﺣﺴﺮت ﻟﺐ ﭘﯿﺮ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ز ﻋﺸﻖ دﯾﻮت ﺟﺎن از ﺑﺪن ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫درﯾﺎب ﮐﺎروﺻﻨﻌﺖ ﺑﮕﺬار ﻋﺸﻖ و ﺣﺴﺮت‬

‫ﺗﺎ ذﮐﺮ ﻏﯿﺮت ﺗﻮ در اﻧﺠﻤﻦ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﻣﺴﺘﯽ ﺑﮕﺬر ز ﻋﺎﻗﻼن ﺑﺎش‬

‫ﺗﺎ ﺷﻌﺮ ﻧﻘﻞ و دوﯾﻨﺖ در ﻫﺮ دﻫﻦ ﺑﺮ آﯾﺪ‬

‫‪ -160‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ در ﭼﻤﻦ آﻣﺪ ﮔﻞ از ﻋﺪم ﺑﻮﺟﻮد‬

‫ﺑﻨﻔﺸﻪ در ﻗﺪم او ﻧﻬﺎد ﺳﺮ ﺑﺴﺠﻮد‬

‫ﺑﺒﻮس ﺟﺎم ﺻﺒﻮﺣﯽ ﺑﻨﺎﻟﮥ دف و ﭼﻨﮓ‬

‫ﺑﺒﻮس ﻏﺒﻐﺐ ﺳﺎﻗﯽ ﺑﻨﻐﻤﮥ ﻧﯽ و ﻋﻮد‬

‫ﺑﺪور ﮔﻞ ﻣﻨﺸﯿﻦ ﺑﯽ ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ ﭼﻨﮓ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻤﭽﻮ دور ﺑﻘﺎ ﻫﻔﺘﮥ ﺑﻮد ﻣﻌﺪود‬

‫ز دﺳﺖ ﺷﺎﻫﺪ ﻧﺎزك ﻋﺬار ﻋﯿﺴﯽ دم‬

‫ﺷﺮاب ﻧﻮش و رﻫﺎ ﮐﻦ ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺎد و ﺛﻤﻮد‬

‫ﺑﺒﺎغ ﺗﺎزه ﮐﻦ آﺋﯿﻦ دﯾﻦ زردﺷﺘﯽ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻻﻟﻪ ﺑﺮ اﻓﺮوﺧﺖ آﺗﺶ ﻧﻤﺮود‬

‫ﺑﺨﻮاه ﺟﺎم ﺻﺒﻮﺣﯽ ﺑﯿﺎد آﺳﻒ ﻋﺮﻣﻪ‬

‫وزﯾﺮ ﻣﻠﮏ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﻋﻤﺎد دﯾﻦ ﻣﺤﻤﻮد‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺠﻠﺲ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﯿﻤﻦ ﺗﺮﺑﯿﺘﺶ‬

‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻣﯽﻃﻠﺒﺪ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺎﺷﺪش ﻣﻮﺟﻮد‬

‫‪ -160‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻨﯽ آدم اﻓﻀﻞ ﻣﻮﺟﻮد‬

‫ﻓﺮﺷﺘﻪ در ﻗﺪم ﺟﺪ اوﺳﺖ ﺳﺮ ﺑﺴﺠﻮد‬

‫ﺳﺰا اﺳﺖ ذﮐﺮ ﺗﻮ از ﺧﺎﻟﻘﺖ ﻣﺤﻤﺪ و ﺛﻨﺎ‬

‫ﮐﻨﯽ ﺗﻮ ﺗﺮك ﺻﺒﻮﺣﯽ و ﻧﻐﻤﻪ ﻧﯽ و ﻋﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪139‬‬

‫ﺑﺪور ﻋﻤﺮ ﻣﮕﻮ از ﺷﺮاب و ﺷﺎﻫﺪ و ﭼﻨﮓ‬

‫ﺑﺪاﻧﮑﻪ دار ﻓﻨﺎ ﻫﻔﺘﻪاي ﺑﻮد ﻣﻌﺪود‬

‫ﺷﺐ از ﺑﺮوج و ﮐﻮاﮐﺐ ﻧﮕﺮ ﺑﻘﺪرت ﺣﻖ‬

‫ﺑﺮو زﻣﯿﻦ ﮔﻞ و ﺳﻨﺒﻞ ز ﺧﺎﻟﻖ ﻣﻌﺒﻮد‬

‫ﻣﮕﻮ ز ﺷﺎﻫﺪ ﻓﺎﺳﻖ ﻣﻨﻮش ﺑﺎده و ﻣﯽ‬

‫ﺑﮕﯿﺮ ﻋﺒﺮﺗﯽ از ﻗﺼﻪﻫﺎي ﻋﺎد و ﺛﻤﻮد‬

‫ﺟﻔﻨﮓ ﺗﺎ ﺑﮑﯽ اي ﺷﺎﻋﺮ ز ﻣﯽ ﻣﺨﻤﻮر‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﻋﺎد و ﺛﻤﻮد اﺳﺖ از ﺧﺪاي و دود‬

‫رﻫﺎ ﮐﺴﯽ ﻧﮑﻨﺪ ﮔﻔﺘﻪﻫﺎي ﻗﺮآن را‬

‫ﻣﮕﺮ ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﺎﻓﺮ ﺷﻮد ﺳﮓ ﻣﺮدود‬

‫ﺗﻮ را ﭼﻪ ﻧﻔﻊ ز آﺋﯿﯿﻦ دﯾﻦ زردﺗﺸﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎزهاش ﮐﻨﯽ ﭼﯿﺴﺖ ﻗﺼﺪت اي ﻧﻤﺮوئ‬

‫وزﯾﺮ ﮔﺎه ﮐﻨﯽ آﺻﻒ و ﮔﻬﯽ ﻋﻠﯿﺴﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ وزﯾﺮ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﻋﺠﺐﺗﺮ آﻧﻪ ﺳﺮود‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﻟﻐﺰ ﮐﻪ ﺳﺮاﺋﯽ ﭼﻪ ﺳﻮد ﺟﺰ ﺗﮑﻔﯿﺮ‬

‫ز ﻫﺮ ﻃﺮف ﭼﻪ وزﯾﺮو ﭼﻪ ﻣﺆﻣﻦ ﻣﺴﻌﻮد‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺗﮑﯿﻪ ﮐﻦ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻠﻄﻒ ﺧﺪا‬

‫ﻧﻪ ﯾﻤﻦ ﺗﺮﺑﯿﺖ ﻫﺮ ﻋﻤﺎد ﻧﺎ ﻣﺤﻤﻮد‬

‫‪ -161‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺧﺎوري ﮐﻨﺪ از رﺷﮏ ﺟﺎﻣﻪ ﭼﺎك‬

‫ﮔﺮ ﻣﺎه ﻣﻬﺮ ﭘﺮور ﻣﻨﺪر ﻗﺒﺎ رود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﮑﻮي ﻣﯿﮑﺪه داﺋﻢ ﺑﺼﺪق دل‬

‫رود‬

‫ﭼﻮن‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫‪ -161‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺼﻔﻪ‬

‫اﯾﻦ دل ﻏﻤﯿﺪه‬

‫داراﻟﺼﻔﺎ‬
‫ﻧﺪاﻧﯽ‬

‫ﭼﻬﺎرود‬

‫دل ﺧﻮن ﺷﻮد ز دﯾﺪه و ﺑﺮ روي ﻣﺎ رود‬

‫ﺑﺮ‬

‫اﻧﺪر درون ﺳﯿﻨﻪ ﻫﻮي و ﻫﻮس ﺑﻮد‬

‫ﺧﯿﺮي اﮔﺮ ﺑﻘﺼﺪ دل آﯾﺪ ﻫﻮا رود‬

‫ﺑﺮ ﺧﺎك ﭘﺎك ﮔﺮ ﺑﮕﺬارﯾﻢ روي ﺧﻮﯾﺶ‬

‫در ﺣﻖ ﻣﺎ ز ﺧﺎﻟﻖ رﺣﻤﺖ ﻋﻄﺎ رود‬

‫ﺳﯿﻞ اﺳﺖ و ﺑﺮف ﻋﻤﺮ ﺑﻬﺮ ﮐﺲ ﮔﺬر ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﻨﯿﺎد او ﺑﻠﻐﺰد و از او ﻗﻮا رود‬

‫اي دل ﺑﻨﺎل دﯾﺪه ﺗﻮ ﺟﺎري ﮐﻦ اﺷﮏ و آه‬

‫ﺗﺎ ﺑﻨﮕﺮي ﮐﻪ ﻣﻠﺖ ﻏﺎﻓﻞ ﮐﺠﺎ رود‬

‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ ذره ﭘﺮور آﻣﺪ از ﻟﻄﻒ ﮔﺮدﮔﺎر‬

‫از ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ ﺗﻮان ﺑﺘﻮ اﯾﻦ ارﺗﻘﺎ رود‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻣﺒﺎش ﮐﻮ‬

‫ﭼﻮن ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻣﺴﺖ ﺑﻬﺮ ﺣﺎﻓﻆ رود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪140‬‬

‫‪ -162‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫راﻫﯽ ﺑﺰن ﮐﻪ آﻫﯽ ﺑﺮ ﺳﺎز آن ﺗﻮان زد‬

‫ﺷﻌﺮي ﺑﺰن ﮐﻪ ﺑﺎ آن رﻃﻞ ﮔﺮان ﺗﻮان زد‬

‫در ﺧﺎﻧﻘﻪ ﻧﮕﻨﺠﺪ اﺳﺮار ﻋﺸﻘﺒﺎزي‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ ﻣﻐﺎﻧﻪ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻣﻐﺎن ﺗﻮان زد‬

‫ﻋﺸﻖ وﺷﺒﺎب و رﻧﺪي ﻣﺠﻤﻮﻋﮥ ﻣﺮاد اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺟﻤﻊ ﺷﺪ ﻣﻌﺎﻧﯽ ﮔﻮي ﺑﯿﺎن ﺗﻮان زد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺤﻖ ﻗﺮآن ﮐﺰ ﺷﯿﻪ و زرق ﺑﺎز آ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﮔﻮي دوﻟﺖ در اﯾﻦ ﺟﻬﺎن ﺗﻮان زد‬

‫‪ -162‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫راﻫﯽ ﻣﺮو ﮐﻪ ﻧﻨﮓ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺮ آن ﺗﻮان زد‬

‫ﺷﻌﺮي ﻣﺨﻮان ﮐﻪ ﻫﻨﮓ ﻋﺼﯿﺎن ﺑﺮ آن ﺗﻮان زد‬

‫ﺑﺮ آﺳﺘﺎن زﺷﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﻨﻪ ﺳﺮ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺎﻧﮓ ﺳﺮ ﺑﻠﻨﺪي ﺑﺮ آﺳﻤﺎن ﺗﻮان زد‬

‫از ﺷﺮم ﺑﺮ زﺑﺎﻧﺖ ﻧﺎﯾﺪ اﮔﺮ رﮐﯿﮑﯽ‬

‫ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﻨﺪ اﯾﻤﺎن ﺑﺮ آن زﺑﺎن ﺗﻮان زد‬

‫در ﺧﺎﻧﻘﻪ ﻧﮕﻨﺠﺪ اﺳﺮار ﺣﻖ ﭘﺮﺳﺘﯽ‬

‫ﺟﺎﻣﯽ زﺣﻤﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﻫﻢ ﺑﺎ ﻧﻌﺎن ﺗﻮان زد‬

‫دروﯾﺶ را ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺟﺰ اﺣﻤﻘﯽ و ﺗﺴﺨﯿﺮ‬

‫ﯾﺎ ﺷﺎرب درازي ﮐﺎﺗﺶ در آن ﺗﻮان زد‬

‫ﻣﺴﺘﺎن ﮐﻪ دﯾﻦ و ﻣﻠﺖ از ﯾﮏ ﻫﻮس ﺑﺒﺎزﻧﺪ‬

‫ﻋﺸﻖ اﺳﺖ ﻣﻨﺸﺎء آن اﯾﻦ دو ﺑﺂن ﺗﻮان زد‬

‫ﺷﺪ رﻫﺰن دﯾﺎﻧﺖ اﯾﻦ ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﺗﻮ‬

‫ﺑﺎ ﻋﺸﻖ و ﺟﺎم ﺑﺎده ﺻﺪ ﮐﺎروان ﺗﻮان زد‬

‫ﻋﺸﻖ و ﺟﻮاﻧﯽ و ﺟﻬﻞ ﺷﺪ ﻣﻨﺸﺎء ﻫﻼﮐﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺟﻤﻊ ﺷﺪ رذاﺋﻞ اﺻﻠﺶ ﭼﺴﺎن ﺗﻮان زد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺤﻖ ﭘﯿﺮان اﯾﻦ ﺷﯽ و زرق ﮐﻢ ﮐﻦ‬

‫ﺷﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﮔﻮي دوﻟﺖ در آن زﻣﺎن ﺗﻮان زد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ز داﻧﺶ ﻫﺸﯿﺎر ﺑﺎش و ﺑﯿﺪار‬

‫ﭼﻮن ﺟﻤﻊ ﺷﺪ ﻓﻀﺎﺋﻞ ﮔﻮي ﺑﯿﺎن ﺗﻮان زد‬

‫‪ -163‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻣﯽ ﺑﺎ ﻏﻢ ﺑﺴﺮ ﺑﺮون ﺟﻬﺎن ﯾﮑﺴﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﺑﻤﯽ ﺑﻔﺮوش دﻟﻖ ﻣﺎﮐﺰﯾﻦ ﺑﻬﺘﺮ ﻧﻤﯽآرزد‬

‫ﺑﮑﻮي ﻣﯽ ﻓﺮوﺷﺎﻧﺶ ﺑﺠﺎﻣﯽ ﺑﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫زﻫﯽ ﺳﺠﺎدة ﺗﻘﻮي ﮐﻪ ﯾﮏ ﺳﺎﻏﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫‪ -163‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺟﻬﺎن ﭘﺮ ﻏﻢ و ﻏﺼﻪ ﺗﻮ را ﻫﻤﺴﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﻣﺸﻮ ﺗﺴﻠﯿﻢ اﯾﻦ اﺑﺘﺮ ﺗﻮ را دﻟﺒﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﺑﮑﻮي ﺣﻖ ﺑﺮوﺑﻨﮕﺮﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ وﻣﯽ وﭘﯿﺮش‬

‫ﺑﯿﮑﺠﻮ ﺑﻠﮑﻪ ﯾﮑﻤﻮي دم اﺳﺘﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪141‬‬

‫زﻫﯽ ﺳﺠﺎدةﺗﻘﻮي ﮐﻪ ﻗﺮآن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻣﺪﺣﺶ‬

‫ﺧﺪا ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺮﯾﺪارش ﺑﺠﺰ ﮐﻮﺛﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﻣﮑﻦﻋﺠﺐ وﻣﺰن ﻃﻌﻨﺶﻣﮕﻮاي ﺷﺎﻋﺮﮐﺎﻓﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻧﺰد ﻣﯿﻔﺮوﺷﺎﻧﺶ ﺑﯿﮏ ﺳﺎﻏﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﭼﻪ ﺑﺎكدرﮔﻮﻫﺮاﯾﻤﺎن ﻧﺨﻮاﻫﺪﻣﯽﻓﺮوشﺧﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺻﺪ ﮔﻮﻫﺮ ﺑﯿﮏ ﻣﻦ ﺟﻮ ﺑﻨﺰد ﺧﺮ ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﻫﻤﻪ اﺳﻼم و اﯾﻤﺎن و ﺗﻤﺎم ﺻﻔﺤﮥ ﻗﺮآن‬

‫ﺑﻨﺰد ﮔﺮ ﭼﻮن ﯾﮏ ﭘﺎرة آذر ﻧﻤﯽارزد‬

‫ﺑﺮو ﺣﺎﻓﻆ ﻗﻨﺎﻋﺖ ﮐﻦ ز ﭘﯿﺮان و ﻧﯽ ﺑﮕﺬر‬

‫ﮐﻪ ﯾﮏ ﺟﻮ ﻣﻨﺖ دو ﻧﺎن ﺑﺼﺪ ﻣﻦ زر ﻧﻤﯽارزد‬

‫‪ -164‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اﮔﺮ ﺑﺒﺎدة ﻣﺸﮑﯿﻦ دﻟﻢ ﮐﺸﺪ ﺷﺎﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮي ﺧﯿﺮ ز زﻫﺪ و رﯾﺎ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺟﻬﺎﻧﯿﺎن ﻫﻤﻪ ﮔﺮ ﻣﻨﻊ ﻣﻦ ﮐﻨﻨﺪ از ﻋﺸﻖ‬

‫ﻣﻦ آن ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪﮔﺎر ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬

‫ﻃﻤﻊ زﻓﯿﺾ ﮐﺮاﻣﺖ ﻣﺒﺮ ﮐﻪ ﺧﻠﻖ ﮐﺮﯾﻢ‬

‫ﮔﻨﻪ ﺑﺒﺨﺸﺪ و ﺑﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﺑﺒﺨﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﻘﯿﻢ ﺣﻠﻘﮥ ذﮐﺮ اﺳﺖ دل ﺑﺪان اﻣﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺣﻠﻘﮥ ز ﺳﺮ زﻟﻒ ﯾﺎر ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﺟﻤﯿﻠﻪ اﯾﺴﺖ ﻋﺮوﺳﯽ ﺟﻬﺎن وﻟﯽ ﻫﺶدار‬

‫ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﺨﺪره در ﻋﻘﺪ ﮐﺲ ﻧﻤﯽﭘﺎﯾﺪ‬

‫ﺑﻼ ﺑﻪ ﮔﻔﺘﻤﺶ اﯾﻤﺎه رخ ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ اﮔﺮ‬

‫ﺑﺒﻮﺳﮥ‬

‫ﺑﯿﺎﺳﺎﯾﺪ‬

‫ﺑﺨﻨﺪه ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺧﺪاي را ﻣﭙﺴﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ز‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﻮﺳﮥ ﺗﻮ‬

‫دل‬

‫ﺧﺴﺘﮥ‬

‫رخ ﻣﺎه را ﺑﯿﺎﻻﯾﺪ‬

‫‪ -164‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اﮔﺮ ﺑﺰﻫﺪ زﻧﯽ ﻃﻌﻨﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ را ﺷﺎﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮي و ﺗﻮ را زﻫﺪ ﺑﺪ ﻫﻤﯽ آﯾﺪ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ زﻫﺪ ﺑﻮد ﻣﺎﻧﻊ ﻫﻮي و ﻫﻮس‬

‫وﻟﯿﮏ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽ ﺧﻮار زﻣﯿﻦ دو ﻣﯽﭘﺎﯾﺪ‬

‫ﺟﻬﺎﻧﯿﺎن ﻫﻤﻪ ﮔﺮ ﻣﻨﻊ ﻣﻦ ﮐﻨﻨﺪ از زﻫﺪ‬

‫ﻣﻦ آن ﮐﻨﻢ ﮐﻪ ﺧﺪاوﻧﺪﮔﺎر ﻓﺮﻣﺎﯾﺪ‬

‫ﺧﺪا از ﻋﺸﻖ و ﻫﻮس ﻧﻬﯽ ﮐﺮده اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﺪون ﺗﻮﺑﻪ ﺑﺮ اﯾﻦ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻧﺒﺨﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﻃﻤﻊ ز ﻓﯿﺾ و ﮐﺮاﻣﺖ ﺑﺒﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ از ﻣﮑﺮ‬

‫ﮔﻨﻪ ﺑﺒﺨﺸﺪ و ﺟﺬب ﻣﺮﯾﺪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﻪ ﻋﺸﻮة ﺗﻮ ﭘﯿﺸﺘﺮ ز ﮐﻤﺮ ﺗﻮ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮو ﮐﻪ ﮐﻤﺮ ﺷﻤﺎ ﻋﻮ ﺣﻖ ﻧﻤﯽﺷﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﻘﯿﻢ ﺣﻠﻘﮥ ذﮐﺮﻧﺪ ﺟﻤﻠﻪ رﻗﺎﺻﺎن‬

‫ﮐﻪ ذﮐﺮ ﺻﻮﻓﯽ و ﻋﺎرف زرﻗﺺ ﻣﯽآﯾﺪ‬

‫ﺗﻮ را ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﺧﺪا داده در ﺳﺮاﺳﺖ اي دل‬

‫ﭼﻪ ﺣﺎﺟﺘﺴﺖ ﺑﭙﯿﺮي ﮐﻪ راه ﺑﻨﻤﺎﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪142‬‬

‫دﻟﺖ زﺑﺎده وﻣﯽ وﻣﺴﺖ و ﻧﯿﺴﺖ اﺧﻼﺻﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ در دل ﺗﻮ ﻫﺴﺖ دﻓﺘﺮ آﯾﺪ‬

‫ﻗﺒﯿﺤﻪاﯾﺴﺖ ﻋﺮوس ﺟﻬﺎن وﻟﯽ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺟﻤﯿﻠﻪاش‬

‫ﺑﯿﺎراﯾﺪ‬

‫ﭼﻤﻦﺧﻮﺷﺴﺖ وﻫﻮادﻟﮑﺶووﻟﯿﮏاﻓﺴﻮس‬

‫ﺑﺠﺰ ﻫﻮا و ﻫﻮس ﻫﯿﭻ ﺑﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺑﻼ ﺑﻪ ﻓﺴﻖ و ﻫﻮا و ﻫﻮس ﻣﮑﻦ ﻇﺎﻫﺮ‬

‫ﺑﺪوزﺧﺴﺖ ﺟﺰا ﻫﺮ ﮐﻪ رخ ﺑﯿﺎﻻﯾﺪ‬

‫ﻣﺒﺎش ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ در ﭘﯽ ﻫﻮا و ﻫﻮس‬

‫ز ﺧﻮف روز ﺟﺰا ﻋﺎﻗﻠﯽ ﻧﯿﺎﺳﺎﯾﺪ‬

‫ﮐﻨﺪ‬

‫و‬

‫ﺻﻮرﺗﺶ‬

‫‪ -165‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫آﺷﻨﺎ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺳﺨﻦ‬

‫آﺷﻨﺎ‬

‫ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﻮي ﺧﻮش ﺗﻮ ﻫﺮ ﮐﻪ ز ﺑﺎد ﺻﺒﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫از‬

‫اي ﺷﺎه ﺣﺴﻦ ﭼﺸﻢ ﻣﺠﺎل ﮔﺪا ﻓﮑﻦ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﮔﻮش ﺑﺲ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺷﺎه و ﮔﺪا ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺳﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ ﻋﺎرف ﺳﺎﻟﮏ ﺑﮑﺲ ﻧﮕﻔﺖ‬

‫در ﺣﯿﺮﺗﻢ ﮐﻪ ﺑﺎده ﻓﺮوش از ﮐﺠﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﻣﺎ ﺑﺎده زﯾﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﻧﻪ اﻣﺮوز ﻣﯽﺧﻮرﯾﻢ‬

‫ﺻﺪ ﺑﺎر ﭘﯿﺮ ﻣﯿﮑﺪه اﯾﻦ ﻣﺎﺟﺮا ﺷﻨﯿﺪ‬

‫‪ -165‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ز ﺷﻌﺮ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻣﺪح و ﺛﻨﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ ز وﺣﯽ دﯾﻮ ﻣﮕﺮ اﯾﻦ ﻧﺪا ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺧﻮاﻧﺪ ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ راز ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫زان ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺲ ﺣﮑﺎﯾﺖ و ﺷﺎه ﮔﺪا ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺗﻌﻔﻦ اﺳﺖ ﻣﺸﺎم دﻣﺎغ ﺗﻮ‬

‫ﮔﻨﺪ دﮔﺮ دﻣﺎغ ﺗﻮ ﮐﯽ از رﯾﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﯿﻤﺎر ﮐﺮدهاي ﺗﻮ ز ﺑﺎده ﻣﺸﺎم ﺟﺎن‬

‫اي ﮐﺎش ﮔﻮش ﻫﻮش ﺗﻮ اﯾﻦ ﻣﺪﻋﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺷﺮك و ﻫﻮا ﮐﻪ ﻋﺎرف ﺑﯿﺪﯾﻦ ز ﺗﺮس ﺧﻮد‬

‫ﭘﻨﻬﺎن ﻧﻤﻮد ﻋﺎﻟﻢ دﯾﻦ از ﮐﺠﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮐﻪ ﺳﺮ اﻫﺮﻣﻦ ﺧﻮد ﺑﮑﺲ ﻧﮕﻔﺖ‬

‫ﻏﺎﻓﻞ ﺑﻮد ﮐﻪ ﭘﯿﺮوي از آن و ﻧﻤﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫آري ﺑﻌﻠﻢ ﯾﮑﺴﺮه ﺷﺪ ﮐﺸﻒ رازﻫﺎ‬

‫اﺳﺮار‬

‫ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﯾﺎ رب ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﻓﻬﻢ درﺳﺘﯽ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﻤﺶ‬

‫ز اﺳﺮار ﮐﻔﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﮔﻮشﻫﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ ﺑﺎز ﻧﻤﺎ ﮐﺸﻒ رازﺷﺎن‬

‫اﻧﺠﺎم ﮐﻦ وﻇﯿﻔﻪ ﺗﻮ ﻧﺸﻨﯿﺪ ﯾﺎ ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﮐﻔﺮ‬

‫ﻋﺎﻟﻢ‬

‫اﻫﻞ‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪143‬‬

‫‪ -166‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫رﺑﺎب و ﭼﻨﮓ ﺑﺒﺎﻧﮓ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻮش ﻫﻮش ﺑﻪ ﭘﯿﻐﺎم اﻫﻞ راز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻧﺨﺴﺖ ﻣﻮﻋﻈﮥ ﭘﯿﺮ ﻣﯿﻔﺮوش اﯾﻨﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ از ﻣﺼﺎﺣﺐ ﻧﺎﺟﻨﺲ اﺣﺘﺮاز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻫﺮآن ﮐﺴﯽ ﮐﻪ درﯾﻦﺣﻠﻘﻪ ﻧﯿﺴﺖزﻧﺪهﺑﻌﺸﻖ‬

‫ﺑﺮ او ﻧﻤﺮده ﺑﻔﺘﻮاي ﻣﻦ ﻧﻤﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫‪ -166‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭼﻮ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﮔﺮه دﯾﻦ ز ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﻌﯿﺶ و ﻧﻮش ز دﯾﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﺑﯽﻧﯿﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺣﻀﻮر ﺟﻦ و ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ و ﻋﺎرﻓﺎن ﺟﻤﻌﻨﺪ‬

‫ﻃﻠﺴﻢ ﺷﺮك ﺑﺨﻮاﻧﯿﺪ و ﺑﺮ ﻓﺮاز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫رﺑﺎب و ﭼﻨﮓ ﺑﺒﺎﻧﮓ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ز ﻓﺴﻖ ﭘﯿﺮ ﺑﺒﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺳﺮ ﻓﺮاز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎز و ﻧﻐﻤﻪ و ﻧﯽ ﻧﯿﺰ ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻮش ﻫﻮش ﺑﻪ ﭘﯿﻐﺎم ﺣﻘﻪ ﺑﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﺠﺎن ﭘﯿﺮ ﮐﻪ ﻏﻢ ﭘﺮدة ﺷﻤﺎ ﻧﺪرد‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺳﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻣﯿﺎن ﺻﻮﻓﯽ و اﺑﻠﯿﺲ ﻓﺮق ﺑﺴﯿﺎر اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮ ﯾﺎر ﻧﺎز ﻧﻤﺎﯾﺪ ﺷﻤﺎ ﻧﯿﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻧﺨﺴﺖ ﻣﻮﻋﻈﮥ ﭘﯿﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ از ﻣﺼﺎﺣﺒﺖ ﻋﺎﻟﻢ اﺣﺘﺮاز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻣﺒﺎد آﻧﮑﻪ ﺷﻤﺎ را ز دام ﺑﺮﻫﺎﻧﺪ‬

‫زﺑﺎن ﺑﻠﻌﻦ ﻫﻤﻪ ﺻﻮﻓﯿﺎن دراز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﻫﺮ آن ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﺸﺪ ﺻﯿﺪ دام ﻧﺎﻣﺮده اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮ او ﻧﻤﺮده ﺑﻔﺘﻮاي ﻣﻦ ﻧﻤﺎز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﺳﯿﺰد ﺑﺸﺎﻋﺮ ازﯾﻦ ﮐﻔﺮ ﺑﺮﻗﻌﯽ اﻧﻌﺎم‬

‫ﺣﻮاﻟﺶ ﺑﻬﻤﺎن ﭘﯿﺮ ﺣﺮص و آز ﮐﻨﯿﺪ‬

‫اﻋﺘﻤﺎد‬

‫ﺑﺸﯿﻄﺎن‬

‫ﮐﺎر‬

‫‪ -167‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ روزم ز ﭘﯿﺶ ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﺑﺮ اﻧﮕﯿﺰد‬

‫ور از ﻃﻠﺐ ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ ﺑﮑﯿﻨﻪ ﺑﺮ ﺧﯿﺰد‬

‫دﮔﺮ ﮐﻨﻢ ﻃﻠﺐ ﻧﯿﻢ ﺑﻮﺳﻪ ﺻﺪ اﻓﺴﻮس‬

‫ز ﺣﻘﻪ دﻫﻨﺶ ﭼﻮن ﺷﮑﺮ ﻓﺮو رﯾﺰد‬

‫ﻓﺮاز و ﻧﺸﯿﺐ ﺳﭙﺎﺑﺎن ﻋﺸﻖ دام ﺑﻼ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺷﯿﺮ وﻟﯽ ﮐﺮﺑﻼ ﻧﯿﺰ ﻣﯽزد‬

‫‪ -167‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺟﻮاب‬

‫ﻧﮕﻮﺋﯿﻢ‬

‫ﻓﺘﻨﻪ‬

‫اﻧﮕﯿﺰد‬

‫ز ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻋﺎرف ﻓﺴﺎﻧﻪ ﺑﺮﺧﯿﺰد‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻧﺪاﻧﻢ از ﭼﻪ ﺳﺒﺐ ﻋﻤﺮ ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﺗﻠﻒ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﻃﺒﻊ و ﻫﻮي ﻫﺮ ﻫﻮس ﻓﺮو رﯾﺰد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪144‬‬

‫ﮔﻬﯽ ز ﻓﺘﻨﻪ زﻧﺪ دم ﮔﻬﯽ ز ﻏﻤﺰه و ﻧﺎز‬

‫ﮔﻬﯽ ﺷﻮد ﺗﻪ ﭘﺎ و ﮔﻬﯽ ﺑﺴﺮ ﺧﯿﺰد‬

‫ﻧﺪاﻧﻤﺶ ﮐﻪ در اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻘﻪ ﭼﻪ ﺧﻮرده ز ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ داﺋﻤﺎً ﺳﺨﻦ از ﺑﻮﺳﻪ از دﻫﻦ رﯾﺰد‬

‫ﻓﺮاز و ﻧﺸﯿﺐ ﺑﯿﺎﺑﺎن ﻋﺸﻖ ﮔﺸﺘﻪ ﺧﯿﺎل‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﻧﺒﺎﻓﺪ و ﯾﺎ ﺑﭙﺮﻫﯿﺰد‬

‫ﺑﻌﻘﻞ و ﻫﻮش ﭘﻨﺎﻫﻨﺪه ﺷﻮ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎز‬

‫ﻫﺰار‬

‫ﺑﺮاﻧﮕﯿﺰد‬

‫ﺑﺮ آﺳﺘﺎﻧﮥ دﯾﻦ ﺳﺮ ﺳﭙﺎرﻧﯽ ﺑﺮ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ و اوﻫﺎم ﺟﻤﻠﻪ ﺑﮕﺮﯾﺰد‬

‫ﺑﺮاي ﺻﯿﺪ ﺗﻮ ﺻﺪﻫﺎ ﻫﺰار ﺣﻘﻪ و ﺳﺤﺮ‬

‫اﯾﺰد‬

‫ﺑﺨﻮاه‬

‫ﺑﺎر‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫ازﯾﻦ‬
‫دﻓﻊ‬

‫ﻃﺮﻓﻪﺗﺮ‬
‫ﺟﻤﻠﻪ‬

‫از‬

‫‪ -168‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﮑﻦ ﺑﭽﺸﻢ ﺣﻘﺎرت ﻧﮕﺎه در ﻣﻦ ﻣﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ آﺑﺮوي ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﻗﺪر ﻧﺮود‬

‫ﻣﻦ ﮔﺪا ﻫﻮس ﺳﺮ و ﻗﺎﻣﺘﯽ دارم‬

‫ﮐﻪ دﺳﺖ در ﮐﻤﺮش ﺟﺰ ﺑﺴﯿﻢ و زر ﻧﺮود‬

‫ﺳﯿﺎه ﻧﺎﻣﻪﺗﺮ از ﺧﻮد ﮐﺴﯽ ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﭼﻮن ﻗﻠﻤﻢ دود دل ﺑﺴﺮ ﻧﺮود‬

‫ﺑﯿﺎر ﺑﺎده و اول ﺑﺪﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺪه‬

‫ﺑﺸﺮط آﻧﮑﻪ ز ﻣﺠﻠﺲ ﺳﺨﻦ ﺑﺪر ﻧﺮود‬

‫‪ -168‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺧﻮش آن دﻟﯽ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﻏﺪﻋﻪﻫﺎ ﺑﺪر ﻧﺮود‬

‫ﺑﻬﺮ درش ﮐﻪ ﺑﺨﻮاﻧﻨﺪ ﺑﯽﺧﺒﺮ ﻧﺮود‬

‫ﺧﺼﻮﺻﯽ از در ﻋﺮﻓﺎن و ﺑﺎزي ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﭼﻮ ﺳﮓ ﻣﮕﺲ ﻧﺸﻮد از ﭘﯽ ﺑﺸﮑﺮ ﻧﺮود‬

‫دﻻ ﻣﺒﺎش ﭼﻨﯿﻦ ﻫﺮزهﮔﻮ و ﻫﺬﯾﺎن ﺑﺎف‬

‫ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﺑﺎده ﻣﮕﻮ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺑﺪر ﻧﺮود‬

‫ﻣﮑﻦ ﻧﮕﺎه ﺣﻘﺎرت ﺑﻘﻄﺮهاي از ﻣﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽ ﻧﺠﺲ ﺑﻮد و از ﻧﺠﺲ اﺛﺮ ﻧﺮود‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﻄﺮﻓﻪ ﻃﺮﻓﺪار ﺷﻌﺮ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎز‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺣﺎﻓﻆ و اﻗﺮارش از ﻧﻈﺮ ﻧﺮود‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﻣﯽ ﻫﻮس ﺳﺮ و ﻗﺎﻣﺘﯽ دارم‬

‫ﮐﻪ دﺳﺖ در ﮐﻤﺮش ﺧﺒﺮ ﺑﺴﯿﻢ و زر ﻧﺮود‬

‫ﭼﻨﯿﻦ ﺻﺮﯾﺢ دم از ﻓﺴﻖ و ﻟﯿﮓ ﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻣﺮﯾﺪ اﺣﻤﻖ او زﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺿﺮر ﻧﺮود‬

‫دﮔﺮ ﺑﺪﯾﻦ و ﺷﺮﯾﻌﺖ زﻧﺪ ﻫﻤﯽ ﻟﻄﻤﻪ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ او ﮐﻪ ﺷﺮﯾﻌﺖ ﺑﺪﯾﻦ ﻗﺪر ﻧﺮود‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺸﺎﻋﺮ ﻓﺎﺳﻖ اﮔﺮ ﺧﻮري ﺑﺎده‬

‫ﻣﮕﻮ ﺑﺸﻌﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻫﺮزه اﺳﺖ ﺑﺪر ﻧﺮود‬

‫ﺳﯿﺎه ﻧﺎﻣﻪﺗﺮ از ﺷﺎﻋﺮان ﮐﺴﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ دود ﺳﯿﻨﻪ ﺳﺮ ﻧﺮود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪145‬‬

‫‪ -169‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫رﺳﯿﺪ ﻣﮋده ﮐﻪ آﻣﺪ ﺑﻬﺎر و ﺳﺒﺰه دﻣﯿﺪ‬

‫وﻇﯿﻔﻪ ﮔﺮ ﺑﺮﺳﺪ ﻣﺼﺮﻓﺶ ﮔﻞ اﺳﺖ ﻧﺒﯿﺪ‬

‫ره ﻣﯿﻮهﻫﺎي ﺑﻬﺸﺘﯽ ﭼﻪ ذوق در ﯾﺎﺑﺪ‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺳﯿﺐ زﻧﺨﺪان ﺷﺎﻫﺪي ﻧﮕﯿﺮﻧﺪ‬

‫ز روي ﺳﺎﻗﯽ ﻣﻬﻮش ﮔﻠﯽ ﺑﭽﯿﻦ اﻣﺮوز‬

‫ﮐﻪ ﮔﺮد ﻋﺎرض ﺑﺴﺘﺎن ﺧﻂ ﺑﻨﻔﺸﻪ دﻣﯿﺪ‬

‫درﯾﺎب‬

‫ﮐﻪ رﻓﺖ ﻣﻮﺳﻢ و ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻨﻮز ﻣﯽﺑﺨﺸﯿﺪ‬

‫ﺑﻬﺎر‬

‫ﻣﯽﮔﺬرد‬

‫دادﮔﺴﺘﺮا‬

‫‪ -169‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫رﺳﯿﺪ ﻣﮋده ﭼﻪ ﮔﻮش ﻣﻦ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﺑﺸﻨﯿﺪ‬

‫وﻇﯿﻔﻪ ﮔﺮ ﺑﺮﺳﺪ ﻣﺼﺮﻓﺶ ﮔﻠﺴﺖ و ﺑﯿﺪ‬

‫وﻇﯿﻔﻪ از ﺷﻪ و اﻣﺎ ﻧﺒﯿﺪ آب ﻧﺠﺲ‬

‫ﻓﻐﺎن ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﺎدان ﻧﺒﯿﺪ را ﻧﺸﻨﯿﺪ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﮐﺎﯾﻦ ﻣﯽ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﺪﯾﺪ اﯾﻦ اﻗﺮار‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ ﺣﺮام از وﻇﯿﻔﻪاش ﺑﺨﺮﯾﺪ‬

‫ز روي ﺳﺎﻗﯽ ﮔﻠﭽﻬﺮه ﻫﺮ ﮐﻪ ﭼﯿﺪ ﮔﻠﯽ‬

‫ﺑﺮاي ﺧﻮﯾﺶ ﻋﺬاﺑﯽ ز آﺧﺮت ﺑﺒﺮﯾﺪ‬

‫ز ﻣﯿﻮهﻫﺎي ﺑﻬﺸﺘﯽ ﯾﻘﯿﻦ ﺑﻮد ﻣﺤﺮوم‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﺮﺷﺪي از ﭘﯿﺮ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺑﮕﺰﯾﺪ‬

‫ﺑﺮاي ﻋﺸﻖ دﻟﯿﻠﯽ ﻧﺸﺪ ز دﯾﻦ وﺧﺮد‬

‫ﺑﺠﺰ ﻫﻮي و ﻫﻮس ﻋﺸﻖ را ﻧﺒﺎﯾﺪ دﯾﺪ‬

‫ﺑﮑﻮي ﭘﯿﺮ ﻣﻨﻪ ﺑﯽدﻟﯿﻞ راه ﻗﺪم‬

‫ﮐﻪ ﺑﯽدﻟﯿﻞ ﭼﻪ داﻧﯽ ﻣﺮاد ﭘﯿﺮ ﭘﻠﯿﺪ‬

‫ﺑﮑﻮي ﺣﻖ ﻧﺒﻮد ﺣﺎﺟﺖ دﻟﯿﻞ ﭘﺲ از‬

‫ﮐﺘﺎب وﺣﯽ و دﮔﺮ ﻋﻘﻞ ﻧﯽ ﺑﻮد ﺗﻘﻠﯿﺪ‬

‫دﻟﯽ ﮐﻪ از ﮐﺮﺷﻤﻪ و ﻏﻤﺰه ﺑﺒﺎزي اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﺮو ﺑﺨﻮرد ﺳﮕﺎن ده ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﮔﻔﺖ و ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﻣﮕﻮ ز ﺷﺎه و وزﯾﺮ و ﺑﮕﻮ ﺗﻮ از ﺻﻨﻌﺖ‬

‫ﺑﺮاﺣﺘﯽ‬

‫ﻧﮑﺸﯿﺪ‬

‫ﮔﻠﯽ ﻧﭽﯿﺪ ز ﺑﺴﺘﺎن ﻣﻌﺮﻓﺖ آن دل‬

‫ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﺑﺎده ﻓﺮوﺷﺶ دﻣﯽ ﺑﺎو ﺑﺪﻣﯿﺪ‬

‫ﺑﻬﺎر ﻋﻤﺮ ﺗﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﺰان ﮔﺮدﯾﺪ‬

‫ﺑﺪﻓﻊ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮑﻮش ﺑﺎ ﺗﺸﺪﯾﺪ‬

‫ﻧﺮﺳﺪ‬

‫آﻧﮑﻪ‬

‫زﺣﻤﺘﯽ‬

‫‪ -170‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺣﺪﯾﺚ ﺳﺮو و ﮔﻞ و ﻻﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫وﯾﻦ ﺑﺤﺚ ﺑﺎ ﺛﻼﺛﻪ ﻏﺴﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺷﮑﺮﺷﮑﻦ ﺷﻮﻧﺪ ﻫﻤﻪ ﻃﻮﻃﯿﺎن ﻫﻨﺪ‬

‫زﯾﻦ ﻗﻨﺪ ﭘﺎرﺳﯽ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺑﻨﮕﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺷﺎد ﺑﻬﺎر ﻣﯽوزد از ﮔﻠﺴﺘﺎن ﺷﺎه‬

‫وز ژاﻟﻪ ﺑﺎده در ﻗﺪح ﻻﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪146‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ز ﺷﻮق ﻣﺠﻠﺲ ﺳﻠﻄﺎن ﻏﯿﺎث دﯾﻦ‬

‫ﻏﺎﻓﻞ ﻣﺸﻮ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺗﻮ از ﻧﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫‪ -170‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺤﺜﯽ اﮔﺮ ز ﺳﺮو و ﮔﻞ و ﻻﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫آن‬

‫آﺑﺴﺖ و روي ﺑﺎز ودﮔﺮ ﺳﺒﺰه ﻏﺼﻪ را‬

‫ﺷﻮﯾﺪ ز دل ز ﻗﺪرت ﻓﻌﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﻣﯽ در ﮐﻼم اﯾﻦ ﺷﻌﺮ اﯾﻨﺴﺖ ﺟﺰ ﻧﺠﺲ‬

‫زﯾﺮا ﺑﻌﺸﻖ ﻫﻨﺪ ﺑﻪ ﺑﻨﮕﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺑﺮ ﺷﻌﺮ ﺧﻮد ﻣﻨﺎل و ﻣﮕﻮ ﻗﻨﺪ ﭘﺎرﺳﯽ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻋﺠﺐ ﺗﻮ ﭼﻮ ﻋﻘﺮب ﻗﺘﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺑﻬﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﺑﺨﻮان دو ﺑﯿﺖ‬

‫از آﺧﺮ ﻏﺰل ﮐﻪ ﭼﻪ ﻣﺤﺘﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﻣﮑﺎره ﮔﻔﺖ ﺷﺎﻋﺮه دﻧﯿﺎ و ﺧﻮد ﻫﻨﻮز‬

‫ﭼﺸﻤﺶ ﺑﺴﻮي ﺷﺎه ﺑﻬﺮ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺑﺎد ﺑﻬﺎر او و زد از ﮔﻠﺴﺘﺎن ﺷﺎه‬

‫از ﺑﻬﺮ ﺳﯿﻢ و زر ﺳﺨﻦ از ﻻﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ز ﺷﻮق ﻫﻨﺪ و ز ﺳﻠﻄﺎن ﻏﯿﺎث دﯾﻦ‬

‫ﻏﺎﻓﻞ ﻣﺸﻮ ﮐﻪ ﮐﺎر ﺗﻮ از ﻧﺎﻟﻪ ﻣﯽرود‬

‫اﻇﻬﺎر ﻧﺎﻟﻪاش ﺑﻮد اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻋﯿﺎن‬

‫ﻣﯽرود‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﻧﯿﺰ‬

‫ﻧﻮاﻟﻪ‬

‫ﺑﺎ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺛﻼﺛﮥ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻏﺎﻟﻪ‬

‫ﺣﯿﺎﻟﻪ‬

‫ﻣﯽرود‬

‫‪ -171‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺗﺮﺳﻢ ﮐﻪ اﺷﮏ در ﻏﻢ ﻣﺎ ﭘﺮده در ﺷﻮد‬

‫وﯾﻦ راز ﺳﺮ ﺑﻤﻬﺮ ﺑﻌﺎﻟﻢ ﺳﻤﺮ ﺷﻮد‬

‫ﺧﻮاﻫﻢ ﺷﺪن ﺑﻤﯿﮑﺪه ﮔﺮﯾﺎن و دادﺧﻮاه‬

‫ﮐﺰ دﺳﺖ ﻏﻢ ﺧﻼص ﻣﻦ آﻧﺠﺎ ﻣﮕﺮ ﺷﻮد‬

‫زﯾﻦ ﺳﺮﮐﺸﯽ در ﺳﺮ ﺳﺮو ﺑﻠﻨﺪ ﺗﺴﺖ‬

‫ﮐﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ دﺳﺖ ﮐﻮﺗﻪ ﻣﺎدر ﮐﻤﺮ ﺷﻮد‬

‫‪ -171‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﯾﺎرب ﻣﺒﺎد ﺷﺎﻋﺮﻣﺎن ﭘﺮده در ﺷﻮد‬

‫ﭼﻮن ﺻﻮﻓﯿﺎن ﻣﺴﺖ ز ﺣﻖ ﺑﯽﺧﺒﺮ ﺷﻮد‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﺳﻨﮓ ﻟﻌﻞ ﺷﻮد در ﻣﻘﺎم ﺻﺒﺮ‬

‫اﻣﺎ ﺑﺸﺮط آﻧﮑﻪ دور ز دﺳﺖ ﺑﺸﺮ ﺧﻮد‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ اﮔﺮ ﺗﻮ ﺣﻤﻖ ﺑﺒﯿﻨﯽ ﺑﮑﻦ ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﺮ آﻧﮑﻪ ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺒﺮش دادﮔﺮ ﺷﻮد‬

‫ﮔﻮﻟﺶ ﻣﺨﻮر ﮐﻪ ﮔﻔﺖ روان ﮐﺮدهام ﻋﻤﺎد‬

‫او ﻣﻨﮑﺮ دﻋﺎ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺟﺒﺮي ﻣﮕﺮ ﺷﻮد‬

‫ﺟﺎﻧﻢ ﻓﺪاي ﮐﺎرﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮﭼﻪ ﻣﻨﻌﺖ ﺧﻮاﺳﺖ‬

‫از ﺑﻬﺮ زر ﺑﻬﺮ ﮐﻪ رﺳﺪ ﺣﻤﻠﻪ ور ﺷﻮد‬

‫از ﮐﯿﻤﯿﺎي ﮐﺎر ﺑﺠﻮدي ﻧﻪ ﻣﻬﺮ و ﻋﺸﻖ‬

‫آري ﺑﯿﻦ ﮐﺎر ﻫﻤﻪ ﺧﺎك زر ﺷﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪147‬‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ز ﺧﺪﻋﮥ ﻋﺎرف ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﻏﻢ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺷﺎم ﺻﺒﺢ ﮔﺮدد و اﯾﻦ ﺷﺐ ﺳﺤﺮ ﺷﻮد‬

‫ﯾﺎ رب ﻣﺒﺎد آن ﮐﻪ ﮔﺪا ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺷﻮد‬

‫ﮔﺮ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺷﻮد ز ﺧﺪا ﺑﯽﺧﺒﺮ ﺷﻮد‬

‫ﺟﺰ ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﺣﺎﻟﺖ ﻓﻘﺮ از ﺑﺮاي او‬

‫ﺑﺪﺗﺮ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺧﺎك ﺑﻬﺮ ﺑﺪ ﮔﻬﺮ ﺷﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﮑﻦ ﻫﻮا ﭘﺮﺳﺘﯽ و ﺑﺎ ﻣﻄﺮﺑﺎن ﻣﮕﻮ‬

‫ﮐﯽ ﺑﺎ ﺗﻮ دﺳﺖ ﮐﻮﺗﻪ ﻣﺎ در ﮐﻤﺮ ﺷﻮد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ دﮔﺮ ﺗﻮ ﺑﺪﯾﻮان ﻣﮑﻦ ﻧﻈﺮ‬

‫ﺗﺮﺳﻢ ﺷﻮي دﻗﯿﻖ و زﻫﺪ ﻫﻢ ﺑﺘﺮ ﺷﻮد‬

‫‪ -172‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻨﺪﮔﯽ‬

‫ﻣﻌﺎﺷﺮان ز ﺣﺮﯾﻒ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﺣﻘﻮق‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﺳﺮ ﺧﻮﺷﯽ از آه و ﻧﺎﻟﻪ ﻋﺸﺎق‬

‫ﺑﺼﻮت ﻧﻐﻤﻪ و ﭼﻨﮓ ﭼﻐﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﺑﻮﺟﻪ ﻣﺮﺣﻤﺖ اي ﺳﺎﮐﻨﺎن ﺻﺪ رﺟﻼل‬

‫ز روي ﺣﺎﻓﻆ و اﯾﻦ آﺳﺘﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫‪ -172‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺨﻠﺼﺎﻧﻪ‬

‫وﻧﺪﻣﺎء‬

‫ﯾﺎد‬

‫آرﯾﺪ‬

‫ﻣﻮرﺧﺎن ز ﺣﺮﯾﻒ ﯾﮕﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ز‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﻤﺮدم اﯾﺮان ﮐﻪ اوﺳﺖ درﺑﺎري‬

‫ﺣﻘﻮق‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﺳﺮﺧﻮﺷﯽ از ﺧﻮاﻧﺪن ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺼﻮت ﻧﻐﻤﻪ و ﭼﻨﮓ و ﭼﻐﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺑﻮده ﻣﻼزم ﺑﺪرﮔﻪ ﺷﺎﻫﺎن‬

‫ز ﻋﺎﺷﻘﺎن ﮔﺪا ﺑﺎ ﺗﺮاﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﭼﻮ در ﻣﯿﺎن ﻃﺮب ﺻﺤﺒﺘﯽ ز ﻣﻄﺮب ﺷﺪ‬

‫ز ﻋﻬﺪ ﺻﺤﺒﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯿﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﭼﻮ از ﻫﻮاي ﺷﻬﻤﺎن و وﻓﺎي او ﺷﺪ ﯾﺎد‬

‫ز ﻃﻮل ﻣﺠﻠﺲ او ﻫﺮ ﺷﺒﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﻫﻨﻮز ﺑﺎو زر اﮔﻮﯾﺪ اي ﺻﺪور ﺟﻼل‬

‫ز روي ﺣﺎﻓﻆ و آن آﺳﺘﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺰور اﺟﺎﻧﺐ ﺑﺰرگ ﺷﺪ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ز ﺣﻤﻖ ﭘﯿﺮو او اﯾﻦ زﻣﺎﻧﻪ ﯾﺎد آرﯾﺪ‬

‫ﺑﻨﺪﮔﯿﺶ‬

‫ﺷﻬﺎﻧﻪ‬

‫ﯾﺎد‬

‫آرﯾﺪ‬

‫ﻣﺨﻠﺼﺎﻧﻪ‬

‫ﯾﺎد‬

‫آرﯾﺪ‬

‫‪ -173‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﻧﻪ ﺑﺎده ﻏﻢ دل زﯾﺎد ﻣﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻧﻬﯿﺐ ﺣﺎدﺛﻪ ﺑﻨﯿﺎد ﻣﺎ ز ﺟﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﻋﻘﻞ ﺑﻤﺴﻘﯽ ﻓﺮوﮐﺸﺪ ﻟﻨﮕﺮ‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ ﮐﺸﺘﯽ ازﯾﻦ ور ﻃﮥ ﺑﻼ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻃﺒﯿﺐ ﻋﺸﻖ ﻣﻨﻢ ﺑﺎده ﺧﻮر ﮐﻪ اﯾﻦ ﻣﻌﺠﻮن‬

‫ﺑﺒﺮد‬

‫ﻓﺮاﻏﺖ‬

‫آرد‬

‫و‬

‫اﻧﺪﯾﺸﮥ‬

‫ﺧﻄﺎ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪148‬‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺖ ﺣﺎﻓﻆ وﮐﺲ ﺣﺎل او ﺑﺴﯿﺎر ﻧﮕﻔﺖ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ‬

‫ﻣﮕﺮ‬

‫ﺧﺪاي‬

‫ﭘﯿﺎﻣﯽ‬

‫را‬

‫ﺑﺒﺮد‬

‫‪ -173‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﺑﺎده ﻏﻢ دل زﯾﺎد ﻣﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻃﺒﯿﺐ ﻫﻤﭽﻮ ﺗﻮ ﺑﻨﯿﺎد ﻣﺎ ز ﺟﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻧﻪ ﻋﻘﻞ ﻣﺴﺖ ﺷﻮد ﻫﻤﭽﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻋﻘﻞ ﮐﺸﺘﯽ ارﯾﻦ ﻣﻮح ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻃﺒﯿﺐ ﻋﺸﻖ ﺷﺪي و ﺻﻒ ﺑﺎده ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺑﺮو ﮐﻪ ﺣﻤﻖ ﺗﻮ اﯾﻤﺎن و دﯾﻦ ﻣﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺑﺨﻮر ﮐﻪ در ﻇﻠﻤﺎﺗﯽ و ﺧﻀﺮ راﻫﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﻤﺎن ﮐﻪ آﺗﺶ ﺣﺮﻣﺎﻧﺖ از ﺻﻔﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﯾﻘﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎدة ﺻﻮﻓﯽ ﻏﺮور اﻧﮕﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﻓﮑﺮ ﺧﻄﺎ ﻧﯽ ره ﻫﻮي ﺑﺒﺮد‬

‫ﻫﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﺎدة ﺻﻮﻓﯽ ﮔﺮﻓﺖ و ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺪ‬

‫ز روي ﺧﻮﯾﺶ دﯾﮕﺮ ﭘﺮدة ﺣﯿﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﻓﻠﮏ ﺑﮑﯿﻨﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮاﻫﺶ ﺑﺎش‬

‫ﮐﺴﯽ ﺑﺠﺰ ﺗﻮ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﺧﻄﺎ ﺑﺒﺮد‬

‫ﺷﻨﺎس ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺧﺎﻟﻘﺖ ﻧﺒﺎﺷﺪ دور‬

‫ﺑﺒﺮد‬

‫ﻧﺴﯿﻢ‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫ﺧﺪاي‬

‫ﭘﯿﺎﻣﯽ‬

‫را‬

‫‪ -174‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻔﺲ ﺑﺮ آﻣﺪ و ﮐﺎم از ﺗﻮ ﺑﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻓﻐﺎن ﮐﻪ ﺑﺨﺖ ﻣﻦ از ﺧﻮاب در ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻗﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﺗﻮ را ﺗﺎ ﺑﺒﺮ ﻧﻤﯽﮔﯿﺮم‬

‫ﺑﺒﺮ‬

‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻧﻈﺮ‬

‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺻﺒﺎ ﺑﭽﺸﻢ ﻣﻦ اﻧﺪاﺧﺖ ﺧﺎﮐﯽ از ﮐﻮﯾﺶ‬

‫درﺧﺖ‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﺎم‬

‫آب‬

‫ﻣﺮدام‬

‫زﻧﺪﮔﯿﻢ‬

‫در‬

‫‪ -174‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻧﻔﺲ ﺑﺮ آﻣﺪ و دﯾﻮان ﺑﺴﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻓﻐﺎن ﺟﻮاب ﺗﻮ از ﭼﺎپ در ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮا ﺑﺨﯿﺎﻻت ﻋﻤﺮ ﺳﺮ ﮐﺮدي‬

‫ﺑﺠﺰ ﺳﯿﺎﻫﯽ و وز رت ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻣﮕﻮ ﺣﮑﺎﯾﺖ دل را ﺗﻮ ﺑﺎ ﻧﺴﯿﻢ ﺳﺤﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺰ ﺧﺪا ز دﮔﺮ ﮐﺎر ﺑﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻗﺪ ﺑﻠﻨﺪ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻪ از درﺧﺖ ﭼﻨﺎر‬

‫ﺗﻮ ﭼﻮن ﺛﻤﺮ ﻃﻠﺒﯽ ﯾﮏ ﺛﻤﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻧﻤﻮده ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﯾﮏ ﻣﻘﺎم ﭘﺴﺖ ﺑﻠﻨﺪ‬

‫ﺑﺸﺎه‬

‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﻧﮕﺮ ﺗﻮ ﻣﺪح و ﺗﻤﻠﻖ ﮐﻪ ﺧﺎك در ﮔﺎﻫﺶ‬

‫ﭼﻨﺎن ﻧﻤﻮده ﮐﻪ آﺑﺶ ﻧﻈﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﺑﺒﺎف ﺣﺎﻓﻆ ﺻﻮﻓﯽ ﭼﻪ رﻧﺪ ﺧﻮش ﺑﺎﻓﯽ‬

‫ز ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺠﺰ از ﺣﻖ اﺛﺮ ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ‬

‫دﻋﺎ‬

‫ﮐﺎرﮔﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪149‬‬

‫‪ -175‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ را ﺑﺎ ﺧﻂ ﺳﺒﺰت ﺳﺮ ﺳﻮدا ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭘﺎي ازﯾﻦ داﺋﺮه ﺑﯿﺮون ﻧﻨﻬﺪ ﺗﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭼﻮن ﮔﻞ وﻣﯽ دﻣﯽ از ﭘﺮده ﺑﺮون آي وراي‬

‫ﮐﻪ دﮔﺮ ﺑﺎره ﻣﻼﻗﺎت ﻧﻪ ﭘﯿﺪا ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭼﺸﻤﺖ از ﻧﺎز ﺑﺤﺎﻓﻆ ﻧﮑﻨﺪ ﻣﯿﻞ آري‬

‫ﺳﺮ ﮔﺮاﻧﯽ ﺻﻔﺖ ﻧﺮﮔﺲ رﻋﻨﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -175‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﺎش ﷲ ﮐﻪ ﺧﻂ ﺳﺒﺰ ﺧﺪا را ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺎم ﻣﺨﻠﻮق و دﮔﺮ و ﺻﻔﺖ ﻧﻪ زﯾﺒﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ ﭼﻮ از ﺧﺎك ﻧﺤﺪ ز اﻣﺮ ﺧﺪا ﺑﺮﺧﯿﺰم‬

‫ﺑﻬﺮ ﺣﻖ ﺑﺎ ﺷﻌﺮاﯾﻢ ﺳﺮ دﻋﻮا ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﺣﻖ ﮔﻮﻫﺮ ﯾﮑﺘﺎ و ﻧﻪ ﺟﺎﺋﯽ دارد‬

‫دم ﻓﺮو ﺑﻨﺪ ازﯾﻦ زﺷﺖ ﮐﻪ ﺑﯽﭘﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﺰﻧﯽ ﻻف ﺑﻦ ﻣﺮ ﺛﺮه اﺳﺖ ﺟﻮﯾﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮﯾﻪ ﺧﻮﺑﺴﺖ اﮔﺮ ﺗﺮس ز ﻋﻘﺒﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫آﻧﮑﻪ ﺷﺪ ﭼﻮن ﮔﻞ و ﻣﯽ ﺷﺎه ﺑﻮد ﺑﯽﭘﺮده‬

‫واي ﺑﺮ ﺣﺎل ﺗﻮ و ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﻓﺮدا ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زﯾﺮ ﻇﻞ ﺧﻢ ﻣﻤﺪود ﺷﺪ و ﭘﯿﺮ ﻣﺮد‬

‫ﺗﺎ ﺗﻮ را رﺣﻤﺖ ﺣﻖ ﺳﺎﯾﻪ ﺑﻬﺮ ﺟﺎ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭼﺸﻢ ﺗﻮﻗﻊ ﺑﮑﺴﺎن ﺗﺎ ﮐﯽ و ﭼﻨﺪ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﮑﺶ‬

‫ﻧﺎز‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻧﺮﮔﺲ‬

‫رﻋﻨﺎ‬

‫‪ -176‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮ واﻋﻆ ﺷﻬﺮ اﯾﻦ ﺳﺨﻦ آﺳﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﺗﺎ رﯾﺎ ورزد و ﺳﺎﻟﻮس ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫رﻧﺪي آﻣﻮزﮐﺮدم ﮐﻦ ﮐﻪﻧﻪ ﭼﻨﺪان ﻫﻨﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺣﯿﻮاﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﻨﻮﺷﺪ ﻣﯽ اﻧﺴﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﮔﻮﻫﺮ ﭘﺎك ﺑﺒﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﻮد ﻗﺎﺑﻞ ﻓﯿﺾ‬

‫و رﻧﻪ ﻫﺮ ﺳﻨﮓ و ﮔﻠﯽ ﻟﺆﻟﺆ و ﻣﺮﺟﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫اﺳﻢ اﻋﻈﻢ ﺑﮑﻨﺪﮐﺎرﺧﻮد اي دل ﺧﻮش ﺑﺎش‬

‫ﮐﻪ ﺗﺒﻠﺒﯿﺲ و ﺣﯿﻞ دﯾﻮ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﻋﺸﻖ ﻣﯽورزم و اﻣﯿﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﻦ ﺷﺮﯾﻒ‬

‫ﭼﻮن رﻣﺰﻫﺎي دﮔﺮ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﻣﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫دوش ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻓﺮد اﺑﺪ ﻫﻢ ﮐﺎم دﻟﺖ‬

‫ﺳﺒﺒﯽ ﺳﺎز ﺧﺪاﯾﺎ ﮐﻪ ﭘﺸﯿﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻘﯽ ز ﺧﺪا ﻣﯽﻃﻠﺒﻢ ﺧﻮي ﺗﻮ را‬

‫ﺗﺎ دﮔﺮ ﺧﺎﻃﺮ ﻣﺎ از ﺗﻮ ﭘﺮﯾﺸﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ذره را ﺗﺎ ﻧﺒﻮد ﻫﻤﺖ ﻋﺎﻟﯽ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻃﺎﻟﺐ ﭼﺸﻤﮥ ﺧﻮرﺷﯿﺪ درﺧﺸﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪150‬‬

‫‪ -176‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ ﺑﺮﻋﺎرفﻣﺴﺖاﯾﻦ ﺳﺨﻦ آﺳﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ از ﭘﯿﺮ ﭘﺮﺳﺘﯿﺶ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﻋﺎرﻓﺎ ﻻف ﻣﺰن اﯾﻦ ﻫﻤﻪ رﻧﺪي ﻣﻨﻤﺎ‬

‫ﻫﯿﭻ اﻧﺴﺎن ﺑﺪ و ﺗﺎ ﻻف ﺗﻮ ﺣﯿﻮان ﻧﺸﻮد‬

‫ﻃﯿﻨﺖ رﺟﺲ ﺑﺒﺎﯾﺪ ﮐﻪ ﺷﻮد ﺑﺎده ﻓﺮوش‬

‫و رﻧﻪ ﻫﺮ ﮔﻮﻫﺮ ﭘﺎﮐﯽ ﺧﺮ ﭘﯿﺮان ﻧﺸﻮد‬

‫ﻗﺎﺑﻞ ﻓﯿﺾ ﺧﺪا ﭘﺎك زرﻧﺪي ﺑﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﺮﺷﺪ و ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﻮذر و ﺳﻠﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫اﺳﻢ اﻋﻈﻢ ﻧﻪ ﺑﻼف اﺳﺖ دﻣﯽ دل ﻣﺸﺪار‬

‫ﭼﻮن ﺗﻮ اﺑﻠﯿﺲ ﺗﺒﻠﯿﺲ ﻣﺴﻠﻤﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﻋﺸﻖ ﻣﯽورزي و اﻣﯿﺪ ﮐﻪ ﺣﺮﻣﺎن ﻧﺒﺮي‬

‫ﻋﺸﻖ ﻓﻨﯽ ﺗﻮ ﺟﺰ ﻣﻮﺟﺐ ﺣﺮﻣﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫ﭼﻮن ﻣﺮﯾﺪﺗﻮﻧﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺸﻘﺖ ﻓﻨﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺧﺮ ﺗﻮ ﮔﺸﺘﻪ ﮐﻪ ﺟﺰ او ﺧﺮ رﻧﺪان ﻧﺸﻮد‬

‫ﺗﺎ ﺑﺸﺮ را ﻧﺒﻮد ﻫﻤﺖ ﭘﺴﺖ اي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫رو ﺑﺼﻮﻓﯽ ﻧﺮود ﻫﻢ ﺧﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﺸﻮد‬

‫‪ -177‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫روز ﻫﺠﺮان و ﺷﺐ ﻓﺮﻗﺖ ﯾﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫زدم اﯾﻦ ﻓﺎل و ﮔﺬﺷﺖ اﺧﺘﺮ و ﮐﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺎدرم ﻧﯿﺴﺖ ز ﺑﺪ ﻋﻬﺪي اﯾﺎم ﻫﻨﻮز‬

‫ﻗﺼﮥ ﻏﺼﻪ ﮐﻪ در دوﻟﺖ ﯾﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫در ﺷﻤﺎر ار ﭼﻪ ﻧﯿﺎورد ﮐﺴﯽ ﺣﺎﻓﻆ را‬

‫ﺷﮑﺮﮐﺎن ﻣﺤﻨﺖ ﺑﯿﺮون زﺷﻤﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫‪ -177‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫روزﮔﺎر ﺗﻮ وﻫﻢ ﻋﻤﺮ ﻧﮕﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺲ ﮐﻦ اﯾﻨﻘﺎل ﮐﻪ اﯾﻦ ﻧﻐﻤﻪ و ﺗﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫دامﻫﺎي ﺗﻮ و آن ﺧﺪﻋﻪ و ﻻف و ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﻫﻢ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﺴﺘﯿﺖ از دوﻟﺖ ﯾﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﻌﺪ از اﯾﻦ ﻇﻠﻤﺖ و ﻫﻢ ﺗﻮ ﻧﺨﻮاﻫﻨﺪ ﺧﺮﯾﺪ‬

‫آن ﻫﻤﻪ وﺻﻒ ﺗﻮ از ﺑﻮس و ﮐﻨﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﻋﻘﻞ و ﻫﻮﺷﯽ ﮐﻪ ز ﻣﻠﺖ ﺑﮕﺮﻓﺘﯽ ﺑﺎ ﺷﻌﺮ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺮون آي ﮐﻪ ﮐﺎر ﺷﺐ ﺗﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫آن ﻫﻤﻪ ﻻف و ﮔﺰاﻓﯽ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻮان ﺗﻮ ﺑﻮد‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻧﻮﺑﺖ آن ﮔﺮدوﻏﺒﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺷﮑﺮ اﯾﺰد ﺑﻄﺮﻓﺪاري ﻋﻘﻞ آﻣﺪ ﺷﺮع‬

‫ﻧﺨﻮت ﻋﺸﻖ وﻫﻮس ﮐﻮس ﺧﻤﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺎورم ﻧﯿﺴﺖ ز ﺑﺪ ﻋﻬﺪي اﯾﺎم ﻫﻨﻮز‬

‫ﮐﺎن ﻫﻤﻪ وﺟﺪ ﺗﻮ از اﺧﺬ دﻻر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﮔﺮ ﻧﺸﻤﺎرﻧﺪ ﺗﻮ را ﺣﻖ دارﻧﺪ‬

‫ﺷﮑﺮ ﮐﺎن ﻣﺪﺣﺖ ﺑﯿﺮون ز ﺷﻤﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪151‬‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻗﻠﻢ و ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﻫﺸﯿﺎر ﺷﺪم‬

‫ﮐﻪ ﺑﺘﺪﺑﯿﺮو ﺧﺮد آن ﻫﻢ ﻋﺎر آﺧﺮ ﺷﺪ‬

‫‪ -178‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﺮ زﻣﺴﺠﺪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺷﺪم ﺧﻮرده ﻣﮕﺮ‬

‫ﻣﺠﻠﺲ وﻋﻆ دراز اﺳﺖ و زﻣﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺎه ﺷﻌﺒﺎن ﻣﻨﻪ از دﺳﺖ ﻗﺪح ﮐﺎﯾﻦ ﺧﻮرﺷﯿﺪ‬

‫از ﻧﻈﺮ ﺗﺎ ﺷﺐ ﻋﯿﺪ رﻣﻀﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻄﺮﺑﺎﻣﺠﻠﺲاﻧﺲ اﺳﺖ وﻏﺰلﺧﻮان وﺳﺮود‬

‫ﭼﻨﺪ ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ رﻓﺖ و ﭼﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﺑﻬﺮ ﺗﻮ آﻣﺪ ﺳﻮي اﻗﻠﯿﻢ وﺟﻮد‬

‫ﻗﺪﻣﯽ ﻧﻪ ﺑﻮداﻋﺶ ﮐﻪ روان ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫‪ -178‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻇﻠﻤﺖ ﻋﺸﻖ ﭼﻮ اوﻫﺎم روان ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫دﯾﺪة ﻣﺎ ﺑﺤﻘﺎﺋﻖ ﻧﮕﺮان ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺑﻮق رﺳﻮاﺋﯽ ﻋﺮﻓﺎن زدﻧﯽ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن را ﻧﻪ دﮔﺮ ﺟﺮﺋﺖ آن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﭘﺮﭼﻢ وﻫﻢ و ﺧﺮاﻓﺎت دﮔﺮﮔﻮن ﮔﺮدد‬

‫روز رﺳﻮاﺋﯽ ﻫﻢ ﭘﯿﺮ دﻣﻐﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﭘﺮﭼﻢ ﻋﺪل و ﻫﺪاﯾﺖ ﺣﺮﮐﺖ ﺧﻮاﻫﺪ ﮐﺮد‬

‫ﻧﻮر ﺗﻮﺣﯿﺪ ﺑﺎﻃﺮاف ﺟﻬﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻗﻮت از ﻏﯿﺐ رﺳﺪ ﺑﺎر دﮔﺮ اﯾﻤﺎن را‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺣﺠﻪ ﺣﻖ ﻧﻮرﻓﺸﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻨﻄﻖ ﺣﻖ ﺑﻬﻤﻪ ﮔﺮد ﺟﻬﺎن ﺧﻮاﻫﺪ رﻓﺖ‬

‫ﺑﺎد ﺑﺮ ﺑﯿﺮق اﺳﻼم و زان ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﮔﺮ ز ﻣﺴﺠﺪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت روي ﺣﺰب ﺧﺪا‬

‫ﺑﺮ ﺧﺮاﺑﯽ ﺧﺮاﺑﺎت روان ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫اي دل ﻣﺴﺖ در اﻣﺮوز ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻋﯿﺸﯽ‬

‫ﻋﺸﺮت ﻣﺎ ﺑﻘﯿﺎت ﺑﺠﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﺎه ﺷﻌﺒﺎن ﻧﻔﺴﯽ دﺳﺖ ﺑﺎﯾﻦ ﺟﺎم ﻧﺠﺲ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺗﺄﮐﯿﺪ ﺑﻤﺎه رﻣﻀﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫دﯾﻦ ﻋﺰﯾﺰ اﺳﺖ ﻏﻨﯿﻤﺖ ﺷﻤﺮﯾﺪش ﯾﺎران‬

‫ز ﺧﺪا آﻣﺪه و ز دﯾﻮ ﻧﻬﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻄﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻦ از ﻧﻐﻤﻪ و ﺗﺎر و ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﭼﻨﺪ ﺑﮕﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﭼﻨﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﻬﺮ ﻏﺰل ﻧﺎﻣﺪهاي در دﻧﯿﺎ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﻔﻊ ﺗﻮ ﺗﻨﺒﯿﻪ ﮐﺴﺎن ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ‬

‫‪ -179‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻮش آﻣﺪ ﮔﻞ وز آن ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﯿﺎ اي ﺷﯿﺦ و از ﺧﻤﺨﺎﻧﮥ ﻣﺎ‬

‫ﺷﺮاﺑﯽ‬

‫در‬

‫دﺳﺘﺖ‬
‫ﺧﻮر‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺠﺰ‬

‫ﺳﺎﻏﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫در‬

‫ﮐﻮﺛﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪152‬‬

‫ﻋﺠﺐ راﻫﯽ اﺳﺖ راه ﻋﺸﻖ ﮐﺎﻧﺠﺎ‬

‫ﮐﺴﯽ ﺳﺮ ﺑﺮ ﮐﻨﺪ ﮐﺶ ﺑﺴﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اوﯾﻢ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ‬

‫از‬

‫ﺑﺘﺎج‬

‫ﺟﺎن‬

‫ﻋﺎﻟﻢ‬

‫ﺳﻠﻄﺎن‬

‫ﺑﻨﺪة‬

‫آراﯾﺶ‬

‫ﺧﻮرﺷﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮔﯿﺮ و ﺧﻄﺎ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﯾﺎدش‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﭼﻨﯿﻦ‬

‫ﭼﺎﮐﺮ‬

‫از‬

‫زﯾﻨﺒﺪة‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﻓﺴﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻫﯿﭽﺶ ﻟﻄﻒ در ﮔﻮﻫﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫‪ -179‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫از آن ﻧﻈﻢ و ﺑﯿﺎن ﺑﻬﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺣﻖ در آن ﺑﺖ و ﺳﺎﻏﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺧﻠﻖ‬

‫ذاﺗﺶ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫و‬

‫ﺷﺎﻫﺎن‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﻣﻨﺎﺳﺐ ﺧﻂ و ﺧﺎل و ﭼﺸﻢ و اﺑﺮو‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﺻﻔﺎت ﺧﻠﻖ را ﺑﺮ ﺣﻖ ﺗﻮ ﻣﮕﺬار‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺸﻮي اوراق دﻓﺘﺮ زﯾﻦ ﻫﻮسﻫﺎ‬

‫ﮐﻪ وﻫﻢ و ﻋﺸﻖ در دﻓﺘﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اﮔﺮ ﺻﻮﻓﯽﮔﺮي از راه ﻋﺸﻖ اﺳﺖ‬

‫ز‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻋﺠﺐ راﻫﯽ اﺳﺖ راه ﻋﻘﻞ و داﻧﺶ‬

‫اﮔﺮ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮس در ﺳﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﺨﻮان واﻋﻆ ازﯾﻦ اﺷﻌﺎر ﻋﺸﻘﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﺮ آن ﮐﺲ ﻋﺎرف و ﺟﻮﯾﺎي ﺣﻖ ﺷﺪ‬

‫ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻨﺪ ﺳﯿﻢ و زر ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫اوﺳﯿﻢ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﭼﺎﮐﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻨﺪة ﻏﯿﺮ ﺧﺪا ﺷﺪ‬

‫ﺑﺠﺰ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫زﻧﺪ دم از ﺷﺮاب و ﻋﺸﻖ دﻟﺒﺮ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﮐﻮﺗﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻨﺰه‬

‫از‬

‫ﺻﻔﺎت‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﯿﺎ‬

‫ﺻﻔﺎت‬
‫آﻫﻮ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻟﯿﻠﯽ‬

‫ﺑﻨﺪة‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺳﻠﻄﺎن‬

‫در‬

‫ﮐﺎﺷﺎﻧﮥ‬

‫ﺷﺒﻪ‬

‫ﭼﯿﺰي‬
‫ذات‬

‫او‬

‫ﯾﮑﺴﺮ‬

‫ﺣﻖ‬

‫ﺧﺎﻟﻖ‬
‫ﺣﺴﻨﺶ‬
‫ﮐﺎﻓﺮ‬
‫ﺟﺎي‬

‫ﺑﺴﺘﮥ‬

‫زﯾﻮر‬

‫در‬
‫از‬

‫ﯾﺎدش‬

‫ﺑﺮاﯾﺶ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ‬

‫ﮐﺲ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻋﺎﺷﻖﺗﺮ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ذﻟﺖ‬
‫آن‬

‫اﮐﺒﺮ‬

‫ﻫﯿﭻ‬

‫ﭼﻪ‬

‫دﯾﮕﺮ‬

‫ﻣﻨﺒﺮ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﺎ‬

‫رﻣﻮزي ﺧﻮان ﮐﻪ در ﻫﺮ ﺳﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﯿﺎ ﮐﻦ ﺷﺎﻋﺮا زﯾﻦ ﻻف ﺑﯿﺠﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮔﯿﺮد ﺧﻄﺎ ﺑﺮ ﻧﻈﻢ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﻫﯿﭽﺶ ﻋﺸﻖ ﻣﯽ در ﺳﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻔﮑﺮ و ﻫﻮش ﺧﻮد ﮐﺴﺐ ﻫﻨﺮ ﮐﻦ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺳﻠﻄﺎﻧﯽ‬
‫از‬

‫ﻓﮑﺮ‬

‫ﺑﺨﻮر‬
‫و‬

‫ﻫﻤﺴﺮ‬
‫ﻫﻨﺮ‬

‫ﺑﻬﺘﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪153‬‬

‫ﺑﺮو اي ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﻦ و ﺧﺮد ﮔﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺰ دﯾﻦ و ﺧﺮد رﻫﺒﺮ ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫‪ -180‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮐﯽ ﺷﻌﺮ ﺗﺮ اﻧﮕﯿﺰ و ﺧﺎﻃﺮ ﮐﻪ ﺧﺮﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ درﯾﻦ ﻣﻌﻨﯽ ﮔﻔﺘﯿﻢ و ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫از ﻟﻌﻞ ﺗﻮ ﮔﺮﯾﺎﺑﻢ اﻧﮕﺸﺘﺮي زﯾﻨﻬﺎر‬

‫ﺻﺪ ﻣﻠﮏ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﻢ در زﯾﺮ ﻧﮕﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ و ﺧﻮن دل ﻫﺮ ﯾﮏ ﺑﮑﺴﯽ دادﻧﺪ‬

‫در داﺋﺮة ﻗﺴﻤﺖ اوﺿﺎع ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫در ﮐﺎر ﮔﻼب و ﮔﻞ ﺣﮑﻢ ازﻟﯽ اﯾﻦ ﺑﻮد‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎزاري و آن ﭘﺮدهﻧﺸﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -180‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اوﻫﺎم و ﺧﺮاﻓﺘﺮا ﻓﮑﺮي ﮐﻪ ﻣﺘﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﯽ ﺷﻌﺮ ﺗﺮش داﻧﺪ اﺷﻌﺎر ﻧﻪ اﯾﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﮏ ﻧﮑﺘﻪ درﯾﻦ دﯾﻮان ﺟﺰ وﻫﻢ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﯽ ﻣﻠﮏ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ در زﯾﺮ ﻧﮕﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫اﯾﻦ ﻣﻠﮏ ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ از ﺣﺸﺖ رﺑﺎﻧﯽ اﺳﺖ‬

‫ﮐﯽ دﯾﻮ ﺑﻨﺪ زد و آن ﺗﺎ دﯾﻮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻮ ﻧﮑﻨﺪ ﻓﻬﻤﯽ از وﻫﻢ ﺳﺨﻦ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫آن وﻫﻢ و ﺧﯿﺎﻻﺗﺶ ﺻﻮرتﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ و ﺧﻮن دل ﺑﺮ ﻫﺮ دو ﺗﻮﺋﯽ ﻗﺎدر‬

