You are on page 1of 36

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 1 - Soaïn cho lôùp LTÑH

I. ÑAÏ O HAØ M
1) Duø ng ñònh nghóa tính ñaï o haø m cuû a caù c haø m soá :
a) y = f(x) = cosx b) y = f(x) = taï i x0 = 0.

2) Cho haø m soá y = f(x) = x3-3x2+1, coù ñoà thò (C).


a) Tìm f’(x). Giaû i baá t phöông trình f’(x) £ 0.
b) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a (C) taï i ñieå m coù hoaø nh ñoä baè ng 3.
3) Cho (C) : y = f(x) = x4 - 2x2.
a) Tìm f’(x). Giaû i baá t phöông trình f’(x) > 0.
b) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a (C) :
1. Taï i ñieå m coù hoaø nh ñoä baè ng .
2. Taï i ñieå m coù tung ñoä baè ng 3.
3. Bieá t tieá p tuyeá n song song vôù i d1 : y = 24x+2007
4. Bieá t tieá p tuyeá n vuoâ ng goù c vôù i d2 : y = .

4) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n vôù i (P): y = f(x) = x2 - 2x - 3 ñi qua M1(5;3).
5) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a (C):y=f(x)=x3 –3x+1 keû töø M(3; - 1).
6) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a (C) : y = f(x) = x - 2+ ñi qua A(0;3).

7) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a (C): y = f(x)= ñi qua H(1;1).

8) Tìm ñaï o haø m caù c haø m soá


a) y = ( x3 – 3x + 2 ) ( x4 + x2 – 1 ) b) y = c) y =

9) Tìm ñaï o haø m caù c haø m soá :


a) y = ( 5x3 + x2 – 4 )5 b) y = sin2 (cos 3x)
c) y = ln3 x d) y = esinx
e) y = e4x + 5 f) y = (0< a ¹ 1)
10) Tìm ñaï o haø m caù c haø m soá :
a) y= ln ( x + ) b) y = log3 ( x2 – sin x )
c) y = ex – ln ( sin x) d) y = tg ( 2x+3)

e) y = tg2x . sinx f) y =

g) y = cotg ( 5x2 + x – 2 ) h) y = cotg2 x + cotg2x


Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu
Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 2 - Soaïn cho lôùp LTÑH
11) Tính ñaï o haø m cuû a haø m soá

f(x) =

taï i ñieå m x0 = 0
12) Tìm ñaï o haø m caá p n ( n nguyeâ n döông) cuû a caù c haø m soá sau :
a) y = lnx b) y = e Kx c) y = sin x
d) y = cos x e) y = ln (x2 + x – 2 )
13) Chöù ng minh raè ng :
a) Vôù i y= 3 + ( x ¹ 0), ta coù xy’ + y = 3

b) Vôù i y = x sin x, ta coù : xy – 2 ( y’ – sin x ) +xy” = 0


c) Vôù i y = ( x +1 ) ex ta coù : y’ – y = ex
d) Vôù i y= e sin x ta coù : y’ cos x – ysin x – y” = 0
e) Vôù i y = ln ta coù xy’ + 1 = ey

14) Chöù ng minh caù c ñaú ng thöù c ñaï o haø m:


a) Cho haø m soá y = . Chöù ng minh raè ng: y’' = -y

b) Cho y = ln(sinx) . Chöù ng minh raè ng : y’+y’’sinx+tg =0

c) Cho y = e4x+2e-x. Chöù ng minh raè ng : y’’’-13y’-12y = 0


d) Cho y = . Chöù ng minh raè ng : 2(y’)2 = (y-1)y’’

e) Cho y = . Chöù ng minh raè ng: y’ = cotg4x

15) Cho f(x) = . Chöù ng minh raè ng :

16) Cho f(x) = . Chöù ng minh raè ng :

17) Giaû i phöông trình : f’(x) = 0 bieá t raè ng:


a) f(x) = cos x +sin x + x.
b) f(x) = (x2+2x-3)ex
c) f(x) = sinx.ex
d) f(x) =
18) Giaû i baá t phöông trình f/(x) < 0 vôù i f(x) = x3-2x2+ p .

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 3 - Soaïn cho lôùp LTÑH


19) Cho caù c haø m soá f(x) = sin4x + cos4x; g(x) =

Chöù ng minh raè ng : f ’(x) = g’(x), "xÎR


20) Tìm vi phaâ n cuû a moã i haø m soá sau taï i ñieå m ñaõ chæ ra:
a) f(x) = ln (sinx) taï i x0 = . b) f(x) = x. cosx taï i x0 =

21) Tìm vi phaâ n cuû a moã i haø m soá :


a) f(x) = b) f(x) = x.lnx. c) f(x) = .

