Lodewijk Karel Bruckman

fijnschilder en magisch realist

Lodewijk Karel Bruckman
(Den Haag 14 augustus 1903 - 24 april Leeuwarden 1995)
fijnschilder en magisch realist
MOW | Museum de Oude Wolden te Bellingwolde beheert
meer dan 40 werken van fijnschilder en magisch realist
Lodewijk Bruckman, uit de collecties van de Gemeentes
Bellingwedde en Goes. Ongeveer de helft daarvan vind je
in een vaste presentatie in het museum. Touchscreens in de
zaal bieden verdere informatie over deze bijzondere schilder.
Ook kan je terecht op de website lodewijkbruckman.nl.

Links: 1975 Deep down yonder, 80 x 40 cm Gemeente Goes

Eén van de laatste magisch realisten
Lodewijk Bruckman ontving, evenals zijn tweelingbroer
Karel, vanaf 1916 een opleiding aan de Koninklijke
Academie voor Beeldende Kunsten in hun woonplaats Den Haag. Hun vader, huisschilder van beroep,
erkende al vroeg het tekentalent van de broers. Karel
zou later ontwerper van decors en kostuums worden
terwijl Lodewijk vanaf 1924 tot het einde van de jaren
veertig tekenlessen gaf.
Bruckman werd klassiek opgeleid, voor een deel door
Henk Meijer, maar bracht gaandeweg minder conventionele elementen in. Zijn wijze van schilderen is een
unieke combinatie tussen realisme in de sfeer van
17e-eeuwse meesters en magische, soms surreële,
foto: links Karel, rechts Lodewijk

vaak symbolische elementen. Zelf zag Bruckman zich
als “één van de laatste magisch realisten”. Hij verbond
zich daarmee met tijdgenoten als Carel Willink, Raoul
Hynckes en Pyke Koch.
Het magisch realisme kenmerkt zich door een realistische en gedetailleerde weergave van de werkelijkheid
die bij nadere blik een vervreemdende, vaak geheimzinnige en soms zelfs duistere lading kent. In het
vroege werk van Bruckman is deze donkere kant zeker
terug te vinden. De Tweede Wereldoorlog en het verlies
van zijn hartsvriend, fotograaf Alexander van den Berg,
gefusilleerd vanwege verzetsactiviteiten, hadden hun
sporen nagelaten. Mede vanwege deze ervaringen
maar ook door de dreiging van de koude oorlog wilde

1945 In memoriam, 50 x 50 cm in particulier bezit

Bruckman uit Europa vertrekken. In 1948 ging hij naar
de Verenigde Staten waar hij veel succes zou oogsten.
In Amerika ontwikkelde hij, vooral vanaf het einde
van de jaren vijftig de voor hem kenmerkende stijl.
De aandacht voor realistische details blijft, zelfs de
haren van een touw zijn zichtbaar, maar het werk krijgt
een veel lichtere en meer kleurrijke toets. Composities
van voorwerpen zoals eieren, veren, speelkaarten en
theedoeken staan centraal. Bruckman combineert
hierbij elementen die je niet één, twee, drie bij elkaar
verwacht. De achtergrond van zijn werken schilderde
hij in een enkele, heldere kleur of kleurverloop,
waardoor zijn stillevens in de lucht lijken te zweven.
Voorwerpen krijgen zo een bijna ornamenteel karakter.
Links: 1966-1967 On the stroke of midnight, 67 x 102 cm Gemeente Goes
Rechts: 1967 Homeward bound, 126 x 62 cm Gemeente Goes

Bruckmans schilderijen kennen een sterk symbolisch
karakter. Het thema van de cyclus van vruchtbaarheid en vergankelijkheid loopt als een rode draad door
zijn werk. Niet voor niets gaf hij zijn memoires de titel
“uit wat vergaat, ontstaat steeds wat nieuws” mee.
Bruckman zou niet in de Verenigde Staten blijven. Een
verblijf in Mexico volgde. Mede door gezondheidsproblemen van zijn partner en later hemzelf keerde hij
meerdere malen terug naar Nederland. Zo woonde hij
in Wemeldinge, Haarlem en Bellingwolde. Bruckman
stief op 92-jarige leeftijd in Leeuwarden.

1979 To nowhere, 50 x 70 cm Gemeente Bellingwedde

Amerikaans succes
Bruckman had vooral in de jaren vijftig veel succes in
de Verenigde staten waar tal van musea en particulieren zijn werken aankochten, waaronder het Metropolitan Museum of Art in New York (1957). Ook ontving
zijn werk enkele prijzen zoals de J. Porter Brinton Prize
in New York (april 1952) en twee keer de publieksprijs van het Boston Arts Festival (1954 én 1958). Het
merendeel van de werken van Bruckman bevindt zich
dan ook in Amerika. MOW is het enige Nederlandse
museum waar werken van Bruckman permanent te
zien zijn.