‫ﻣﺨﺘﺎر ﺧﻮد ﺗﺮاﺑﯿﻦ اوﺿﺎع ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﮑﻢ ازﻟﯽ اﯾﻦ ﺑﻮد ﻣﺨﺘﺎر ﺑﻮد ﻫﺮﮐﺲ‬

‫ﮔﻮ ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺎزاري ﯾﺎ ﭘﺮده ﻧﺸﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺒﺮي ﮔﻮ ﺧﻮد ﭘﯿﺸﻪ ﮐﻨﯽ رﻧﺪي‬

‫از اول ﺗﮑﻠﯿﻔﺖ ﺗﺎ ﻣﺮگ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺷﺎﻋﺮ ﺟﺒﺮﯾﺴﺖ اﻫﻞ ﺣﻖ‬

‫اﯾﻦ ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻧﯽ از ﭘﯿﺶ ﻧﯽ روز ﭘﺴﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -181‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻘﺪ ﺻﻮﻓﯽ ﻧﻪ ﻫﻤﻪ ﺻﺎﻓﯽ و ﺑﯿﻐﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫اي ﺑﺴﺎﺧﺮ ﻗﻪ ﮐﻪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ آﺗﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺎز ﭘﺮور و ﺗﻨﻌﻢ ﻧﺒﺮد راه ﺑﺪوﺳﺖ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫وﻟﻖ و ﺳﺠﺎدة ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺒﺮد ﺑﺎده ﻓﺮوش‬

‫ﮔﺮ ﺷﺮاﺑﺶ ز ﮐﻒ ﺳﺎﻗﯽ ﻣﻬﻮش ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺷﯿﻮة‬

‫رﻧﺪان‬

‫ﺑﻼﮐﺶ‬

‫‪ -181‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻧﻘﺪ ﺻﻮﻓﯽ ﻫﻤﻪ آﻟﻮده و ﺑﺎﻏﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﻤﻪاش ﺑﺎﻃﻞ و ﻫﻢ ﺳﺮب ﻣﻨﻘﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻓﺮﻗﻪﻫﺎ وارد و ﻫﺮ ﻓﺮﻗﻪ ﺑﻮد ﺧﺮﻗﻪ ﺟﺪا‬

‫ﺧﺮﻗﻪﻫﺎﯾﺶ ﻫﻤﻪ ﻣﺴﺘﻮﺟﺐ آﺗﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪154‬‬

‫ﺧﻮش ﺑﻮد ﮔﺮ ﻣﺤﮏ ﺗﺠﺮﺑﻪ آﯾﺪ ﺑﻤﯿﺎن‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﺻﻮﻓﯽ ﻫﻤﻪاش ﻏﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ آﻣﺪ ﻣﺤﮏ ﺗﺠﺮﺑﻪ از ﺑﻬﺮ ﺑﺼﯿﺮ‬

‫دﯾﺪه ﮐﻮﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﺒﯿﻨﺪ ﻫﻤﻪ ﺳﺮﮐﺶ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺗﻮﮐﻪ ز ﯾﮏ ﺑﺎده ﺳﺮي ﻣﺴﺖ ﺷﺪي‬

‫ﺗﺎ ﻣﻤﺎﺗﺶ ﻧﮕﺮان ﺑﺎش ﻣﺸﻮش ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﻣﺴﺖ ﮐﺠﺎ راه ﺑﺮد ﺟﺰ ﺑﺎ دﯾﻮ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ ﺷﯿﻮة ﺧﻮاﻧﻨﺪة دﻟﮑﺶ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫دﻟﻖ و ﺳﺠﺎدة ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺑﻮد رﺟﺲ ﺳﺰا‬

‫ﺑﻬﻤﺎن ﺑﺎده ﻓﺮوش و ﺑﺖ و ﻣﻬﻮش ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -182‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﻮﻫﺮ ﻣﺨﺰن اﺳﺮار ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺣﻘﮥ ﻣﻬﺮ ﺑﺪان ﻣﻬﺮ و ﻧﺸﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﺤﺮم اﺳﺮار اﻣﺎﻧﺖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻻﺟﺮم ﭼﺸﻢ ﮔﻬﺮ ﺑﺎر ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫‪ -182‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دل ﺗﻮ ﻣﺮﮐﺰ اﻓﺴﺎﻧﻪ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺣﻘﻪ و ﺧﺪﻋﻪ ﺑﺪان ﻣﻬﺮ و ﻧﺸﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﺤﺮم اﺳﺮار ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺑﺎﺷﻨﺪ‬

‫ﻻﺟﺮم ﺷﻌﺮ ﭘﺮ از ﻻف ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﮐﺸﺘﮥ ﺧﺪﻋﮥ ﺧﻮد را ﺑﻔﮑﻦ در ﮔﺮداب‬

‫ز اﻧﮑﻪ ﺑﯿﭽﺎره و ﺑﯽﻋﻘﻞ ﭼﻨﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ازﻫﻮا ﭘﺮس ﮐﻪ ﮐﺎرت ﻫﻤﻪ ﺷﺐ ﺗﺎ دم ﺻﺒﺢ‬

‫ﻓﮑﺮ اﺷﻌﺎر ﺗﻮ از ﺑﻬﺮ دو ﻧﺎﻓﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﻧﻨﮓ آن ﮐﻔﺮ و ﻧﻔﺎﻗﯽ ﮐﻪ ﻧﻬﺎن ﻣﯽداري‬

‫ﻫﻤﻪ در ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﭘﯿﺪا و ﻋﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﻃﺎﻟﺐ دﯾﻦ و ﻫﻨﺮ ﻧﯿﺴﺖ و ﮔﺮ ﻧﻪ ﻗﺮآن‬

‫ﻣﻨﺸﺎء ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ ﺳﻌﯽ و ﺑﯿﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺎز ﻣﺰن ﺣﻘﻪ ز ﺧﻮﻧﺎﺑﻪ ﭼﺸﻢ‬

‫ورﻧﻪ از ﺑﺮﻗﻌﯿﺴﺖ ﻧﻘﺾ ﻫﻤﺎﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫‪ -183‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﻧﻬﺎﻧﺖ ﻧﻈﺮي ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﻮد‬

‫رﻗﻢ ﻣﻬﺮ ﺗﻮ ﺑﺮ ﭼﻬﺮة ﻣﺎ ﭘﯿﺪا ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺑﺎﺻﻼح ﺷﻤﺎ ﻣﯽﺷﺪ راﺳﺖ‬

‫ﻧﻈﻢ ﻫﺮ ﮔﻮﻫﺮ ﻧﺎﺳﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ را ﺑﻮد‬

‫‪ -183‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﻧﻬﺎﯾﺖ اﺛﺮي ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﻮد‬

‫ادب ﻫﻤﭽﻮ ﺗﻮ ﺑﺮ ﻋﻬﺪة ﻣﺎ ﻫﺮ ﺟﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺑﭽﺸﻤﺖ ﺷﺮري از ﮐﯿﻦ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮ ﻟﺒﺖ ﻧﺎﻟﻪ و ﻧﻔﺮﯾﻦ و ﺷﮑﺎﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪155‬‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ رﺧﺖ ﮔﺸﺖ ﺳﯿﻪ از ﻋﺼﯿﺎن‬

‫دل و دﯾﻦ داده ﭼﻮ دﯾﻮاﻧﮥ ﺑﯽﭘﺮوا ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ زﺑﺎﻧﺖ ز ﺳﺨﻦ ﻻل ﺷﺪي‬

‫ﭼﻮن ﻣﯿﺎن ﻣﻦ و ﺗﻮ ﺑﺤﺚ ﺧﯿﺎﻧﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺻﺒﻮﺣﯽ زدي و ﻣﺴﺖ ﺷﺪي‬

‫ﻣﺤﺮﻣﺖ ﭘﯿﺮ ﺷﺪ و دم ز ﻏﻮاﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﻧﻪ اﺻﻼح ﻃﻠﺐ ﺷﺪ ﻧﻈﻠﻤﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺎﭘﺨﺘﻪ ﻫﻮس ﭘﯿﻤﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ در آن زر ﻣﮕﻪ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮي‬

‫آﻧﮑﻪ ﺧﻨﺪﯾﺪ ﺑﺘﻮ ﻣﺴﺖ ﺟﻨﺎﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﭼﻪ ﺳﻮارت ﮔﺸﺘﻨﺪ‬

‫زﯾﺮ ﻣﻬﻤﯿﺰ ﺷﻬﻤﺎن ﺑﺮ ﺗﻮ ﻋﻨﺎﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺧﺮاﺑﺎت ﻧﺸﯿﻦ ﺑﻮدي و ﻣﺴﺖ‬

‫ﻧﯽ ز ﺻﻨﻌﺖ ﺧﺒﺮي ﻧﯽ ز ﻫﺪاﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺑﺎ ﻓﺴﺎد ﺷﻤﺎ ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪ‬

‫ﻻف و ﺗﺰوﯾﺮ درﯾﺎ آﻧﭽﻪ ﺷﺎﻋﺮﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺑﺪي ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺴﺘﯽ و زﺑﻮن‬

‫ﺣﮑﻢ ﺗﺮﻓﯿﻊ ﺗﻮ از آن ﻟﺐ درﯾﺎﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫‪ -184‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﻮش اﺳﺖ ﺧﻠﻮت اﮔﺮ ﯾﺎر ﯾﺎر ﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﻪ ﻣﻦ ﺑﺴﻮزم و او ﺷﻤﻊ اﻧﺠﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ آن ﻧﮕﯿﻦ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻬﯿﭻ ﻧﺴﺘﺎﻧﻢ‬

‫ﮐﻪ ﮔﺎه ﮔﺎه ﺑﺮو دﺳﺖ اﻫﺮﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -184‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﻮش اﺳﺖ ﻋﺎم اﮔﺮ ﻓﯿﺾ ذو اﻟﻤﻨﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺪ اﺳﺖ ﻗﻬﺮﯾﺶ اﮔﺮ ﭘﯿﺮ اﻧﺠﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﭘﯽ ﺗﻤﻠﻖ ﭘﯿﺮت ﺣﺴﺪ ﻣﺒﺮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﻮاي ﺗﻮ ﻫﻤﺮاه و ﻫﻢ ﺳﺨﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫زﺑﺎن ﻻف ﮔﺸﺎﺋﯽ ز ﺣﺪ ﺧﻮد ﺑﯿﺮون‬

‫ﺑﺴﺎن ﭘﺸﻪ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﺜﻞ ﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﻪ آن ﻧﮕﯿﻦ ز ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﻮد ﻣﮕﺮ از وﻫﻢ‬

‫ﮐﻪ ﮔﺎه ﮔﺎه ﺑﺮ آن دﺳﺖ اﻫﺮﻣﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﻠﯽ ﺑﻤﺬﻫﺐ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺒﯽ اﺳﺖ ز اﻧﮕﺸﺘﺮ‬

‫ﮔﻬﯽ رﺑﻮدة ﻫﺮ دﯾﻮ ﻣﻤﺘﺤﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻬﺮ دﯾﻮ ﻫﺰاران ﻫﺰار ﺳﺠﺪه ﮐﻨﯽ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻮ و ﻣﯽ ﺷﻤﻊ اﻧﺠﻤﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺳﺰاي ﺷﺮع ﻓﺮوﺷﯽ ﺑﻌﺸﻖ و ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﻗﯿﻤﺖ ﻃﻮﻃﯽ ﮐﻢ از زﻏﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫اﮔﺮ ﺗﻮ ﭘﯿﺶ ﺧﻮدت ﻃﻮﻃﺌﯽ و ﻫﻢ ﻋﺎﺷﻖ‬

‫ﻗﺒﻮل ﻣﯽ ﻧﮑﻨﺪ آﻧﮑﻪ اﻫﻞ ﻓﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﯿﺎن ﺷﻮق ﺗﻮ ﻣﻌﻠﻮم ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﺎر ﺣﺴﺪ‬

‫زﺑﺎﻧﻪاش ﺑﺪﻟﺖ ﺷﻌﻠﻪ از دﻫﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪156‬‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺎ دﻫﺰﺑﺎن ﺷﺪه ز ﻏﺮور‬

‫وﻟﯿﮏ ﺑﺮﻗﻌﯽ اﻟﮑﻦ زﻫﺮ ﺳﺨﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫‪ -185‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺎﻟﻬﺎ دﻓﺘﺮ ﻣﺎ در ﮔﺮو ﺻﻬﺒﺎ ﺑﻮد‬

‫روﻧﻖ ﻣﯿﮑﺪه از درس و دﻋﺎي ﻣﺎ ﺑﻮد‬

‫ﻧﯿﮑﯽ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﭼﻮ ﻣﺎ ﺑﺪ ﻣﺴﺘﺎن‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﺮدﯾﻢ ﺑﭽﺸﻢ ﮐﺮﻣﺶ زﯾﺒﺎ ﺑﻮد‬

‫ﭘﯿﺮ ﮔﻠﺮﻧﮓ ﻣﻦ اﻧﺪر ﺣﻖ ارزق ﭘﻮﺷﺎن‬

‫رﺧﺼﺖ ﺧﺒﺚ ﻧﺪاد ار ﻧﻪ ﺣﮑﺎﯾﺖﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫دﻓﺘﺮ داﻧﺶ ﻣﺎ ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺸﻮﯾﻨﺪ ز ﻣﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻓﻠﮏ دﯾﺪم و در ﻗﺼﺪ دل داﻧﺎ ﺑﻮد‬

‫دل ﭼﻮ ﭘﺮﮔﺎر ﺑﻬﺮ ﺳﻮد و راﻧﯽ ﻣﯽﮐﺮد‬

‫و ﻧﺪر آن داﺋﺮه ﺳﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﭘﺎ ﺑﺮ ﺟﺎ ﺑﻮد‬

‫ﻗﻠﺐ اﻧﺪودة ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮ او ﺧﺮج ﻧﺸﺪ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻣﻌﺎﻣﻞ ﺑﻬﻤﻪ ﻋﯿﺐ ﻧﻬﺎن ﺑﯿﻨﺎ ﺑﻮد‬

‫‪ -185‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺎﻟﻬﺎ ﺷﻌﺮ ﭘﺮ از ﮐﻔﺮ ﺑﺪﻓﺘﺮﻫﺎ ﺑﻮد‬

‫روﻧﻖ ﻣﯿﮑﺪه از ﺣﻤﻖ ﺗﻮ ﭘﺎ ﺑﺮ ﺟﺎ ﺑﻮد‬

‫زﺷﺘﯽ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﯿﻦ ﭼﻮ ﺷﻤﺎ ﺑﺪ ﻣﺴﺘﺎن‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺑﺪﯾﻦ ﮐﺮد ﺑﺮش زﯾﺒﺎ ﺑﻮد‬

‫ﭘﯿﺮ ﻧﻨﮕﯿﻦ ﺗﻮ ﻫﺮ ﻧﻨﮓ اﺟﺎزت ﻓﺮﻣﻮد‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﺧﺒﺚ ﺷﻤﺎ در ﻧﻈﺮش واﻻ ﺑﻮد‬

‫دﻓﺘﺮ داﻧﺶ ﻣﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪ از اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫و رﻧﻪ ﮐﯽ ﭼﺮخ و ﻓﻠﮏ ﺿﺪ دل داﻧﺎ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺒﺘﺎن دل ﻣﺪه و ﺣﻖ ﺑﺸﻨﺎس اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫اﯾﻦ ﺳﺨﻦ ﮔﻔﺖ ﮐﺴﯽ ﮐﻮ ز ﺧﺮد ﺑﯿﻨﺎ ﺑﻮد‬

‫دل آرام زاﯾﻤﺎن دوران ﮐﺴﯽ ﮔﯿﺮد‬

‫اﻫﻞ ﺷﮑﺴﺖ ﮐﻪ ﺳﺮ ﮔﺸﺘﻪ و در ﻫﺮ ﺟﺎ ﺑﻮد‬

‫ﻣﻄﺮب از ﺑﻬﺮ ﻫﻮي و ﻫﻮس ﮔﻔﺖ ﻋﺰل‬

‫ﮐﯽ ﺣﮑﯿﻤﺎن ﺟﻬﺎن را ﻏﺰل دﻧﯿﺎ ﺑﻮد‬

‫آﻧﮑﻪ ﺑﺎ دﯾﺪة ﺑﯿﻨﺎ ﺑﺠﻬﺎن ﮐﺮد ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﺪ ﺧﺮدﻣﻨﺪ و ﻫﻢ از وﺣﯽ ﺧﺪا داﻧﺎ ﺑﻮد‬

‫ﺧﻂ ﻧﺒﺮدم ز ﻃﺮب ز آﻧﮑﻪ ﺧﺪا ﻧﺎﻇﺮ ﺑﻮد‬

‫در دﻟﻢ ﻣﻌﺮﻓﺖ و وﺣﺸﺘﯽ از ﻋﻘﺒﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻧﻘﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﭙﺬﯾﺮﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﯿﻮب ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ آﻧﮑﻪ ﺧﺮﯾﺪي ﻧﻪ ﺑﺮش ﺗﻘﻮي ﺑﻮد‬

‫‪ -186‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﯾﮏ دو ﺟﺎﻣﻢ در ﺳﺤﺮﮔﻪ اﺗﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫وز ﻟﺐ ﺳﺎﻗﯽ ﺷﺮاﺑﻢ در ﻣﺬاق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫در ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻫﺮ ﮐﺠﺎ ﮐﺮدﯾﻢ ﺳﯿﺮ‬

‫ﻋﺎﻓﯿﺖ را ﺑﺎ ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي ﻓﺮاق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪157‬‬

‫ﮔﺮ ﻧﮑﺮدي ﻧﺼﺮه اﻟﺪﯾﻦ ﺷﺎه ﯾﺤﯿﯽ از ﮐﺮم‬

‫ﮐﺎر ﻣﻠﮏ و دﯾﻦ ز ﻧﻈﻢ و اﺗﺴﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆآن ﺳﺎﻋﺖﮐﻪاﯾﻦﻧﻈﻢﭘﺮﯾﺸﺎنﻣﯽﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﻃﺎﺋﺮ ﻓﮑﺮش ﺑﺪام اﺷﺘﯿﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫‪ -186‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي ﮐﺰ ﺳﯿﻢ و زر در اﺣﺘﺮاق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﻟﺬت ﺷﺮب ﻣﺪاﻋﺶ در ﻣﺬاق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫از ﺳﺮ ﻣﺴﺘﯽ و ﺧﺒﺚ ﻓﻄﺮﺗﺶ ﻣﯽﺧﻮرد ﻣﯽ‬

‫در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻋﻘﻞ و دﯾﻨﺶ را ﻃﻼق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﻧﻘﺸﻪ ﻣﯽ ﺑﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﮔﯿﺮد ﺗﻮﺷﮥ از ﺳﯿﻢ ﺷﺎه‬

‫ﻃﺎﻗﺘﺶ در ﻋﺸﻖ ﺳﯿﻢ ﺷﺎه ﻃﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺷﻪ ﻧﮑﺮدي اﻋﺘﻨﺎ ﺑﺎ ﮔﻮﺷﮥ ﭼﺸﻤﯽ ﺑﺎد‬

‫آﻓﺘﺎب ﻋﻤﺮ ﺷﺎﻋﺮ در ﻣﺤﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﻣﺪح ﭘﯿﺎﭘﯽ ﺗﺎ ﮐﻨﯽ ﺟﻠﺐ ﻧﻈﺮ‬

‫ﺑﺮ ﺣﻮاﻟﻪ ور ﻧﻪ ﻋﺎﺷﻖ در ﻧﻔﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫اي ﺧﺮدﻣﻨﺪان ﻣﻘﺎﻣﺎت ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺑﻨﮕﺮﯾﺪ‬

‫ﺷﺪ ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي و اﻧﺪر ﺧﺎق و ﺑﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﭼﻮن ﺷﺎه ﯾﺤﯿﯽ را ﺑﻨﺪ دﯾﻦ و ﺧﺮد‬

‫ﮐﺎر ﻣﻠﮏ و دﯾﻦ ز ﻧﻈﻢ و اﺗﺴﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺰ ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد‬

‫ﻃﺎﺋﺮ ﻃﺒﻌﺘﺶ ﺑﻬﺮ ﺧﺲ اﺷﺘﯿﺎق اﻓﺘﺎده ﺑﻮد‬

‫‪ -187‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻮد‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎ وي ﮔﻔﺘﻤﯽ ﻫﺮ ﻣﺸﮕﻠﯽ ﺑﻮد‬

‫ﻫﻨﺮ ﺑﯽﻋﯿﺐ ﺣﺮﻣﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻟﯿﮑﻦ‬

‫ز ﻣﻦ ﻣﺤﺮ و ﻣﺘﺮﮐﯽ ﺳﺎﺋﻠﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮﯾﻦ ﻣﺴﺖ ﭘﺮﯾﺸﺎن رﺣﻤﺖ آور‬

‫ﮐﺎﻣﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻣﺤﻔﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن‬

‫ﻣﺮا‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﻣﺮا‬

‫وﻗﺘﯽ‬

‫ﻋﺸﻖ ﺗﻌﻠﯿﻢ‬

‫دﻟﯽ‬

‫ﺳﺨﻦ ﮐﺮد‬

‫ﻣﮕﻮ دﯾﮕﺮ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﮑﺘﻪ داﻧﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫وﻗﺘﯽ‬

‫ﺣﺪﯾﺜﻢ‬
‫ﻣﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﺎرداﻧﯽ‬

‫ﻧﮑﺘﮥ‬

‫ﻫﺮ‬

‫دﯾﺪﯾﻢ‬

‫ﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫ﻏﺎﻓﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫‪ -187‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺷﺎﻋﺮ آن را ﮐﯽ دﻟﯽ ﺑﻮد‬
‫دﻟﯽ‬

‫ﮔﺮ‬

‫داﺷﺖ‬

‫دﻟﺒﺮﻫﺎ‬

‫رﺑﻮدﻧﺪ‬

‫ﻋﺎﻗﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫اﮔﺮ‬

‫دل‬

‫ﮐﺮد‬

‫او‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﻣﺸﮑﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻋﺸﻘﺶ‬

‫ﻧﯽ‬

‫اﻣﯿﺪ‬

‫ﺳﺎﺣﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺗﺤﻤﻞ‬

‫داﺷﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫اﮔﺮ دل داﺷﺖ ﺑﺎراي و ﺧﺮد ﺑﻮد‬

‫ز‬

‫ﺑﺒﺎﺧﺘﯽ ﻋﻘﻞ ﺧﻮد از ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ دﯾﻦ ﮔﯿﺮش ﻋﺠﺐ ﺑﺪ ﻣﻨﺰﻟﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪158‬‬

‫ﻫﻨﺮ‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﺑﺎﻋﺚ‬

‫ﺣﺮﻣﺎن‬

‫ﺷﺪﺗﯽ‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﺑﻞ‬

‫ﻫﻨﺮ‬

‫ﺳﺎﺋﻠﯽ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺴﺘﺎن ﻧﺒﺎﯾﺪ رﺣﻤﺖ آورد‬

‫ﮐﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﻧﻘﺺ ﺷﺪﻧﯽ ﮐﺎﻣﻠﯽ ﺑﻮد‬

‫از آن وﻗﺘﯽ ﮐﻪ از ﻋﺸﻘﺖ ﺳﺨﻦ ﺷﺪ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺑﺒﯿﻦ‬

‫اي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫اﻗﺮار‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺪﯾﺚ‬

‫ﻧﻘﻞ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﻻﯾﻌﻘﻠﯽ‬

‫ﻣﮕﻮ ﻋﺎرف ﮐﻪ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﻏﺎﻓﻠﯽ ﺑﻮد‬

‫‪ -188‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﯾﺎد ﺑﺎد آﻧﮑﻪ ﺳﺮ ﮐﻮي ﺗﻮ ام ﻣﻨﺰل ﺑﻮد‬

‫دﯾﺪه را روﺷﻨﯽ از ﺧﺎك درت ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‬

‫آه ازﯾﻦ ﺟﻮر و ﺗﻈﻢ ﮐﻪ درﯾﻦ دام ﮐﻪ اﺳﺖ‬

‫واي از آن ﻋﯿﺶ ﺗﻨﻌﻢ ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻔﻞ ﺑﻮد‬

‫اﺳﺤﻘﯽ‬

‫ﺧﻮش درﺧﺸﯿﺪ وﻟﯽ دوﻟﺖ ﻣﺴﺘﻌﺠﻞ ﺑﻮد‬

‫راﺳﺘﯽ‬

‫ﺧﺎﺗﻢ‬

‫ﻓﯿﺮوزة‬

‫ﺑﻮ‬

‫‪ -188‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﻓﺨﺮ ﮐﻨﯽ ﮐﻮي ﺷﻬﺖ ﻣﻨﺰل ﺑﻮد‬

‫دﯾﺪهات روﺷﻨﯽ از ﺧﺎك درش ﺣﺎﺻﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﻓﺮق ﺗﻮ ﮔﺮ رﺧﺖ دﮔﺮﻏﺼﻪ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺷﺎه دﯾﮕﺮ ﺑﺪﻫﺪ آﻧﭽﻪ ﺗﻮ را در دل ﺑﻮد‬

‫در دﻟﺖ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺑﯽﺷﺎه ﻧﺒﺎﺷﯽ ﻫﺮﮔﺰ‬

‫ﺗﻮ ﻣﺨﻮر ﻏﺼﻪ ﮐﺠﺎ ﺳﻌﯽ دﻟﺖ ﺑﺎﻃﻞ ﺑﻮد‬

‫روﺷﻦ ﺑﺮ ﺑﺎد ﺣﺮﯾﻔﺎن ﺷﺪي از ﺧﻮد ﺑﯿﺨﻮد‬

‫ﺧﻮن ﺗﻮ در دل و ﭘﺎ در ﮔﻞ و او ﺑﺪ ﮔﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺣﻤﻖ ازﯾﻦ ﺑﯿﺶ ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﺧﺮد ﺑﻔﺮوﺷﯽ‬

‫ﺑﺨﺮي ﻋﺸﻖ ﮐﺴﯽ را ﮐﻪ ﻧﻪ او ﺧﻮﺷﮕﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺑﺲ ﺑﮕﺸﺘﻢ ﮐﻪ ﺑﭙﺮﺳﻢ ﺳﺒﺐ ﺣﻤﻖ ﺷﻤﺎ‬

‫ﻣﻔﺘﯽ ﻋﻘﻞ ﺑﮕﻔﺘﺎ ﮐﻪ ز ﻻﯾﻌﻘﻞ ﺑﻮد‬

‫آه ازﯾﻦ ﺣﻘﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ ﮐﻪ دام ﻋﺮﻓﺎ اﺳﺖ‬

‫واي زان ﺣﻤﻖ و ﺗﺨﺮﺧﺮ ﮐﻪ در آن ﻣﺤﻔﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺑﻮ اﺳﺤﺎﻗﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺷﻬﯽ ﺑﻮد زر ﻣﺮﺣﻤﺘﺶ ﺷﺎﻣﻞ ﺑﻮد‬

‫دﯾﺪي آن ﮐﻪ ﺑﮑﮥ ﺷﺎه ﺑﺮﻓﺖ ﻋﺒﺮت ﮔﯿﺮ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﭘﻨﺪ ﺑﮕﻮ ﮔﺮ ﻧﻪ دﻟﺖ ﻏﺎﻓﻞ ﺑﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮا‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﻓﯿﺮوزة‬

‫‪ -189‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آن ﯾﺎر ﮐﺰو ﺧﺎﻧﮥ ﻣﺎ ﺟﺎي ﭘﺮي ﺑﻮد‬

‫ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪﻣﺶ ﭼﻮن ﭘﺮي از ﻋﯿﺐ ﺑﺮي ﺑﻮد‬

‫دل ﮔﻔﺖ ﻓﺮوﮐﺶ ﮐﻨﻢ اﯾﻦ ﺷﻬﺮ ﺑﺒﻮﯾﺶ‬

‫ﺑﯿﭽﺎره ﻧﺪاﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﯾﺎرش ﺳﻔﺮي ﺑﻮد‬

‫ﻫﺮ ﮔﻨﺞ ﺳﻌﺎدت ﮐﻪ ﺧﺪا داد ﺑﺤﺎﻓﻆ‬

‫از ﯾﻤﻦ دﻋﺎي ﺷﺐ و ورد ﺳﺤﺮي ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪159‬‬

‫‪ -189‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آن دﯾﻮ ﮐﻪ در دﯾﺪة ﺗﻮ ﺟﺎي ﭘﺮي ﺑﻮد‬

‫ﺳﺮ ﺗﺎ ﻗﺪﻣﺶ ﻋﯿﺐ و ﭼﻮ ﺗﻮ ﺑﯽﻫﻨﺮي ﺑﻮد‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ ﮔﻤﺮه ﮐﻨﻢ اﯾﻦ ﺷﻬﺮ ز ﮐﻔﺮش‬

‫ﺑﯿﭽﺎره ﻧﺪاﻧﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﺎرت ﺳﻔﺮي ﺑﻮد‬

‫ﺗﻨﻬﺎ ﻧﻪ ﺗﻮ را راز دل از ﭘﺮده ﺑﺮون ﮔﺸﺖ‬

‫ﺑﺲ راز ﻋﯿﺎن ﺷﺪ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﮐﻔﺮ و ﺟﺮي ﺑﻮد‬

‫ﻣﻨﻈﻮر ﺗﻮ ﺑﺪ ﻣﺎل ﮐﻪ آن را ﺑﮑﻒ آري‬

‫از ﻣﺪح و ﺛﻨﺎي ﺧﻮد ﯾﺎ ﭘﺮده دري ﺑﻮد‬

‫از ﭼﻨﮓ ﺗﻮ دﯾﻮان و ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺑﺮ ﺑﻮدﻧﺪ‬

‫در ﺣﺴﺮت آن ﻣﯽ ﺗﻮ ﺑﮕﻮ وه ﭼﻮ ﭘﺮي ﺑﻮد‬

‫ﻋﺬرش ﻧﭙﺬﯾﺮﯾﻢ ﮐﻪ در راه ﺗﺼﻮف‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺧﺮي دﯾﺪ ﺧﯿﺎﻟﺶ ﻗﻤﺮي ﺑﻮد‬

‫وﻗﺖ ﺗﻮ ﻫﺪر رﻓﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﯿﺮ ﺑﺴﺮ رﻓﺖ‬

‫ﺑﻮد از ﻧﻔﺴﺶ ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﻪ دود و ﺷﺮري ﺑﻮد‬

‫اﯾﻦ ﻋﻤﺮ ﭼﻮ ﮔﻨﺠﯽ و ﯾﺎ آب زﻻﻟﯽ اﺳﺖ‬

‫اﻓﺴﻮس ﮐﻪ اﯾﻦ آب روان رﻫﮕﺬري ﺑﻮد‬

‫آن را ﮐﻪ ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﺷﻤﺮي ﮔﻨﺞ ﺑﻮد رﻧﺞ‬

‫آن ﺣﯿﻠﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ و ﻓﻨﻮن ﺑﺸﺮي ﺑﻮد‬

‫آن ﮔﻨﺞ ﺷﻘﺎوت ﺑﺘﻮ ﺣﺎﺷﺎ ﻧﻪ ﺧﺪا داد‬

‫از ﺑﺎدة ﺷﺎﻫﺎن و ﻗﻤﺎر ﺳﺤﺮي ﺑﻮد‬

‫اﯾﻦ ﮔﻨﺞ ﺗﻮ از ورد و دﻋﺎي ﺳﺤﺮي ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﺑﺎده و رﻗﺺ ﮐﻤﺮي ﺑﻮد‬

‫‪ -190‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﯾﺪم ﺑﺨﻮاب ﺧﻮش ﮐﻪ ﺑﺪﺳﺘﻢ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺗﻌﺒﯿﺮ رﻓﺖ و ﮐﺎر ﺑﺪوﻟﺖ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﭼﻞ ﺳﺎل رﻧﺞ و ﻏﺼﻪ ﮐﺸﯿﺪﯾﻢ و ﻋﺎﻗﺒﺖ‬

‫ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻣﺎ ﺑﺪﺳﺖ ﺷﯿﺮاب دوﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫دﯾﺪﯾﻢ ﺷﻌﺮ دﻟﮑﺶ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻤﺪح ﺷﺎه‬

‫ﯾﮏ ﺑﯿﺖ از آن ﻗﺼﯿﺪه ﺑﻪ از ﺻﺪ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫آن ﺷﺎه ﺗﻨﺪ ﺣﻤﻠﻪ ﮐﻪ ﺧﻮرﺷﯿﺪ ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﭘﯿﺸﺶ ﺑﺮوز ﻣﻌﺮﮐﻪ ﮐﻤﺘﺮ ﻏﺰاﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫‪ -190‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮ ز ﺟﻌﻞ ﺧﻮاب ﮐﻪ دﺳﺘﺶ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫از ﻧﻘﻞ ﺧﻮاب ﻧﯿﺴﺖ او ﯾﮏ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺸﺎه ﺗﻨﺪ ﮐﻪ اي ﺷﺎه ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﺗﻌﺒﯿﺮ رﻓﺖ و ﮐﺎر ﺑﺪوﻟﺖ ﺣﻮاﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫از ﺟﻌﻞ و ﻧﻘﻞ ﺧﻮاب و ز ﺗﻌﺒﯿﺮ ﺑﯽﻣﺰه‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮ ﺗﻨﺎﺳﺒﺶ ﮐﻪ ﺗﻮ را ﺻﺪ ﺟﻌﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫دوﻟﺖ ﺑﻮد ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮي ﺟﺎﺋﺮان ﮐﻨﺪ‬

‫دري ﭼﻨﯿﻦ ﭘﯿﺎﻟﻪ را ﺑﭽﻨﯿﻦ آه و ﻧﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪160‬‬

‫ﭼﻞ ﺳﺎل ﻏﺼﻪ ﺧﻮردي و اﻣﺎ ﻧﺒﻮد ﻋﻘﻞ‬

‫اﻓﺴﺎر ﺗﻮ ﺑﺪﺳﺖ ﺷﺮاب دو ﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺧﻮﺷﺒﺎشوﺧﻮشﺑﺨﻮابﮐﻪﺧﻮاﻫﺪرﺳﺪ ﺑﺘﻮ‬

‫ﻫﺮ ﺷﺮ و ﻫﺮ ﻓﺴﺎد ﮐﻪ اﻧﺪر ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫دﯾﺪﯾﻢ ﺷﻌﺮ دﻟﮑﺶ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻤﺪح ﺷﺎه‬

‫دﯾﻨﺶ ﺑﺪاد و دﯾﺪة او ﺑﺮ ﻧﻮاﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫در ﮐﻮي دﯾﻦ ﻓﺮوﺷﯽ و در وادي ﻣﻠﻖ‬

‫ﯾﮏ ﺑﯿﺖ از آن ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ ﺻﺪ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﺟﺎﺋﯽ ﮐﻪ ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﻧﻪ و رﺷﻮه ﺑﻮد ﺷﻌﺎر‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ ﻣﺪح ﺟﻮر ﭼﻮ ﺻﺪﻫﺎ رﺳﺎﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫ﻣﺪح ﺷﻬﻤﺎن ﺑﻨﺰد ﺗﻮ ﺑﻬﺘﺮ ز دﯾﻦ ﺑﻮد‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺣﯿﺎ و ﺷﺮم ﺗﻮ ﻧﯽ در ﺳﻼﻟﻪ ﺑﻮد‬

‫‪ -191‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭘﯿﺶ ازﻧﯿﺖ ﺑﯿﺶازاﯾﻦ ﻏﻤﺨﻮاري ﻋﺸﺎقﺑﻮد‬

‫ﻣﻬﺮورزي ﺗﻮ ﺑﺎ ﻣﺎ ﺷﻬﺮة آﻓﺎق ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آن ﺻﺤﺒﺖ ﺷﺒﻬﺎ ﮐﻪ در زﻟﻒ ﺗﻮ ام‬

‫ﺑﺤﺚ ﺳﺮ ﻋﺸﻖ و ذﮐﺮ ﺣﻠﻘﮥ ﻋﺸﺎق ﺑﻮد‬

‫در ﺷﺐ ﻗﺪر ار ﺻﺒﻮﺣﯽ ﮐﺮدهام ﻋﯿﺒﻢ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺳﺮ ﺧﻮش آﻣﺪ ﯾﺎر و ﺟﺎﻣﯽ ﺑﺮ ﮐﻨﺎر ﻃﺎق ﺑﻮد‬

‫ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ در زﻣﺎن آدم اﻧﺪر ﺑﺎغ ﺧﻠﺪ‬

‫دﻓﺘﺮ ﻧﺴﺮﯾﻦ و ﮔﻞ راز ﻧﯿﺖ اوراق ﺑﻮد‬

‫‪ -191‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭘﯿﺶ از ﻧﯿﺖ ﮐﯽ ﺧﺒﺮ از ﺧﻮاري ﻋﺸﺎق ﺑﻮد‬

‫ﻋﺸﻖ ﺑﺎزي ﺣﻘﮥ ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻄﺎق ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎد ﺑﺎد آن ﺻﺤﺒﺖ ﺷﺒﻬﺎ ﮐﻪ در ﺑﻄﻼن ﻋﺸﻖ‬

‫ﻣﺴﺘﺪل و ﻫﺮ دﻟﯿﻠﺶ ﺷﻬﺮة آﻓﺎق ﺑﻮد‬

‫ﻧﻔﺲوﺷﻬﻮتازﺟﻮاﻧﺎنﮔﺮﭼﻪدلﻣﯽﺑﺮدودﯾﻦ‬

‫ﺷﻌﺮ ﻋﺸﻖ ﺷﺎﻋﺮان ﻫﻢ ﻣﻔﺴﺪ اﺧﻼق ﺑﻮد‬

‫ﮔﺮدل ودﯾﻦ ﺗﻮ اﻧﺪرﺣﺴﻦ ﻣﻬﺮ و ﯾﺎن ﺑﺮﻓﺖ‬

‫ﺳﺴﺘﯽ اﯾﻤﺎن ز ﭘﯿﺮو ﻣﺸﻖ آن ﻣﺸﺎق ﺑﻮد‬

‫از دم ﺻﺒﺢ ﻗﻀﺎ ﺗﺎ آﺧﺮ ﺷﺎم ﻓﻨﺎ‬

‫دوﺳﺘﺎن ﻓﺎﺳﻘﺎن ﺑﺪ ﻋﻬﺪ و ﺑﺪ ﻣﯿﺜﺎق ﺑﻮد‬

‫از ازل ﻧﯽ ﺣﻖ ﺻﻔﺎت ﻗﺎﺑﻞ ﺗﻐﯿﯿﺮ داﺷﺖ‬

‫ﭼﻮن ﮔﻪ ﮔﺎﻫﯽ ﻋﺸﻖ آﯾﺪ او ﺗﻪ از ﻋﺸﺎق ﺑﻮد‬

‫ﻋﺎﺷﻘﯽ ازوﺻﻒ ﺧﻠﻖ وﻧﻘﺺ وﺣﺎدثآﻣﺪه‬

‫اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﻘﺼﯽ ﻧﻪ در اوﺻﺎف آن ﺧﻼق ﺑﻮد‬

‫ﻧﺎمﻫﺎي ﺣﻖ ﮐﻪ از وي وز ﻗﺮآن آﻣﺪه‬

‫ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﻌﺸﻮق ﻧﺒﻮد ﻗﺎدر و رزاق ﺑﻮد‬

‫ﻫﯿﭻ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﻧﮕﻔﺖ اي ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﻌﺸﻮق ﻣﻦ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن ﻫﺮزه را اﯾﻦ ﺟﺮﺋﺖ و اﻃﻼق ﺑﻮد‬

‫ﮔﺎهﻣﯽﮔﻮﯾﺪﺧﺪاﻣﻌﺸﻮق وﮔﻪ ﻋﺎﺷﻖﺑﻤﺎاﺳﺖ‬

‫ﻧﻘﺺ ﻣﻤﮑﻦ ﺑﯿﻦ ﻣﮕﻮ ﮐﺎﻣﻞ ﺑﻤﺎ ﻣﺸﺘﺎق ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪161‬‬

‫ﻻف و ﮐﺬب ﻋﺎرﻓﺎن ﭘﯿﺪا ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ در ﻋﺪم‬

‫ﻣﻨﻈﺮ ﭼﺸﻢ ﻣﺮا اﺑﺮوي ﺟﺎﻧﺎن ﻃﺎق ﺑﻮد‬

‫رﺷﺘﮥ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺑﮕﺬارد و ﺑﺮو ﺣﻖ را ﺷﻨﺎس‬

‫ﮐﯽ ﺧﺪا را ﺳﺎﻋﺪ و ﺳﺎﻗﯽ ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺳﺎق ﺑﻮد‬

‫ﺑﺮ در ﺷﺎﻫﺎن ﮔﺪاﺋﯽ ﻋﺸﻖ ﺷﺪ از ﻣﺎل ﻣﻔﺖ‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﺧﻮان ﮐﯽ ﺣﺮاﻣﯽ را ﺧﺪا رزاق ﺑﻮد‬

‫داﺋﻢاﻟﺨﻤﺮﯾﮑﻪ ﺣﺘﯽ درﺷﺐ ﻗﺪراﺳﺖﻣﺴﺖ‬

‫دﯾﻮ ﯾﺎر و ﻧﺎﻇﺮش آﻣﺪ ﮐﻨﺎر ﻃﺎق ﺑﻮد‬

‫در زﻣﺎن آدم اﯾﻦ اﺷﻌﺎر ﮐﯽ ﺑﻮد ﻣﯽ ﻣﻼف‬

‫ﺷﻌﺮﻫﺎي ﺑﺎﻃﻠﺖ ﮐﯽ زﯾﻨﺖ اوراق ﺑﻮد‬

‫ﺟﻨﺖ ﺣﻖ را ﻣﻨﺰه دان و ﮐﻢ ﺑﯿﻬﻮده ﮔﻮ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ آن را ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻻزم ﺟﺰ اﻏﺴﺎق ﺑﻮد‬

‫‪ -192‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﻮرت ﺧﻮﺑﺖ ﻧﮕﺎرا ﺧﻮش ﺗﺎﺑﯿﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﮔﻮﺋﯿﺎ ﻧﻘﺶ ﻟﺒﺖ از ﺟﺎن ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﺧﻂﺳﺒﺰوﻋﺎرﺿﺴﺖ ﺑﺲﺧﻮبدﻟﮑﺶﯾﺎﻓﺘﻢ‬

‫ﺳﺎﯾﺒﺎن از ﮔﺮد ﻋﻨﺒﺮ ﮔﺮد ﻧﺴﺮﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺤﺾ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﮔﻮي ﯾﻌﻨﯽ ﺳﺮﻋﺸﻖ‬

‫ﻏﯿﺮ ازﯾﻦ دﯾﮕﺮ ﺧﯿﺎﻻﺗﯽ ﺑﺘﺨﻤﯿﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫‪ -192‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮرت وﻣﻌﻨﺎي اﺳﻼﻣﯽﭼﻪ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﺟﺎن ﻣﻦ ﻗﺎﻧﻮن آن را ﺑﻪ زﻫﺮ دﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮادﯾﮕﺮ ﻣﺒﺎف از ﺧﻂ و ﺧﺎل و ﻧﻘﺶ ﯾﺎد‬

‫ز آﻧﮑﻪ ﻗﺮآن ﺧﺪا را ﺑﻬﺘﺮ از اﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫از ﺑﺮاي رﻓﻊ اوﻫﺎم و ﺧﯿﺎﻻت و ﺷﮑﻮك‬

‫آﯾﻪﻫﺎ و ﺳﻮرهﻫﺎ ﭼﻮن ﻋﻘﺪ ﭘﺮوﯾﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﮐﺎر ﻗﺮآن اﺳﺖ ﻋﻄﺮ آﻣﯿﺰي و ﺟﺎن ﭘﺮوري‬

‫ﺷﺎﻋﺮان اﯾﻦ اﻓﺘﺮا ﺑﺮﻧﺎﻓﮥ ﭼﻤﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﯾﺎ رب اﻧﺪر ﺑﻨﺪ دﯾﻨﻢ ﻧﯿﺴﺘﻢ در ﺑﻨﺪ ﺟﺎه‬

‫ﺷﺎﻋﺮان ﻫﻢ راه دﯾﻦ را ﺳﺪي از ﮐﯿﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ دﯾﮕﺮ ﻣﻼف از ﺳﺮ ﻋﺸﻖ و رﻣﺰ آن‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻋﺸﻖ اوﻫﺎﻣﯽ ﺑﺘﺨﻤﯿﻦ ﺑﺴﺘﻪاﻧﺪ‬

‫‪ -193‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺮاﻣﯽ‬

‫دﮔﺮ‬

‫ﺑﺎره‬

‫از‬

‫دﺳﺖ‬

‫ﺑﺮد‬

‫ﺑﻤﻦ‬

‫ﻫﺰار‬

‫آﻓﺮﯾﻦ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺳﺮخ‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﮐﻪ از روي ﻣﺎ ﻧﮓ زردي ﺑﺒﺮد‬

‫ﭼﯿﺪ‬

‫ﻓﺸﺮد‬

‫ﺑﻨﺎزﯾﻢ‬

‫دﺳﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اﻧﮕﻮر‬

‫ﺑﺮو ز اﻫﺪا ﺧﻮرده ﺑﺮ ﻣﺎ ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﻣﺮﯾﺰاد‬

‫ﺑﺎز‬
‫ﭘﺎﺋﯽ‬

‫آورده‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﯽ‬
‫ﺑﺮ‬

‫دﺳﺖ‬
‫ﻫﻢ‬

‫ﺑﺮد‬

‫ﮐﻪ ﮐﺎر ﺧﺪاﺋﯽ ﻧﻪ ﮐﺎرﯾﺴﺖ ﺧﺮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪162‬‬

‫ﻧﻮﺷﺘﻪ‬

‫ﺳﺘﺮد‬

‫ﻧﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﻣﺮا از ازل ﻋﺸﻖ ﺷﺪ ﺳﺮﻧﻮﺷﺖ‬

‫ﻗﻀﺎي‬

‫ﻣﮑﺶ رﻧﺞ ﺑﯿﻬﻮده ﺧﻮر ﺳﻨﺪ ﺑﺎش‬

‫ﻗﻨﺎﻋﺖ ﮐﻦ درﯾﻨﺴﺖ اﻃﻠﺲ ﭼﻮ ﺑﺮد‬

‫ﺷﻮد ﻣﺴﺖ و ﺧﺪﻣﺖ ز ﺟﺎم اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ آن ﮐﻮ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽ ﺻﺎف ﺧﻮرد‬

‫‪ -193‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ را ﻣﯽ دﮔﺮ ﺑﺎره از دﺳﺖ ﺑﺮد‬

‫ﮐﻪ ﺑﺮ ﻋﻘﻞ و دﯾﻨﺖ زده دﺳﺖ ﺑﺮد‬

‫زاﻫﺪي‬

‫ﺑﺮد‬

‫ﻫﺰار‬

‫آﻓﺮﯾﻦ‬

‫ﺑﺎد‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫را‬

‫ﻣﯽﺧﻮار‬

‫ﺟﻼد‬

‫ﺗﺤﺖ‬

‫دو ﺻﺪ ﻟﻌﻦ ﺑﺮ آﻧﮑﻪ اﻧﮕﻮر ﭼﯿﺪ‬

‫ﺷﻮد ﺷﻞ ﻫﺮ آن ﭘﺎ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻫﻢ ﻓﺸﺮد‬

‫ﻣﺰن‬

‫ﮐﻪ ﺣﻖ ﺣﮑﻢ ﺗﻌﺰﯾﺮ دﺳﺘﺶ ﺳﭙﺮد‬

‫ﺗﻮ از ﺿﺮب ﭼﻮﺑﺶ ﺷﻮي ﺗﺮ دﻣﺎغ‬

‫ﻣﺮد‬

‫ﺑﺮو‬

‫ﺷﺎﻋﺮا‬

‫ﻃﻌﻦ‬

‫زاﻫﺪ‬

‫ﺟﻬﻨﻢ‬

‫ﮔﺮ‬

‫روي‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫زﻧﻨﺪ‬

‫ﺳﯿﻪ روي ﮔﺮدي و ﺑﺪ ﺣﺎل و ﺧﺮد‬

‫ﺗﻮ ﺧﻮد از ﻫﻮس ﻋﺸﻖ را ﺧﻮاﺳﺘﯽ‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﻟﺮد‬

‫ﻣﺪه ﮐﺎر ﺑﺪ را ﺗﻮ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﺤﻖ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺒﺮ اﺳﺖ و ﺧﻮد ﻣﯽﺗﻮاﻧﯽ ﻧﺨﻮرد‬

‫ﻗﻀﺎ و ازل ﻧﯿﺴﺖ ﻋﻠﺖ ﺑﻔﻌﻞ‬

‫ﻗﻀﺎ‬

‫ﺳﺘﺮد‬

‫ﻣﺰن دم ز ﺣﮑﻤﺖ ﻣﯿﺎور ﺗﻮ ﺟﺒﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺒﺮ ﺗﻮ ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪ از ﮐﻔﺮ ﮐﺮد‬

‫ﻣﮑﺶ رﻧﺞ و ﮔﻤﺮاه ﻣﻨﻤﺎ ﺗﻮ ﺧﻠﻖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫را ﻧﺒﺮد‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺟﺒﺮ و ﺟﺎم ﺗﻮ را‬

‫دﮔﺮ ﺑﺴﺖ وﺣﺪت ز ﮐﻔﺮت ﺷﻤﺮد‬

‫ﺑﺤﮑﻢ‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﭼﻮﺑﺖ‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﮐﺎر‬
‫و‬

‫ﻗﺪر‬

‫ﺑﻠﮑﻪ‬
‫را‬

‫ﻧﻔﺲ‬

‫از‬

‫ﺗﻮاﻧﯽ‬

‫دﯾﻮان ﺗﻮ دﯾﻦ ﺣﻖ‬

‫ﺣﺮف ر‬
‫‪ -194‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﻧﮑﻬﺘﯽ از ﮐﻮي ﻓﻼﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫زار و ﺑﯿﻤﺎر ﻏﻤﻢ راﺣﺖ ﺟﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﻗﻠﺐ ﺑﯿﺤﺎﺻﻞ ﻣﺎ را ﺑﺰن اﺳﯿﺮ ﻣﺮاد‬

‫ﯾﻌﻨﯽ از ﺧﺎك در دوﺳﺖ ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫درﮐﻤﯿﻦ ﮔﺎه ﻧﻈﺮ ﺑﺎ دل ﺧﻮﯾﺸﻢ ﺟﻨﮓ اﺳﺖ‬

‫ز اﺑﺮو و ﻏﻤﺰة او ﺗﯿﺮ و ﮐﻤﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫در ﻏﺮﯾﺒﯽ و ﻓﺮاق و ﻏﻢ دل ﭘﯿﺮ ﺷﺪم‬

‫ﺳﺎﻏﺮ ﻣﯽ ز ﮐﻒ ﺗﺎزه ﺟﻮاﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪163‬‬

‫ﻣﻨﮑﺮآن راﻫﻢ از ﯾﻦ ﻣﯽ دوﺳﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﺑﭽﺸﺎن‬

‫دﮔﺮ اﯾﺸﺎن ﻧﺴﺘﺎﻧﻨﺪ روا ﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﺑﻔﺮدا ﻣﻔﮑﻦ‬

‫ﯾﺎ ز دﯾﻮان ﻗﻀﺎ ﺧﻂ اﻣﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫دﻟﻢ ازدﺳﺖ ﺑﺸﺪدوش ﭼﻮﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﺧﻮاﻧﺪ‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﻧﮕﻬﺘﯽ از ﮐﻮي ﻓﻼﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻋﺸﺮت اﻣﺮوز‬

‫‪ -194‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﯾﺎ رب از ﻋﺎﻟﻢ اﺑﺮار ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﯾﻌﻨﯽ از ﻫﻤﺖ و ﮐﺮدار ﻧﺸﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﻗﻠﺐ ﺑﯽﺣﺎﺻﻞ ﻣﺎ را ﺑﻨﻤﺎ زﻧﺪه ز ﻋﻠﻢ‬

‫ﯾﻌﻨﯽ از ﮔﻔﺖ رﺳﻮﻻن ﺳﺨﻨﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫در ﮐﻤﯿﻦ ﮔﺎه دﻟﻢ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮي ﭼﯿﺮه ﺷﺪه‬

‫آﺑﺮو ﻣﯽرود از ﻋﻘﻞ ﮐﻤﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫از ﻏﻢ ﻇﻠﻢ و ﺳﺘﻢ ﮐﻔﺮ و ﺧﺮاﻓﺎت ﺟﻬﺎن‬

‫ﭘﯿﺮو اﻓﺴﺮده ﺷﺪم ﺗﺎزه ﺟﻮاﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﻣﻨﮑﺮ آن را ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺳﺎﺣﻞ اﯾﻤﺎن ﺑﺮﺳﺎن‬

‫ﮔﺮ ﭘﺬﯾﺮﻧﺪ ﻫﺪاﯾﺖ ﺗﻮ رواﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫دﻧﯿﺎ‬

‫ﺧﺒﺮ از ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎري ﮐﻪ ﺗﻮاﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ دﯾﻦ ﻣﺪه از دﺳﺖ ﻣﺨﺮ ﻧﮑﻬﺖ ﯾﺎر‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﻏﻀﺐ ﺣﻖ ﺗﻮ اﻣﺎﻧﯽ ﺑﻤﻦ آر‬

‫ﻋﺎﻗﻼ‬

‫ﻋﺸﺮﺗﯽ‬

‫اﻣﺮوز‬

‫ﻧﺪارد‬

‫‪ -195‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﯾﻮﺳﻒ ﮔﻢ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺎز آﯾﺪ ﺑﮑﻨﻌﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﮐﻠﯿﮥ اﺣﺰان ﺷﻮد روزي ﮔﻠﺴﺘﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫اﯾﻦ دل ﻏﻢ دﯾﺪه ﺣﺎﻟﺶ ﺑﻪ ﺷﻮددل ﺑﺪ ﻣﮑﻦ‬

‫وﯾﻦ ﺳﺮ ﺷﻮرﯾﺪه ﺑﺎز آﯾﺪ ﺑﺴﺎﻣﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﮔﺮ ﺑﻬﺎر ﻋﻤﺮ ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎز ﺑﺮ ﺗﺤﺖ ﭼﻤﻦ‬

‫ﭼﺘﺮﮔﻞدرﺳﺮﮐﺸﯽايﻣﺮغﺧﻮشﺧﻮانﻏﻢﻣﺨﻮر‬

‫دور ﮔﺮدون ﮔﺮد و روزي ﺑﺮ ﻣﺮاد ﻣﺎ ﻧﺮﻓﺖ‬

‫داﺋﻤﺎً ﯾﮑﺴﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺣﺎل دوران ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﻫﺎن ﻣﺸﻮﻧﻮﻣﯿﺪﭼﻮن واﻗﻒ ﻧﻪ اي ازﺳﺮﻏﯿﺐ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺪر ﭘﺮده ﺑﺎزيﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫‪ -195‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮاﮔﺮﺷﺎه ﺗﻮ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﺮﻣﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺑﺎز آﯾﺪ ﺳﯿﻢ و زر آرد ﻓﺮاوان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﮔﺮ ﺑﻤﺎﻧﯽ زﻧﺪه ﺑﯿﻨﯽ ﻧﺎز او را روي ﺗﺨﺖ‬

‫ﺷﻌﺮ ﻣﺪح ﺧﻮﯾﺶ را ﺣﺎﺿﺮ ﺑﮕﺮدان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻮد ﺻﺪﯾﻖ ﺑﺮ ﻓﺎﺳﻖ ﻣﮕﻮ‬

‫ﯾﻮﺳﻒ ﮔﻢ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺎز آﯾﺪ ﺑﮑﻨﻌﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺳﺘﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺑﻮد اﺷﻌﺎر دﯾﻮاﻧﺖ ﺑﺎﯾﺮان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﻣﻠﺘﺖ‬

‫ﻫﻤﻮاره‬

‫ﻣﺎﻧﺪ‬

‫زﻧﺠﯿﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪164‬‬

‫ﮔﺮﺑﺪي ﯾﮑﺮذل رﻗﺎﺻﯽ ﻏﺰل ﺧﻮان ﺷﻬﻤﺎن‬

‫ﭘﺲ ﺷﺪي ﺗﻮ از ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﻬﺮ ﮐﻮران ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫دورﮔﺮدون ﮔﺮﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪرذﻟﯽ ﭘﺮورﺑﺎكﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ دﯾﻦ و ﺧﺮد آﯾﺪ ﺑﺠﻮﻻن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﻣﯽﺷﻮد دﯾﻮان ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺤﻮ از ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎز آﯾﺪ ﻓﮑﺮ روﺷﻦ رد ﺑﻤﯿﺪان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺎزي ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺧﻠﻘﺖ ﻋﺎﻟﻢ ﻣﮕﻮ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ اﻧﺪر ﭘﺮده ﺑﺎزيﻫﺎي ﭘﻨﻬﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻮﻣﯿﺪي ﺑﻘﻠﺐ ﺑﻨﺪه از ﺗﻘﺪﯾﺮ ﺣﻖ‬

‫ﮐﯽ ﺑﻮد ﺑﺎزﯾﭽﻪ اﻧﺪر ﺧﻠﻖ ﯾﺰدان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﮔﺮ ﻣﺮﯾﺪان ﺗﻮ اﻫﻞ ﺑﺎﻃﻞ و ﺑﺎ ﻗﺪرﺗﻨﺪ‬

‫اﻣﺘﺤﺎن اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ ز ﻋﺪوان ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫درﺟﻬﺎن ﮔﻨﺠﯽ زاﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﺑﻪ رﻧﺠﯽ ﺑﺒﺮ‬

‫ﺳﺮزﻧﺶﻫﺎ ﮔﺮ ﮐﻨﻨﺪ از اﻫﻞ اﯾﻤﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺣﺎل ﻣﺎ در دورة ﮐﻔﺎر و اﺳﺘﻌﻤﺎرﯾﺎن‬

‫ﺟﻤﻠﻪ ﻣﯽداﻧﺪ ﺧﺪاي ﺣﯽ ﺳﺒﺤﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﮔﺮ ﺧﻄﺮﻧﺎﮐﺴﺖ ﭘﯿﻤﺎن ﯾﻬﻮد و ﻏﺮﺑﯿﺎن‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻤﺖ و ﻓﻬﻢ ﺟﻮاﻧﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫از ﻧﺒﻮد ﻓﮑﺮ و اﺳﺘﻘﻼل ﻏﻤﻨﺎﮐﻢ ﺑﺴﯽ‬

‫ﻟﯿﮏ از ﮐﻢ ﺑﻮدي رزق ﻟﺌﯿﻤﺎن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ در ﮐﺴﺐ ﻗﺪرت ﮐﻮش و ﺑﯿﺪاري ﻣﺎ‬

‫ﮔﺮ ﺷﻮي ﻫﺸﯿﺎر از دﺳﺘﻮر ﻗﺮآن ﻏﻢ ﻣﺨﻮر‬

‫‪ -196‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻓﯿﻪ‬

‫ﺷﺐ وﺻﻞ اﺳﺖ و ﻃﯽ ﺷﺪ ﻧﺎﻣﮥ ﻫﺠﺮ‬

‫ﺳﻼم‬

‫دﻻ در ﻋﺎﺷﻘﯽ ﺛﺎﺑﺖ ﻗﺪم ﺑﺎش‬

‫ﮐﻪ در اﯾﻦ ره ﻧﺒﺎﺷﺪ ﮐﺎر ﺑﯽاﺟﺮ‬

‫ﻣﻦ از رﻧﺪي ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﺮد ﺗﻮﺑﻪ‬

‫وﻟﻮ‬

‫اﻟﺤﺠﺮ‬

‫ﺑﺮاي اي ﺻﺒﺢ روﺷﻦ دل ﺧﺪا را‬

‫ﮐﻪ ﺑﺲ ﺗﺎرﯾﮏ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ ﺷﺐ ﻫﺠﺮ‬

‫وﻓﺎ ﺧﻮاﻫﯽ ﺟﻔﺎ ﮐﺶ ﺑﺎش ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻓﺎن اﻟﺮﺣﺞ و اﻟﺨﺴﺮان ﻓﯽ اﻟﺘﺠﺮ‬

‫آذﯾﺘﻨﯽ‬

‫ﺣﺘﯽ‬
‫ﺑﺎﻟﻬﺠﺮ‬

‫ﻣﻄﻠﻊ‬
‫و‬

‫اﻟﻔﺠﺮ‬

‫‪ -196‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ز وﺻﻠﺖ ﭼﯿﺴﺖ ﻗﺼﺪ و ﭼﯿﺴﺖ آن ﻫﺠﺮ‬

‫ﮐﻪ وﺻﻞ ذات ﺣﻖ ﮐﻔﺮ اﺳﺖ و ﺑﺎ زﺟﺮ‬

‫ﺑﻠﯽ ﮔﺮ وﺻﻞ رﺣﻤﺖ ﺑﺎﺷﺪت ﻗﺼﺪ‬

‫اﻟﻔﺠﺮ‬

‫وﻟﯿﮑﻦ‬

‫رﺣﻤﺖ‬

‫ﺣﻖ‬

‫ﺳﻼم‬

‫ﻓﯿﻪ‬

‫ﺣﺘﯽ‬

‫ﻣﻄﻠﻊ‬

‫داﺋﻤﺘﯽ‬

‫ﻏﻠﻂ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻃﯽ ﺷﺪ ﻧﺎﻣﮥ ﻫﺠﺮ‬

‫و ﮔﺮ وﺻﻞ ﺑﯿﺎدت ﺑﺎﺷﺪت ﻗﺼﺪ‬

‫اﻟﻔﺠﺮ‬

‫ﻋﺬاب‬

‫ﻓﯿﻪ‬

‫ﺣﺘﯽ‬

‫ﻣﻄﻠﻊ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪165‬‬

‫و ﻻ زﯾﻦ ﻋﺎﺷﻘﯽ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ ﮐﻦ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ از ﻓﺘﻨﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺎﻧﻊ اﺟﺮ‬

‫ﮔﺮ از رﻧﺪي ﻋﺸﻘﺖ رو ﻧﺒﺎﺗﯽ‬

‫ﻧﺼﯿﺒﺖ‬

‫اﺟﺮ‬

‫ﺑﺮود دﻧﺒﺎل ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﮐﻪ اﯾﻦ دو‬

‫ز ﻫﺮ زﺷﺖ و ﻏﻠﻂ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﻮ را ﺣﺠﺮ‬
‫آه‬

‫ازﯾﻦ‬

‫ﺧﺠﺮ‬

‫ﻓﻼﺧﺴﺮان‬

‫ﻓﯽ‬

‫اﻟﺘﺠﺮ‬

‫ﺑﻮد‬

‫دﻟﺪار‬

‫وﻓﺎ‬

‫اي‬

‫ﺣﻖ‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻓﺘﻨﻪ‬

‫ﻧﻪ‬

‫روي‬

‫دﻟﺒﺮ‬

‫ﻓﻐﺎن‬

‫از‬

‫ﺗﺮك‬

‫ﺟﻔﺎ‬

‫ﺷﺪ‬

‫آﯾﺎ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫و‬

‫ﺑﯿﺴﻮادي‬

‫ﺗﺎرﯾﮑﯽ‬

‫‪ -197‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دﯾﮕﺮ ز ﺷﺎخ ﺳﺮ و ﺳﻬﯽ ﺑﻠﺒﻞ ﺻﺒﻮر‬

‫ﮔﻠﺒﺎﻧﮓ زد ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﺑﺪ از روي ﮔﻞ ﺑﺪور‬

‫زاﻫﺪ اﮔﺮ ﺑﺤﻮر و ﻗﺼﻮر اﺳﺖ اﻣﯿﺪوار‬

‫ﻣﺎ را ﺷﺮاﺑﺨﺎﻧﻪ ﻗﺼﻮر اﺳﺖ و ﯾﺎر ﺣﻮر‬

‫ﻣﯽ ﺧﻮر ﺑﺒﺎﻧﮓ ﭼﻨﮓ وﻣﺨﻮرﻏﺼﻪ درﮐﺴﯽ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺗﻮ را ﮐﻪ ﺑﺎده ﻣﺨﻮر ﮔﻮ ﻫﻮ اﻟﻐﻔﻮر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﺎﯾﺖ از ﻏﻢ ﻫﺠﺮان ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ‬

‫در ﻫﺠﺮ وﺻﻞ ﺑﺎﺷﺪ و در ﻇﻠﻤﺖ اﺳﺖ ﻧﻮر‬

‫‪ -197‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎز اﯾﻦ ﭼﻪ ﺷﺎﻋﺮ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﯽآورد ﻏﺮور‬

‫ﮔﻤﺮاه ﮐﺮده ﻣﺮدم و ﮐﺮد از ﺧﺪا ﺑﺪور‬

‫ﻃﻌﻨﺶ ﺑﺰاﻫﺪي ﮐﻪ اﻣﯿﺪش ﺑﺒﺨﺖ اﺳﺖ‬

‫ﺗﺮوﯾﺞ ﻣﯽﮐﻨﺪ ز ﻣﻨﮑﺮ ﻣﺤﺸﺮ ﺑﻘﻮل زور‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ زاﻫﺪ ار ﺑﺤﻮر و ﺑﺒﺨﺖ اﻣﯿﺪوار‬

‫ﻣﺎ را ﺷﺮاﺑﺨﺎﻧﻪ ﻗﺼﻮر اﺳﺖ و ﯾﺎر ﺣﻮر‬

‫اﯾﻦ ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺮ ﻣﻨﺎﻓﻖ وﺷﻌﺮش ﺻﺮﯾﺢ ﮐﻔﺮ‬

‫ﺑﺴﯿﺎر واﺿﺢ اﺳﺖ و ﮐﻼﻣﺶ ﺑﻮد ﻇﻬﻮر‬

‫زاﻫﺪ ز ﺧﻮف ﺣﻖ ﻧﺨﻮرد ﻣﯽ ﺑﺒﺎﻧﮓ ﭼﻨﮓ‬

‫ﺗﺎ ﻋﺎﻗﺒﺖ ﺑﺮاي ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻮاﻟﺸﮑﻮر‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺧﺪﻋﻪ ﮐﺮده و ﮔﻮﯾﺪ ﺑﻤﯿﻞ ﻧﻔﺲ‬

‫ﺗﺎ ﻫﺮ ﻫﻮيﭘﺮﺳﺖ ﺑﯿﺎﺑﺪ از آن ﻏﺮور‬

‫آه از ﻋﻮام ﻣﺎ ﮐﻪ ﻣﺰﺧﺮف ﮐﻨﺪ ﻗﺒﻮل‬

‫اﻓﻐﺎن ز ﻣﻠﺘﯽ ﮐﻪ ﻧﺒﺎﺷﺪ در اﺷﻌﻮر‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﻣﯽ ﺑﭽﻨﮓ ﺑﺨﻮر ور ﮐﺴﯽ ز ﻋﻘﻞ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺗﻮ را ﮐﻪ ﺑﺎده ﻣﺨﻮر ﮔﺮ ﻫﻮ اﻟﻐﻔﻮر‬

‫ﮔﺮﻣﯽ ﻣﯽ ﺣﺮام ﺧﺪا ﮔﺮﯾﺪش ﻣﺨﻮر‬

‫ور ﻣﯽ ﻣﯽ ﺣﻼل ﻧﻪ ﻻزم ﻫﻮاﻟﻐﻔﻮر‬

‫ﭼﻮن ﮔﻔﺘﻪاي ﻏﻔﻮر ﺑﻮد ﻗﺼﺪ ﺗﻮ ﺣﺮام‬

‫ﺗﺮﻏﯿﺐ ﺑﺮ ﺣﺮام ز ﮐﻔﺮ اﺳﺖ و از ﮐﻔﻮر‬

‫دارم اﻣﯿﺪ آﻧﮑﻪ رﺳﺪ ﺑﺮ ﻣﺮاد ﺧﻮد‬

‫زاﻫﺪ ﺑﺤﻮر ﺟﻨﺖ و ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯿﺎر ﮐﻮر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪166‬‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﮑﺎﯾﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﯽ‬

‫از ﺷﺎﻋﺮ ﺧﯿﺎل ﻣﺠﻮ ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ و ﻧﻮر‬

‫‪ -198‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫روي ﺑﻨﻤﺎ و وﺟﻮد ﺧﻮدم از ﯾﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫ﺧﺮﻣﻦ ﺳﻮﺧﺘﮕﺎن را ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺑﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫ﻣﺎ ﭼﻮ دادﯾﻢ دل و دﯾﺪه ﺑﻄﻮﻓﺎن ﺑﻼ‬

‫ﮔﻮ ﺑﯿﺎ ﺳﯿﻞ ﻏﻢ و ﺧﺎﻧﻪ ز ﺑﻨﯿﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫ﺳﯿﻨﻪ ﮔﻮ ﺷﻌﻠﮥ آﺗﺸﮑﺪة ﻓﺎرس ﺑﮑﺶ‬

‫دﯾﺪه ﮔﻮ آب رخ و ﺟﻠﮥ ﺑﻐﺪاد ﺑﺒﺮ‬

‫دوﻟﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺑﺎد ﮐﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﺳﻬﻞ اﺳﺖ‬

‫دﯾﮕﺮي ﮔﻮ ﺑﺮو و ﻧﺎم ﻣﻦ از ﯾﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫ﺳﻌﯽ ﻧﺎﺑﺮده درﯾﻦ راه ﺑﺠﺎﺋﯽ ﻧﺮﺳﯽ‬

‫ﻣﺰد اﮔﺮ ﻣﯽﻃﻠﺒﯽ ﻃﺎﻋﺖ اﺳﺘﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫روز ﻣﺮﮔﻢ ﻧﻔﺴﯽ وﻋﺪة دﯾﺪار ﺑﺪه‬

‫واﻧﮕﻬﻢ ﺗﺎ ﻣﻠﺠﺪ ﻓﺎرغ و آزاد ﺑﺒﺮ‬

‫دوش ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺑﻤﮋﮔﺎن درازت ﺑﮑﺸﻢ‬

‫ﯾﺎ رب از ﺧﺎﻃﺮش اﻧﺪﯾﺸﮥ ﺑﯿﺪاد ﺑﺒﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﻧﺪﯾﺸﻪ ﮐﻦ از ﻧﺎز ﮐﯽ ﺧﺎﻃﺮ ﯾﺎر‬

‫ﺑﺮو از درﮔﻬﺶ اﯾﻦ ﻧﺎﻟﻪ و ﻓﺮﯾﺎد ﺑﺒﺮ‬

‫‪ -198‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﻮد ﻧﻤﺎﺋﯽ ﻣﮑﻦ و ﻫﺴﺘﯽ ﺧﻮد ﯾﺎر ﻣﺒﺮ‬

‫دﯾﻦ و اﯾﻤﺎن ﺧﻮدت را ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺑﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫ﻻف ﺗﺎ ﮐﯽ ﺗﻮ ﻣﺰن ﮔﺎم ﺑﻄﻮﻓﺎن ﺑﻼ‬

‫ﺧﺎﻧﮥ ﻫﺴﺘﯽ ﺧﻮد را ﺗﻮ ز ﺑﻨﯿﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫روي ﺑﺮ ﮐﻌﺒﻪ ﻧﻤﺎ داﻧﺶ و دﯾﻨﯽ ﺑﻄﻠﺐ‬

‫ز ﮔﺰاف آب رخ دﺟﻠﮥ ﺑﻐﺪاد ﻣﺒﺮ‬

‫دوﻟﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮐﺮد ﻧﯽ و ﺣﻤﻖ ﺗﻮ ﺷﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺧﺎم ﻣﺸﻮ ﻋﻖ ﺧﻮد از ﯾﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ اﺳﺘﺎد ﺗﻮ ﺟﺰ ﻋﻘﻞ و دﮐﺮ ﻋﺎﻟﻢ دﯾﻦ‬

‫ﻣﺰد اﮔﺮ ﻣﯽﻃﻠﺒﯽ ﭘﯿﺮ ﺑﺎر ﺷﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫ﺗﺮﺳﻢ آن ﺳﺎﻋﺖ ﻣﺮﮔﺖ ﺑﺴﺮت آﯾﺪ ﭘﯿﺮ‬

‫ﺳﻮي ﺷﺮﮐﺖ ﺑﮑﺸﺪ دﯾﻮ ﭼﻮ ﻫﻤﺰاد ﻣﺒﺮ‬

‫دوش ﮔﻔﺘﻢ ﺷﻌﺮا ﮐﺸﺘﮥ ﻧﻔﺴﻨﻪ و ﻫﻮي‬

‫ﯾﺎ رب از اﻫﻞ ﻫﻮا ﻓﮑﺮت ﻣﯿﻌﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺗﺎ ﺑﮑﯽ اﻧﺪﯾﺸﮥ ﺗﻮ ﺑﻬﺮ زر اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻫﻮش ازﯾﻦ ﻧﺎﻟﻪ و ﻓﺮﯾﺎد ﻣﺒﺮ‬

‫‪ -199‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﺒﺎ ز ﻣﻨﺰل ﺟﺎﻧﺎن ﮔﺬر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫و زو ﺑﻌﺎﺷﻖ ﺑﯽدل ﺧﺒﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺑﺸﮑﺮ آﻧﮑﻪ ﺷﮕﻔﺘﯽ ﺑﮑﺎم ﺑﺨﺖ اي ﮔﻞ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ وﺻﻞ ز ﻣﺮغ ﺳﺤﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪167‬‬

‫ﺣﺮﯾﻒ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺑﻮدم ﭼﻪ ﻣﺎه ﻧﻮ ﺑﻮدي‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﻣﺎه ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻧﻈﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﭼﺸﻤﮥ ﻧﻮش اﺳﺖ ﻟﻌﻞ ﺷﯿﺮﯾﻨﺖ‬

‫ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮي و ز ﻃﻮﻃﯽ ﺷﮑﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻣﺮاد ﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﯾﮏ ﮐﺮﺷﻤﻪﺳﺖ‬

‫زد و ﺳﺘﺎن ﻗﺪﯾﻢ اﯾﻨﻘﺪر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻣﮑﺎرم ﺗﻮ ﺑﺎ ﻓﺎق ﻣﯽﺑﺮد ﺷﺎﻋﺮ‬

‫از و وﻇﯿﻔﻪ و زاد ﺳﻔﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﭼﻮذﮐﺮ ﺧﯿﺮ ﻃﻠﺐ ﻣﯽﮐﻨﯽ ﺳﺨﻦ اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ در ﺑﻬﺎر ﺳﺨﻦ ﺳﯿﻢ و زر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺟﻬﺎنوﻫﺮﭼﻪدراوﻫﺴﺖﺳﻬﻞوﻣﺨﺘﺼﺮاﺳﺖ‬

‫ز اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ اﯾﻦ ﻣﺨﺘﺼﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻏﺒﺎر ﻏﻢ ﺑﺮود ﺣﺎل ﺧﻮش ﺷﻮد و ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺗﻮ آب دﯾﺪه ازﯾﻦ رﻫﮕﺬر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫‪ -199‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﻬﻤﺎ ز ﻣﻨﺰل ﺷﺎﻋﺮ ﮔﺬر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﮐﻪ اوﺳﺖ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﯽدل ﺧﺒﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺑﺸﮑﺮ آﻧﮑﻪ ﻧﺸﺴﺘﯽ ﺑﺮوي ﺗﺨﺖ اي ﺷﻪ‬

‫ازﯾﻦ دﻋﺎﮔﺮي ﺷﺎم و ﺳﺤﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﺪح ﺗﻮ ﮐﺮدم و زﯾﺮ ﺑﻮدي ﺗﻮ‬

‫ﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﺷﺎه ﺷﺪي از ﻧﻈﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻣﺮاد ﻣﺎ ﻫﻤﻪ ﻣﻮﻗﻮف ﯾﮏ ﺣﻮاﻟﮥ ﺗﺴﺖ‬

‫ز دوﺳﺘﺎن ﻗﺪﯾﻢ اﯾﻨﻘﺪر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺗﻮ ﻣﮑﺎرم ﻫﻤﯽ ﮐﻨﺪ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫از و وﻇﯿﻔﻪ و زاد ﺳﻔﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﯿﺮ ﻧﺪاري ﺗﺮاﺷﻤﺖ ﺻﺪ ﺧﯿﺮ‬

‫ﺑﺸﺮط آﻧﮑﻪ ز ﻣﻦ از ﮔﻬﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺗﻤﺎم آﻧﭽﻪ ﮔﺮﻓﺘﯽ ﺑﺰور ﺳﺮ ﻧﯿﺰه‬

‫ز اﻫﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ آن ﻣﺨﺘﺼﺮ درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫دﮔﺮﻣﮕﻮيﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ زﻋﺸﻖ ﺣﻖﻣﯽﺳﻮﺧﺖ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮔﺬر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺮﻓﮥ او ﺷﺎﻋﺮي ﺑﻮد ﭘﯽ زر‬

‫ﺗﻤﺎم درد دﻟﺶ آﻧﮑﻪ زر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫ﭼﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ اﮔﺮت ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺤﺎﻟﺶ ﺷﺪ‬

‫ﻣﻼﻣﺘﺶ ﺗﻮ ﺑﻬﺮ رﻫﮕﺬر درﯾﻎ ﻣﺪار‬

‫‪ -200‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻋﯿﺪ اﺳﺖ و آﺧﺮ ﮔﻞ و ﯾﺎران در اﻧﺘﻈﺎر‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﺮوي ﺷﺎه ﺑﺒﯿﻦ ﻣﺎه و ﻣﯽ ﺑﯿﺎر‬

‫ﺧﻮشدوﻟﺘﯽاﺳﺖ ﺧﺮم وﺧﻮﺧﺴﺮوﻣﯽﮐﺮﯾﻢ‬

‫ﯾﺎرب ز ﭼﺸﻢ ز ﺧﻢ زﻣﺎﻧﻪ ﻧﮕﺎه دار‬

‫دل در ﺟﻬﺎن ﺑﻨﺪ و ﺑﻤﺴﺘﯽ ﺳﺌﻮال ﮐﻦ‬

‫از ﻓﯿﺾ ﺟﺎم و ﻗﺼﮥ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﮐﺎﻣﮑﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪168‬‬

‫ﻣﺮﺻﻊ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ‬

‫در‬

‫ﺷﺎﻫﻮار‬

‫ﻣﯽﺧﻮر ﺑﺸﻌﺮ ﺑﻨﺪه ﮐﻪ زﯾﺒﯽ دﮔﺮ دﻫﺪ‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﺗﺮﺳﻢ ﮐﻪ روز ﺣﺸﺮ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺮ ﻋﻨﺎن رود‬

‫ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺷﯿﺦ و ﺧﺮﻗﮥ رﻧﺪ ﺷﺮاب ﺧﻮار‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ رﻓﺖ روزه و ﮔﻞ ﻧﯿﺰ ﻣﯽرود‬

‫ﻧﺎﭼﺎر ﺑﺎده ﻧﻮش ﮐﻪ از دﺳﺖ رﻓﺘﺎر ﮐﺎر‬

‫‪ -200‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻋﯿﺪ اﺳﺖ و دﯾﺪ ﺷﺎه ﺛﻨﺎ ﺧﻮان ﺑﺎﻧﺘﻈﺎر‬

