You are on page 1of 10

Zer da ihesa?

Ihesa gaixotasun
kronikoa da.
Sindromea gaixotasun
infekzioso eta ez-
infekzioso multzo
batek osatzen du,
heriotza tasa altua
daukana gaur egun.
Jatorria eta historia
Duela hogei urte inguru, gaixotasun
ezezagun bat berebiziko bortizkeriaz hasi
zen Estatu Batuetan jendea hiltzen. Inork ez
zekien zer zen gaixotasun hura eta zerk
eragiten zuen. 1983an sorburua Giza
Inmunoeskasiaren Birusa (GIB) zela jakin
zen
Gib-a
Giza Inmunoeskasiaren Birusa
(GIB) erretrobirus bat da, ARN
bere baitan daukan proteinez
osatutako barne estalki edo
"core" bat daukana, eta
glikoproteinez osatutako kanpo
estalki bat. Barne estalkiaren
barruan ARNz gain,
alderantzizko transkriptasa
deritzan entzima dago; hau da
erretrobirus bat definitzen
duena eta haren
erreplikaziorako ezinbestekoa
dena.
Transmisio-bideak
GIBa EZ da transmititzen
• Listuaren bidez
• Mahai tresna berak
erabiltzeagatik
• Infekzioa duten
pertsonak musukatu
edo ukitzeagatik
GIB birusa BAI kutsatzen da:

• Infektatutako pertsonekin,
babesik gabe, preserbatiborik
erabili gabe, adibidez, sexu
harremanak izateagatik.
• Xiringa, hortzetako eskuila edo
bizar xafla bera erabiltzeagatik,
infektatutako odolaren arrastoak
izan baititzake.
• Transfusio batean, infektatutako
odola hartzeagatik.
• Infektatutako amatik fetura,
karenaren bidez.
1996tik gaixotasunaren pronostikoa erabat aldatu duen
tratamendu eskema hasi ziren erabiltzen, aktibotasun
handiko tratamendu antirretrobirala edo ingelesez
highly active antiretroviral therapy (HAART), familia
ezberdinetako farmakoak konbinatzean datzana.
Tratamendu mota desberdinak dadude.
Esaterak:Zidovudine (en, fr), Zidovudina (es) edo AZT
("Retrovir"): Lehendabiziko farmako antirretrobirala
izan zen, 1987tik erabiltzen dena eta Didanosine,
Didanosina edo ddI ("Videx"): Bigarren antirretobiral
onartua izan zen
Edozein eratako Gaixotasun hau
harreman dutenek ez dute
sexualetan odolik eman
preserbatiboa
erabiltzeak
kutsatzeko
prebentzioa behar, ezta
plasma, organo
edo semenik ere.
arriskua Infektatutako
gutxitzen du. pertsonen odola
Hau da, sexu- uki dezaketen
harremanetan, tresnak (xiringa,
bikoteak hortz eskuilak,
egonkorrak ez bizar xaflak…) ez
badira, edo izan ditu beste inork
arren, infektatuta erabili behar.
egoteko
Gaixotasunak
arriskurik egonez
jotako edo birusa
gero,
duten emakumeek
preserbatiboa
ez lukete umerik
erabili behar da.
izan behar. Izanez
• Orratz edo gero, ez liokete
xiringen eman behar
trukaketarik ez bularrik
da egin behar.
Noiz da ihesaren eguna?
Abenduaren 1a, Ihesaren
Nazioarteko Eguna da,
Osasunaren Mundu
Erakundeak 1988an
eratua eta mundu
mailako informazio eta
komunikazio bideak
zabaltzea eta
gaixotasuna jasaten
duten pertsonen aldeko
ulermena, elkartasuna
eta itxaropena eratzea
helburu duena