22) Bieá t raè ng ln 781 = 6,6606 , haõ y tính gaà n ñuù ng ln 782.
II.SÖÏ ÑOÀ NG BIEÁ N VAØ NGHÒCH BIEÁ N CUÛ A HAØ M SOÁ
23) Tìm caù c ñieå m tôù i haï n cuû a haø m soá :y = f(x) = 3x+ .

24) Xeù t tính ñôn ñieä u cuû a haø m soá


a) y = f(x) = x3 -3x2+1. b) y = f(x) = 2x2 -x4.
c) y = f(x) = . d) y = f(x) = .

e) y = f(x) = x+2sinx treâ n ( -p ; p). f) y = f(x) = xlnx.


g) y = f(x) = . h) y= f(x) = x3-3x2.

i) . j) y= f(x) = x4-2x2.

k) y = f(x) = sinx treâ n ñoaï n [0; 2p].


25) Cho haø m soá y = f(x) = x3 -3(m+1)x2+3(m+1)x+1. Ñònh m ñeå haø m soá :
a) Luoâ n ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng xaù c ñònh cuû a noù . Kq:1 £ m £ 0
b) Nghòch bieá n treâ n khoaû ng ( -1;0). Kq: m £

c) Ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng (2;+¥ ). Kq: m £

26) Ñònh mÎZ ñeå haø m soá y = f(x) = ñoà ng bieá n treâ n caù c khoaû ng xaù c ñònh cuû a noù .

Kq: m = 0
27) Ñònh m ñeå haø m soá y = f(x) = nghòch bieá n treâ n nöû a khoaû ng [1;+¥).

Kq: m £

28) Chöù ng minh raè ng : , "x > 0.

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 4 - Soaïn cho lôùp LTÑH
29) Chöù ng minh raè ng : haø m soá luoâ n luoâ n taê ng treâ n khoaû ng xaù c ñònh (treâ n töø ng khoaû ng xaù c ñònh) cuû a noù :
a) y = x3-3x2+3x+2. b) .

c) .

30) Tìm m ñeå haø m soá :

a) Luoâ n luoâ n ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng xaù c ñònh cuû a noù .
b) Luoâ n luoâ n ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng (2;+¥)
31) Tìm m ñeå haø m soá : luoâ n ñoà ng bieá n treâ n töø ng khoaû ng xaù c ñònh cuû a noù .

32) Tìm m ñeå haø m soá : luoâ n ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng (1;+¥).

Kq:
33) Tìm m ñeå haø m soá y = x2.(m -x) -m ñoà ng bieá n treâ n khoaû ng (1;2). Kq: m³3
34) Chöù ng minh raè ng :
a) ln(x+1) < x , " x > 0. b) cosx >1 - , vôù i x > 0 .

II. CÖÏ C ÑAÏ I VAØ CÖÏ C TIEÅ U

35) Tìm caù c ñieå m cöï c trò cuû a haø m soá baè ng ñaï o haø m caá p 1:
a) y = x3. b) y = 3x + + 5. c) y = x.e-x. d) y = .

36) Tìm caù c ñieå m cöï c trò cuû a haø m soá baè ng ñaï o haø m caá p 2:
a) y = sin2x vôù i xÎ[0; p ] b) y = x2lnx. c) y = .

37) Xaù c ñònh tham soá m ñeå haø m soá y=x3-3mx2+(m2-1)x+2 ñaï t cöï c ñaï i taï i x=2.
( Ñeà thi TNTHPT 2004-2005) Keá t quaû : m=11
38) Ñònh m ñeå haø m soá y = f(x) = x3-3x2+3mx+3m+4
a.Khoâ ng coù cöï c trò. Keá t quaû : m ³1
b.Coù cöï c ñaï i vaø cöï c tieå u. Keá t quaû : m <1
c. Coù ñoà thò (Cm) nhaä n A(0; 4) laø m moä t ñieå m cöï c trò (ñaï t cöï c trò 4 khi x = 0).
Hd: M(a;b) laø ñieå m cöï c trò cuû a (C): y =f(x) khi vaø chæ khi:

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 5 - Soaïn cho lôùp LTÑH

Keá t quaû : m=0

d.Coù cöï c ñaï i vaø cöï c tieå u vaø ñöôø ng thaú ng d qua cöï c ñaï i vaø cöï c tieå u ñi qua O.
Kq : d:y = 2(m-1)x+4m+4 vaø m= -1
39) Ñònh m ñeå haø m soá y = f(x) =

a. Coù cöï c ñaï i vaø cöï c tieå u. Keá t quaû : m>3


b.Ñaï t cöï c trò taï i x = 2. Keá t quaû : m = 4
c.Ñaï t cöï c tieå u khi x = -1 Keá t quaû : m = 7
40) Chöù ng toû raè ng vôù i moï i m haø m soá y = luoâ n coù cöï c trò.