‫ﺑﺮ ﺷﺎﻋﺮان ﻣﺴﺖ ﺷﻬﻤﺎ ﺳﯿﻢ وز ﺑﯿﺎر‬

‫ﻫﺮﮐﺲﮐﻪ ﻣﺴﺖ وﻋﺎﺷﻖﺷﻪ ﺷﺪﭼﻮﺷﺎﻋﺮان‬

‫از ﻓﯿﺾ ﺟﺎم ﻻﻓﺪ و ﮔﯿﺮان ﻧﺎﺑﮑﺎر‬

‫ﺧﻮش ﺑﺎش ﺷﺎﻋﺮا ﺑﺴﺘﻤﮕﺮ ﺑﮕﻮ ﮐﺮﯾﻢ‬

‫ﮔﺮ ﺳﯿﻢ و زر ﺑﺪاد ﺑﮕﻮ ﺷﻌﺮ آﺑﺪار‬

‫داﺋﻢ دﻋﺎي ﺷﺎه ﺑﮕﻮ ﭼﻮن ﺳﺘﻤﮕﺮ اﺳﺖ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ز ﻧﺸﺮ ﻣﺪح ﺗﻮ او را ﻧﮕﺎﻫﺪار‬

‫ﺷﻌﺮ ﺗﻮ ﺧﺎﺻﯿﺖ ﻧﺪﻫﺪ ﺟﺰ ﺑﻤﯽ ﺧﻮران‬

‫آري ﺑﺎﻫﻞ ﻣﯽ ﺗﻮ ﺑﺪه ﭼﻨﮓ و ﻧﺎي ﺗﺎر‬

‫ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ روز ﺣﺸﺮ ﻋﻨﺎن ﺑﺮ ﻋﻨﺎن رود‬

‫ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺷﯿﺦ و ﺧﺮﻗﮥ رﻧﺪ ﺷﺮاﺑﺨﻮار‬

‫ﻻﯾﺴﺘﺮون ﺑﮕﻔﺖ ﺑﯿﺎﺳﯿﻦ ﺧﺪاي ﺗﻮ‬

‫ﻓﺮدا ﺷﻮد ﺑﺼﯿﺤﻪ و اﻣﺘﺎ زدا آﺷﮑﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻮ رﻓﺖ روزه ﺑﻤﯽ ﮐﻔﺮ ﮐﻢ ﺑﮕﻮ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻓﻐﺎن ﮐﻦ ازﯾﻦ رﻧﺪ ﻧﺎﺑﮑﺎر‬

‫‪ -201‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺘﯽ ﮐﻨﻤﺖ ﺑﺸﻨﻮد و ﺑﻬﺎﻧﻪ ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﻧﺎﺻﺢ ﻣﺸﻔﻖ ﺑﮕﻮﯾﺪت ﺑﭙﺬﯾﺮ‬

‫ز وﺻﻞ روي ﺟﻮاﻧﺎن ﺗﻤﺘﻌﯽ ﺑﺮدار‬

‫ﮐﻪ در ﮐﻨﯽ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ اﺳﺖ ﻣﮑﺮ ﻋﺎم ﭘﯿﺮ‬

‫ﻧﻌﯿﻢ ﻫﺮ دو ﺟﻬﺎن ﭘﯿﺶ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﺑﺠﻮي‬

‫ﮐﻪ آن ﻣﺘﺎع ﻗﻠﯿﻞ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻋﻄﺎي ﮐﺜﯿﺮ‬

‫ﭼﻮ ﻗﺴﻤﺖ ازﻟﯽ ﺑﯽﺣﻀﻮر ﻣﺎ ﮐﺮدﻧﺪ‬

‫ﮔﺮ اﻧﺪﮐﯽ ﻧﻪ ﺑﻮﻓﻖ رﺿﺎ اﺳﺖ ﺧﺮده ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﻣﻌﺎﺷﺮي ﺧﻮش و رودي ﺑﺴﺎز ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‬

‫ﮐﻪ درد ﺧﻮﯾﺶ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﺑﻨﺎﻟﮥ ﺑﻢ و زﯾﺮ‬
‫ﺷﻮد ﺗﻘﺪﯾﺮ‬

‫ﺗﺪﺑﯿﺮ‬

‫ﺑﺮان ﺳﺮم ﮐﻪ ﻧﻨﻮﺷﻢ ﻣﯽ و ﮔﻨﻪ ﻧﮑﻨﻢ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻣﻮاﻓﻖ‬

‫ﺑﻌﺰم ﺗﻮ ﺑﻪ ﻧﻬﺎدم ﻗﺪح ز ﮐﻒ ﺻﺪ ﺑﺎر‬

‫وﻟﯽ‬

‫ﮐﺮﺷﻤﮥ‬

‫ﭼﻮ ﻻﻟﻪ در ﻗﺪﺣﻢ رﯾﺰ ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻟﻪ ﻣﯽ و ﻣﺸﮏ‬

‫ﮐﻪ ﻧﻘﺶ ﺣﺎل ﻧﮕﺎرم ﻧﻤﯽرود ز ﺿﻤﯿﺮ‬

‫ﺑﯿﺎر ﺳﺎﻏﺮ ﯾﺎﻗﻮت ﻧﺎم و در ﺧﻮﺷﺎب‬

‫ﺣﺴﻮد ﮔﻮ ﮐﺮم آﺻﻔﯽ ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﻤﯿﺮ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ‬

‫ﺗﻘﺼﯿﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪169‬‬

‫ﻣﯽ دو ﺳﺎﻟﻪ و ﻣﺤﺒﻮب ﭼﺎرده ﺳﺎﻟﻪ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺲ اﺳﺖ ﻣﺮا ﺻﺤﺒﺖ از ﺻﻐﯿﺮ و ﮐﺒﯿﺮ‬

‫ﺣﺪﯾﺚ ﺗﻮﺑﻪ در اﯾﻦ ﺑﺰﻣﮓ ﻣﮕﻮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺎﻗﯿﺎن ﮐﻤﺎن اﺑﺮوﯾﺖ زﻧﻨﺪ ﺑﯿﺘﺮ‬

‫‪ -201‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻧﺼﯿﺤﺘﯽ ﮐﻨﻤﺖ ﭘﻨﺪ ﺷﺎﻋﺮان ﻣﭙﺬﯾﺮ‬

‫ﻫﺮ آﻧﭽﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﻓﺎﺳﻖ ﺑﮕﻮﯾﺪت ﺗﻮ ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﺑﻮﺻﻞ روي ﺟﻮاﻧﺎن ﻋﺬاب ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻧﻬﯽ ﮐﺮده ﺗﻮ را ﺧﺎﻟﻖ ﺧﯿﺒﺮ و ﺑﺼﯿﺮ‬

‫ز ﻧﻌﻤﺖ دو ﺟﻬﺎن ﮔﺸﺘﻪ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﻣﺤﺮوم‬

‫ﮐﻪ آن ﮔﻨﺎه ﮐﺒﯿﺮ اﺳﺖ و اﯾﻦ ﻋﻘﺎب ﮐﺜﯿﺮ‬

‫ﻧﺼﻠﯿﺐ و اﺟﺮ ﺗﻮ ﺷﺪ ﺑﺴﺘﮥ ﺑﺎ ﮐﻤﺎﻟﺖ‬

‫ﮔﺮاﻧﺪ ﮔﺴﺖ ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﺧﻮﯾﺶ ﺧﻮرده ﺑﮕﯿﺮ‬

‫ﺑﺎﻣﺮ دﯾﻦ ﺗﻮ ﺑﺮو ﺳﺎز را ﺑﯿﻔﮑﻦ دور‬

‫ﺑﺪرد ﺗﻮ ﻧﺨﻮرد ﺟﺰ ﺧﺮد دﯾﮕﺮ ﺗﺪﺑﯿﺮ‬

‫ﻣﻘﺪر اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺨﺘﺎر ﺑﺎﺷﯽ اي ﻣﯽ ﺧﻮار‬

‫ﻣﺪان ﮔﻨﺎه ﺧﻮدت را ز ﻋﺎﻟﻢ ﺗﻘﺪﯾﺮ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻃﻌﻦ زﻧﺪ ﺑﺮ اﻣﻮر دﯾﻦ ﭼﻮن ﺗﻮ‬

‫ﭼﻪ اﻋﺘﻘﺎد و ﭼﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﻧﺪاﻧﺪ او ﺗﻘﺼﯿﺮ‬

‫ﺑﺪاﻧﮑﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﯾﺎﻗﻮت ﻧﺎم و در ﺧﻮﺷﺎب‬

‫ﺑﻮد ﺣﺮام اﮔﺮ آﺻﻔﺖ دﻫﺪ ﺗﻮ ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ ﺑﺲ اﺳﺖ ﺗﻮرا ﺧﻔﺖ از ﻋﻘﻮﺑﺖ ﺣﻖ‬

‫اﺳﯿﺮ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺘﻮ ﭼﺎرده ﺑﺴﺎﻟﻪ وزﯾﺮ‬

‫ﺗﻮ را ﭼﻪ ﺳﻮد ز ﻋﻠﻢ و ز ﺳﺎل اي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﯽ دو ﺳﺎﻟﮥ او را ﺧﻮري ﭼﻮ ﮔﺮﺑﮥ ﭘﯿﺮ‬

‫‪ -202‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫روي ﺑﻨﻤﺎ و ﻣﺮا ﮔﻮ ﮐﻪ دل و ﺟﺎن ﺑﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﭘﯿﺶ ﺷﻤﻊ آﺗﺶ ﭘﺮواﻧﻪ ﺑﺠﺎن ﮔﻮ در ﮔﯿﺮ‬

‫ﭼﻨﮓ ﺑﻨﻮاز و ﺑﺴﺎزار ﻧﺒﻮد ﻋﻮد ﭼﻪ ﺑﺎك‬

‫آﺗﺸﻢ ﻋﺸﻖ و دﻟﻢ ﻋﻮد و ﺗﻨﻢ ﻣﺠﻤﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫در ﺳﻤﺎع آي و ز ﺳﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﺑﺮاﻧﺪازد ﺑﺮ ﻓﻖ‬

‫ورﻧﻪ ﺑﺎ ﮔﻮﺷﮥ رو ﺧﺮﻗﮥ ﻣﺎ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﺻﻮف ﺑﺮ ﮐﺶ ز ﺳﺮ و ﺑﺎدة ﺻﺎﻓﯽ در ﮐﺶ‬

‫ﺳﯿﻢ در ﺑﺎز و ﺑﺰر ﺳﯿﻢ ﺑﺮي در ﺑﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ آراﺳﺘﻪ ﮐﻦ ﺑﺰم و ﺑﮕﻮ واﻋﻆ را‬

‫ﮐﻪ ﺑﯿﻦ ﻣﺠﻠﺴﻢ و ﺗﺮك ﺳﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫‪ -202‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﯾﺎرب اﯾﻦ ﻗﻮم ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫اﯾﻦ ﭼﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﻮد آﺗﺶ ﺑﺰن و ﮔﻮ درﮔﯿﺮ‬

‫آه از ﺻﻮﻓﯽ و از ﺳﯿﺮة ﺻﻮﻓﯽ ﺻﺪ آه‬

‫ﺗﻮ ﺑﺨﻮان اﯾﻦ ﻏﺰل و ﻋﺒﺮت ازﯾﻦ ﻣﻨﻈﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪170‬‬

‫ﻫﻤﻪ ازﭼﻨﮓ ﺳﺨﻦ ﺑﺎﺷﺪواز ﻋﻮد و زرﻗﺺ‬

‫ﻫﻤﻪاش ﺑﺎدة ﺻﺎف اﺳﺖ و ﺑﺮو ﺳﻐﺎﻏﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﻫﻤﻪاش ﺣﺮف زر و ﺳﯿﻢ ﻧﻤﯿﺮد و ري ﺷﻌﺮ‬

‫ﯾﺎ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﯿﻢ و زرت ﺳﯿﻢ ﺑﺮي در ﺑﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﻋﺠﺒﺎً ﺣﺎﻓﻆ ﻻﻓﻆ ﺑﭽﻪ ﭼﯿﺰش ﻗﻮﻣﯽ‬

‫ﺧﺮ او ﮔﺸﺘﻪ و ﮔﻮﯾﻨﺪ از و ﺑﺎور ﮔﯿﺮ‬

‫اﮔﺮﻋﺮﻓﺎنﻫﻤﻪ رﻗﺼﯽ اﺳﺖ وﻣﯽ وﺑﺎدهوﺟﺎم‬

‫ﺗﺮك ﻏﯿﺮت ﺑﻮد و دﺳﺖ ز ﺧﺸﮏ و ﺗﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫زﯾﻦ ﺟﻬﺖ دﺷﻤﻦ ﮐﺸﻮر ﻫﻤﻪ ﺗﺮوﯾﺞ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﯾﻌﻨﯽ اي ﻣﻠﺖ اﯾﺮان ز اﺟﺎﻧﺐ ﺷﯿﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﻔﺘﮥ ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﻪ ﻃﻌﻦ اﺳﺖ ﺑﺪﯾﻦ‬

‫ﭘﺲ ﻣﺨﻮان ﺷﻌﺮ وي و ﺷﻌﺮ وي از ﻣﻨﺒﺮ ﮔﯿﺮ‬

‫‪ -203‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي ﺧﺮم از ﻓﺮوغ رﺧﺖ ﻻﻟﻪ زار ﻋﻤﺮ‬

‫ﺑﺎز آ ﮐﻪ رﯾﺨﺖ ﺑﯽ ﮔﻞ روﯾﺖ ﺑﻬﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫وي در ﮔﺬار ﺑﻮد و ﻧﻈﺮ ﺳﻮي ﻣﺎ ﻧﮑﺮد‬

‫ﺑﯿﭽﺎره دل ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﻧﺪﯾﺪ از ﮔﺬار ﻋﻤﺮ‬

‫اﻧﺪﯾﺸﻪ از ﻣﺤﯿﻂ ﻓﻨﺎ ﻧﯿﺴﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ را‬

‫ﺑﺮ ﻧﻘﻄﮥ دﻫﺎن ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺪار ﻋﻤﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺳﺨﻦ ﺑﮕﻮي ﮐﻪ ﺑﺮ ﺻﻔﺤﮥ ﺟﻬﺎن‬

‫اﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻣﺎﻧﺪ از ﻗﻠﻤﺖ ﯾﺎدﮔﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫‪ -203‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اي داده ﺑﺮ ﻫﻮي و ﻫﻮس ﻻﻟﻪ زار ﻋﻤﺮ‬

‫ﺑﺎز آ ﮐﻪ رﯾﺨﺖ آﺑﺮوﯾﺖ در ﺑﻬﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫از دﯾﺪه ﮔﺮ ﺳﺮ ﺷﮏ ﺑﺒﺎري ز ﻏﻢ رواﺳﺖ‬

‫ﮐﺎﻧﺪر ﻫﻮس ﭼﻮ ﺑﺮق رود روزﮔﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫در ﮐﺸﻮري ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺗﻮ را اﺧﺘﯿﺎر ﺧﻮد‬

‫ﺗﺤﺖ ﺳﺘﻤﮕﺮان ﮐﻪ ﻧﻬﺪ در ﺷﻤﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺸﻮري ﮐﻪ ﺑﻮد ﺑﻔﺮﻣﺎن دﯾﮕﺮان‬

‫ﺑﯿﭽﺎره ﻣﺮدﻣﺶ ﮐﻪ ﺑﮕﯿﺮﻧﺪ ﻋﺎر ﻋﻤﺮ‬
‫ﻋﻤﺮ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ﺑﺒﺎدة ﺑﺪﻫﯽ ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﺧﻮد‬

‫ﺑﯿﺪار‬

‫ﺷﻮ‬

‫دﯾﺮوز در ﮔﺬﺷﺖ و ز ﻓﺮدا اﻣﯿﻦ ﻣﺒﺎش‬

‫اﻻن‬

‫ﻓﺮﺻﺘﯽ‬

‫اﻧﺪﯾﺸﻪﮔﺮ‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﺑﻘﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺒﺎده‬
‫ﮐﻪ‬

‫اﺧﺘﯿﺎر‬
‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﻗﺮار‬

‫ﻋﻤﺮ‬

‫ﺳﻌﺎدﺗﺖ‬

‫ﺑﺮ اﯾﻦ ﻣﺤﯿﻂ ﭘﺴﺖ ﻣﺪار اﻋﺘﺒﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫ﭘﯿﭽﯿﺪة ﺣﻮادث و آﻓﺎت ﮔﺸﺘﻪ ﻋﻤﺮ‬

‫ﻓﻘﺮ و ﻏﻨﺎ و زﺟﺮ و ﺑﻼدر ﮐﻨﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺒﺎف ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮ ز ﻫﺮ ﺧﯿﺎل‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻧﻘﺶ ﻣﺎﻧﺪ از ﻗﻠﻤﺖ ﯾﺎدﮔﺎر ﻋﻤﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اﻻ‬

‫‪171‬‬

‫اي‬

‫ﮔﻮﯾﺎي‬

‫ﻃﻮﻃﯽ‬

‫‪ -204‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﺳﺮار‬

‫ﻣﺒﺎدا‬

‫ﺷﮑﺮ‬

‫ﺧﺎﻟﯿﺖ‬

‫ﻣﻨﻘﺎر‬

‫ز‬

‫ﺳﺮت ﺳﺒﺰ و دﻟﺖ ﺧﻮش ﺑﺎو ﺟﺎوﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺧﻮش ﻧﻘﺸﯽ ﻧﻤﻮدي از ﺧﻂ ﯾﺎد‬

‫ﺳﺨﻦ ﺳﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﮔﻔﺘﯽ ﺑﺎ ﺣﺮﯾﻔﺎن‬

‫ﺑﺮدار‬

‫ﺧﺪا‬

‫ازﯾﻦ‬

‫را‬

‫ﭘﺮده‬

‫ﻣﻌﻤﺎ‬

‫ﮔﻼﺑﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺧﻮاب آﻟﻮدهاﯾﻢ اي ﺑﺨﺖ ﺑﯿﺪار‬

‫ﭼﻪ ره ﺑﻮد اﯾﻨﮑﻪ زد در ﭘﺮده ﻣﻈﺮب‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽرﻗﺼﻨﺪ ﺑﺎ ﻫﻢ ﻣﺴﺖ و ﻫﺸﯿﺎر‬

‫ﺑﺸﻨﻮ‬

‫اﻧﺪك‬

‫و‬

‫ﻣﻌﻨﯽ‬

‫ﺑﺴﯿﺎر‬

‫دل‬

‫و‬

‫دﯾﻨﻢ‬

‫ﻧﮕﻬﺪار‬

‫ﺑﺮوي‬
‫ﺑﺒﺎد‬

‫ﻣﺎ‬

‫زن‬

‫ﺣﺎل‬

‫از‬
‫اﻫﻞ‬

‫ﺳﺎﻏﺮ‬
‫درد‬

‫ﺑﻠﻔﻆ‬

‫ﺑﺖ ﭼﯿﻨﯽ ﻋﺪوي دﯾﻦ و دلﻫﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪا‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫اﺳﺮار‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺣﺪﯾﺚ‬

‫ﭼﻨﺪ‬

‫ﻧﻘﺶ‬

‫ﮐﺎﺋﻨﺎﺗﺖ‬

‫ﻣﻨﺼﻮر‬

‫ﺷﺎﻫﯽ‬

‫ﺑﻤﺴﺘﻮران‬
‫ﺧﺮد‬

‫ﻫﺮ‬

‫راﯾﺖ‬

‫ﺑﯿﻤﻦ‬
‫ﺧﺪاوﻧﺪي‬

‫ﺑﺠﺎن‬

‫ﺑﻨﺪﮔﺎن‬

‫اي‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﯿﻬﻮده‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﺟﺎن‬

‫ﻣﮕﻮ‬

‫ﭼﻪ ﺳﻨﺠﺪ‬
‫ﻋﻠﻢ‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪ‬

‫ﭘﯿﺶ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﻧﺪر‬

‫اﺷﻌﺎر‬

‫از‬

‫آﻓﺎﺗﺶ‬

‫‪ -204‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮔﻔﺘﺎر‬

‫ﻧﮕﻔﺘﯽ‬

‫ﯾﮑﺪﻣﯽ‬

‫ﻫﻤﻪ ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ از ﺧﻂ ﯾﺎر‬

‫ﻧﮑﺮدي‬

‫ﻫﯿﭻ‬

‫ﯾﺎد‬

‫ﺳﺨﻦ‬

‫ﻧﻈﻢ‬

‫ﻧﮕﻬﺪار‬

‫ﺻﻨﻌﺖ‬
‫از‬

‫و‬

‫ﮐﺎر‬

‫ﺧﺎﻟﻖ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﺣﺮﯾﻔﺎن‬

‫زو ﻫﻢ ﺧﻮد ﺷﺪي ﮔﻮﯾﺎي اﺳﺮار‬

‫زدي دم از ﻣﯽ و ﺧﻮاﻧﺪي ﮔﻼﺑﺶ‬

‫ز ﺑﻮي ﮔﻨﺪ ﻧﯽ ﮔﺸﺘﯽ ﺗﻮ ﺑﯿﺪار‬

‫از اﯾﻦ اﺷﻌﺎر اﺳﺘﻌﻤﺎر ﺷﺪ ﺷﺎد‬

‫وﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﺑﺴﯿﺎر‬

‫ﺑﺰﻫﺪ و ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ ﮐﺮدي ﺗﻤﺴﺨﺮ‬

‫ﺑﺮاي ﺳﯿﻢ و زر ﮐﺮدي ﺧﻮدت ﺧﻮار‬

‫ﺑﻼف و ﺑﺎف اﻫﻞ درد ﮔﺸﺘﯽ‬

‫زدي‬

‫ﮐﺎر‬

‫دل و دﯾﻦ را ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺮ ﺑﺘﺎن داد‬

‫زﮐﯿﺪش‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ز‬

‫ﺧﺮان‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﻧﻘﺶ‬

‫ﻋﺸﻖ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﮐﺎر‬

‫از‬

‫اﻻ‬

‫ﺑﺎ‬

‫دﯾﻮار‬

‫اﺳﺮار‬

‫ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﻧﻤﻮده‬

‫ﻣﺆﻣﻨﺎن‬
‫ﻓﺮﯾﺎد‬

‫را‬
‫اﯾﺮﻧﺪ‬

‫اي‬

‫ﺧﺪا‬

‫اﻫﻞ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫رﻧﺞ‬
‫رﯾﺎ‬
‫ﻣﻠﺖ‬
‫ﻧﻘﺶ‬

‫ﻧﮕﻬﺪار‬
‫دﯾﻮار‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪172‬‬

‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‬

‫ﺗﻨﻔﯿﺪ‬

‫ﺑﺴﯿﺎر‬

‫ﺧﺮد‬

‫را‬

‫ﺑﯿﻦ ﺳﯿﻢ و زر‬

‫ﻋﺎﺷﻖ‬

‫ﺑﺸﺎﻫﺎن‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬
‫ﺑﻮد‬

‫ﻋﺸﻖ‬
‫در‬

‫و‬

‫ﺷﺄن‬

‫ﻋﺎﺷﻖ‬
‫ﺷﺎﻫﺎن‬

‫ﮐﯿﻤﯿﺎ‬
‫ﮔﻔﺖ‬

‫ﮐﺎر‬
‫اﺷﻌﺎر‬

‫ﺑﺨﻮان از ﺑﯿﺖ آﺧﺮ ﺣﺎل ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﮔﺮدي ز دوراﻧﺶ ﺧﺒﺮ دار‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺘﻤﮑﺎر‬

‫ﺧﺪاﯾﺎ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻣﺎﻧﻨﺪ‬

‫ﻓﺨﺮي‬

‫ﻧﺪارد‬

‫ﻣﺪح‬

‫از‬

‫‪ -205‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اي ﺻﺒﺎ ﻧﮑﻬﺘﯽ از ﺧﺎك درﯾﺎ رﺳﭙﺎر‬

‫ﺑﺒﺮ اﻧﺪوه دل و ﻣﮋدة دﻟﺪار ﺳﭙﺎر‬

‫ﻧﮑﺘﮥ روح ﻓﺮا از دﻫﻦ ﯾﺎر ﺑﮕﻮ‬

‫ﻧﺎﻣﮥ ﺧﻮش ﺧﺒﺮ از ﻋﺎﻟﻢ اﺳﺮار ﺳﭙﺎر‬

‫ﺗﺎ ﻣﻌﻄﺮ ﮐﻨﻢ از ﻟﻄﻒ ﻧﺴﯿﻢ ﺗﻮ ﻣﺸﺎم‬

‫ﺷﻤﮥ‬

‫ﺳﭙﺎر‬

‫ﺑﻮﻓﺎي ﺗﻮ ﮐﻪ ﺧﺎك ره آن ﯾﺎر ﻋﺰﯾﺰ‬

‫ﺑﯽﻏﺒﺎري ﮐﻪ ﭘﺪﯾﺪ آﯾﺪ از اﻏﯿﺎر ﺳﭙﺎر‬

‫ﮔﺮدي از رﻫﮕﺬر دوﺳﺖ ﺑﮑﻮري رﻗﯿﺐ‬

‫ﺑﻬﺮ آﺳﺎﯾﺶ اﯾﻦ دﯾﺪة ﺧﻮﻧﺒﺎر ﺳﭙﺎر‬

‫ﺑﺎر‬

‫ﺣﻠﻘﮥ از ﺧﻢ آن ﻃﺮه ﻃﺮار ﺑﯿﺎر‬

‫ﺷﮑﺮ آن را ﮐﻪ ﺗﻮ در ﻋﺸﺮﺗﯽ اي ﻣﺮغ ﭼﻤﻦ‬

‫ﻣﺒﯿﺮان‬

‫ﮔﻠﺰار‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫روزﮔﺎرﯾﺴﺖ ﮐﻪ دل ﭼﻬﺮة ﻣﻘﺼﻮد ﻧﺪﯾﺪ‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ‬

‫ﮐﺮدار‬

‫ﺳﭙﺎر‬

‫دﻟﻖ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﭽﻪ ار زد ﺑﻤﯿﺶ رﻧﮕﯿﻦ ﮐﻦ‬

‫وان ﮔﻬﺶ ﻣﺴﺖ و ﺧﺮاب از ﺳﺮﺑﺎز ﺳﭙﺎر‬

‫دل‬

‫دﯾﻮاﻧﻪ‬

‫ﺑﺰﻧﺠﯿﺮ‬

‫ﻧﻤﯽآﯾﺪ‬

‫از‬

‫ﻧﻔﺤﺎت‬

‫ﻗﻔﺲ‬
‫آن‬

‫ﻧﻔﺲ‬

‫ﻣﮋدة‬

‫ﻗﺪح‬

‫آﯾﻨﻪ‬

‫ﯾﺎر‬

‫‪ -205‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮا ﻧﻬﻀﺘﯽ از ﺻﻨﻌﺖ و از ﮐﺎر ﺑﯿﺎر‬

‫ﺑﺒﺮ اﯾﻦ ﻣﺴﺘﯽ ﻋﺸﻖ و دل ﻫﺸﯿﺎر ﺳﭙﺎر‬

‫ﻧﮑﺘﮥ روح ﻓﺰا از ﺧﺮد و ﻋﻘﻞ ﺑﮕﻮي‬

‫ﺳﺨﻨﯽ‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫ﺗﺎ ﻣﻌﻄﺮ ﺷﻮد اﯾﻦ ﻣﻐﺰ و ﻗﻮي ﻓﮑﺮ ﺷﻮم‬

‫ﺷﻤﻪاي از ﺳﺨﻦ ﺣﯿﺪر ﮐﺮار ﺑﯿﺎر‬

‫ز ﺟﻔﺎي ﺗﻮ و ﮔﻔﺘﺎر ﺗﻮ ﺷﺪ ﺧﺎك وﻃﻦ‬

‫ﭘﺎﯾﻤﺎل‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫ﮔﺮدي از ﻫﻤﺖ و ﻏﯿﺮت ﺑﻄﻠﺐ ﻋﺎر ﺑﺒﺮ‬

‫ﻣﻠﺘﯽ ﺑﺎ ﺧﺮد و دﯾﺪة ﺧﻮﻧﺒﺎر ﺑﯿﺎر‬

‫دل دﯾﻮاﻧﮥ آن ﯾﺎر ﻧﻤﯽآﯾﺪ ﮐﺎر‬

‫ﺳﺮي از ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ﺧﺮم و ﺳﺮﺷﺎر ﺑﯿﺎر‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ دﻟﺒﺮ ﻋﯿﺎر ﺑﺘﺮس از ﭘﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫ﺧﺒﺮ‬

‫ﮐﺘﺐ‬

‫از‬
‫دﮔﺮان‬

‫از‬

‫ﺧﺎﻟﯽ‬

‫ﺳﯿﻄﺮة‬

‫ﺧﺎﻟﻖ‬
‫از‬

‫ﻣﺮدم‬

‫ﺟﺒﺎر‬
‫اﻏﯿﺎر‬

‫ﻗﻬﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪173‬‬

‫ﺳﺘﻢ‬

‫ﻣﮋدة‬

‫اﺣﺮار‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫ﺷﮑﺮ اﯾﻦ را ﮐﻪ ﺑﺘﻮ ﻓﻄﻖ و ﺑﯿﺎﻧﯽ دادﻧﺪ‬

‫ﺑﺎﺳﯿﺮان‬

‫روزﮔﺎرﯾﺴﺖ ﮐﻪ دل ﻋﺪل و ﻣﺴﺎوات ﻧﺪﯾﺪ‬

‫ﻋﺎﻗﻼ ﻣﻈﻬﺮي از اﺣﻤﺪ ﻣﺨﺘﺎر ﺑﯿﺎر‬

‫ﺑﺰن آﺗﺶ ﺗﻮ ﺑﺎﯾﻦ وﻟﻖ و رﻫﺎ ﮐﻦ ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﻦ و ﺧﺮد را ﺗﻮ ﺑﺒﺎزار ﺑﯿﺎر‬

‫ﺣﺮف ز‬
‫‪ -206‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻟﻢ رﻣﯿﺪة ﻟﻮﻟﯽ و ﺷﯿﺴﺖ ﺷﻮر اﻧﮕﯿﺰ‬

‫دروغ وﻋﺪه و ﻗﺘﺎﻟﯽ وﺿﻊ و رﻧﮓ آﻣﯿﺰ‬

‫ﻓﺪاي ﭘﯿﺮﻫﻦ ﭼﺎك ﻣﺎﻫﺮوﯾﺎن ﺑﺎد‬

‫ﻫﺰار‬

‫ﺧﺮﻗﮥ ﭘﺮﻫﯿﺰ‬

‫ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻋﺸﻖ ﻧﺪاﻧﺪ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﻗﺼﻪ ﻣﺨﻮان‬

‫ﺑﺨﻮاه ﺟﺎم ﮔﻼﺑﯽ ﺑﺨﺎك آدم رﯾﺰ‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﮐﻔﻨﻢ ﺑﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺤﺮ ﮔﻪ ﺣﺸﺮ‬

‫ﺑﻤﯽ ز دل ﺑﺒﺮم ﻫﻮل روز رﺳﺘﺎﺧﯿﺰ‬

‫ﻣﯿﺎن ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﻌﺸﻮق ﻫﯿﭻ ﺣﺎﺋﻞ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺗﻮ ﺧﻮد ﺣﺠﺎب ﺧﻮدي ﺣﺎﻓﻆ از ﻣﯿﺎن ﺑﺮﺧﯿﺰ‬

‫ﺟﺎﻣﮥ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫و‬

‫‪ -206‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﻟﻢ ﻏﻤﯿﺪه ازﯾﻦ ﻋﺎرﻓﺎن ﺷﻮر اﻧﮕﯿﺰ‬

‫ﮐﻪ آورﻧﺪ ز ﺗﺄوﯾﻞ ﺷﻌﺮ دﺳﺖ آوﯾﺰ‬

‫اﺻﻄﻼﺣﺎﺗﯽ‬

‫زو ﻫﻤﺸﺎن ﺷﺪه ﺣﻖ ﻟﻮﻟﯿﺎن ﺷﻮراﻧﮕﯿﺰ‬

‫ﻧﻪ ﻗﺎﺑﻞ اﺳﺖ ﺑﺘﺄوﯾﻞ دﻟﺒﺮي ﮐﻪ ﺑﻮد‬

‫دروغ وﻋﺪة ﻗﺘﺎل وﺿﻊ درﻧﮓ آﻣﯿﺰ‬

‫ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ ﻋﺠﺐ زﯾﺮﮐﯽ و ﺗﺮ و ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﻫﻢ ﻧﯿﺎز ﮐﻨﯽ ﻫﻢ ﺳﺘﯿﺰه ﭼﻮن ﭼﻨﮕﯿﺰ‬

‫زدﻟﺠﻮﺋﯽ‬

‫ﺧﺮﻗﮥ ﭘﺮﻫﯿﺰ‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﻓﺪاي‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﭘﯿﺮﻫﻨﺶ‬

‫ﺑﺘﺮاﺷﻨﺪ‬

‫ﻣﯽﮐﻨﯽ‬

‫ﻫﺰار‬

‫ﺟﺎﻣﮥ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫و‬

‫ﺗﻮ و ﻫﺰار ﭼﻪ ﻟﻮﻟﯽ ﻓﺪاي ﺗﻘﻮي ﺑﺎد‬

‫ﮐﻪ ﺣﻖ ﻧﮕﻔﺖ ز ﻟﻮﻟﯽ ﺑﮕﻔﺖ از ﭘﺮﻫﯿﺰ‬

‫ﻓﺪاي ﺟﺎﻣﮥ ﺗﻘﻮي و ﮐﻔﺶ ﯾﮏ زاﻫﺪ‬

‫ﻫﺰار رﻧﺪ ﺧﺮاﺑﺎت و ﺻﻮﻓﯽ ﻧﺎﭼﯿﺰ‬

‫ﻓﺮﺷﺘﻪ ﻋﺸﻖ ﻧﺪاﻧﺪ ﺗﻮ ﭘﺲ ﻣﺰن ﻃﻌﻨﻪ‬

‫ﺑﺰاﻫﺪي ﮐﻪ از اﯾﻦ ﻋﺸﻖ ﻣﯽﮐﻨﺪ ﭘﺮﻫﯿﺰ‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺑﺮ ﮐﻔﻨﺖ ﺑﻨﺪ ﺗﺎ ﺳﺤﺮﮔﻪ ﺣﺸﺮ‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﺧﻮري از ﺣﻤﯿﻢ رﺳﺘﺎﺧﯿﺰ‬

‫ﺣﺠﺎب ﻗﺮب ﺗﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻃﺮﯾﻖ ﮐﺞ اﺳﺖ‬

‫ﺗﻮ ﻧﻔﯽ ﺧﻮد ﻧﺘﻮاﻧﯽ ز راه ﮐﺞ ﺑﮕﺮﯾﺰ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪174‬‬

‫‪ -207‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﯿﺎ و ﮐﺸﺘﯽ ﻣﺎ در ﺷﻄﻪ ﺷﺮاب اﻧﺪاز‬

‫ﺧﺮوش و وﻟﻮﻟﻪ در ﺟﺎن ﺷﯿﺦ و ﺷﺎب اﻧﺪاز‬

‫ﻣﺮا ﺑﮑﺸﺘﯽ ﺑﺎده در اﻓﮑﻦ اي ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻪاﻧﺪ ﻧﮑﻮﺋﯽ ﮐﻦ و در آب اﻧﺪاز‬

‫ز ﮐﻮي ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺮ ﮔﺸﺘﻪام ز راه ﺧﻄﺎ‬

‫ﻣﺮاد ﮔﺮ ز ﮐﺮم در ره ﺻﻮاب اﻧﺪاز‬

‫ﺑﯿﺎر از آن ﻣﯽ ﮔﻠﺮﻧﮓ ﻣﺸﮑﺒﻮ ﺟﺎﻣﯽ‬

‫ﺷﺮار رﺷﮏ ﺣﺴﺪ در دل ﮔﻼب اﻧﺪاز‬

‫ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ‬

‫ز روي دﺧﺘﺮ ﮔﻠﭽﻬﺮ رز ﻧﻘﺎب اﻧﺪاز‬

‫ز ﺟﻮر ﭼﺮخ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺠﺎن رﺳﯿﺪ دﻟﺖ‬

‫ﺑﺴﻮي دﯾﻮ ﻣﺠﻦ ﻧﺎوك ﺷﻬﺎب اﻧﺪاز‬

‫ﺑﻐﯿﻢ‬

‫ﺷﺐ‬

‫اﮔﺮت‬

‫آﻓﺘﺎب‬

‫‪ -207‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﯿﺎ و ﻣﻠﺖ آﻟﻮده راز ﺧﻮاب اﻧﺪاز‬

‫ﺧﺮوش و ﻟﻮﻟﻪ در آن دل ﮐﺒﺎب اﻧﺪاز‬

‫ر ﻧﻤﺎز ﺑﺎده و ﻣﯽ اﺟﺘﻨﺎب و ﺧﻮد را ﺷﻮي‬

‫وﺟﻮد ﺧﻮﯾﺶ ز ﺗﻮﺑﻪ دﻣﯽ در آب اﻧﺪاز‬

‫ﻣﯿﺎر ﻧﺎم ﺷﺮاب و دﻫﺎن ﻣﮑﻦ ﺑﺪﺑﻮ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﺬﮐﺮ ﺧﺪا ﺧﻮﯾﺶ در ﮔﻼب اﻧﺪاز‬

‫ﻧﻘﺎب دﺧﺘﺮ ﮔﻠﭽﻬﺮ رز ﻧﺸﺪ ﺗﺄوﯾﻞ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺗﻮ ﯾﺎده ﮐﻪ اﺷﻌﺎر رز اﯾﻦ ﮐﺘﺎب اﻧﺪاز‬

‫ﺑﺮو ﺑﺼﻨﻌﺖ وﮐﺎري رﻫﺎ ﮐﻦ اﯾﻦ ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﻬﻮش آي و ﺑﺮو ﻣﺎﯾﮥ ﺧﺮاب اﻧﺪاز‬

‫ﺧﻢ ﺷﺮاب ﮐﺠﺎ ﻋﻘﻞ ﻣﺴﺘﻄﺎب ﮐﺠﺎ‬

‫ﻣﮑﻦ ﺿﻌﯿﻒ ﺧﺮد را از او ﻧﻘﺎب اﻧﺪاز‬

‫ز ﺟﻮر ﭼﺮخ ﻣﮕﻮ ﭼﺮخ را ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺟﻮر‬

‫ﺗﻮ ﺟﻮر ﺧﻮﯾﺶ ﻧﮕﺮ ﺧﻮﯾﺶ را ﺣﺴﺎب اﻧﺪاز‬

‫‪ -208‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﯿﺰ و در ﮐﺎﺳﮥ زر آب ﻃﺮﺑﻨﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﭘﯿﺸﺘﺮ زآﻧﮑﻪ ﺷﻮد ﮐﺎﺳﮥ ﺳﺮ ﺧﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻣﻨﺰل ﻣﺎ وادي ﺧﺎﻣﻮﺷﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻏﻠﻐﻠﻪ‬

‫در ﮔﻨﺒﺪ اﻓﻼك اﻧﺪاز‬

‫ﯾﺎرب آن زاﻫﺪ ﺧﻮد ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﺠﺰ ﻋﯿﺐ ﻧﺪﯾﺪ‬

‫دود‬

‫آﻫﯿﺶ‬

‫اﻧﺪاز‬

‫ﭼﻮن ﮔﻞ از ﻧﮑﻬﺖ او ﺟﺎﻣﻪ ﻗﺒﺎ ﮐﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫وان ﻗﺒﺎدر ره آن ﻗﺎﻣﺖ ﭼﺎﻻك اﻧﺪاز‬

‫در‬

‫آﺋﯿﻨﮥ‬

‫ادراك‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪175‬‬

‫‪ -208‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﯿﺰد در ﮐﺎﺳﮥ ﺳﺮ ﻫﻮﺷﯽ و ادراك اﻧﺪاز‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﻓﺮق ﺧﻮد اي ﺧﻮد ﺳﺮ ﺑﯽﺑﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﻋﺎﻗﺒﺖ ﻣﻨﺰل ﻣﺤﺸﺮ و رﺳﺘﺎﺧﯿﺰ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ‬

‫اﻧﺪاز‬

‫ﺑﺎﺷﺪ اﯾﻦ ﻣﺰرﻋﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﺗﻮ ﻧﺒﺎﺷﯽ ﺟﺎﻧﺎ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻋﻠﻘﮥ ﺟﺎﻧﯽ ﺗﻮ ز اﻣﻼك اﻧﺪاز‬

‫رخ ﭘﯿﺮت ﺷﺪه ﺑﺖ درﻧﻈﺮ ﻧﺎﭘﺎﮐﺖ‬

‫ﻧﻈﺮ و دﯾﺪة دﻟﺮا ﺗﻮ ز ﻧﺎﭘﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﮔﻔﺖ اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻫﻤﻪ ﺑﯽﺑﺎﮐﯽ ﺑﻮد‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﮔﻔﺘﮥ او آب ﭘﺲ از ﺧﺎك اﻧﺪاز‬

‫دل ﺗﻮ از ﻫﻮس و از ﻋﺼﺒﯿﺖ ﮐﻮر اﺳﺖ‬

‫ﭘﺎك ﮐﻦ اﯾﻦ دل و ﭘﺲ دﯾﺪه ﺑﻬﺮ ﭘﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﯾﺎرب اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﻔﺮ در زﻧﺪ ﻃﻌﻨﻪ ﺑﺰﻫﺪ‬

‫ﻣﺴﺖ ﺑﺮ دوزﺧﺶ از آب ﻃﺮﺑﻨﺎك اﻧﺪاز‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺎ ﻗﻠﻤﺖ ﭘﺎره ﮐﻦ اﯾﻦ ﺟﺎﻣﮥ وﻫﻢ‬

‫ﺟﺎﻣﮥ وﻫﻢ ﺑﺮ آن ﺷﺎﻋﺮ ﻋﺎرف ﭼﺎﻻك اﻧﺪاز‬

‫رو‬

‫ﺑﺪر‬

‫ﺧﺎﻟﻖ‬

‫اﻓﻼك‬

‫‪ -209‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺮ ﻧﯿﺎﻣﺪ از ﺗﻤﻨﺎي ﺑﺴﺖ ﮐﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﺑﺮاﻣﯿﺪ ﺟﺎم ﻟﻌﻠﺖ دردي آﺷﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫روز اول رﺧﺖ دﯾﻨﻢ در ﺷﺮ زﻟﻔﯿﻦ ﺗﻮ‬

‫ﺗﺎ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ درﯾﻦ ﺳﻮدا ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻫﻨﻮز‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ ﯾﮏ ﺟﺮﻋﻪ ده زان آب آﺷﮕﻮل ﮐﻪ ﻣﻦ‬

‫در ﻣﯿﺎن ﭘﺨﺘﮕﺎن ﻋﺸﻖ او ﻓﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﻧﺎم ﻣﻦ رﻓﺘﻪ اﺳﺖ روزي ﺑﺮ ﻟﺐ ﺟﺎﻧﺎن ﺳﻬﻮ‬

‫اﻫﻞ دل را ﺑﻮي ﺟﺎن ﻣﯽآﯾﺪ از ﻧﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫در ازل داده اﺳﺖ ﻣﺎ را ﺳﺎﻗﯽ ﻟﻌﻞ ﻟﺒﺖ‬

‫ﺟﺮﻋﮥ ﺟﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﺪﻫﻮش آﻧﺠﺎ ﻫﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫در ﻗﻠﻢ آورد ﺣﺎﻓﻆ ﻗﺼﻪ ﻟﻌﻞ ﻟﺒﺶ‬

‫آب ﺣﯿﻮان ﻣﯽرود ﻫﺮ دم ز اﻗﻼﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫‪ -209‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ از ﻣﻮج ﺧﯿﺎﻻت ﺗﻮ آراﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﻧﯿﺴﺖ اﻧﺪر دﻓﺘﺮ ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﺎن ﻧﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫روز اول دل ﻧﺪادم ﺑﺮ ﺧﯿﺎل ﻋﺸﻖ و وﻫﻢ‬

‫ﺗﺎ ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺷﺪ در اﯾﻦ ﺳﻮدا ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﻫﻨﻮز‬

‫اي ﺧﺪا از ﻋﻘﻞ ﻧﯿﺮو ده ﻣﺮا ﺑﺮ ﻋﺎﺷﻘﺎن‬

‫در ﻣﯿﺎن ﭘﺨﺘﮕﺎن ﻋﻘﻞ ﻣﻦ ﺧﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫راﺳﺘﯽ ازﻻف وﺑﺎف ووﻫﻢ و ﮐﺬب ﺷﺎﻋﺮان‬

‫راﺳﺖ ﻣﯽﮔﺮدد ﻣﺮا ﻫﺮ ﺳﻮ ﺑﺮ اﻧﺪاﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﻻف ﺣﺎﻓﻆ ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﻧﺎﻣﻢ ﺑﺮده آن ﯾﺎرم ﺑﺴﻬﻮ‬

‫اﻫﻞ ﺑﺎﻃﻞ را ﺑﻮد اﺑﺰار اﯾﻦ ﻧﺎﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪176‬‬

‫از ﻋﻤﻞ ﺑﯿﻦ ﻣﺴﺘﯿﺖ ﻧﯽ از ازل ﺣﺎﻓﻆ ﻣﮕﻮ‬

‫ﺟﺮﻋﮥ ﺟﺎم از ازل ﺟﺒﺮي آن ﺟﺎم ﻫﻨﻮز‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ رﺳﻮا ﻧﻤﻮدي ﻋﺎرﻓﺎن را زﯾﻦ ﻗﯿﺎم‬

‫ﻣﯽﻧﺸﺪ ﺑﯿﺪار اﯾﻦ ﻣﻠﺖ ز اﻗﺪاﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫‪ -210‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺎل ﺧﻮﻧﯿﻦ دﻻن ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺎز‬

‫وز ﻓﻠﮏ ﺧﻮن ﺟﻢ ﮐﻪ ﺟﻮﯾﺪ ﺑﺎز‬

‫ﺷﺮاب‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﺟﺰ‬

‫ﺧﻢ‬

‫ﻓﻼﻃﻮن‬

‫ﻧﺸﯿﻦ‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﺣﮑﻤﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﻤﺎ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﭘﺮ ﺷﺪه اﯾﺮان ز ﺷﻌﺮ و ﺷﺪ ﻣﻔﺎﺧﺮ ﺑﯽﺷﻤﺎر‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺖ و دﯾﻨﯽ ﺑﺎﯾﺮاﻣﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﺷﺪ زﻣﺴﺘﺎن ﺑﻨﺪه ﻫﻤﭽﻮن ﺳﺎلﻫﺎي ﺑﯿﺸﻤﺎر‬

‫از ﺗﻬﯽ دﺳﺘﯽ ﺧﻮد ﺳﺮ در ﮔﺮﯾﺒﺎﻧﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﻧﯿﺴﺖاﯾﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮت ﺑﺎﮐﻪ ﮔﻮﯾﻢ ﺑﺎز ﻣﻦ‬

‫در ﺑﺪر در ﺟﺴﺘﺠﻮي ﮐﺎر وﯾﻼﻧﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﺷﺎﻋﺮا دﯾﮕﺮ ﻣﺒﺎف از ﺧﻂ و ﺧﺎل دﻟﺒﺮان‬

‫ﻣﻦ ﺑﺮاي ﺑﭽﻪﻫﺎ در ﻓﮑﺮ ﺗﻨﺒﺎﻧﻢ ﻫﻨﻮز‬

‫ﻏﺮﺑﯿﺎن ﺑﺮ ﻣﺎ ﺳﻮار و ﻣﺎ ﺑﻔﮑﺮ ﻋﯿﺶ و ﻧﻮش‬

‫زﯾﻦ ﺣﺰﯾﺖ زﯾﻦ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻣﺎت و ﺣﯿﺮاﻧﻢ ﻫﻨﻮز‬
‫اﮔﺮ‬

‫ﺑﺮوﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﻧﺒﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬
‫ﺑﺎز‬
‫ﺑﺎز‬

‫ﺷﺮﻣﺶ از ﭼﺸﻢ ﻣﯽ ﭘﺮﺳﺘﺎن ﺑﺎد‬

‫ﻧﺮﮔﺲ‬

‫ﻣﺴﺖ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺳﺎﻏﺮي‬

‫از‬

‫ﻟﺒﺶ‬

‫ﺑﺒﺮش‬

‫ﻫﻮي‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﻧﻤﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺴﺮ‬

‫ﺑﭙﻮﯾﺪ‬

‫دﻟﻢ‬

‫ﻧﮕﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﻏﻨﭽﻪ‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﺑﺴﮑﻪ در ﭘﺮده ﭼﻨﮓ ﮔﻔﺖ ﺳﺨﻦ‬
‫ﮔﺮد‬

‫ﺑﯿﺖ‬

‫اﻟﺤﺮام‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻢ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﻧﻤﯿﺮد‬

‫‪ -210‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﺎل‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﮐﺎﻓﺮان‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺟﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﺟﻢ و ﺟﻤﺸﯿﺪ را ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺎز‬
‫را‬

‫ﺟﺰ‬

‫ﺷﻤﺎ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن‬

‫در‬

‫دﻟﺖ‬

‫ﻧﺮوﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﮔﻠﺶ‬

‫از‬

‫ﺗﺎﺑﻌﯿﻦ‬

‫ﺑﺮوﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ و ﻣﺰد ز ﺳﺎﻏﺮ و ﻣﯽ ﭼﻨﮓ‬

‫آب‬

‫ﮐﻮﺛﺮ‬

‫ﺑﻠﺐ‬

‫ﻧﺒﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫اف ﺑﺮ آن ﮐﺲ ﮐﻪ ﮐﻌﺒﻪ را ﺧﻢ ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﮐﻌﺒﻪ‬

‫ﺗﯿﺮه دل آﻧﮑﻪ ﺧﻮن ﻧﺸﺪ دل او‬

‫ره‬

‫ﺳﺮ‬
‫ﺣﺎﻓﻈﺎ‬
‫ﺳﺮ‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺧﻮردن‬
‫ﺷﺮﻣﯽ‬

‫ﺣﮑﻤﺖ‬

‫ﻓﻼﻃﻮن‬
‫از‬

‫ز‬

‫ﻣﺼﻄﻔﯽ‬

‫ﺑﻄﻠﺐ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﺣﯿﺎ‬

‫از‬

‫را‬
‫ﺑﺴﺮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺷﻮﯾﺪ‬
‫ﺑﭙﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﺎز‬
‫ﺑﺎز‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪177‬‬

‫‪ -211‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺰار ﺷﮑﺮ ﮐﻪ دﯾﺪم ﺑﮑﺎم ﺧﻮﯾﺸﺖ ﺑﺎز‬

‫ز روي ﺻﺪق و ﺻﻔﺎ ﮔﺸﺘﻪ ﺑﺎ دﻟﻢ و ﻣﺴﺎز‬

‫اﮔﺮﭼﻪ ﺣﺴﻦ ﺗﻮاز ﻋﺸﻖ ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻐﻨﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻦ آن ﻧﯿﻢ ﮐﻪ ازﯾﻦ ﻋﺸﻘﺒﺎزي آﯾﻢ ﺑﺎز‬

‫ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻤﺖ ﮐﻪ ز ﺳﻮز درون ﭼﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ز اﺷﮏ ﭘﺮس ﺣﮑﺎﯾﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻧﯿﻢ ﻏﻤﺎز‬

‫ﭼﻪ ﻓﺘﻨﻪ ﺑﻮد ﮐﻪ ﻣﺸﺎﻃﮥ ﻗﻀﺎ اﻧﮕﯿﺨﺖ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺮد زﮐﺲ ﻣﺴﺘﺶ ﺳﯿﻪ ﺑﺴﺮﻣﺌﻪ ﻧﺎز‬

‫روﻧﺪﮔﺎن ﻃﺮﯾﻘﺖ ره ﺑﻼ ﺳﭙﺮدﻧﺪ‬

‫رﻓﯿﻖ ﻋﺸﻖ ﭼﻪ ﻏﻢ دارد از ﻧﺸﯿﺐ و ﻓﺮاز‬

‫ﻏﺮضﮐﺮﺷﻤﮥﺣﺴﻦاﺳﺖورﻧﻪﺣﺎﺟﺖﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺟﻤﺎل دوﻟﺖ ﻣﺤﻤﻮد را ﺑﺰﻟﻒ اﯾﺎز‬

‫ﻏﺰل ﺳﺮاﺋﯽ ﻧﺎ ﻫﺪ ﺻﺮﻓﻪاي ﻧﺒﺮد‬

‫در آن ﻣﻘﺎم ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﺮ آورد آواز‬

‫‪ -211‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺰار ﺷﮑﺮ ﮐﻪ ﻣﻦ واﻗﻔﻢ زﮐﯿﺸﺖ ﺑﺎز‬

‫دﻟﺖ ﺑﺼﺪق و ﺻﻔﺎ ﯾﮏ دﻣﯽ ﻧﺸﺪ و ﻣﺴﺎز‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﻓﻨﯽ ﺑﻮد ز ﺳﺎﻟﻮﺳﯽ‬

‫وﻟﯽ ﻣﻦ از ﺳﺮ ﺗﻮ دﺳﺖ ﺑﺮ ﻧﮕﯿﺮم ﺑﺎز‬

‫ﭼﻪ ﮔﻮﯾﻤﺖ ﮐﻪ ﺑﺮاي ﮔﺮﻓﺘﻦ زر و ﺳﯿﻢ‬

‫ﻫﺰار ﺷﻌﺮ ﺑﺴﺎزي ﺑﻨﻐﻤﻪ و ﻧﯽ و ﺳﺎز‬

‫ﭼﻪ ﻓﺘﻨﻪﻫﺎ ﮐﻪ ﺷﻤﺎ ﺷﺎﻋﺮان ﺑﭙﺎ ﮐﺮدﯾﺪ‬

‫ﻧﻪ از ﻗﻀﺎ ز ﻫﻮسﻫﺎي ﻧﻔﺲ و ﻏﻤﺰه و ﻧﺎز‬

‫روﻧﺪﮔﺎن ﻃﺮﯾﻘﺖ ره ﺧﻄﺎ ﺳﭙﺮﻧﺪ‬

‫ﺗﻤﺎم ﮔﻤﺮه و ﺑﯽﺑﺎك در ﻧﺸﯿﺐ و ﻓﺮاز‬

‫اﮔﺮ ﻣﺜﺎل زﺣﺴﻦ و ﺟﻤﺎل ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ‬

‫ز ﺣﺴﻦ ﺧﻠﻖ ﺑﮕﻮ ﻧﯽ ز ﺻﻮرﺗﯽ ﭼﻮ اﯾﺎز‬

‫ﺗﻤﺎم ﺷﻬﺮ ﮔﺰاف و ﺛﻨﺎ و وﻻﻓﺖ را‬

‫ﺑﻪ‬

‫ﺑﻐﺎز‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﻤﺮدم ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺮﺳﺖ ﺑﯽﻣﺴﻠﮏ‬

‫ﮐﻪ او ﺑﻤﺠﻠﺲ ﺷﻪ داﺷﺘﻪ رﻗﺺ و ﻫﻢ آوار‬

‫ﻏﺰل ﺳﺮاﺋﯽ و آواز او ز ﺑﯿﮑﺎرﯾﺴﺖ‬

‫در اﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺗﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺴﻮزد و ﺑﺴﺎزد‬

‫ﭘﯿﺸﮕﺎه‬

‫رﺑﻮﺑﯽ‬

‫ﻧﻤﯽﺧﺮﻧﺪ‬

‫‪ -212‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻨﻢ ﮐﻪ دﯾﺪه ﺑﺪﯾﺪار دوﺳﺖ ﮐﺮدم ﺑﺎز‬

‫ﭼﻪ ﺷﮑﺮ ﮔﻮﯾﻤﺖ اي ﮐﺮد ﮐﺎر ﺑﻨﺪه ﻧﻮاز‬

‫ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﺑﻼ ﮔﻮ رخ از ﻏﺒﺎر ﻣﺸﻮي‬

‫ﮐﻪ ﮐﯿﻤﯿﺎي ﻣﺮاد اﺳﺖ ﺧﺎك ﮐﻮي ﻧﯿﺎز‬

‫ز ﻣﺸﮑﻼت ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻋﻨﺎن ﻣﺘﺎب اي دل‬

‫ﮐﻪ ﻣﺮد راه ﻧﯿﻨﺪﯾﺸﺪ از ﻧﺸﯿﺐ و ﻓﺮاز‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪178‬‬

‫ﻃﻬﺎرت ار ﻧﻪ ﺑﺨﻮن ﺟﮕﺮ ﮐﻨﺪ ﻋﺎﺷﻖ‬

‫ﺑﻘﻮل ﻣﻔﺘﯽ ﻋﺸﻘﺶ درﺳﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﻧﻤﺎز‬

‫درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﻣﺠﺎزي ﺑﺠﺰ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﻣﮕﯿﺮ‬

‫درﯾﻦ ﺳﺮا ﭼﮥ ﺑﺎزﯾﭽﻪ ﻏﯿﺮ ﻋﺸﻖ ﻣﺒﺎز‬

‫ﺑﯿﻨﻢ ﺑﻮﺳﻪ دﻋﺎﺋﯽ ﺑﺠﺰ ز اﻫﻞ دﻟﯽ‬

‫ﮐﻪ ﮐﯿﺪ دﺷﻤﻨﺖ از ﺟﺎن و ﺟﺴﻢ دارد ﺑﺎز‬

‫ﻓﮑﻨﺪه زﻣﺰﻣﮥ ﻋﺸﻖ و ﺣﺠﺎز و ﻋﺮاق‬

‫ﺷﯿﺮاز‬

‫ﻧﻮاي‬

‫ﺑﺎﻧﮓ‬

‫ﻏﺰلﻫﺎي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫‪ -212‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭼﻪﺧﻮش ﺑﻮدﮐﻪ ﺑﻮدﻋﻘﻞ ودﯾﻦ دوﻣﺤﺮمراز‬

‫ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎ ﻣﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ دو ﯾﺎر و دود ﻣﺴﺎز‬

‫ﻧﯿﺎزﻣﻨﺪ ﺧﺪا ﺷﻮ رخ از ﻏﺒﺎر ﺑﺸﻮي‬

‫ﺑﺴﺠﺪه آي ﺑﺨﺎك و ﺑﮕﻮي راز و ﻧﯿﺎز‬

‫ز ﻣﺸﮑﻼت ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﮕﻮ ﮐﻪ زﻧﺪﻗﻪ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺣﻖ ﻧﺒﻮد ﻣﺸﮑﻞ و ﻧﺸﯿﺐ و ﻓﺮاز‬

‫ﻧﻤﺎز ﻣﻔﺘﯽ ﻋﺸﻖ و ﻧﻤﺎز ﻋﺎﺷﻖ او‬

‫ﺑﻨﺰد اﻫﻞ ﺣﻘﯿﻘﺖ ﻧﯿﺮزد آن ﯾﮏ ﻧﻤﺎز‬

‫ﻃﻬﺎرﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺨﻮن ﺟﮕﺮ ﮐﻨﺪ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﭼﻮ آﻧﻬﺎ ﻃﻬﺎرت ﺑﯽﺑﯽﺗﻤﯿﺰ ﻓﺎﺟﺮ ﺑﺎز‬

‫درﯾﻦ ﻣﻘﺎم ﺣﺠﺎزي ﻣﺨﻮر ﭘﯿﺎﻟﮥ ﻣﯽ‬

‫درﯾﻦ ﺳﺮاﭼﮥ ﺑﺎزﯾﭽﻪ دﯾﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﺒﺎز‬

‫ﺑﻨﺎم ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺑﺎدﯾﻦ ﺣﻖ ﻣﮑﻦ ﺑﺎزي‬

‫ﮐﻪ در ﺳﺮاﭼﮥ دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﺧﺮﻧﺪ ﻧﯿﺎز‬

‫ﻣﻨﺎز ﺣﺎﻓﻆ از اﯾﻦ ﻻفﻫﺎي ﺑﯽﻣﻌﻨﯽ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ زﻣﺰﻣﻪاش رﻓﺖ در ﻋﺮاق و ﺣﺠﺎز‬

‫ﺑﻐﯿﺮ ﺻﻮﻓﯽ و ﺻﻮﻓﯽ ﺻﻔﺖ ﻧﻤﯽﺧﻮاﻧﺪ‬

‫ﺟﺰافﻫﺎي ﺗﻮ اي ﯾﺎوهﮔﻮي ﻋﺮﻓﺎن ﺳﺎز‬

‫ﮔﺮﻓﺘﻢ اﻫﻞ ﺟﻬﺎن ﺟﻦ و اﻧﺲ ﺧﻮش دارﻧﺪ‬

‫ﺑﻐﯿﺮ وزر ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﻮ را از اﯾﻦ آواز‬

‫ﺣﺮف س‬
‫‪ -213‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺟﺎﻧﺎ ﺗﻮ را ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ اﺣﻮال ﻣﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﮔﺮد و ﻗﺼﮥ ﻫﯿﭻ آﺷﻨﺎ ﺑﭙﺮس‬

‫ﻧﻘﺶ ﺣﻘﻮق ﺻﺤﺒﺖ اﺧﻼص ﺑﻨﺪﮔﯽ‬

‫از ﻟﻮح ﺳﯿﻨﻪ ﭘﺎك ﮐﻦ و ﻧﺎم ﻣﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫از روي ﭘﻮش ﺻﻮﻣﻌﻪ ﻧﻘﺪ ﻃﻠﺐ ﻣﺠﻮي‬

‫ﯾﻌﻨﯽ ز ﻣﻔﻠﺴﺎن ﺧﺒﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﻣﺎ ﻗﺼﮥ ﺳﮑﻨﺪر و دارا ﻧﺨﻮاﻧﺪهاﯾﻢ‬

‫از ﻣﺎ ﺑﺠﺰ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻬﺮ و وﻓﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫در دﻓﺘﺮ ﻃﺒﯿﺐ ﺧﺮد ﺑﺎب ﻋﺸﻖ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اي دل ﺑﺪرد ﺧﻮ ﮐﻦ و ﻧﺎم دوا ﻣﭙﺮس‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪179‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ رﺳﯿﺪ ﻣﻮﺳﻢ ﮔﻞ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﻣﺨﻮان‬

‫درﺑﺎب ﻧﻘﺪ وﻗﺖ وز ﭼﻮن و ﭼﺮا ﻣﭙﺮس‬

‫‪ -213‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺟﺎﻧﺎ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﻋﺸﻖ ﺧﻮدت را دوا ﻣﭙﺮس‬

‫ﺑﯿﻌﺎر و زار ﺑﺎش و ز ﻣﺴﺘﯽ ﺷﻔﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﻧﻘﺶ ﺣﻘﻮق ﻧﻌﻤﺖ ﺣﻖ را ﻫﺪر ﻧﻤﺎ‬

‫از ﺷﻌﺮ ﺧﻮد ﺑﯿﻔﮑﻦ و از ﺣﻖ ﻋﻄﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫از ﻗﺼﮥ ﺳﮑﻨﺪر و دارا ﻧﭙﺮﺳﺖ‬

‫از ﻏﯿﺮت و ﺣﻤﯿﺖ و دﯾﻦ ﮔﻮ ﭼﺮا ﻣﭙﺮس‬

‫ﺗﻮ ﻗﺼﮥ ﻣﻌﺎد و ﺟﺰا را ﭼﻪ ﻣﻨﮑﺮي‬

‫وﺣﺸﺖ ﻣﮑﻦ ﺑﮕﻮ ز ﻣﻌﺎد و ﺟﺰا ﻣﭙﺮس‬

‫اي ﺑﯽوﻓﺎ ﮐﻪ از ﻫﻤﻪ ﮐﺲ ﺑﯽوﻓﺎﺗﺮي‬

‫دﯾﮕﺮ ﻣﮕﻮ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﻣﻬﺮ و وﻓﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﺑﺎ اﻫﻞ ﺣﻖ وﻓﺎ ﻧﻨﻤﻮدي و دﯾﻦ ﺣﻖ‬

‫ﮔﻮﺋﯽ ز ﻣﻔﻠﺴﺎن ﺧﺒﺮ ﮐﯿﻤﯿﺎﯾﯽ ﻣﭙﺮس‬

‫آن ﮐﯿﻤﯿﺎ ﮐﻪ ﻣﻔﻠﺲ از آن اﻫﻞ ﺣﻖ ﺑﻮد‬

‫ﺟﺎدوي رﻫﺰﻧﯽ اﺳﺖ ز ﻣﺎ اﯾﻦ ﺟﻔﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ آن ﻃﺒﯿﺐ ﺧﺮد ﮐﯿﺴﺖ اي ﻣﻔﯿﺪ‬

‫اﺣﻤﺪ ﺑﻮد ﺗﻮ ﮔﻮي ﮐﻪ از وي دوا ﻣﭙﺮس‬

‫ﻣﺎ را رﺳﻮل و وﺣﯽ ﻃﺒﯿﺐ ﺧﺮد ﺑﻮد‬

‫ﺧﻮد ﮔﺮ ﻃﺒﯿﺐ ﻋﺸﻖ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ز ﻣﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﺑﺴﯿﺎر ﺟﺎ ﮐﻪ درس ﺧﺮد داد ﻣﺼﻄﻔﯽ‬

‫از ﮐﯿﺴﺖ درس ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﮔﻮ از ﮐﺠﺎ ﻣﭙﺮس‬

‫ﺧﻮش ﻣﯽدﻫﺪ ﺟﻮاب ﺳﺨﻦ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺠﻮاد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﭙﺮﺳﯽ وي از ﻫﻮا ﻣﭙﺮس‬

‫‪ -214‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻠﻌﺬاري ز ﮔﻠﺴﺘﺎن ﺟﻬﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫زﯾﻦ ﭼﻤﻦ ﺳﺎﯾﮥ آن ﺳﺮو روان ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻣﻦ دﻫﻢ ﺻﺤﺒﺘﯽ اﻫﻞ رﯾﺎ دورم ﺑﺎد‬

‫از ﮔﺮاﻧﺎن ﺟﻬﺎن رﻃﻞ ﮔﺮان ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻗﺼﺮ ﻓﺮدوس ﺑﭙﺎداش ﻋﻤﻞ ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‬

‫ﻣﺎ ﮐﻪ رﻧﺪﯾﻢ و ﮔﺪا دﯾﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺎ را ﺑﺠﺰ از وﺻﻞ ﺗﻮ در ﺳﺮ ﻫﻮﺳﯽ‬

‫اﯾﻦ ﺗﺠﺎرت ز ﻣﺘﺎع دو ﺟﻬﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫از در ﺧﻮﯾﺶ ﺧﺪا را ﺑﺒﻬﺸﺘﻢ ﻣﻔﺮﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺳﺮ ﮐﻮي ﺗﻮ از ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆازﻣﺸﺮب ﻗﺴﻤﺖ ﮔﻠﻪ ﺑﯽاﻧﺼﺎﻓﯽاﺳﺖ‬

‫ﻃﺒﻊ ﭼﻮن آب و ﻏﺰلﻫﺎي روان ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪180‬‬

‫‪ -214‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺠﻬﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻟﯿﮏ ﻣﺎ را ﺑﺠﻬﺎن ﺻﺎﺣﺐ آن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻣﻦ و ﻫﻢ ﺻﺤﺒﺘﯽ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺣﯿﻒ ﺑﻮد‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﻗﺮآن و رﺳﻮﻻن ﺧﺪا ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻣﻘﺼﺮ ﻓﺮدوس ﺑﭙﺎداش ﻋﻤﻞ ﻣﯽﺑﺨﺸﻨﺪ‬

‫ﻋﻤﻠﺖ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﮕﻮ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﺑﻠﮑﻪ ﺣﻖ اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻔﺮدوس ﺗﻮ را ﻧﯿﺴﺖ ﯾﻘﯿﻦ‬

‫ورﻧﻪ اﯾﻦ ﺣﺮف ﻧﮕﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺟﺰ آن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻗﺼﺮ ﻓﺮدوس ﻣﻨﺰه ﺑﻮد از رﻧﺪ ﮔﺪا‬

‫ﺗﻮ ﻧﻤﺎوﻧﺪي و ﮔﻮ دوزﺧﯿﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ رﻧﺪي و ﻧﺪاﻧﯽ ﺑﺠﺰ از وﺻﻠﺖ ﭘﯿﺮ‬

‫اي دﻧﯽ ﻃﺒﻊ ﻣﮕﻮ در دو ﺟﻬﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫اﯾﻦ ﺧﺴﺎرت ﻧﻪ ﺗﺠﺎرت ﺑﻮد اي ﻣﺮد ﻟﺌﯿﻢ‬

‫ﻣﺎ ﻧﮕﻮﺋﯿﻢ ﻣﺘﺎع دو ﺟﻬﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﮐﻪ ﭘﺲ از ﻣﺴﺌﻠﺖ وﯾﺜﺎ و ﻋﻘﺒﯽ ز ﺧﺪا‬

‫ﺣﺮف ﻣﻦ ﻓﻀﻠﮏ زد ﻧﺎﺑﺰﺑﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫دﯾﻮﺧﻮﺷﺤﺎل ﺷﻮد ﭼﻮن ﮐﻪ ﺗﻮ از روي ﻧﯿﺎز‬

‫ﮔﻮﺋﯿﺶ ﮐﻮي ﺗﻮ از ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫او ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻨﺪة ﺷﯿﺪا ﻧﮑﻨﺪ دور ز ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺗﻮ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺧﺮان ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻧﻪ ﺗﻮ راﻫﺴﺖ ﺑﻬﺸﺘﯽ و ﻧﻪ او راﺳﺖ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﯾﺎوه ﮐﻢ ﮔﻮ ﻣﻔﺮﺳﺘﻢ ﺑﺠﻨﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺎز ﺑﺎﯾﻦ ﻣﺸﺮﺑﺖ ﺳﻘﺖ ﺧﻮ ﮐﻦ‬

‫و ﺑﮕﻮ آن ﺻﻠﮥ ﻃﺒﻊ روان ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫ﻧﺎز ﺑﺮ ﻃﺒﻊ ﭼﻮ آﺑﯽ و ﻏﺰلﻫﺎي روان‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﺳﺖ ﺳﻔﺎﻫﺖ ﻧﻪ ﻫﻤﺎن ﻣﺎ را ﺑﺲ‬

‫‪ -215‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫اي ﺻﺒﺎ ﮔﺮ ﺑﮕﺬري ﺑﺮ ﺳﺎﺣﻞ رود ارس‬

‫ﺑﻮﺳﻪ زن ﺑﺮﺧﺎك آن وادي وﻣﺸﮑﯿﻦ ﮐﻦ ﻧﻔﺲ‬

‫ﻣﻨﺰل ﺳﻠﻤﯽ ﮐﻪ ﺑﺎدش ﻫﺮدم ازﻣﺎ ﺻﺪ ﺳﻼم‬

‫ﭘﺮ ﺻﺪاي ﺳﺎرﺑﺎﻧﺎن ﺑﯿﻨﯽ و ﺑﺎﻧﮓ ﺟﺮس‬

‫ﻣﺤﻤﻞ ﺟﺎﻧﺎن ﺑﺒﻮس آﻧﮕﻪ ﺑﺰاري ﻋﺮﺿﻪ ﮐﻦ‬

‫ﮐﺰ ﻓﺮاﻗﺖ ﺳﻮﺧﺘﻢ اي ﻣﻬﺮﺑﺎن ﻓﺮﯾﺎدرس‬

‫ﻋﺸﻘﺒﺎزي ﮐﺎر ﺑﺎزي ﻧﯿﺴﺖ اي دل ﺳﺮﺑﺒﺎز‬

‫ز آﻧﮑﻪ ﮐﻮي ﻋﺸﻖ ﻧﺘﻮان زد ﺑﭽﻮﮔﺎن ﻫﻮس‬

‫ﻧﺎم ﺣﺎﻓﻆ ﮔﺮ ﺑﺮ آﯾﺪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﮐﻠﮏ دوﺳﺖ‬

‫ازﺟﻨﺎب ﺣﻀﺮت ﺷﺎﻫﻢﺑﺲ اﺳﺖ اﯾﻦ ﻣﻠﺘﻤﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪181‬‬

‫‪ -215‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﭘﯿﻐﺎم ﺷﺎﻋﺮ ارﺳﺎن رود ارس‬

‫ﺑﻮﺳﻪ زن ﺑﺮ ﭘﺎي اﯾﻠﺨﺎﻧﯽ و ﻧﻨﮕﯿﻦ ﮐﻦ ﻧﻔﺲ‬

‫ﺷﺎه ﺗﺮﮐﺎن را ﮐﻪ ﺑﺎدش ﻫﺮ دم از ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻠﻖ‬

‫ﻧﺰد او اﻫﻞ ﺗﻤﻠﻖ ﺑﯿﻨﯽ از اﻫﻞ ﻫﻮس‬

‫ﻣﺴﻨﺪ ﺷﺎه ﺳﺘﻤﮕﺮ ﺑﻮس ﺑﺮوي ﻋﺮﺿﻪدار‬

‫از ﻓﺮاق ﺳﯿﻢ و زر ﻣﻦ ﺳﻮﺧﺘﻢ ﻓﺮﯾﺎدرس‬

‫ﻋﺸﻖ ﺑﺎزي ﮐﺎر ﺷﯿﺎدان ﺑﻮد داﻣﯽ ﺑﺰن‬

‫زاﻧﮑﻪ دام ﻋﺸﻖ را ﺑﺎﯾﺪ زدن ﺑﺮ ﺧﺮﻣﮕﺲ‬

‫ﻧﺎم ﺣﺎﻓﻆ ﮔﺮ ﻗﻠﻢ آري و ﺑﻔﺮﺳﺘﯽ ﺻﻠﻪ‬

‫ازﺟﻨﺎب ﺣﻀﺮتﺷﺎﻫﺶﺑﺲ اﺳﺖاﯾﻦ ﻣﻠﺘﻤﺲ‬

‫اﯾﻦ ﺗﻤﻠﻖ ﮔﺮ ﻧﮕﻮﯾﺪ ﮐﯽ ﺷﻬﻤﺎن ﻧﺎﻣﺶ ﺑﺮﻧﺪ‬

‫ﮐﯽ ﺷﻮد ﻣﺴﺘﻌﻤﺮ آن را ﻣﻔﺨﺮي آن ﺑﻮاﻟﻬﻮس‬

‫ﺗﺎﻧﮕﺮدي ﭼﻮن ﻣﮕﺲ ﺑﺮ ﮔﺮد ﺻﺎﺣﺐ ﺷﯿﺮة‬

‫ﮐﯽﻗﻮيﭼﻮن ﺧﺮﻣﮕﺲ ﮔﺮديزﻧﯽ ﻧﯿﺶ ﺑﮑﺲ‬

‫ﺗﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺎﻫﺎن ﻧﺒﺎﺷﻨﺪي ﺗﻮ را ﭘﺸﺖ و ﭘﻨﺎه‬

‫ﮐﯽ ﺑﺘﺎزي ﺑﺮ ﻓﻘﯿﻪ و ﻋﺎﻟﻤﺎن در ﻫﺮ ﻧﻔﺲ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﯿﻦ ﻋﺎرﻓﺎن ﺑﺮ اﻫﻞ دﯾﻦ ﺗﻮﻫﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻟﯿﮏ ﮐﺮﻧﺶﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ از ﻫﺮ ﺷﻬﯽ ﺑﺎ ﺻﺪ ﺟﺮس‬

‫‪ -216‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻻ رﻓﯿﻖ ﺳﻔﺮ ﺑﺨﺖ ﻧﯿﮑﺨﻮاﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ روﺿﮥ ﺷﯿﺮاز ﭘﯿﮏ راﻗﺐ ﺑﺲ‬

‫دﮔﺮ ز ﻣﻨﺰل ﺟﺎﻧﺎن ﺳﻔﺮ ﻣﮑﻦ دروﯾﺶ‬

‫ﮐﻪ ﺳﯿﺮ ﻣﻌﻨﻮي و ﮔﻨﺞ ﺧﺎﻧﻘﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻤﯿﻦ ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ ﻏﻤﯽ ز ﮔﻮﺷﮥ دل‬

‫ﺣﺮﯾﻢ در ﮔﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﭘﻨﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﺼﺪر ﻣﺼﻄﺒﻪ ﺑﻨﺸﯿﻦ و ﺳﺎﻏﺮ ﻣﯽﻧﻮش‬

‫ﮐﻪ اﯾﻨﻘﺪر ز ﺟﻬﺎن ﮐﺴﺐ ﻣﺎل و ﺟﺎ اﺳﺖ ﺑﺲ‬

‫ﻓﻠﮏ ﺑﻤﺮدم ﻧﺎدان دﻫﺪ ز ﻣﺎم ﻣﺮاد‬

‫ﺗﻮ اﻫﻞ داﻧﺶ و ﻓﻀﻠﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﮔﻨﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﻤﻨﺖ و ﮔﺮان ﺧﻮ ﻣﮑﻦ ﮐﻪ در دو ﺟﻬﺎن‬

‫رﺿﺎي اﯾﺰد و اﻧﻌﺎم ﭘﺎدﺷﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﻬﯿﭻ ورد دﮔﺮ ﻧﯿﺴﺖ ﺣﺎﺟﺘﺖ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻋﺎي ﻧﯿﻤﺸﺐ و درس ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫‪ -216‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﻻ ﮐﺘﺎب ﻧﻔﺴﯽ ﺑﻬﺮ ﻧﮕﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺗﻮ را ﺧﺪاي ﺑﻬﺮ ﻟﺤﻈﻪاي ﭘﻨﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫دﮔﺮ ﺑﻤﻨﺰل داﻧﺶ ﺳﻔﺮ ﻣﮑﻦ دروﯾﺶ‬

‫ﮐﻪ ﻣﯿﻞ ﻟﻮدﮐﯽ و ﮔﻨﺞ ﺧﺎﻧﻘﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫اﮔﺮ ﺑﻤﺤﻔﻞ داﻧﺶ روي ﺷﻮي آدم‬

‫وﻟﯿﮏ ﺳﯿﺮة ﭘﯿﺮو دل ﺳﯿﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪182‬‬

‫ﻏﻤﯽ اﮔﺮ رﺳﺪت از ﺟﻬﺎﻟﺖ و ز ﮐﻔﺮ‬

‫ﭼﺮﻧﺪ ﺑﺎﻓﯽ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺳﯿﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﺼﺪر ﻣﺼﻄﺒﻪ ﺑﻨﺸﯿﻦ و ﺳﺎﻏﺮي ﻣﯽ ﻧﻮش‬

‫ﮐﻪ اﯾﻨﻘﺪر ز ﭘﺮﺳﺘﯿﺪن اﻻﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺗﻮ را ﺑﮕﻔﺘﮥ ﻗﺮآن ﭼﻪ ﮐﺎراي ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮔﺰاف ﺷﺎﻋﺮ و اﺷﻌﺎر ﺳﺪ راﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺧﺪا ﺑﻤﺮدم ﻋﺎﻗﻞ دﻫﺪ زﻣﺎم ﻣﺮاد‬

‫ﺗﻮﻫﻢ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﻫﻤﯿﻦ ﮔﻨﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﺠﻬﻞ ﮐﻮش ﭼﻮﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاﻫﯽ ﺟﺎه‬

