You are on page 1of 1

Potres je proces oslobađanja kinetičke energije na nekom nebeskom tijelu.

Potres na našoj
planeti naziva se zemljotres. Događa se uZemljinoj litosferi ili neposredno ispod, u sljedećem
sloju tzv. astenosferi i plaštu, koji čini većinu Zemljine mase. Dio kinetičke energije koji se rasipa
putem litosfere naziva se seizmička energija i mjeri se u seizmološkim opservatorijama
(stanicama). Kod većine zemljotresa seizmička energija je proporcionalna ukupnoj kinetičkoj
energiji. Zato su za većinu potreba površinske opservatorije dovoljne, a osim površinskih
kopnenih postoje još i dubinske kopnene, te podmorske opservatorije. Oslobađanje energije
može biti kontinuirano, kada govorimo o sporom zemljotresu i koji može trajati godinama, ili
prividno trenutno, kada zemljotres obično traje kraće od jednog minuta. Zemljotresi mogu biti
prirodni tj. nastali usljed djelovanja sila prirode, ili vještački izazvani aktivnošću čovjeka, npr.
detonacijom eksplozivnih sredstava.
Uzroci potresa na drugim nebeskim tijelima ne moraju biti istog porijekla kao na Zemlji. Stoga je i
sa stanovišta fizike opravdano izrazzemljotres koristiti isključivo za Zemlju, a potres za sva
nebeska tijela. Tako se potresi na drugim nebeskim tijelima u naučnoj literaturi nazivaju prema
tom tijelu, npr. oni na Mjesecu nazivaju se lunatresi. U engleskom govornom području međutim
česta je i upotreba izraza potres (quake) kao skraćenice za zemljotres (earthquake). Nauka koja
se bavi izučavanjem zemljotresa i srodnih procesa je seizmologija i zasniva se na
direktnim mjerenjima. Nauka koja izučava potrese na drugim nebeskim tijelima je
astroseizmologija i uglavnom se zasniva na indirektnim opažanjima. Primjer ovoga je
opažanje akustičnih svojstava Sunčevih gasova, pošto su akustični talasi u biti talasi kinetičke
energije koji se prostiru kroz gasove, npr. u atmosferi. U Sunčevom sistemu potrese
uzrokuju hemijske reakcije kod gasovitih nebeskih tijela, odnosno plimne sile te
snažna vulkanska aktivnost kod stjenovitih tijela