41) Cho haø m soá y = f(x) = x3-mx2+(m2-m+1)x+1. Coù giaù trò naø o cuû a m ñeå haø m soá ñaï t cöï c tieå u taï i x = 1 khoâ ng?

Hd vaø kq : Söû duï ng ñkc,ñkñ. Khoâ ng

42) Cho haø m soá y = f(x) = x3-mx2+(m+2)x-1. Xaù c ñònh m ñeå haø m soá :

a) Coù cöï c trò. Keá t quaû : m <-1 V m > 2


b) Coù hai cöï c trò trong khoaû ng (0;+¥). Keá t quaû : m > 2
c) Coù cöï c trò trong khoaû ng (0;+¥). Keá t quaû : m <-2 V m > 2
43) Bieä n luaä n theo m soá cöï c trò cuû a haø m soá y = f(x) = -x4+2mx2-2m+1.
Hd vaø kq : y’=-4x(x2-m)
· m £ 0: 1 cöï c ñaï i x = 0
· m > 0: 2 cöï c ñaï i x= vaø 1 cöï c tieå u x = 0

44) Ñònh m ñeå ñoà thò (C) cuû a haø m soá y = f(x) = coù hai ñieå m cöï c trò naè m khaù c phía so vôù i Ox.

Keá t quaû : m >


45) Ñònh m ñeå haø m soá y = f(x) = x3-6x2+3(m+2)x-m-6 coù 2 cöï c trò vaø hai giaù trò cöï c trò cuø ng daá u.
Keá t quaû : <m<2

46) Chöù ù ng minh raè ng vôù i moï i m haø m soá y = f(x) =2x3-3(2m+1)x2+6m(m+1)x+1 luoâ n ñaï t cöï c trò taï i hai ñieå m x1 vaø x2 vôù i x2-x1 laø moä t haè ng soá .
47) Tìm cöï c trò cuû a caù c haø m soá :
a) . b) . c) y =

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 6 - Soaïn cho lôùp LTÑH
48) Ñònh m ñeå haø m soá coù cöï c trò :
a) . Keá t quaû : m<3

b) . Keá t quaû : m<-2 V m>1

49) Ñònh m ñeå haø m soá sau ñaï t cöï c ñaï i taï i x=1: y = f(x) = -mx2+(m+3)x-5m+1.

Keá t quaû : m = 4

50) Cho haø m soá : f(x)= x3-mx2+(m-2) x-1. Ñònh m ñeå haø m soá ñaï t cöï c ñaï i taï i x2, cöï c tieå u taï i x1 maø x1 < -1 < x2 < 1.

Keá t quaû : m>-1

51) Chöù ng minh raè ng : ex ³ x+1 vôù i "xÎ|R.

III. GIAÙ TRÒ LÔÙ N NHAÁ T VAØ NHOÛ NHAÁ T CUÛ A HAØ M SOÁ
52) Tìm giaù trò nhoû nhaá t cuû a haø m soá y=f(x)=x2-2x+3. Kq: f(x) = f(1) = 2

53) Tìm giaù trò lôù ù n nhaá t vaø nhoû nhaá t cuû a haø m soá y = f(x) = x2-2x+3 treâ n [0;3].
Kq: f(x)=f(1)=2 vaø f(x)=f(3)=6.

54) Tìm giaù trò lôù ù n nhaá t cuû a haø m soá y = f(x) = vôù i x<1.

Keá t quaû : f(x) = f(0) = -4


55) Muoá n xaâ y hoà nöôù c coù theå tích V = 36 m3, coù daï ng hình hoä p chöõ nhaä t (khoâ ng naé p) maø caù c kích thöôù c cuû a ñaù y tæ leä 1:2. Hoû i: Caù c kích thöôù c cuû a hoà nhö theá naø o ñeå khi xaâ y ít toá n vaä t
lieä u nhaá t? Keá t quaû : Caù c kích thöôù c caà n tìm cuû a hoà nöôù c laø : a=3 m; b=6 m vaø c=2 m
56) Tìm giaù trò lôù n nhaá t cuû a haø m soá y = . Keá t quaû : y = f(±1) =

(Choï n vaø o lôù p 10 chuyeâ n Tænh naê m hoï c 03-04- voø ng 1)


3 2
57) Ñònh m ñeå haø m soá y = f(x) = x -3(m+1)x +3(m+1)x+1 nghòch bieá n treâ n khoaû ng( -1;0).
Keá t quaû : m £

58) Tìm treâ n (C): y = ñieå m M sao cho toå ng caù c khoaû ng caù ch töø M ñeá n hai truï c toï a ñoä laø nhoû nhaá t.

