You are on page 1of 15

MANASTIR ŽIČA KAO

SPOMENIK KULTURE OD
IZUZETNOG ZNAČAJA

.Žiča • U srcu Ohristovljene i Svete Srpske zemlje nalazi se Manastir Žiča čija je izgradnja započela pre osam vekova. blagodareći trudoljublju i revnosti blagočestivih sinova Svetog Simeona Mirotočivog. osnivača Svetorodne srpske dinastije Nemanjića.

Žiča • Sveti Sava i Sveti Simon Monah. . započinju sa izgradnjom Manastira Žiče i postavljaju temelj srpske duhovne i svetovne vlasti. poznatiji kao Stefan Prvovenčani.

.Izbor mesta • Žiča je osnovana sa nedvosmislenom namerom da bude sedište Arhiepiskopije gde će se krunisati kraljevi i postavljati Arhiepiskopi Srpske Pravoslavne Crkve. • Arhiepiskopija je trebalo da bude podjednako udaljena od vizantijskog Carigrada i latinskog Rima.

• Već samo ime Žiča govori o kraju koji je bogat žitom.Izbor mesta • Priroda u kojoj leži Žiča nije samo lepa. već je i bogata. . • Ekonomski razlozi da se tu osnuje Arhiepiskopija nisu bili manje presudni od razloga bezbednosti.

Izgradnja manastira • Tačno vreme građenja Žiče nije zabeleženo u izvorima. . do Savinog odlaska u Hilandar. biografi Svetog Save. 1217. • Na osnovu tih podataka zaključuje se da je Žiča podignuta u razdoblju od 1206. pa je utvrđeno posrednim putem na osnovu podataka koje donose Domentijan i Teodosije. godine.

. zahvaljujući Svetome Savi. dobijena samostalnost Srpske Pravoslavne Crkve i Žiča postala sedište srpske Arhiepiskopije. godine kada je. • Radovi su ubrzani posle 1219.Izgradnja manastira • Izgradnja novog sedišta srpskog Arhiepiskopa trajala je dosta dugo.

.Osnivačka povelja • Najstariji istorijski izvori o Žiči su dve povelje kralja Stefana i njegovog sina Radoslava. prepisane u XIV veku na zidove prolaza. ispod kule na ulazu u crkvu. iz druge i treće decenije XIII veka.

zlatnim i srebrnim sasudima. pokrovima i zavesama. ripidama. Evanđeljima i knjigama. određenim za njegovog naslednika. bogoslužbenim odeždama.Osnivačka povelja • U osnivačkoj povelji poimenično su navedeni darovi i povlastice koje je Žičkoj Eparhiji dao Prvovenčani kralj sa svojim najstarijim sinom. • Kralj daruje Spasovu crkvu na prvom mestu relikvijama. zatim freskama i ikonama. .

Stradanje manastira • Tokom vekova Žiča je više puta bila razarana. najpre od tatarskih pljačkaša. veku. u nekim periodima smatrana je čak i napuštenom. . da bi delimično povratila svoj sjaj tek u 20. • Nekoliko puta je obnavljana. najviše za vreme vladavina kralja Milutina i Karađorđa. a zatim u više navrata Turaka.

bila je uzor za građenje mnogih potonjih crkava i manastira u kasnijim vekovima.Arhitektura Žiče • Velika manastirska crkva pripada tzv. • Kao takva. • Žiča predstavlja već potpuno sazreli arhitektonski prototip koji u tipološkom pogledu završava seriju spomenika formiranu od crkava Sv. Nikole. . raškoj graditeljskoj školi. Đurđevih Stupova i Studenice.

. među najvećim u Srbiji srednjeg veka. • Osnova crkve ima oblik slobodnog krsta. sa oltarskim prostorom usmerenim prema severoistoku i sa prostranom priratom sa pirgom na jugozapadnoj strani.Arhitektura Žiče • Crkva Svetog Spasa je jednobrodna građevina. monumentalnih dimenzija za svoje doba. • Dužina osnove je 44 m.

a od toga veoma malo najstarijeg.Slikarstvo Žiče • Unutrašnjost hrama nije. i to samo u pevnicama i kuli. • Od celokupnog njenog monumentalnog dekora jedva je ostala petina. sva prekrivena freskama. . iz dvadesetih i tridesetih godina XIII veka .iz doba njenih prvih ktitora. kao nekada.

. • Sve ostale islikane prostorije crkve potpuno su uništene. kapelama i na ulazu. obnovljenog u prvoj polovini XIV veka. naosu.Slikarstvo Žiče • Više je sačuvano živopisa u oltaru.

ispisivanja natpisa i imena svetitelja na srpskom jeziku.Slikarstvo Žiče • Bilo je to slikarstvo izrazite lepote. Sveti Sava je 1219. • Osim toga. neviđeno do tada u Srbiji. • Prema Teodosijevoj tvrdnji. on uvodi obavezu signiranja.g. poveo iz Konstantinovog grada vizantijske mramornike i slikare u nameri da dovrši Žiču. .