‫ﺗﻮ ﻻف ﻣﺎﯾﮥ ﺧﻮد ﮐﻦ ز ﺑﻬﺮ ﺟﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﻣﺠﻮي داﻧﺶ و ﻓﻀﻞ ار ﮐﻪ ﻃﺎﻟﺐ ﭘﯿﺮي‬

‫ﮐﻪ ﻧﺰد ﭘﯿﺮ ﻫﻤﯿﻦ ﺷﻌﺮ دل ﺑﺨﻮاﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﺑﺼﻨﻌﺖ و ﻋﻤﻠﯽ رو ﻣﮑﻦ ﺑﺠﻮ ﺗﻮ ﺣﺮام‬

‫ﻋﺬاب اﯾﺰد و اﮐﺮام ﭘﺎدﺷﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫ﻧﮕﻔﺖ ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﺧﺪﻋﻪ و رﯾﺎ و ﻃﻤﻊ‬

‫دﻋﺎي ﻧﯿﻤﺸﺐ و درس ﺻﺒﺤﮕﺎﻫﺖ ﺑﺲ‬

‫‪ -217‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫درد‬
‫ﮔﺸﺘﻪام‬

‫ﻋﺸﻘﯽ‬
‫در‬

‫ﮐﺸﯿﺪهام‬
‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﮐﻪ‬
‫و‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫آﺧﺮ‬

‫ﮐﺎر‬

‫ﺳﻮي ﻣﻦ ﻟﺐ ﭼﻪ ﻣﯽﮔﺰي ﮐﻪ ﻣﮑﻮي‬
‫ﺑﯽﺗﻮ‬

‫در‬

‫ﮐﻠﺒﮥ‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ‬

‫ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻏﺮﯾﺐ در ره ﻋﺸﻖ‬

‫زﻫﺮ‬

‫ﻫﺠﺮي‬

‫دﻟﺒﺮي‬

‫ﮐﺸﯿﺪهام‬

‫ﺑﺮﮔﺰﯾﺪهام‬
‫ﻟﻌﻠﯽ‬

‫ﻟﺐ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮔﺰﯾﺪهام‬

‫رﻧﺞﻫﺎﺋﯽ‬

‫ﮐﺸﯿﺪهام‬

‫ﺑﻤﻘﺎﻣﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫رﺳﯿﺪهام‬

‫ﻣﭙﺮس‬
‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫‪ -217‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫زﻫﺮ‬
‫ﮔﺸﺘﻪام‬

‫ﻋﺸﻘﯽ‬
‫در‬

‫ﮐﺸﯿﺪهام‬
‫ﺟﻬﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﺑﭽﺎرة‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫رﺳﯿﺪهام‬

‫ﺑﻔﺴﺎدش‬
‫ﺳﺮ‬

‫دواﺋﯽ‬

‫ﺳﻪ دوا ﻋﻘﻞ و ﻫﻮش و اﺳﺘﻘﻼل‬

‫اﺛﺮي‬

‫زﯾﻦ‬

‫ﮔﺰﯾﺪهام‬
‫ﺳﺮ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﻪ‬
‫ﮐﻪ‬
‫ﮐﻪ‬

‫دﯾﺪهام‬

‫ﻣﭙﺮس‬
‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﺳﻮي ﻣﻦ ﺣﻤﻠﻪﻫﺎ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻣﮕﻮي‬

‫رﻧﺞﻫﺎﺋﯽ‬

‫ﮐﺸﯿﺪهام‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮔﻮ‬

‫ﺳﺨﻨﺎﻧﯽ‬

‫ﺷﻨﯿﺪهام‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﮐﻦ رﻫﺎ ﻋﺸﻖ و ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺖ ﮔﯿﺮ‬

‫رﻫﺒﺮي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﻦ ز دﯾﻦ و ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر‬

‫ﻟﺬﺗﯽ‬

‫ﻣﻦ‬

‫ازﯾﻦ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن‬

‫ﻫﺬﯾﺎن‬

‫ﻣﻦ‬
‫ﺑﺲ‬

‫ﮔﺰﯾﺪهام‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﭼﺸﯿﺪهام‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﭙﺮس‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪183‬‬

‫ﺣﺮف ش‬
‫‪ -218‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺷﺮابﺗﻠﺦ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢﮐﻪﻣﺮداﻓﮑﻦ ﺑﻮدزورش‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﯾﮏ دم ﺑﯿﺎﺳﺎﯾﻢ ز دﻧﯿﺎ و ﺷﺮ و ﺷﻮرش‬

‫ﺳﻤﺎط وﻫﺮدون ﭘﺮور ﻧﺪارد ﺷﻬﺪ و آﺳﺎﯾﺶ‬

‫ﻣﺬاق ﺣﺮص وآزاي دل ﺑﺸﻮازﺗﻠﺦ وازﺷﻮرش‬

‫ﻧﻈﺮ ﮐﺮدن ﺑﺪورﯾﺸﺎن ﻣﻨﺎﻓﯽ ﺑﺰرﮔﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺳﻠﯿﻤﺎن ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﭼﺸﻤﯽ ﻧﻈﺮ ﻫﺎ ﺑﻮد ﺑﺎﻣﻮرش‬

‫‪ -218‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺮابﺗﻠﺦﻣﯽﺧﻮاﻫﺪﮐﻪ ﻣﺮداﻓﮑﻦ ﺑﻮدزورش‬

‫ﭼﻪ اﯾﻦ ﻣﻠﺖ ﺑﯿﺎﺷﺎﻫﺪ رود ﻓﮑﺮ ﺳﻠﺤﺸﻮرش‬

‫دﻫﺪ ﺗﻦ راﺑﺎﺳﺘﻌﻤﺎروزاﺋﻞ ﮔﺮدد آن ﻫﻮﺷﺶ‬

‫ﺑﺘﺴﻠﯿﻢ اﺟﺎﻧﺐ ﻣﻔﺘﺨﺮ ﺑﺎ آن ﺷﺮ و ﺷﻮرش‬

‫ﺑﺴﺎط ﻋﯿﺶ دون ﭘﺮور ﺑﻮد ﺟﺎم ﺷﺮابوﻣﯽ‬

‫ﮐﻪ اﺳﺘﻌﻤﺎر ﻣﯽﺧﻮاﻫﺪ ﺷﻮد ﻣﻠﺖ ﮐﺮ و ﮐﻮرش‬

‫ﺷﺮابﺗﻠﺦﻣﯽﺧﻮاﻫﺪﮐﻪﺗﺄوﯾﻞﻣﺮﯾﺪانراﮐﻨﺪﺑﺎﻃﻞ‬

‫ﺑﺪاﻧﻨﺪي ﻣﯽ ﻋﺮﻓﺎن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﺗﻠﺨﯽ و ﺷﻮرش‬

‫ﻧﺪﯾﺪم درﺟﻬﺎن ﻧﺎدانﺗﺮ از اﯾﻦ ﻋﺎرف و ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﺸﺮطآﻧﮑﻪﻧﻨﻤﺎﺋﯽ ﺑﮑﺞﻃﺒﻌﺎن اوﻻدﺟﻢوﮐﻮرش‬

‫اﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﺑﺒﯿﻨﯽ ﺣﻠﻘﮥﮐﻮدن ﺳﻔﯿﻬﺎﻧﯽ ﺑﺪورﺳﻢ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﭘﯿﺮ ﻣﺮور را ﮐﻪ دروﯾﺸﺎن ﻫﻤﻪ ﻣﻮرش‬

‫ﻣﮕﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﮕﺮ از اﯾﻦ اﺑﺰار اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫ﮐﻪ ﻫﺮﮐﺲ ﻻﯾﺒﺎﻟﯽ ﺷﺪدﻫﻨﺪيﻣﻨﺼﺐ وزورش‬

‫‪ -219‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻨﺎرآب ﭘﺎي ﺑﯿﺪو ﻃﺒﻊ ﺷﻌﺮ و ﯾﺎري ﺧﻮش‬

‫ﻣﻌﺎﺷﺮ دﻟﺒﺮي ﺷﯿﺮﯾﻦ و ﺳﺎﻗﯽ ﮔﻠﻌﺬاري ﺧﻮش‬

‫ﻋﺮوس ﻃﺒﻊ را زﯾﻮر ز ﻓﮑﺮ ﺑﮑﺮ ﻣﯽﺑﻨﺪم‬

‫ﺑﻮد ﮐﺰ دﺳﺖ اﯾﺎﻣﻢ ﺑﺪﺳﺖ اﻓﺘﺪ ﻧﮕﺎي ﺧﻮش‬

‫ﺑﻐﻔﻠﺖ ﻋﻤﺮ ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﯿﺎ ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﮐﻪ ﺷﻨﮕﻮﻻن ﺳﺮ ﻣﺴﺘﺖ ﺑﯿﺎﻣﻮزﻧﺪ ﮐﺎري ﺧﻮش‬

‫‪ -219‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺒﺎب و ﻓﻬﻢ ودﯾﻦ ﺣﻖ ودرس ﻓﻘﻪ وﮐﺎري ﺧﻮش‬

‫اﻧﯿﺲوﻣﻮﻧﺲازﻫﺮﮐﺘﺎبوﭼﻮنﺧﺪاﭘﺮوردﮔﺎريﺧﻮش‬

‫ﻫﺮآن ﮐﺲ داﺷﺖ اﯾﻦ دوﻟﺖ ﺑﮕﻮ ﻗﺪرش ﺑﺪان ﺟﺎﻧﺎ‬

‫ﮔﻮارا ﺑﺎدت اﯾﻦ ﻧﻌﻤﺖ ﮐﻪ داري روزﮔﺎري ﺧﻮش‬

‫ﺑﺸﺐ ﻓﮑﺮﻣﻄﺎﻟﺐ راﻏﻨﯿﻤﺖدان وﺟﺎن راﻗﻮﺗﯽ ﻣﯿﺪه‬

‫ﭼﺮاﻏﯽﮐﺮﻧﺸﺪﻣﻬﺘﺎب ﺗﺎﺑﺎﻧﯽ وﮔﺮﻧﻪ ﺷﺎم ﺗﺎري ﺧﺮش‬

‫ﺑﺮوﺑﺎﻧﺎﻟﻪ وزاريﺗﻀﺮع ﮐﻦ ﺗﻮ ﺑﺮ درﮔﺎه ﯾﺰداﻧﯽ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺑﺎﻻ ﮐﻮاﮐﺒﺮ ادا ﻧﺠﻢ رازﻗﺪرت ﺑﯽﺷﻤﺎريﺧﻮش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪184‬‬
‫ﻣﺮودﻧﺒﺎلﺧﻮدﺧﻮاﻫﯽزﮔﻤﺮاﻫﯽﻣﺨﻮاندﯾﻮانﻫﺮﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪذﮐﺮدوردﺷﺎنداماﺳﺖوﯾﺎريﺧﻮشﺧﻤﺎريﺧﻮش‬

‫ﻋﺮوس ﻃﺒﻊ را از آز و ﺣﺮص ﺧﻮد ﮐﻨﺪ زﯾﻮر‬

‫ﺑﻮد ﮐﺰ ﻣﺮدم ﮐﻮدن ﺑﺪام اﻓﺘﺪ ﻧﮕﺎري ﺧﻮش‬

‫ﺑﮕﻮ اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﯾﮏ دم ﻃﺮﻓﺪاران ﺷﺎﻋﺮ را‬

‫ﺑﯿﺎﻣﻮزﻧﺪ ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ و ﺑﺮ ﮔﯿﺮﻧﺪ ﮐﺎري ﺧﻮش‬

‫‪ -220‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﻟﻢ رﻣﯿﺪه ﺷﺪ و ﻏﺎﻓﻠﻢ ﻣﻦ دروﯾﺶ‬

‫ﮐﻪ آن ﺷﮑﺎري ﺳﺮ ﮔﺸﺘﻪ را ﭼﻪ آﯾﺪ ﭘﯿﺶ‬

‫ﭼﻮ ﺑﯿﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ اﯾﻤﺎن ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﻟﺮزم‬

‫ﮐﻪ دل ﺑﺪﺳﺖ ﮐﻤﺎن اﺑﺮوﺋﯿﺖ ﮐﺎﻓﺮ ﮐﯿﺶ‬

‫ﺑﮑﻮي ﻣﯿﮑﺪه ﮔﺮﯾﺎن و ﺳﺮ ﻓﮑﻨﺪه روم‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﺷﺮم ﻫﻤﯽ آﯾﺪم ز ﺣﺎﺻﻞ ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﺑﺂن ﮐﻤﺮ ﻧﺮﺳﺪ دﺳﺖ ﻫﺮ ﮔﺪا ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﺰاﻧﮥ ﺑﮑﻒ آور ز ﮔﻨﺞ ﻗﺎرون ﭘﯿﺶ‬

‫‪ -220‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫دﻟﺖ رﻣﯿﺪه وﻫﻢ ﻏﺎﻓﻠﯽ ﺗﻮ اي دروﯾﺶ‬

‫وﻟﯽ ﻣﺮﯾﺪ ﻧﮑﺮد اﻋﺘﺮاف ﺗﻮ اﻧﺪﯾﺶ‬

‫ﭼﻮ ﺑﯿﺪ ﺑﺮ ﺳﺮ اﯾﻤﺎن ﻣﻠﺮز اي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻤﺎﻧﺪ ﺑﻬﺮ ﺗﻮ اﯾﻤﺎن ﮐﻪ ﭼﻮن ﺷﺪي دروﯾﺶ‬

‫ﻋﺠﺐ ﻣﻌﺮﻓﯽ از ﭘﯿﺮ ﺧﻮد ﺗﻮ ﺧﻮد ﮐﺮدي‬

‫ﮐﻪ ﻧﺴﺖ ﭘﯿﺮ ﺗﺼﻮف ﺑﻐﯿﺮ ﮐﺎﻓﺮ ﮐﯿﺶ‬

‫ﻣﻦ از ﻣﺮﯾﺪ ﺗﻮ ﭘﺮﺳﻢ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﻣﻌﻨﺎﯾﺶ‬

‫ﮐﻪ دل ﺑﺪﺳﺖ ﮐﻤﺎن اﺑﺮوﺋﯽ اﺳﺖ ﮐﺎﻓﺮ ﮐﯿﺶ‬

‫اﮔﺮ ﺧﺪا اﺳﺖ ﻣﺮادش ﺧﺪا ﻧﺪارد ﮐﯿﺶ‬

‫و ﮔﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﺮاد اﺳﺖ ﮔﻮ ﻣﮑﻦ ﺗﺸﻮﯾﺶ‬

‫ﻋﺠﺐ ﮐﻨﻢ ز ﻣﺮﯾﺪان ﮐﻮدن ﺷﻌﺮا‬

‫ﻣﮕﺮ‬

‫اﻟﺘﻔﺘﯿﺶ‬

‫اﺻﻮل اﯾﻦ و ﻋﻘﺎﺋﺪ ﻧﺪاردي ﺗﻘﻠﯿﺪ‬

‫ﺑﻤﺴﻠﮑﯽ ﭼﻪ روي راه را ﺑﯿﻦ از ﭘﯿﺶ‬

‫ﺑﺂن ﮐﻤﺮ ﭼﻮ زﻧﯽ دﺳﺖ و ﺳﯿﻢ وزر دﻫﯿﺶ‬

‫ﺗﺮس ﺣﺎﻓﻆ وﮔﻮ دﯾﻦ ﻧﺪارد اﯾﻦ دل رﯾﺶ‬

‫ﻣﺮو ﺑﻤﯿﮑﺪه ﺷﺮﻣﯽ ز ﺧﺎﻟﻖ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺷﺮم ﺗﻮ را ﻧﺎﯾﺪ از ﻣﻔﺎﺳﺪ ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﻧﺪﯾﺪهاﻧﺪ‬

‫ﮐﺘﺎﺑﯽ‬

‫ﺑﻨﺎم‬

‫‪ -221‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﭼﻮ ﺑﺮ ﺷﮑﺴﺖ ﺻﺒﺎ زﻟﻒ ﻋﻨﺒﺮ اﻓﺸﺎﻧﺶ‬

‫ﺑﻬﺮ ﺷﮑﺴﺘﻪ ﮐﻪ ﭘﯿﻮﺳﺖ ﺗﺎزه ﺷﺪ ﺟﺎﻧﺶ‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﻫﻢ ﻧﻔﺴﯽ ﺗﺎ ﺑﺸﺮح ﻋﺮﺿﻪ دﻫﻢ‬

‫ﮐﻪ دل ﭼﻪ ﻣﯽﮐﻨﺪ از روزﮔﺎر ﻫﺠﺮاﻧﺶ‬

‫زﻣﺎﻧﻪ از ورق ﮔﻞ ﻣﺜﺎ روي ﺗﻮ ﺑﺴﺖ‬

‫وﻟﯽ ز ﺷﺮم ﺗﻮ در ﻏﻨﭽﻪ ﮐﺮد ﭘﻨﻬﺎﻧﺶ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪185‬‬

‫ﺑﺴﯽ ﺷﺪﯾﻢ و ﻧﺸﺪ ﻋﺸﻖ را ﮐﺮاﻧﻪ ﭘﺪﯾﺪ‬

‫ﺗﺒﺎرك اﷲ از اﯾﻦ ره ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺎﯾﺎﻧﺶ‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺷﮑﺴﺘﮥ ﺑﯿﺖ اﻟﺤﺰن ﮐﻪ ﻣﯽآرد‬

‫ﻧﺸﺎن ﯾﻮﺳﻒ دل از ﭼﻪ زﻧﺨﺪاﻧﺶ‬

‫‪ -221‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭼﻮ در ﺷﮑﺴﺖ ز ﻣﺎ ﺷﻌﺮﻫﺎي دﯾﻮاﻧﺶ‬

‫دﮔﺮ ﺑﯿﺎري ﺣﻖ ﺑﺮ ﻧﮕﺸﺖ ﻋﻨﻮاﻧﺶ‬

‫ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﻫﻢ ﻧﻔﺴﯽ ﺗﺎ دﻫﺪ ﻣﺮا ﮐﻤﮑﯽ‬

‫دﻫﺪ‬

‫دﯾﻮاﻧﺶ‬

‫زﻣﺎن داﻧﺶ و ﺻﻨﻌﺖ ﺑﻮد رﻫﺎ ﮐﻦ ﻋﺸﻖ‬

‫ﺑﺲ اﺳﺖ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا را ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﭘﺎﯾﺎﻧﺶ‬

‫ﺑﺴﯽ ز ﻣﺴﺘﯽ ﻋﺸﻖ و ﻓﻨﻮن آن ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﻣﺠﻮ دﮔﺮ ز ﺻﺒﺎ ﺑﻮي ﺑﺖ ﭘﺮﺳﺘﺎﻧﺶ‬

‫ﻧﻤﯽﺳﻮزد‬

‫ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﯾﺎر ﺗﻮ ﭼﻮن ﮐﻌﺒﻪ و ﺑﯿﺎﺑﺎﻧﺶ‬

‫اﮔﺮ ﺗﻮ را ز وﻓﺎ و ﺻﻔﺎ ﺑﻮد ﺧﺒﺮي‬

‫ﻣﮕﯿﺮ ﻃﺮة ﭘﯿﺮ و ﻣﺨﻮان ز ﻫﺠﺮاﻧﺶ‬

‫ﺑﮕﻮ ز ﭘﺎﮐﯽ ﯾﻮﺳﻒ ﭼﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ اي دل‬

‫ﻣﺨﻮان ﻧﺸﺎﻧﯽ آن ﺻﻮرت و زﻧﺨﺪاﻧﺶ‬

‫روان‬

‫زﻧﺪه‬

‫ﺑﺮاه‬

‫ﺧﺪا‬

‫ﺟﻮاب‬

‫ﺑﺎﯾﻦ‬

‫ﮐﻔﺮﻫﺎي‬

‫‪ -222‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎﻏﺒﺎن ﮔﺮ ﭘﻨﺞ روزي ﺻﺤﺒﺖ ﮔﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺑﺮ ﺟﻔﺎي ﺧﺎر ﻫﺠﺮان ﺻﺒﺮ ﺑﻠﺒﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﻧﺎز ﻫﺎ زان ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺘﺎﻧﻪ ﻣﯽﺑﺎﯾﺪ ﮐﺸﯿﺪ‬

‫اﯾﻦ دل ﺷﻮرﯾﺪه ﺗﺎ آن ﺟﻌﺪ و ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫اي دل اﻧﺪر ﺑﻨﺪ زﻟﻔﺶ از ﭘﺮﯾﺸﺎﻧﯽ ﻧﻬﺎل‬

‫ﻣﺮغ زﯾﺮك ﭼﻮن ﺑﺪام اﻓﺘﺪ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮﺗﻘﻮي وداﻧﺶ در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﮐﺎﻓﺮﯾﺴﺖ‬

‫راﻫﺮو ﮔﺮ ﺻﺪ ﻫﻨﺮ دارد ﺗﻮﮐﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ در ﮔﺮدش ﺳﺎﻏﺮ ﺗﻌﻠﻞ ﺗﺎ ﺑﭽﻨﺪ‬

‫دور ﭼﻮن ﺑﺎ ﻋﺎﺷﻘﺎن اﻓﺘﺪ ﺗﺴﻠﺴﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﮐﯿﺴﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﺎ ﻧﻨﻮﺷﺪ ﺗﺎ ده ﺑﯽآواز رود‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﭼﺮا ﭼﻨﺪﯾﻦ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫‪ -222‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻃﺎﻟﺐ ﺣﻖ ﭼﻨﺪ روزي را ﺗﺄﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺑﻬﺮ و در اﻓﮑﻨﺪن ﺑﺎﻃﻞ ﺗﻌﻘﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺑﺎزﻫﺎ در راه ﺣﻖ ﺑﺎﯾﺪ ﭼﻪ ﺳﺨﺘﯽﻫﺎ ﮐﺸﯿﺪ‬

‫اﯾﻦ دل ﺷﻮرﯾﺪه را ﺻﺒﺮ و ﺗﮑﺎﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫اي دل اﻧﺪر ﺑﻨﺪ ﻋﻘﻠﺖ ﺑﺎش ﻧﯽ ﺑﻨﺪ ﻫﻮا‬

‫آﻧﮑﻪ در ﺑﻨﺪ ﻫﻮا ﺷﺪ زﻟﻒ و ﮐﺎﻣﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﻧﺎزﻫﺎ از زﻟﻒ آن ﻣﻮﻫﻮم ﻧﺮﮔﺲ ﻣﯽﮐﺸﺪ‬

‫ﻫﺮﮐﻪ ﻣﺴﺖ ﺟﺎم ﻣﯽ ﺷﺪ ﺟﻌﺪ و ﺳﻨﺒﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪186‬‬

‫ﻫﺴﺖاﻧﺪر ﺷﺮع وﺗﻘﻮي اﯾﻦ ﻧﻈﺮﺑﺎزي ﺣﺮام‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ را ﻋﻘﻠﯽ ﺑﻮد ﺷﺮﻋﯽ ﺗﻘﺒﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺗﮑﯿﻪﺑﺮﺗﻘﻮي وداﻧﺶ درﺷﺮﯾﻌﺖﮔﺮﭼﻪﻧﯿﺴﺖ‬

‫در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﮐﻔﺮ و ﺧﺪﻋﻪ ﺳﺤﺮ ﺑﺎﺑﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮﺗﻘﻮي و داﻧﺶ ﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﺒﻮد در ﻃﺮﯾﻖ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺑﯽﺗﻘﻮي و داﻧﺶ ﭼﻮن ﺗﻮﮐﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﺗﮑﯿﻪ ﻧﺒﻮد در ﺗﻮﮐﻞ ﻟﯿﮏ و ﺑﯽﺗﻘﻮي و ﻋﻠﻢ‬

‫ﺣﻤﻖ ﺑﺎﺷﺪ ﮐﺎﻧﺪرﯾﻦ وادي ﺗﻮﺳﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫دم ﻣﺰن ازﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ و ﻣﮕﻮ از دور ﺟﺎم‬

‫ﻣﺴﺖ دردوزخ دوﺻﺪزﻧﺠﯿﺮو ﺻﺪ ﻏﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫ﮐﯿﺴﺖ ﺣﺎﻓﻆ آﻧﮑﻪ ﺗﺮوﯾﺞ ﻣﯽ و آواز ﮐﺮد‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ او ﺑﺮ ﻋﺬاب ﺣﻖ ﺗﺤﻤﻞ ﺑﺎﯾﺪش‬

‫‪ -223‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎز آو دل ﺗﻨﮓ ﻣﺮا ﻣﻮﻧﺲ ﺟﺎن ﺑﺎش‬

‫دﯾﻦ ﺳﺨﺘﻪ را ﻣﺤﺮم اﺳﺮار ﻧﻬﺎن ﺑﺎش‬

‫زان ﺑﺎده ﮐﻪ در ﻣﯿﮑﺪة ﻋﺸﻖ ﻓﺮوﺷﻨﺪ‬

‫ﻣﺎ را دو ﺳﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﺑﺪه و ﮔﻮ رﻣﻀﺎن ﺑﺎش‬

‫در ﺧﺮﻗﻪ ﭼﻮ آﺗﺶ زدي اي ﻋﺎرف ﺳﺎﻟﮏ‬

‫ﺟﻬﺪي ﮐﻦ و ﺳﺮ ﺣﻠﻘﮥ رﻧﺪان ﺟﻬﺎن ﺑﺎش‬

‫دﻟﺪار ﮐﻪ ﮔﻔﺘﺎ ﺑﺘﻮام دل ﻧﮕﺮان اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮ ﻣﯽرﺳﻢ اﯾﻨﮏ ﺑﺴﻼﻣﺖ ﻧﮕﺮان ﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﻫﻮس ﻣﯽﮐﻨﺪش ﺟﺎم ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻦ‬

‫ﮔﻮ در ﻧﻈﺮ آﺻﻒ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻣﮑﺎن ﺑﺎش‬

‫‪ -223‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺑﻮزﯾﺮي ﮐﻪ ﻣﺮا ﻣﻮﻧﺲ ﺟﺎن ﺑﺎش‬

‫دﯾﻦ ﺳﻮﺧﺘﻪ را ﻣﺤﺮم اﺳﺮار ﻧﻬﺎن ﺑﺎش‬

‫دل و ﺳﻮﺧﺘﻪ از ﭘﺴﺘﯽ و ﺟﻬﻠﺖ‬

‫ﺑﺮ ﮔﻨﺞ زرو ﺳﯿﻢ دو ﭼﺸﻤﺖ ﻧﮕﺮان ﺑﺎش‬

‫اﯾﻦ ﺑﺎده ﻫﻤﺎن ﺑﺎدة اﻧﮕﻮر و ﺣﺮام اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﮔﻔﺖ دو ﺳﺎﻏﺮ ﺑﺪه و ﮔﻮ رﻣﻀﺎن ﺑﺎش‬

‫آن ﺑﺎده ﮐﻪ در ﻣﯿﮑﺪة ﮐﻔﺮ ﻓﺮوﺷﻨﺪ‬

‫ﯾﮏ ﺳﺎﻏﺮ آن ﮐﻔﺮ و ﯾﺎ ﮐﻤﺘﺮ از آن ﺑﺎش‬

‫ﮔﺮ ﺑﺎده ﺑﻮد زر دو ﺳﻪ ﺳﺎﻏﺮ ﭼﻪ ﮐﻔﺎﯾﺖ‬

‫ﺑﺮ ﻣﺴﺘﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻪ اﮔﺮ رﻃﻞ ﮔﺮان ﺑﺎش‬

‫در ﺧﺮﻗﻪ ﻣﺰن آﺗﺶ و اﻧﺪام ﻧﮕﻬﺪار‬

‫ﻣﺴﺘﯽ ﮐﻦ و ﻫﻢ رﻫﺒﺮ ﻓﺴﺎق ﺟﻬﺎن ﺑﺎش‬

‫ﺻﺪ ﺣﯿﻒ ز ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﭘﯽ ﺟﺎم ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻦ‬

‫دﯾﻦ ﺑﺎﺧﺖ ز ﮐﻒ ﮔﻮ ﺑﺮ دو در ﭘﯽ آن ﺑﺎش‬

‫اﻓﺴﻮس ﮐﻪ از ﺟﺎن ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻦ ﺗﻮ ﻣﻘﺼﻮد‬

‫ﺑﻮدت زر و ﮔﻮ آﺻﻒ ﺟﻤﺸﯿﺪ ﻣﮑﺎن ﺑﺎش‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻨﺠﺎ ﺷﺪه ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻮزﯾﺮي‬

‫ﮔﻮﺷﺖ ﺑﻐﻼﻣﯽ و ﻣﯽ و ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪187‬‬

‫‪ -224‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي دل ﻏﻼم ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﺑﺎش و ﺷﺎه ﺑﺎش‬

‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ در ﺣﻤﺎﯾﺖ ﻟﻄﻒ اﻻه ﺑﺎش‬

‫از ﺧﺎرﺟﯽ ﻫﺰار ﺑﯿﮏ ﺟﻮ ﻧﻤﯽﺧﺮﻧﺪ‬

‫از ﮐﻮه ﺗﺎ ﺑﮑﻮه ﻣﻨﺎﻓﻖ ﺳﭙﺎه ﺑﺎش‬

‫آن را ﮐﻪ دوﺳﺘﯽ ﻋﻠﯽ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﺎﻓﺮ اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮ زاﻫﺪ زﻣﺎﻧﻪ و ﮔﻮ ﺷﯿﺦ راه ﺑﺎش‬

‫اﻣﺮوز زﻧﺪهام ﺑﻮﻻي ﺗﻮ ﯾﺎ ﻋﻠﯽ‬

‫ﻓﺮدا ﺑﺮوح ﭘﺎك اﻣﺎﻣﺎن ﮔﻮاه ﺑﺎش‬

‫ﻗﺒﺮ اﻣﺎم ﻫﺸﺘﻢ و ﺳﻠﻄﺎن دﯾﻦ رﺿﺎ‬

‫از ﺟﺎن ﺑﺒﻮس وو ﺑﺮ در آن ﺑﺎرﮔﺎه ﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻃﺮﯾﻖ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺷﺎه ﭘﯿﺸﻪ ﮐﻦ‬

‫و اﻧﮕﺎه در ﻃﺮﯾﻖ ﭼﻮ ﻣﺮدان راه ﺑﺎش‬

‫‪ -224‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺸﻮ ﻏﻼم و ﺑﺮو ﻣﺮد راه ﺑﺎش‬

‫دور از ﺧﻄﺎ ﻧﻪ ﻋﺎﻣﻠﯽ و زر و ﮔﻨﺎه ﺑﺎش‬

‫ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﭼﻮ ﺑﻮد ﯾﮑﯽ از ﺷﻬﻤﺎن ﻃﻮس‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺮو ﻏﻼم وي از ﺑﻬﺮ ﺟﺎه ﺑﺎش‬

‫رو ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺣﻖ ﺑﻨﻤﺎﻧﯽ اﻣﯿﺮ ﻃﻮس‬

‫ﻋﺰت ﺳﺰاي ﺑﻨﺪة ﺣﻖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮاه ﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﭼﻮدﯾﺪﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﺷﯿﻌﻪ ﻣﺬﻫﺐ اﺳﺖ‬

‫از ﺑﻬﺮ ﺻﯿﺪ ﮔﻔﺘﻪ ﻏﺰل رو ﮔﻮاه ﺑﺎش‬

‫ﺟﺒﺮي ﮐﺠﺎ و ﻣﺪح اﻣﺎم ﺑﺤﻖ ﮐﺠﺎ‬

‫ﺣﻘﻪ ﻣﺰن ﻧﻪ ﺑﺮ در آن ﺑﺎرﮔﺎه ﺑﺎش‬

‫ﻣﻦ ﯾﮏ ﻣﺜﺎل ﮔﻔﺘﻢ و ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻪ ﺻﺎدق اﺳﺖ‬

‫از ﮐﯿﺪ او ﺑﺘﺮس و ﺑﺤﻖ رو ﭘﻨﺎه ﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻏﻼم ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﮔﺸﺘﻪ از ﻃﻤﻊ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﻬﻤﺎن رﻫﺎ ﮐﻦ و ﻋﺒﺪ اﻻه ﺑﺎش‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ز دام ﺑﻮد ﻣﺪﺣﯽ از اﻣﺎم‬

‫ﮔﻮﻟﺶ ﻣﺨﻮر ﻧﻪ وارد دام و ﻧﻪ ﭼﺎه ﺑﺎش‬

‫ﺧﻮﺷﺎ‬

‫وﺿﻊ‬

‫ﺑﯽﻣﺜﺎﻟﺶ‬

‫ﺧﺪاوﻧﺪا‬

‫ﺷﻨﮕﻮل‬

‫ﺳﺮﻣﺴﺖ‬

‫ﭼﻪ داري آﮔﻬﯽ ﭼﻮن اﺳﺖ ﺣﺎﻟﺶ‬

‫ﮔﺮ آن ﺷﯿﺮﯾﻦ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﻧﻢ ﺑﺮﯾﺰد‬

‫دﻻ‬

‫ﺣﻼﻟﺶ‬

‫ﻣﮑﻦ زﯾﻦ ﺧﻮاب ﺑﯿﺪارم ﺧﺪا را‬

‫ﮐﻪ دارم ﺧﻠﻮﺗﯽ ﺧﻮش ﺑﺎ ﺧﯿﺎﻟﺶ‬

‫ﺻﺒﺎ‬

‫ﺷﯿﺮاز‬
‫زان‬

‫ﻟﻮﻟﯽ‬

‫و‬

‫‪ -225‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻮن‬

‫ﻧﮕﻪ‬
‫ﺷﯿﺮ‬

‫دار‬
‫ﻣﺎدر‬

‫از‬
‫ﮐﻦ‬

‫زواﻟﺶ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪188‬‬

‫‪ -225‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫درﯾﻎ از ﻓﺎرس و وع ﺑﯽ ﻣﺜﺎﻟﺶ‬
‫ﺷﺪﻧﺪي‬
‫ﺑﺪﻧﺪي‬
‫وﻟﯽ‬
‫وﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫اﺳﺘﻌﻤﺎر‬

‫اﺑﺰار‬

‫ﺧﺼﻮﺻﺎً‬

‫ﺟﻤﻠﻪ‬

‫اﻫﻠﺶ‬

‫ﻫﻤﻪ از‬

‫اﮐﻨﻮن‬

‫ﺑﯿﻦ‬

‫ﮔﺮدﯾﺪه‬

‫ﻣﺴﻠﻢ‬

‫ﺗﻤﺎم‬

‫ﻋﺎر‬

‫و‬

‫ﻧﻨﮕﯽ‬

‫آﺷﮑﺎرا‬

‫ﺑﻮد‬

‫و‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬
‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﻣﺮدم‬
‫از‬

‫ﮔﺮ آن ﺷﯿﺮﯾﻦ ﭘﺴﺮ ﺧﻮﻧﺶ ﺑﺮﯾﺰد‬

‫ﺑﺪوزخ‬

‫ﺑﺮو ﺷﺎﻋﺮ ﺑﮕﻮ از ﻋﻠﻢ و ﺻﻨﻌﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫داﻧﺸﻤﻨﺪ‬

‫ﻋﻔﺖ‬

‫ﺑﻮد‬

‫اي‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﺎﺣﺐ‬

‫ﺑﺎﺑﯽ‬

‫ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮ را ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻋﻘﻞ و دﯾﻨﯽ‬

‫ﻧﻤﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺑﯽﺧﯿﺎﻟﺶ‬

‫ﮐﺠﺮوان ﺻﺪﻫﺎ ز‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫ز‬

‫ﺑﺪ‬

‫و‬

‫ﻟﻮﻟﯿﻢ‬
‫ﺑﺎﺷﺪ‬
‫را‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻓﻌﺎﻟﺶ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺳﺎﻟﺶ‬
‫ﮐﻤﺎﻟﺶ‬
‫ﺧﯿﺎﻟﺶ‬

‫ﭼﻮﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﻟﺶ‬

‫اﯾﺎم‬

‫وﺻﺎﻟﺶ‬

‫ﻧﺒﻮد‬

‫زواﻟﺶ‬

‫دوزخ‬

‫ﻣﺎﻟﺶ‬

‫‪ -226‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺤﺮ زﻫﺎﺗﻒ ﻏﯿﺒﻢ رﺳﺪ ﻣﮋده ﺑﮕﻮش‬

‫ﮐﻪ دور ﺷﺎه ﺷﺠﺎع اﺳﺖ ﻣﯽ دﻟﯿﺮ ﺑﻨﻮش‬

‫ﺑﺒﺎﻧﮓ ﭼﻨﮓ ﺑﮕﻮﯾﯿﻢ آن ﺣﮑﺎﯾﺖﻫﺎ‬

‫ﮐﻪ از ﻧﻬﻔﺘﻦ او دﯾﮏ ﺳﯿﻨﻪ ﻣﯽزد ﺟﻮش‬

‫ﻣﺤﻞ ﻧﻮر ﺗﺠﻠﯽ اﺳﺖ راي اﻧﻮر ﺷﺎه‬

‫ﭼﻮ ﻗﺮب او ﻃﻠﺒﯽ در ﺻﻔﺎي ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻮش‬

‫ﺑﺠﺰ ﺛﻨﺎي ﺟﻼﻟﺶ ﻣﺴﺎز و رد ﺿﻤﯿﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﮔﻮش دﻟﺶ ﻣﺤﻢ ﭘﯿﺎم و ﺳﺮوش‬

‫رﻣﻮز ﻣﺼﻠﺤﺖ ﻣﻠﮏ ﺧﺴﺮوان داﻧﻨﺪ‬

‫ﮔﺪاي ﮔﻮﺷﻪﻧﺸﯿﻨﯽ ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻣﺨﺮوش‬

‫‪ -226‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺤﺮ ز ﻫﺎﺗﻒ ﺷﯿﻄﺎن رﺳﺪ ﺗﻮ را ﺑﺮ ﮔﻮش‬

‫ﮐﻪ دور ﺷﺎه ﺷﺠﺎع اﺳﺖ ﻣﯽ دﻟﯿﺮ ﺑﻨﻮش‬

‫ﻣﺤﻞ ﻧﻮر ﺗﺠﻠﯽ دل رﺳﻮل ﺑﻮد‬

‫ﮐﻪ از ﺧﺰﯾﻨﻪ ﻏﯿﺒﺶ ﻣﺪد رﺳﺪ ﺑﺮ ﻫﻮش‬

‫ﺑﻐﯿﺮ او ﻧﻪ ﮔﺪا و ﻧﻪ ﺷﺪ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺪاﻧﺪ و ﻧﻪ دﻟﺶ ﻣﺤﺮم ﭘﯿﺎم و ﺳﺮوش‬

‫ﻣﮕﺮ ﻫﻮاﺗﻒ ﺷﯿﻄﺎن ﺑﺎو ﭘﯿﺎم دﻫﻨﺪ‬

‫ﺧﺼﻮص آﻧﮑﻪ اﮔﺮﺻﻮﻓﯽ اﺳﺖ و ﺑﺎده ﻓﺮوش‬

‫ﺑﻼف و رزي و ﻣﺴﺘﯽ ﺑﺠﺎي ﮐﺲ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺑﺮو ﺑﻤﯿﮑﺪه ﻃﺎﻋﺎت ﺧﻮد ﺑﺎ ﻣﻔﺮوش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪189‬‬

‫ﺗﻠﻤﻖ ﺗﻮ ﻋﯿﺎن اﺳﺖ ﺑﻬﺮ ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﭼﻮ ﻗﺮب او ﻃﻠﺒﯽ در ﺷﻘﺎوﺗﺖ ﻣﯽﮐﻮش‬

‫ﺑﻘﺮب ﺷﺎه ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻣﮕﺮ دو رﻧﮕﯽ و ورز‬

‫ﺻﻔﺎ ﺑﻘﺮب ﺧﺪا ﻫﺴﺖ و ﺑﺲ ﺑﺮو ﺧﺎﻣﻮش‬

‫ﺻﻼح ﻣﻤﻠﮑﺖ آن ﺧﺴﺮوان ﺣﻖ داﻧﻨﺪ‬

‫ﮐﻪ از ﺧﺪاي ﺑﻮﺣﯿﺶ ﺷﺪﻧﺪ ﻫﻢ آﻏﻮش‬

‫ﻧﻪ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﺎه ﺷﺪي ﺧﻮد ﺻﻼح دان ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻤﻠﻖ اﺳﺖ و ﮔﺪاﺋﯽ ز ﺷﺎﻋﺮ ﻣﯽﻧﻮش‬

‫‪ -227‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫دوش ﺑﺎ ﻣﻦ ﮔﻔﺖ ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺎرداﻧﯽ ﺗﯿﺰ ﻫﻮش‬

‫وز ﺷﻤﺎ ﭘﻨﻬﺎن ﻧﺸﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﺳﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش‬

‫ﮔﻔﺖ آﺳﺎنﮔﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻮد ﮐﺎرﻫﺎ ﮐﺰ روي ﻃﺒﻊ‬

‫ﺳﺨﺖ ﻣﯽﮔﯿﺮد ﺟﻬﺎن ﺑﺮ ﻣﺮدﻣﺎن ﺳﺨﺖ ﮐﻮش‬

‫واﻧﮕﻬﻢ درد او ﺟﺎﻣﯽ ﮐﺰ ﻓﺮوﻏﺶ ﺑﺮ ﻓﻠﮏ‬

‫زﻫﺮه دررﻗﺺ آﻣﺪ وﺑﺮﺑﻂ زﻧﺎن ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻧﻮش‬

‫ورﺣﺮﯾﻢ ﻋﺸﻖ ﻧﺘﻮان زد دم از ﮔﻔﺖ و ﺷﻨﯿﺪ‬

‫زاﻧﮑﻪ ﺟﻤﻠﻪ اﻋﻀﺎ ﭼﺸﻢ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻮد و ﮔﻮش‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻣﯽ ده ﮐﻪ رﻧﺪيﻫﺎي ﺣﺎﻓﻆ ﻓﻬﻢ ﮐﺮد‬

‫آﺻﻒ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن ﺟﺮم ﺑﺨﺶ ﻋﯿﺐ ﭘﻮش‬

‫‪ -227‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دوش ﺑﺎﺷﺎﻋﺮ ﺑﮕﻔﺖ آن ﻣﺮﺷﺪ ﮔﻨﺪﭼﻤﻮش‬

‫ﮐﺰ ﺗﻮ ﭘﻨﻬﺎن ﻣﯽﻧﺸﺎﯾﺪ ﮐﺮد ﮔﻨﺪ ﻣﯽ ﻓﺮوش‬

‫ﮔﻔﺖ ﺗﻨﺒﻞ ﺑﺎش و آﺳﺎن ﮔﯿﺮ ﺑﺮ ﺧﻮد ﮐﺎرﻫﺎ‬

‫ﺑﺎش اﻧﺪر ﺑﻨﺪ اﺳﺘﻌﻤﺎر و در دﻓﻌﺶ ﻣﮑﻮش‬

‫ﮔﻨﺪ دﯾﮕﺮ آﻧﮑﻪ ﺟﺎم ﺑﺎده را ﻣﯽ ﻧﻮش و ﻫﻢ‬

‫ﺗﻬﻤﺖ رﻗﺎﺻﯽ ﺧﻮد را ﺑﺎ ﻧﺠﻢ ده ز ﻫﻮش‬

‫درﺣﺮﯾﻢ ﻋﺸﻖ ﮔﺮوارد ﺷﺪي ﮐﺮﺑﺎش و ﻻل‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ اﺳﺘﻌﻤﺎرﺧﻮاﻫﺪﻋﻘﻞ ودﯾﻦ ﺧﻮدﺑﭙﻮش‬

‫ﺑﺎ وزﯾﺮ ﺧﺎﺋﻦ ﻧﺎدان ﺷﻬﻮﺗﺮان ﺑﮕﻔﺖ‬

‫آﺻﻒ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن ﺟﺮم ﺑﺨﺶ ﻋﯿﺐ ﭘﻮش‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﺳﺮار و رﻧﺪيﻫﺎي ﺣﺎﻓﻆ را ﻧﮕﺮ‬

‫ﺟﻤﻠﻪ اﺳﺘﻌﻤﺎروﻋﺎر و ﻧﻨﮓ دﯾﮕﺮ ﻋﯿﺶوﻧﻮش‬

‫‪ -228‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﺒﺮد از ﻣﻦ ﻗﺮار و ﻃﺎﻗﺖ و ﻫﻮش‬

‫ﺑﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ دل ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﮔﻮش‬

‫ﭼﺎﺑﮑﯽ‬

‫ﺷﻨﮑﯽ‬

‫ﮐﻠﻬﺪار‬

‫ﻇﺮﯾﻔﯽ‬

‫ﭘﻮش‬

‫آﺗﺶ‬

‫ﺳﻮداي‬

‫ﻋﺸﻘﺶ‬

‫ﺑﺴﺎن‬

‫ﻧﮕﺎري‬
‫ز‬
‫ﭼﻮ‬

‫ﺗﺎب‬
‫ﭘﯿﺮاﻫﻦ‬

‫ﺷﻮم‬

‫آﺳﻮده‬

‫ﺧﺎﻃﺮ‬

‫ﻣﻬﻮﺷﯽ‬
‫دﯾﮏ‬

‫ﺗﺮك‬
‫داﺋﻢ‬

‫ﻗﺒﺎ‬

‫ﻣﯿﺰﻧﻢ‬

‫ﭼﻮﺑﺶ‬

‫ﮔﺮش ﻫﻤﭽﻮن ﻗﺒﺎ ﮔﯿﺮم در آﻏﻮش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪190‬‬

‫ﭘﻮﺳﯿﺪه‬

‫اﮔﺮ‬

‫اﺳﺘﺨﻮاﻧﻢ‬

‫ﮔﺮدد‬

‫ﻧﮕﺮدد‬

‫ﻣﻬﺮت‬

‫از‬

‫ﻓﺮاﻣﻮش‬

‫ﺟﺎﻧﻢ‬

‫دل و دﯾﻨﻢ دل و دﯾﻨﻢ ﺑﺒﺮده اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮو دوﺷﺶ ﺑﺮو دوﺷﺶ ﺑﺮو دوﺷﺶ‬

‫دواي ﺗﻮ دواي ﺗﻮ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻟﺐ ﻧﻮﺷﺶ ﻟﺐ ﻧﻮﺷﺶ ﻟﺐ ﻧﻮش‬

‫‪ -228‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دل و دﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﯾﮏ ﺗﺮك ﻗﺒﺎ ﭘﻮش‬

‫ﺑﺮد آن را ﺑﯿﮏ ﺧﺸﺨﺎش ﺑﻔﺮوش‬

‫ﻫﺮ آن ﮐﺲ دﯾﻦ ﺣﻖ ﮔﯿﺮد در آﻏﻮش‬

‫ﻧﮕﯿﺮد ﺑﺖ ز ﻗﻠﺒﺶ ﻃﺎﻗﺖ و ﻫﻮش‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ از دﺳﺖ دادي ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ را‬

‫ﯾﻘﯿﻨﺖ‬

‫ﭘﻮش‬

‫ﻗﺮار و ﻃﺎﻗﺖ و ﻫﻮﺷﺖ ﺑﮕﯿﺮد‬

‫ﺑﺖ ﺳﻨﮕﯿﻦ دل ﺳﯿﻤﯿﻦ ﺑﻨﺎ ﮔﻮش‬

‫دل و دﯾﻨﺖ دل و دﯾﻨﺖ رﺑﻮده‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ در ﺗﻮ دﯾﮕﺮ ﻓﮑﺮ ﺧﺮﮔﻮش‬

‫ﻣﺮﯾﺪت‬

‫ﮐﻪ ﮔﻮﯾﺪ ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻨﯽ ﻧﻪ ﻣﺪﻫﻮش‬

‫ﺑﻠﯽ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻬﺮ ﮐﺲ ﺧﻮد ﻓﺮوﺷﺪ‬

‫ﻓﺮاﻣﻮش‬

‫ز‬

‫ﺑﯿﻬﻮشﺗﺮ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻗﺪ‬

‫ﭼﻮ‬

‫اﺳﺮاﺋﯿﻠﯿﺎن‬

‫دواي‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻟﺐ‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫اي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫از‬

‫ﺟﺎﻧﺶ‬

‫اﻟﻌﺠﻞ‬

‫ﻧﻤﻮدي ﺣﺐ آن در ﻧﺴﻠﺸﺎن ﺟﻮش‬

‫ﺑﺘﺎﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﺮو ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻼف از ﺣﮑﻤﺖ و ﻫﻮش‬

‫را‬

‫ﻧﻮش‬

‫اﺷﺮﺑﻮ‬
‫ﻧﻮش‬

‫ﻧﮕﺮدد‬

‫ﻣﯽﺑﺮد‬

‫ﻣﻬﺮش‬

‫ﺗﺮك‬

‫ﻗﺒﺎ‬

‫اﯾﺮاﻧﯿﺎن‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫را‬

‫ﻓﮑﺮ‬

‫ﺟﺰ‬

‫‪ -229‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻓﮑﺮ ﺑﻠﺒﻞ ﻫﻤﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﻞ ﺷﺪ ﯾﺎرش‬

‫ﮔﻞ در اﻧﺪﯾﺸﻪ ﮐﻪ ﭼﻮن ﻋﺸﻮه ﮐﻨﺪ در ﮐﺎرش‬

‫دﻟﺮﺑﺎﺋﯽ ﻫﻤﻪ آن ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﮑﺸﻨﺪ‬

‫ﺧﻮاﺟﻪ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻏﻢ ﺧﺪﻣﺖ ﮐﺎرش‬

‫ﺟﺎي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﺧﻮن ﻣﻮج زﻧﺪ در دل ﻟﻌﻞ‬

‫زﯾﻦ ﺗﻐﺎﺑﻦ ﮐﻪ ﺧﺰف ﻣﯽﺷﮑﻨﺪ ﺑﺎزارش‬

‫ﺑﻠﺒﻞ ازﻓﯿﺾ ﮔﻞ آﻣﻮﺧﺖ ﺳﺨﻦ ور ﻧﻪ ﻧﺒﻮد‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻗﻮل و ﻏﺰل ﺗﻌﺒﯿﻪ در ﻣﻨﻘﺎرش‬

‫اي ﮐﻪ از ﮐﻮﭼﮥ ﻣﻌﺸﻮﻗﮥ ﻣﺎ ﻣﯽﮔﺬري‬

‫ﺑﺮ ﺣﺬر ﺑﺎش ﮐﻪ ﺳﺮ ﻣﯽﺷﮑﻨﺪ دﯾﻮارش‬

‫ﺻﺤﺒﺖ ﻋﺎﻓﯿﺘﺖ ﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﻮش اﻓﺘﺎد اي دل‬

‫ﺟﺎﻧﺐ ﻋﺸﻖ ﻋﺰﯾﺰ اﺳﺖ ﻓﺮو ﻣﮕﺬارش‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺳﺮﺧﻮش ازﯾﻦ دﺳﺖﮐﻪﮐﺞﮐﺮدﮐﻼه‬

‫ﺑﺪو ﺟﺎم دﮔﺮ آﺷﻔﺘﻪ ﺷﻮد دﺳﺘﺎرش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪191‬‬

‫دل ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺑﺪﯾﺪار ﺗﻮ ﺧﻮ ﮔﺮ ﺷﺪه ﺑﻮد‬

‫ﻧﺎز ﭘﺮور و وﺻﺎﻟﺖ ﻣﺠﻮ آزارش‬

‫‪ -229‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻓﮑﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻫﻤﻪ داﻣﺴﺖ ز ﻫﺮ ﮔﻔﺘﺎرش‬

‫زر و ﺳﯿﻤﯽ ز ﮐﺴﯽ ﮔﯿﺮد و ﮔﺮ دو ﯾﺎرش‬

‫دﯾﻦ رﺑﺎﺋﯽ ﻧﺒﻮد ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ را ﺧﺒﺮ ﺳﯿﻢ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ دادت ﺑﻮي ﺷﺪ ﻏﻢ ﺧﺪﻣﺘﮑﺎرش‬

‫ﺟﺎي آﻧﺴﺖ ﮐﻪ دﯾﻨﯽ ﻧﺒﻮد در اﯾﺮان‬

‫ﺷﺪه اﺳﻼم ﺷﮑﻦ ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺪ ﮔﻔﺘﺎرش‬

‫ﺷﺎﻋﺮازﺣﺮص و ﻃﻤﻊ ﮔﻔﺖ ﻏﺰلﻫﺎي روان‬

‫ﮔﺮ ﻧﺸﺪ ﺳﯿﻢ و زري ﮐﯽ ﺑﻮد اﯾﻦ اﺷﻌﺎرش‬

‫اي ﮐﻪ دﯾﻮان ﻫﻤﻪ ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف ﻧﮕﺮي‬

‫ﺑﺎ ﺣﺬر ﺑﺎش ﮐﻪ دﯾﻦ ﻣﯽﺑﺮد اﯾﻦ اﻓﮑﺎرش‬

‫آن زروﺳﯿﻢ ﮐﻪ دردﺳﺖ ﺷﻬﺎن اﺳﺖووزﯾﺮ‬

‫ﭼﻮن ﺣﺮام اﺳﺖ ﺑﺪه ﺷﺎﻋﺮك ﺑﯿﮑﺎرش‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﮐﻢ ﺑﻨﻤﺎ ﻋﺸﻖ و ﻃﻤﻊ ﻋﻘﻞ ﺑﺴﯿﺎر‬

‫ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر ﻋﺰﯾﺰ اﺳﺖ ﻓﺮو ﻣﮕﺬارش‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯿﻬﺶ ﺑﯽﻋﻘﻞ ﮐﻪ ﻋﺮﻓﺎن ﺑﺎﻓﺴﺖ‬

‫ﺑﺪو ﺷﻌﺮي ﺑﺪﻫﺪ دﯾﻦ و دل و دﺳﺘﺎرش‬

‫ﺷﺎﻋﺮ از در ﮔﻬﺖ اي ﺷﺎه ﺑﺨﻮاﻫﺪ روزي‬

‫ﻣﻔﺘﺨﻮر ﮔﺸﺘﻪ ﻣﮑﻦ ﻗﻄﻊ و ﻣﺠﻮ آزارش‬

‫دل ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺑﻪ ﭘﯿﺮي ﺑﺪﻫﺪ ﯾﺎد ﺑﻮي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﯿﺮه و ﺗﺎر اﺳﺖ ﺑﺰن و دﯾﻮارش‬

‫‪ -230‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺪور ﻻﻟﻪ ﻗﺪح ﮔﯿﺮ و ﺑﯽ رﯾﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﺑﺒﻮي ﮔﻞ ﻧﻔﺴﯽ ﻫﻤﺪم ﺻﺒﺎ ﻣﺒﺎش‬

‫ﻧﮕﻮﯾﻤﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ﺳﺎﻟﻪ ﻣﯽ ﭘﺮﺳﺘﯽ ﮐﻦ‬

‫ﺳﻪ ﻣﺎه ﻣﯿﺨﻮر و ﻧﻪ ﻣﺎه ﭘﺎرﺳﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﭼﻮ ﭘﯿﺮ ﺳﺎﻟﮏ ﻋﺸﻘﺖ ﺑﻤﯽ ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﻨﺪ‬

‫ﺑﻨﻮش و ﻣﻨﺘﻈﺮ رﺣﻤﺖ ﺧﺪا ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﮔﺮت ﻫﻮااﺳﺖ ﮐﻪ ﭼﻮن ﺟﻢ ﺑﺴﺮﻏﯿﺐرﺳﯽ‬

‫ﺑﯿﺎ و ﻫﻤﺪم ﺟﺎم ﺟﻬﺎن ﻧﻤﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫وﻓﺎ ﻣﺠﻮي ز ﮐﺲ ور ﺳﺨﻦ ﻧﻤﯽﺷﻮي‬

‫ﺑﻬﺮ زه ﻃﺎﻟﺐ ﺳﯿﻤﺮغ و ﮐﯿﻤﯿﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﻣﺮﯾﺪ ﻃﺎﻋﺖ ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﺎن ﻣﺸﻮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﯽﺑﺎش‬

‫وﻟﯽ‬

‫ﻣﻌﺎﺷﺮ‬

‫رﻧﺪان‬

‫آﺷﻨﺎ‬

‫‪ -230‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﮕﯿﺮ دﺳﺖ ﺑﺠﺎم و ﺗﻮﺑﺎ ﺣﯿﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﺗﻤﺎم ﺳﺎل ﻣﺨﻮر ﻣﯽ ﺑﺸﺮع ﻣﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫اﮔﺮ ﺣﺮام ﺑﻮد آن ﺳﻪ ﻣﺎه ﻧﯿﺰ ﻣﺨﻮر‬

‫وﮔﺮ ﺣﻼل ﺑﺨﻮردن ﺗﻮ ﭘﺎرﺳﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪192‬‬

‫ﺳﺆال ﻣﻦ ز ﻣﺮﯾﺪان ﻓﺎﺳﻘﺶ اﯾﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮي ﻗﺼﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﮔﺮه ﮔﺸﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ز ﭘﯿﺮ ﻋﺸﻖ ﻣﺰن دم ﺑﻤﯽ ﺣﻮاﻟﻪ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺑﺮاه ﭘﯿﺮ ﻣﺮو ﺑﺮ ره ﺧﺪا ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﭼﻪ اﻧﺘﻈﺎر ﺑﺮﺣﻤﺖ ﮐﻪ ﺟﺰ رﻫﺶ رﻓﺘﯽ‬

‫ﺑﮕﻤﺮﻫﯽ ﭼﻪ رﯾﺎ و ﭼﻪ ﺑﯽرﯾﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﮔﺮت ﻫﻮااﺳﺖ ﭼﻮﮔﺒﺮان روي ﺗﻮ در دوزخ‬

‫ﺑﺮو ﺗﻮ ﻫﻤﺪم و ﻫﻢ ﺟﻬﺎن ﻧﻤﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫وﻓﺎ ﻣﺠﻮي ز ﭘﯿﺮان ﮐﻪ ﺑﯽوﻓﺎ ﻫﺴﺘﻨﺪ‬

‫ﺻﻔﺎ ﻧﺪارد و ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺻﻔﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﻣﺮﯾﺪ ﺑﺎﮐﺶ ﭘﺴﯿﺮ ﺧﻮد ﺑﻬﺮزه ﻣﺸﻮ‬

‫وﻟﯽ ﻣﻌﺎﺷﺮ ﻣﺮدان ﺑﺎ وﻓﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫ﭼﻮ ﻣﺮﺷﺪان ﺑﺨﻄﺎﻫﺎ ز دﯾﻦ ﺑﺮون رﻓﺘﻨﺪ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺤﺬر زان ﻫﻤﻪ ﺧﻄﺎ ﻣﯽﺑﺎش‬

‫اﺑﻠﯿﺲ‬

‫ﻫﺎﺗﻒ‬

‫ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ز‬

‫‪ -231‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دوش‬

‫ﮔﻔﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮔﻨﻪ اي ﺑﻨﺪه ﻧﻪ ﺑﺨﺸﯿﺪﻧﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺣﺮف‬

‫ﭘﯿﺮو‬

‫ﺷﯿﻄﺎن‬

‫ﻧﺒﺮد‬

‫ﻣﮋدة‬

‫رﺣﻤﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ‬
‫ﻓﺮو‬

‫ﮔﻨﻪ‬

‫ﻣﺎﯾﻪ‬

‫ﻣﮑﻦ‬

‫ﻟﻄﻒ‬

‫ﺣﻖ‬

‫آب‬

‫ﺣﻤﯿﻢ‬

‫آوردش‬

‫ﺳﺮوش‬

‫آورد‬

‫ﺑﻬﺮة‬

‫ﻧﯿﮑﺎن‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﺧﻮن‬
‫اي‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﻧﻮش‬

‫ﻓﺎش ﮐﻦ آن ﻧﮑﺘﮥ ﮐﻔﺮت ﺑﮕﻮ‬
‫رﺳﻮل‬

‫ﺗﺎ ﮐﻨﺪش ﭘﺨﺘﻪ و ﺗﺎم از ﺳﺮوش‬

‫آن ﻣﯽ ﻟﻌﻞ ﺗﻮ ﺑﺮد ﻋﻘﻞ را‬

‫ﺧﻮاه‬

‫ﺗﻮ‬

‫آرد‬

‫ﺑﺠﻮش‬

‫وﺻﻞ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﻓﺮوش‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﺧﺮد‬

‫وﺻﻠﺖ‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫ﻧﻪ‬

‫ﺑﮑﻮﺷﺶ دﻫﻨﺪ‬

‫ﺧﻮن‬
‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻫﻮا‬
‫ﺷﻮد‬

‫ره‬

‫ﺑﺎده‬

‫ﻧﻮش‬

‫ﻧﮑﺘﻪ ﺳﺮ ﺑﺴﺘﻪ ﭼﻪ ﮔﻮﺋﯽ ﺧﻤﻮش‬

‫ﺧﺎم‬

‫او‬

‫ﺑﺠﻮش‬

‫ﻋﻔﻮ ﺧﺪا ﺑﯿﺸﺘﺮ از ﺟﺮم ﻣﺎ اﺳﺖ‬
‫ﺑﺪه‬

‫ﻧﺮﻫﯿﻢ‬

‫در‬

‫ﮔﻮش‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺑﺮ‬

‫از‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺑﻨﻮش‬

‫ﮔﻮش ﺗﻮ و ﺣﻠﻘﮥ ﮔﯿﺴﻮي ﭘﯿﺮ‬

‫ﮔﻮش ﻣﻦ و ﺻﺎﺣﺐ وﺣﯽ و ﺳﺮوش‬

‫روي ﺗﻮ و ﺧﺎك در ﻣﯽ ﻓﺮوش‬

‫روي ﻣﻦ و در ﮔﻪ ﺣﻖ ﺷﻮ ﺧﻤﻮش‬

‫رﻧﺪي ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﮔﻨﺎﻫﯿﺴﺖ ﺻﻌﺐ‬

‫ﺧﻮد ﮐﻪ ﻧﺪاﻧﺪ ﭼﻪ ﮐﺸﺪ او ﺑﺪوش‬

‫ﭘﺎدﺷﺎه‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﺑﺎﻣﯿﺪ‬

‫ﮐﺮم‬

‫ﺟﺮم‬

‫ﭘﻮش‬

‫روح‬

‫ﻗﺪس‬

‫ﺣﻠﻘﮥ‬

‫اﻣﺮش‬

‫ﺑﮕﻮش‬

‫او‬

‫ﺑﺎﻣﯿﺪ‬

‫ﮐﺮم‬

‫ﺑﯿﻦ ﭼﻪ ﻣﻠﻖ ﮔﻔﺘﻪ ﺑﺸﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪193‬‬

‫روح‬

‫ﻗﺪس‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﻧﺒﻮت‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﯾﺎر ﺷﻬﻤﺎن ﻧﯿﺴﺖ ﻣﮕﺮ دﯾﻦ ﻓﺮوش‬

‫روح‬

‫ﺳﻼﻃﯿﻦ‬

‫ز‬

‫ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﭼﻮن ﺗﻮ ﮐﻨﺪ ﺣﻠﻘﮥ اﻣﺮش ﺑﮕﻮش‬

‫اي ﻣﻠﮏ اﻟﻌﺮش ﺗﻮ ﻣﺮﮔﺶ ﺑﺪه‬

‫ﺑﺎده ﻧﻮش‬

‫ﺛﻘﻪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫ﻣﺎ‬

‫اﻻﺳﻼم‬

‫ﺗﺎ‬

‫از او‬

‫ﻧﺒﻮد ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻮب ﺳﺮود اﺳﺖ ﻧﺼﺒﻄﺶ ﺑﮑﻮش‬

‫‪ -231‬اﯾﻀﺎً ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ ازﯾﻦ ﯾﺎوه ﺳﺮاﺋﯽ ﺧﻤﻮش‬

‫ﮐﻢ ﺳﺨﻦ از ﻣﯽ ﮐﻦ و از ﻣﯽ ﻓﺮوش‬

‫ﻣﯿﮑﺪه و ﻫﺎﺗﻒ ﻏﯿﺒﯽ ﮐﺠﺎ اﺳﺖ‬

‫ﻟﺐ ز ﭼﻨﯿﻦ ﮐﺬب و ﮔﺰاﻓﯽ ﺑﭙﻮش‬

‫ﺑﻮد‬

‫آﻧﮑﻪ ﺗﻮ را ﮔﻔﺖ ﺑﺮو ﻣﯽ ﺑﻨﻮش‬

‫ﺷﺎﻣﻠﺖ‬

‫ﺳﺮوش‬

‫راﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻮﺋﯽ‬

‫ﻟﻄﻒ‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫آن‬
‫راﯾﺤﮥ‬
‫ﺟﻢ‬

‫ﺧﺮد‬

‫اﮔﺮ‬
‫ﻧﺒﻮد‬

‫رﻧﺪي‬

‫ﺗﻮ‬

‫داور‬

‫ﮐﻔﺮﻧﺪ‬

‫اف‬

‫ﺑﺘﻮ‬

‫و‬

‫داور‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﻟﻌﻨﺖ‬

‫ﺑﻘﺮت‬

‫ﺑﺒﺮ‬

‫ﮐﯽ‬

‫رﺳﺪ‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﺧﺮﻗﮥ‬

‫رﻧﺪي‬

‫ﺑﺪوش‬

‫روي‬

‫ﺗﺠﺮي‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﮐﻢ‬

‫ﺑﺘﺠﺮي‬

‫و‬

‫ﺟﻨﺎﯾﺖ‬

‫ﺑﮑﻮش‬

‫ره‬

‫ﺟﺮﺋﺖ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻧﯽ‬

‫ﺑﺎﻣﯿﺪ‬

‫ﮐﺮم‬

‫ﻋﯿﺐ‬

‫ﭘﻮش‬

‫ﺷﻬﻤﺎن‬

‫ﮐﯽ‬

‫ﮐﻨﺪ‬

‫روح‬

‫ﻗﺪس‬

‫ﺣﻠﻘﮥ‬

‫اﻣﺮش‬

‫ﺑﮕﻮش‬

‫ﺗﻮ‬

‫از‬

‫ﻣﮋدة‬

‫ﺑﺘﻮ‬

‫آرد‬

‫ﺑﺎ ﺧﻢ ﻣﯽ ﺣﺠﺖ ﺣﻖ را ﺑﭙﻮش‬

‫ﺧﺎم‬

‫ﻓﯿﺾ‬
‫ﺗﻮ‬

‫اﺑﻠﯿﺲ‬

‫از‬

‫را‬

‫ﺗﻮ‬

‫دﻓﺎﺳﻘﺎن‬

‫روح ﻗﺪس را ﭼﮑﻨﯽ ﺣﻠﻘﻪ ﮔﻮش‬

‫ﺑﻤﯽ‬

‫ﺧﻮارﮔﺎن‬

‫ﻣﯽﺷﻮد اي ﻣﺪﺳﻦ ﺑﯽﻋﻘﻞ و ﻫﻮش‬

‫ﺣﯿﻒ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﻌﺮ ﺳﻠﯿﺲ و ﻣﻠﯿﺢ‬

‫درد ﮐﺸﺎن را ﺑﺪﻫﺪ ﺟﻨﺐ و ﺟﻮش‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ در اﯾﻦ ﻋﺼﺮ ﭘﺮ آﺷﻮب ﻣﺎ‬

‫ﻓﺮوش‬

‫واﻓﯽ‬

‫ازﯾﻦ‬

‫دﯾﻦ‬

‫ﺑﻮدت‬

‫ﺧﺼﻢ‬

‫رﺷﺘﻪ‬

‫ﻗﻠﻢ‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻣﺪار‬

‫ﭘﻨﺪ‬

‫ﺣﮑﯿﻤﺎﻧﻪ‬

‫ﻧﮕﺮدد‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ ذوق آي ﺑﺠﻮش و ﺧﺮوش‬

‫‪ -232‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﻧﻮﮔﻠﯽ ﺧﻨﺪان ﮐﻪ ﺳﭙﺮدي ﺑﻤﻨﺶ‬

‫ﻣﯽﺳﭙﺎرم ﺑﺘﻮ از ﭼﺸﻢ ﺣﺴﻮد ﭼﻤﻨﺶ‬

‫ﮔﺮﭼﻪ از ﮐﻮي وﻓﺎ ﮔﺸﺖ ﺑﺼﺪ ﻣﺮﺣﻠﻪ دور‬

‫دور ﺑﺎد آﻓﺖ در ﻓﻠﮏ از ﺟﺎن و ﺗﻨﺶ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪194‬‬

‫ﮔﺮ ﺑﺴﺮ ﻣﻨﺰل ﺳﻠﻤﯽ رﺳﯽ اي ﺑﺎد ﺻﺒﺎ‬

‫ﭼﺸﻢ دارم ﮐﻪ ﺳﻼﻣﯽ ﺑﺮﺳﺎﻧﯽ ز ﻣﻨﺶ‬

‫در ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺑﯿﺎد ﻟﺐ او ﻣﯽﻧﻮﺷﻨﺪ‬

‫ﺳﻔﻠﻪ آن ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺒﺮ از ﺧﻮﯾﺶ ﺗﻨﺶ‬

‫ﻋﺮض و ﻣﺎل از در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻧﺸﺎﯾﺪ اﻧﺪوﺧﺖ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ آب ﺧﻮرد رﺧﺖ ﺑﺪرﯾﺎ ﻓﮑﻨﺶ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺮﺳﺪ ز ﻣﻼل اﻧﺪه ﻋﺸﻘﺶ ﻧﻪ ﺣﻼل‬

‫ﺳﺮﻣﺎ و ﻗﺪﻣﺶ ﯾﺎ ﻟﺐ ﻣﺎ و دﻫﻨﺶ‬

‫ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻐﺰل ﻣﻌﺮﻓﺖ اﺳﺖ‬

‫آﻓﺮﯾﻦ ﺑﺮ ﻧﻔﺲ دﻟﮑﺶ و ﻟﻄﻒ ﺳﺨﻨﺶ‬

‫‪ -232‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﯾﺎ رب اﯾﻦ ﻋﻘﻞ وﺧﺮد را ﮐﻪ ﺳﭙﺮدي ﺑﻤﻨﺶ‬

‫ﻣﯽﺳﭙﺎرم ﺑﺘﻮ از دﯾﻮ ﺣﺴﻮد ﮐﻬﻨﺶ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ اﯾﻦ ﻓﻄﺮت ﺗﻮﺣﯿﺪي ﻣﻦ ﻫﺴﺘﻪ ﻧﺠﺎ‬

‫دور ﺑﺎد آﻓﺖ ﺷﻌﺮي و ﺧﯿﺎﻻت و ﻓﻨﺶ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﻋﻘﻞ و ﻫﺪاﯾﺖ ﺑﺮود از دﻧﯿﺎ‬

‫ﭼﺸﻢ دار ﮐﻪ ﺑﻮد ﺟﻨﺖ و ﺣﻮر وﻋﺪﻧﺶ‬

‫در ﻣﻘﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﺪا ﺣﺎﺿﺮ و ﻧﺎﻇﺮ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺳﻔﻠﻪ ﻣﺴﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻗﻄﺮة ﻣﯽ در دﻫﻨﺶ‬

‫ﻏﺮض و دﯾﻨﺖ ﺑﺒﺮد اﯾﻦ ﻣﯽ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ و ﻧﻔﺲ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ راه رود ﯾﮑﺴﺮه دوزخ و ﻃﻨﺶ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺗﺮﺳﺪ ز ﻓﺴﺎد و ز ﻣﻼل ره ﻋﺸﻖ‬

‫ﻣﮋدة ﻋﻘﻞ و ﮐﻔﺎﯾﺖ ﺑﺪه از ﻣﺮد و زﻧﺶ‬

‫ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻪ ﺑﯿﺖ اﻟﻔﺘﻦ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ دﯾﺪه ﺑﭙﻮش از ﻏﺰل و از ﺳﺨﻨﺶ‬

‫‪ -233‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ رﻓﯿﻖ ﺷﻔﯿﻘﯽ درﺳﺖ ﭘﯿﻤﺎن ﺑﺎش‬

‫ﺣﺮﯾﻒ ﺧﺎﻧﻪ و ﮔﺮﻣﺎﺑﻪ و ﮔﻠﺴﺘﺎن ﺑﺎش‬

‫ﺷﮑﻨﺞ زﻟﻒ ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺑﺪﺳﺖ ﺑﺎد ﻣﺪه‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻋﺸﺎق ﮔﻮ ﭘﺮﯾﺸﺎن ﺑﺎش‬

‫دﮔﺮ ﺑﺼﯿﺪ ﺣﺮم ﺗﯿﻎ ﺑﺮ ﻣﮑﺶ زﯾﻨﻬﺎر‬

‫و ز آﻧﭽﻪ ﺑﺎ دل ﻣﺎ ﮐﺮدهاي ﭘﺸﯿﻤﺎن ﺑﺎش‬

‫ﮐﻤﺎل دﻟﺒﺮي و ﺣﺴﻦ در ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي اﺳﺖ‬

‫ﺑﺸﯿﻮة ﻧﻈﺮ از ﻧﺎدران‬

‫ﺑﺎش‬

‫ﮔﺮت ﻫﻮااﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺧﻀﺮ ﻫﻢ ﻧﺸﯿﻦ ﺑﺎﺷﯽ‬

‫ﻧﻬﺎن ز ﭼﺸﻢ ﺳﮑﻨﺪر ﭼﻮ آب ﺣﯿﻮان ﺑﺎش‬

‫ز ﺑﻮر ﻋﺸﻖ ﻧﻮازي ﻧﻪ ﮐﺎر ﻫﺮ ﻣﺮﻏﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﯿﺎد ﻧﻮﮔﻞ اﯾﻦ ﺑﻠﺒﻞ ﻏﺰل ﺧﻮان ﺑﺎش‬

‫ﻃﺮﯾﻖ ﺧﺪﻣﺖ و آﺋﯿﻦ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﮐﺮدن‬

‫ﺧﺪاي را ﮐﻪ رﻫﺎ ﮐﻦ ﺑﻤﺎ و ﺳﻠﻄﺎن ﺑﺎش‬

‫ﺧﻤﻮش ﺣﺎﻓﻆ و از ﺟﻮر ﯾﺎر ﻧﺎﻟﻪ ﻣﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ را ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ در روي ﺧﻮب ﺣﯿﺮان ﺑﺎش‬

‫دوران‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪195‬‬

‫‪ -233‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ اي ﺻﺪﯾﻖ ﺣﻘﯿﻘﯽ ﺑﻔﮑﺮ اﯾﻤﺎن ﺑﺎش‬

‫اﻧﯿﺲ ﻣﺠﻠﺲ ﻋﻠﻢ و ﻧﮑﺎت ﻗﺮآن ﺑﺎش‬

‫ﺗﻮ ﮔﻨﺞ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد را دﻣﯽ ﺑﻨﻔﺲ ﻣﺪه‬

‫ز ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ اﯾﻦ اﻋﺮان ﮔﺮﯾﺰان ﺑﺎش‬

‫دﮔﺮ ﺑﺼﺎﺣﺐ اﯾﻤﺎن ﻣﮑﻦ ﺗﻮ آزاري‬

‫و ز آﻧﭽﻪ ﺑﺎ دﻟﺸﺎن ﮐﺮدهاي ﭘﺸﯿﻤﺎن ﺑﺎش‬

‫ﮐﻤﺎل ﻣﺮدم ﺑﯿﺪار ﺻﻨﻌﺖ و ﺧﺮد اﺳﺖ‬

‫ﺑﺸﯿﻮة ﺧﺮد از ﻧﺎدران دوران ﺑﺎش‬

‫ﮔﺮت ﻫﻮا اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﺎ اوﻟﯿﺎي ﺣﻖ ﺑﺎﺷﯽ‬

‫ﻧﻬﺎن ز اﻫﻞ زﻣﺎﻧﻪ ﭼﻮ آب ﺣﯿﻮان ﺑﺎش‬

‫ﻧﻮاي ﻋﺸﻖ ﻧﻪ ازﻋﻘﻞ ووﺣﯽ و اﺳﻼم اﺳﺖ‬

‫ﺑﯿﺎد دﯾﻦ ﺧﺮد ﮔﯿﺮ و ﻫﻢ ﭼﻮ ﺳﻠﻤﺎن ﺑﺎش‬

‫ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﺎن‬

‫ﻧﻪ ﺧﺎك راه ﺷﻬﻤﺎن ﺑﻠﮑﻪ ﻋﺒﺪ ﺳﺒﺤﺎن ﺑﺎش‬

‫ﻣﻨﺎل ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﺟﻮر ﺷﺎﻋﺮ ﺷﯿﺮاز‬

‫ﺗﻮ را وﻇﯿﻔﻪ ﺟﻮاﺑﺴﺖ ﻣﺮد ﻣﯿﺪان ﺑﺎش‬

‫ﻃﺮﯾﻖ‬

‫ﺑﻨﺪﮔﯽ‬

‫آﻣﻮز‬

‫از‬

‫ﺣﺮف ﻋﯿﻦ‬
‫‪ -234‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻗﺴﻢ ﺑﺤﺸﻤﺖ و ﺟﺎه و ﺟﻼل ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎ ﮐﺴﻢ از ﺑﻬﺮ ﻣﺎل و ﺟﺎه ﻧﺰاع‬

‫ﺑﻌﺎﺷﻘﺎن ﻧﻈﺮي ﮐﻦ ﺑﺸﮏ اﯾﻦ ﻧﻌﻤﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﻏﻼم ﻣﻄﯿﻌﻢ ﺗﻮ ﭘﺎدﺷﺎه ﻣﻄﺎع‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ رﻗﺺﮐﻨﺎن ﻣﯽرود ﺑﻨﺎﻟﮥ ﭼﻨﮓ‬

‫ﮐﺴﯽ ﮐﻪ رﺧﺼﻪ ﻧﻔﺮﻣﻮدي اﺳﺘﻤﺎع ﺳﻤﺎع‬

‫ﺟﯿﻦ و ﭼﻬﺮة ﺣﺎﻓﻆ ﺧﺪا ﺟﺪا ﻧﮑﻨﺎد‬

‫ز ﺧﺎك ﺑﺎر ﮔﻪ ﮐﺒﺮﯾﺎي ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫‪ -234‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻗﺴﻢ ﺑﺠﺎه و ﺟﻼل ﺧﺪاي ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﻣﺎل ﺑﻮد ﺷﻌﺮﻫﺎي اﯾﻦ ﻃﻤﺎع‬

‫ﺑﺮو ﺑﻤﺨﻠﺺ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﮕﻮ ﺑﯿﺎ ﺑﺮ ﺧﻮان‬

‫ﺗﻮ اﯾﻦ ﻏﺰل ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺳﯽ ﻣﺮاد اﯾﻦ ﺧﺪاع‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺎه و ﻏﻼم و ﺑﻨﺪة اوﺳﺖ‬

‫ﺑﻔﯿﺾ ﺟﺎم ﮐﻪ ﻟﺐ ﺗﺸﻨﻪ از ﮐﺠﺎ اﺳﺖ ﺻﺪاع‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﯿﻮة او ﺑﻮده رﻗﺺ و ﻧﺎﻟﮥ ﭼﻨﮓ‬

‫دﮔﺮ ﻣﮕﻮي ﮐﻪ ﺑﺪ اﻫﻞ دل ﻧﻪ ال ﺳﻤﺎع‬

‫ﺳﺠﻮد او ﺑﺸﻬﺎن ﺑﻮده ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺧﻮد ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺒﻬﻪام ﺑﺪر ﮐﺒﺮﯾﺎي ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﻗﺴﻢ ﺑﻪ ﻋﺰت ﺣﻖ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺮﯾﺪاﻧﺶ‬

‫ز ﮔﻔﺘﻪ ﭘﻨﺞ رﻧﺪ و ﭼﻨﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﻧﺰاع‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪196‬‬

‫‪ -235‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در وﻓﺎي ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﻣﺸﻬﻮر ﺧﻮﺑﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺷﺐ ﻧﺸﯿﻦ ﮐﻮي ﺳﺮﺑﺎزان در ﻧﺪاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺑﯽﺟﻤﺎل ﻋﺎﻟﻢآراي ﺗﻮروزمﭼﻮن ﺷﺐ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺎ ﮐﻤﺎل ﻋﺸﻖ ﺗﻮ در ﻋﯿﻦ ﻧﻘﺼﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﮐﻮه ﺻﺒﺮم ﻧﺮم ﺷﺪﭼﻮن ﻣﻮم دردﺳﺖﻏﺴﺖ‬

‫ﺗﺎ در آب وآﺗﺶ ﻋﺸﻘﺖ ﮔﺪازاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫روزوﺷﺐ ﺧﻮاﺑﻢ ﻧﻤﯽﺗﺎﺑﺪﺑﭽﺸﻢ ﻏﻢ ﭘﺮﺳﺖ‬

‫ﺑﺲ ﮐﻪ در ﺑﯿﻤﺎري ﻫﺠﺮ ﺗﻮ ﮔﺮﯾﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫رﺷﺘﮥ ﻋﻤﺮم ﺑﻤﻘﺮاض اﺟﻞ ﺑﺒﺮﯾﺪه ﺷﺪ‬

‫ﻫﻤﭽﻨﺎن در آﺗﺶ ﻣﻬﺮ ﺗﻮ ﺧﻨﺪاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫در ﻣﯿﺎن آب و آﺗﺶ ﻫﻤﭽﻨﺎن ﺳﺮﮔﺮم ﺗﻮ‬

‫اﯾﻦ دل زار ﻧﺰار اﺷﮑﺒﺎراﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺳﺮﻓﺮازم ﮐﻦ ﺷﺒﯽ از وﺻﻞ ﺧﻮد اﯾﻦ ﻧﺎزﻧﯿﻦ‬

‫ﺗﺎ ﻣﻨﻮر ﮔﺮدد از دﯾﺪارت اﯾﻮاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫آﺗﺶ ﻣﻬﺮ ﺗﻮ را ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺠﺐ در ﺳﺮ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫آﺗﺶ دل ﮐﯽ ﺗﺎب دﯾﺪه ﺑﻨﺸﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫‪ -235‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻬﺮ روﺷﻦ ﮐﺮدن اﻓﮑﺎر ﺳﻮزاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺷﺐ ﻧﺸﯿﻦ ﻣﺠﻠﺲ درس ﺟﻮاﻧﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﭼﻮن ﻧﺒﺎﺷﺪ ﻓﮑﺮ و اﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي در ﻣﯿﺎن‬

‫ﺑﻬﺮ دﻓﻊ ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ رو ﺑﻨﻘﺼﺎم ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫وﻫﻢ و ﻋﺸﻖ ﻋﺎرﻓﺎن ﮔﺮه ﻧﻤﻮده ﻣﻠﺘﯽ‬

‫ﻣﻦ ﻣﺰﯾﻞ ﻇﻠﻤﺖ اوﻫﺎم ﻋﺮﻓﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﮐﻮه ﺣﮑﻢ ﮐﻨﺪه ﺷﺪ از ﺣﯿﻠﻪﻫﺎي ﺷﺎﻋﺮان‬

‫از دروغ آﺗﺶ ﻋﺸﻘﯽ ﮔﺪازاﻧﻢ ﭼﻮن ﺷﻤﻊ‬

‫روز و ﺷﺐ ﺑﯿﺪار و ﻫﺸﯿﺎرم ﺑﺮاي آﻧﮑﻪ ﺗﺎ‬

‫دﻓﻊ ﺑﯿﻤﺎري ﮐﻨﻢ از ﺣﺪ اﯾﺮاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان ﺑﺮوﻧﺪ دﯾﻦ ﻣﺎ ﺑﺎﯾﻦ ﻣﻘﺮاض ﻋﺸﻖ‬

‫ﮔﺮ ﺷﻮد ﺗﺰرﯾﻖ اﯾﻤﺎن ﺑﺎز ﺧﻨﺪاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫در ﻣﯿﺎن ﺷﻌﺮ و ﻋﺮﻓﺎن رﺳﻢ ﺷﺪ ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ‬

‫ﺗﺎ رود ﺑﺎﻓﻨﺪﮔﯽ ﻣﻦ اﺷﮏ ﺑﺎراﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﻣﺮغﻋﻘﻠﺖ درﻫﻮس ﺣﺒﺲاﺳﺖازﻧﻔﺲوﻫﻮا‬

‫دﻓﻊ ﮐﻦ ﻧﻔﺲ وﻫﻮا ﺗﺎﺟﺎن ﺑﺮ اﻓﺸﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺟﻬﻞ اﺳﺘﻌﻤﺎر ﯾﺎﻧﺮا ﻣﯽﺑﺮد ﻋﻠﻢ و ﻫﻨﺮ‬

‫ﻣﺸﺘﻤﻞ از درد ﺑﯿﺪرﻣﺎن ﻧﺎداﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺳﺮ ﻓﺮازم ﮐﻦ ﺑﺎﺳﺘﻘﻼل ﻓﮑﺮي اي ﺟﻮان‬

‫ﺗﺎ ﻣﺰﯾﻦ ﮔﺮدد اﯾﻦ اﺷﻌﺎر دﯾﻮاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫اي ﺧﺪا آﺗﺶ ﺑﺰد ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺎﺳﺘﻘﻼل ﻣﺎ‬

‫آﺗﺶ دل ﮐﯽ ﺑﺂب دﯾﺪه ﺑﻨﺸﺎﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﺪ ﻧﻮر ﻋﻠﻤﺖ رﻫﻨﻤﺎي دﯾﮕﺮان‬

‫ﮔﺮ ﻋﻤﻞ داري ﺗﻮ را ﻣﻦ از ﻣﺮﯾﺪاﻧﻢ ﭼﻮ ﺷﻤﻊ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪197‬‬

‫‪ -236‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎﻣﺪادان ﮐﻪ ز ﺧﻠﻮﺗﮕﻪ ﮐﺎخ اﺑﺪاع‬

‫ﺷﻤﻊ ﺧﺎور ﻓﮑﻨﺪ ﺑﺮ ﻫﻤﻪ اﻃﺮاف ﺷﻌﺎع‬

‫ﻋﻤﺮ ﺧﺴﺮو ﻃﻠﺐ ار ﻧﻔﻊ ﺟﻬﺎن ﻣﯽﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﮐﻪ وﺟﻮدﯾﺴﺖ ﻋﻄﺎ ﺑﺨﺶ و ﮐﺮﯾﻤﯽ ﻧﻔﺎع‬

‫ﻣﻈﻬﺮ ﻟﻄﻒ ازل روﺷﻨﯽ ﭼﺸﻢ اﻣﻞ‬

‫ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﺟﺎن ﺟﻬﺎن ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ارﺑﺎده ﺧﻮري ﺑﺎ ﺻﻨﻤﯽ ﮔﻞ رخ ﺧﻮر‬

‫ﮐﻪ ازﯾﻦ ﺑﻪ ﻧﺒﻮد در دو ﺟﻬﺎن ﻫﯿﭻ ﻣﺘﺎع‬

‫‪ -236‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎﻣﺪادان ﮐﻪ ﺑﺪﯾﻮان ﺗﻮ دﯾﺪم اوﺿﺎع‬

‫ﺑﻮد ﭼﻮن ﺣﺮص و ﻃﻤﻊ ﻣﺪح و ﻣﻠﻖ را اﺑﺪاع‬

‫ﮔﻔﺘﻢ از اﺣﻤﻖ ﺑﯿﭽﺎرة ﺻﻮﻓﯽ ﭼﻪ ﻋﺠﺐ‬

‫ﮐﻪ ﻧﻔﻬﻤﺪ ﻫﺪف ﺣﺎﻓﻆ ازﯾﻦ ﻫﻨﮓ و ﺳﻤﺎع‬

‫ﻋﺸﻖ و ﻋﺮﻓﺎن ﺑﻮد آﯾﺎ ﺑﺘﻤﻠﻖ ﮔﻔﺘﻦ‬

‫ﺟﺎﻣﻊ ﻋﻠﻢ و ﻋﻤﻞ ﺟﺎن ﺟﻬﺎن ﺷﺎه ﺷﺠﺎع‬

‫ﺟﺎﻣﻊ ﺣﺮص وﻃﻤﻊ ﮔﺮﺗﻮﺑﮕﻮﺋﯽ ﺑﺴﺰااﺳﺖ‬

‫ﻧﯽ رﺷﺎدت ﺧﺒﺮي ﻧﯽ ز ﺷﺠﺎﻋﺖ ﻧﻪ ﺷﺠﺎع‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ دﯾﻦ و ﺧﺮد ﺧﻮاه ﻧﻪ ﻋﻤﺮ ﺳﻔﺎك‬

‫ﮐﻪ ز دﯾﻦ ﺑﻪ ﻧﺒﻮد در دو ﺟﻬﺎن ﻫﯿﭻ ﻣﺘﺎع‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﺑﺎ ﺷﺎه ﺧﻮري ﺑﺎده دﯾﮕﺮ ﮐﻔﺮ ﻣﮕﻮ‬

‫ﮐﯽ ﺷﻪ ﮔﻠﺮخ ﺗﻮﺑﻪ ز ﺟﻨﺎن اي ﻃﻤﺎع‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻟﻄﻒ ازل اﻫﻞ اﻣﻞ را ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﻌﻤﻞ ﮐﻮش ﻧﻪ در ﮔﺎه اﻣﯿﺮي ﻧﻔﺎع‬

‫ﺣﺮف غ‬
‫‪ -237‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺤﺮ ﺑﺒﻮي ﮔﻠﺴﺘﺎن و ﻣﯽ ﺷﺪم در ﺑﺎغ‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﭼﻮ ﺑﻠﺒﻞ ﺑﯽدل ﮐﻨﻢ ﻋﻼج دﻣﺎغ‬

‫ﺑﺠﻠﻮة ﮔﻞ ﺳﻮري ﻧﻈﺎره ﻣﯽﮐﺮدم‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد در ﺷﺐ ﺗﺎري ﺑﺮوﺷﻨﯽ ﭼﻮ ﭼﺮاغ‬

‫ﭼﻨﺎن ﺑﺤﺴﻦ و ﺟﻮاﻧﯽ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﻣﻐﺮور‬

‫ﮐﻪ داﺷﺖ از دل ﺑﻠﺒﻞ ﻫﺰار ﮔﻮﻧﻪ ﻓﺮاغ‬

‫ﯾﮑﯽ ﭼﻮ ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺘﺎن ﺻﺮاﺣﯽ اﻧﺪر دﺳﺖ‬

‫ﯾﮑﯽ ﭼﻮ ﺳﺎﻗﯽ ﻣﺴﺘﺎن ﺑﮑﻒ ﮔﺮﻓﺘﻪ اﯾﺎغ‬

‫ﻧﺸﺎط ﻋﯿﺶ ﺟﻮاﻧﯽ ﭼﻮ ﮔﻞ ﻏﻨﯿﻤﺖ دان‬

‫ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺒﻮد ﺑﺮ رﺳﻮل ﻏﯿﺮ ﺑﻼغ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪198‬‬

‫‪ -237‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺳﺤﺮ ﺑﺴﻮي ﮔﻠﺴﺘﺎن ﺷﺪم ﺑﻘﻠﺐ ﻓﺮاغ‬

‫ﮐﻪ ﭘﯽ ﺑﻘﺪرت ﺻﺎﻧﻊ ﺑﺮم ز ﻫﺮ ﮔﻞ ﺑﺎغ‬

‫ﺑﺠﻠﻮة ﮔﻞ و ﮔﻠﺸﻦ ﻧﻈﺎره ﻣﯽﮐﺮدم‬

‫ﺑﺒﻮ داد ﻫﻤﻪ ﺑﮕﺸﻮده ﻟﺐ ﭘﯽ اﺑﻼغ‬

‫ﭼﻨﺎن زﺣﺴﻦ ﻓﺮحﺑﺨﺶ ﮔﻞ ﺷﺪم ﻣﺪﻫﻮش‬

‫ﮐﻪ رﻓﺖ از دل ﻣﻦ ﻫﺮ ﭼﻪ داﺷﺖ داغ و ﺑﺎغ‬

‫ﻧﻬﺎده ﺑﻮد ﭼﻮ ﻧﺮﮔﺲ ﻃﺮاوت ﮔﻞ ﯾﺎس‬

‫ﺑﻘﻠﺐ ﻻﻟﻪ ز آﺛﺎر ﺻﻨﻊ او ﺻﺪ داغ‬

‫ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﺑﺮاي ﮔﻢ ﺷﺪﮔﺎن ره ﻧﻤﻮد ﻫﻤﭽﻮ ﭼﺮاغ‬

‫زﺑﺎن ﮔﺸﻮده ﺑﺘﻘﺒﯿﺢ ﺷﺎﻋﺮان ﺳﻮﺳﻦ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺎي ﺷﮑﺮ ﺧﺪا ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ وﺻﻒ اﯾﺎغ‬

‫ﯾﮑﯽ ز ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺑﮕﻮﯾﺪي اﺷﻌﺎر‬

‫ﯾﮑﯽ ز ﻣﻄﺮب و رﻗﺎﺻﻪ و ﻣﺰﻧﺪ ﭼﻮ ﮐﻼغ‬

‫ﺑﺲ اﺳﺖ از ﭘﯽ وﯾﺮاﻧﯽ ﻣﺎﻟﮏ ﻣﺎ‬

‫ﻫﻤﯿﻦ ﺟﺮﯾﺪه ﻧﻮﯾﺴﺎن ﻫﻤﭽﻮ ﺟﻐﺪ و ﭼﻪ زاغ‬

‫ﻧﺸﺎط ﻋﯿﺶ و ﺣﻮاﻧﯽ ز دﺳﺖ ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫وﻇﯿﻔﻪ ﻫﺴﺖ زواﻓﯽ اداي رﺳﻢ و ﺑﻼع‬

‫ﻧﻤﻮداﻧﻪ‬

‫ﺑﺘﺼﺮﯾﺢ‬

‫وﺣﺪه‬

‫ﺣﺮف ف‬
‫‪ -238‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻃﺎﻟﻊ اﮔﺮ ﻣﺪد ﮐﻨﺪ داﻣﻨﺶ آورم ﺑﮑﻒ‬

‫ﮔﺮ ﺑﮑﺸﻢ زﻫﯽ ﻃﺮب ور ﺑﮑﺸﺪ زﻫﯽ ﺷﺮف‬

‫ﻃﺮف ﮐﺮم ز ﮐﺲ ﻧﯿﺴﺖ اﯾﻦ دل ﭘﺮاﺳﺪﯾﻦ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺳﺨﻦ ﻫﻤﯽ ﺑﺮو ﻗﺼﻪ ﻣﻦ ﺑﻬﺮ ﻃﺮف‬

‫از ﺧﻢ اﺑﺮوي ﺗﻮ ام ﻫﯿﭻ ﮔﺸﺎﯾﺸﯽ ﻧﺸﺪ‬

‫ده ﮐﻪ درﯾﻦ ﺧﯿﺎل ﮐﺞ ﻋﻤﺮ ﻋﺰﯾﺰ ﺷﺪ ﺗﻠﻒ‬

‫ﭼﻨﺪ ﺑﻨﺎز ﭘﺮ در ﻫﻢ ﻣﻬﺮ ﺑﺘﺎن ﺳﻨﮕﺪل‬

‫ﯾﺎد ﭘﺪر ﻧﻤﯽﮐﻨﻨﺪ اﯾﻦ ﭘﺴﺮان ﻧﺎﺧﻠﻒ‬

‫ﻣﻦ ﺑﺨﯿﺎل زاﻫﺪي ﮔﻮﺷﻪﻧﺸﯿﻦ و ﻃﺮﻓﻪ آﻧﮑﻪ‬

‫ﻣﻐﺒﭽﮥ ز ﻫﺮ ﻃﺮف ﻣﯽزﻧﺪم ﺑﭽﻨﮓ و دف‬

‫ﭘﻨﺠﺮﻧﺪ زاﻫﺪان ﻧﻘﺶ ﺑﺨﻮان و ﻻ ﺗﻘﻞ‬

‫ﻣﺴﺖ رﯾﺎ اﺳﺖ ﻣﺤﺘﺴﺐ ﺑﺎده ﺑﺨﻮاه و ﻻﺗﺨﻒ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺷﻬﺮﺑﯿﻦﮐﻪ ﭼﻮن ﻟﻘﻤﮥﺷﺒﻬﻪﻣﯽﺧﻮرد‬

‫ﭘﺎر دﻣﺶ دراز ﺑﺎد آن ﺣﯿﻮان ﺧﻮش ﻋﻠﻒ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﮔﺮ ﻗﺪم زﻧﯽ در ره ﺧﺎﻧﺪان ﺻﺪق‬

‫ﺑﺪرﻗﮥ رﻫﺖ ﺷﻮد ﻫﻤﺖ ﺷﺤﺘﮥ ﻧﺠﻒ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪199‬‬

‫‪ -238‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﺎﻟﻖ ﺗﻮ ﻣﺪد ﮐﻨﺪ ﮔﺮ ﺑﺮوي رو ﺷﺮف‬

‫ﺑﺨﺖ ﺳﯿﻪ ﺷﻮد اﮔﺮ ﻋﻤﺮ دﻫﯽ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺧﺰف‬

‫ﺣﺮصوﻃﻤﻊزﺧﻮدﺑﺒﺮدﻣﺪحوﻣﻠﻖزﮐﺲﻣﮑﻦ‬

‫ده ﮐﻪ ﺑﺮاي اﯾﻦ و آن ﻋﻤﺮ ﻋﺰﯾﺰ ﺷﺪ ﺗﻠﻒ‬

‫ازﺧﻢ اﺑﺮوي ﺷﻬﻤﺎن ﺳﻬﻞ ﻧﮕﺸﺖ ﻣﺸﮑﻠﺖ‬

‫ﮐﺲ ﻧﺰده اﺳﺖ از اﯾﻦ ﮐﺴﺎن ﺗﯿﺮ ﻣﺮاد ﺑﺮ ﻫﺪف‬

‫وﻫﻢ و ﺧﯿﺎل ﺷﺎﻋﺮان ﻣﯽﺑﺮدت دل وﺧﺮد‬

‫ﻣﺴﺘﯽ و ﻋﺸﻖ ﻋﺎرﻓﺎن ﻣﯽﮐﺸﺪت ﺑﻬﺮ ﻃﺮف‬

‫ﭼﻨﺪ ﺑﺎز ﭘﺮوري ﻣﻬﺮ ﮐﺴﺎن ﺑﺮاي ﻧﺎن‬

‫ﺳﯿﻢ و زري ﻧﻤﯽداﻧﺪ اﯾﻦ ﭘﺴﺮان ﻧﺎﺧﻠﻒ‬

‫ﮔﺮ ﺑﻮدت ره ﯾﻘﯿﻦ راه ﺧﯿﺎل ﮐﻦ رﻫﺎ‬

‫ﮔﻮش ﻣﺪه ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮا ﺑﻨﻐﻤﻪﻫﺎي ﭼﻨﮓ و دف‬

‫زﻧﺪﻗﻪ دﯾﻦ ﻋﺎرﻓﺎن ﭘﻨﺠﺮﻧﺪ ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺑﺮ ﻣﺪد ﺧﺮد ﺑﮕﯿﺮ داﻣﻦ زاﻫﺪان ﺑﮑﻒ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ دﻫﺮ ﺳﺮ ﺑﺴﺮ ﻟﻘﻤﮥ ﺷﺒﻬﻪ ﻣﯽﺧﻮرد‬

‫ﺑﻠﮑﻪ ﺣﺮام ﻣﯽﺧﻮرد اﯾﻦ ﺣﯿﻮان ﺧﻮش ﻋﻠﻒ‬

‫ﭘﺎروﻣﺶ دراز ﻫﻢ ﻃﻌﻨﺎﻣﺮ ﮔﺮاز ﺑﺎد‬

‫ﺑﮑﻠﺪار ﻟﺠﺎﻣﺮا ﻧﯿﺶ زﻧﺪ ﺑﺒﺎ ﺷﺮف‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺑﻮﻫﻢ ﺧﻮد ﮔﺮ ﺑﺮوي ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺟﺎي ﺑﺪوزﺧﺖ دﻫﺪ ﺧﺎﻟﻖ ﺷﺤﻨﮥ ﻧﺠﻒ‬

‫ﺣﺮف ﻗﺎف‬
‫‪ -238‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﻘﺎم اﻣﻦ و ﻣﯽ ﺑﯿﻐﺶ و رﻓﯿﻖ ﺷﻔﯿﻖ‬

‫ﮔﺮت ﻣﺪام ﻣﯿﺴﺮ ﺷﻮد زﻫﯽ ﺗﻮﻓﯿﻖ‬

‫ﺟﻬﺎن وﮐﺎر ﺟﻬﺎن ﺟﻤﻠﻪ ﻫﯿﭻ در ﻫﯿﭻ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺰار ﺑﺎر ﻣﻦ اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﮐﺮدهام ﺗﺤﻘﯿﻖ‬

‫درﯾﻎ و درد ﮐﻪ ﺗﺎ اﯾﻦ زﻣﺎن ﻧﺪاﻧﺴﺘﻢ‬

‫ﮐﻪ ﮐﯿﻤﯿﺎي ﺳﻌﺎدت رﻓﯿﻖ ﺑﻮد رﻓﯿﻖ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ زﻟﻌﻞ ﻧﮕﺎر و ﺧﻨﺪة ﺟﺎم‬

‫ﺣﮑﺎﯾﺘﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻋﻘﻠﺶ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺗﺼﺪﯾﻖ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻣﻮي ﻣﯿﺎﻧﺖ ﺑﭽﻮن ﻣﻨﯽ ﻧﺮﺳﺪ‬

‫ﺧﻮش اﺳﺖ ﺧﺎﻃﺮم از ﻓﮑﺮ اﯾﻦ ﺧﯿﺎل دﻗﯿﻖ‬

‫ﺣﻼوﺗﯽ ﮐﻪ ﺗﻮ را در ﭼﻪ ز ﻧﺨﺪاﻧﺴﺖ‬

‫ﺑﮑﻨﻪ آن ﻧﺮﺳﺪ ﺻﺪ ﻫﺰار ﻓﮑﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬

‫ﺑﺨﻨﺪه ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻏﻼم ﻃﺒﻊ ﺗﻮام‬

‫ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﭽﻪ ﺣﺪم ﻫﻤﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺤﻘﯿﻖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪200‬‬

‫‪ -239‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺣﻀﻮر ﻗﻠﺐ و دﻋﺎي ﺷﺐ و ﻧﺸﺎط ﻋﻤﯿﻖ‬

‫ﺑﺤﺎل ﻫﺮ ﮐﻪ ﻣﯿﺴﺮ ﺷﻮد زﻫﯽ ﺗﻮﻓﯿﻖ‬

‫ﺑﺸﺎﻋﺮ ﻋﻘﻞ ﺳﻠﯿﻢ ار ﺑﺪي ﻧﻤﯽﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﺟﻬﺎن و ﮐﺎر ﺟﻬﺎن ﻫﯿﭻ ﮐﺮدهام ﺗﺤﻘﯿﻖ‬

‫ز ﮐﯿﻤﯿﺎي ﺳﻌﺎدت ﺗﻮ دوري اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺷﺪي ﺑﻤﻄﺮب و ﻧﺎي و ﻧﯽ و رﺑﺎب رﻓﯿﻖ‬

‫ﻏﻨﯿﻤﺖ اﺳﺖ دﻣﯽ رو ﺑﮑﺮدﮔﺎر ﺑﯿﺎر‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﻧﺒﺮده ﺗﻮ را ﻋﻤﺮ ﻗﺎﻃﻌﺎن ﻃﺮﯾﻖ‬

‫ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺗﻮﺑﻪ ز ﻋﺼﯿﺎن و ﻧﺎﻟﻪ در ﺷﺐ ﺗﺎر‬

‫ﺳﻌﺎدﺗﺴﺖ و ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻧﻤﯽﮐﻨﺪ ﺗﺼﺪﯾﻖ‬

‫ﻣﮑﻦ ﺧﯿﺎل ﮐﻪ ﯾﮏ ﻣﻮﻧﮑﺎﻫﺪ از ﻋﻤﻠﺖ‬

‫ﺑﻮد رﻗﯿﺐ و ﻋﺘﯿﺪ ﺗﻮ ﻧﺎﻇﺮان دﻗﯿﻖ‬

‫ﺟﻬﺎﻟﺘﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻣﺮ ﺗﻮ راز ﭼﺎه ز ﻧﺦ‬

‫ﺑﮑﻨﻪ آن ﻧﺒﺮد ﭘﯽ ﻫﺰار ﻓﮑﺮ ﻋﻤﯿﻖ‬

‫ﺑﺪان ﺣﻤﺎﻗﺖ ﻃﺒﻊ ﺗﻮ ﺟﺎي ﺧﻨﺪه ﺑﻮد‬

‫ﮐﻪ ﭘﺮ ﺷﺪه ﻏﺰﻟﺖ از رذاﻟﺖ و ﺗﺤﻤﯿﻖ‬

‫ﻏﺮض ز ﮔﻔﺘﻦ واﻧﯽ ﻧﺼﯿﺤﺖ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻪ رﻧﺠﺶ دل و روﺣﺖ ﻗﺴﻢ ﺑﺠﺎن رﻓﯿﻖ‬

‫‪ -240‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زﺑﺎن ﺧﺎﻣﻪ ﻧﺪارد ﺳﺮ ﺑﯿﺎن ﻓﺮاق‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﺷﺮح دﻫﻢ ﺑﺎ ﺗﻮ داﺳﺘﺎن ﻓﺮاق‬

‫‪ -240‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺮﯾﺨﺖ ﻣﺮغ دﻟﻢ ﭘﺮ ز داﺳﺘﺎن ﻓﺮاق‬

‫زﺑﺎن‬

‫ﺧﺎﻣﻪ‬

‫ﺳﺮي ﮐﻪ ﺑﺎ ﺳﺮ ﮔﺮدون ﻧﯿﺎﻣﺪي ﻫﻤﺴﺮ‬

‫ﮐﻨﻮن‬

‫ذﻟﯿﻞ‬

‫ﻓﺮﯾﻖ و ﻓﺮﻗﻪ و ﺗﻔﺮﯾﻖ و ﺗﻔﺮﻗﻪ در اﺻﻞ‬

‫ﺣﺮوف آن ز ﻓﺮاق ز دوﺳﺘﺎن ﻓﺮاق‬

‫ﺗﻤﺎم ﻋﺰت و دوﻟﺖ اﮔﺮ ﺑﻮدي ز ﺗﻔﺎق‬

‫وﻟﯿﮏ ذﻟﺖ و ﻧﮑﺒﺖ در آﺷﯿﺎن ﻓﺮاق‬

‫درﯾﻎ ﻣﺪت ﻋﻤﯽ ﮐﻪ ﺳﻨﯽ و ﺷﯿﻌﻪ‬

‫ﮐﻨﻨﺪ ﺟﻨﮓ و ﻧﯿﺎﻣﺪ ﺑﺴﺮ زﻣﺎن ﻓﺮاق‬

‫ﮐﻨﻮن ﭼﻪ ﭼﺎره ﮐﻪ ﻫﺮ دم زروﺿﻪ و ﻧﺪﺑﻪ‬

‫ﻧﻔﺎق و ﺗﻔﺮﻗﻪ آرﻧﺪ و ﻫﻢ زﯾﺎن ﻓﺮاق‬

‫ﻋﺪو ﮐﻪ ﻋﺰت ﻣﺎ دﯾﺪ روﺿﻪ را آورد‬

‫ﻧﻔﺎق و ﺗﻔﺮﻗﻪ آورد و رﯾﺴﻤﺎن ﻓﺮاق‬

‫اﮔﺮ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻦ اﻓﺘﺪ ﻓﺮاﻗﺮا ﺑﮑﺸﻢ‬

‫ﻧﻔﺎق و ﺗﻔﺮﻗﻪ ﮔﺴﺘﺮد او ز ﺧﻮان ﻓﺮاق‬

‫دﻣﺎغ روح ﻣﻌﻄﺮ ﺑﻌﻄﺮ وﺣﺪت ﮐﻦ‬

‫ﺑﻔﺮاق‬

‫ﺑﺎﺗﺤﺎد‬

‫ﺷﻮد‬

‫ﻧﺪارد‬
‫و‬

‫ﺳﺮ‬

‫ﻧﻬﺎده‬

‫ﭘﺎره‬

‫ﺑﯿﺎن‬

‫ﻓﺮاق‬

‫ﺑﺘﺎﺳﺘﺎن‬

‫ﻓﺮاق‬

‫رﯾﺴﻤﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪201‬‬

‫ﭼﮕﻮﻧﻪ دﻋﻮي اﺳﻼم ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﮐﺴﺎن‬

‫ﮐﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﺷﯿﻌﻪ ﮔﺸﺘﻪ و ﺑﺎﺷﻨﺪ ﻣﺨﻠﺼﺎن ﻓﺮاق‬

‫ﺑﻮد وﺟﻮب ﺑﻤﺎ ﻫﺠﺮت و ﻓﺮار از ﻫﺠﺮ‬

‫ﮐﻪ روز ﻫﺠﺮ ﺳﯿﻪ ﺑﺎد و ﺧﺎﻧﻤﺎن ﻓﺮاق‬

‫ﺑﭙﺎي ﺷﻮق اﮔﺮ ﺑﺮﻗﻌﯽ رود اﯾﻦ راه‬

‫ز ﮔﻤﺮﻫﯽ ﺑﺮ ﻣﺪﻧﯽ ﭼﻮن ﭘﯿﺮوان ﻓﺮاق‬

‫ﺣﺮف ﮐﺎف‬
‫‪ -241‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﺷﺮاب ﺧﻮري ﺟﺮﻋﮥ ﻓﺸﺎن ﺑﺮ ﺧﺎك‬

‫ازان ﮔﻨﺎه ﮐﻪ ﻧﻔﻌﯽ رﺳﺪ ﺑﻐﯿﺮ ﭼﻪ ﺑﺎك‬

‫ﭼﻪ دوزﺧﯽ ﭼﻪ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﭼﻪ آدﻣﯽ ﭼﻪ ﭘﺮي‬

‫ﺑﻤﺬﻫﺐ ﻫﻤﻪ ﮐﻔﺮ ﻃﺮﯾﻘﺖ اﺳﺖ اﻣﺴﺎك‬

‫ﺑﺨﺎك ﭘﺎي ﺗﻮ اي ﺳﺮو ﻧﺎز ﭘﺮور ﻣﻦ‬

‫ﮐﻪ روز واﻗﻌﻪ ﭘﺎ داﻧﮕﯿﺮم از ﺳﺮ ﺧﺎك‬

‫ﻣﻬﻨﺪس ﻓﻠﮑﯽ راه دﯾﺮﺷﺶ ﺟﻬﺘﯽ‬

‫ﭼﻨﺎن ﺑﺒﺴﺖ ﮐﻪ ره ﻧﯿﺴﺖ زﯾﺮ دﯾﺮ ﻣﻌﻨﺎك‬

‫ﻓﺮﯾﺐ دﺧﺘﺮ رز ﻃﺮﻓﻪ ﻣﯽزﻧﺪ ره ﻋﻘﻞ‬

‫ﻣﺒﺎد‬

‫ﺗﺎك‬

‫ﺑﺮاه ﻣﯿﮑﺪه ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻮش از ﺟﻬﺎن رﻓﺘﯽ‬

‫دﻋﺎي اﻫﻞ دﻟﺖ ﺑﺎد ﻣﻮﻧﺲ دل ﭘﺎك‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﻘﯿﺎت‬

‫ﺧﺮاب‬

‫ﺗﺎرم‬

‫‪ -241‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﺨﻮر ﺷﺮاب اﮔﺮ آدﻣﯽ ﻣﮑﺶ ﺗﺮﯾﺎك‬

‫ﻣﺒﺎش دﺷﻤﻦ ﺟﺎﻧﺖ ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﺧﻮﯾﺶ ﻫﻼك‬

‫ﮔﻨﺎه ﻧﻔﻊ ﻧﺪارد ﺟﻮاب ﺻﻮﻓﯽ ﮔﻮ‬

‫از آن ﮔﻨﺎه ﮐﻪ ﻧﻔﻌﯽ رﺳﺪ ﻣﺸﻮ ﺑﯽﺑﺎك‬

‫ﻧﻪ ﻋﺎﻗﻞ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺧﻮد را ﻫﻼك اﻧﺪازد‬

‫ﺑﺮاي‬

‫ﺗﺮﯾﺎك‬

‫ﭼﻪ دوزﺧﯽ ﭼﻪ ﺑﻬﺸﺘﯽ ﺑﮕﻔﺖ آن ﮐﺎﻓﺮ‬

‫ازان ﻃﺮﯾﻘﺖ و ﮐﻔﺮش رﻫﺎ ﺷﻮ از ادراك‬

‫ﺑﻮدت‬

‫ﺑﺮاي ﭘﺎي ﺑﺖ و ﭘﯿﺮ ﻣﯽ ﻧﮕﺸﺘﯽ ﺧﺎك‬

‫زراه دﯾﺮ ﻣﺰن دم اﮔﺮ ﻣﺴﻠﻤﺎﻧﯽ‬

‫ﮐﻪ راه راﺳﺖ ﮐﺠﺎ راه زﯾﺮ دﯾﺮ ﻣﻔﺎك‬

‫ﺷﺮاب دﺧﺘﺮ رزﻣﯽ ﺑﺮ و ﺗﻮ را ﺑﻬﻮس‬

‫ﮔﺮت ز ﻋﻘﻞ ﺧﺒﺮ ﮐﻦ ﺧﺮاب ﺗﺎرم ﺗﺎك‬

‫ﺑﺮاه ﻣﯿﮑﺪه ﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ از ﺟﻬﺎن رﻓﺘﯽ‬

‫ﻧﺎﭘﺎك‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺑﺮوز‬

‫ﻗﯿﺎﻣﺖ‬

‫ﻋﻘﯿﺪﺗﯽ‬

‫ﻓﺘﺎد‬

‫ﻣﻨﻔﻌﺖ‬

‫ﯾﮑﺴﺮه‬

‫دﯾﮕﺮان‬

‫دوزخ‬

‫ﺧﻮرد‬

‫ﻗﻠﻨﺪ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪202‬‬

‫‪ -242‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي دل رﯾﺶ ﻣﺮا ﺑﺎ ﻟﺐ ﺗﻮ ﺣﻖ ﻧﻤﮏ‬

‫ﺣﻖ ﻧﮕﻬﺪار ﮐﻪ ﻣﻦ ﻣﯽروم اﷲ ﻣﻌﮏ‬

‫ﺗﻮﺋﯽ آن ﮔﻮﻫﺮ ﭘﺎﮐﯿﺰه ﮐﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻗﺪس‬

‫ذﮐﺮ ﺧﯿﺮ ﺗﻮ ﺑﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻣﻠﮏ‬

‫درﺧﻠﻮص ﻣﻨﺖ ار ﻫﺴﺖ ﺷﮑﯽ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﻦ‬

‫ﮐﺲ ﻋﯿﺎر زر ﺧﺎﻟﺺ ﻧﺸﻨﺎﺳﺪ ﭼﻮ ﻣﺤﮏ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ ﺑﻮدي ﮐﻪ ﺷﻮم ﻣﺴﺖ ودوﺑﻮﺳﺖﺑﺪﻫﻢ‬

‫وﻋﺪه از ﺣﺪ ﺑﺸﺪ و ﻣﺎ ﻧﻪ دو دﯾﺪﯾﻢ ﻧﻪ ﯾﮏ‬

‫ﺑﮕﺸﺎ ﭘﺴﺘﮥ ﺧﻨﺪان و ﺷﮑﺮ رﯾﺰي ﮐﻦ‬

‫ﺧﻠﻖ را از دﻫﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﻧﺪاز ﺑﺸﮏ‬

‫ﭼﺮخ ﺑﺮ ﻫﻢ زﻧﻢ ار ﻏﯿﺮ ﻣﺮادم ﮔﺮدد‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ آﻧﻢ ﮐﻪ زﺑﻮﻧﯽ ﮐﺸﻢ از ﭼﺮخ و ﻓﻠﮏ‬

‫ﭼﻮن ﺑﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻮﯾﺸﺶ ﻧﮕﺬاري ﺑﺎري‬

‫اي رﻗﯿﺐ از ﺑﺮ او ﯾﮏ دو ﻗﺪم دور ﺗﺮك‬

‫‪-242‬‬

‫‪ -242‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي ﺗﻮدروش رﻫﺎ ﮐﻦ ﺗﻮ دﯾﮕﺮ دوز و ﮐﻠﮏ‬

‫ﺑﺎ ادب ﺑﺎش و ﻣﻼف از ﻟﺐ ﻫﺮ ﺧﺎر و ﺧﺴﮏ‬

‫ﺗﺮس ﻧﺒﻮد ﺑﻪ ﺗﻮ از ﺣﻖ ﮐﻪ ﺑﻬﺮ ﺷﺎه و وزﯾﺮ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﺧﺎﻟﺼﯽ و ﺟﻮﺋﯽ از او ﺣﻖ ﻧﻤﮏ‬

‫ﮐﯽ ﺑﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﻣﻠﮏ ﻣﺪح ﺷﻬﻤﺎن‬

‫ﻫﺴﺖ اﺷﻌﺎر ﺗﻮ ﺑﺮو ﻫﻢ ﺗﻮ ﭼﻮن زر و ﻣﺤﮏ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ از ﻣﺴﺘﯽ و ﺑﻮﺳﯿﺪن ﻓﺎﺟﺮ ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺑﺎﺧﺘﯽ دل ﺗﻮ ﺑﻬﺮ ﺧﺎن و ﺑﻬﺮ ﭘﯿﺮو ﮐﺴﮏ‬

‫ﯾﺎر ﺑﺪ ﻋﻬﺪ ﺗﻮ ﮔﺮ ﮔﻔﺖ دو ﺑﻮﺳﺖ ﺑﺪﻫﻢ‬

‫دﯾﺪي آﺧﺮ ﮐﻪ ﺑﻤﺎﻧﺪي ﻧﻪ دو دﯾﺪي ﺗﻮ ﻧﻪ ﯾﮏ‬

‫وﻋﺪهﻫﺎي ﺗﻮ و ﯾﺎر ﺗﻮ ﻫﻤﻪ ﻻف ﺑﻮد‬

‫ﺑﺎرﻫﺎ ﺗﺠﺮﺑﻪ ﮐﺮدﯾﻢ ﺑﺮو دور ﺗﺮك‬

‫ﭼﺮخ ﺑﺮ ﻫﻢ زدﻧﺖ ﻻف و ﺟﺴﺎرت ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﮐﻪ ﺑﻬﻢ ﺑﺮزﻧﯽ اﯾﻦ ﭼﺮخ و ﻓﻠﮏ‬

‫وﻫﻢ ﺑﺮ ﻫﻢ زن و اﯾﻦ ﻻف رﻫﺎ ﮐﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻠﻖ را از ﺳﺨﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯿﻨﺪاز ﺑﺸﮏ‬

‫ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﻫﻤﻪ وﻫﻢ اﺳﺖ ز ﭘﻨﺪار و ﻫﻮا‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺸﺖ و را ﺑﺎز ﮐﻦ اﷲ ﻣﻌﮏ‬

‫‪ -243‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺰار دﺷﻤﻨﻢ ار ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ﻗﺼﺪ ﻫﻼك‬

‫ﮔﺮم ﺗﻮ دوﺳﺘﯽ از دﺷﻤﻨﺎن ﻧﺪارم ﺑﺎك‬

‫ﻣﺮا اﻣﯿﺪ وﺻﺎل ﺗﻮ زﻧﺪه ﻣﯽدارد‬

‫و ﮔﺮﻧﻪ ﻫﺮ دﻣﻢ از ﻫﺠﺮ ﺗﻮ اﺳﺖ ﺑﯿﻢ ﻫﻼك‬

‫ﻋﻨﺎن ﭘﯿﭻ ﮐﻪ ﮔﺮ ﻣﯿﺰﻧﯽ ﺑﺸﻤﺸﯿﺮم‬

‫ﺳﭙﺮ ﮐﻨﻢ ﺳﺮو دﺳﺘﺖ ﻧﺪارم از ﻓﺘﺮاك‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪203‬‬

‫‪ -243‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﺰار دﺷﻤﻨﺖ از ﮐﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﻗﺼﺪ ﻫﻼك‬

‫ﯾﮑﯽ ﻫﻮا و ﻫﻮس ﺑﺎﺷﺪ و ﻧﺪاري ﺑﺎك‬

‫روي ﺑﺨﻮاب و ز ﻏﻔﻠﺖ ﺧﯿﺎل ﻣﯽﺑﺎﻓﯽ‬

‫ﺗﻮ را ﺧﺒﺮ ز ﻋﻘﺎب ﺣﻖ ار ﺑﺪي ﺣﺎﺷﺎك‬

‫ﺗﻮ را اﻣﯿﺪ وﺻﺎل ﮐﺴﯽ اﺳﺖ زر ﺑﺪﻫﺪ‬

‫ﺳﭙﺮ ﮐﻨﯽ ﺳﺮو اﻓﺘﯽ ﺑﺪر ﮔﻬﺶ ﺑﺮ ﺧﺎك‬

‫ﺧﺪاي را ﻧﺒﻮد وﺻﻞ و ﻓﺼﻞ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺑﻠﯽ ز ﻫﺠﺮ ﺑﺘﺎن ﻣﯽﮐﻨﯽ ﮔﺮﯾﺒﺎن ﭼﺎك‬

‫ﻧﺒﺰد ﺣﻖ ﺗﻮ ﻋﺰﯾﺰ آن زﻣﺎن ﺷﻮي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺪح ﺧﻠﻖ ﻧﯿﺎري و ﻧﯽ ﺷﻮي ﻫﺘﺎك‬

‫ﺣﺮف ل‬
‫‪ -244‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﮔﻞ ﺷﺪم از ﺗﻮﺑﮥ ﺷﺮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺲ ﻣﺒﺎد ز ﮐﺮدار ﻧﺎﺻﻮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﺻﻼح ﻣﺎﻫﻤﻪ دام رﻫﺴﺖ و ﻣﻦ زﯾﻦ ﺑﺤﺚ‬

‫ﻧﯿﻢ ز ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻗﯽ ﺑﻬﯿﭻ ﺑﺎب ﺧﺠﻞ‬

‫ﺑﻮد ﮐﻪ ﯾﺎر ﻧﺮﻧﺠﺪ ز ﻣﺎ ﺑﺨﻠﻖ ﮐﺮﯾﻢ‬

‫ﮐﻪ از ﺳﺆال ﻣﻠﻮﻟﯿﻢ و از ﺟﻮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﺣﺠﺎبﻇﻠﻤﺖازآنﺑﺴﺖآب ﺧﻀﺮﮐﻪﮔﺸﺖ‬

‫ز ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ و آن ﻃﺒﻊ ﻫﻤﭽﻮ آب ﺧﺠﻞ‬

‫‪ -244‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻫﻤﯿﺸﻪ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﻦ و ﺑﺎش از ﺷﺮاب ﺧﺠﻞ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻧﯿﺴﺘﯽ از ﮐﺎر ﻧﺎﺻﻮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﻋﺠﺐ زﺣﻤﻖ ﮐﺴﯽ ﮐﻮ ﺧﺠﻞ ﺷﺪ از ﺗﻮﺑﻪ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﻣﻦ ﺷﺪم از ﺗﻮﺑﮥ ﺷﺮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﻋﺠﺐﺗﺮ آﻧﮑﻪ ﮔﺮوﻫﯽ ﻣﺮﯾﺪ او ﮔﺸﺘﻨﺪ‬

‫ﻣﻦ از ﺳﻔﺎﻫﺖ اﯾﺸﺎن ﺷﺪم ﭼﻮ آب ﺧﺠﻞ‬

‫اﮔﺮ ﺻﻼح ﺗﻮ داﻣﺴﺖ و ﺧﺪﻋﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﻣﻨﻢ ز ﺧﺎﻟﻖ و آن ﻧﻬﯽ ﭘﺮ ﻋﺘﺎب ﺧﺠﻞ‬

‫رواﺳﺖ ﻫﺮ ﮐﻪ ﺷﻮد ﻣﺴﺖ و ﻋﻘﻞ ﺑﻔﺮوﺷﺪ‬

‫ﺷﻮد ز ﺣﻖ و ز ﻋﻘﺒﺎ و ﻫﻢ ﺣﺴﺎب ﺧﺠﻞ‬

‫ﺧﺮاب ﮐﺮده ﺧﯿﺎﻻت و وﻫﻤﺖ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ ﺣﯿﺎ ز ﺧﺪاوﻧﺪ از ﺧﺮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﻧﮕﺸﺘﻪ آب ﺣﯿﺎت از ﻓﺮ ﺧﺮﻓﺎت ﺧﺠﻞ‬

‫وﻟﯿﮏ ﺑﺮﻗﻌﯽ از دﺷﺖ ﺑﯽﺟﻮاب ﺧﺠﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪204‬‬

‫‪ -245‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﮔﺮ ﺑﮑﻮي ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺮا ﻣﺠﺎل و ﺻﻮل‬

‫رﺳﺪ ﺑﺪوﻟﺖ وﺻﻞ ﺗﻮ ﮐﺎر ﻣﻦ ﺑﺎﺻﻮل‬

‫ﻗﺮار ﺑﺮده زﻣﻦ آن دو ﻧﺮﮔﺲ رﻋﻨﺎ‬

‫ﻓﺮاغ ﺑﺮده ز ﻣﻦ آن دو ﺟﺎدوي ﻣﮑﺤﻮل‬

‫ﺑﺪرد ﻋﺸﻖ ﺑﺴﺎز و ﺧﻤﻮش ﮐﻦ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫رﻣﻮز ﻋﺸﻖ ﻣﮑﻦ ﻓﺎش ﭘﯿﺶ اﻫﻞ ﻋﻘﻮل‬

‫‪ -245‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻋﺠﺐ ز ﺷﺎﻋﺮ ﺑﯽﺑﻨﺪ و ﺑﺎر ﻧﺎﻣﻌﻘﻮل‬

‫ﮐﻪ ﻧﯽ ﻓﺮوع ﭘﺬﯾﺮد ز ﺷﺮع ﻣﺎ ﻧﻪ اﺻﻮل‬

‫ﺑﺠﺰ ﺧﯿﺎل ﻧﺒﺎﺷﺪ ورا ﻣﺠﺎﻟﯽ و ﮐﺎر‬

‫ﺑﻮﻫﻢ‬

‫ﻧﺎﻣﻌﻘﻮل‬

‫ﻫﻤﺎره و ﻣﺰﻧﺪ از ﺑﯿﺮار و ﺑﯿﺘﺎﺑﯽ‬

‫رﺑﻮده ﺗﺎب و ﺗﻮاﻧﺶ دو ﺟﺎدوي ﻣﮑﺤﻮل‬

‫ﮐﺠﺎ روم ﭼﻪ ﮐﻦ ﺑﺎ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﻢ اﯾﻦ زﺷﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮان ﻋﻠﻨﯽ ﻣﯽﮐﻨﻨﺪ ذم ﻋﻘﻮل‬

‫ﭼﻪ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﮐﻪ ز ﻣﺴﺘﯽ و وﻫﻢ ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫رﻣﻮز ﻋﺸﻖ ﻣﮑﻦ ﻓﺎش ﭘﯿﺶ اﻫﻞ ﻋﻘﻮل‬

‫ﺑﺮاي ﻋﺸﻖ ﺗﺮاﺷﻨﺪ ﺳﺮو ورد و رﻣﻮز‬

‫ﻫﺰار ﺷﻬﺮه و ده و ﮐﻮﭼﻪ و ﺧﺮوج و دﺧﻮل‬

‫ﺧﻄﺎب ﺣﻖ ﻫﻤﻪ ﺟﺎ درﮐﺘﺎب ﺑﺮ ﻋﻘﻼ اﺳﺖ‬

‫ﻓﻬﯿﻢ ﻣﺎ دح ﻋﻘﻞ اﺳﺖ ﭼﻮن ﺧﺪا و رﺳﻮل‬

‫ﺳﺰا اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﮐﻨﻢ ﻓﺎش رﻣﺰ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا‬

‫ﺗﻤﺎم زﻧﺪﻗﻪ و ﮐﻔﺮ و ﺧﺪﻋﻪ و ﻣﺠﻌﻮل‬

‫ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺸﻮ از ﻋﻘﻞ و ﻫﻮش ﺧﻮد ﻏﺎﻓﻞ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺎرف ز ﻋﻘﻞ ﮔﺸﺘﻪ ﻣﻠﻮل‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﺑﺘﺮاﺷﺪ‬

‫اﺻﻮل‬

‫‪ -246‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮐﻮ‬

‫ﺷﻨﯿﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎ‬

‫ﷲ‬

‫در‬

‫ﻗﺎﺋﻞ‬

‫ﻫﺮ ﻧﮑﺘﮥ ﮐﻪ ﮔﻔﺘﻢ د وﺻﻒ آن ﺷﻤﺎﺋﻞ‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﺗﺤﺼﯿﻞ ﻋﺸﻖ و رﻧﺪي آﺳﺎن ﻧﻤﻮد اول‬

‫آﺧﺮ ﺑﺴﻮﺧﺖ ﺟﺎﻧﻢ در ﮐﺴﺐ اﯾﻦ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬

‫ﺣﻼج ﺑﺮ ﺳﺮدار اﯾﻦ ﻧﮑﺘﻪ ﺧﻮش ﺳﺮ آﯾﺪ‬

‫از ﺷﺎﻓﻌﯽ ﻣﭙﺮﺳﯿﺪ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ‬

‫ايدوﺳﺖدﺳﺖﺣﺎﻓﻆﺗﻌﻮﯾﺬﭼﺸﻢزﺧﻢاﺳﺖ‬

‫ﯾﺎرب ﮐﻪ ﺑﯿﻨﻢ آن را در ﮔﺮدﻧﺖ ﺷﻤﺎﺋﻞ‬

‫‪ -246‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻫﻮا‬

‫ﻧﮕﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﷲ‬

‫در‬

‫ﻗﺎﺋﻞ‬

‫ﻫﺮ ﻧﮑﺘﮥ ﮐﻪ ﮔﻮﯾﻢ از ﻋﻘﻞ و از ﻓﻀﺎﯾﻞ‬

‫اﻫﻞ‬

‫اﯾﻦ ﻋﺸﻖ وﻣﯿﻞ ورﻧﺪي ﻧﺒﻮدﺑﻌﻠﻢ و ﺗﺤﺼﯿﻞ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﺑﻤﯿﻞ ﻗﻬﺮي از ﻧﻔﺲ اﯾﻦ رذاﺋﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪205‬‬

‫دردا ﮐﻪ در ﺳﺮ ﺧﻮد دﯾﻦ و ﺧﺮد ﻧﺪاري‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺧﺮد ﻧﺪارد ﻋﺸﻘﺶ ﺑﻮد ﻓﻀﺎﺋﻞ‬

‫اﯾﻦ ﻣﯿﻞ ﻋﺸﻖ و رﻧﺪي ﻣﺸﮑﻞ ﻧﻤﻮد اول‬

‫رﻓﺘﯽ و ﺳﻬﻞ دﯾﺪي ﮔﺸﺘﯽ ﺑﺴﻮي ﺑﺎﻃﻞ‬

‫رﻧﺪي ﺑﺠﺰ رذاﻟﺖ ﭼﯿﺰ دﮔﺮ ﻧﺨﻮاﻫﺪ‬

‫ﺳﻬﻞ اﺳﺖ ﻋﺸﻖ ورﻧﺪي ﮔﺮدﯾﻦ ﮐﻨﯽ ﺗﻮ زاﺋﻞ‬

‫ﺣﻼج ﺑﺮ ﺳﺮ دار ﮔﻮﺳﺎﻟﻪ ﮐﺮد ﺧﻮد را‬

‫ﺑﺮ ﻋﺎرﻓﺎن ﺻﻮﻓﯽ ﺷﺪ ﯾﮏ ﺧﺪاي ﻗﺎﺑﻞ‬

‫اﯾﻦ ﺧﺪﻋﻪاي ﮐﻪ ﺣﻼح ﺑﺮدار ﮐﺮد اﻇﻬﺎر‬

‫از ﺷﺎﻋﺮان ﻣﯽﭘﺮﺳﯿﺪ اﻣﺜﺎل اﯾﻦ ﻣﺴﺎﺋﻞ‬

‫ﻫﺮ ﭼﯿﺰ ﺣﮑﻤﺶ اول ﺑﺎﯾﺪ ز ﺷﺮع ﭘﺮﺳﯿﺪ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﺷﺮح و ﻓﻨﺶ ﻣﻮﻗﻮف ﺷﺪ ﺑﻌﺎﻣﻞ‬

‫ﻃﺐ وﻧﺠﻮم وﺣﮑﻤﺖ ﻧﺤﻮ و ﮐﻼم و ﻣﻨﻄﻖ‬

‫ﻫﺮ ﺣﺮﻓﻪاي ز ﮐﺴﺐ و ﻫﺮ ﺻﻨﻌﺖ و ﻋﻮاﻣﻞ‬

‫ﺣﮑﻤﺶ ﺑﺸﺮع ﺑﺎﺷﺪ ﺷﺮﺣﺶ ﺑﻮد ﺑﻌﺎﻣﻞ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﺟﺰ اﯾﻦ ﺑﮕﻮﯾﺪ دارد ز ﺣﻖ ﻓﻮاﺻﻞ‬

‫اﮐﻨﻮن ﮐﻪ ﺣﻖ ﻋﯿﺎن ﺷﺪﺻﻮﻓﯽ وﻋﺸﻖ ﺑﺎزي‬

‫ﺣﮑﻤﺶ ﺑﺸﺮع ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎ ﮐﺎﻓﺮان ﻣﻤﺎﺛﻞ‬

‫اي دوﺳﺖ ﺣﮑﻢ دﯾﻦ را از ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﭙﺮﺳﯿﺪ‬

‫ﻧﯽ ﺷﺎﻋﺮي ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻋﺎﺷﻖ ﺑﻬﺮ ﺷﻤﺎﺋﻞ‬

‫‪ -247‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي رﺧﺖ ﭼﻮن ﺧﻠﺪ و ﻟﻌﻠﺖ ﺳﻠﺴﺒﯿﻞ‬

‫ﺳﻠﺴﺒﯿﻠﺖ ﮐﺮده ﺟﺎن و دل ﺳﺒﯿﻞ‬

‫ﺑﺪل‬

‫ﺑﺪﯾﻞ‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫در‬

‫ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﺪ‬

‫ﺣﺴﻨﺖ‬

‫ﻧﺎدك ﭼﺸﻢ ﺗﻮ در ﻫﺮ ﮔﻮﺷﻪاي‬
‫ﻣﻦ‬

‫ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﻢ‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﻋﺎﻟﻢ‬

‫ﻣﺠﺎل‬

‫ﻫﻤﭽﻮ‬

‫ﻣﻦ‬

‫اﻓﺘﺎده‬

‫دارد‬

‫ﺻﺪ‬

‫ﻗﺘﯿﻞ‬

‫دوﺳﺘﺎن‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ دارد او ﺟﻤﺎﻟﯽ ﺑﺲ ﺟﻤﯿﻞ‬

‫ﻧﺎز‬

‫ﺑﺎد و ﻫﺮ ﭼﯿﺰي ﮐﻪ ﺑﺎﺷﺪ زﯾﻦ ﻗﺒﯿﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﺳﺮ ﭘﻨﺠﮥ ﻋﺸﻖ ﻧﮕﺎر‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﻣﻮر اﻓﺘﺎده ﺷﺪ در ﭘﺎي ﭘﯿﻞ‬

‫اﺑﻘﺎ‬

‫اي‬

‫ﻃﺒﻊ‬

‫در‬

‫ﻟﻄﻔﺖ‬

‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﺪ‬

‫و‬

‫ﻏﺮو‬

‫‪ -247‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎز ﻟﻌﻞ ﺷﺎه ﺷﺪ ﭼﻮن ﺳﻠﺴﺒﯿﻞ‬

‫ﺑﺎز ﺣﺎﻓﻆ ﮐﺮده ﺟﺎن و دل ﺳﺒﯿﻞ‬

‫ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮ و ﻫﻤﺮاه ﻧﺎﻣﯿﺪه ﻋﻘﻞ‬

‫ﻃﺒﻊ او را ﻟﻄﻒ ﺷﻪ ﺑﺎﺷﺪ دﺧﯿﻞ‬

‫ﻋﺎﺷﻖ زرﮔﺸﺖ و ﺑﻬﺮ زر ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﺷﺎﻫﺮاه‬

‫ﺟﻤﯿﻞ‬

‫ﺷﺎه ﻋﺎﻟﻢ ﺧﻮاﻧﺪه ﺷﺎه ﻓﺎرس را‬

‫ﺧﻮد ﻧﻤﻮده ﻣﻮروﺷﻪ را ﻫﻤﭽﻮ ﭘﯿﻞ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺟﻤﺎﻟﯽ‬

‫ﺑﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪206‬‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﻋﺎﺷﻘﺎن ﺳﯿﻢ و زر‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺣﺎﻓﻆ را ﺑﻮد ﻓﮑﺮي ﻋﻠﯿﻞ‬

‫‪ -248‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫داراي ﺟﻬﺎن ﻧﺼﺮت دﯾﻦ ﺧﺮد ﮐﺎﻣﻞ‬

‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻄﻔﺮ ﻣﻠﮏ ﻋﺎﻟﻢ و ﻋﺎدل‬

‫ﺗﻌﻈﯿﻢ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺟﺎن و ﺧﺮد واﺟﺐ و ﻻزم‬

‫اﻧﻌﺎم ﺗﻮ ﺑﺮ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻓﺎﺋﺾ و ﺷﺎﻣﻞ‬

‫ﺷﺎﻫﺎ ﻓﻠﮏ از ﻧﺮم ﺗﻮ در رﻗﺺ و ﺳﻤﺎﻋﺖ‬

‫دﺳﺖ ﻃﺮب از داﻣﻦ اﯾﻦ زﻣﺰﻣﻪ ﻣﮑﺴﻞ‬

‫ﻣﯽ ﻧﻮش و ﺟﻬﺎنﮔﯿﺮ ﮐﻪ از زﻟﻒ ﮐﻤﻨﺪت‬

‫ﺷﺪ ﮔﺮدن ﺑﺪ ﺧﻮاه ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺳﻼﺳﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻗﻠﻢ ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﻣﻘﻢ رزق اﺳﺖ‬

‫از ﺑﻬﺮ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﻣﮑﻦ اﻧﺪﯾﺸﮥ ﺑﺎﻃﻞ‬

‫‪ -248‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﻘﺎ ز ﻃﻤﻊ دﯾﻦ و دﯾﺎﻧﺖ ﺷﺪه زاﺋﻞ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﺸﻬﻤﺎن ﺑﺎﺧﺘﻪ ﻫﻢ دﯾﻦ و ﺳﺮ و دل‬

‫داراي ﺟﻬﺎن ﮐﺮده ﺷﻪ ﻓﺎﺳﻖ ﮔﻤﺮاه‬

‫ﻋﺎﺷﻖ ﺷﺪه ﺑﺮاﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﮐﻪ ﺑﺪي ﺧﺴﺮو ﺟﺎﻫﻞ‬

‫ﯾﺤﯿﯽ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﺑﻮدش ﻃﺒﻊ رواﻧﺴﺖ‬

‫ﺣﺎﺟﺖ ﻧﺪﯾﺪﯾﻦ اﺳﺖ و ﻧﻪ ﻋﻢ ﺑﻬﺮ و ﺳﺎﺋﻞ‬

‫ﻣﺪاﺣﯽ ﭘﯿﻤﺎﯾﻪ ز ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﭘﺴﻨﺪ اﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﺟﺎه ﻃﻠﺐ را ﮐﻪ ﺑﻘﺪرت ﺷﺪه ﻧﺎﺋﻞ‬

‫ﺑﯿﻦ ﺣﺪ ﮔﺰاﻓﺶ ﮐﻪ ﺑﮕﻔﺘﯽ ﺑﻬﻤﯿﻦ ﺷﺎه‬

‫اﻧﻌﺎم ﺗﻮ ﺑﺮ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﻓﺎﺋﺾ و ﺷﺎﻣﻞ‬

‫درﺑﺎر ﺷﻬﻤﺎن در ﻋﻮض ﭼﺎپ و ﻣﺠﻼت‬

‫ﻣﺤﺘﺎج ﺑﺸﺎﻋﺮ ﺑﺪي و ﻧﺸﺮ ﻓﻀﺎﺋﻞ‬

‫ﻫﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﻫﺮ ﮐﻪ دﻫﺪ ﺟﻠﻮه ﺷﻬﻤﺎن را‬

‫ﭘﻮﺷﺪ ﺳﺘﻢ و ﺟﻠﻮه دﯾﺪ ﯾﮏ ﺷﻪ ﮐﺎﻣﻞ‬

‫ﭘﺲ روزي او از ﻃﺮف ﺷﺎه ﻣﻘﺮر‬

‫ﻣﯽﮔﺸﺖ و دﻟﺶ ﺑﻮد ﺑﺎﯾﻦ زﻣﺰﻣﻪ ﻣﺎﺋﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻣﻨﺼﺒﯽ از ﺷﺎه ﮔﺮﻓﺘﯽ‬

‫ﻣﺪاح ﺷﻬﻤﺎن ﮔﺸﺖ و ﮔﺮﻓﺘﺎر ﺳﻼﺳﻞ‬

‫ﻣﯽﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺷﻪ ﯾﮑﺴﺮه ﺑﺮ ﻣﻨﻬﺞ ﻋﺪل اﺳﺖ‬

‫ﺧﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ ﻇﺎﻟﻢ ﻧﺒﺮد راه ﺑﻤﻨﺰل‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻗﻠﻢ ﺷﺎه ﺟﻬﺎن ﻣﻘﻢ رزق اﺳﺖ‬

‫از ﺑﻬﺮ ﻣﻌﯿﺸﺖ ﻣﮑﻦ اﻧﺪﯾﺸﮥ ﺑﺎﻃﻞ‬

‫ﻫﺎن ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﻣﻘﺴﻢ رزﻗﯽ ﺑﺠﻬﺎن ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺟﺰ ذات ﺧﺪا آن ﻣﻠﮏ ﻗﺎدر ﻋﺎدل‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮ ﺑﻤﺮﯾﺪان ﻫﻤﯿﻦ ﺣﺎﻓﻆ ﻗﺪاح‬

‫ﻫﺮ ﮐﺲ ﮐﻪ ﺟﺰ اﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﺑﻮد ﮐﺎﻓﺮ و ﺟﺎﻫﻞ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪207‬‬

‫‪ -249‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻮش ﺧﺒﺮ ﺑﺎش اي ﻧﺴﯿﻢ ﺷﻤﺎل‬
‫ﻗﺼﻪ‬

‫اﻟﻌﺸﻖ‬

‫ﻋﺮﺻﮥ‬
‫ﺗﺮك‬

‫ﺑﺰﻣﮕﺎه‬
‫ﻣﺎﺳﻮي‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻻاﻧﻔﺼﺎم‬

‫ﻟﻬﺎ‬

‫ﺧﺎﻟﯽ‬

‫ﻣﺎﻧﺪ‬

‫از‬

‫ﻧﻤﯽﻧﮕﺮد‬

‫آه‬

‫ﮐﺲ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﺸﻖ و ﺻﺎﺑﺮي ﺗﺎ ﭼﻨﺪ‬

‫ﻣﯽرﺳﺪ‬

‫ﺑﻤﺎ‬

‫ﻓﺼﻤﺖ‬
‫ﺣﺮﯾﻔﺎن‬
‫ازﯾﻦ‬

‫ﻧﺎﻟﮥ‬

‫ﻗﺼﻪ‬

‫اﻟﻌﺸﻖ‬

‫ﻓﺼﻢ‬

‫اﻟﻌﻘﻞ‬

‫ذﻫﺐ‬

‫اﻟﻤﻠﮏ‬

‫ﻓﯽ‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫ﯾﺎ‬

‫ﺑﺮﯾﺪ‬

‫ﻋﺮﺿﮥ‬
‫ﺣﺎﻓﻈﺎ‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﻣﻨﺸﺎه‬
‫و‬

‫اﻟﺸﻬﻮه‬

‫اﻟﮑﻤﺎل‬
‫ﺑﻌﺪ‬

‫اﻟﻌﻘﻮل‬

‫اﺳﺘﻌﻤﺎر‬
‫ﻧﻠﺖ‬

‫اﻟﻌﻘﻮل‬

‫ﻣﻤﻠﮑﺖ‬
‫ﺑﺎز‬

‫ﻋﺸﻖ‬
‫ﺑﺎ‬

‫ﺑﻬﺎ‬
‫ﻣﻨﯽ‬

‫ﺗﻮ‬
‫ﻗﺮﯾﺤﮥ‬

‫ﮔﻞ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﺧﻮش‬

‫اﻟﺒﺎﺑﻨﺎ‬
‫ﺑﻘﺖ‬

‫ﻓﺎﻃﻠﺒﻮا‬

‫ﺷﻮﮐﻪ‬

‫و‬

‫ﻣﺤﻮل‬

‫ﻣﺮﺣﺒﺎ‬

‫ﺧﯿﺎل‬
‫اﻻﻗﻮال‬

‫ﮐﯿﻒ‬

‫اﻟﺤﺎل‬

‫ﻻ‬

‫اﺳﺘﻘﻼل‬

‫اﻻ‬

‫ﺣﻮال‬

‫ﺗﻌﺎل‬

‫ﺧﺎﻟﯽ‬

‫از‬

‫ﺧﺮدﻣﻨﺪ‬

‫و‬

‫ﺻﺎﺣﺒﺎن‬

‫ﮐﻤﺎل‬

‫ﮐﺮد‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﯾﮏ‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﺗﺮك‬

‫ﺑﯽاﻗﺒﺎل‬

‫ﺷﻌﺮي‬

‫ﻣﺮﺟﺎ‬

‫اﺳﺖ‬

‫ﺑﻨﺎل‬

‫ﻣﻦ‬
‫و‬

‫ﻣﻦ‬

‫و‬

‫ﺟﻼل‬

‫ﻣﺒﺎف‬

‫ﻋﺎرﻫﺎ‬

‫اﯾﻦ‬

‫ﻣﺎﻻ‬

‫ﻣﺎل‬

‫ﺗﻌﺎل‬

‫ﻟﻼﻓﺴﺎن‬
‫ﺑﻮد‬

‫و‬

‫اﻟﺤﺎل‬

‫ﺟﺎه‬

‫اﯾﻨﻘﺪر‬

‫ﻇﻬﺮت‬
‫ﻣﺎ‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﮐﺒﺮﯾﺎ‬

‫‪ -249‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺗﺎ ﮐﯽ اﯾﻦ ﯾﻤﯿﻦ و ﺷﻤﺎل‬

‫ﻟﺴﺎن‬

‫و‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫زﻣﺎن‬

‫ﻫﯿﻬﻨﺎ‬

‫وﺻﺎل‬

‫ﺑﺮﻫﺎن‬

‫ﻣﻠﺘﯽ‬

‫ز‬

‫وزرو‬

‫وﺑﺎل‬

‫ﺣﺮف م‬
‫‪ -250‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻦ دوﺳﺘﺪار روي ﺧﻮش و ﻫﻮي دﻟﮑﺸﻢ‬

‫ﻣﺪﻫﻮش ﭼﺸﻢ ﻣﺴﺖ و ﻣﯽ ﺻﺎف ﺑﯽﻏﻢ‬

‫ﺷﻬﺮﯾﺴﺖ ﭘﺮ ﮐﺮﺷﻤﮥ ﺧﻮﺑﺎن ز ﺷﺶ ﺟﻬﺖ‬

‫ﭼﯿﺰﯾﻢ ﻧﯿﺴﺖ ورﻧﻪ ﺧﺮﯾﺪار ﻫﺮ ﺷﺸﻢ‬

‫از ﺑﺲ ﮐﻪ ﭼﺸﻢ ﻣﺴﺖ درﯾﻦ ﺷﻬﺮ دﯾﺪهام‬

‫ﺣﻘﺎ ﮐﻪ ﻣﯽ ﻧﻤﯽﺧﻮرم اﮐﻨﻮن و ﺳﺮ ﺧﻮﺷﻢ‬

‫ﺷﯿﺮاز ﻣﻌﺪن ﻟﺐ ﻟﻌﻞ اﺳﺖ و ﮐﺎن ﺣﺴﻦ‬

‫ﻣﻦ ﺟﻮﻫﺮي ﻣﻔﻠﺴﻢ از آن ﻣﺸﻮﺷﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪208‬‬

‫ﻣﻦ آدم ﺑﻬﺸﺘﯿﻢ اﻣﺎ درﯾﻦ ﺳﻔﺮ‬

‫ﺣﺎﻟﯽ‬

‫اﺳﯿﺮ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻋﺮوس ﻃﺒﻊ ﻣﺮا ﺟﻠﻮه آرزو اﺳﺖ‬

‫آﺋﯿﻨﻪ‬

‫ﻧﺪارم‬

‫از‬

‫آن‬

‫ﺟﻮاﻧﺎن‬

‫ﻣﻬﻮﺷﻢ‬

‫آه‬

‫ﻣﯽﮐﺸﻢ‬

‫‪ -250‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﻣﺤﺐ روي ﺧﻮش و ﻣﻮي دﻟﮑﺸﻢ‬

‫ﻣﺪﻫﻮش ﭼﺸﻢ ﻣﺴﺖ و ﻣﯽ ﺻﺎف ﭘﺨﺸﻢ‬

‫ﻣﻦ ﻣﺎﯾﻠﻢ ﺑﺨﻮي ﺧﻮش و ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺘﯽ‬

‫ﭼﻮن ﻧﺒﻮد اﯾﻦ ﺳﻪ ﭼﯿﺰ ﻣﻦ اﮐﻨﻮن ﻣﺸﻮﺷﻢ‬

‫ﺧﻮي ﺧﻮش وﺣﯿﺎ وادب ﻋﻠﻢ ودﯾﻦ وﻋﻘﻞ‬

‫ﻣﻦ ﻃﺎﻟﺐ ﺗﻤﺎم و ﺧﺮﯾﺪار ﻫﺮ ﺷﺸﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻼف ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻬﺸﺘﯽ و ﮔﻔﺖ ﻣﻦ‬

‫ﺣﺎﻟﯽ‬

‫ﻣﻬﻮﺷﻢ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ اﺳﯿﺮﻋﺸﻖ ﺟﻮاﻧﺎن در آﺗﺶ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻦ از ﻓﺴﺎد ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا آه ﻣﯽﮐﺸﻢ‬

‫اﺳﯿﺮ‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﺟﻮاﻧﺎن‬

‫‪ -251‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﯾﺸﺐ ﺑﺴﯿﻞ اﺷﮏ ره ﺧﻮاب ﻣﯽزدم‬

‫ﻧﻘﺸﯽ ﺑﯿﺎد ﺧﻂ ﺗﻮ ﺑﺮ آب ﻣﯽزدم‬

‫روي ﻧﮕﺎر در ﻧﻈﺮم ﺟﻠﻮه ﻣﯽﻧﻤﻮد‬

‫وز دور ﺑﻮﺳﻪ ﺑﺮ رخ ﻣﻬﺘﺎب ﻣﯽزدم‬

‫ﭼﺸﻢ ﺑﺮ وي ﺳﺎﻗﯽ و ﮔﻮﺷﻢ ﺑﻘﻮل ﭼﻨﮓ‬

‫ﻓﺎﻟﯽ ﺑﭽﺸﻢ و ﮔﻮش درﯾﻦ ﺑﺎب ﻣﯽزدم‬

‫اﺑﺮوي ﯾﺎر در ﻧﻈﺮم ﺟﻠﻮه ﻣﯽﻧﻤﻮد‬

‫ﺟﺎﻣﯽ‬

‫ﻣﯽزدم‬

‫ﺳﺎي ﺑﺼﻮت اﯾﻦ ﻏﺰﻟﻢ ﮐﺎﺳﻪ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻣﯽﮔﻔﺘﻢ اﯾﻦ ﺳﺮو رو ﻣﯽ ﻧﺎب ﻣﯽزدم‬

‫ﺧﻮش ﺑﻮد وﻗﺖ ﺣﺎﻓﻆ و ﻓﺎل ﻣﺮاد ﮐﺎم‬

‫ﺑﺮ ﻧﺎم ﻋﻤﺮ و دوﻟﺖ اﺟﺎب ﻣﯽزدم‬

‫ﺑﯿﺎد‬

‫ﮔﻮﺷﮥ‬

‫ﻣﺤﺮاب‬

‫‪ -251‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫دﯾﺸﺐ ز ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ ره ﺧﻮاب ﻣﯽزدم‬

‫از ﻋﻄﺮ ﻋﻠﻢ ﺑﺮزخ ﺧﻮد آب ﻣﯽزدم‬

‫از ﻧﻘﺶ ﻓﻀﻞ وﻋﻠﻢ ﺑﺒﺮدم ﺧﯿﺎل و وﻫﻢ‬

‫ﺑﺮ ﮐﺎرﮔﺎه ﺷﺎﻋﺮ ﭘﺮ ﺧﻮاب ﻣﯽزدم‬

‫دﯾﻦ و ﺧﺮد ﭼﻮ در ﻧﻈﺮم ﺟﻠﻮه ﻣﯽﻧﻤﻮد‬

‫ﮔﻮﯾﺎ‬

‫ﻣﯽزدم‬

‫ﭼﺸﻢ ﺑﺮوي ﻋﺎﻟﻢ و ﮔﻮﺷﻢ ﺑﺸﺮع و دﯾﻦ‬

‫ﺑﺮ ﺳﻨﮓ ﺧﺎره ﺟﺎم ﻣﯽ ﻧﺎب ﻣﯽزدم‬

‫اﺑﺮوي ﭘﯿﺮ ﻗﺒﻠﮕﻪ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﭼﻪ ﺷﺪ‬

‫ﺳﻨﮕﯽ ﺑﺂن زﻫﺮ در و ﻫﺮ ﺑﺎب ﻣﯽزدم‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﺼﻮت ﻫﺮ ﻏﺰﻟﯽ ﮐﺎﺳﻪ ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﻣﺸﺘﯽ ﺑﮑﺎﺳﻪ و ﻣﯽ و ﻣﻀﺮاب ﻣﯽزدم‬

‫ﺑﺸﺎم‬

‫ﺗﯿﺮه‬

‫ﺑﻤﻬﺘﺎب‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪209‬‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﮕﻮي ﮐﻪ اﯾﻦ ﻓﺎلﺧﻮش ﺑﺨﻮاب‬

‫ﺑﺮﻧﺎم‬

‫ﺑﯿﺎري‬

‫ﻋﺎﻗﻼن‬

‫ﻣﯽزدم‬

‫اﺣﺒﺎب‬

‫‪ -252‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﺮ از دﯾﻦ ﻣﻨﺰل وﯾﺮان ﺑﺴﻮي ﺧﺎﻧﻪ روم‬

‫دﮔﺮ آﻧﺠﺎ ﮐﻪ روم ﻋﺎﻗﻞ و ﻓﺮزاﻧﻪ روم‬

‫زﯾﻦ ﺳﻔﺮ ﮔﺮ ﺑﺴﻼﻣﺖ ﺑﻮﻃﻦ ﺑﺎز رﺳﻢ‬

‫ﻧﺬر ﮐﺮدم ﮐﻪ ﻫﻢ از راه ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ روم‬

‫ﺗﺎ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﭼﻪ ﮐﺸﻔﻢ ﺷﺪ ازﯾﻦ ﺳﯿﺮ و ﺳﻠﻮك‬

‫ﺑﺪر ﺻﻮﻣﻌﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﺑﻂ و ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ روم‬

‫ﮔﺮ ﺑﺒﯿﻨﻢ ﺧﻢ اﺑﺮوي ﭼﻮ ﻣﺤﺮاﺑﺶ ﺑﺎز‬

‫ﺳﺠﺪة ﺷﮑﺮ ﮐﻨﻢ وز ﭘﯽ ﺷﮑﺮاﻧﻪ روم‬

‫ﺧﺮم اﻧﺪم ﮐﻪ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺘﻮﻻي وزﯾﺮ‬

‫ﺳﺮ ﺧﻮش از ﻣﯿﮑﺪه ﺑﺎ دوﺳﺖ ﺑﮑﺎﺷﺎﻧﻪ روم‬

‫‪ -252‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮔﻔﺖ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ اﮔﺮ ﺳﯿﺮ ﺷﻮم ﺧﺎﻧﻪ روم‬

‫دﮔﺮ آﻧﺠﺎ ﮐﻪ روم ﻋﺎﻗﻞ و ﻓﺮزاﻧﻪ روم‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻋﺎﺷﻖ ﺳﯿﻢ وزر و ﻣﺸﺘﺎق وزﯾﺮ‬

‫ﻧﺬر ﮐﺮدم ﭼﻪ ﺑﮕﯿﺮم ره ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ روم‬

‫ﺗﺎ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﭼﻪ ﮔﺮﻓﺘﻢ ﻣﻦ ازﯾﻦ دﺳﺖ وزﯾﺮ‬

‫ﺑﺪر ﺻﻮﻣﻌﻪ ﺑﺎ ﺑﺮﺑﻂ و ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ روم‬

‫ﻧﮕﺮﻧﺪ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﻨﺪ ﺑﺴﯿﻢ و زر ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ روم‬

‫ﺑﺪم ﻋﺎﺷﻖ ﺑﺰر و ﺳﻢ و ﻧﯿﻢ ﻋﺎرف دﯾﻦ‬

‫ﻫﺮ ﮐﺴﯽ زر و ﻫﺪم از ﭘﯽ ﺷﮑﺮاﻧﻪ روم‬

‫ﻫﺮ دﻣﯽ ﺻﻮرت و اﺑﺮوي ﭼﻮ دﯾﻮ از ﭘﯿﺮم‬

‫ﺑﻨﻈﺮ آﯾﺪ و ﻣﻦ ﺳﺠﺪه ﭼﻮ دﯾﻮاﻧﻪ روم‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺟﺰﻣﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺎ ﺷﺪ ز وزﯾﺮ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺳﺮ ﺧﻮش ز وزﯾﺮم ﭼﻮ ﺑﮑﺎﺷﺎﻧﻪ روم‬

‫آﺷﻨﺎﯾﺎن‬

‫ﺑﺘﯿﻐﻢ‬

‫ره‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫ﮐﺸﺪ‬

‫ﺑﺪﯾﻮان‬

‫دﺳﺘﺶ‬

‫‪ -253‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﮕﯿﺮم‬

‫ﮐﻤﺎن اﺑﺮوي ﻣﺎ را ﮔﻮ ﻣﺰن ﺗﯿﺮ‬
‫ﺑﻔﺮﯾﺎدم‬

‫رس‬

‫اي‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫دﮔﺮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﭘﯿﺶ‬