Keá t quaû :M(0; )

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 7 - Soaïn cho lôùp LTÑH
59) Tìm giaù trò nhoû nhaá t vaø lôù n nhaá t cuû a haø m soá y = 3 sinx – 4 cosx.

60) Tìm GTLN: y=-x2+2x+3. Keá t quaû : y=f(1)= 4

61) Tìm GTNN y = x – 5 + vôù i x > 0. Keá t quaû : y=f(1)= -3

62) Tìm GTLN, GTNN y=x – 5 + .


Keá t quaû : ;

63) Tìm GTLN, GTNN cuû a haø m soá y=2x3+3x2-1 treâ n ñoaï n

Keá t quaû : ;

64) Tìm GTLN, GTNN cuû a:


a) y = x4-2x2+3. Keá t quaû : y=f(±1)=2; Khoâ ng coù y

b) y = x4+4x2+5. Keá t quaû : y=f(0)=5; Khoâ ng coù y

c) . Keá t quaû : y= ; y=1

d) . Keá t quaû : y= ; y=3


65) Cho haø m soá . Chöù ng minh raè ng :

66) Cho haø m soá . Chöù ng minh raè ng : -1£ y £ 1

Höôù ng daã n:y’=0 Û 2sin2a . x2-2sin2a =0 Û x=-1 V x=1. Tieä m caä n ngang: y=1
Döï a vaø o baû ng bieá n thieâ n keá t luaä n -1£ y £ 1.
67) Ñònh x ñeå haø m soá sau ñaï t giaù trò nhoû nhaá t vaø tính giaù trò nhoû nhaá t :
y =f(x)= lg2x +

Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Txñ: (0; +¥ ) . Ñaë t t= lg2x, t³0, Þ haø m soá y=g(t)=t+ xaù c ñònh treâ n [0; +¥), duø ng ñaï o haø m ñöa ñeá n y’=0 Û t=-3 Ï[0; +¥ ) V t=-1 Ï[0; +¥ ) Þ

haø m soá y=g(t) ñoà ng bieá n treâ n [0;+¥ ) Þ g(t) = g(0) = Þ f(x) = f(1) =

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 8 - Soaïn cho lôùp LTÑH

68) Tìm giaù trò LN vaø giaù trò NN cuû a haø m soá y=2sinx- treâ n ñoaï n [0;p]

(Ñeà thi TNTH PT 2003-2004)

Keá t quaû : f(x)=f(p /4)= f(3p /4)= ; f(x)=f(0)=f(p )=0

IV. TÍNH LOÀ I, LOÕ M VAØ ÑIEÅ M UOÁ N CUÛ A ÑOÀ THÒ HAØ M SOÁ
69) Tìm caù c khoaû ng loà i, loõ m vaø ñieå m uoá n cuû a ñoà thò caù c haø m soá :
a) y = f(x) = x4-6x2+1 b) y = f(x) =

70) Ñònh m ñeå ñoà thò (Cm):y = f(x) = x3-3(m-1)x2+m2x-3 nhaä n I(1;-1) laø m ñieå m uoá n.
Keá t quaû : m = 2 .
71) Ñònh m ñeå ñoà thò (Cm):y = f(x) = x4-6mx2+ 3
a) Coù hai ñieå m uoá n. Keá t quaû : m > 0
b) Khoâ ng coù ñieå m uoá n. Keá t quaû : m £ 0
72) Chöù ng minh raè ng ñoà thò (C): coù 3 ñieå m uoá n thaú ng haø ng. Vieá t phöông trình ñöôø ng thaú ng ñi qua 3 ñieå m uoá n naø y.

Höôù ng daã n vaø keá t quaû :


(C) coù 3 ñieå m uoá n A(-2;-1), B(- ;0), C(1;1). Þ A, B, C thaú ng haø ng.

Ñöôø ng thaú ng d qua A, B, C qua C(1;1) coù heä soá goù c neâ n coù phöông trình : y = k(x-xC)+yC = (x-1)+1Û y= x+ .
73) Tìm ñieå m uoá n vaø xeù t tính loà i, loõ m cuû a (C):y = f(x) = ½x2-3x+2½
Keá t quaû : Loõ m treâ n caù c khoaû ng (-¥;1) vaø (2; +¥). Loà i treâ n khoaû ng (1;2).
Ñieå m uoá n : I1(1;0) vaø I2(2;0)
74) a) Chöù ng minh raè ng neá u (C): y = f(x) = ax3+bx2+cx+d (a¹0) caé t Ox taï i 3 ñieå m caù ch ñeà u nhau thì ñieå m uoá n cuû a (C) naè m treâ n Ox.
b) Tìm m ñeå (Cm):y = x3-3mx2+2m(m-4)x+9m2-m caé t truï c hoaø nh taï i 3 ñieå m caù ch ñeà u nhau (coù hoaø nh ñoä laä p thaø nh moä t caá p soá coä ng).
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
a) Cho y = 0Û ax3+bx2+cx+d = 0 coù 3 nghieä m x1, x2, x3, laä p thaø nh caá p soá coä ng Þ 2x2= x1+x3 Þ 3x2 = x1+x2+x3 = Þ x2 = . Vaä y ñieå m uoá n I(x2;0)ÎOx.