1984 A cook’s delight, 65 x 65 cm Gemeente Bellingwedde

Dit is niet toevallig. In 1988 woonde globetrotter Bruckman enkele tijd in Bellingwolde waarbij hij een collectie
van 23 werken aan de Gemeente Bellingwedde schonk.
Deze zogenaamde “E7 collectie” was een eerbetoon
aan zijn levensgezel Evert Zeeven, voormalig toneelacteur en ook de zakelijke kant van het duo. Zeeven
stond bijna 55 jaar aan Bruckmans zijde.
De collectie bestaat uit werken uit de jaren tachtig van
de vorige eeuw. De werken uit de collectie van Goes,
ongeveer hetzelfde aantal, stammen uit de voorgaande decennia.

1985 My Lucky number seven, 65 x 65 cm Gemeente Bellingwedde

1984 Things from land and sea and the marbles
I remember me, 60 x 50 cm Gemeente Bellingwedde

Meer info
Meer informatie over Lodewijk Bruckman vind je
op de speciaal door MOW ontwikkelde website:
www.lodewijkbruckman.nl. Ook is in het museum het
boek Uit wat vergaat, ontstaat steeds iets nieuws
(2005 ISBN 90-9019285-9) te verkrijgen, met daarin
Bruckmans levensverhaal en reproducties van zijn
werken uit de collecties Bellingwedde en Goes.
Dit boek kan je ook via de website bestellen.

1971 A witch doctor’s recipe, 40 x 50 cm Gemeente Goes

Over MOW
Naast de permanente tentoonstelling over Lodewijk
Bruckman en vaste aandacht voor kunstenaars
uit de eigen regio (expositiereeks 24K) programmeert MOW twee tot drie keer per jaar een nieuwe,
omvangrijke hoofdexpositie. Zo is het steeds
opnieuw een heel ander museum. Onderwerpen
uit de kunst en de geschiedenis van de eigen regio
komen hierbij aan bod. Het onderzoeken van het
eigene van de streek, en dan met name Westerwolde, is een verder thema. Bij dit alles zoekt MOW,
met een knipoog naar de collectie Bruckman, naar
verrassing en een net wat andere blik op soms
alledaagse of bekende zaken. Kijk op de website
voor het actuele programma met tentoonstellingen
en activiteiten.

Hoofdweg 161: het pand
In 2012 is het museumpand ingrijpend verbouwd naar een plan
van AAS architecten. Op de plek van een charmant ietwat verscholen streekmuseum staat nu een licht en ruim pand met een karakteristieke stalen pui dat als open venster op het museum werkt.
Sommigen geven het gebouw al de bijnaam “de kijkdoos”. Vanuit de
ontvangst heb je door de grote glaspui een naadloos uitzicht op de
hoofdweg van het prachtige Bellingwolde. De oudbouw, waarschijnlijk uit het einde van de achttiende eeuw, is het achterhuis van een
herenhuis. Het voorste deel ging tijdens de Tweede Wereldoorlog
door bombardementen verloren. Het achterhuis werd eind jaren
vijftig van de vorige eeuw verbouwd tot woonhuis en dient sinds
1973 als museum. De boerenschuur waar nu de ontvangst is, is een
additie uit 1979, oorspronkelijk gebouwd om de boerencollectie van
MOW een plek te geven. De achterste schil dateert uit 1995. Met de
laatste verbouw werden de drie volumes één doorlopend geheel.

Entree
Elke woensdag gratis toegankelijk.
Overige dagen: toegang € 4,50
onder de 18 jaar gratis toegang.

Op de hoogte blijven?

ftpY

Volg ons op
Word lid van onze nieuwsbrief.
Schrijf je in via
www.tinyurl.com/nieuwsmow
of scan de QR code
Ook kan je voor slechts € 15,- een jaar Laifhebber van
het museum worden. Je ontvangt dan een laifhebberspas, uitnodigingen voor openingen en kan het hele jaar
met een introducé gratis naar het museum.

MOW | Museum de Oude Wolden
Hoofdweg 161
9695 AE Bellingwolde
T 0597 - 53 15 09
info@museumdeoudewolden.nl
museumdeoudewolden.nl

Open
woensdag t/m vrijdag 11 - 17 uur
zaterdag & zondag 13 - 17 uur

www.museumdeoudewolden.nl
www.lodewijkbruckman.nl