‫ﺑﯿﮏ‬

‫ﺟﺮﻋﻪ‬

‫ﺟﻮاﻧﻢ‬

‫ﻣﻦ آﻧﻢ ﻏﻢ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺷﺎم و ﺳﺤﺮ ﮔﺎه‬
‫ﭼﻮ ﻃﻔﻼن ﺗﺎ ﮐﯽ اي واﻋﻆ ﻓﺮﯾﺒﯽ‬

‫ﺑﺴﯿﺐ‬

‫ﺑﺴﻮزان‬

‫ﺧﺮﻗﮥ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺗﯿﻐﻢ‬

‫ﭼﺸﻢ‬

‫ز‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زﻧﺪ‬

‫ﺑﺎم‬

‫ﻋﺮش‬
‫ﺑﻮﺳﺘﺎن‬

‫ﻣﻨﺖ‬

‫ﭘﺬﯾﺮم‬

‫ﺑﯿﻤﺎرت‬

‫ﺑﻤﯿﺮم‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﯽآﯾﺪ‬
‫و‬

‫ﺟﻮي‬

‫ﭘﯿﺮم‬
‫ﺻﻔﯿﺮم‬
‫ﺷﯿﺮم‬

‫ﮐﻪ ﮔﺮ آﺗﺶ ﺷﻮم در دي ﻧﮕﯿﺮم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪210‬‬

‫ز‬

‫اﺷﻌﺎرش‬

‫ﺑﻨﺎم‬

‫اﺑﺮو‬

‫ﺟﻮاﻧﯽ‬

‫زﻧﺪ‬

‫دم‬

‫ﻫﺮ‬

‫‪ -253‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺘﯿﺮم‬

‫و‬

‫آن‬

‫ﭼﺸﻢ‬

‫ﭘﯿﺮش‬

‫ﺧﻮاﻫﺪ‬

‫از‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫ﮔﺮﻧﻪ‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﻫﺎﺗﻒ‬

‫ﻋﺠﻞ‬

‫ﻋﺮﺷﯽ‬
‫ﮔﻔﺘﺎ‬

‫ﺳﺎﻣﺮي‬

‫ﺑﺮﻗﺎص‬
‫ﻓﺮﯾﺒﻢ‬

‫ﺗﻮ را ﮐﯽ ﺑﺎﺷﺪ اي ﻣﻔﺘﻮن ﻃﺎﻣﺎت‬
‫ﺑﺮاي‬

‫زﻧﺪ‬

‫ﺑﮕﻮﯾﺪ‬

‫ﻫﻤﯽ ﮔﻮﯾﺪ ﻣﻨﻢ ﺷﺎم و ﺳﺤﺮ ﮔﺎه‬
‫و‬

‫دم‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻣﺜﻞ‬

‫ﻗﺮآن‬

‫ﺑﮕﻔﺘﯽ‬

‫ز‬

‫ﻫﺮ‬

‫ﺑﻬﺮ‬

‫ﭘﯿﺮان‬

‫اﺻﻄﺒﻞ‬

‫ﺧﺮان‬

‫آﯾﺪ‬

‫ﻧﻔﯿﺮم‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺻﻔﯿﺮم‬

‫ﺗﺼﻨﯿﻒ‬

‫ﮔﺮوﻫﯽ‬
‫ﺳﯿﺐ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻧﺎري‬

‫ﺗﻮ را ﺑﺲ ﻣﺎ ﺷﺪ آن ﯾﮏ ﺟﺮﻋﮥ ﺗﻠﺦ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ‬

‫از‬

‫ﺑﺴﻮزي‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺧﺮﻗﮥ‬

‫ﺗﻘﻮي‬

‫ﺑﺴﻮزان ﭘﺲ ﮐﺘﺎب ﺣﻖ ﮐﻪ داده‬

‫از‬

‫ﺧﻮار‬
‫ﺑﻮﺳﺘﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺴﻮزان‬

‫را‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﭘﯿﺮت‬

‫ﺧﺮﻗﮥ‬

‫ﻃﻠﺐ‬
‫ﻣﻦ‬

‫ﻣﺰن ﺑﺮ واﻋﻈﺎن ﻃﻌﻨﯽ ﺧﺪا ﮔﻔﺖ‬
‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﮐﺒﯿﺮم‬
‫ﻓﻘﯿﺮم‬

‫ز‬

‫ﺗﻮ‬

‫از‬

‫ﮐﻔﺮﻫﺎ‬

‫ﮐﺠﺎ‬
‫ز‬

‫دﻣﯽ‬

‫ﮔﺒﺮ‬

‫ﭘﯿﺮم‬

‫ﻧﻬﺮ‬

‫ﺟﻮي‬

‫ﺷﯿﺮم‬

‫ز‬

‫ﻧﯿﺮان‬

‫ﺳﻌﯿﺮم‬

‫ﻟﺒﻦ‬

‫ﺟﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﺷﯿﺮم‬

‫ﻣﯽدﻫﺪ‬

‫ﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ‬

‫داﻣﺶ‬

‫دﯾﻨﯽ‬
‫اﯾﻦ‬

‫و‬
‫و‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﻧﻔﯿﺮم‬

‫اﻟﻬﯽ‬

‫ﻧﺒﺎﺷﺪ‬
‫ﺗﻘﻮي‬

‫دﺳﺘﮕﯿﺮم‬
‫ﻣﺴﺘﺠﯿﺮم‬

‫دل‬
‫ﻟﺒﺎس‬

‫ﭘﺬﯾﺮم‬
‫ﻧﺎﮔﺰﯾﺮم‬

‫‪ -254‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻨﯿﺎد‬

‫زﻟﻒ ﺑﺮ ﺑﺎد ﻣﺪه ﺗﺎ ﻧﺪﻫﯽ ﺑﺮ ﺑﺎدم‬

‫ﻧﺎز‬

‫ﻣﯽ ﻣﺨﻮرﺑﺎ ﻫﻤﻪ ﮐﺲ ﺗﺎ ﻧﺨﻮرم ﺧﻮن ﺟﮑﺮ‬

‫ﺳﺮ ﻣﮑﺶ ﺗﺎ ﻧﮑﺸﺪ ﺳﺮ ﺑﻔﻠﮏ ﻓﺮﯾﺎدم‬

‫ﯾﺎر ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻣﺸﻮ ﺗﺎ ﻧﺒﺮي از ﺧﻮﯾﺸﻢ‬

‫ﻏﻢ اﻏﯿﺎر ﻣﺨﻮر ﺗﺎ ﻧﮑﻨﯽ ﻧﺎ ﺷﺎدم‬

‫ﺷﻤﻊ ﺑﺮ ﺟﻤﻊ ﻣﺸﻮ ور ﻧﻪ ﺑﺴﻮزي ﻣﺎ را‬

‫ﯾﺎد ﻫﺮ ﻗﻮم ﻣﮑﻦ ﺗﺎ ﻧﺮوي از ﯾﺎدم‬

‫ﺷﻬﺮة ﺷﻬﺮ ﻣﺸﻮ ﺗﺎ ﻧﻨﻬﻢ ﺳﺮ در ﮐﻮه‬

‫ﺷﻮر ﺷﯿﺮﯾﻦ ﻣﻨﻤﺎ ﺗﺎ ﻧﮑﻨﯽ ﻓﺮﻫﺎدم‬

‫رﺣﻢ ﮐﻦ ﺑﺮ ﻣﻦ ﻣﺴﮑﯿﻦ و ﺑﻔﺮﯾﺎدم رس‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﻓﺮﯾﺎدم‬

‫ﭼﻮن ﻓﻠﮏ ﺟﻮر ﻣﮑﻦ ﺗﺎ ﻧﮑﺸﯽ ﺣﺎﻓﻆ را‬

‫رام ﺷﻮ ﺗﺎ ﺑﺪﻫﺪ ﻃﺎﻟﻊ ﻓﺮخ زادم‬

‫ﺑﺨﺎك‬

‫ﺑﮑﻦ‬

‫در‬

‫ﺗﺎ‬

‫آﺻﻒ‬

‫ﻧﮑﻨﯽ‬

‫ﻧﺮود‬

‫ﺑﻨﯿﺎدم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪211‬‬

‫‪ -254‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻨﯿﺎد‬

‫دﯾﻨﺖ از ﯾﺎد ﻣﺒﺮ ﺗﺎ ﻧﺮوي از ﯾﺎدم‬

‫ﮐﻔﺮ‬

‫ﻣﯽ ﻣﺨﻮر ﺗﻮﺑﻪ ﻧﻤﺎ ﺗﺎ ﻧﺨﻮري ﺧﻮن ﺟﮕﺮ‬

‫ﺳﺮ ﻣﮑﺶ ز اﻣﺮ ﺧﺪا و رﻧﻪ رود ﻓﺮﯾﺎدم‬

‫داﺧﻞ ﺣﻠﻘﻪ ﻣﺸﻮ ﺣﻠﻘﮥ ﺻﻮﻓﯽ دام اﺳﺖ‬

‫ﺻﯿﺪ اﯾﻦ دام ﻣﺸﻮ ﺗﺎ ﻧﺪﻫﯽ ﺑﺮ ﺑﺎدم‬

‫ﯾﺎر ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﻣﺸﻮ داﺧﻞ ﻫﺮ ﻻﻧﻪ ﻣﺸﻮ‬

‫ﭘﯿﺮو‬

‫ﻧﺎﺷﺎدم‬

‫ﺑﻨﺪة ﻧﻔﺲ ﺷﺪي ﻋﺎﺷﻖ دﻟﺒﻨﺪ ﺷﺪي‬

‫ﭼﻮن ﺑﮕﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﻣﻦ از ﻫﺮ دو ﺟﻬﺎن آزادم‬

‫ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ ﻣﺸﻮ در ﮔﻪ آﺻﻒ ﺗﻮ ﻣﺮد‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮ ﻣﮕﻮ ﻃﺎﻟﻊ ﻓﺮخ زادم‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻋﺎرف ﻣﺎ ﺧﺎك در آﺻﻒ ﺷﺪ‬

‫ﺑﺰن اﯾﻦ رﯾﺸﮥ ﻋﺮﻓﺎن ﮐﻪ ﮐﻨﯽ دﻟﺸﺎدم‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﮑﻦ‬

‫ﻣﺮد‬

‫ﺗﺎ‬

‫اي‬

‫ﻧﮑﻨﯽ‬

‫ﭘﺴﺮ‬

‫ﺑﻨﯿﺎدم‬

‫‪ -255‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻋﻤﺮﯾﺴﺖ ﺗﺎﻣﻦ درﻃﻠﺐ ﻫﺮروزﮔﺎﻣﯽﻣﯽزﻧﻢ‬

‫دﺳﺖ ﺷﻔﺎﻋﺖ ﻫﺮ زﻣﺎن در ﻧﯿﮑﻨﺎﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﺑﯽﻣﺎه ﻣﻬﺮ اﻓﺮوز ﺧﻮد ﺗﺎ ﺑﮕﺬراﻧﻢ روز ﺧﻮد‬

‫داﻣﯽ ﺑﺮاﻫﯽ ﻣﯽﻧﻬﻢ ﻣﺮﻏﯽ ﺑﺪاﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺑﻮ ﮐﻪ ﯾﺎﺑﻢ آﮔﻬﯽ از ﺳﺎﯾﮥ ﺳﺮ و ﺳﻬﯽ‬

‫ﮔﻠﺒﺎﻧﮓﻋﺸﻖ ازﻫﺮﻃﺮفﺑﺮﺧﻮشﺧﺮاﻣﯽﻣﯽزﻧﻢ‬

‫‪ -255‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﻬﺮ ﻣﺮﯾﺪ ﺷﺎﻋﺮان ﻫﺮ روز ﮔﺎﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫از ﺑﻬﺮ ﻫﺸﯿﺎريﺷﺎن ﻫﺮ روز ﻧﺎﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﯾﮏروزﻋﺸﻖوﻋﺎﺷﻘﯽﯾﮏروزﺷﻌﺮوﻣﻮﺳﯿﻘﯽ‬

‫ﯾﮏ روز ﻫﻢ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ از ﺷﻌﺮ ﻻﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺑﻮ ﮐﻪ ﯾﺎﺑﺪ آﮔﻬﯽ از ﮔﻔﺘﮥ ﯾﮏ دﻓﺘﺮم‬

‫آﮔﻪ ﺷﻮد اﻧﺪر ﺑﺮم داد ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﯾﮏ ﮔﻤﺮﻫﯽ ازﺻﻮﻓﯿﺎن ﺷﺎﯾﺪﺷﻮد از ﻣﺆﻣﻨﺎن‬

‫ﻣﻦ داد اﯾﻤﺎن و ﯾﻘﯿﻦ از ﻫﺮ ﮐﻼﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ايﺷﺎﻋﺮ ﺑﯽدﯾﻦ ﻣﻦ ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﻫﺴﺘﻢ اﻫﻞﻓﻦ‬

‫داﻣﯽ ﺑﺮاﻫﯽ ﻣﯽﻧﻬﻢ ﻣﺮﻏﯽ ﺑﺪاﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﻟﯿﮑﻦ ﮐﺠﺎ ز اﻗﺮار ﺗﻮ ﯾﮏ ﻋﺎرﻓﯽ ﻫﺸﯿﺎر ﺷﺪ‬

‫ﻣﻦ ﻃﺒﻞ ﻫﺸﯿﺎريﺷﺎن ﻫﺮ ﺻﺒﺢ وﺷﺎﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫اﺷﻌﺎر ﺗﻮ ﺣﺠﺖ ﺑﻮد ﺑﺮ ﮔﻤﺮﻫﯽ ﭘﯿﺮوان‬

‫ﺑﺮ ﮔﻤﺮﻫﯽ ﻣﺮﺷﺪان ﺑﺎﻧﮏ ﻣﺪاﻣﯽ ﻣﯽزﻧﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪212‬‬

‫‪ -256‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﻤﺪ‬

‫ﻣﻘﺮف‬

‫ﺑﺴﺮي از اﻟﺴﻼﻣﻪ ﺣﻠﺖ ﺑﺬي ﺳﻠﻢ‬

‫ﷲ‬

‫آن ﺧﻮش ﺧﺒﺮﮐﺠﺎاﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦﻓﺘﺢ ﻣﮋدهداد‬

‫ﺗﺎ ﺟﺎن ﻓﺸﺎﻧﻤﺶ ﭼﻮ زر و ﺳﯿﻢ در ﻗﺪم‬

‫از ﺑﺎز ﮔﺸﺖ ﺷﺎه درﯾﻦ ﻃﺮﻓﻪ ﻣﻨﺰل اﺳﺖ‬

‫آﻫﻨﮓ‬

‫ﻋﺪم‬

‫اي دل ﺗﻮ ﺟﺎم ﺟﻢ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﺨﻮاه‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺑﻮد ﻗﻮل ﻣﻄﺮب دﺳﺘﺎﻧﺴﺮاي ﺟﻢ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﭼﻮ ﯾﺎر ﻣﻪ رخ و از اﻫﻞ راز ﺑﻮد‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺨﻮرد ﺑﺎده و ﺷﯿﺦ و ﻓﻘﯿﻪ ﻫﻢ‬

‫ﺧﺼﻢ‬

‫او‬

‫ﻏﺎﯾﻪ‬
‫ﺑﺴﺮا‬

‫ﭘﺮدة‬

‫اﻟﻨﻌﻢ‬

‫‪ -256‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻓﯽ ﻗﻠﺒﮏ اﻟﻀﻼﻟﻪ ﯾﺎ ﺣﺎﻣﺪ اﷲ‬

‫ﺟﺎﻧﺪادهاي ﺑﺸﺎه ﮐﻪ ﮔﯿﺮي از و ﻧﻌﻢ‬

‫ﺑﺮﮔﺸﺖ ﺷﺎه ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﺷﺮد ﮔﺮدﻫﺪ‬

‫از‬

‫زوﯾﺴﻠﻢ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺗﻮ ﺟﺎم ﺟﻢ ﻣﻄﻠﺐ ﺟﺎم را ﺑﺮﯾﺰ‬

‫ﻟﻌﻨﺖ ﺑﻬﺮ دو ﺑﺎد و ﺑﺪﺳﺘﺎﻧﺴﺮاي ﺟﻢ‬

‫ﺟﻢ ﮐﯿﺴﺖ ﺟﺎم او ﺗﻮ رﻫﺎ ﮐﻦ ﺑﺎﻣﺮ ﺣﻖ‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﺑﻮد ﻗﻮل ﺳﯿﺪ و ﺳﺎﻻر ﻫﺮاﻣﻢ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮔﺮي ز ﮔﺒﺮ ﻫﻮﯾﺪا ﺷﺪ اﺑﺘﺪا‬

‫ورد ﺗﻮ ﯾﺎ ﺟﻢ اﺳﺖ و ﯾﺎ وﺻﻒ ﺟﺎم ﺟﻢ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﺷﺎه ﻧﺒﺎﺷﺪ ز اﻫﻞ راز‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﺑﺎده و ﮐﻢ ﮔﻮ ﺗﻮ ﯾﺎوه ﮐﻢ‬

‫ﺷﯿﺦ و ﻓﻘﻪ ﯾﺎ ﻧﺒﻮد اﻫﻞ ﻣﯽ ﭼﻮ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮐﻢ ﻃﻌﻨﻪ زن ﺑﻤﺎ و ﻣﺰن در ﻏﺮق ﻗﺪم‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﮕﻮي ﮐﻪ ﺗﺐ ﻗﺒﻞ ﻣﻮﺗﮏ‬

‫اﻻن ﻗﺪ ﻓﻼﻣﺖ و ﻣﺎ ﯾﻨﻔﻊ اﻟﻨﻼم‬

‫ﯾﺎ ﺳﯿﺪي ﺗﻌﺎل اﻏﺚ ﺷﺎﻋﺮ اﻟﻌﺠﻢ‬

‫ﻗﺪ ﺻﺎر ﻓﯽ اﻟﺴﻌﯿﺮ ﺣﻔﯿﻔﺎً ﻣﻦ اﻟﻈﻠﻢ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﮐﺸﺘﮕﺎن‬

‫‪ -257‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭘﺎدﺷﻬﯿﻢ‬

‫ﺑﻨﺪﮔﺎن‬

‫ﭘﺎدﺷﺎﻫﺎن‬

‫ﺑﮕﻮﻧﯽ‬

‫ﻇﻠﻢ‬

‫ﻣﻠﮏ‬

‫ﮔﻨﺞ‬

‫در‬

‫آﺳﺘﯿﻦ‬

‫و‬

‫ﮐﯿﺴﻪ‬

‫ﺗﻬﯽ‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﮔﯿﺘﯽ‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﺑﯿﺪار‬

‫ﺑﺨﺖ‬

‫را‬

‫ﻫﻤﻪ‬

‫ﺷﺐ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﻧﮕﻬﺒﺎن‬

‫ﺷﺎه ﻣﻨﺼﻮر واﻗﻒ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ‬

‫روي‬

‫ﻫﻤﺖ‬

‫دﺷﻤﻨﺎن را ز ﺧﻮن ﮐﻔﻦ ﺳﺎزﯾﻢ‬

‫دوﺳﺘﺎن‬

‫را‬

‫ﺻﺒﺢ‬
‫و‬

‫ﻧﻤﺎ‬

‫اﻓﺴﺮ‬
‫ﺑﻬﺮ‬
‫ﻗﺒﺎي‬

‫ﮐﺠﺎ‬

‫ﮔﻬﯿﻢ‬

‫ﺧﺎك‬

‫رﻫﯿﻢ‬

‫و‬

‫ﮐﻠﻬﯿﻢ‬
‫ﮐﻪ‬

‫ﻓﺘﺢ‬

‫ﻧﻬﯿﻢ‬
‫دﻫﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪213‬‬

‫وام‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﮐﻪ‬

‫دﻫﻨﺪ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﮐﺮدهاي‬

‫و‬

‫اﻋﺘﺮاف‬

‫ﮔﻮﻫﯿﻢ‬

‫ﻣﺎ‬

‫‪ -257‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﭘﺎدﺷﻬﯿﻢ‬

‫ﻋﺒﺪ‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ را ﮐﯿﺴﻪ ﺧﺎﻟﯽ اﺳﺖ ﺑﮕﻮ‬

‫و‬

‫ﻃﺎﻟﺐ‬

‫ﺳﯿﻢ‬

‫ﺑﺤﺮ‬

‫ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﺑﺨﺎك‬

‫زر‬

‫ﻏﺮﻗﮥ‬

‫و‬

‫رﻫﯿﻢ‬
‫ﮔﻨﻬﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﻧﮕﻬﺒﺎن‬

‫ﺻﺪ‬

‫ﭼﻮ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺳﭙﻬﯿﻢ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﮐﻢ‬

‫ﺗﻤﻠﻖ‬

‫ﻧﻤﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﻧﺪﻫﯿﻢ‬

‫ﺧﻮد ﺑﮑﻦ ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺘﯽ ﺣﺮﻓﻪ‬

‫ﮐﻦ‬

‫رﻫﺎ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺷﻬﯿﻢ‬

‫اﻓﺴﺮ‬

‫و‬

‫ﮐﻠﻬﯿﻢ‬

‫ﭘﺎي‬

‫ﺧﻮد‬

‫ﻧﻨﻬﯿﻢ‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﮔﻮﯾﺪ‬

‫دام‬

‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻼف‬
‫ﻣﺨﻮاه‬
‫ﺑﮕﻮ‬

‫اي‬
‫دام‬
‫ﮐﻪ‬

‫از‬
‫ﺑﺮ‬

‫ﭼﻨﺪ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﻮان از اﯾﻦ ﻏﺰل ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﺧﻮد‬
‫ﻣﺎ‬

‫ﻣﺎ‬

‫ﻧﮕﻬﺪار‬
‫ﺑﺎﯾﻦ‬

‫دام‬

‫ﮐﻬﯿﻢ‬

‫ﯾﺎ‬

‫‪ -258‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دوش ﺳﻮداي رﺧﺶ ﮔﻔﺘﻢ ز ﺳﺮﺑﯿﺮون ﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﻔﺖ ﮐﻮ زﻧﺠﯿﺮ ﺗﺎ ﺗﺪﺑﯿﺮ اﯾﻦ ﻣﺠﻨﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫ﻧﮑﺘﻪ ﻧﺎ ﺳﻨﺠﯿﺪه ﮔﻔﺘﻢ دﻟﺒﺮا ﻣﻌﺬور دار‬

‫ﻋﺸﻮة ﻓﺮﻣﺎي ﺗﺎ ﻣﻦ ﻃﺒﻊ را ﻣﻮزون ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻬﺮه ﺑﺮدم ﺑﮕﻨﺞ ﺣﺴﻦ ﺑﯽﭘﺎﯾﺎن دوﺳﺖ‬

‫ﺻﺪﮔﺪاي ﻫﻤﭽﻮ ﺧﻮد را ﺑﻌﺪ ازﯾﻦ ﻗﺎرون ﮐﻨﻢ‬

‫اي ﻣﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن از ﺑﻨﺪه ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺎد ﮐﻦ‬

‫ﺗﺎ دﻋﺎي دوﻟﺖ آن ﺣﺴﻦ روز اﻓﺰون ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -258‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫دوش ﮔﻔﺘﻢ ﺷﺎﻋﺮاو ﻫﻢ ازﺳﺮت ﺑﯿﺮون ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺎز از ﻋﺸﻖ درم ﺷﺎﻋﺮ ﺗﻮ را ﻣﺠﻨﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺎ ﻣﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن ﯾﻌﻨﯽ وزﯾﺮي ﺑﺎز ﮔﻮ‬

‫ﺳﯿﻢ و زر ده ﺗﺎز ﻋﺸﻘﺖ ﭼﻬﺮه را ﮔﻠﮕﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﺮ ﻣﺮا راﻫﯽ ﺑﻮد ﻧﺰد وزﯾﺮ و اﺧﺬ زر‬

‫ﺻﺪﮔﺪاي ﻫﻤﭽﻮ ﺧﻮد راﺑﻌﺪ ازاﯾﻦ دﻟﺨﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ اي ﺻﺎﺣﺐ ﻗﺮآن ازﺑﻨﺪه ﺣﺎﻓﻆ ﯾﺎدﮐﻦ‬

‫ﺗﺎ دﻋﺎي دوﻟﺘﺖ از ﯾﻤﻦ زر اﻓﺰون ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮ ﻃﻤﻊ ﺑﻬﺘﺮ دﻋﺎﯾﺶ ﻣﯽﮐﻨﯽ ﺗﺎ ﯾﺎد ﻧﻘﺪ‬

‫ﺑﺎز در ﻧﻘﺪش ﻫﻤﯽ ﮔﻮﺋﯽ ﻃﻤﻊ را ﭼﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫او ﭼﻪ داﻧﺪ ﮔﺮ ﮐﻨﺪ ﯾﺎدت ﻓﺮاﻣﻮﺷﺶ ﮐﻨﯽ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ او ﭘﺲ ﺑﻪ ﮐﻪ از درﮔﺎه ن ﺑﯿﺮون ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﻨﮕﺮ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺮﻓﺎن ﮐﻪ ﺷﺪ ﻋﻖ ورم‬

‫از ﺑﺮاي ﺳﯿﻢ و زر ﮔﻮﯾﺪ ﮐﺪام اﻓﺴﻮن ﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪214‬‬

‫‪ -259‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺠﺎب ﭼﻬﺮة ﺟﺎن ﻣﯽﺷﻮد ﻏﺒﺎر ﺗﻨﻢ‬

‫ﺧﻮﺷﺎدﻣﯽ ﮐﻪ از ﯾﻦ ﺟﻬﺮه ﭘﺮده ﺑﺮ ﻓﮑﻨﻢ‬

‫ﻣﺮا ﮐﻪ ﻣﻨﻈﺮ ﺣﻮر اﺳﺖ ﻣﺴﮑﻦ و ﻣﺄوي‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﻃﻨﻢ‬

‫ﺑﯿﺎ و ﻫﺴﺘﯽ ﺣﺎﻓﻆ ز ﭘﯿﺶ او ﺑﺮدار‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎ وﺟﻮد ﺗﻮ ﮐﺲ ﻧﺸﻨﻮد ز ﻣﻦ ﮐﻪ ﻣﻨﻢ‬

‫ﺑﮑﻮي‬

‫ﺧﺮاﺑﺎﺗﯿﺎن‬

‫ﺑﻮد‬

‫و‬

‫‪ -259‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫دراﯾﻦ ﻏﺰل اﮔﺮت ﺑﺎ ﺧﺪا اﺳﺖ اﯾﻦ ﺳﺨﻨﺖ‬

‫ﺑﯿﺎن ﺷﺮك ﻫﻮﯾﺪا ز ﻧﻔﯽ اﯾﻦ ﺑﺪﻧﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺰوﺟﻮد ﺗﻮ ﺑﺎﺷﺪ ﺧﺪا ﻧﻪ آن ﺟﺎن اﺳﺖ‬

‫ﻧﻪ او ﺷﻮي ﭼﻪ ﺑﺘﻦ ﺑﺎش ﯾﺎ ﺑﺮون ز ﺗﻨﺖ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﺑﻮد ﻗﺼﺪ ﺣﻮر ﻣﻨﻈﺮ ﺗﻮ‬

‫ﺳﺮا و ﻣﺴﮑﻦ او ﻫﺴﺖ ﻣﺴﮑﻦ و وﻃﻨﺖ‬

‫ﺳﺮاي او ﺑﻮدت ﺑﺎغ و ﮔﻠﺸﻦ و رﺿﻮان‬

‫ﮐﻪ ﭼﻮن ﺗﻮ ﻣﺮغ ﺧﻮش اﻟﺤﺎن او را و ﭼﻤﻨﺖ‬

‫وﻟﯿﮏ ﭘﯿﺮ ﻧﻪ ﻫﺴﺘﯽ دﻫﺪ ﻧﻪ ﺑﺮ دارد‬

‫ﻣﮕﺮ ﺑﻮﺣﺪت ﺻﻮﻓﯽ ﺗﻮ او ﺷﻮي و ﺳﻨﺖ‬

‫ﭼﻨﯿﻦ ﻋﻘﯿﺪه ز ﻫﺮ ﮐﻔﺮ و ﺷﺮك ﺑﺪﺗﺮ ﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺗﻮ ﺟﻬﺎن ﺷﻮي و ﻫﻢ ﺧﺪا ﺧﻮﯾﺶ ﺗﻨﺖ‬

‫ﻫﺰار ﺣﯿﻒ ﮐﻪ ﻋﻤﺮي ﺑﯿﺎوه ﺳﺮ ﮐﺮدي‬

‫ﮔﺰاف و ﻻف دو ﮔﺮ ﺧﺪﻋﻪ رﯾﺨﺖ از دﻫﻨﺖ‬

‫‪ -260‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﻤﺎز ﺷﺎم ﻏﺮﯾﺒﺎن ﭼﻮ ﮔﺮﯾﻪ آﻏﺎزم‬

‫ﺑﻤﻮﯾﻪﻫﺎي‬

‫ﺑﯿﺎد ﯾﺎر و دﯾﺎر آن ﭼﻨﺎن ﺑﮕﺮﯾﻢ زار‬

‫ﮐﻪ از ﺟﻬﺎن ره و رﺳﻢ ﺳﻔﺮ ﺑﺮ اﻧﺪازم‬

‫ﺧﺮد ز ﭘﯿﺮي ﻣﻦ ﮐﯽ ﺣﺴﺎب ﺑﺮ ﮔﯿﺮد‬

‫ﮐﻪ ﺑﺎز ﺑﺎ ﺻﻨﻤﯽ ﻃﻔﻞ ﻋﺸﻖ ﻣﯽﺑﺎزم‬

‫ﻫﻮاي ﻣﻨﺰل ﯾﺎر اﺳﺖ آب زﻧﺪﮔﺎﻧﯽ ﻣﺎ‬

‫ﺻﺒﺎ‬

‫ﺷﯿﺮازم‬

‫ز ﭼﻨﮓ زﻫﺮه ﺷﻨﯿﺪم ﮐﻪ ﺻﺒﺤﺪم ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﻏﻼم ﺣﺎﻓﻆ ﺧﻮش ﻟﻬﺠﮥ ﺧﻮش آوازم‬

‫ﺑﯿﺎر‬

‫ﻏﺮﯾﺒﺎﻧﻪ‬

‫ﻧﺴﯿﻤﯽ‬

‫ﻗﺼﺪ‬

‫ز‬

‫ﺧﺎك‬

‫ﭘﺮدازم‬

‫‪ -260‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻤﺎم ﻓﮑﺮ ﻣﻦ آﻧﺴﺖ ﻫﻤﺖ آﻏﺎزم‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺑﮑﻮي ﻫﺪاﯾﺖ ﻋﻠﻢ ﺑﺮ اﻓﺮازم‬

‫ﺧﺪا ﺑﺪه ﻣﺪدي ﻫﻤﺮﻫﺎن ﻣﻦ ﻣﺪدي‬

‫ﮐﻪ از ﺟﻬﺎن ره اﯾﻦ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺑﺮ ﻧﺪارم‬

‫ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮا ﻣﮑﻦ اﻏﻮا دﮔﺮ ﭼﻮ ﭘﯿﺮ ﺷﺪي‬

‫ﺑﻌﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﺗﻮ ﮐﯽ ﺑﻌﻘﻞ ﻣﯿﺘﺎزم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪215‬‬

‫ﭼﻮ ﻗﻮم ﻟﻮط ﻣﺒﺮ ﻏﯿﺮت ﺟﻮاﻧﺎن را‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ﺑﺎ ﺻﻨﻤﯽ ﻃﻔﻞ ﻋﺸﻖ ﻣﯽﺑﺎزم‬

‫اﮔﺮ ﺻﻨﻢ ﭘﺮﺳﺖ ﺷﺪي ﮐﻦ رﻫﺎ ﺗﻮ اﯾﺮان را‬

‫ﮔﺬار‬

‫ﺑﭙﺮدازم‬

‫ﻫﺰار ﻟﻌﻦ ﺑﺎﯾﻦ ﻋﺸﻖ و ﻃﻔﻞ ﺑﺎزي ﺗﻮ‬

‫دﮔﺮ ﻣﮕﻮ ﮐﻪ ز اﺳﻼم و اﻫﻞ ﺷﯿﺮازم‬

‫ﮔﻬﯽ ﺗﻮ ﻋﺎﺷﻖ ﭘﯿﺮان و ﮔﺎه اﻃﻔﺎﻟﯽ‬

‫ﺑﮕﻮ ﮐﻪ ﻧﻔﺲ و ﻫﻮا ﮔﺸﺘﻪاﻧﺪ دﻣﺴﺎزم‬

‫ﺑﺮو ﻣﻐﻨﯽ ﻫﺮ ﺑﺰم رﻗﺺ ﮐﻤﺰن ﻻف‬

‫ﻣﮕﻮ ﮐﻪ زﻫﺮه زﻧﺪ ﭼﻨﮓ را ﺑﺂوازم‬

‫ﺑﺪﯾﻦ ﺧﺮاﻓﺖ ﺷﻌﺮي ﺳﺘﺎده ﻧﯿﺴﺖ ﻏﻼم‬

‫ﻣﯽﻧﺎزم‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫ﺑﺼﻤﺪ‬

‫ﺑﻔﺎﺟﺮة‬

‫زﻫﺮه‬

‫ﯾﮑﺪﻣﯽ‬

‫ﻧﺎم‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺘﺎن‬

‫ﮐﻪ اﻫﻞ رﻗﺺ و دﮔﺮ ﻟﻬﺠﻪ و ﺧﻮش آوازم‬

‫ﻧﮕﺮ ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺑﻮد ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﻣﺨﻮر ﺗﻮ ﮔﻮل اﮔﺮ ﮔﻔﺖ ﻣﻌﺮﻓﺖ ﺑﺎزم‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫ﺑﺨﻠﻖ‬

‫ﮐﻨﺪ‬

‫اﻓﺘﺨﺎر‬

‫‪ -261‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﭘﯿﺮو ﺧﺴﺘﻪ دل و ﻧﺎﺗﻮان ﺷﺪم‬

‫ﻫﺮ ﮔﻪ ﮐﻪ ﯾﺎد روي ﺗﻮ ﮐﺮدم ﺟﻮان ﺷﺪم‬

‫ﺷﮑﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ ﻫﺮ ﭼﻪ ﻃﻠﺐ ﮐﺮدم از ﺧﺪا‬

‫ﺑﺮ ﻣﻨﺖﻫﺎي ﻫﻤﺖ ﺧﻮد ﮐﺎﻣﺮان ﺷﺪم‬

‫در ﺷﺎﻫﺮاه دوﻟﺖ ﺳﺮ ﻣﺪ ﺑﺘﺨﺖ ﺑﺨﺖ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﺷﺪم‬

‫اي ﮔﻠﺒﻦ ﺟﻮان ﺑﺮ دوﻟﺖ ﺑﺨﻮر ﮐﻪ ﻣﻦ‬

‫در ﺳﺎﯾﮥ ﺗﻮ ﺑﻠﺒﻞ ﺑﺎغ ﺟﻬﺎن ﺷﺪم‬

‫اول ز ﺣﺮف ﻟﻮح و ﺟﻮدم ﺧﺒﺮ ﻧﺒﻮد‬

‫در ﻣﮑﺘﺐ ﻏﻢ ﺗﻮ ﭼﻨﯿﻦ ﻧﮑﺘﻪ دان ﺷﺪم‬

‫آن روز ﺑﺮ دﻟﻢ در ﻣﻌﻨﯽ ﮔﺸﻮده ﺷﺪ‬

‫ﮐﺰ ﺳﺎﮐﻨﺎن ﮐﻮي در ﮔﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺷﺪم‬

‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﮐﺎﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ ﺷﺪم او ﭼﻨﺎن ﺷﺪم‬

‫ﻣﻦ ﭘﯿﺮ ﺳﺎل و ﻣﺎه ﻧﯿﻢ ﯾﺎر ﺑﯿﻮﻓﺎ اﺳﺖ‬

‫ﺑﺮ ﻣﻦ ﭼﻮ ﻋﻤﺮ ﻣﯽﮔﺬرد ﭘﯿﺮ ازان ﺷﺪم‬

‫دوﺷﻢ ﻧﻮﯾﺪ و او ﻋﻨﺎﯾﺖ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻈﺎ‬

‫ﺑﺎزآ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻌﻔﻮ ﮔﻨﺎﻫﺖ ﺿﻤﺎن ﺷﺪم‬

‫ﻗﺴﻤﺖ‬

‫ﺣﻮاﻟﺘﻢ‬

‫ﺑﺨﺮاﺑﺎت‬

‫ﺟﺎم‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺑﮑﺎم‬

‫دوﺳﺘﺎن‬

‫‪ -261‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻦ ز ﻓﮑﺮ و ﺧﺮد ﭘﻬﻠﻮان ﺷﺪم‬

‫ﻟﯿﮑﻦ ز ﻋﺸﻖ ﻻف ﺗﻮ ﻣﻦ ﺧﺴﺘﻪ ﺟﺎن ﺷﺪم‬

‫ﺷﮑﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ ﺧﻮد ﺑﺰﺑﺎن ﻓﺎش ﮐﺮدهاي‬

‫ﺳﺮ درون ﮐﻪ ﺑﺎرﮐﺶ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺷﺪم‬

‫ﻧﺒﻮد ﻋﺠﺐ ز ﻫﻤﺖ ﭘﺴﺖ ﺗﻮ ﮐﺰ ﺧﺪا‬

‫ﭘﺴﺘﯽ ﺷﺪت ﺣﻮاﻟﻪ و ﮔﻮ ﮐﺎﻣﺮان ﺷﺪم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪216‬‬

‫در ﮐﻮره راه ذﻟﺖ ﺳﺮ ﻣﺪ ﺑﺘﺨﺖ ﮐﻔﺮ‬

‫ﺟﺎﻣﯽ ﺑﮕﯿﺮ و ﮔﻮ ﮐﻪ ﺧﺮاﺑﺘﺮ آن ﺷﺪم‬

‫داﻧﻢ ﺗﻤﺎم ﺑﻠﺒﻠﯿﺖ از ﺷﻪ اﺳﺖ و ﭘﯿﺮ‬

‫ﮔﻮ ﺑﻬﺮﺷﺎن ﭼﻮ ﺑﻠﺒﻞ ﺑﺎﻃﻞ ﺧﺮان ﺷﺪم‬

‫دوﻟﺖ ﺑﻬﺮ ﮐﻪ ﯾﺎر ﺷﻮد ﺑﻠﺒﻠﺶ ﺷﻮي‬

‫ﮔﻮﻻل ﮔﺸﺘﻪ ﺑﻮدم و ﺷﯿﺮﯾﻦ زﺑﺎن ﺷﺪم‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ز درس ﻣﮑﺘﺐ ﭘﯿﺮان ﺷﺪي ﺟﺴﻮر‬

‫ﻣﺴﺖ و ﺧﺮاب ﮔﻮ ﮐﻪ ﭼﻨﯿﻦ ﻻﻓﺪان ﺷﺪم‬

‫اﻣﺎ ﻫﺰار ﺣﯿﻒ ﮐﻪ ﻟﻮح وﺟﻮد ﺧﻮد‬

‫ﮐﺮدي ﺳﯿﺎه ﮔﻮ ﮐﻪ ﻣﻦ از ﻃﺎﻏﯿﺎن ﺷﺪم‬

‫آن روز ﺑﺮ دﻟﺖ در ﭘﺴﺘﯽ ﮔﺸﻮده ﺷﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺳﺎﮐﻦ در ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺷﺪم‬

‫ﻣﯽﮐﻨﺪ‬

‫ﮔﻮ اﯾﻦ ﭼﻨﯿﻦ دﻧﯽ ﺑﺪم و ﺻﺪ ﭼﻨﺎن ﺷﺪم‬

‫ﭘﯿﺮار ﮐﻪ ﺑﯿﻮﻓﺎ اﺳﺖ ﻧﺪﯾﺪ از ﺗﻮ ﻫﻢ وﻓﺎ‬

‫اي ﭘﯿﺮ ﻻف زن ﮐﻪ ﺑﮕﻔﺘﯽ ﺟﻮان ﺷﺪم‬

‫ﭘﯿﺮي ﮐﻪ ﺧﻮدﻣﻌﺬﺑﺴﺖ ﭼﻮ ﮔﻮﯾﺪ ﺑﺸﺎﻋﺮش‬

‫ﺑﺎزآ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﺤﻤﻞ ﻋﺬاﺑﺖ ﺿﻤﺎن ﺷﺪم‬

‫ﭘﺴﺘﯽ‬

‫ﺣﻮاﻟﺘﺖ‬

‫ﺑﺨﺮاﺑﺎت‬

‫‪ -262‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻣﺼﻠﺤﺖ دﻗﺖ در آن ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﮐﻪ ﮐﺸﻢ رﺧﺖ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ و ﺧﻮش ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ‬

‫ﺟﺎم ﻣﯽ ﮔﯿﺮم و از اﻫﻞ رﯾﺎ دور ﺷﻮم‬

‫ﯾﻌﻨﯽ از اﻫﻞ ﺟﻬﺎن ﭘﺎك دل ﺑﮕﺰﯾﻨﻢ‬

‫ﺟﺰ ﺻﺮاﺣﯽ و ﮐﺘﺎﺑﻢ ﻧﺒﻮد ﯾﺎر و ﻧﺪﯾﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺣﺮﯾﻔﺎن دﻏﺎ را ﺑﺠﻬﺎن ﮐﻢ ﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﺴﮑﻪ در ﺧﺮﻗﮥ آﻟﻮده زدم ﻻف ﺻﻼح‬

‫ﺷﺮﻣﺴﺎز از رخ ﺳﺎﻗﯽ و ﻣﯽ رﻧﮕﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﻨﺪة آﺻﻒ ﻋﻬﺪم دﻟﻢ از راه ﻣﺒﺮ‬

‫ﮐﻪ اﮔﺮ دم زﻧﻢ از ﭼﺮخ ﺑﺨﻮاﻫﺪ ﮐﯿﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ اﮔﺮ رﻧﺪ ﺧﺮاﺑﺎﺗﻢ و ﮔﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﻬﺮ‬

‫اﯾﻦ ﻣﺘﺎﻋﻢ ﮐﻪ ﻫﻤﯽ ﺑﯿﻨﯽ و ﮐﻤﺘﺮ زﯾﻨﻢ‬

‫‪ -262‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ ﻣﺼﻠﺤﺖ دﻗﺖ در آن ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺧﻂ ﺑﻄﻼن ﮐﺸﻢ و ﺑﺎﻃﻞ ﺗﻮ ﺑﺮ ﭼﯿﻨﻢ‬

‫ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﮔﯿﺮم و ﻣﺸﺖ ﻋﺮﻓﺎ ﺑﺎز ﮐﻨﻢ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ از ﻋﺸﻖ و رﯾﺎ دور ﺷﺪم ﺑﻨﺸﯿﻨﻢ‬

‫ﻏﯿﺮ آﯾﺎت ﺧﺪاﯾﻢ ﻧﺒﻮد ﯾﺎر و ﻧﺪﯾﻢ‬

‫ﺗﺎ ﻣﮕﺮ ﺷﻌﺮ ﺷﻤﺎ را ﺑﺠﻬﺎن ﮐﻢ ﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻫﺮﮐﻪ آزادﺷﺪ از دﯾﻦ و ﺧﺮد ﻋﺒﺪ ﻫﻮا اﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﺷﺎﻋﺮ ز ﻫﻮس ﺑﺎﻓﺘﻪ اﻧﺪر دﯾﻨﻢ‬

‫ﺑﺴﮑﻪ در ﺧﺮﻗﮥ رﻧﺪي زدهاي ﻻف ﺻﻼح‬

‫ﺧﺪﻋﻪ ﮐﺪي و ز ﺗﺰوﯾﺮ ﺗﻮﻣﻦ ﻏﻤﮕﯿﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪217‬‬

‫ﺑﻨﺪة آﺻﻒ ﻋﻬﺪي ﺷﺪن از ﻻف ﭼﻪ ﺳﻮد‬

‫ﺑﻨﺪﮔﯽ ﻻﺋﻖ ﺣﻖ اﺳﺖ ﻧﻪ ﻫﺮ ﻧﻨﮕﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﺎ ﺑﺸﺮ ﻻف دروغ و ﺑﺨﺪا ﻻف دروغ‬

‫ده ﭼﻪ ﺑﯿﺸﺮم و ﺣﯿﺎ ﺷﺎﻋﺮك ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ رﻧﺪ ﺧﺮاﺑﺎت ﺑﻮد ﻧﻨﮓ ﺑﺸﺮ‬

‫ﺧﻮد ﺑﮕﻔﺘﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺻﻮﻓﯽ و ﮐﻤﺘﺮ زﯾﻨﻢ‬

‫‪ -263‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫دﯾﺪار ﺷﺪ ﻣﯿﺴﺮ و ﺑﻮس و ﮐﻨﺎر ﻫﻢ‬

‫از ﺑﺨﺖ ﺷﮑﺮ دارم و از روزﮔﺎر ﻫﻢ‬

‫زاﻫﺪ ﺑﺮد ﮐﻪ ﻃﺎﻟﻊ اﮔﺮ ﻃﺎﻟﻊ ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﺟﺎﻣﻢ ﺑﺪﺳﺖ ﺑﺎﺷﺪ و زﻟﻒ ﻧﮕﺎر ﻫﻢ‬

‫ﭼﻮن ﮐﺎﺋﻨﺎت ﺟﻤﻠﻪ ﺑﺒﻮي ﺗﻮ زﻧﺪهاﻧﺪ‬

‫اي آﻓﺘﺎب ﺳﺎﯾﻪ ز ﻣﺎ ﺑﺮ ﻣﺪار ﻫﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﺳﯿﺮ زﻟﻒ ﺗﻮ ﺷﺪ از ﺧﺪا ﺑﺘﺮس‬

‫و ز اﻧﺘﺼﺎف آﺻﻒ ﺟﻢ اﻗﺘﺪار ﻫﻢ‬

‫ﺑﺮﻫﺎن ﻣﻠﮏ و دﯾﻦ ﮐﻪ ز دﺳﺖ و ز ارﺗﺶ‬

‫اﯾﺎم ﮐﺎن ﯾﻤﯿﻦ ﺷﺪ و درﯾﺎ ﯾﺎر ﻫﻢ‬

‫ﺑﺮﯾﺎد روي اﻧﻮر او آﻓﺘﺎب ﺻﺒﺢ‬

‫ﺟﺎن ﻣﯽﮐﻨﺪ ﻓﺪا و ﮐﻮاﮐﺐ ﻧﺜﺎر ﻫﻢ‬

‫ﺗﺎ از ﻧﺘﯿﺠﮥ ﻓﻠﮏ و ﻃﻮر دور اوﺳﺖ‬

‫ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﺎه و ﺳﺎل و ﺧﺰان و ﺑﻬﺎر ﻫﻢ‬

‫ﺧﺎﻟﯽ ﻣﺒﺎد ﮐﺎخ ﺣﻼﻟﺶ ز ﺳﺮوران‬

‫و ز ﺳﺎﻗﺎن ﺳﺮ و ﻗﺪ ﮔﻠﻌﺬار ﻫﻢ‬

‫‪ -263‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اﺷﻌﺎر ﺗﻮ ﻣﺮوج ﺟﻮر و ﻓﺸﺎر ﻫﻢ‬

‫ﻻف و ﮔﺰاف و ﺣﻘﻪ و ﺗﺰوﯾﺮ و ﻋﺎر ﻫﻢ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ وزﯾﺮ را ﺑﮑﺠﺎ ﺑﺮده از ﮔﺰاف‬

‫ﺻﻨﻊ ﻃﻤﻊ ﺑﯿﻦ و دل ﻧﺎﺑﮑﺎر ﻫﻢ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﮐﻪ ﮐﺎﺋﻨﺎت ﺑﺒﻮي ﺗﻮ زﻧﺪهاﻧﺪ‬

‫آي آﻓﺘﺎب ﺳﺎﯾﻪ ز ﻣﺎ ﺑﺮﻣﺪار ﻫﻢ‬

‫ﮐﯽ آب روي ﻻﻟﻪ وﮔﻞ ﻓﯿﺾ ﺣﺴﻦاوﺳﺖ‬

‫ﮐﻢ ﮐﻦ ﮔﺰاف و ﮔﻔﺘﮥ ﻧﻨﮓ و ﻏﺒﺎر ﻫﻢ‬

‫ﮐﯽ آﻓﺘﺎب ﺻﺒﺢ ﮐﻨﺪ ﺟﺎن ﻓﺪاي او‬

‫ﮐﯽ ﺧﻮد ﺑﺮ او ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻮاﮐﺐ ﻧﺜﺎر ﻫﻢ‬

‫ﮐﯽ ﮔﺮدش ﻓﻠﮏ ﺑﻮد از ﻃﻮر دور او‬

‫ﺗﺒﺪﯾﻞ ﻣﺎه و ﺳﺎل و ﺧﺰان و ﺑﻬﺎر ﻫﻢ‬

‫ﭘﺎ از ﮔﻠﯿﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﻨﻪ ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺮون‬

‫ﻧﯽ ﺑﻬﺮ ﺧﻮد ز ﺑﻬﺮ ﺳﻮاران ﮐﺎر ﻫﻢ‬

‫ﭼﯿﺰي ﻧﻤﺎﻧﺪه آﻧﮑﻪ ﺑﮕﻮﺋﯽ ﺧﺪا ﺑﻮد‬

‫ﺗﺎ اﯾﻨﻘﺪر ﺷﺪي ﺗﻮ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯽﺑﻨﺪ و ﺑﺎر ﻫﻢ‬

‫ﻣﻦ در ﻋﺠﺐ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﻣﺮﯾﺪان ﮐﻮر ﺗﻮ‬

‫ﻫﻢ‬

‫ﮔﻮﯾﻨﺪ‬

‫ﻋﺎرﻓﯽ‬

‫و ﮐﻨﻨﺪ‬

‫اﻓﺘﺨﺎر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪218‬‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻣﺒﺎش ﻃﺮﻓﺪار‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن‬

‫ﺑﯿﺪار ﺷﻮ ﺗﻮ ﯾﮏ دم و ﺑﺎ اﺧﺘﯿﺎر ﻫﻢ‬

‫‪ -264‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫روزﮔﺎري ﺷﺪ ﮐﻪ در ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫در ﻟﺒﺎس ﻓﻘﺮ ﮐﺎر اﻫﻞ دوﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﺎﮐﯽ از دﺳﺘﻢ ﺑﺮ آﯾﺪ ﺗﯿﺮ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﻣﺮاد‬

‫در ﻣﯽﮐﻨﻢ و اﻧﺘﻈﺎر وﻗﺖ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫واﻋﻆ ﻣﺎ ﺑﻮي ﺣﻖ ﻧﺸﻨﯿﺪ ﺑﺸﻨﻮ ﮐﺎﯾﻦ ﺳﺨﻦ‬

‫در ﺣﻀﻮرش ﻧﯿﺰ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﻧﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﻢ در ﻣﺠﻠﺴﯽ دردي ﮐﺸﻢ در ﻣﺤﻔﻠﯽ‬

‫ﺑﻨﮕﺮاﯾﻦ ﺷﻮﺧﯽﮐﻪ ﭼﻮنﺑﺎﺧﻠﻖ ﺻﻨﻌﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫‪ -264‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﻦ ز ﺟﺎﺳﻮﺳﯽ رذاﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫در ﻟﺒﺎس ﻓﻘﺮ ﮐﺎر اﻫﻞ دوﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﺎه ﮔﻤﺮه ﻣﯽﮐﻨﻢ ﻗﻮﻣﯽ و ﮔﻪ ﺗﻌﺮﯾﻒ ﺷﺎه‬

‫در ﮐﻤﯿﻨﻢ ﻣﺜﻞ ﺷﯿﻄﺎن ﺗﺎ ﭼﻪ ﻓﺮﺻﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﻢ ﻗﺮآن و ﮔﺎﻫﯽ ﺣﺎﻓﻆ ﺟﺎﻣﻢ ﺷﻬﻤﺎ‬

‫ﺑﻨﮕﺮ اﯾﻦ ﺷﻮﺧﯽ ﮐﻪ ﻫﺮ دم ﻣﻦ ﺑﻤﻠﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫اﯾﻦ ﻧﻪ ﮐﺎر ﻣﻦ ﮐﻪ ﮐﺎر ﻫﺮ ﻣﻨﺎﻓﻖ اﯾﻦ ﺑﻮد‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺑﯿﺪﯾﻦ ﺷﺪ و را اﻫﻞ ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺟﺎﺳﻮس دوﻟﺖ ﺷﻪ ﻣﺮﯾﺪ ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﺷﺎه ﮔﻮﯾﺪ ﺻﻮﻓﯿﺎن را ﻣﻦ زﯾﺎرت ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫اﻟﻔﺮضﺟﺎﺳﻮس وﻋﺮﻓﺎن ﭘﺸﺖﯾﮑﺪﯾﮕﺮﺷﺪه‬

‫دﻓﻊ اﺳﺘﻌﻤﺎر و ﺻﻮﻓﯽ از رﻋﯿﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﻋﺎرﻓﺎن ﭼﻮن ﻫﺮ ﺧﯿﺎﻧﺖ را ﺑﻤﻠﺖ ﮐﺮدهاﻧﺪ‬

‫ﻣﻦ ﺑﯿﺪاري ﻣﻠﺖ ﺑﺎز ﻫﻤﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺎ ﺑﻮي ﺣﻖ ﻧﺸﻨﯿﺪ و ﺑﺮ واﻋﻆ ﺑﺰد‬

‫ﻃﻌﻦ و ﺗﺤﻘﯿﺮي ﮐﻪ ﻣﻦ ﺣﻤﻞ ﺑﺼﺤﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻣﺎ ﻣﻮرد ﻏﯿﺒﺖ ﻧﻤﯽداﻧﺪ ﮐﻪ ﮔﻔﺖ‬

‫در ﺣﻀﻮرش ﻧﯿﺰ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ ﻧﻪ ﻏﯿﺒﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺟﺎﻫﻼ ﮔﺮ در ﺣﻀﻮرش ﻫﻢ ﺑﮕﻮﺋﯽ ﮔﻔﺘﻪ را‬

‫رﻓﻊ آن ﻏﯿﺒﺖ ﻧﮕﺮدد ﮔﺮ ﺟﻬﺎﻟﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﯽ در ﻣﺠﻠﺴﯽ دردي ﮐﺸﯽ در ﻣﺤﻔﻠﯽ‬

‫ﻟﯿﮏ اﯾﺮاﻧﯽ ﻧﺪاﻧﺪ ﮔﻮ ﺧﯿﺎﻧﺖ ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫‪ -265‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻦ ﺗﺮك ﻋﺸﻖ و ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻏﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺻﺪ ﺑﺎر ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدم و دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺎغ ﺑﻬﺸﺖ و ﺳﺎﯾﮥ ﻃﻮﺑﯽ و ﻗﺼﺮ ﺣﻮر‬

‫ﺑﺎ ﺧﺎك ﮐﻮي دوﺳﺖ ﺑﺮاﺑﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﻠﻘﯿﻦ و درس اﻫﻞ ﻧﻈﺮ ﯾﮏ اﺷﺎرﺗﺴﺖ‬

‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ‬

‫ﮐﻨﺎﯾﺘﯽ‬

‫و‬

‫ﻣﮑﺮر‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪219‬‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻨﺎب ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﺟﺎي دوﻟﺖ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻦ ﺗﺮك ﺧﺎك ﺑﻮﺳﯽ اﯾﻦ در ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫اﯾﻦ ﺗﻘﻮﯾﻢ ﺗﻤﺎم ﮐﻪ ﺑﺎ ﺷﺎﻫﺪان ﺷﻬﺮ‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﻧﺎزد ﮐﺮﺷﻤﻪ‬

‫‪ -265‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﺗﺮك ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻏﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺻﺪ ﺑﺎر ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدم و دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﺮ ﮐﺎر ﺧﻮب ﺑﻮد ﭼﺮا ﺗﻮﺑﻪ ور ﮐﻪ ﺑﺪ‬

‫ﺷﻮ ﺗﺎﺋﺐ و ﻣﮕﻮي ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻨﻄﻖ ﺑﺒﯿﻦ ﺣﻤﻖ ﻧﮕﺮ اي ﻣﺮﯾﺪ ﺷﻌﺮ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﮐﺮﺷﻤﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﻣﻨﺒﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ ﺑﻬﺸﺖ و ﺳﺎﯾﮥ ﻃﻮﺑﯽ و ﻗﺼﺮ ﺣﻮر‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﺑﺮاﺑﺮ‬

‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﯾﻌﻨﯽ ﺧﺪاي را ﻧﭙﺮﺳﺘﻢ ﺑﺠﺎي ﭘﯿﺮ‬

‫ﮔﻮ‬

‫ﻫﻤﺴﺮ‬

‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫داﻧﻢ ﮐﻪ ﺗﺮك ﺳﯿﺮة اﺑﺘﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﯽ‬

‫ﺑﺎ دﯾﻮ ﮔﻮ ﮐﻪ ﺳﺠﺪة داور ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ اﯾﻦ ﭼﺮﻧﺪ ﻣﮑﺮ ﻧﻤﻮده اﺳﺖ‬

‫ﯾﺎ‬

‫ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺟﻨﺎب ﭘﺮ ﻣﻐﺎن راﻧﺪة ﺧﺪا اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮ ﺗﺮك ﺧﺎﮐﺒﻮﺳﯽ آن در ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫اﻣﺎ ﯾﻘﯿﻦ ﺑﺪان ﺗﻮﮐﻪ در روز رﺳﺘﺨﯿﺰ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ ﺑﮕﻔﺖ ﺳﻮدي ازﯾﻦ ﺷﺮ ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﮕﺮ ﺗﻮ ﺑﺎﯾﻦ ﮐﻔﺮ ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﺑﺎ دﯾﮕﺮان ﻣﮕﻮي ﮐﻪ ﺑﺎور ﻧﻤﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﺧﺎك‬
‫ﺟﻨﺘﺶ‬
‫ﻟﻠﻌﺠﺐ‬

‫ﮐﻮي‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﻤﯿﮑﺪه‬
‫ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﻣﮑﺮر‬

‫‪ -266‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ ﺧﺮﻗﮥ ﺳﺎﻟﻮس ﺑﺮ ﮐﺸﯿﻢ‬

‫وﯾﻦ ﻧﻘﺶ زرﻗﺮا ﺧﻂ ﺑﻄﻼن ﺑﺴﺮ ﮐﺸﯿﻢ‬

‫ﻧﺬر و ﻓﺘﻮح ﺻﻮﻣﻌﻪ در وﺟﻪ ﻣﯽﻧﻬﯿﻢ‬

‫دﻟﻖ‬

‫ﮐﺸﯿﻢ‬

‫ﺳﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ در ﺗﺘﻖ ﻏﯿﺐ ﻧﺰدﯾﺴﺖ‬

‫ﻣﺴﺘﺎﻧﻪاش ﻧﻘﺎب ز رﺧﺴﺎره ﺑﺮ ﮐﺸﯿﻢ‬

‫ﻓﺮدا اﮔﺮ ﻧﻪ روﺿﮥ رﺿﻮان ﺑﻤﺎ دﻫﻨﺪ‬

‫ﻏﻠﻤﺎن ز روﺿﻪ دور ز ﺟﻨﺖ ﺑﺪر ﮐﺸﯿﻢ‬

‫ﺑﯿﺮون ﺟﻬﯿﻢ ﺳﺮ ﺧﻮش و از ﺑﺰم ﺻﻮﻓﯿﺎن‬

‫ﻏﺎرت ﮐﻨﯿﻢ ﺑﺎده و ﺷﺎﻫﺪ ﺑﺒﺮ ﮐﺸﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻪ ﺣﺪ ﻣﺎ اﺳﺖ ﭼﻨﯿﻦ ﻻفﻫﺎ زدن‬

‫ﭘﺎي از ﮔﻠﯿﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﭼﺮا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﺸﯿﻢ‬

‫رﯾﺎ‬

‫ﺑﺂب‬

‫ﺧﺮاﺑﺎت‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪220‬‬

‫‪ -266‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺮد ﮐﻪ ﺧﺮﻗﮥ ﺳﺎﻟﻮس درﮐﺸﯽ‬

‫ﻧﻘﺶ ﺧﺪاي را ﺧﻂ ﺑﻄﻼن ﺑﺴﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫درﺑﺎر ﺣﻖ ﭼﻮ در ﮔﻪ ﭘﯿﺮان ﺷﻤﺮدة‬

‫ﭘﻨﺪارﯾﺶ‬

‫ﺑﺒﺮﮐﺸﯽ‬

‫ﯾﺎ ﮐﺜﺮت ﮔﺰاف ﺗﻮ را ﺟﺮﺋﺘﯽ ﻓﺰود‬

‫ﺑﺎور ﺷﺪت ﮐﻪ ﭘﯿﺶ رود ﮐﻔﺮ و ﺳﺮﮐﺸﯽ‬

‫ﺳﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ ﻏﯿﺐ ﺑﻮد ره ﺑﺪان ﻧﯿﺎﻓﺖ‬

‫اﻻ ﻣﻦ ارﺗﻀﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﮐﻪ در ﮐﺸﯽ‬

‫ﻣﺴﺘﯽ و زور را ز ﺧﺪا ﺟﺰ ﻃﭙﺎﻧﭽﻪ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اﺑﻠﯿﺲ را زﻧﻨﺪ ﺑﺮ ﺟﻢ ار ﺧﺒﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫ﺳﺮﮐﺸﯽ ﺷﺪي و روﺿﮥ رﺿﻮان ﻃﻠﺐ ﮐﻨﯽ‬

‫ﻣﻨﻊ ار ﮐﻨﻨﺪ ﺣﻮري و ﻏﻠﻤﺎن ﺑﺪر ﮐﺸﯽ‬

‫ﻗﺮآن ﻧﺨﻮاﻧﺪة ﮐﻪ ﻏﻼط و ﺷﺪاد ﻫﺴﺖ‬

‫ﯾﺎ از ﻣﻘﺎﻣﻌﺶ ﮐﻪ ﭼﻮ ﺧﺮ ﻋﺮ و ﻋﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫ﺷﺪ اﻟﻘﯿﺎ ﻋﻘﺎب ﺑﺠﺒﺎر و ﻫﺮ ﻋﻨﯿﺪ‬

‫ﺗﺎ ﻣﺴﺘﯽ و ﻏﺮور ﻓﺮوﺗﺮ ز ﺳﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫آري ﻃﻤﻊ ﻣﺪار ز ﺷﺎﻋﺮ ﺳﻮاي ﻻف‬

‫ﮐﺎﯾﻦ ﻋﺒﺎدت از ﺳﺮش ﻧﺘﻮاﻧﯽ ﺑﺪرﮐﺸﯽ‬

‫ﮔﺮ ﺣﺪ ﺗﻮ ﻧﺒﺎﺷﺪ از اﯾﻦ ﻻف ﺣﺎﻓﻈﺎ‬

‫ﭘﺎي از ﮔﻠﯿﻢ ﺧﻮﯾﺶ ﭼﺮا ﺑﯿﺸﺘﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫داده ﺟﻮاب ﻣﯿﻢ ﺑﯿﺎ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺠﻮاد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺳﺰا اﺳﺖ ﭼﻮ ﮔﻮﻫﺮ ﺑﺒﺮ ﮐﺸﯽ‬

‫ﺑﻼف‬

‫ﺗﻮاﻧﯽ‬

‫‪ -267‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻞ ﺳﺎل ﭘﯿﺶ رﻓﺖ ﮐﻪ ﻣﻦ ﻻف ﻣﯽزﯾﻨﻢ‬

‫ﮐﺰ ﭼﺎﮐﺮان ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﻨﻢ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﯿﻤﻦ ﻋﺎﻃﻔﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش‬

‫ﺳﺎﻏﺮ ﺗﻬﯽ ﻧﺪ ز ﻣﯽ ﺻﺎف روﺷﻨﻢ‬

‫از ﺟﺎه ﻋﺸﻖ ودوﻟﺖ رﻧﺪان ﭘﺎك ﺑﺎز‬

‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺻﺪر‬

‫ﻣﺼﻄﺒﻪﻫﺎ ﺑﻮد ﻣﺴﮑﻨﻢ‬

‫در ﺷﺄن ﻣﻦ ﺑﺪرد ﮐﺸﯽ ﻇﻦ ﺑﺪ ﻣﺒﺮ‬

‫ﮐﺎﻟﻮده ﮔﺸﺖ ﺟﺎﻣﻪ وﻟﯽ ﭘﺎك داﻣﻨﻢ‬

‫آب وﻫﻮاي ﻓﺎرس ﻋﺠﺐ ﺳﻔﻠﻪ ﭘﺮور اﺳﺖ‬

‫ﮐﻮ ﻫﻤﺮﻫﯽ ﮐﻪ ﺧﯿﻤﻪ از ﯾﻦ ﺧﺎك ﺑﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺷﻬﺒﺎز دﺳﺖ ﭘﺎدﺷﻬﻢ اﯾﻦ ﭼﻪ ﺣﺎﻟﺘﺴﺖ‬

‫ﮐﺰ‬

‫ﻧﺸﯿﻤﻨﻢ‬

‫ﺗﻮ را ﻧﺸﻪ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﮐﻪ در ﻣﻦ ﯾﺰﯾﺪ ﻓﻀﻞ‬

‫ﺷﺪ ﻣﻨﺖ ﻣﻮاﻫﺐ او ﻃﻮق ﮐﺮدﻧﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺰﯾﺮ ﺧﺮﻗﻪ ﻗﺪح ﺗﺎ ﮐﻤﯽ ﮐﺸﯽ‬

‫در ﺑﺰم ﺧﻮاﺟﻪ ﭘﺮده ز ﮐﺎرت ﺑﺮ اﻓﮑﻨﻢ‬

‫ﯾﺎد‬

‫ﺑﺮدهاﻧﺪ‬

‫ﻫﻮاي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪221‬‬

‫‪ -267‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭼﻞ ﺳﺎﻟﻪ ﻻﻓﺮا ﺑﺪو روزي ﺑﻬﻢ زﻧﻢ‬

‫ﮐﺰ دﺷﻤﻨﺎن ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﻣﻨﻢ‬

‫ﻫﺮﮔﺰ ﺑﯿﻤﻦ ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ﻓﻬﻢ دﯾﻦ ﺣﻖ‬

‫ﺳﺴﺘﯽ ﻣﮕﺮد اﯾﻦ ﻗﻠﻢ و ﻓﮑﺮ روﺷﻨﻢ‬

‫از ﺟﺎه ﻋﻘﻞ و ﺷﻮﮐﺖ اﺳﻼم و ﻣﺆﻣﻨﺎن‬

‫ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﺻﺪر‬

‫ﻣﮑﺘﺐﻫﺎ ﺑﻮده ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫در ﺷﺄن ﻣﻦ ﺑﺮد ﺧﻮدت ﻇﻦ ﺑﺪﻣﺒﺮ‬

‫آﻟﻮدة ﻏﺮض ﻧﻪ و دﻟﺴﻮز ﻫﺮ ﺗﻨﻢ‬

‫آب و ﻫﻮاي ﻓﺎرس ﮐﻪ ﺗﻮذم ﮐﻨﯽ ﺑﺸﻌﺮ‬

‫ﮐﻮه ﻣﺮﻫﯽ ﮐﻪ ﻧﻨﮕﺖ ازﯾﻦ ﺧﺎك ﺑﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫اﻓﺴﻮس از ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﻧﺎﭘﺎك ﺑﺪﯾﺴﯿﺮ‬

‫آﻟﻮده‬

‫ﺗﻬﻤﺘﻨﻢ‬

‫ﺷﻬﺒﺎز دﺳﺖ ﺷﺎه و ﺑﻤﺪﺣﺶ ﭼﻮاﻟﯽ‬

‫ﮔﻮ ﻣﻨﺖ ﻣﻮاﻫﺐ او ﻃﻮق ﮔﺮدﻧﻢ‬

‫ﻋﻤﺮت ﺑﻼف رﻓﺖ وﺑﻤﺪح ﺷﻬﻤﺎن ﮔﺬﺷﺖ‬

‫در ﭘﯿﺶ ﻋﻘﻞ ﭘﺮده زﮐﺎرت ﺑﺮ اﻓﮑﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺮﯾﺰ ﺧﺮﻗﻪ ﺑﺰد ﻻفﻫﺎ ﺑﺴﯽ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺳﺰا اﺳﺖ ﮐﻪ ﻻﻓﺶ ﺑﻬﻢ زﻧﻢ‬

‫ﮔﺸﺘﻪ‬

‫‪ -268‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺪ‬

‫ﺣﺎدﺛﻪ‬

‫ﻣﺮدم‬

‫ﻣﺎ ﺑﺪﯾﻦ ور ﻧﻪ ﭘﯽ ﺣﺸﻤﺖ و ﺟﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫از‬

‫ره رو ﻣﻨﺰل ﻋﺸﻘﯿﻢ و ز ﺳﺮ ﺣﺪ ﻋﺪم‬

‫ﺗﺎ ﺑﺎﻗﻠﯿﻢ وﺟﻮد اﯾﻦ ﻫﻤﻪ راه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺳﺒﺰة ﺧﻂ ﺗﻮ دﯾﺪﯾﻢ وز ﺑﺴﺘﺎن ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﺑﻄﻠﺐ ﮐﺎري اﯾﻦ ﻣﻬﺮ ﮔﯿﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻨﺞ ﺷﺪ ﺧﺎزن او روح اﻻﻣﯿﻦ‬

‫ﺑﮕﺪاﺋﯽ‬

‫آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﺧﺮﻗﮥ ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ ﺑﯿﻨﺪاز ﮐﻪ ﻣﺎ‬

‫از ﭘﯽ ﻗﺎﻓﻠﻪ ﺑﺎ آﺗﺶ و آه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺑﺪر‬

‫اﯾﻨﺠﺎ‬

‫ﻓﺎرس‬

‫ﺧﺎﻧﮥ‬

‫ﺑﭙﻨﺎه‬

‫ﺷﺎه‬

‫آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫‪ -268‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﺎ ﺑﺪﯾﻦ ره ز ﭘﯽ اﻣﺮ اﻟﻪ آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫رو ﺑﺪرﮔﺎه ﺧﺪا ﻏﺮق ﮔﻨﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ره رو ﻣﻨﺰل ﺷﺮﻋﯿﻢ و ز ﻋﺸﻖ و ز ﻫﻮا‬

‫ﺗﺎ ﺑﺎ ﻗﻠﯿﻢ ﺧﺮد اﯾﻦ ﻫﻤﻪ راه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﻟﯿﮏ ﺷﺎﻋﺮ ز ﭘﯽ ﺑﺮدن ﻣﺎل آﻣﺪه اﺳﺖ‬

‫ﮔﻮﯾﺪ از ﺣﺮص ورم روي ﺳﯿﺎه‪ ،‬آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺑﺮ ره ﺣﻖ و ﺑﺸﺮﯾﻌﺖ ﭘﯿﻮﻧﺪ‬

‫ور ﻧﻪ ﮔﻮ از ﻃﻤﻊ اﯾﻨﺠﺎ ﺑﭙﻨﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ره رو ﻣﻨﺰل ﻋﺸﻘﯽ ﺗﻮ وﻟﯽ ﻋﺸﻖ درم‬

‫ﮔﻮ ﺗﻮ از ﺑﻬﺮ درم ﺑﺎ ﻏﻢ و آه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪222‬‬

‫ﺳﺒﺰة ﺧﺎر ﺷﻬﻤﺎن دﯾﺪي و دادي ﺗﻮ ﺑﻬﺸﺖ‬

‫ﭼﻮن ﺷﺘﺮ ﮔﻮ ﮐﻪ ﭘﯽ ﺧﺎر و ﮔﯿﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺑﺎ ﭼﻨﯿﻦ ﮔﻨﺞ ﭘﺮ از ﻻف ﺑﺪﯾﻮان ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺑﮕﺪاﺋﯽ‬

‫آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫آﺑﺮوﯾﺖ ﻣﺒﺮ اي ﺷﺎﻋﺮ و رو ﮐﻦ ﺑﺨﺪا‬

‫ﮔﻮ ﮐﻪ از ﻧﻔﺲ ﺑﺮون ﻋﻤﺮ ﺗﺒﺎه آﻣﺪهاﯾﻢ‬

‫ﺑﺪر‬

‫ﺧﺎﻧﮥ‬

‫ﺷﺎه‬

‫‪ -269‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺣﺎﺷﺎ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺑﻤﻮﺳﻢ ﮔﻞ ﺗﺮك ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﻻف ﻋﻘﻞ ﻣﯽزﻧﻢ اﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﯽ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻄﺮب ﮐﺠﺎاﺳﺖ ﺗﺎﻫﻤﻪ ﻣﺤﺼﻮل زﻫﺪوﻋﻠﻢ‬

‫در ﮐﺎر ﺑﺎﻧﮓ ﺑﺮﺑﻂ و آواز ﻧﯽ ﮐﻨﻢ‬

‫از ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﻣﺪرﺳﻪ ﺣﺎﻟﯽ دﻟﻢ ﮔﺮﻓﺖ‬

‫ﯾﮏ ﭼﻨﺪ ﻧﯿﺰ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻌﺸﻮق و ﻣﯽﮐﻨﻢ‬

‫ﮐﯽ ﺑﻮده در زﻣﺎﻧﻪ و ﻓﺎﺟﺎم ﻣﯽ ﺑﯿﺎر‬

‫ﺗﺎ ﻣﻦ ﺣﮑﺎﯾﺖ ﺟﻢ و ﮐﺎوس ﮐﯽ ﮐﻨﻢ‬

‫از ﻧﺎﻣﮥ ﺳﯿﺎه ﻧﺘﺮﺳﻢ ﮐﻪ روز ﺣﺸﺮ‬

‫ﺑﺎ ﻓﯿﺾ ﻟﻄﻒ او ﺻﺪ ازﯾﻦ ﻧﺎﻣﻪ ﻃﯽ ﮐﻨﻢ‬

‫ﮐﻮ ﭘﯿﮏ ﺻﺒﺢ ﺗﺎ ﮔﻠﻪﻫﺎي ﺷﺐ ﻓﺮاق‬

‫ﺑﺎ آن ﺧﺠﺴﺘﻪ ﻃﺎﻟﻊ ﻓﺮﺧﻨﺪه ﭘﯽ ﮐﻨﻢ‬

‫اﯾﻦ ﺟﺎن ﻋﺎرﯾﺖ ﮐﻪ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﺳﭙﺮده دوﺳﺖ‬

‫روزي رﺧﺶ ﺑﺒﯿﻨﻢ و ﺗﺴﻠﯿﻢ وي ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -269‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺣﺎﺷﺎ ﺑﻔﮑﺮ ﺧﺎم ﺗﻮ ﮔﺮ ﺗﺮك ﻣﯽﮐﻨﯽ‬

‫ﻋﻘﻠﺖ ﭼﻮ ﻻف ﻫﺴﺖ ﺗﻮ اﯾﻦ ﮐﺎر ﮐﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﻣﺤﺼﻮل ﻋﻠﻢ و زﻫﺪ ﺗﻮ ﭼﻮن ﺑﻮد از رﯾﺎ‬

‫در ﮐﺎر ﺑﺎﻧﮏ ﺑﺮﺑﻂ و آواز ﻧﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﮔﺮ زﻫﺪ و ﻋﻠﻢ از ره ﺻﺪق و ﺻﻔﺎ ﺑﺪي‬

‫ﮐﯽ دادﯾﺶ ز ﮐﻒ ﻋﻤﻞ ﻟﻬﻮ ﮐﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫در ﻗﯿﻞ و ﻗﺎل ﻣﺪرﺳﻪ ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺧﺎﻟﻖ اﺳﺖ‬

‫دل ﮐﯽ از آن ﺑﮕﯿﺮد اﮔﺮ ذﮐﺮ وي ﮐﻨﯽ‬

‫آري ﺑﺮاه ﻧﻔﺲ ﺑﺮوز ﺑﺪ و ﻋﻠﻢ ﭼﯿﺴﺖ‬

‫زﯾﺒﺪ ﺗﻮ را ﮐﻪ ﺧﺪﻣﺖ ﻣﻌﺸﻮق و ﻣﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫از ﻧﺎﻣﮥ ﺳﯿﺎه ﻧﺘﺮﺳﯽ ﺑﺮوز ﺣﺸﺮ‬

‫آن ﭘﯿﺮ دﯾﻮ را ﭼﻮ در اﯾﻦ راه ﭘﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﺷﯿﻄﺎن ﺻﻔﺖ ﺑﻌﻔﻮ ﻃﻤﻊ داري از ﻏﺮور‬

‫ﺑﺎ ﻓﯿﺾ وﺳﻮﺳﻪ ﺻﺪ از اﯾﻦ راه ﻃﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﮔﺮﻓﯿﺾ ﺣﻖ زﻟﻄﻒ ﺷﻮد ﻋﺎم دﯾﻦ ﭼﻪ ﺑﻮد‬

‫ﭼﻮن دﯾﻦ ﻧﺸﺪ ﺗﻮ را ره ﻗﻬﺮش ﺑﻤﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫در ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺮ ﻣﻎ ﺗﻮ ﭼﻨﺎن ﺑﯿﺨﻮدي ز ﺧﻮد‬

‫ﺟﺎﻧﺖ از او ﺑﺪاﻧﯽ و ﺧﻮد را ﭼﻪ ﻓﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﺟﺎن از ﺧﺪا اﺳﺖ ﻋﺎرﯾﻪ ﻧﺒﻮد ز ﭘﯿﺮ ﺗﺎ‬

‫روزي رﺧﺶ ﺑﺒﯿﻨﯽ و ﺗﺴﻠﯿﻢ وي ﮐﻨﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪223‬‬

‫اﯾﻦاﺳﺖ ﺷﺮك ورﺳﺨﻨﺖ روي ﺑﺎﺧﺪااﺳﺖ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﭼﻮن ﺳﺨﻦ از ﭘﯿﺮو ﻣﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﮐﻔﺮ اﺳﺖ از ﺧﺪا ﻃﻤﻊ دﯾﺪﻧﺶ ﻣﮕﺮ‬

‫ﻗﺼﺪ ﻣﺠﺎز ﻟﯿﮏ ﺗﻮ اﯾﻦ ﻗﺼﺪ ﻧﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫ﻧﯽ اﯾﻦ ﺑﻮدﻧﻪ آنﻏﺮض از ﺟﺎن ﮐﻨﺎﯾﺘﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻗﺼﺪ ﻣﺠﺎز ﻟﯿﮏ ﺗﻮ اﯾﻦ ﻗﺼﺪ ﻧﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫داده ﺟﻮاب ﻣﯿﻢ ﺑﯿﺎ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺠﻮاد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺨﻮان ﮐﻪ ﺟﺪا رﺷﺪ و ﻏﯽ ﮐﻨﯽ‬

‫‪ -270‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﮔﺮﭼﻪ از آﺗﺶ دل ﭼﻮن ﺧﻢ ﻣﯽ در ﺟﻮﺷﻢ‬

‫ﻣﻬﺮ ﺑﺮ ﻟﺐ زده ﺧﻮن ﻣﯽﺧﻮرم و ﺧﺎﻣﻮﺷﻢ‬

‫ﭘﺪرم روﺿﮥ رﺿﻮان ﺑﺪو ﮔﻨﺪم ﺑﻔﺮوﺧﺖ‬

‫ﻧﺎﺧﻠﻒ ﺑﺎﺷﻢ اﮔﺮ ﻣﻦ ﺑﺠﻮي ﻧﻔﺮوﺷﻢ‬

‫ﺧﺮﻗﻪ ﭘﻮﺷﯽ ﻣﻦ از ﻏﺎﯾﺖ دﯾﻨﺪاري ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭘﺮدة ﺑﺮ ﺳﺮ ﺻﺪ ﻋﯿﺐ ﻧﻬﺎن ﻣﯽﭘﻮﺷﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺧﻮاﻫﻢ ﮐﻪ ﻧﻨﻮﺷﻢ ﺑﺠﺰ از راوق ﺧﻢ‬