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 9 - Soaïn cho lôùp LTÑH
b) Tìm I(m;m2-m).
Ñieà u kieä n caà n : IÎOx Þ m2-m = 0 Þ m = 0 V m = 1.
Ñieà u kieä n ñuû : Choï n m = 1.
75) Tìm khoaû ng loà i, loõ m vaø ñieå m uoá n cuû a (C) :
a) y=x3-3x2+2. b) .

76) Chöù ng minh raè ng ñoà thò cuû a caù c haø m soá sau coù phaà n loà i, loõ m nhöng khoâ ng coù ñieå m uoá n:
a) . b) y = x + .

77) Tìm tham soá ñeå :


a) (Cm) : y=x3-3x2+3mx+3m+4 nhaä n I(1;2) laø m ñieå m uoá n.
b) (Ca,b) : y=ax3+bx2+x+1 nhaä n I(1;-2) laø m ñieå m uoá n.
c) Bieä n luaä n theo m soá ñieå m uoá n cuû a (Cm) :y=x4+mx2+m-2 .
78) Tìm m ñeå ñoà thò (Cm):y = f(x) = x3-3x2-9x+m caé t Ox taï i 3 ñieå m theo thöù töï coù hoaø nh ñoä laä p thaø nh caá p soá coä ng.
Keá t quaû : m = 11.
79) Tìm ñieà u kieä n cuû a a vaø b ñeå ñöôø ng thaú ng (d): y = ax+b caé t ñoà thò (C) : y=x3-3x2-9x+1 taï i ba ñieå m phaâ n bieä t A, B, C vaø AB = BC.
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
· Laä p phöông trình hoaø nh ñoä giao ñieå m :
ax+b = x3-3x2-9x+1Û f(x) = x3-3x2-(a+9)x+1-b = 0.(1)
· Ñieà u kieä n caà n: Ñieå m uoá n cuû a ñoà thò haø m soá (1) laø
I(1;-a-b-10)ÎOx Þ -a-b-10 = 0 Þ a+b = -10.
· Ñieà u kieä n ñuû : a+b = -10 Þ f(x) = (x-1).g(x) = 0 vôù i

g(x) = x2-2x+b-1. YCBT Û Û b<2


Keá t luaä n :

80) Vieá t phöông trình ñöôø ng thaú ng ñi qua 3 ñieå m uoá n cuû a ñoà thò (C):y= .

Kq:y =

81) Tìm m ñeå (Cm):y = x3-3mx2+2m(m-4)x+9m2-m coù ñieå m uoá n :


a) Naè m treâ n ñöôø ng thaú ng (d) : y = x. Keá t quaû : m = 0 V m = 2 .
b) Ñoá i xöù ng vôù i M(-3;-6) qua goá c toï a ñoä O. Keá t quaû : m= 3 .

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 10 - Soaïn cho lôùp LTÑH
c) Ñoá i xöù ng vôù i N(5;-20) qua Ox. Keá t quaû : m= 5 .
d) Ñoá i xöù ng vôù i P(-7;42) qua Oy. Keá t quaû : m= 7 .

V. TIEÄ M CAÄ N
82)Tìm caù c ñöôø ng tieä m caä n cuû a ñoà thò caù c haø m soá :
a) y = . Keá t quaû : x = 1; x = 2 vaø y = 2

b) y = . Keá t quaû : x = -2 vaø y = x-3

83) Tìm caù c ñöôø ng tieä m caä n ngang cuû a ñoà thò caù c haø m soá :
a) y = 1+ . Keá t quaû : y = 1

b) y = . Keá t quaû : y = ±1

84) Tìm caù c ñöôø ng tieä m caä n xieâ n cuû a ñoà thò haø m soá y = .Keá t quaû : y = ±x
85) Tìm caù c tieä m caä n cuû a ñoà thò caù c haø m soá : y = . Keá t quaû : y = -x+1.

86) Cho (Cm ) : .

a) Bieä n luaä n m soá tieä m caä n cuû a ñoà thò (Cm).


b) Tìm m ñeå tieä m caä n xieâ n cuû a ñoà thò (Cm) ñi qua I(1;2).