‫ﭼﮑﻨﻢ ﮔﺮ ﺳﺨﻦ ﭘﯿﺮ ﻣﺎن ﻧﯿﻨﻮﺷﻢ‬

‫ﮔﺮ ازﯾﻦ دﺳﺘﺰﻧﺪ ﻣﻄﺮب ﻣﺠﻠﺲ ره ﻋﺸﻖ‬

‫ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺒﺮد وﻗﺖ ﺳﻤﺎع از ﻫﻮﺷﻢ‬

‫‪ -270‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ ﺑﺮ ﺑﺮون دﯾﻦ از ﮐﻒ ﻣﺎ ﻣﯽﺟﻮﺷﯽ‬

‫ﺑﻬﺮ ﮔﻤﺮاﻫﯽ اﯾﻦ ﻣﻠﺖ ﻣﺎ ﻣﯽﮐﻮﺷﯽ‬

‫ﭘﺪرم روﺿﮥ رﺿﻮان ﺑﺪو ﺻﺪ آه ﺧﺮﯾﺪ‬

‫ﻧﺎﺧﻠﻒ ﺑﺎﺷﻢ اﮔﺮ ﻣﻦ ﺑﮑﻨﻢ ﺧﺎﻣﻮﺷﯽ‬

‫ﺧﻮرد ﮔﻨﺪم ﻧﻪ ﮐﻪ در روﺿﮥ رﺿﻮان اﺑﺪ‬

‫ﺟﻨﺘﯽ ﺑﻮد ز دﻧﯿﺎ ز ﺳﺮ ﺳﺮﭘﻮﺷﯽ‬

‫ﻫﺮزهﮔﻮﺋﯽ ﻣﮑﻦ آن روﺿﮥرﺿﻮانﻧﻔﺮوﺧﺖ‬

‫ﺑﻮد ﻣﻌﺼﻮم ﻣﮑﻦ ﻋﯿﺐ ﺗﻮ از ﮐﻢ ﻫﻮﺷﯽ‬

‫ﭘﺪرت دﯾﻮ ﮐﻪ ﯾﮑﺴﺠﺪه ﻧﮑﺮدي ﺑﻔﺮوﺧﺖ‬

‫ﻧﺎﺧﻠﻒ ﺑﺎﺷﯽ اﮔﺮ ﺳﺠﺪه ﮐﻨﯽ ﻧﻔﺮوﺷﯽ‬

‫ﭘﺪرت ﭘﯿﺮوي از داﻧﺶ آدم ﻧﻨﻤﻮد‬

‫ﻧﺎﺧﻠﻒ ﺑﺎﺷﯽ اﮔﺮ داده ﺑﺪاﻧﺶ ﮔﻮﺷﯽ‬

‫ﮔﻔﺖ آن دﯾﻮ ﺑﻌﺮﻓﺎن و دﮔﺮ ﮐﺸﻒ و ﺷﻬﻮد‬

‫ﭼﻮن ﮐﻨﻢ ﭘﯿﺮوي آدم ﺧﺎﮐﯽ ﭘﻮﺷﯽ‬

‫ﺗﻮ ﻫﻤﯿﻦ ﮔﻮي و ﺑﺮو ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن را درﯾﺎب‬

‫ﮐﺎو ﺑﺎرث از ﭘﺪرت ﯾﺎﻓﺘﻪ اﯾﻦ ﻣﯽ ﻧﻮﺷﯽ‬

‫ﺗﻮ و آن ﺧﺮﻗﻪ دﯾﻮ و ﻣﻦ و آن آدم ﭘﺎك‬

‫ﻫﺮ ﮐﺴﯽ از ﭘﺪر ﺧﻮﯾﺶ ﺑﮕﯿﺮد ﺗﻮﺷﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪224‬‬

‫‪ -271‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ آن رﻧﺪم ﮐﻪ ﺗﺮك ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻏﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﺤﺘﺴﺐ داﻧﺪ ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﮐﺎرﻫﺎ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﻋﯿﺐ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺎران ﮐﺮده ﺑﺎﺷﻢ ﺑﺎرﻫﺎ‬

‫ﺗﻮﺑﻪ از ﻣﯽ وﻗﺖ ﮔﻞ دﯾﻮاﻧﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﮔﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ اﻣﺮوزم ﺑﻬﺸﺖ ﻧﻘﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد‬

‫وﻋﺪة ﻓﺮداي زاﻫﺪ را ﭼﺮا ﺑﺎور ﮐﻨﻢ‬

‫ﻋﺸﻖ درداﻧﻪاﺳﺖ وﻣﻦ ﻏﻮاص ودرﯾﺎﻣﯿﮑﺪه‬

‫ﺳﺮ ﻓﺮو ﺑﺮدم در آﻧﺠﺎ ﺗﺎ ﮐﺠﺎ ﺳﺮ ﺑﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻋﺎﺷﻘﺎن راﮔﺮدرآﺗﺶ ﻣﯽﭘﺴﻨﺪدﻟﻄﻒدوﺳﺖ‬

‫ﺗﻨﮓ ﭼﺸﻢ ﮔﺮ ﻧﻈﺮ در ﭼﺸﻤﮥ ﮐﻮﺛﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -271‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ آن ﻋﺒﺪم ﮐﻪ ﺗﺮك دﯾﻦ ﭘﯿﻐﻤﺒﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﯾﺎ ﮐﻪ ﺗﺮك راه و رﺳﻢ ﺟﺪ ﺧﻮد ﺣﯿﺪر ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﻮ ﻧﻪ آن رﻧﺪي ﮐﻪ ﺗﺮك ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻏﺮ ﮐﻨﯽ‬

‫ﺑﻤﻦ ﻫﻤﺎن ﻣﺮدم ﮐﻪ ﻟﻌﻦ ﺷﺎﻫﺪ و ﺳﺎﻏﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ ﻋﯿﺐ ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺎران ﮐﺮده ﺑﺎﺷﯽ ﺑﺎرﻫﺎ‬

‫ﻣﻦ ﺗﻼﻓﯽ از ﺗﻮ اي ﻧﺎﭘﺎك ﺑﺪ اﺧﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ اﻣﺮوزت ﺑﻬﺸﺖ ﻧﻘﺪ ﺣﺎﺻﻞ ﻣﯽﺷﻮد‬

‫وﻋﺪة ﻓﺮداي داور را ﻣﮕﻮ ﺑﺎور ﮐﻨﻢ‬

‫اﯾﻦ ﺑﻬﺸﺖ ﻧﻘﺪﺣﺎﺻﻞ راﻣﺪه ﺣﺎﻓﻆ زدﺳﺖ‬

‫ﻟﯿﮏ ﻣﻦ از ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ اﻗﺮار ﺑﺮ ﻣﺤﺸﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻬﺸﺖ ﻧﻘﺪ ﮔﯿﺮ و ﻣﺎ ﺑﻬﺸﺖ ﻧﺴﯿﻪ را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ار ﺑﺎور ﻧﺪاري ﻣﻦ ﺗﻮ را ﮐﺎﻓﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺧﺎك ﺑﺮ ﻓﺮق ﺗﻮ و ﺑﺮ دﻓﺘﺮ ﭘﺮ ﮐﻔﺮ ﺗﻮ‬

‫ﮐﺞ دﻟﻢ ﮔﺮ اﻋﺘﻘﺎدي ﻣﻦ ﺑﺮ اﯾﻦ دﻓﺘﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻋﺸﻖويداﺳﺖوﻋﺮﻓﺎنﮐﻔﺮوﮐﺎرشﺧﺪﻋﻪاﺳﺖ‬

‫ﭘﯿﺮواﻧﺶ اﺣﻤﻘﻨﺪ و ﻣﻦ ﺧﺮد داور ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﻋﺎرﻓﺎن دم ﻣﯽزﻧﻨﺪ از ﮐﻔﺮ و ﻣﯽ‬

‫ﻣﻦ ﭼﺮا ﺻﺮف ﻧﻈﺮ از ﭼﺸﻤﮥ ﮐﻮﺛﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -272‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﻌﺰم ﺗﻮﺑﻪ ﺳﺤﺮ ﮔﻔﺘﻢ اﺳﺘﺤﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﻬﺎر ﺗﻮﺑﻪ ﺷﮑﻦ ﻣﯽرﺳﺪ ﭼﻪ ﭼﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺳﺨﻦ درﺳﺖ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ دﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻣﯽﺧﻮرﻧﺪ ﺣﺮﯾﻔﺎن و ﻣﻦ ﻧﻈﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺪور ﻻﻟﻪ و ﻣﺎغ ﻣﺮا ﻋﻼج ﮐﻨﯿﺪ‬

‫ﮔﺮاز‬

‫ﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﺪاﺋﯽ ﻣﯿﮑﺪة ﻟﯿﮏ وﻗﺘﯽ ﻣﺴﺘﯽ ﺑﯿﻦ‬

‫ﮐﻪ ﻧﺎز ﺑﺮ ﻓﻠﮏ و ﺣﮑﻢ ﺑﺮ ﺳﺘﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﻣﺮا ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ره و رﺳﻢ ﻟﻘﻤﻪ ﭘﺮﻫﯿﺰي‬

‫ﮐﻨﻢ‬

‫ﭼﺮا‬

‫ﻣﯿﺎﻧﮥ‬
‫ﻣﻼﻣﺖ‬

‫ﺑﺰم‬
‫رﻧﺪ‬

‫ﻃﺮب‬

‫ﮐﻨﺎره‬

‫ﺷﺮاﺑﺨﻮاره‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪225‬‬

‫ﺟﻮ ﻏﻨﭽﻪ ﺑﺎ ﻟﺐ ﺧﻨﺪان ﺑﯿﺎد ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎه‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ ﮔﯿﺮم و از ﺷﻮق ﺟﺎﻣﻪ ﭘﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ز ﺑﺎده ﺧﻮردن ﭘﻨﻬﺎن ﻣﻠﻮل ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺒﺎﻧﮓ ﺑﺮﺑﻂ و ﻧﯽ رازش آﺷﮑﺎر ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -272‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﭼﻮ ﻋﺎزﻣﻢ ﮐﻪ دﯾﮕﺮ ﺷﻌﺮ ﯾﺎوه ﭘﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ز ﺧﻮاﻧﺪن ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب دﮔﺮ ﮐﻨﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮاي ﺧﯿﺮ دﮔﺮ اﺳﺘﺨﺎره ﻻزم ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﺑﺮاي ﺗﻮ ﺑﻪ ﭼﻪ ﺣﺎﺟﺖ ﮐﻪ اﺳﺘﺤﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺳﺨﻦ درﺳﺖ ﺑﮕﻮﯾﻢ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﻢ دﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﺗﻮ ﭼﺮﻧﺪ ﺑﮕﻮﺋﯽ و ﻣﻦ ﻧﻈﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﻮﻗﺖ ﺑﺎده دﻣﺎع ﺗﻮ را ﻋﻼج ﮐﻨﻢ‬

‫ز ﻋﻘﻞ و ﻫﻮش ﺑﺮاي ﺗﻮ ﻓﮑﺮ ﭼﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫ﮔﺪاي ﻣﯿﮑﺪه را ﺑﯿﻦ ز وﻫﻢ ﺧﻮد ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻧﺎز ﺑﺮ ﻓﻠﮏ و ﺣﮑﻢ ﺑﺮ ﺳﺘﺎره ﮐﻨﻢ‬

‫اﮔﺮ ز ﻟﻘﻤﻪ ﻧﭙﺮﻫﯿﺰي و ﺷﻌﺎر دﻫﯽ‬

‫ﺣﻮاﻟﮥ ﺗﻮ ﺑﺪوزخ ﺑﺮ آن ﺷﺮاره ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﺣﻤﺎﻗﺖ ﺷﺎﻋﺮ ز ﺷﻮق ﻣﺠﻠﺲ ﺷﺎه‬

‫ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ ﺟﺎﻣﻪ ﭘﺎره ﭘﺎره‬

‫‪ -273‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﺎ ﻧﮕﻮﺋﯿﻢ ﺑﺪو ﻣﯿﻞ ﺑﻨﺎ ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺟﺎﻣﮥ ﮐﺲ ﺳﯿﻪ و دﻟﻖ ﺧﻮد از رق ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﻋﯿﺐ دروﯾﺶ وﺗﻮاﻧﮕﺮﺑﮑﻢ و ﭘﯿﺶ ﺑﺪ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺎر ﺑﺪ ﻣﺼﻠﺤﺖ آﻧﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﻄﻠﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫رﻗﻢ ﻣﻨﻌﻠﻄﻪ ﺑﺮ دﻓﺘﺮ داﻧﺶ ﻧﺰﻧﯿﻢ‬

‫ﺳﺮ ﺣﻖ ﺑﺮورق ﺷﻌﺒﺪه ﻣﻠﺤﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺷﺎه اﮔﺮ ﺟﺮﻋﮥ رﻧﺪان ﻧﻪ ﺑﺤﺮﻣﺖ ﻧﻮﺷﺪ‬

‫اﻟﺘﻔﺎﺗﺶ‬

‫ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﮔﺮ ﺑﺪي ﮔﻔﺖ ﺣﺴﻮدي و رﻓﯿﻘﯽ ﺗﻮ ﻣﺮﻧﺞ‬

‫ﮔﻮ ﺗﻮ ﺧﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ ﻣﺎ ﮔﻮش ﺑﺎﺣﻤﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ار ﺧﺼﻢ ﺧﻄﺎ ﮔﻔﺖ ﻧﮕﯿﺮﯾﻢ ﺑﺮ او‬

‫ور ﺑﺤﻖ ﮔﻔﺖ ﺟﺪل ﺑﺎ ﺳﺨﻦ ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺑﻤﯽ‬

‫ﺻﺎف‬

‫ﻣﺮوق‬

‫‪ -273‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮا ﭼﯿﺴﺖ ﺑﺪو ﻣﯿﻞ ﺑﻨﺎ ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﮔﻮ ﻧﺪاﻧﯿﻢ ﺣﻖ و ﻣﯿﺰ زﻧﺎ ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﻫﻤﻪ دﯾﻮان ﺗﻮ ﭘﺮ از ﺑﺪو ﻧﺎﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﺑﺎز ﮔﻮﺋﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻣﯿﻞ ﺑﻨﺎﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺟﺎﻣﻪاي ﭘﺎك ﻧﻤﺎﻧﺪاز ﺗﻮ و ﻣﯽﮔﻮﯾﯽ ﺑﺎز‬

‫ﺟﺎﻣﮥ ﮐﺲ ﺳﯿﻪ و دﻟﻖ ﺧﻮد از رق ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ي ﺗﻮ ﺑﯽ ﻣﻐﻠﻄﻪ ﺑﺮ دﻓﺘﺮ داﻧﺶ ﺑﻮدي‬

‫ﺑﺎز ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺤﻖ ﺷﻌﺒﺪه ﻣﻠﺤﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪226‬‬

‫ﻋﯿﺐ دروﯾﺶ وﻗﻠﻨﺪر ز ﺧﺮاﻓﺎت ﻧﮑﻮ اﺳﺖ‬

‫ﮐﺎر ﺧﻮﺑﯽ اﺳﺖ ﻧﻪ ﺑﻪ ﻣﺎ ﺑﺪ ﻣﻄﻠﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫راﺳﺖ ﮔﻔﺘﯽﮐﻪ ﺣﺴﻮدارﮐﻪ ﺑﺪي ﮔﻔﺖ ﺗﻮرا‬

‫ﮔﺮ ﺗﻮ ﺧﻮش ﺑﺎش ﮐﻪ ﻣﺎ ﮔﻮش ﺑﺎﺣﻤﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﻣﺎﮐﻼﻣﺖﺑﺨﻮدت ﮔﻔﺘﻪ ﮐﻪ ﺣﺎﻓﻆﺧﻮشﺑﺎش‬

‫ﻋﯿﺐ ﻣﺎ ﮔﻮي ﮐﻪ ﻣﺎ ﮔﻮش ﺑﺎﺣﻤﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﻗﺪرت ﺣﻖ دﻫﻦ ﻻف زﻧﺎن ﻣﯽﺷﮑﻨﺪ‬

‫ﺑﻪ ﮐﻪ از ﯾﺎوه و از ﻻف دﻫﻦ ﻟﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ارﺧﺼﻢ ﺧﻄﺎ ﮔﻔﺖ ﺑﮕﯿﺮﯾﻢ ﺑﺮ او‬

‫رو ﺑﺎﻃﻞ ﺷﺪه واﺟﺐ ﺑﻠﯽ از ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻬﺮ ﺷﻌﺮ ﺟﺪل ﺑﺎ ﺳﺨﻦ ﺣﻖ داري‬

‫ﻻﻓﮕﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺟﺪل ﺑﺎ ﺳﺨﻦ ﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﺑﯿﻦ ﺗﻮ ﮐﻪ ﻓﺮﻋﻮن ﺑﻘﻮﻣﺶ ﻣﯽﮔﻔﺖ‬

‫ﻣﺎ ﺟﺪل ﺑﺎ ﺣﻖ وﻫﻢ ﻓﺘﻨﮥ ﻧﺎﺣﻖ ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫‪ -274‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺳﺮم ﺧﻮش اﺳﺖ و ﺑﺎﻧﮓ ﺑﻠﻨﺪ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﻧﺴﯿﻢ ﺣﯿﺎت از ﭘﯿﺎﻟﻪ ﻣﯽﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﺧﻤﺎر ﻧﺒﺸﯿﻨﺪ‬

‫ﻣﺮﯾﺪ ﺣﻠﻘﮥ در وي ﮐﺸﺎن ﺧﻮش ﺧﻮﯾﻢ‬

‫ز ﺷﻮق ﻧﺮﮔﺲ ﻣﺴﺖ ﺑﻠﻨﺪ ﺑﺎﻻﺋﯽ‬

‫ﭼﻮ ﻻل ﺑﺎ ﻗﺪح اﻓﺘﺎده ﺑﺮ ﻟﺐ ﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﮔﺮم ﻧﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن در ﺑﺮ وي ﺑﮕﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﮐﺪام در ﺑﺰﻧﻢ ﭼﺎر از ﮐﺠﺎ ﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﻣﮑﻦ درﯾﻦ ﭼﻤﻦ ﺳﺮزش ﺑﺨﻮد روﯾﯽ‬

‫ﭼﻨﺎﻧﮑﻪ‬

‫ﻣﯽروﯾﻢ‬

‫ﺗﻮ ﺧﺎﻧﻘﺎه و ﺧﺮاﺑﺎت در ﻣﯿﺎﻧﻪ ﻣﺒﯿﻦ‬

‫ﺧﺪا ﮔﻮاﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺟﺎ ﮐﻪ ﻫﺴﺖ ﺑﺎ اوﯾﻢ‬

‫ﻋﺒﻮس زﻫﺪ‬

‫ﺑﻮﺟﻪ‬

‫ﭘﺮورﺷﻢ‬

‫ﻣﯽدﻫﻨﺪ‬

‫‪ -274‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﺒﺎش ﺳﺮ ﺧﻮش و ﺑﺸﻨﻮ ﺟﻮاب ﺑﺮ ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﭘﯿﺎﻟﻪ ﻋﻘﻞ ﺑﺮد ﺷﺎﻋﺮا ﺟﻨﻮن ﺟﻮﺋﯽ‬

‫ﻋﺒﻮس زﻫﺪ ﺑﻤﻨﮑﺮ ﺑﺴﯽ ﺑﻮد ﺷﯿﺮﯾﻦ‬

‫ﺧﻮش اﺳﺖ ﻧﻬﯽ ﻫﻤﺎن زاﻫﺪان و ﺣﻖ ﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺗﻤﺎم ﺷﻌﺮ ﺗﻮ از ﺳﺮ ﺧﻮﺷﯽ ﺑﻮد ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﻮﺷﯽ ﺑﻤﺴﺘﯽ و آن ﯾﺎوهﻫﺎ ﮐﻪ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن در ﺑﺮوت ﻧﮕﺸﺎﯾﺪ‬

‫ﻫﺰار دﯾﻮار دﮔﺮ ﺑﻬﺮ ﺧﻮﯾﺶ ﻣﯽﺟﻮﺋﯽ‬

‫ﺧﺪا ﻧﺪاده ﺗﻮ را ﭘﺮورش ﺑﻔﺴﻖ و ﻓﺠﻮر‬

‫ﺧﺪا ﻧﻤﻮده ﺗﻮ را ﺳﺮزﻧﺶ ﺑﺨﻮد روﺋﯽ‬

‫ﺑﺨﺎﻧﻘﺎه و ﺧﺮاﺑﺎت ﻟﻄﻒ ﺣﻖ ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﻬﺮ ﮐﺠﺎ ﻏﺮﺿﺖ ﭘﯿﺮ ﻫﺴﺖ و ﺑﺎ اوﺋﯽ‬

‫وﻟﯽ ﻏﺮض ﺑﻠﻐﺰ راﻧﺪهاي ﮐﻪ ﺑﺎ ﺗﻠﺒﯿﺲ‬

‫ﺑﺮوي ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺒﻨﺪي ﺟﻮاب ﺑﺪﮔﻮﺋﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪227‬‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺪوزخ و ﻧﯿﺮان ﭼﻪ رﻓﺘﯽاي ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﺪا ﮔﻮا اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﺟﺎ روي ﺗﻮ ﺑﺎ اوﺋﯽ‬

‫ﻣﻦ آﮔﻬﻢ ﮐﻪ ﺧﺪاي ﺗﻮ ﻫﺴﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن‬

‫ﺑﺮو ﺗﻮ روي ﺑﺎو ﺑﺎش در ﻫﻤﻪ ﮐﻮﺋﯽ‬

‫‪ -275‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫آﻧﮑﻪ ﭘﺎ ﻣﺎل ﺟﻔﺎ ﮐﺮد ﭼﻮ ﺧﺎك راﻫﻢ‬

‫ﺧﺎك ﻣﯽﺑﻮﺳﻢ و ﻋﺬر ﻗﺪﻣﺶ ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺳﺤﺮ ﺟﺎم ﺟﻬﺎن ﺑﯿﻨﻢ داد‬

‫و اﻧﺪر آن آﯾﻨﻪ از ﺣﺴﻦ ﺗﻮ ﮐﺮد آﮔﺎﻫﻢ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺻﻮﻣﻌﮥ ﻋﺎﻟﻢ ﻗﺪﺳﻢ ﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن اﺳﺖ ﺣﻮاﻟﺖ ﮔﺎﻫﻢ‬

‫ﺑﺎ ﻣﻦ راه ﻧﺸﯿﻦ ﺧﯿﺰ و ﺳﻮي ﻣﯿﮑﺪه آي‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﯽ ﮐﻪ در آن ﺣﻠﻘﻪ ﭼﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺟﺎﻫﻢ‬

‫ﻣﺴﺖ ﺑﮕﺬﺷﺘﯽ و از ﺣﺎﻓﻈﺖ اﻧﺪﯾﺸﻪ ﻧﺒﻮد‬

‫آه اﮔﺮ داﻣﻦ ﺣﺴﻦ ﺗﻮ ﺑﮕﯿﺮد آﻫﻢ‬

‫‪ -275‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫آﻧﮑﻪ ﭘﺎﻣﺎل ﺟﻔﺎ ﮐﺮد ﺗﻮ را آﮔﺎﻫﻢ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮد ﭘﯿﺮوز ﺣﻖ زﺟﺰ و را ﻣﯽﺧﻮاﻫﻢ‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺳﺤﺮ ﺟﺎم ﺧﺮاﻓﺎﺗﺖ داد‬

‫ﺗﺎ ﺷﺪي ﮐﻮر دل از ﮐﻮري ﺗﻮ آﮔﺎﻫﻢ‬

‫ﺟﺎم ﺟﺎدوﮔﺮي ﭘﯿﺮ ﺑﻮد اﯾﻦ اﺛﺮش‬

‫زﺷﺖ را ﺧﻮب ﺗﻮ ﭘﻨﺪاري و ﮔﻮﺋﯽ ﻣﺎ ﻫﻢ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺻﻮﻣﻌﮥ ﻋﺎﻟﻢ وﻫﻤﯽ ﺗﻮ ﺑﮕﻮ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ دﯾﺮ ﻣﻐﺎﻧﯽ و ﺷﯿﺎﻃﯿﻦ ﺧﻮاﻫﻢ‬

‫ﺣﺎﻟﯿﺎ دﯾﺮ ﻣﻐﺎن رﻓﺘﯽ و راﻫﺖ دادﻧﺪ‬

‫ﻓﺨﺮ داري ﮐﻪ در آن ﺣﻠﻘﮥ دوﻟﺖ ﺧﻮاﻫﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ وﻫﻢ ﻧﮕﺮ ﻧﻨﮓ ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻮري ﺑﯿﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ و رﻫﮕﺬر ﺷﺎه و ﺑﮕﯿﺮد آﻫﻢ‬

‫‪ -276‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻓﺎش ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ و از ﮔﻔﺘﮥ ﺧﻮد دل ﺷﺎدم‬

‫ﺑﻨﺪة ﻋﺸﻘﻢ از ﻫﺮ دو ﺟﻬﺎن آزادم‬

‫ﻃﺎﺋﺮ ﮔﻠﺸﻦ ﻗﺪﺳﻢ ﭼﻪ دﻫﻢ ﺷﺮح ﻓﺮاق‬

‫ﮐﻪ درﯾﻦ داﻣﮕﻪ ﺣﺎدﺛﻪ ﭼﻮن اﻓﺘﺎدم‬

‫ﻣﻦ ﻣﻠﮏ ﺑﻮدم ﻓﺮدوس ﺑﺮﯾﻦ ﺟﺎﯾﻢ ﺑﻮد‬

‫آدم‬

‫آﺑﺎدم‬

‫ﮐﻮﮐﺐ ﺑﺨﺖ ﻣﺮا ﻫﯿﭻ ﻣﻨﺠﻢ ﻧﺸﻨﺎﺧﺖ‬

‫ﯾﺎ رب از ﻣﺎدر ﮔﯿﺘﯽ ﺑﭽﻪ ﻃﺎﻟﻊ زادم‬

‫ﺗﺎ ﺷﺪم ﺣﻠﻘﻪ ﺑﮕﻮش در ﻣﯿﺨﺎﻧﮥ ﻋﺸﻖ‬

‫ﻫﺮ دم آﯾﺪ ﻏﻤﯽ از ﻧﻮ ﺑﻤﺒﺎرك ﺑﺎدم‬

‫ﮔﺮﺧﻮرد ﺧﻮن دﻟﻢ ﻣﺮد ﯾﮏ دﯾﺪه روا اﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﭼﺮا دل ﺑﺠﮕﺮ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﺮدم دادم‬

‫آورد درﯾﻦ دﯾﺮ ﺧﺮاب‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪228‬‬

‫ﺳﺎﯾﮥ ﻃﻮﺑﯽ و دﻟﺠﻮﺋﯽ دور و ﻟﺐ ﺣﻮض‬

‫ﺑﻬﻮاي ﺳﺮ ﮐﻮي ﺗﻮ ﺑﺮﻓﺖ از ﯾﺎدم‬

‫‪ -276‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻓﺎش ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ و از ﮔﻔﺘﮥ ﺧﻮد دﻟﺸﺎدم‬

‫ﺑﻨﺪة ﺣﻘﻢ داﻧﻪ ﻋﺸﻖ و ﻫﻮا آزادم‬

‫ﺷﮑﺮ ﺣﻖ را ﮐﻪ دﻟﻤﺮاﻧﻪ و ﺑﻮدﻧﺪ ﮐﺴﺎن‬

‫ورﻧﻪ در ﭼﺎه ﺿﻼﻟﺖ ﭼﻮ ﺗﻮ ﻣﯽاﻓﺘﺎدم‬

‫ﻣﻦ ﻋﺮب ﺑﻮدم و از ﻏﯿﺮت و دﯾﻦ ﭘﺮ ﺑﻮدم‬

‫ﻫﻮس‬

‫آﺑﺎدم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ار ﺑﻨﺪه ﻋﺸﻘﯽ ﺗﻮ دﮐﻮر از دو ﺟﻬﺎن‬

‫زﺷﺘﯿﺖ ﻓﺎش ﻣﮑﻦ ﻻف ﻣﺰن دل ﺷﺎدم‬

‫از در ﻣﺴﺘﯽ و ﺻﻮﻓﯽ ﺻﻔﺘﯽ ﻧﻐﻤﻪ زﻧﯽ‬

‫ﺑﻨﺪة ﻋﺸﻘﻢ و از ﻫﺮ دو ﺟﻬﺎن آزادم‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻋﺸﻘﻢ و ﻧﯽ دﯾﻦ و ﻧﻪ ﻣﺬﻫﺐ دارم‬

‫ز اﻧﮑﻪ ﻗﺎﺋﻞ ﻧﻪ ﺑﺤﺸﺮي و ﻧﻪ ﺑﺮ ﻣﯿﻌﺎدم‬

‫ﻧﯿﺴﺖ در ﻟﻮح دﻟﻢ ﺟﺰ اﻟﻒ ﻗﺎﻣﺖ ﭘﯿﺮ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﻢ ﺣﺮف دﮔﺮ ﭘﯿﺮ ﻧﺪادي ﯾﺎدم‬

‫ﻣﮕﺲ‬

‫ﻣﯿﮑﺪة‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﻐﺎﻧﻢ‬

‫اﮐﻨﻮن‬

‫ﺑﺨﺮاﻓﺎت‬

‫اﺳﺘﺎدم‬

‫ﮔﻠﺸﻦ‬

‫ﻗﺪس‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻣﯿﮑﺪة‬

‫ﭘﯿﺮاﻧﻢ‬

‫ﺻﻮﻓﯿﺎن را ﻫﻤﻪ آﻧﺠﺎ ﭼﻮ ﻣﮑﺲ ﺷﯿﺎدم‬

‫ﺑﻮد اﺑﻠﯿﺴﯽ و ﺳﺠﻨﯽ و ﭘﺴﺘﯽ ﺟﺎﻧﻢ‬

‫ﻧﺴﻞ‬

‫زادم‬

‫ﺷﺎﻋﺮا ﮐﯽ ﺗﻮ ﻣﻠﮏ ﺑﻮدي و ﻓﺮدوس ﻣﻘﺎم‬

‫ﻻف ﮐﻢ ﮔﻮ و ﻣﺪه ﻧﺴﺒﺖ ﺧﻮد ﺑﺮ آدم‬

‫ﮐﻮﮐﺐ ﺑﺨﺖ ﺗﻮ را ﮔﺮ ﮐﻪ ﻣﻨﺠﻢ ﻧﺸﻨﺎﺧﺖ‬

‫ﺧﻮد ﺑﮕﻮ آﻧﮑﻪ ز ﻣﺎدر ﺑﺘﺼﺮف زادم‬

‫دﯾﻮ را ﻫﯿﭻ ﻣﻨﺠﻢ ﻧﺸﻨﺎﺳﺪ ﻃﺎﻟﻊ‬

‫دﯾﻮ زادي ﺗﻮ ﺑﮕﻮ دﯾﻮ ﻧﻤﻮدار ﺷﺎدم‬

‫ﺗﺎ ﺷﺪي ﺣﻠﻘﻪ ﺑﮕﻮش در اﺑﻠﯿﺲ ﻣﺪام‬

‫ﺑﻔﻠﮏ‬

‫ﻓﺮﯾﺎدم‬

‫ﺧﻮﻧﺖ از دﯾﺪه ﻓﺸﺎﻧﯽ ﺑﺴﻘﺮ زﯾﻦ ﻏﺼﻪ‬

‫ﮐﻪ ﭼﺮا دل ﺑﺤﮕﺮ ﮔﻮﺷﮥ ﻣﺮدم دادم‬

‫ﺳﺎﯾﮥ ﻃﻮﻟﯽ و دﻟﺠﻮﺋﯽ ﺣﻮر و ﻟﺐ ﺣﻮض‬

‫ﻫﻤﻪ را در ره ﺧﻮش ﺑﺎﺷﯽ ﭘﯿﺮان دادم‬

‫آورد‬

‫و‬

‫اﺑﻠﯿﺲ‬

‫ﺑﺎﯾﺮان‬

‫ﺑﺎوﻫﺎم‬
‫ﺑﺪم‬

‫ﻣﯿﺮود از‬

‫ﺧﺮاب‬

‫ﺧﺮان‬
‫ﻟﯿﮏ‬

‫ﺑﺂدم‬

‫ﺧﺪﻋﮥ ﺗﻮ‬

‫‪ -277‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻏﻢ زﻣﺎﻧﻪ ﮐﻪ ﻫﯿﭽﺶ ﮐﺮان ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫دواش ﺧﺒﺮ ﻣﯽ ﭼﻮن ارﻏﻮان ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﺘﺮك ﺧﺪﻣﺖ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮔﻔﺖ‬

‫ﭼﺮا ﮐﻪ ﻣﺼﻠﺤﺖ ﺧﻮد در آن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻧﺸﺎن اﻫﻞ ﺧﺮد ﻋﺎﺷﻘﯽ اﺳﺖ ﺑﺎ ﺧﻮد آر‬

‫ﮐﻪ در ﻣﺸﺎﯾﺦ ﺷﻬﺮ اﯾﻦ ﻧﺸﺎن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪229‬‬

‫در اﯾﻦ ﺧﻤﺎر ﮐﺴﻢ ﺟﺮﻋﻪاي ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ‬

‫ﺑﺒﯿﻦ ﮐﻪ اﻫﻞ وﻟﯽ در ﺟﻬﺎن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ و ﺳﻔﯿﻨﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺟﺰ درﯾﻦ درﯾﺎ‬

‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﻀﺎﻋﺖ‬

‫ﺳﺨﻦ‬

‫‪ -277‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫در‬

‫ﻏﻢ زﻣﺎﻧﻪ ﭼﻪ در ﺷﺎﻋﺮان ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﻐﯿﺮ‬

‫ﻻف‬

‫ﺗﻮ ﺗﺮك ﭘﯿﺮ ﻣﻌﺎن ﮐﻦ ﺑﺮو ﺑﺮاه ﺧﻮد‬

‫ﺑﺠﺰ‬

‫ﻓﺴﺎد‬

‫ﺗﻮ را ﮐﻪ ﻧﯿﺴﺖ ﻣﺘﺎﻋﯽ ﺑﻐﯿﺮ ﺑﺎده و ﻻف‬

‫ﻣﻦ اﻫﻞ ﻻف ﭼﻮ ﭘﯿﺮ ﻣﻐﺎن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻧﺸﺎن اﻫﻞ ﺧﻮد ﺗﺮك ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﺿﺪ ﺧﺮد ﺟﻤﻊ آن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫در اﯾﻦ ﺧﻤﺎر ﮐﺴﯽ ﺟﺮﻋﻪات ﻧﻤﯽﺑﺨﺸﺪ‬

‫ﯾﻘﯿﻦ ﮐﻪ ﻻف ﺧﺮي در ﺟﻬﺎن ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﻠﯽ ﺳﻔﯿﻨﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺮ از ﮔﺰاف ﺑﻮد‬

‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺑﻀﺎﻋﺖ‬

‫ازﯾﻦ‬

‫ﻓﺸﺎن‬

‫ز‬

‫ﻋﺮﻓﺎ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻏﯿﺮ‬

‫ﺷﺎﻋﺮان‬

‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺳﮕﺎن‬

‫ﻧﻤﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫آن‬

‫‪ -278‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎرﻫﺎ ﮔﻔﺘﻪام و ﺑﺎر دﮔﺮ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ ﮔﻢ ﺷﺪه اﯾﻦ ره ﻧﻪ ﺑﺨﻮد ﻣﯽﭘﻮﯾﻢ‬

‫در ﭘﺲ آﯾﻨﻪ ﻃﻮﻃﯽ ﺻﻔﺘﻢ داﺷﺘﻪاﻧﺪ‬

‫آﻧﭽﻪ اﺳﺘﺎد ازل ﮔﻔﺖ ﺑﮕﻮ ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﻣﻦ اﮔﺮ ﺧﺎرم اﮔﺮ ﮐﻞ ﭼﻦ آراﺋﯽ ﻫﺴﺖ‬

‫ﮐﻪ از آن دﺳﺖ ﻣﯽﭘﺮوردم ﻣﯽروﯾﻢ‬

‫دوﺳﺘﺎن ﻋﯿﺐ ﻣﻦ ﺑﯿﺪل ﺟﺒﺮان ﻧﮑﻨﯿﻢ‬

‫ﮔﻮﻫﺮي دارم و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮي ﻣﯽﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﺧﻨﺪه و ﮔﺮﯾﮥ ﻋﺸﺎق ز ﺟﺎي دﮔﺮ اﺳﺖ‬

‫ﻣﯽﺳﺮاﯾﻢ ﺷﺐ و وﻗﺖ ﺳﺤﺮ ﻣﯽﻣﻮﯾﻢ‬

‫‪ -278‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺎرﻫﺎ ﮔﻔﺘﻪام و ﺑﺎر دﮔﺮ ﻣﯽﮐﻮﯾﻢ‬

‫ﭼﻮن ﺷﺪم اﻫﻞ ﺧﺮد راه ﺑﺨﻮد ﻣﯽﭘﻮﯾﻢ‬

‫ﻧﯿﺴﺘﻢ ﻃﻮﻃﯽ ﺑﯽﻋﻘﻞ و ﺧﺮد اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫آﻧﭽﻪ ﺷﺪ ﻣﯿﻞ و دﻟﻢ ﺧﻮاﺳﺖ ﺑﺨﻮد ﻣﯽﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﮔﺮ ز اﺳﺘﺎد ازل ﮔﻔﺘﮥ ﻣﻦ ﺷﺪ ﺟﺒﺮ اﺳﺖ‬

‫اﯾﻦ ﻏﻠﻂ ﺑﺎﺷﺪ و اﯾﻦ ﯾﺎوه ﻧﻪ ﻣﻦ ﻣﯿﻤﻮﯾﻢ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺨﻮد ﻣﯽروي و اﯾﻦ راه ﻏﻠﻂ اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺟﺒﺮي ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ره ﻧﻪ ﺑﺨﻮد ﻣﯽﭘﻮﯾﻢ‬

‫ﺟﺒﺮﮐﻔﺮاﺳﺖ وﺳﺘﻢ ﻧﺴﺒﺖ ﺟﻮر اﺳﺖ ﺑﺤﻖ‬

‫آﻧﭽﻪ دﯾﻦ ﮔﻔﺖ ﺑﮕﻮ ﺑﺎ دل و ﺟﺎن آن ﮔﻮﯾﻢ‬

‫در ﭘﺲ آﯾﻨﻪ ﻃﻮﻃﯽ ﺻﻔﺘﺖ داﺷﺘﻪ ﭘﯿﺮ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ ﮔﺮ ﺳﺮ ﺳﭙﺮي ﺑﻬﺮ ﺗﻮ ﻣﻦ دل ﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪230‬‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﻫﻤﭽﻮن ﭼﻤﻨﻢ ﺑﯽ ﺧﺮد و ﺑﯽادراك‬

‫ﻫﺴﺘﯿﻢ ﻫﺴﺖ ز ﺣﻖ ﻟﯿﮏ ﺑﺨﻮد ره ﺟﻮﯾﻢ‬

‫اﯾﻦ ﻣﺜﻞﻫﺎي ﺗﻮ اﺳﺘﺎد ازل ﮐﯽ ﮔﻔﺘﻪ‬

‫ﻣﺜﻠﯽ را ﮐﻪ ز ﺷﺮﻋﺴﺖ ﺑﯿﺎور ﺳﻮﯾﻢ‬

‫ﺗﻮ اﮔﺮ ﺧﻮاري اﮔﺮ ﮔﻞ ﺗﻮر ﺧﻮد ﺑﺎﻓﺘﻪاي‬

‫ﻣﻦ ﻧﺒﺎﻓﻢ ز ﺧﻮد و ﻣﺜﻞ ﺗﻮ را ﺑﺪ ﮔﻮﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﯿﺐ ﮐﻨﻨﺪت ﮐﻪ ﻣﺰن ﻻف و ﻣﮕﻮ‬

‫ﮔﻮﻫﺮي دارم و ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮي ﻣﯽﺟﻮﯾﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﻔﺘﮥ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﻪ ﭼﻮ ﮔﻮﻫﺮ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﮔﺮد ﮐﻔﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ از ﺻﻔﺤﮥ دﯾﻦ ﻣﯽﺷﻮﯾﻢ‬

‫‪ -279‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﯿﺎ ﺗﺎ ﮔﻞ ﺑﺮ اﻓﺸﺎﻧﯿﻢ و ﻣﯽ در ﺳﺎﻏﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﻓﻠﮏ راﺳﻘﻒﺑﺸﮑﺎﻓﯿﻢوﻃﺮﺣﯽﻧﻮدراﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺷﺮاب ارﻏﻮاﻧﯽ را ﮔﻼب اﻧﺪر ﻗﺪح رﯾﺰﯾﻢ‬

‫ﻧﺴﯿﻢ ﻋﻄﺮ ﮔﺮدان را ﺷﮑﺮدرﻣﺠﻤﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫اﮔﺮ ﻏﻢ ﻟﺸﮑﺮ اﻧﮕﯿﺰد ﮐﻪ ﺧﻮن ﻋﺎﺷﻘﺎن رﯾﺰد‬

‫ﻣﻦ وﺳﺎﻗﯽ ﺑﺮاوﺗﺎزﯾﻢ وﺑﻨﯿﺎدش ﺑﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺑﻬﺸﺖ ﻋﺪن اﮔﺮ ﺧﻮاﻫﯽ ﺑﯿﺎ ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﻤﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﮐﻪازﭘﺎي ﺧﻤﺖﯾﮑﺴﺮﺑﺤﻮض ﮐﻮﺛﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﯾﮑﯽ از ﻋﻘﻞ ﻣﯿﻼﻓﺪ ﯾﮑﯽ ﻃﺎﻣﺎت ﻣﯽﺑﺎﻓﺪ‬

‫ﺑﯿﺎﮐﺎﯾﻦ‬

‫داوراﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﭼﻮدردﺳﺖاﺳﺖروديﺧﻮشﺑﺰنﻣﻄﺮبﺳﺮوديﺧﻮش‬

‫ﮐﻪدﺳﺖاﻓﺸﺎنﻏﺰلﺧﻮاﻧﯿﻢوﭘﺎﮐﻮﺑﺎنﺳﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺻﺒﺎ ﺧﺎك وﺟﻮدﻣﺎ ﺑﺂن ﻋﺎﻟﯿﺠﻨﺎب اﻧﺪاز‬

‫ﺑﻮد ﮐﺎن ﺷﺎه ﺧﻮﺑﺎن را ﻧﻈﺮ ﺑﺮ ﻣﻨﻈﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺳﺨﻨﺪاﻧﯽ و ﺧﻮش ﺧﻮاﻧﯽ ﻧﻤﯽورزﻧﺪ در ﺷﯿﺮاز‬

‫ﺑﯿﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﮐﻪ ﺗﺎ ﺧﻮد را ﺑﻤﻠﮏ دﯾﮕﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫داوريﻫﺎراﺑﻪﭘﯿﺶ‬

‫‪ -279‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﯿﺎ داﻧﺶ ﺑﯿﻨﺪوزﯾﻢ و ﺳﺎﻏﺮ را ﺑﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺑﺮﯾﻢ اوﻫﺎم ﻣﻠﺖ را و ﻃﺮﺣﯽ ﻧﻮ در اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺷﺮاب وﺑﺎده وﻣﯿﺮراﭼﻮﺧﺎك اﻧﺪرزﻣﯿﻦرﯾﺰﯾﻢ‬

‫ﺑﻌﻄﺮ ﺟﺎن ﻓﺰاي دﯾﻦ دﻣﺎغ ﺧﻮد ﺗﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﻓﺘﻨﻪ اﻧﮕﯿﺰد ﮐﻪ ﺧﻮن ﻋﺎﻗﻼن رﯾﺰد‬

‫ز داﻧﺶ ﺷﻌﺮﻫﺎ ﺳﺎزﯾﻢ و ﺑﻨﯿﺎدش ﺑﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺗﻮ وﺳﺎﻗﯽ و ﺻﺪ ﯾﺎﻏﯽ و ﻫﺮ ﺻﻮﻓﯽ ﺗﺮﯾﺎﻗﯽ‬

‫ﻫﻤﻪ اﯾﻦ ﻟﺸﮑﺮ اﺑﻠﯿﺲ را دﺳﺖ و ﺳﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺑﻬﺸﺖ ﻋﺪن اﮔﺮﺧﻮاﻫﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻦ ﺗﺮك ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﮐﻪ از دﯾﻦ و ﺧﺮد راﻫﯽ ﺑﺤﻮض ﮐﻮﺛﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺣﺠﯿﻢ ارﻃﺎﻟﺒﯽ ﺷﺎﻋﺮ روانﺷﻮ ﺳﻮي ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﮐﻪ از ﭘﺎي ﺧﻤﺖ ﺑﺎ ﺳﺮ ﺑﺪوزخ ﯾﮑﺴﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺣﮑﯿﻢ ازﻋﻘﻞ ﻣﯿﻼﻓﺪ ﺗﻮﻫﻢ از ﻋﺸﻖ ﻣﯽﺑﺎﻓﯽ‬

‫ﺑﯿﻨﺪاز اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از دﯾﻦ و ﮔﺮﻧﻪ ﻣﺎ ور اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪231‬‬

‫ﯾﮑﯽ از ﻋﺸﻖ ﻣﯿﻼﻓﺪ ﯾﮑﯽ ﻃﺎﻣﺎت ﻣﯽﺑﺎﻓﺪ‬

‫اﮔﺮ دﯾﻦ و ﺧﺮد داري ﺑﯿﺎ ﺗﺎ داور اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺻﺒﺎ ﺧﺎك وﺟﻮد ﺷﺮاﺑﺸﺎه ﺑﺎ ﺳﺘﻢ اﻧﺪاز‬

‫ﺑﺒﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﮐﻪ ﻣﺎ ﻫﺮ دو ﺑﺪوزخ اﻧﺪر اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﭼﻪدرﺷﯿﺮازودرﻫﺮﺟﺎﻧﻤﯽﺧﻮاﻫﻨﺪﮐﺬبوﻻف‬

‫ﻣﮕﺮآن ﮐﺲ ﮐﻪ ﻋﺎرف ﺷﺪﺑﺮآن ﺑﺪﻣﻨﻈﺮاﻧﺪازﯾﻢ‬

‫ﺑﻬﺮﻣﻠﮑﯽ ﮐﻪ رو آري ﺑﻐﯿﺮ از ﻫﺮزه ﺧﻮاﻧﺎﻧﺶ‬

‫ﻧﻤﯽﯾﺎﺑﯽ ﮐﺴﯽ ﺑﯿﺶ ﮔﻞ ﺗﻮ را ﻣﺠﻤﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫اﮔﺮﺑﺮ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﻮاﻧﯽ ﻫﻤﻪ آن ﻻف و ﺑﺎﻓﺖ را‬

‫ﺷﮑﺎﻓﺪ ﺧﺪﻋﻪﻫﺎﯾﺶ او ﮔﻮﺷﺖ را ﮐﺮ اﻧﺪازﯾﻢ‬

‫‪ -280‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺳﺎلﻫﺎ ﭘﯿﺮوي ﻣﺬﻫﺐ رﻧﺪان ﮐﺮدم‬

‫ﺗﺎ ﺑﻔﺘﻮاي ﺧﺮد ﺣﺮص ﺑﺰﻧﺪ ان ﮐﺮدم‬

‫ﻣﻦ ﺑﺴﺮ ﻣﻨﺰل ﻋﻨﻘﺎﻧﻪ ﺑﺨﻮد ﺑﺮدم ﭘﯽ‬

‫ﻗﻄﻊ اﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺎ ﻣﺮغ ﺳﻠﯿﻤﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﺳﺎﯾﮥ ﺑﺮ دل رﯾﺸﻢ ﻓﮑﻦ اي ﮔﻨﺞ روان‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺴﻮداي ﺗﻮ وﯾﺮان ﮐﺮدم‬

‫ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدم ﮐﻪ ﻧﺒﻮﺳﻢ ﻟﺐ ﺳﺎﻗﯽ و ﮐﻨﻮن‬

‫ﻣﯽﮔﺰم ﻟﺐ ﮐﻪ ﭼﺮا ﮔﻮش ﺑﻨﺎدان ﮐﺮدم‬

‫ﻧﻘﺶﻣﺴﺘﻮري وﻣﺴﺘﯽ ﻧﻪ ﺑﺪﺳﺖ ﻣﻦوﺗﺴﺖ‬

‫آﻧﭽﻪ اﺳﺘﺎد ازل ﮔﻔﺖ ﺑﮕﻮ آن ﮐﺮدم‬

‫دارم از ﻟﻄﻒ ازل ﺟﻨﺖ و ﻓﺮدوس ﻃﻤﻊ‬

‫ﮔﺮ ﭼﻪ درﺑﺎﻧﯽ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻓﺮاوان ﮐﺮدم‬

‫اﯾﻨﮑﻪ ﭘﯿﺮاﻧﻪ ﺳﺮم ﺻﺤﺒﺖ ﯾﻮﺳﻒ ﺑﻨﻮاﺧﺖ‬

‫اﺟﺮ ﺻﺒﺮﯾﺴﺖ ﮐﻪ در ﮐﻠﺒﮥ اﺣﺰان ﮐﺮدم‬

‫ﮔﺮ ﺑﺪﯾﻮان ﻏﺰل ﺻﺪر ﻧﺸﯿﻨﻢ ﭼﻪ ﻋﺠﺐ‬

‫ﺳﺎلﻫﺎ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻮان‬

‫ﮐﺮدم‬

‫ﺻﺒﺢ ﺧﯿﺰي و ﺳﻼﻣﺖ ﻃﻠﺒﯽ ﭼﻮن ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻫﺮ ﭼﻪ ﮐﺮدم ﻫﻤﻪ از دوﻟﺖ ﻗﺮآن ﮐﺮدم‬

‫‪ -280‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﮐﺮدم‬

‫ﺗﺎ ﺑﻔﺘﻮاي ﺧﺮد ﺣﻤﻠﻪ ﺑﻌﺮﻓﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﺳﺎلﻫﺎ‬

‫ﭘﯿﺮوي‬

‫ﮔﻔﺘﮥ‬

‫ﻗﺮآن‬

‫ﻣﻦ ﺑﺸﺮك ﻋﺮﻓﺎ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻪ ﺧﻮد ﺑﺮ دم ﭘﯽ‬

‫دﻓﻊ اﯾﻦ ﻣﻐﻠﻄﻪ ﺑﺎ ﻋﻘﻞ و ﺑﺒﺮﻫﺎن ﮐﺮدم‬

‫اي ﺧﺪا ﮐﻦ ﻣﺪدي ﭘﺎره ﮐﻨﻢ ﻋﺮﻓﺎن را‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﺧﺎﻧﮥ دل ﭘﺎك ز ﺷﯿﻄﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﺗﻮﺑﻪ ﮐﺮدم ز ﻫﻮا و ﻫﻮس و ﻧﺎداﻧﯽ‬

‫ﻣﯽﮔﺰم ﻟﺐ ﮐﻪ ﭼﺮا ﮔﻮش ﺑﻨﺎدان ﮐﺮدم‬

‫ﻧﻘﺶﻣﺴﺘﻮري وﻣﺴﺘﯽ ﻫﻤﻪ دﺳﺖﻣﻦوﺗﺴﺖ‬

‫ﺟﺒﺮ ﺷﺪ اﯾﻨﮑﻪ ز اﺳﺘﺎد ازل آن ﮐﺮدم‬

‫ورﻧﻪﻫﺮﮐﺲﮐﻪ ﺑﻬﺮدﯾﻦروداﯾﻦﺣﺠﺖاوﺳﺖ‬

‫ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﮔﻔﺘﮥ ﯾﺰدان ﮐﺮدم‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪232‬‬

‫آﻧﭽﻪ اﺳﺘﺎد ازل ﮔﻔﺖ ﺗﻮ ﺿﺪش ﮐﺮدي‬

‫ﮔﻮ ﭼﻮ ﭘﯿﺮان دﻏﺎ ﭘﺸﺖ ﺑﺎﯾﻤﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﻃﻤﻊ ﺟﻨﺖ و ﻓﺮدوس ﻣﮑﻦ ﺑﺎره ﮐﺞ‬

‫ﺗﻮ ﺑﮕﻮ ﺑﺎره ﮐﺞ ﻃﯽ ره ﻣﯿﺰان ﮐﺮدم‬

‫ﯾﻮﺳﻒ و ﺧﻀﺮ ﺗﻮ اي ﺣﺎﻓﻆ اﯾﻦ ﭘﯿﺮاﻧﻨﺪ‬

‫اﺟﺮ ﺻﺒﺮت ﻫﻤﻪ را ﻋﻬﺪة ﭘﯿﺮان ﮐﺮدم‬

‫ﺗﻮ ﮐﻪ درﺑﺎﻧﯽ ﻣﯽﺧﺎﻧﻪ ﻓﺮاوان ﮐﺮدي‬

‫ﭘﺲ ﺑﮕﻮ ﺟﻨﺖ ﺧﻮد ﺻﻠﺢ ﺑﺸﯿﻄﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﻏﺰل و ﯾﺎوه ﺳﺮاﺋﯽ و اﺑﺎﻃﯿﻞ و ﮔﺰاف‬

‫ﺻﺪر و ذﯾﻠﺶ ﻫﻤﻪ را ﺟﻤﻠﻪ ﺑﯿﮑﺴﺎن ﮐﺮدم‬

‫ﺣﯿﻒ ﮐﺎﻧﺪر ﭘﯽ ﺑﯿﻬﻮده و ﻃﺎﻣﺎت ﺷﺪي‬

‫ﺑﺎز ﮔﻮ ﺑﻨﺪﮔﯽ ﺻﺎﺣﺐ دﯾﻮان ﮐﺮدم‬

‫ﻋﺠﺐ اﯾﻨﺴﺖ ﭘﺲ از اﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﭘﯿﺮاﻫﻪ روي‬

‫ﺑﺎزﮔﻮﺋﯽ ﻫﻤﻪ از دوﻟﺖ ﻗﺮآن ﮐﺮدم‬

‫‪ -281‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﮐﻪ ﺑﺮ آن ﺧﺎﻃﺮ ﻋﺎﻃﺮ ﮔﺬرم‬

‫ﻟﻄﻒﻫﺎ ﻣﯽﮐﻨﯽ اي ﺧﺎك درﺳﺖ ﺗﺎج ﺳﺮم‬

‫ﺧﺮم آن روز ﮐﺰﯾﻦ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺑﺮ ﺑﻨﺪم ﺑﺎر‬

‫وز ﺳﺮ ﮐﻮي ﺗﻮ ﭘﺮﺳﻨﺪ رﻓﯿﻘﺎن ﺧﺒﺮم‬

‫ﭘﺎﯾﮥ ﻧﻈﻢ ﺑﻠﻨﺪ اﺳﺖ و ﺟﻬﺎن ﮔﯿﺮ ﺑﮕﻮ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻨﺪ ﭘﺎدﺷﻪ ﺑﺤﺮ دﻫﺎن ﭘﺮ ﮔﻬﺮم‬

‫‪ -281‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺎز ﮔﻔﺘﯽ ﺑﺸﻬﻤﺎن ﺧﺎك درت ﺗﺎج ﺳﺮم‬

‫ﯾﮏ دﻣﯽ ﺑﺰن از ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎر ﻫﻨﺮم‬

‫ﻫﻤﺘﯽ ﮐﻦ ﺑﺮه ﺣﻖ ﺑﺮ دو ﻗﻄﻊ ﻧﻤﺎ‬

‫ﻧﻈﺮ ﺧﻮد ﺗﻮ زاﻋﯿﺎن و ﺷﻬﻤﺎن دﮔﺮم‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﯾﮑﺒﻨﺪه ﻧﻮازي ﺑﺠﺰ از ﺧﺎﻟﻖ ﺗﻮ‬

‫ﻇﻦ ﺑﺪ را ﺳﻮي آن ﺧﺎﻟﻖ ﯾﮑﺘﺎ ﻧﺒﺮم‬

‫ﺷﺐ ﺧﻠﻮت ﺑﻄﻠﺐ ﻏﺮت و دوﻟﺖ از ﺣﻖ‬

‫ﺑﺎﺷﺪ ﻫﻨﺪ ﻣﮕﻮ ﺧﺎﻃﺮ ﻋﺎﻃﺮ ﮔﺬرم‬

‫ﺧﺮم آن روز ﮐﻨﯽ ﻗﻄﻊ ﻧﻈﺮ از ﻣﺨﻠﻮق‬

‫ﺑﺪر ﺧﺎﻧﮥ ﺣﻖ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺑﯿﻔﺘﺪ ﻧﻈﺮم‬

‫ﭼﻨﺪان‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮐﻦ ز ﻫﻨﺮ ﺻﻨﻌﺖ و ﮐﺎري ﺧﺒﺮم‬

‫ﮔﯿﺮ‬

‫ﭘﺎدﺷﻪ‬

‫ﻫﻨﺪ‬

‫ﻧﯿﺎﯾﺪ‬

‫‪ -282‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﯽ ﺗﻮ اي ﺳﺮو روان ﺑﺎ ﮔﻞ و ﮔﻠﺸﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫زﻟﻒ ﺳﻨﺒﻞ ﭼﻪ ﮐﺸﻢ ﻋﺎرض ﺳﻮﺳﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺑﺮو اي ﻧﺎﺻﺢ و ﺑﺮ درد ﮐﺸﺎن ﺧﺮده ﻣﮕﯿﺮ‬

‫ﮐﺎر ﻓﺮﻣﺎي ﻗﺪر ﻣﯽﮐﻨﺪ اﯾﻦ ﻣﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺑﺮق ﻏﯿﺮت ﭼﻮﭼﻨﯿﻦ ﯾﺠﻤﺪاز ﻣﮑﻤﻦ ﻏﯿﺐ‬

‫ﺗﻮ ﺑﻔﺮﻣﺎ ﮐﻪ ﻣﻦ ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺧﺮﻣﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪233‬‬

‫ﺷﺎه ﺗﺮﮐﺎن ﭼﻮ ﭘﺴﻨﺪﯾﺪه و ﺑﭽﺎﻫﻢ اﻧﺪاﺧﺖ‬

‫دﺳﺘﮕﯿﺮ او ﻧﺸﻮد ﻟﻄﻒ ﺗﻬﻤﺘﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﻣﺪدي ﮔﺮ ﺑﭽﺮاﻏﯽ ﻧﮑﻨﺪ آﺗﺶ ﻃﻮر‬

‫ﭼﺎرة ﺗﯿﺮه ﺷﺐ وادي اﯾﻤﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﺧﻠﺪ ﺑﺮﯾﻦ ﺧﺎﻧﮥ ﻣﻮروث ﻣﻦ اﺳﺖ‬

‫ﭼﮑﻨﻢ‬

‫اﻧﺪرﯾﻦ‬

‫ﻣﻨﺰل‬

‫وﯾﺮاﻧﻪ‬

‫ﻧﺸﯿﻤﻦ‬

‫‪ -282‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺤﻖ ﭘﯽ ﻧﺒﺮي از ﮔﻞ و ﮔﻠﺸﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﻧﺒﺮي ﻣﻌﺮﻓﺖ از ﺳﻨﺒﻞ و ﺳﻮﺳﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺑﺮو اي ﺷﺎﻋﺮ و ﺑﺮ دﯾﻦ ﺧﺪا ﻟﻄﻤﻪ ﻣﺰن‬

‫ورﻧﻪ دوزخ ﺑﺮوي ﺑﺎ ﺳﺮو ﮔﺮدن ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺑﺎز ﮔﻔﺘﯽ ﮐﻪ ﻗﻀﺎ و ﻗﺪر اﯾﻦ ﺟﺎﻣﺖ داد‬

‫ﮔﺮ ﻧﻔﻬﻤﯽ ﺗﻮ ﮐﻪ ﺧﻮد ﺧﻮاﺳﺘﻪاي ﻣﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﻣﮑﻤﻦ ﻏﯿﺐ ﺗﻮ اﺑﻠﯿﺲ و ﺧﺒﺮ او ﻣﯽﻧﺠﻬﺪ‬

‫ﺑﺮق ﺑﯽﻏﯿﺮﺗﯽ اي ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺧﺮﻣﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺷﺎه ﺗﺮﮐﺎن ز زر و ﺳﯿﻢ ﺑﭽﺎﻫﺖ اﻓﮑﻨﺪ‬

‫دﺳﺘﮕﯿﺮ ار ﻧﺸﻮد ﻗﺎدر ذو اﻟﻤﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﻧﺒﻮد آﺗﺶ ﭘﯿﺮ ﺗﻮ ﭼﻮ آن آﺗﺶ ﻃﻮر‬

‫وادي ﭘﯿﺮ ﺗﻮ ﻧﯽ دادي اﯾﻤﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﻠﺪ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺮ ﺑﯿﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﺸﺎﻋﺮ دادﻧﺪ‬

‫دﯾﺮ ﮐﻔﺮ اﺳﺖ ن ﻓﺮدوس ﺑﺮي ﻣﻦ ﭼﮑﻨﻢ‬

‫‪ -283‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﻐﯿﺮ آﻧﮑﻪ ﺑﺸﺪ دﯾﻦ و داﻧﺶ از دﺳﺘﻢ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﮕﻮ ﮐﻪ ز ﻋﺸﻘﺖ ﭼﻪ ﻃﺮف ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻢ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﺧﺮﻣﻦ ﻋﻤﺮم و ﻏﻢ ﺗﻮ داد ﺑﺒﺎد‬

‫ﺑﺨﺎك ﭘﺎي ﻋﺰﯾﺰت ﮐﻪ ﻋﻬﺪ ﻧﺸﮑﺴﺘﻢ‬

‫ﺑﺴﻮﺧﺖ ﺣﺎﻓﻆ و آن ﯾﺎر دﻟﻨﻮاز ﻧﮕﻔﺖ‬

‫ﮐﻪ ﻣﺮﻫﻤﯽ ﺑﻔﺮﺳﺘﻢ ﭼﻮ ﺧﺎﻃﺮش ﺧﺴﺘﻢ‬

‫‪ -283‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اﮔﺮ ﭼﻪ ﻋﻤﺮ و ﺟﻮاﻧﯽ ﺑﺮﻓﺖ از دﺳﺘﻢ‬

‫وﻟﯽ ﺑﺮاي ﻫﺪاﯾﺖ ز ﭘﺎي ﻧﻨﺸﺴﺘﻢ‬

‫ﺧﻮش آﻧﮑﻪ ﺧﻮد ﺑﮑﻨﯽ اﻋﺘﺮاف اي ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮐﻪ دﯾﻦ و داﻧﺶ ار داﺷﺘﻢ ﺑﺪاد ﺳﺘﻢ‬

‫ﺗﻤﺎم ﺧﺮﻣﻦ ﻋﻤﺮت ﺑﺴﻮﺧﺖ از ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺑﯿﺎ ﺑﮕﻮ ز ﺗﻌﺸﻖ ﭼﻪ ﻃﺮف ﺑﺮ ﺑﺴﺘﻢ‬

‫ﺳﺰا اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﺑﺴﻮزم ﻣﻦ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ دﯾﻮان‬

‫ﭼﻮ ﺧﺪﻣﺘﯽ ﺑﺴﺰا ﺑﺮ ﻧﯿﺎﯾﺪ از دﺳﺘﻢ‬

‫را‬

‫ﺗﻮ ﻣﮋدة از ﺷﺮا و ﭼﻪ ﻣﻦ ﺟﺴﺘﻢ‬

‫ﺑﺮﯾﺰ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ‬

‫آﺑﺮوي‬

‫ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪234‬‬

‫‪ -284‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﺮم آن روز ﮐﺰﯾﻦ ﻣﻨﺰل وﯾﺮان ﺑﺮدم‬

‫راﺣﺖ ﺟﺎن ﻃﻠﺒﻢ وز ﭘﯽ ﺟﺎﻧﺎن ﺑﺮوم‬

‫ور ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﻧﺒﺮم ره ز ﺑﯿﺎﺑﺎن ﺑﯿﺮون‬

‫ﺑﺮوم‬

‫ﻫﻤﺮه‬

‫ﮐﻮﮐﺒﮥ‬

‫دوران‬

‫آﺻﻒ‬

‫‪ -284‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺧﺮم آن روز ﮐﺰﯾﻦ دوﻟﺖ اﯾﺮان ﺑﺮدم‬

‫ﺷﻮم از ﺷﻌﺮ ﺑﺮون از ره ﻗﺮآن ﺑﺮوم‬

‫ﺑﺮدم از ره دﯾﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﻮﺣﯽ آﻣﺪه اﺳﺖ‬

‫ﺗﺎ ﺑﻬﺸﺖ اﺑﺪي ﺧﺮم و ﺧﻨﺪان ﺑﺮوم‬

‫ﻧﻪ ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﺑﻮزﯾﺮي ﺑﺘﻤﻠﻖ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻫﻤﺮه‬

‫ﺑﺮوم‬

‫ﻫﻤﻪ ﺟﺎﻧﺎن ﺗﻮ ﺷﺎﻫﺎن و وزﯾﺮان ﮔﻮﺋﯽ‬

‫راﺣﺖ ﺟﺎن ﻃﻠﺒﻢ ﮐﺰ ﭘﯽ اﯾﺸﺎن ﺑﺮوم‬

‫ﺑﺠﻬﺎن آﻣﺪم اي ﺷﺎﻋﺮ و ﮔﺮﯾﺎن ﺑﻮدم‬

‫ﻫﺴﺖ اﻣﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﺎدان و ﻣﺴﻠﻤﺎن ﺑﺮوم‬

‫ﻻف ﮔﻮي و ﺗﻤﻠﻖ ﻧﮑﻨﻢ زاﺻﻒ ﻋﻬﺪ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﺎ ﮐﺒﮑﻪ و رﺣﻤﺖ ﯾﺰدان ﺑﺮوم‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻟﻄﻒ ﺧﺪا ﻫﻤﺪم و ﯾﺎدت ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻫﻤﺘﯽ ﺗﺎ ز ﺟﻬﺎن ﻫﻤﺮه اﯾﻤﺎن ﺑﺮوم‬

‫ﮐﻮﮐﺒﮥ‬

‫دوران‬

‫آﺻﻒ‬

‫‪ -285‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن ﮔﺮ ﮔﺬر اﻓﺘﺪ ﺑﺎزم‬

‫ﺣﺎﺻﻞ ﺧﺮﻗﻪ و ﺳﺠﺎده روان در ﺑﺎزم‬

‫ﺣﻠﻘﮥ ﺗﻮﺑﻪ ﮔﺮ اﻣﺮوز ﭼﻮ زﻫﺎد زﻧﻢ‬

‫ﺧﺎزن‬

‫ﺑﺎزم‬

‫ﺻﺤﺒﺖ ﺣﻮر ﻧﺨﻮاﻫﻢ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻋﯿﻦ ﻗﺼﻮر‬

‫ﺑﺎ ﺧﯿﺎل ﺗﻮ اﮔﺮ ﺑﺎ دﮔﺮي ﭘﺮدازم‬

‫ﻣﺮغ ﺳﺎن از ﻗﻔﺲ ﺧﺎك ﻫﻮاﺋﯽ ﮔﺸﺘﻢ‬

‫ﺑﻬﻮاﺋﯽ ﮐﻪ ﻣﮕﺮ ﺻﯿﺪ ﮐﻨﺪ ﺷﻪ ﺑﺎزم‬

‫ﻣﯿﮑﺪه‬

‫ﻓﺮدا‬

‫ﻧﮑﻨﺪ‬

‫در‬

‫‪ -285‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن ﮔﺮ ﻧﻈﺮي اﻧﺪازم‬

‫ﺻﻮﻓﯽ و ﺷﺎﻋﺮ و ﻋﺎرف ﻫﻤﻪ ﻣﻀﻄﺮ ﺳﺎزم‬

‫ﺣﻠﻘﻪ و ﻣﺠﻠﺲ رﻧﺪان ﻫﻤﻪ ﺑﺮ ﺑﺎد وﻫﻢ‬

‫ﺧﺎزن‬

‫اﻧﺪازم‬

‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن دﯾﻨﯽ و اﯾﻤﺎن ﻧﺒﻮد‬

‫ﻧﯿﺴﺖ ﺟﺰ ﻣﺴﺘﯽ و ﻟﻬﻮ و ﻟﻌﺐ دﯾﻦ ﺑﺎزم‬

‫ﺻﺤﺒﺖ ﺣﻮر ﻧﺨﻮاﻫﯽ ﮐﻪ ﺑﻮد ﻋﯿﻦ ﻗﺼﻮر‬

‫ﻣﺮﺣﺒﺎ ﺷﺎرب وﻫﻢ دم درازت ﻧﺎزم‬

‫آري از ﻋﯿﻦ ﻗﺼﻮر اﺳﺖ ﮐﻪ ﺣﻮران ﺑﻨﻬﯽ‬

‫ﻋﺸﻖ ورزي ﺑﮕﺪاﺋﯽ ﮐﻪ ﺑﺪه ﯾﮏ ﻏﺎزم‬

‫ﻣﯿﮑﺪه‬

‫و‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺑﺮون‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪235‬‬

‫ﭼﻮ ﻣﮕﺲ از ﻗﻔﺲ ﺧﺎك ﻫﻮاﺋﯽ ﮐﺸﺘﯽ‬

‫ﺑﺎ ﻫﻤﺎن ﺷﺎه ﮐﻪ داري ﺗﻮ ﺑﮕﻮﺷﻪ ﺑﺎزم‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ ﺷﻌﺮا را ﻫﻤﻪ ﺗﺤﻘﯿﺮ ﺑﺪﯾﻦ‬

‫ﮐﺎرﺷﺎن ﺑﻮده ﭼﻮ اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮك ﺷﯿﺮازم‬

‫‪ -286‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﮋدة وﺻﻞ ﺗﻮ ﮐﻮ ﮐﺰ ﺳﺮ ﺟﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﻃﺎﺋﺮ ﻗﺪﺳﻢ و از دام ﺟﻬﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﺑﻮﻻي ﺗﻮ ﮐﻪ ﮔﺮ ﺑﻨﺪة ﺧﻮﯾﺸﻢ ﺧﻮاﻧﯽ‬

‫از ﺳﺮ ﺧﻮاﺟﮕﯽ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﺑﺮﺧﯿﺰم‬

‫ﺑﺮ ﺳﺮ ﺗﺮﺑﺖ ﻣﻦ ﺑﺎ ﻣﯽ و ﻣﻄﺮب ﺑﻨﺸﯿﻦ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﻮﯾﺖ ز ﻟﺤﺪ رﻗﺺ ﮐﻨﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﺧﯿﺰ و ﺑﺎﻻ ﺑﻨﻤﺎ اي ﺑﺖ ﺷﯿﺮﯾﻦ ﺣﺮﮐﺎت‬

‫ﮐﺰ ﺳﺮﺟﺎن و ﺟﻬﺎن دﺳﺖ ﻓﺸﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫‪ -286‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﮋدة رﺣﻤﺖ ﺣﻖ ﮐﻮ ﮐﻪ ز ﺟﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﻧﻪ ﭼﻮ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺑﻼف از دو ﺟﻬﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﻣﮕﺲ ﻣﯿﮑﺪه را ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺑﺎ ﭘﯿﺮ‬

‫از ﺳﺮ ﺑﺎده و ﻣﯽ ﭼﺮخ زﻧﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﭘﺴﺘﯿﺶ ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﺑﮕﻔﺘﯽ ﭼﻪ ﺷﻮم ﺑﻨﺪة ﭘﯿﺮ‬

‫از ﺳﺮ ﺧﻮاﺟﮕﯽ ﮐﻮن و ﻣﮑﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫ﺳﺮ ﻗﺒﺮ ﻋﺮﻓﺎ ﻫﺮ ﮐﻪ رو و ﺑﺎ ﻣﻄﺮب‬

‫ﮔﻔﺘﻪ ﻋﺎرف ز ﻟﺤﺪ ﻻف زﻧﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫اف ﺑﺮ آن ﺑﺎﻃﻦ ﮐﻮري ﮐﻪ ﺑﮕﻮﯾﺪ ﺷﺎﻋﺮ‬

‫ﮔﻔﺘﻪ از ﻋﺸﻖ ﺧﺪا رﻗﺺ ﮐﻨﺎن ﺑﺮ ﺧﯿﺰم‬

‫‪ -287‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺻﻨﻤﺎ ﺑﺎ ﻏﻢ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﭼﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﺎ ﯾﮑﯽ در ﻏﻢ ﺗﻮ ﻧﺎﻟﮥ ﺷﺒﮕﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫دل دﯾﻮاﻧﻪ از آن ﺷﺪ ﮐﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﻧﺸﻨﻮد‬

‫ﻣﮕﺮش ﻫﻢ ز ﺳﺮ زﻟﻒ ﺗﻮ ز ﺑﺨﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫آن زﻣﺎن ﮐﺎر زوي دﯾﺪن ﺟﺎﻧﻢ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫در ﻧﻈﺮ ﻧﻘﺶ رخ ﺧﻮب ﺗﻮ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫دور ﺷﻮ از ﺑﺮم اي واع و ﺑﯿﻬﻮده ﻣﮕﻮي‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ آﻧﻢ ﮐﻪ دﮔﺮﮔﻮش ﺑﺘﺰوﯾﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ اﻣﯿﺪ ﺻﻼﺣﯽ ز ﻓﺴﺎد و ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﭼﻨﯿﻦ اﺳﺖ ﭼﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ اﺳﺖ‬

‫‪ -287‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اي ﺧﺪا ﺑﺎ ﻣﺮض ﻋﺸﻖ ﭼﻪ ﺗﺪﺑﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ از ﺿﺮرش ﻧﺎﻟﮥ ﺷﺒﮕﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫دل دﯾﻮاﻧﮥ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ در او ﻧﯿﺴﺖ ﺧﺮد‬

‫ﻣﮕﺮش ﺑﺮ ﺧﺮد ﺧﻮﯾﺶ ﺑﺰﻧﺠﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪236‬‬

‫رب ﺻﻮﻓﯽ ﻫﻤﻪ ﭘﯿﺮ اﺳﺖ ﭼﻪ ﯾﺎ رب ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﮔﻔﺖ ﻧﻘﺶ رخ ﭘﯿﺮ اﺳﺖ ﭼﻪ ﺗﺼﻮﯾﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮ وﺻﺎل رخ ﭘﯿﺮان ز ﺣﻤﺎﻗﺖ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫دل و دﯾﻦ را ﻫﻤﻪ در ﺑﺎزم و ﺗﻮﻓﯿﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫دور ﺷﻮ از ﺑﺮم اي ﺷﺎﻋﺮ و ﺗﺤﻘﯿﺮ ﻣﮑﻦ‬

‫وﻋﻆ و اﻧﺪرز ﺑﻮد آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ﺗﻘﺮﯾﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﮔﺸﺘﻪ ﻣﻘﺪر ﮐﻪ ﺑﺸﺮ ﻣﺨﺘﺎر اﺳﺖ‬

‫ﭼﻮن ﮐﻪ ﺧﻮد ﮐﺮده ﭼﺮا ﻧﺴﺒﺖ ﺗﻘﺪﯾﺮ ﮐﻨﻢ‬

‫‪ -288‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺮاﺷﺮﻃﯽاﺳﺖﺑﺎﺟﺎﻧﺎن ﮐﻪ ﺗﺎﺟﺎن درﺑﺪندارم‬

‫ﻫﻮاداران ﮐﻮﯾﺶ را ﭼﻮ ﺟﺎن ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ دارم‬

‫ﺑﮑﺎم آرزوي دل ﭼﻮ دارم ﺧﻠﻮﺗﯽ ﺣﺎﺻﻞ‬

‫ﭼﻪ ﻓﮑﺮ از ﺧﺒﺚ ﺑﺪﮔﻮﯾﺎن ﻣﯿﺎن اﻧﺠﻤﻦ دارم‬

‫ﻣﺮادرﺧﺎﻧﻪ ﺳﺮوي ﻫﺴﺖ ﮐﺎﻧﺪر ﺳﺎﯾﮥ ﻗﺪش‬

‫ﻓﺮاغ از ﺳﺮو ﺑﺴﺘﺎﻧﯽ و ﺷﻤﺸﺎد ﭼﻤﻦ دارم‬

‫ﺳﺰد ﮐﺰ ﺧﺎﺗﻢ ﻟﻌﻠﺶ زﻧﻢ ﻻف ﺳﻠﯿﻤﺎﻧﯽ‬

‫ﭼﻮ اﺳﻢ اﻋﻈﻢ ﺑﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﺑﺎك از اﻫﺮﻣﻦ دارم‬

‫اﻻ اي ﭘﯿﺮ ﻓﺮزاﻧﻪ ﻣﮑﻦ ﻣﻨﻌﻢ ز ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ در ﺗﺮك ﭘﯿﻤﺎﻧﻪ دﻟﯽ ﭘﯿﻤﺎن ﺷﮑﻦ دارم‬

‫ﺑﺮﻧﺪي ﺷﻬﺮه ﺷﺪ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯿﺎن ﻫﻤﺪﻣﺎن ﻟﯿﮑﻦ‬

‫ﭼﻪ ﻏﻢدارم ﮐﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﻦ دارم‬

‫‪ -288‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﻣﺮاﺷﺮﻃﯽاﺳﺖ ﺑﺎﯾﺰدانﮐﻪﺗﺎﺟﺎن درﺑﺪن دارم‬

‫ﻫﻮاداران دﯾﻨﺶ را ﭼﻮ ﺟﺎن ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ دارم‬

‫زدﯾﻨﺶﻫﺮﮐﻪﺷﺪﺧﺎرج ﺑﺮدوﺣﺠﺖﮐﻨﻢﻇﺎﻫﺮ‬

‫ﭼﻪ ﺑﺎك ازﺧﺒﺚ ﺑﺪﮔﻮﯾﺎن ﺑﺪﯾﻮان و ﺳﺨﻦ دارم‬

‫ﻣﺮاﻋﻘﻞ و ﺧﺮد در ﺑﺮ ز اﯾﻤﺎن ﺣﺠﺘﻢ در ﺳﺮ‬

‫ﺑﺪﻓﻊ ﻋﺎرف و ﺷﺎﻋﺮ ﻫﺰاران ﺑﺖ ﺷﮑﻦ دارم‬

‫ﻫﺰاران دﺷﻤﻦ ﮐﺎﻓﺮﻣﯿﺎن ﺧﺎﻧﻘﻪ دارم‬

‫ﭼﻪ ﺧﻮﺷﻨﻮدي ﺣﻖ ﺑﺎﺷﺪﭼﻪ ﺑﺎكازاﻫﺮﻣﻦ دارم‬

‫اﻻ اي ﭘﯿﺮ دﯾﻮاﻧﻪ ﺑﮑﻦ ﺗﻮ ﺗﺮك ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ‬

‫اﻣﯿﺪي ﻣﻦ ﺑﺎﺳﺘﻘﻼل از ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ دارم‬

‫ﻧﺪاردﺑﺮﻗﻌﯽﺟﺰﺣﻖﻧﻪ ﭼﻮنﺣﺎﻓﻆﮐﻪﻣﯽﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﭼﻪ ﻏﻢ دارمﮐﻪ در ﻋﺎﻟﻢ ﻗﻮام اﻟﺪﯾﻦ ﺣﺴﻦ دارم‬

‫‪ -289‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺧﯿﺰ ﺗﺎ ﺧﺮﻗﮥ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺷﻄﺢ و ﻃﺎﻣﺎت ﺑﺒﺎزار ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺳﻮي رﻧﺪان ﻗﻠﻤﻨﺪر ﺑﺮه آورد ﺳﻔﺮ‬

‫دﻟﻖ ﺑﺴﻄﺎﻣﯽ و ﺳﺠﺎدة ﻃﺎﻣﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺗﺎ ﻫﻤﻪ ﺧﻠﻮﺗﯿﺎن ﺟﺎم ﺻﺒﻮﺣﯽ ﮔﯿﺮﻧﺪ‬

‫ﭼﻨﮓ ﺻﺒﺤﯽ ﺑﺪر ﭘﯿﺮ ﻣﻨﺎﺟﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪237‬‬

‫ﺑﺎ ﺗﻮ آن ﻋﻬﺪ ﮐﻪ در وادي اﯾﻤﻦ ﺑﺴﺘﻢ‬

‫ﻫﻤﭽﻮ ﻣﻮﺳﯽ ارﻧﯽ ﮔﻮي ﺑﻤﯿﻘﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﮐﻮس ﻧﺎﻣﻮس ﺗﻮ ﺑﺮ ﮐﻨﮑﺮة ﻋﺮش زﻧﯿﻢ‬

‫ﻋﻠﻢ ﻋﺸﻖ ﺗﻮ ﺑﺮ ﺑﺎم ﺳﻤﺎوات ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ آب رخ ﺧﻮد در ﺑﺮ ﻫﺮ ﺳﻔﻠﻪ ﻣﺮﯾﺰ‬

‫ﺣﺎﺟﺖ آن ﺑﻪ ﮐﻪ ﺑﺮ ﻗﺎﺿﯽ ﺣﺎﺟﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫‪ -289‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺧﯿﺰ ﺗﺎ ﺧﺮﻗﮥ ﺻﻮﻓﯽ ﺑﻨﺠﺎﺳﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺷﻄﺢ و ﻃﺎﻣﺎت و دﯾﮕﺮ ﺟﻤﻠﻪ ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﻓﮑﺮ ﺷﺎﻋﺮ ﮐﻪ ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﻮد در ﭘﯿﭽﻢ‬

‫دردي آﺗﺶ زده دودش ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺳﻮي رﻧﺪان ﻗﻠﻨﺪر ﻣﺮو اي ﭘﯿﺮ ﭘﺮﺳﺖ‬

‫دﯾﻮ ﺑﺴﻄﺎم رﻫﺎ ﮐﻦ ﺑﻨﺠﺎﺳﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺑﮕﺬر از ﻋﻬﺪ ﮐﻪ ﺑﺎ دﯾﻮ ﺑﻄﻐﯿﺎن ﺑﺴﺘﯽ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺟﺎن ﺗﻮ ﺑﺮون از ﻫﻤﻪ آﻓﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫در ﺑﯿﺎﺑﺎن ﺑﺴﻮي ﮔﻢ ﺷﺪن آﺧﺮ ﺗﺎ ﮐﯽ‬

‫ﺗﻮ ﺑﺮه آي ﮐﻪ ﺗﺎ ﭘﯽ ﺑﻤﻬﻤﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ از ﺛﻘﻪ اﻻﺳﻼم ﺑﻮد اﯾﻦ اﻧﺪرز‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ از ﺳﺨﻨﺶ ﭘﯽ ﺑﻤﻘﺎﻣﺎت ﺑﺮﯾﻢ‬

‫‪ -290‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن ﻧﻮر ﺧﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫اﯾﻦ ﻋﺠﺐ ﺑﯿﻦ ﮐﻪ ﭼﻪ ﻧﻮري ز ﮐﺠﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺟﻠﻮه ﺑﺮﻣﻦ ﻣﻔﺮوش اي ﻣﻠﮏ اﻟﺤﺎح ﮐﻪ ﺗﻮ‬

‫ﺧﺎﻧﻪ ﻣﯽﺑﯿﻨﯽ و ﻣﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫دوﺳﺘﺎن ﻋﯿﺐ ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي ﺣﺎﻓﻆ ﻣﮑﻨﯿﺪ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ او را ز ﻣﺤﺒﺎن ﺧﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫‪ -290‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﻣﻐﺎن ﻻف و ﻫﻮا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫وﯾﻦ ﻋﺠﺐﺗﺮ ﮐﻪ در آن ﮐﻮر و ﮔﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺟﻠﻮه ﻣﻔﺮوش ﺑﺤﺠﺎج و ﻣﺰن ﺷﺎﻋﺮ ﻻف‬

‫او ﺻﻔﺎ دﯾﺪ و ﺗﻮ ﮔﻮ ﭘﯿﺮو ﻏﺎﻟﯽ ﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﺟﯿﺎن ﺧﺎﻧﮥ ﺣﻖ دﯾﺪﯾﻪ و ﺗﻮ ﺧﺎﻧﮥ دﯾﻮ‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ اﯾﻦ ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺑﯽﭼﻮن و ﭼﺮا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫وادي اﯾﻤﻦ ﻣﻦ اﯾﻦ ﺣﺮم و ﻣﺴﺠﺪﻫﺎ‬

‫ﻣﻦ ﻧﻪ ﮐﻮي ﺣﻖ از اﯾﻦ ﮐﻮي ﺟﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻣﻦ ﮐﻪ ﯾﺎران ﺑﺨﺪا ﻧﻮر ﻫﺪي در ﻣﺴﺠﺪ‬

‫ﯾﺎ ﮐﻪ در ﮐﻮه ﺻﻔﺎ ﯾﺎ ﮐﻪ ﻣﻨﯽ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫در ﺧﺮاﺑﺎت ﺳﮕﺎن زوزة وﻗﻮﻗﯽ ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﻧﺎر ﻗﻬﺮ اﺳﺖ ز آﺗﺸﮑﺪهﻫﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺟﻠﻮهاي ﭘﯿﺮ ﭘﺮﺳﺘﺎن ﻣﻔﺮوﺷﯿﺪ ﺑﻤﻦ‬

‫ﮐﻪ ﺷﻤﺎ دﯾﻮ و ﻣﻦ اﻧﻮار ﺧﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪238‬‬

‫دوﺳﺘﺎن ﻋﯿﺐ ﻧﻈﺮ ﺑﺎزي ﺣﺎﻓﻆ ﺑﮑﻨﯿﺪ‬

‫ور ﻧﻪ اﯾﻦ ﻋﯿﺐ ﻣﻦ از ﭼﺸﻢ ﺷﻤﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫ﻫﺮ ﮐﻪ ﺧﻮد را ز ﻣﺤﺒﺎن ﺧﺪا ﻣﯽﺑﯿﻨﺪ‬

‫ز ﻏﺮور اﺳﺖ ورا از ﺳﻔﻬﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫اي ﮔﺪاﯾﺎن در ﭘﯿﺮ ﮐﻪ دور از ﺧﺮدﯾﺪ‬

‫ﻣﻦ ﺑﺎ ﺷﻌﺎر ﺷﻤﺎ ﮐﻔﺮ و ﺧﻄﺎ ﻣﯽﺑﯿﻨﻢ‬

‫‪ -291‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﭼﺸﻢ‬

‫ﭘﯿﺶ‬

‫ﻣﺰن ﺑﺮ دل ز ﻧﻮك ﻏﻤﺰه ﺗﯿﺮم‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻧﺼﺎب ﺣﺴﻦ در ﺣﺪ ﮐﻤﺎل اﺳﺖ‬

‫زﮐﺎﺗﻢ‬

‫ده‬

‫ﻗﺪح ﭘﺮ ﮐﻦ ﮐﻪ ﻣﻦ از دوﻟﺖ ﻋﺸﻖ‬

‫ﺟﻮان‬

‫ﺑﺨﺖ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﻓﺮوﺷﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫روز‬

‫ﻣﺒﺎدا ﺟﺰ ﺣﺴﺎب ﻣﻄﺮب و ﻣﯽ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﺣﺮﻓﯽ‬

‫در اﯾﻦ ﻏﻮﻏﺎ ﮐﻪ ﮐﺲ ﮐﺲ را ﻧﭙﺮﺳﺪ‬

‫ﻣﻦ‬

‫از‬

‫ﺧﻮﺷﺎ آن دم ﮐﺰ اﺳﺘﻌﺘﺎي ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﻓﺮاﻏﺖ‬

‫ﭼﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﮔﻨﺞ او در ﺳﯿﻨﻪ دارم‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻗﺮاري‬

‫ﺑﺴﺘﻪام‬

‫ﻣﯽ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﺑﯿﻤﺎرت‬

‫ﺑﻤﯿﺮم‬

‫و‬

‫ﻓﻘﯿﺮم‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﭘﯿﺮم‬

‫ﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫ﺟﻬﺎﻧﻢ‬
‫ﻏﻢ‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺑﺠﺰ‬

‫ﮐﺸﺪ‬
‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﺳﺎﻏﺮ‬
‫ﮐﻠﮏ‬

‫ﻣﻐﺎن‬
‫از‬

‫ﺑﺎﺷﺪ‬
‫ﭼﻪ‬

‫و‬

‫ﭘﯿﺮم‬

‫ﻣﻨﺖ‬

‫ﭘﺬﯾﺮم‬

‫و‬

‫وزﯾﺮم‬

‫ﺷﺎه‬

‫ﻣﺪﻋﯽ‬

‫ﻧﮕﯿﺮم‬

‫ﺣﻘﯿﺮم‬

‫ﺑﯿﻨﺪ‬

‫‪ -291‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﺰن از ﻋﺸﻖ و ﻣﺴﺘﯽ ﻧﻮك ﺗﯿﺮم‬

‫ﮐﻪ ﻣﻦ از ﻻف ﺗﻮ ﺻﺪ ﻧﮑﺘﻪ ﮔﯿﺮم‬

‫ﺣﮑﯿﻢ‬

‫دﯾﻨﻢ ﺟﻮاب ﮔﻮﯾﻢ اي ﮐﻠﺐ ﮐﺒﯿﺮم‬

‫ﻧﺼﺎب ﮐﻔﺮ ﺗﻮ ﺣﺪ ﮐﻤﺎل اﺳﺖ‬

‫ﻣﮑﻦ‬

‫و‬

‫ﻗﺼﯿﺮم‬

‫رﻫﺎ ﮐﻦ اﯾﻦ ﻧﻮاي ﺷﻬﻮت اﻧﮕﯿﺰ‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫از‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫ﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫و‬

‫ﻗﺼﯿﺮم‬

‫ﺣﻖﺷﻨﺎﺳﺎن‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺳﺎﻏﺮ‬

‫را‬

‫ﻧﮕﯿﺮم‬

‫ﮔﺮ‬

‫ﺑﻤﯿﺮم‬

‫و‬

‫وزﯾﺮم‬

‫ﻣﻨﺖ‬

‫ﭘﺬﯾﺮم‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﻗﺮاري‬

‫ﻃﻌﻨﯽ‬

‫ﺑﺴﺘﻪام‬

‫ﺑﺮ‬

‫زﻧﯽ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫ﺗﺤﻘﯿﺮ‬

‫ﯾﻘﯿﻦ دارم ﮐﻪ ﻋﺸﻘﺖ ﺑﯽﻃﻤﻊ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫اﮔﺮ‬

‫ﭼﻪ‬

‫ﻧﺒﻮد‬

‫از‬

‫ﻃﻤﻊ ﮐﺮده ز ﭘﯿﺮ ﺧﻮد ﭼﻪ ﮔﻮﯾﺪ‬

‫ﻣﻦ‬

‫از‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﻣﻐﺎن‬

‫ﺗﻮ ﺣﺎﻓﻆ ﮔﻨﺞ ﺷﻌﺮت از ﭼﺮﻧﺪ اﺳﺖ‬

‫ﻣﻦ اﯾﻦ ﮔﻨﺞ ﺗﻮ در آﺗﺶ ﺑﮕﯿﺮم‬

‫ﮐﻪ ﮔﻨﺞ ﻋﺸﻖ ﭘﯿﺮو ﮔﻨﺞ ﻋﺮﻓﺎن‬

‫ﻧﮕﯿﺮم‬

‫ﺑﯿﮏ‬

‫ﻏﺎزي‬

‫ﻣﻦ‬

‫ﺷﺎه‬

‫از‬

‫ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪239‬‬

‫ﺑﻮد دﯾﻮ او او ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺻﻮﻓﯽ‬

‫ﺑﮕﻮ‬

‫اي‬

‫ﮐﺮدي‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ﺧﯿﺮم‬

‫‪ -292‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺑﺮاﺑﺮم‬

‫ﯾﻌﻨﯽ ﻏﻼم ﺷﺎﻫﻢ و ﺳﻮﮔﻨﺪ ﻣﯽﺧﻮرم‬

‫ﺟﻮزا‬

‫ﺳﺤﺮ‬

‫ﻧﻬﺎد‬

‫ﺣﻤﺎﯾﻞ‬

‫ﺳﺎﻗﯽ ﺑﯿﺎ ﮐﻪ از ﻣﺪد ﺑﺨﺖ ﮐﺎر ﺳﺎز‬

‫ﮐﺎﻣﯽ ﮐﻪ ﺧﻮاﺳﺘﻢ ز ﺧﺪا ﺷﺪ ﻣﯿﺴﺮم‬

‫ﺟﺎﻣﯽ ﺑﺪه ﮐﻪ ﺑﺎز ﺑﺸﺎدي روي ﺷﺎه‬

‫ﭘﯿﺮاﻧﻪ ﺳﺮ ﻫﻮاي ﺟﻮاﻧﯽ اﺳﺖ در ﺑﺮم‬

‫راﻫﻢ ﻣﺰن ﺑﻮﺻﻒ زﻻل ﺧﻀﺮ ﮐﻪ ﻣﻦ‬

‫از ﺟﺎم ﺷﺎه ﺟﺮﻋﻪ ﮐﺶ ﺣﻮض ﮐﻮﺛﺮم‬

‫ﺷﺎﻫﺎ ﻣﻦ ار ﺑﻌﺮش رﺳﺎﻧﻢ ﺳﺮﯾﺮ ﻓﻀﻞ‬

‫ﻣﻤﻠﻮك اﯾﻦ ﺟﻨﺎﺑﻢ و ﻣﺴﮑﯿﻦ اﯾﻦ درم‬

‫ﻣﻦ ﺟﺮﻋﻪ ﻧﻮش ﺗﻮ ﺑﻮدم ﻫﺰار ﺳﺎل‬

‫ﮐﯽ ﺗﺮك آب ﺧﻮرد ﮐﻨﺪ ﻃﺒﻊ ﺧﻮ ﮔﺮم‬

‫ﮔﺮ ﺑﺮ ﮐﻨﻢ دل از ﺗﻮ و ﺑﺮ دارم از ﺗﻮ ﻣﻬﺮ‬

‫آن ﻣﻬﺮ ﺑﺮ ﮐﻪ اﻓﮑﻨﻢ آن دل ﮐﺠﺎ ﺑﺮم‬

‫ﻋﻬﺪ اﻟﺴﺖ ﻣﻦ ﻫﻤﻪ ﺑﺎ ﻋﺸﻖ ﺷﺎه ﺑﻮد‬

‫از ﺷﺎﻫﺮاه ﻋﻤﺮ ﺑﺪﯾﻦ ﮔﻮﻧﻪ ﺑﮕﺬرم‬

‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﻏﺎزي اﺳﺖ ﺣﺮز ﻣﻦ‬

‫از اﯾﻦ ﺧﺠﺴﺘﻪ ﻧﺎم ﺑﺮ اﻋﺪا ﻣﻈﻔﺮم‬

‫ﺷﻌﺮم ﺑﯿﻤﻦ ﻣﺪح ﺗﻮ ﺻﺪ ﻣﻠﮏ دﻟﮕﺸﺎد‬

‫ﮔﻮﺋﯽ ﮐﻪ ﺗﯿﻎ ﺗﻮ اﺳﺖ زﺑﺎن ﺳﺨﻦ ورم‬

‫ﺷﮑﺮ ﺧﺪا ﮐﻪ ﺑﺎز در اﯾﻦ اوج ﺑﺎرﮔﺎه‬

‫ﻃﺎووس ﻋﺮش ﻣﯽﺷﻨﻮد ﺻﯿﺖ ﺷﻬﭙﺮم‬

‫ﻧﺎﻣﻢ ز ﮐﺎرﺧﺎﻧﮥ ﻋﺸﺎق ﻣﺤﻮ ﺑﺎد‬

‫ﮔﺮ ﺟﺰ ﻣﺤﺒﺖ ﺗﻮ ﺑﻮد ﺷﻐﻞ دﮔﺮم‬

‫‪ -292‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﻬﺮة‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﺑﻮد‬

‫ﻓﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮي‬

‫ﺑﺎور ﻧﺒﻮدم آﻧﮑﻪ ﺗﻮ اﯾﻨﻘﺪر ﻣﺎﻫﺮي‬

‫ﺣﻘﺎﮐﻪ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ اﮔﺮ ﮐﻪ ﺷﺎﻋﺮﯾﺶ ﻓﻦ ﺧﻮﯾﺶ ﮐﺮد‬

‫ﻣﻨﻤﺎ از و ﺗﻮﻗﻊ ﺻﺪق و ﺑﺮادري‬

‫ﻧﯽ دﯾﻦ در او ﺑﻮد ﻧﻪ ﻃﺮﯾﻖ و ﻧﻪ ﻣﺬﻫﺒﯽ‬

‫ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ از ﺧﺪا اﺳﺖ ﭼﻪ ﺟﺎ ﺗﺎ ﺗﺎ ﺑﺪﯾﮕﺮي‬

‫ﻃﻌﻦ و ﺛﻨﺎ و ﺣﺪح و ﻫﺠﺎﯾﺶ ﺑﻬﯿﭻ دان‬

‫ﺣﺮﻓﯽ ﮐﻪ از ﻋﻘﯿﺪه ﻧﺒﺎﺷﺪ ﭼﻪ ﻣﺜﻤﺮي‬

‫ﻣﺪﺣﺶ ﭼﻮ ﺑﺎد ﭘﺸﻪ ﺷﻤﺮ ذم او ﭼﻮ ﻧﯿﺶ‬

‫از ﺑﺎد و ﻧﯿﺶ ﭘﺶ ﭼﻪ ﺧﯿﺮﯾﺴﺖ ﯾﺎ ﺷﺮي‬

‫ﻣﺪﺣﺶ ﺑﺠﺰ ﻃﻤﻊ ﻧﺒﻮد ذﻣﺶ از ﻏﺮض‬

‫ﻣﺪح از ﺑﺮاي زر ﺑﺪو ذم ﻣﻨﻊ از زي‬

‫ﻻف و ﮔﺰاف ﻣﺪح ﺑﻘﺪر ﻋﻄﺎ ﺑﻮد‬

‫ﻫﺮ ﻗﺪر ﺑﻬﺘﺮ اﺳﺖ ﻋﻄﺎ ﻣﺪح ﺑﻬﺘﺮي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪240‬‬

‫ﻣﺪﺣﺶ ﻧﮕﺮ ﺑﺮاي ﺷﻬﻤﺎن ﺣﺪ ﻻف ﺑﯿﻦ‬

‫ﺑﺮ ﺧﻮان ازﯾﻦ ﻗﺼﯿﺪه ﻫﻤﻪ ﻓﻦ ﺷﺎﻋﺮي‬

‫ﺣﺎﻓﻆ زﻻل ﺧﻀﺮ ﺑﺠﻮﯾﺪ ز دﺳﺖ ﺷﺎه‬

‫وز ﺟﺎم ﺷﺎه ﺟﺮﻋﻪ ﮐﺸﺪ ﺣﻮض ﮐﻮﺛﺮي‬

‫ﻗﺪرش ﻧﻤﻮده ﭘﺴﺖ ﮐﻪ ﮔﺮ ﭘﺎ ﻧﻬﺪ ﺑﻌﺮش‬

‫ﻣﻤﻠﻮك ﺷﺎه ﺑﺎﺷﺪ و ﻣﺴﮑﯿﻦ آن دري‬

‫ﮐﯽ ﺟﺮﻋﻪ ﻧﻮش ﺷﺎه ﺑﺪي ﺗﻮ ﻫﺰار ﺳﺎل‬

‫زﯾﻦ ﻻف ﭘﺮ ﺗﻤﻠﻖ ﺧﻮد ﺷﺮم ﻧﺎوري‬

‫در ﺣﯿﺮﺗﯽ ﮐﻪ ﻣﻬﺮش اﮔﺮ ﺑﺮ ﮐﻨﯽ ز دل‬

‫آن ﻣﻬﺮ ﺑﺮ ﮐﻪ اﻓﮑﻨﯽ آن دل ﮐﺠﺎ ﺑﺮي‬

‫ﻻف دﮔﺮ ز ﻋﻬﺪاﻟﺘﺶ ﺧﺒﺮ دﻫﺪ‬

‫داﻧﺴﺘﯽ از ﮐﺠﺎ ز ﭼﻪ ﺳﻮره ﺑﺪو ﺑﺮي‬

‫داﻧﺴﺘﻪ ﺑﺎش از اﯾﻦ ﻻفﻫﺎي ﺧﻮد‬

‫و اﺳﺆﺗﺎ ﺑﺮاي ﺗﻮ از روز داوري‬

‫ﻣﻨﺼﻮر ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮ ﻏﺎزﯾﺴﺖ ﺣﺮز ﺗﻮ‬

‫ﭘﺲ ﺑﺎ ﺧﺪا ﭼﻪ ﮐﺎر ﮐﻪ ﺑﺎ ﺑﻦ ﻣﻈﻔﺮي‬

‫ﺻﺪ ﻣﻠﮏ دل ﮐﺸﺎد ﺗﻮ را ﻣﺪح او ﺑﺸﻌﺮ‬

‫ﺣﻘﺎ ﮐﻪ ﺧﻮش ﺑﻼف و ﺗﻤﻠﻖ ﺳﺨﻨﻮري‬

‫ﻧﺎﻣﺖ ز ﮐﺎرﺧﺎﻧﮥ ﺣﻖ ﻣﺤﻮ ﺷﺪ از آن ﮐﻪ‬

‫ﺟﺰ ﻋﺸﻖ ﺷﺪ ﺗﻮ را ﻧﺒﻮد ﺷﻐﻞ دﯾﮕﺮي‬

‫داده ﺟﻮاب ﻣﯿﻢ ﺑﯿﺎ ﺷﯿﺨﻨﺎ اﻟﺠﻮاد‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺳﺰا اﺳﺖ ﺑﺎ دﻓﻦ رﻫﺒﺮي‬

‫ﺣﺮف ن‬
‫‪ -293‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺑﺎ دل ﺷﺪﮔﺎن ﺟﻮر و ﺟﻔﺎ ﺗﺎ ﺑﮑﯽ آﺧﺮ‬

‫آﻫﻨﮓ وﻓﺎ ﺗﺮك ﺟﻔﺎ ﺑﻬﺮ ﺧﺪا ﮐﻦ‬

‫ﻣﺸﻨﻮ ﺳﺨﻦ دﺷﻤﻦ ﺑﺪ ﮔﻮي ﺧﺪا را‬

‫ﺑﺎ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﺴﮑﯿﻦ ﺧﻮد اي دوﺳﺖ وﻓﺎ ﮐﻦ‬

‫‪ -293‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫اي ﺧﺎﻟﻖ ﺑﺎ ﻗﺪرت ﻣﺎ ﯾﺎري ﻣﺎ ﮐﻦ‬

‫ﭼﺎره ﺑﻔﺴﺎد و ﺿﺮر اﯾﻦ ﺷﻌﺮا ﮐﻦ‬

‫از ﺑﺲ ﮐﻪ از آن ﻋﺸﻮه و آن ﻧﺎز ﺑﮕﻔﺘﻨﺪ‬

‫ﺷﺪ ﻣﻠﺖ ﻣﺎ اﻫﻞ ﻫﻮا دﻓﻊ ﻫﻮا ﮐﻦ‬

‫ﻫﻤﻮاره ز ﻋﺸﻖ و ﻣﺮض ﻋﺸﻖ ﺑﺒﺎﻓﻨﺪ‬

‫اي ﺻﺎﺣﺐ اﻧﺪﯾﺸﻪ ﺗﻮ ﺑﺎ ﻋﻘﻞ دوا ﮐﻦ‬

‫ﺗﺮوﯾﺞ ﻫﻤﻪ از ﻧﯽ و از ﻧﻐﻤﻪ و ﭼﻨﮓ اﺳﺖ‬

‫دﻓﻌﺶ ﺑﯿﮑﯽ ﻧﻌﺮة ﺣﻖ ﯾﺎ ﺑﻨﺪا ﮐﻦ‬

‫ﺷﻌﺮ و دف و ﺗﺼﻨﯿﻒ ﺑﻮد ﺳﺪ ره ﺣﻖ‬

‫ﺑﺮ ﮔﻮ ﺑﺨﺮدﻣﻨﺪ رﻫﯽ ﺑﺎز ﺑﻤﺎ ﮐﻦ‬

‫ﺑﺎ ﻣﻠﺖ اﺳﻼم ﺟﻔﺎ ﺗﺎ ﺑﮑﯽ آﺧﺮ‬

‫اي اﻫﻞ ﺧﺮد دﻓﻊ ﺟﻔﺎي ﺳﻔﻬﺎ ﮐﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪241‬‬

‫ﺣﺠﻢ ﺗﻦ ﻣﺎ ﺟﻤﻠﻪ ﻧﻤﺎﯾﺎن ﺑﺮ ﮐﻮﻋﯽ‬

‫ﺷﺪ از ﮐﺖ و ﺷﻠﻮار ﺧﺪاﯾﺎ ﺗﻮ ﻗﺒﺎ ﮐﻦ‬

‫ﺑﺎ ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺧﻮن ﺟﮕﺮ از ﻟﻄﻒ ﻧﻈﺮ ﮐﻦ‬

‫از ﺷﺮ اﺟﺎﻧﺐ ﺗﻮ رﻫﺎ ﻣﻠﺖ ﻣﺎ ﮐﻦ‬

‫‪ -294‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ‬

‫دﯾﺪه‬

‫ﻧﯿﺎﻟﻮدهام‬

‫ﺑﺒﺪ‬

‫دﯾﺪن‬

‫ﻣﻨﻢ ﮐﻪ ﺷﻬﺮة ﺷﻬﺮم ﺑﻌﺸﻖ ورزﯾﺪن‬

‫ﻣﻨﻢ‬

‫ﺑﻤﯽ ﭘﺮﺳﺘﯽ از آن ﻧﻘﺶ ﺧﻮد ﺑﺮ آب زدم‬

‫ﮐﻪ ﺗﺎ ﺧﺮاب ﮐﻨﻢ ﻧﻘﺶ ﺧﻮد ﭘﺮﺳﺘﯿﺪن‬

‫ﻋﻨﺎن ﺑﻤﯿﮑﺪه ﺧﻮاﻫﯿﻢ ﺗﺎﻓﺖ ز ﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ‬

‫ﮐﻪ وﻋﻆ ﺑﯽ ﻋﻤﻼن واﺟﺒﺴﺖ ﻧﺸﻨﯿﺪن‬

‫وﻓﺎ ﮐﻨﯿﻢ و ﻣﻼﻣﺖ ﮐﺸﯿﻢ و ﺧﻮش ﺑﺎﺷﻢ‬

‫ﮐﻪ در ﻃﺮﯾﻘﺖ ﻣﺎ ﮐﺎﻓﺮﯾﺴﺖ رﻧﺠﯿﺪن‬

‫ﻣﺒﻮس ﺟﺰ ﻟﺐ ﺳﺎﻗﯽ و ﺟﺎم ﻣﯽ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﮐﻪ دﺳﺖ زﻫﺪ ﻓﺮوﺷﺎن ﺧﻄﺎ اﺳﺖ ﺑﻮﺳﯿﺪن‬

‫‪ -294‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﺒﺎش ﺷﻬﺮة ﺷﻬﺮي ﺑﻼف ورزﯾﺪن‬

‫ﻫﻤﺎره ﭼﺸﻢ ﺗﻮ آﻟﻮده ﺷﺪ ﺑﺒﺪ دﯾﺪن‬

‫ﺑﺪﺳﺖ آﻧﭽﻪ در آن ﻫﺴﺖ ﺷﺮ ﻣﻔﺴﺪة‬

‫ﻣﺼﺎﻟﺤﯽ اﺳﺖ ﺑﻬﺮ ﺧﻮب و ﺣﻖ ﭘﺴﻨﺪ ﺑﺪن‬

‫ﺑﺪﯾﺪة ﺗﻮ ﺑﻮد ﺑﺪ ﻫﻤﯿﺸﻪ زﻫﺪ و ﺻﻼح‬

‫ﮐﻪ ﺧﻮب ﻧﺰد ﺗﻮ ﻣﺴﺘﯽ و ﻋﺸﻖ و رﻗﺼﯿﺪن‬

‫ﻧﺸﺎن ﻣﺴﺘﯽ و رﺑﺪي ﺑﻮد ﺑﻪ ﺑﯽﺑﺎﮐﯽ‬

‫ز ﺣﻖ رﻣﯿﺪن و در ﻫﺮ ﻗﺒﯿﺢ ﺧﻮش دﯾﺪن‬

‫ز ﻣﯽ ﭘﺮﺳﺖ ﺑﺠﺰ ﻧﻘﺶ ﺧﻮد ﭘﺮﺳﺘﯽ ﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﭼﺴﺎن ﺧﺮاب ﮐﻨﺪ ﻧﻘﺶ ﺧﻮد ﭘﺮﺳﺘﯿﺪن‬

‫ﺑﺒﺪل ﻫﺮ ﭼﻪ ﺑﺸﻮﺋﯽ ﻧﺠﺲ ﻧﺠﺲﺗﺮ ﺷﺪ‬

‫ﮐﻪ ﭘﺎك ﻣﯽ ﻧﮑﻨﺪ ﺑﺎده ﺧﻮد ﭘﺮﺳﺘﯿﺪن‬

‫ﭼﺮا ﺑﻮﻋﻆ و ﺑﻮاﻋﻆ ﺗﻮ ﮔﺸﺘﻪاي ﺑﺪ ﺑﯿﻦ‬

‫ﺗﻮ اي ﮐﻪ دﯾﺪه ﻧﯿﺎﻟﻮدهاي ﺑﺒﺪ دﯾﺪن‬

‫از اﯾﻦ ﮔﺬﺷﺘﻪ ﺗﻮ ﻗﻮﻟﺶ ﺑﯿﻦ ﻣﺒﯿﻦ ﻗﺎﺋﻞ‬

‫اﮔﺮ ﻣﻄﺎﺑﻖ دﯾﻦ ﺑﺮ ﺗﻮ ﺑﺎد ﺑﺸﻨﯿﺪن‬

‫وﻓﺎ ﮐﻨﯽ و ﻣﻼﻣﺖ ﮐﺸﯿﺪﻧﺖ ﻻف اﺳﺖ‬

‫ﭼﺮا ﻫﺮ ﻏﺰﻟﯽ دم زﻧﯽ ز ﻻﻓﯿﺪن‬

‫ﻃﺮﯾﻘﺖ ﺗﻮ ﺑﻮد ﺑﺎﻃﻞ و ﮔﺰاف و دروغ‬

‫ز ﻻف و ﮐﺬب و ز ﺑﺎﻃﻞ ﺳﺰاﺳﺖ رﻧﺠﯿﺪن‬

‫ﭼﻮﭘﯿﺮﻣﯿﮑﺪه ﻫﺮﻋﯿﺐ وﺑﺪﻋﺘﺶﻣﺨﻔﯽ اﺳﺖ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ راه ﻧﺠﺎت ﻣﻦ اﺳﺖ ﭘﻮﺷﯿﺪن‬

‫ﺳﺰا اﺳﺖ آﻧﮑﻪ ﮐﻦ ﻋﯿﺐ و ﺑﺪﻋﺘﺶ ﻇﺎﻫﺮ‬

‫ﮐﻪ‬

‫ﺑﺒﺎﻓﯿﺪن‬

‫ﺗﻮ ﮔﺮد ﻋﺎرض ﺧﻮﺑﺎن ﻣﮕﺮ دو ﻋﺸﻖ ﻣﻮرز‬

‫ﻫﻮا ﭘﺮﺳﺘﯿﺖ اﯾﻦ ﺑﺲ ز ﻋﺸﻖ ورزﯾﺪن‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﺪام‬

‫ﻧﯿﻨﺪازد‬

‫او‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪242‬‬

‫ﻧﻪ دﺳﺖ زﻫﺪ ﻓﺮوﺷﺎن ﺑﺒﻮس و ﻧﯽ ﺳﺎﻗﯽ‬

‫ﮐﻪ ﺑﻮس ﻫﺮ دو ﺧﻄﺎ ﮔﺸﺘﻪ اﺳﺖ و ﺑﻮﺋﯿﺪن‬

‫‪ -295‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ دوﻟﺖ دﯾﺪار ﯾﺎر دﯾﺪن‬

‫در ﮐﻮي او ﮔﺪاﺋﯽ ﺑﺮ ﺧﺴﺮوي ﮔﺰﯾﺪن‬

‫از ﺟﺎن ﻃﻤﻊ ﺑﺮﯾﺪن آﺳﺎن ﺑﻮد وﻟﯿﮑﻦ‬

‫از دوﺳﺘﺎن ﺟﺎﻧﯽ ﻣﺸﮑﻞ ﺑﻮدن ﺑﺮﯾﺪن‬

‫ﮔﻮﺋﯽ ﺑﺮﻓﺖ ﺣﺎﻓﻆ از ﯾﺎر ﺷﺎه ﯾﺤﯿﯽ‬

‫ﯾﺎ رب ﺳﯿﺎوش آورد روش ﭘﺮورﯾﺪن‬

‫‪ -295‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﻋﺰت از ﻏﯿﺮ ﺣﻖ ﺑﺮﯾﺪن‬

‫دل ﺑﺮ ﺧﺪا ﻧﻬﺎدن از ﺷﺮك ﭘﺎ ﮐﺸﯿﺪن‬

‫در ﺟﻨﺐ ﺷﺎﻫﯽ ﺣﻖ ﮐﻔﺮ اﺳﺖ ﺷﺎه ﯾﺤﯿﯽ‬

‫دﯾﮕﺮ ﻣﺰن از و دم دﯾﺪار او ﭼﻪ دﯾﺪن‬

‫ﺑﻨﮕﺮ ﺑﺤﺪ ﭘﺴﺘﯽ ﮐﺎﻧﺪرش ﺑﻮد ﺑﻪ‬

‫در ﮐﻮي او ﮔﺪاﺋﯽ ﺑﺮ ﺧﺴﺮوي ﮔﺰﯾﺪن‬

‫اوﺧﻮد ﮔﺪاﺳﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﺗﻮ از ﮔﺪا ﭼﻪ ﺟﻮﺋﯽ‬

‫ﯾﺎ ﻟﻠﻌﺠﺐ ﮐﻪ ﮐﻮري ﮐﻮر دﯾﮕﺮ ﮐﺸﯿﺪن‬

‫ﻻف و ﺗﻤﻠﻘﺶ ﺑﯿﻦ ﮐﺰ ﺟﺎن ﺑﺮﯾﺪن آﺳﺎن‬

‫وز ﺟﺎﻧﯽ ﺳﺘﻤﮕﺮ ﻣﺸﮕﻞ ﻃﻤﻊ ﺑﺮﯾﺪن‬

‫ﻣﻘﺼﻮد ازﯾﻦ ﻫﻤﻪ ﻻف ﺗﺬﮐﺎر ﺷﺎه ﺑﺎﺷﺪ‬

‫ﯾﻌﻨﯽ ﺑﯿﺎدش‬

‫آور دروﯾﺶ ﭘﺮورﯾﺪن‬

‫دروﯾﺶ ﭼﯿﺴﺖ ﺟﺎﻧﺎﺟﺰﮔﻤﺮﻫﯽ و ﺗﺸﻮﯾﺶ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﮔﺮي ﭼﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺟﺰ ﺧﻮردن ﭼﺮﯾﺪن‬

‫اﯾﻦ ﺷﻌﺮﻫﺎي دﯾﻮان ﮐﺮده ذﻟﯿﻞ اﯾﺮان‬

‫دﯾﻮان ﮔﻤﺮﻫﺎن را ﺑﺎﯾﺪ ﺧﻄﯽ ﮐﺸﯿﺪن‬

‫ﺗﺼﻨﯿﻒ و ﺷﻌﺮ و آواز ﮔﺸﺘﻪ ﻧﺼﯿﺐ اﯾﺮان‬

‫ﻧﯽ ﮐﺎري و ﻧﻪ ﺻﻨﻌﺖ ﻧﯽ داﻧﺶ و ﭼﻐﯿﺪن‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﻏﯿﺮت ﯾﮏ اﻧﺘﻘﺎم ﺧﻮﻧﯿﻦ‬

‫از اﻫﻞ رﻗﺺ و ﺷﻌﺮ و آواز ﺳﺮ ﺑﺮﯾﺪن‬

‫داﻧﯽﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﺣﻤﻖ داﻧﯽﮐﻪ ﮐﯿﺴﺖ اﺣﻤﻖ‬

‫ﺷﺎرب دراز ﮐﺮدن ﺑﺎ ﺻﻮﻓﯿﺎن ﺧﺰﯾﺪن‬

‫داﻧﯽﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖﻋﺮﻓﺎن ﺗﺼﻨﯿﻒوﺷﻌﺮﺧﻮاﻧﺪن‬

‫ﻻﻓﯽ ز ود ﺳﺮودن ﯾﺎ ﻻفﻫﺎ ﺧﺮﯾﺪن‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ ﻫﻤﺖ ﺗﺮوﯾﺞ دﯾﻦ و داﻧﺶ‬

‫ﻋﺮﻓﺎن و وﻫﻢ و اﺳﺮار ﺑﺎ اﻫﻞ ﻗﺮآن درﯾﺪن‬

‫داﻧﯽ ﮐﻪ ﭼﯿﺴﺖ دوﻟﺖ رﻓﻊ ﯾﺪ اﺟﺎﻧﺐ‬

‫وز زﯾﺮ ﺑﺎر ﮐﻔﺎر ﺧﻮد را ﺑﺮون ﮐﺸﯿﺪن‬

‫دﯾﮕﺮ ﻣﺨﻮان اﺑﺎﻃﯿﻞ ز ﺷﺘﺶ ﻣﮑﻦ ﺗﻮ ﺗﺄوﯾﻞ‬

‫ﻓﺮﺻﺖ ﺷﻤﺎر ﺣﻖ را از ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺷﻨﯿﺪن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪243‬‬

‫‪ -296‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اي ﻧﻮر ﭼﺸﻢ ﻣﻦ ﺳﺨﻨﯽ ﻫﺴﺖ ﮔﻮش ﮐﻦ‬

‫ﭼﻮن ﺳﺎﻏﺮت ﭘﺮ اﺳﺖ ﺑﻨﻮﺷﺎن و ﻧﻮش ﮐﻦ‬

‫در راه ﻋﺸﻖ وﺳﻮﺳﮥ اﻫﺮﻣﻦ ﺑﺴﯽ اﺳﺖ‬

‫ﭘﯿﺶ آي و دل ﺑﭙﯿﺎم ﺳﺮوش ﮐﻦ‬

‫ﺗﺴﺒﯿﺢ و ﺧﺮﻗﻪ ﻟﺬت ﻫﺴﺘﯽ ﻧﺒﺨﺸﺪ اﺳﺖ‬

‫ﻫﻤﺖ در اﯾﻦ ﻋﻤﻞ ﻃﻠﺐ از ﻣﯽ ﻓﺮوش ﮐﻦ‬

‫ﺑﺮ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻧﻨﻬﺎد دﺳﺖ ﻋﺸﻖ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ ﮐﻪ زﻟﻒ ﯾﺎرﮐﺸﯽ ﺗﺮك ﻫﻮش ﮐﻦ‬

‫ﺳﺮﻣﺴﺖ در ﻗﺒﺎي زر اﻓﺸﺎن ﭼﻮ ﺑﮕﺬري‬

‫ﯾﮏ ﺑﻮﺳﻪ ﻧﺬر ﺣﺎﻓﻆ ﭘﺸﻤﯿﻨﻪ ﭘﻮش ﮐﻦ‬

‫‪ -296‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي ﻧﻮر ﭼﺸﻢ ﻣﻦ ﺳﺨﻨﯽ در ﮔﻮش ﮐﻦ‬

‫در ﮐﺴﺐ ﻋﻠﻢ و ﻓﻀﻞ ﺑﺮو ﺳﻌﯽ و ﻫﻮش ﮐﻦ‬

‫ﺗﺸﻮﯾﻖ اﻫﺮﻣﻦ ﺑﺮه ﻋﺎﺷﻘﯽ ﺑﺴﯽ اﺳﺖ‬

‫ﻧﯽ ﮔﻮش ﺧﻮد ﺑﺪﯾﻮوﻧﻪ ﻧﻪ ﺑﺮ ﻣﯽ ﻓﺮوش ﮐﻦ‬

‫ﺗﺴﺒﯿﺢ و زﻫﺪ ﻟﺬت ﻫﺴﺘﯽ ﺑﺒﺨﺸﺪت‬

‫ﮔﻮﺷﯽ ﻣﺪه ﺑﺸﺎﻋﺮ و ﺗﺮك ﺳﺮوش ﮐﻦ‬

‫آري ﺳﺮوش اﻫﺮﻣﻦ و ﭘﯿﺮ اﯾﻦ ﺑﻮد‬

‫ﻣﺴﺘﯽ ﻃﻠﺐ ﺑﻠﺬت ﻣﯽ ﺗﺮك ﻫﻮش ﮐﻦ‬

‫ﺗﺴﺒﯿﺢ ﺣﻖ ﮐﻪ ﻟﺬت روﺣﯽ دﻫﺪ ﺗﻮ را‬

‫ﺑﮕﺬار و رو ﺑﻌﺸﻖ و دﮔﺮ ﺑﺎده ﻧﻮش ﮐﻦ‬

‫ﺧﻮاﻫﯽ اﮔﺮ ﮐﻪ ﻟﺬت ﻋﺸﻘﯽ ﺳﻔﯿﻪ ﺷﻮ‬

‫ﺑﺎر ﮔﻨﺎه ﻣﺮﺷﺪ ﺧﻮد را ﺑﺪوش ﮐﻦ‬

‫ﺟﺎدوي ﭘﯿﺮ و اﻫﺮﻣﻦ از ﻋﻘﻞ زاﺋﻞ اﺳﺖ‬

‫زﯾﻨﺮو ﺑﺠﺪ ﺷﻮﻧﺪ ﮐﻪ رو ﺗﺮك ﻫﻮش ﮐﻦ‬

‫ﺑﺮ ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ ﺳﻠﺴﻠﻪ ﻧﻨﻬﺎده دﺳﺖ ﻋﺸﻖ‬

‫ﺑﺮ دﻓﻊ ﻋﺸﻖ ﺑﺮﻗﻌﯿﺎ رو ﺧﺮوش ﮐﻦ‬

‫‪ -297‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫زدر در آو ﺷﺒﺴﺘﺎن ﻣﺎ ﻣﻨﻮد ﮐﻦ‬

‫ﻫﻮاي‬

‫ﺣﺠﺎب دﯾﺪة اوراك ﺷﺪ ﺷﻌﺎع ﺟﻤﺎل‬

‫ﺑﯿﺎ و ﺧﺮﮔﻪ ﺧﻮرﺷﯿﺪ را ﻣﻨﻮر ﮐﻦ‬

‫اﮔﺮ ﻓﻘﯿﻪ ﻧﺼﯿﺤﺖ ﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﺸﻖ ﻣﺒﺎز‬

‫ﭘﯿﺎﻟﮥ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺨﺎزن ﺟﻨﺖ ﮐﻪ ﺧﺎك اﯾﻦ ﻣﺠﻠﺲ‬

‫ﺑﺘﺤﻔﻪ ﺑﺮ ﺳﻮي ﻓﺮدوس ﻋﻮد ﻣﺠﻤﺮ ﮐﻦ‬

‫ﭘﺲ از ﻣﻼزﻣﺖ ﻋﯿﺶ و ﻋﺸﻖ ﻣﻬﺮوﯾﺎن‬

‫ز ﮐﺎرﻫﺎ ﮐﻪ ﮐﻨﯽ ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ از ﺑﺮ ﮐﻦ‬

‫ﻣﺠﻠﺲ‬
‫ﺑﺪﻫﺶ‬

‫روﺣﺎﻧﯿﺎن‬
‫ﮔﻮد‬

‫ﻣﻌﻄﺮ‬
‫ﻣﺎﻏﺮاﺗﺮ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪244‬‬

‫‪ -297‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﯿﺎ و ﺗﺮك ﺧﺮاﻓﺎت ﺑﻬﺮ داور ﮐﻦ‬

‫ز ﻋﻠﻢ و دﯾﻦ اﯾﺮاﻧﯿﺎن ﻣﻨﻮر ﮐﻦ‬

‫ﻣﺰﺧﺮﻓﺎت ﭼﻪ ﮔﻮﺋﯽ ﺑﺮاي ﯾﮏ ﭘﯿﺮي‬

‫ﺑﯿﺎد ﺧﺮﮐﮥ ﺗﺰوﯾﺮ را در آذر ﮐﻦ‬

‫اﮔﺮ ﮐﻪ ﺣﻖ ﺑﺘﻮ اﻣﺮي ﮐﻨﺪ ﺧﻼف ﻣﮑﻦ‬

‫اواﻣﺮش ﺑﭙﺬﯾﺮ‬

‫ﻣﻌﻄﺮ ﮐﻦ‬

‫ﺗﺮاز ﻟﻄﺎﺋﻒ داﻧﺶ ﺑﻮد دﻣﺎغ ﻓﻬﯿﻢ‬

‫ﺗﻮ از ﺗﻌﻔﻦ ﻣﯽرود ﻣﺎ ﻏﺮاﺗﺮ ﮐﻦ‬

‫ﺑﮕﻔﺖ ﺧﺎزن ﺟﻨﺖ ﮐﻪ ﺧﺎك ﻣﺠﻠﺲ ﻣﯽ‬

‫ﺑﺒﺮ ﺑﺪوزخ و در ﭼﺸﻢ ﺷﺎﻋﺮ ﺧﺮ ﮐﻦ‬

‫ﺑﻬﺸﺖ ﭘﺎك ﺳﺰاوار ﻫﻤﭽﻮ ﺧﺎك ﻧﺒﻮد‬

‫ﺑﻔﺮق ﻣﺠﻠﺴﯿﺎن ﭘﺎش و ﮔﻮ ﮐﻪ ﺑﺮ ﺳﺮ ﮐﻦ‬

‫ﺑﮕﻮ ﺑﺤﺎﻓﻆ ﻋﯿﺎش ﻣﺴﺖ ﭘﺮ ﺗﺪﻟﯿﺲ‬

‫ﮐﻪ ﺟﺎﻫﻼن ﺗﺒﻌﯿﺶ ﺣﺮﯾﺺ ﮐﻤﺘﺮ ﮐﻦ‬

‫ﺑﺠﺎي ﺣﻔﻆ آﯾﺎت و ﺳﻮرة ﻗﺮآن‬

‫ﻣﮕﻮ ﺑﺨﻠﻖ ﮐﻪ رو ﺣﻔﻆ ﺷﻌﺮا ﺑﺘﺮ ﮐﻦ‬

‫و ﮔﺮ ﮐﻪ ﺷﻌﺮ ﺑﺨﻮاﻫﯽ ﺑﺮوز اﺷﻌﺎري‬

‫ﮐﻪ ﮔﻔﺖ ﺑﺮﻗﻌﯿﺖ از ﺧﺮد ﺗﻮ از ﺑﺮ ﮐﻦ‬

‫و دﻟﺖ‬

‫‪ -297‬اﯾﻀﺎً ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺮﺧﯿﺰ و دﻓﻊ ﻋﺸﻖ ﺳﺘﻤﮑﺮ ﮐﻦ‬

‫آوارهاش‬

‫ﻋﺸﻖ ﺗﻮ از ﻫﻮي و ﻫﻮس ﺧﯿﺰد‬

‫ﺑﺎ ﻋﻘﻞ اﯾﻦ ﻫﻮي ﺑﺪر از ﺳﺮ ﮐﻦ‬

‫ﻋﺸﻖ اﺳﺖ ﺧﺼﻢ ﻫﻮش و ﺧﺮدﻣﻨﺪي‬

‫ﺑﺎ ﻋﻘﻞ دﻓﻊ ﺧﺼﻢ ﺑﺪ اﺧﺘﺮ ﮐﻦ‬

‫واﻟﻪ‬

‫و‬

‫ﺷﯿﺪاﺋﯽ‬

‫ﺑﺪ‬

‫ﺑﺎور‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﺑﺮ‬

‫اﯾﻦ‬

‫دﺷﻤﻦ‬

‫ﺧﻮد‬

‫را‬

‫درﯾﻦ‬

‫ﻣﯿﺎﻧﻪ‬

‫ﻣﻈﻔﺮ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﻗﺮآن‬

‫دل‬

‫را‬

‫ﺑﻨﻮر‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫ﻣﻨﻮر‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﭘﺮور‬

‫ﮐﻦ‬

‫دﯾﻮاﻧﮕﯽ‬
‫ﮔﺮ‬
‫ﯾﮏ‬

‫اﺳﺖ‬
‫ﺗﺒﺎز‬

‫ﻋﺎﻗﻠﯽ‬
‫ﻧﮑﺘﻪاي‬

‫از‬

‫ﺑﮕﻮﯾﻤﺖ‬

‫ز‬

‫ﻓﺘﻨﻪاﯾﺴﺖ‬

‫دﻧﯿﺎ و دﯾﻦ ﺑﻪ ﭘﯿﺮوي ﻋﻘﻞ اﺳﺖ‬
‫اﯾﻦ ﺷﻌﺮ و ﺷﺎﻋﺮي و ﻫﻮس ﺑﺎزي‬

‫ﺑﺎ ﻋﺰم و ﺣﺰم از ﺳﺮ ﺧﻮد در ﮐﻦ‬

‫ﺧﻮاﻫﻨﺪ‬

‫ﺧﻮد را ﺑﻌﻘﻞ و ﻫﻮش ﻣﻌﻄﺮ ﮐﻦ‬

‫دﺷﻤﻦ ﻓﺴﻮن ﮔﺮ اﺳﺖ و ﺣﯿﻞ اﻧﮕﯿﺰ‬

‫ﺑﺎ ﻫﻮش ﺑﺎش و دﻓﻊ ﻓﺴﻮن ﮔﺮ ﮐﻦ‬

‫اي ﺟﺎن ﻣﻦ ﻧﺠﺎت اﮔﺮ ﺧﻮاﻫﯽ‬

‫ﺑﺮ ﺧﯿﺰ ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ ﺗﻮ ﻫﻨﺮ در ﮐﻦ‬

‫ﺑﯿﮕﺎﻧﮕﺎن‬

‫ﺟﻨﻮن‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻗﺎﻓﯿﻪ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﻧﻔﺮﯾﻦ‬

‫را‬

‫ﺑﻌﺸﻖ‬

‫ﮐﺸﻮر‬

‫ﻋﺸﻖ‬

‫ﭘﯿﮑﺮ‬

‫ﮐﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫اي‬

‫‪245‬‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫وﺧﺮد‬

‫ﺑﻬﻮش‬

‫ﭘﯿﻮﻧﺪ‬

‫ﮔﻔﺘﺎر‬

‫و‬

‫ﻋﻘﻞ‬

‫ﻣﮑﺮر‬

‫ﻫﻮش‬

‫ﮐﻦ‬

‫‪ -298‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﯿﻔﮑﻦ ﺑﺮ ﺻﻒ رﻧﺪان ﻧﻈﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﺑﺮدر ﻣﯿﮑﺪه ﻣﯿﮑﻦ ﮔﺬري ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻧﺎﺻﺤﻢ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﺟﺰﻏﻢ ﭼﻪ ﻫﻨﺮ دارد ﻋﺸﻖ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ اي ﺧﻮاﺟﮥ ﻋﺎﻗﻞ ﻫﻨﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫دل ﺑﺪان رود ﮔﺮاﻣﯽ ﭼﮑﻨﻢ ﮔﺮ ﻧﺪﻫﻢ‬

‫ﻣﺎدر دﻫﺮ ﻧﺪارد ﭘﺴﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﮐﻠﮏ ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﺮﯾﻦ ﻣﯿﻮه ﻧﺒﺎﺗﺴﺖ ﺑﭽﯿﻦ‬

‫ﮐﻪ درﯾﻦ ﺑﺎغ ﻧﺒﯿﻨﯽ ﺛﻤﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫‪ -298‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﻣﯿﻔﮑﻦ ﺑﺮ روش ﺧﻮد ﻧﻈﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﺧﺒﺮي ﮔﯿﺮ از ﻋﻘﻞ و ﺛﻤﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﺗﻮ ﻫﻤﻪ ﻓﮑﺮ ﺑﺪن روح ﻧﺪارد ﻗﻮﺗﯽ‬

‫ﺧﺒﺮي ﮔﯿﺮ ز ﺟﺎﻧﺖ ﺧﺒﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻋﺸﻖ ﻓﺘﻨﻪ ﺑﻮد و ﺑﯽﻫﻨﺮي و ﻣﺴﺘﯽ‬

‫ﺷﺎﻋﺮاﻧﯿﺴﺖ ﻫﻨﺮ ﺗﺎ ﻫﻨﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻫﻨﺮ ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ ﺧﺮ ﮐﻨﯽ و ﻻف ﺑﻮد‬

‫ﭼﻪ ﻫﻨﺮ ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ و ﭼﻪ ﺧﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻫﻨﺮ ﺑﺎ ﺛﻤﺮي ﺻﻨﻌﺖ و ﺣﻔﻆ ﻗﺮآن‬

‫ﮐﻪ ﺑﺪارﯾﻦ ﺗﻮ ﺳﻮدي ﻧﺒﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻟﯿﮏ در ﺑﺎغ ﺳﺨﻦ ﯾﺎوه ﭼﻮ ﺷﻌﺮ ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻧﯿﺴﺖ اﻟﺤﻖ ﮐﻪ ﻧﺸﺪ ﭘﺮده دري ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫ﻫﺴﺖ ﻣﻘﺼﻮد و ﺣﻖ از و اﻟﺸﻌﺮا اﯾﻦ ﺷﻌﺮا‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ ﻧﺰد ﺣﺰوﻧﯽ ﻧﻈﺮي ﺑﻬﺘﺮ ازﯾﻦ‬

‫‪ -299‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﭼﻨﺪاﻧﮑﻪ‬

‫ﮔﻔﺘﻢ‬

‫ﻏﻢ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﻃﺒﯿﺒﺎن‬

‫درﻣﺎن‬

‫آن ﮔﻞ ﮐﻪ ﻫﺮ دم در دﺳﺖ ﺧﺎرﯾﺴﺖ‬

‫ﮔﻮ‬

‫اي ﻣﻨﻌﻢ آﺧﺮ ﺑﺮ ﺧﻮان ﺟﻮدت‬

‫ﺗﺎ‬

‫ﻣﺎ‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‬

‫درد‬

‫ﭘﻨﻬﺎن‬
‫ﻧﮕﺸﺘﯽ‬

‫ﯾﺎر‬

‫ﮔﻔﺘﯿﻢ‬

‫ﻧﺘﻮان‬

‫ﺑﺎ‬

‫رﺳﻮاي‬

‫ﮔﯿﺘﯽ‬

‫ﮔﺮﻣﯽ‬

‫ﻧﮑﺮدﻧﺪ‬
‫ﺷﺮم‬
‫ﭼﻨﺪ‬

‫ﻣﺴﮑﯿﻦ‬

‫ﺑﺎدت‬
‫ﺑﺎﺷﯿﻢ‬

‫ﻧﻬﻔﺘﻦ‬
‫ﺷﻨﯿﺪي‬

‫از‬

‫ﻏﺮﯾﺒﺎن‬
‫ﻋﻨﺪ‬

‫ﻟﯿﺒﺎن‬

‫از‬

‫ﺑﯽ‬

‫ﻧﺼﯿﺒﺎن‬

‫درد‬

‫از‬

‫ﻃﺒﯿﺎن‬

‫ﭘﻨﺪ‬

‫ادﯾﺒﺎن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪246‬‬

‫‪-299‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫درد و ﻏﻢ ﺧﻮد ﮔﻮ ﺑﺎ ﻟﺒﯿﺒﺎن‬
‫ﻧﻤﺎﯾﻨﺪ‬

‫درﻣﺎن‬

‫از‬

‫ﺑﻪ‬

‫ﻃﺒﯿﺒﺎن‬

‫رﺳﻮﻻن‬

‫ﯾﻌﻨﯽ‬
‫ﺗﺎ‬

‫ﺑﺎز‬

‫ﻧﺒﻮد رﺳﻮﻟﯽ ﮔﺮ ﺣﺎﺿﺮ اي ﺟﺎن‬

‫ﺟﻮ‬

‫ﯾﮏ‬

‫اﻣﺎ ﺗﻮ ﮔﻔﺘﯽ درد و ﻏﻢ ﺧﻮﯾﺶ‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﺗﻮ‬

‫ﭘﻨﻬﺎن‬

‫درد‬

‫ﺑﺎ‬

‫ﭘﯿﺮ‬

‫ﮔﻔﺘﯽ‬

‫ﺧﻮاﺳﺘﯽ ﺗﻮ ﻧﻌﻤﺖ از ﻓﺎﻗﺪ آن‬
‫ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﯾﺎرب‬

‫ﻧﮕﺸﺘﯽ‬
‫اﻣﺎن‬

‫ﺗﺎ‬

‫رﺳﻮاي‬

‫ﮐﺘﺒﯽ‬

‫ﮔﺮﻣﯽ‬

‫روﺷﻦ‬

‫ﻧﻤﺎﯾﺪ‬

‫اﯾﻦ‬

‫روي‬

‫ﻓﻬﯿﻤﯽ‬

‫اﻫﻞ‬

‫ﺑﯿﻦ‬

‫ﺗﺰوﯾﺮ‬

‫ﺧﻮاﺳﺘﯽ‬
‫ﺗﺎ‬

‫از‬

‫ﺑﯿﻨﯽ‬

‫ﺣﻖ‬

‫آن‬

‫ﺳﻌﺎدت‬

‫ﭼﻨﺪ‬

‫ﺷﻨﯿﺪي‬
‫ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫ره‬

‫ﺑﺮ‬

‫ﺣﺒﯿﺒﺎن‬
‫ادﯾﺒﺎن‬
‫ﻧﺎﻃﺒﯿﺒﺎن‬

‫از‬

‫ﺑﺎﺷﯽ‬

‫ﻃﺒﯿﺒﺎن‬

‫ﺑﯽﻧﺼﯿﺒﺎن‬

‫از‬

‫ﻧﺎﻧﺠﯿﺒﺎن‬

‫ﭘﻨﺪ‬

‫ﻟﺒﯿﺒﺎن‬
‫ﻣﺎ‬

‫ﻏﺮﯾﺒﺎن‬

‫‪ -300‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﺻﺒﺢ اﺳﺖ ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻗﺪﺣﯽ ﭘﺮ ﺷﺮاب ﮐﻦ‬

‫دور ﻓﻠﮏ درﻧﮓ ﻧﺪارد ﺷﺘﺎب ﮐﻦ‬

‫زان ﭘﯿﺸﺘﺮ ﮐﻪ ﻋﺎﻟﻢ ﻓﺎﻧﯽ ﺷﻮد ﺧﺮاب‬

‫ﻣﺎ را ز ﺟﺎم ﺑﺎدة ﮔﻠﮕﻮن ﺧﺮاب ﮐﻦ‬

‫ﻣﺎ ﻣﺮد زﻫﺪ و ﺗﻮﺑﻪ و ﻃﺎﻣﺎت ﻧﯿﺴﺘﻢ‬

‫ﺑﺎ ﻣﺎ ﺑﺠﺎم ﺑﺎدةﺻﺎﻓﯽ ﺧﻄﺎب ﮐﻦ‬

‫روزي ﮐﻪ ﭼﺮخ از ﮔﻞ ﻣﺎ ﮐﻮزهﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ز ﻧﻬﺎر ﮐﺎﺳﮥ ﺳﺮ ﻣﺎ ﭘﺮ ﺷﺮاب ﮐﻦ‬

‫ﮐﺎر ﺻﻮاب ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺘﯽ اﺳﺖ ﺣﺎﻓﻈﺎ‬

‫ﺑﺮ ﺧﯿﺰ و ﻋﺰم و ﺟﺰم ﺑﮑﺎر ﺻﻮاب ﮐﻦ‬

‫‪ -300‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺑﺼﺢ اﺳﺖ ﻋﺎﻗﻼ ﻗﺪري ﺗﺮك ﺧﻮاب ﮐﻦ‬

‫دور ﻓﻠﮏ درﻧﮓ ﻧﺪارد ﺷﺘﺎب ﮐﻦ‬

‫زان ﭘﯿﺸﺘﺮ ﮐﻪ ﻋﻤﺮ ﺑﭙﺎﯾﺎن رﺳﺪ ﺑﯿﺎ‬

‫ﺗﻮﺑﻪ ز ﺟﺎم ﻣﯽ ﮐﻦ و ﺗﺮك ﺷﺮاب ﮐﻦ‬

‫ﮔﺮ ﻣﺮد زﻫﺪ و ﺗﻮﺑﻪ و ﻃﺎﻋﺖ ﺗﻮ ﻧﯿﺴﺘﯽ‬

‫ﻃﻌﻨﻪ ﻣﺰن ﺑﺪﯾﻦ و ﺗﻮ ﺧﻮف از ﻋﺬاب ﮐﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺗﻮ اﻫﻞ زﻧﺪﻗﻪ و ﮐﻔﺮ و ﯾﺎوهاي‬

‫ﮐﻤﺘﺮ ﺑﻔﺴﻖ ﻣﺮدم ﻣﺎ را ﺧﺮاب ﮐﻦ‬

‫روزي ﮐﻪ ﭼﺮخ از ﮔﻞ ﻣﺎ ﮐﻮزهﻫﺎ ﮐﻨﻨﺪ‬

‫ﻓﮑﺮ زﻣﺸﯿﺖ وﻫﻢ ﻟﮕﺪ ﺑﯽﺣﺴﺎب ﮐﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﻧﻪ ﮐﺎر ﺑﺎده ﭘﺮﺳﺘﯽ ﺻﻮاب ﻫﺴﺖ‬

‫ﺧﯿﺰ و ﺟﺰ اﯾﻦ ﺗﻮ ﻋﺰم ﺑﮑﺎر ﺻﻮاب ﮐﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪247‬‬

‫ﮐﺎر ﺻﻮاب اﻣﺮ ﮐﺘﺎﺑﺴﺖ و ﺷﺮع ﻣﺎ‬

‫ﺑﺎ ﻋﻘﻞ و دﯾﻦ ﺑﺴﺎز و ﻋﻤﻞ ﺑﺮ ﮐﺘﺎب ﮐﻦ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺑﺴﯿﺮة دﯾﺮﯾﻦ ﺻﺎﻟﺤﯿﻦ‬

‫ﺻﺒﺢ و ﺳﺤﺮ ﻣﺨﻮاب و ﺧﺪا را ﺧﻄﺎب ﮐﻦ‬

‫‪ -301‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫ﻣﯽﺳﻮزم از ﻓﺮاﻗﺖ روي از ﺟﻔﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫ﻫﺠﺮان ﺑﻼي ﻣﻦ ﺷﺪ ﯾﺎ رب ﺑﻼ ﺑﮕﺮدان‬

‫ﻣﺮﻏﻮل را ﺑﮕﺮدان ﯾﻌﻨﯽ ﺑﺮ ﻏﻢ ﺳﻨﺒﻞ‬

‫ﮔﺮد ﭼﻤﻦ ﺑﺨﻮري ﻫﻤﭽﻮن ﺻﺒﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫ﺣﺎﻓﻆ زﺧﻮﺑﺮوﯾﺎن ﺑﺨﺘﺖ ﺟﺰاﯾﻦ ﻗﺪرﻧﯿﺴﺖ‬

‫ﮔﺮ ﻧﯿﺴﺘﺖ رﺿﺎﺋﯽ ﺣﮑﻢ ﻗﻀﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫‪ -301‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺷﺎﻋﺮ ﺑﻼي ﻣﺎ ﺷﺪ ﯾﺎرب ﺑﻼ ﺑﮕﺮدان‬

‫ﺗﺎﺛﯿﺮ ﺷﻌﺮ ﺗﺼﻨﯿﻒ از ﻓﮑﺮ ﻣﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫ﻣﺮﻏﻮل ﯾﺎر ﺑﺮده دﯾﻦ و ﺧﺮد ز دﺳﺘﺶ‬

‫ﻋﻘﻞ و ﺧﺮد ز دام اﯾﻦ دﯾﻦ رﺑﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫داﺋﻢ ﺑﺮﻗﺺ و ﺗﺼﻨﯿﻒ اﻓﮑﻨﺪه دام ﺧﻮد را‬

‫ﻧﯽ ﻓﮑﺮ ﮐﺎر و ﺻﻨﻌﺖ داﻣﺶ ﺧﺪا ﺑﮕﺮدان‬

‫ﮔﺮ ﻋﻔﺘﯽ ﻧﺪاري ﻧﺴﺒﺖ ﻣﺪه ﻗﻀﺎ را‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ز ﺧﻮﺑﺮوﯾﺎن ﭼﺸﻢ ﺧﻄﺎ ﺑﮕﺮدان‬

‫اﯾﻦ ﺷﺎﻋﺮان ﺟﺒﺮي زﺷﺘﯽ ز ﺣﻖ ﺑﺪاﻧﻨﺪ‬

‫اي ﺑﺮﻗﻌﯽ ﺗﻮ از ﺣﻖ اﯾﻦ اﻓﺘﺮا ﺑﮕﺮدان‬

‫‪ -302‬ﺣﺎﻓﻆ‬

‫اﻓﺴﺮ ﺳﻠﻄﺎن ﮔﻠﯽ ﭘﯿﺪا ﺷﺪ از ﻃﺮف ﭼﻤﻦ‬

‫ﻣﻘﺪﻣﺶ ﯾﺎ رب ﻣﺒﺎرك ﺑﺎد ﺑﺮ ﺳﺮو و ﺳﻤﻦ‬

‫ﺧﺎﺗﻢ ﺟﻢ را ﺑﺸﺎرت ده ﺑﺤﺴﻦ ﻋﺎﻗﺒﺖ‬

‫ﮐﺎﺳﻢ اﻋﻈﻢ ﮐﺮد از و ﮐﻮﺗﺎه دﺳﺖ اﻫﺮﻣﻦ‬

‫ﺗﺎ اﺑﺪ ﻣﻌﻤﻮر ﺑﺎد اﯾﻦ ﺧﺎﻧﻪ ﮐﺰ ﺧﺎك درش‬

‫ﻫﺮ ﻧﻔﺲ ﺑﺎ ﺑﻮي رﺣﻤﻦ ﻣﯽوزد ﺑﺎد ﯾﻤﻦ‬

‫ﺷﻮﮐﺖ ﭘﻮر ﭘﺸﻨﮓ و ﺗﯿﻎ ﻋﺎﻟﻢ ﮔﯿﺮ او‬

‫در ﻫﻤﻪ ﺷﻬﻨﺎﻣﻪﻫﺎ ﺷﺪ داﺳﺘﺎن اﻧﺠﻤﻦ‬

‫ﮔﻮﺷﻪﮔﯿﺮان اﻧﺘﻈﺎر ﺟﻠﻮة ﺧﻮش ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ‬

‫ﺑﺮ ﺷﮑﻦ ﻃﺮف ﮐﻼه و ﺑﺮﻗﻊ از رخ ﺑﺮ ﻓﮑﻦ‬

‫اي ﺻﺒﺎ ﺑﺮ ﺳﺎﻗﯽ ﺑﺰم اﺗﺎﺑﮏ ﻋﺮﺿﻪدار‬

‫ﺗﺎ از آن ﺟﺎم زراﻓﺸﺎن ﺟﺮﻋﮥ ﺑﺨﺸﺪ ﺑﻤﻦ‬

‫ﻣﺸﻮرت ﺑﺎﻋﻘﻞﮐﺮدم ﮔﻔﺖ ﺣﺎﻓﻆ ﻣﯽﺑﻨﻮش‬

‫ﺳﺎﻗﯿﺎ ﻣﯽ ده ﺑﻘﻮل ﻣﺴﺘﺸﺎر ﻣﺆﺗﻤﻦ‬

‫‪ -302‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺷﺎﻋﺮ اﮔﺮ ﻋﻘﻞ ﺑﺎﺷﺪ ﻣﺴﺘﺸﺎر ﻣﺆﺗﻤﻦ‬

‫ﭘﺲ ﺑﺪﻓﻊ او ﭼﺮا ﮔﻮﺋﯽ ﺑﺪه ﺟﺎﻣﯽ ﺑﻤﻦ‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪248‬‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ ﮔﻮﺋﯽ ﺗﻮ از ﭘﻮر ﭘﺸﻨﮓ و ﺗﯿﻎ او‬

‫ﮐﻦ ﺗﻤﻠﻖ را رﻫﺎ ﺷﻪ را ﻣﮑﻦ ﺳﺮو ﭼﻤﻦ‬

‫ﺳﯿﺮ ﺗﯿﻤﻮري ﮐﻪ ﻗﺘﻞ ﻋﺎم ﺑﻮدي ﻋﺎدﺗﺶ‬

‫اﺳﻢ اﻋﻈﻢ ﻧﯿﺴﺖ ﺑﺎ او ﻫﺴﺖ ﺑﺎ او اﻫﺮﻣﻦ‬

‫ﮔﻮﺷﻪﮔﯿﺮان اﻧﺘﻈﺎر ﻇﺎﻟﻤﺎن ﮐﯽ ﻣﯽﮐﺸﻨﺪ‬

‫ﮐﯽ وزد اﯾﻦ ﺑﻮي ﺷﯿﻄﺎن از اوﯾﺲ و از ﯾﻤﻦ‬

‫ﮔﻔﺘﻪاي ﺑﺮ ﺳﺎﻗﯽ ﺑﺰم اﺗﺎﺑﮏ ﻋﺮﺿﻪ دار‬

‫ﺗﺎ از آن ﺟﺎم زراﻓﺸﺎن ﺟﺮﻋﮥ ﺑﺨﺸﺪ ﺑﻤﻦ‬

‫اﯾﻦ ﻣﯽ ارزرﺷﺪزﻇﺎﻟﻢ ﻋﻘﻞﮐﯽ ﮔﻔﺘﯽ ﺑﻨﻮش‬

‫ﭼﻮن زﻧﯽ ﺗﻬﻤﺖ ﺑﻌﻘﻞ ﻣﺴﺘﺸﺎر ﻣﺆﺗﻤﻦ‬

‫ورﮐﻪﻗﺼﺪتﻋﺸﻖﺣﻖﮔﺮدﯾﺪهايﺑﯽﻋﻘﻞﺧﺎم‬

‫از اﺗﺎﺑﮏ ﮐﯽ ﺑﺪﺳﺖ آري ﺗﻮ اﯾﻦ ﻣﺸﮏ ﺧﺘﻦ‬

‫ور ﻣﯽ ﭘﯿﺮ ﺧﺮاﺑﺎﺗﺴﺖ رو از وي ﺑﮕﯿﺮ‬

‫ﺷﺮط آن ﻋﺸﻖ و ﺧﻠﻮﺻﯽ ﺷﺪ ﺑﭙﯿﺮو اﻫﺮﻣﻦ‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﻓﮑﺎر زﺷﺖ ﺷﺎﻋﺮان در ﻫﻢ ﺷﮑﻦ‬

‫ﺗﺎ ﮐﻪ ﺑﻨﺸﺎﻧﯽ ﻣﺮﯾﺪاﻧﺶ ﺑﺠﺎي ﺧﻮﯾﺸﺘﻦ‬

‫‪ -303‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﺧﻮﺷﺘﺮ از ﻓﮑﺮ ﻣﯽ و ﺟﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﺑﺎده ﺧﻮر ﻏﻢ ﻣﺨﻮر و ﭘﻨﺪ ﻣﻘﻠﺪ ﻣﯽ ﻧﻮش‬

‫اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺨﻦ ﻋﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫دﺳﺘﺮﻧﺞ ﺗﻮ ﻫﻤﺎن ﺑﻪ ﮐﻪ ﺷﻮد ﺻﺮف ﺑﮑﺎم‬

‫داﻧﯽ آﺧﺮ ﮐﻪ ﺑﻨﺎﮐﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﻫﻤﯽ ﺧﻮاﻧﺪ ﻣﻌﻤﺎﺋﯽ دوش‬

‫از ﺧﻂ ﺟﺎم ﮐﻪ ﻓﺮﺟﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﺑﺮده از ره دل ﺣﺎﻓﻆ ﺑﺪف و ﭼﻨﮓ و ﻏﺰل‬

‫ﺗﺎ ﺟﺰاي ﻣﻦ ﺑﺪ ﻧﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫‪ -303‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﺪﺗﺮ از ﻓﮑﺮ ﻣﯽ و ﺟﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫اﺛﺮ ﻣﺴﺘﯽ و اوﻫﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫اﯾﻦ ﻫﻤﻪ دم ز ﻫﻮي و ﻫﻮس و ﻣﯽﺧﻮاري‬

‫آﺧﺮ ﮐﺎر و ﺳﺮاﻧﺠﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﮔﻬﯽ اﺳﺮار ﺑﮕﻮﺋﯽ ﮔﻬﯽ از دف و ﭼﻨﮓ‬

‫ﺣﺎﻓﻈﺎ ﻋﺎﻗﺒﺖ دام ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﺗﺎ ﺑﮑﯽ ﻃﻌﻨﻪ و ﺗﺤﻘﯿﺮ و ﺗﻤﺴﺨﺮ ﺑﺮ دﯾﻦ‬

‫ﺗﺎ ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ ﮐﻪ ﻓﺮﺟﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﻧﻬﯽ از ﻣﯽ ﺗﻮ ز ﻗﺮآن ﺑﺸﻨﻮ ﺑﺎز ﻣﮕﻮ‬

‫اﻋﺘﺒﺎر ﺳﺨﻦ ﻋﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫دﺳﺘﺮﻧﺞ ﻋﻤﻞ ﺧﻮد ﻣﻨﻤﺎ ﺻﺮف ﺑﮑﺎم‬

‫ﻧﮑﺒﺖ ﭘﯿﺮوي ﮐﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﭘﯿﺮ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﮔﺮ از ﻏﯿﺐ دﻫﺪ او ﺧﺒﺮي‬

‫ﻫﻤﻪ از دﯾﻮ و ﮔﺮ ﺟﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬

‫‪249‬‬

‫ﺑﺮﻗﻌﯽ اﯾﻦ دف و ﭼﻨﮓ و ﻏﺰل از دام ﺑﻮد‬

‫ﺟﺰ ﻋﺬاب از ﭘﯽ و ﺑﺪ ﻧﺎم ﭼﻪ ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮدن‬

‫‪ -304‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺎ ﺳﺮ ﺧﻮﺷﯿﻢ ﺑﺎدة ﻣﺎ در ﭘﯿﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺑﺪﻣﺴﺖ را ﺑﻐﻤﺰة ﺳﺎﻗﯽ ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫در ﺟﺎم ﻣﺎه ﺑﺎدة ﭼﻮن آﻓﺘﺎب رﯾﺰ‬

‫ﺑﺮ روي روز ﺳﻨﺒﻞ ﺷﺐ را ﻃﻼﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫اي ﭘﯿﺮ ﺧﺎﻧﻘﻪ ﺑﺨﺮاﺑﺎت ﺷﻮد ﻣﯽ‬

‫ﻏﺴﻠﯽ ﺑﺮ آر و ﺗﻮﺑﮥ ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﮕﺮﯾﻪ ﭼﻬﺮة ﻣﺠﻠﺲ ﺑﺸﻮ ﭼﻪ ﺷﻤﻊ‬

‫و آﻫﻨﮓ رﻗﺺ ﻣﺎ ﻫﻤﻪ آواز ﻧﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﮔﺮ ﻧﻮ ﻋﺮوس ﻋﺸﻖ در آﯾﺪ ﺑﻌﻘﺪ ﺗﻮ‬

‫ﻣﻬﺮ دو ﮐﻮن ﺣﺎﻓﻈﺶ اﻧﺪر ﻗﺒﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫‪ -304‬ﺣﺎﻓﻆ ﺷﮑﻦ‬
‫ﺑﯿﭽﺎرهاي و ﻣﺴﺖ ﺑﯿﺎ آه و ﻧﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺗﺮك ﻫﻮي و ﻫﻢ ﻫﻮس و ﻫﻢ ﭘﯿﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺗﺎ ﮐﯽ ز ﺟﺎم و ﺑﺎده ﺑﮕﻮﺋﯽ ﺗﻮ ﺷﺎﻋﺮا‬

‫ﻣﺎ را ﺑﺒﯿﻨﺪ و ﻣﻮﻋﻈﻪ ﯾﮏ دم ﺣﻮاﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫اي ﭘﯿﺮ ﺧﺎﻧﻘﻪ ز ﺧﺮاﻓﺎت دم ﻣﺰن‬

‫ﺗﻮ ﺑﻪ دﻣﯽ ز ﺧﺪﻋﮥ ﻫﻔﺘﺎد ﺳﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺻﻮﻓﯽ ﺑﯿﺎ ﺧﺮاب ﮐﻦ اﯾﻦ دﯾﺮوز ﺧﺎﻧﻘﻪ‬

‫و آﻫﻨﮓ ﻣﺴﺠﺪان ﺑﻨﻤﺎ ﺗﺮك ﭼﺎﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﮔﺮ ﭘﯿﺮه زال ﻋﺸﻖ ﺑﺒﯿﻨﯽ ﺗﻮ ﺑﺮﻗﻌﯽ‬

‫اﻧﺪر ﻃﻼق ﮐﻮش و ﺧﺮد را ﮐﻼﻟﻪ ﮐﻦ‬

‫ﺣﺮف واو‬
‫‪ -305‬ﺣﺎﻓﻆ‬
‫ﻣﺰرع ﺳﺒﺰ ﻓﻠﮏ دﯾﺪم و داس ﻣﻪ ﻧﻮ‬

‫ﯾﺎدم از ﮐﺸﺘﮥ ﺧﻮد آﻣﺪ و ﻫﻨﮕﺎم درو‬

‫ﮔﻔﺘﻢ اي ﺑﺨﺖ ﺑﺨﺴﺒﯿﺪي و ﺧﻮرﺷﯿﺪ دﻣﯿﺪ‬

‫ﮔﻔﺖ ﺑﺎ اﯾﻦ ﻫﻤﻪ از ﺳﺎﺑﻘﻪ ﻧﻮﻣﯿﺪ ﻣﺸﻮ‬

‫آﺳﻤﺎن ﮔﻮﻣﻔﺮوش اﯾﻦ ﻋﻈﻤﺖ ﮐﺎﻧﺪر ﻋﺸﻖ‬

‫ﺧﺮﻣﻦ ﻣﻪ ﺑﺠﻮي ﺧﻮﺷﮥ ﭘﺮوﯾﻦ ﺑ