87)Tìm treâ n ñoà thò (C):y = ñieå m M coù toå ng caù c khoaû ng caù ch töø ñoù ñeá n hai tieä m caä n laø nhoû nhaá t.

88) Laá y moä t ñieå m baá t kyø MÎ(C):y = f(x) = . Chöù ng minh raè ng tích caù c khoaû ng caù ch töø M ñeá n 2 tieä m caä n cuû a (C) luoâ n khoâ ng ñoå i. Kq: d1.d2= .
VI. KHAÛ O SAÙ T HAØ M SOÁ
89) Khảo sát sự biến thiên và vẽ đồ thị các hàm số:
a) y = x3-3x+1 b) y = 3x2-x3
3
c) y = x +3x-4 d) y = (1-x)3
e) y = f) y = x4+x2-2.

g) y=2x2-x4-1 h) y=x4-1
i) y = j) y =

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 11 - Soaïn cho lôùp LTÑH

k) y = l) y =

m) y = n) y =

VII.CAÙC BAØI TOAÙN LIEÂN HEÄ ÑEÁN KHAÛO SAÙT HAØM SOÁ
90) Bieä n luaä n theo m soá giao ñieå m cuû a 2 ñoà thò:
a) (C): y = vaø d: y = x-m. Hd: Lyù luaä n x=

b) (H): vaø d: y= -2x+m. Hd: x=1 khoâ ng laø nghieä m phöông trình hoaø nh ñoä giao ñieå m.

91) A.Veõ ñoà thò (C) haø m soá y = x3+3x2-2


B.Bieä n luaä n baè ng ñoà thò (C) soá nghieä m cuû a pt: x3+3x2-(m-2) = 0
92) Vieá t phöông trình caù c ñöôø ng thaú ng vuoâ ng goù c vôù i ñöôø ng thaú ng y= x+3 vaø tieá p xuù c vôù i ñoà thò (C) haø m soá y= -x3+3x2-4x+2.

93) Vieá t phöông trình tieá p tuyeá n cuû a ñoà thò (C): y=x3+3x2+1 bieá t tieá p tuyeá n ñi qua goá c toaï ñoä O.
94) Duø ng ñoà thò (C): y = x3-3x2+1 bieä n luaä n theo m soá nghieä m cuû a phöông trình x3-3x2 - 9x+1-m = 0.
95) Cho parabol (P): y=x2-2x+2 vaø ñöôø ng thaú ng d: y=2x+m.
a) Khaû o saù t vaø veõ ñoà thò (P)
b) Bieä n luaä n theo m soá ñieå m chung cuû a d vaø (P).
c) Khi d caé t (P) taï i hai ñieå m phaâ n bieä t A vaø B. Tìm taä p hôï p trung ñieå m M cuû a ñoaï n AB.
96) Cho haø m soá , coù ñoà thi (H).

a) Khaû o saù t vaø veõ ñoà thò (H).


b) Cho ñöôø ng thaú ng d: y= -2x+m. Giaû söû d caé t (H) taï i hai ñieå m M vaø N. Tìm taä p hôï p trung ñieå m I cuû a MN.
97) Chöù ng minh raè ng ñoà thò (C) cuû a haø m soá y=f(x)=x3-3x2+1 nhaä n ñieå m uoá n cuû a noù laø m taâ m ñoá i xöù ng.

98) Cho haø m soá y = x4-4x3-2x2+12x-1.

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 12 - Soaïn cho lôùp LTÑH
a) Chöù ng minh raè ng ñoà thò (C) cuû a haø m soá coù truï c ñoá i xöù ng.
b) Tìm caù c giao ñieå m cuû a (C) vôù i truï c Ox.
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
a)Döï ñoaù n truï c ñoá i xöù ng cuû a ñoà thò (C) : Tìm ñeá n y(3) vaø cho y(3) = 0 , tìm ñöôï c nghieä m x=1 cuõ ng laø nghieä m cuû a y’=0. Töø ñoù chöù ng minh x=1 laø truï c ñoá i xöù ng cuû a (C).
b) Cho Y= 0, tìm ñöôï c X= Þ y=0 vaø x =1 .

99) Chöù ng minh raè ng (C): y = coù hai truï c ñoá i xöù ng.

Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Taâ m ñoá i xöù ng laø I(-1;1). Suy luaä n coù hai ñöôø ng phaâ n giaù c y=-x vaø y = x+2 cuû a caù c goù c taï o bôû i 2 tieä m caä n laø truï c ñoá i xöù ng cuû a (C). Chöù ng minh hai ñöôø ng
thaú ng naø y laø hai truï c ñoá i xöù ng cuû a (C).
100) Khaû o saù t söï bieá n thieâ n vaø veõ ñoà thò (C): y = . Töø ñoà thò (C) ñaõ veõ , haõ y suy ra ñoà thò cuû a caù c haø m soá :

a) (C1): y = f1(x) = b) (C2): y = f2(x) =

c) (C3): y = f3(x) = d) (C4): |y| = f4(x) =

e) (C5): y = f5(x) = f) (C6): |y| = f6(x) =

101) a) Khaû o saù t vaø veõ ñoà thò (C) haø m soá : y = f(x) = x3-3x2+2.
b) Töø ñoà thò (C), suy ra ñoà thò (C’): y = g(x) = | x| 3-3x2 +2. Töø ñoù bieä n luaä n theo m soá nghieä m cuû a phöông trình: | x| 3-3x2 +1 - m = 0.
102) Chöù ng toû raè ng (Cm): y=x2+(2m+1)x+m2-1 (1) luoâ n tieá p xuù c vôù i moä t ñöôø ng thaú ng coá ñònh. Xaù c ñònh phöông trình ñöôø ng thaú ng ñoù .
Lôø i giaû i 1:
1. Döï ñoaù n ñöôø ng thaú ng coá ñònh:
Caù ch 1: Chuyeå n (1) veà phöông trình m2+2xm+x2+x-1-y=0, phöông trình naø y coù D= (x)2-1.(x2+x-1-y)=0 Û -x+1+y=0 Û y= x-1 laø ñöôø ng thaú ng coá ñònh.
Caù ch 2: Chuyeå n (1) veà phöông trình m2+2xm=-x2-x+1+y (2)
Laá y ñaï o haø m 2 veá theo m: 2m+2x=0 Û m=-x, thay trôû laï i (2):y=x-1 laø ñöôø ng thaú ng coá ñònh.
2. Chöù ng toû (Cm) tieá p xuù c vôù i ñöôø ng thaú ng coá ñònh: ( Baé t ñaà u lôø i giaû i)
Phöông trình hoaø nh ñoä giao ñieå m cuû a (Cm) vaø d:y=x-1 laø :

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 13 - Soaïn cho lôùp LTÑH
x2+(2m+1)x+m2-1=x-1 Û x2+2mx+m2=0
Û (x+m)2=0 Û x=-m (nghieä m keù p)
Vaä y (Cm) luoâ n tieá p xuù c d:y=x-1.
Chuù yù : Chæ coù ñöôø ng thaú ng vaø ñöôø ng baä c 2,môù i coù khaù i nieä m “ 2 ñöôø ng tieá p xuù c nhau Û phöông trình hoaø nh ñoä giao ñieå m ( baä c 2 ) coù nghieä m keù p” .
Trong caù c haø m soá khaù c vaø haø m baä c nhaá t ta phaû i duø ng heä ñieà u kieä n tieá p xuù c.
Lôø i giaû i 2: Goï i d: y=ax+b laø ñöôø ng thaú ng coá ñònh. d tieá p xuù c (Cm) khi vaø chæ khi phöông trình hoaø nh ñoä giao ñieå m coù nghieä m keù p vôù i moï i m:
x2+(2m+1)x+m2-1= ax+bÛ x2+(2m+1-a) x+m2-b-1=0 coù nghieä m keù p vôù i " m
Û D =(2m+1-a) 2-4.1(m2-b-1)=0 vôù i " mÛ-4(a-1)m+(a-1)2+4b+4=0 vôù i " m

Û Û .

Vaä y d:y=x-1 laø ñöôø ng thaú ng coá ñònh maø (Cm) luoâ n tieá p xuù c.

103) Chöù ng toû raè ng (Cm): y= (1), m ¹ 0 luoâ n tieá p xuù c vôù i hai ñöôø ng thaú ng coá ñònh. Xaù c ñònh phöông trình hai ñöôø ng thaú ng ñoù .

1. Döï ñoaù n caù c ñöôø ng thaú ng coá ñònh: Bieá n ñoå i (1) veà phöông trình baä c hai aå n m:
m2+(y-1-3x)m+(y-1)x=0 (2), ñaë t t=y-1 ta coù phöông trình: m2+(t-3x)m+tx=0(3) Phöông trình (3) coù D=0 Û (t-3x)2-4tx=0 Û t2-10xt+9x2=0Û t=9xV t=x.
Thay t=y-1,suy ra hai ñöôø ng thaú ng d1:y=9x+1, d2:y=x+1 coá ñònh tieá p xuù c (Cm)
2. Chöù ng toû (Cm) tieá p xuù c vôù i d1, vaø tieá p xuù c d2: ( Baé t ñaà u lôø i giaû i)
· d1:y=9x+1 tieá p xuù c (Cm) khi vaø chæ khi heä sau coù nghieä m:

Û (3x+m)2=0 Û x= -

Vaä y d1:y=9x+1 tieá p xuù c (Cm) taï i ñieå m coù hoaø nh ñoä x= - (m ¹ 0).

· Töông töï : d2:y=x+1 tieá p xuù c (Cm) taï i ñieå m coù hoaø nh ñoä x= m (m ¹ 0).
104) Chöù ng toû raè ng (Cm): y=mx3-3(m+1)x2+x+1 luoâ n tieá p xuù c vôù i moä t ñöôø ng thaú ng coá ñònh taï i moä t ñieå m coá ñònh.
Höôù ng daã n giaû i: Tìm ñöôï c (Cm) ñi qua hai ñieå m coá ñònh A(0;1) vaø B(3;-23) vaø tieá p tuyeá n cuû a (Cm) taï i A coù phöông trình y=x+1 laø tieá p tuyeá n coá ñònh.
105) Chöù ng toû raè ng (dm): y=(m+1)x+m2-m luoâ n tieá p xuù c vôù i moä t parabol coá ñònh.

Höôù ng daã n giaû i: Duø ng phöông phaù p 1, döï ñoaù n (P):y= laø parabol coá ñònh vaø chöù ng toû (dm) tieá p xuù c (P) taï i x=1-2m.

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 14 - Soaïn cho lôùp LTÑH
VIII.TÍCH PHAÂN
106) Cho f(x)= , tìm A, B vaø C sao cho:

f(x)= . Kq: A= -1; B=3 vaø C=1

2) Töø ñoù tính

107) Tính

108) Tính

109) Tính

110) Tìm A, B , C ñeå sinx-cosx+1= A(sinx+2cosx+3)+B(cosx-2sinx) +C


Kq: A= ; B= vaø C=

111) Tìm hoï nguyeâ n haø m cuû a caù c haø m soá sau:
Haø m soá Keá t quaû Haø m soá Keá t quaû

a) y= +C c) y= tgx-cotgx+C

b) y=2 d) y= sinx+cosx+C
x-sinx+C

112) Tìm nguyeâ n haø m F(x) cuû a f(x)= x3-x2+2x-1 bieá t raè ng F(0) = 4.
Keá t quaû : F(x) = +x2-x+4

113) Tính ñaï o haø m cuû a F(x) = x. l nx-x , roà i suy ra nguyeâ n haø m cuû a f(x)= l nx.
Keá t quaû : F(x) = x. l nx-x+C

114) Tìm A vaø B sao cho vôù i moï i x¹ 1 vaø x¹2 , ta coù : Töø ñoù , haõ y tìm hoï nguyeâ n haø m cuû a haø m soá :

Keá t quaû : A=3; B= -2. F(x) = 3 l n½x-2½-2 l n½x-1½+ C= l n +C

115) Tính caù c tích phaâ n:

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 15 - Soaïn cho lôùp LTÑH
Tích phaâ n Keá t quaû Tích phaâ n Keá t quaû
a) l n½sinx½+C d) l n½ l n x½+C
b) -cotgx-x+C
e) .sinxdx +C
c) sin3x+C
f) l n½ ½+C

116) Tính caù c tích phaâ n:


Tích phaâ n Keá t quaû Tích phaâ n Keá t quaû

a) 1
e)

b) 12
f)
4
c)

g)
d)

117) Tính caù c tích phaâ n:


Tích phaâ n Keá t quaû Tích phaâ n Keá t quaû

a) ln2
g) ln2

b)
h)
c) 2ln3

ln i) ln( +1)
d)

ln j) 0
e)

k)
f)

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 16 - Soaïn cho lôùp LTÑH
118) Chöù ng minh raè ng:

a) b)

119) Tính caù c tích phaâ n:


Tích phaâ n Keá t quaû

a)

b)

c)

d)

e)

f)

g)

h)

k)

l)

120) Tính caù c tích phaâ n:


Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu
Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 17 - Soaïn cho lôùp LTÑH
Tích phaâ n Keá t quaû

m) Nhaâ n töû soá vaø maã u soá cho x.Kq:

n)

o)

p) x=sint. Kq:

q) dx

r)

TS+ex-ex.Kq:l n
s)

1
t)

1
u)

v)

w)

121) Tính caù c tích phaâ n:


Tích phaâ n Keá t quaû Tích phaâ n Keá t quaû

a) c) 1

b) d)
Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 18 - Soaïn cho lôùp LTÑH


Tích phaâ n Keá t quaû Tích phaâ n Keá t quaû

h) ln2-
e)

e-2 i)
f)

g) ln2-2+
j)

122) Chöù ng minh raè ng:

a) Hd: x= -t

b) Hd: x=b-t

c) (a>0) Hd: t=x2

d) Hd: x= -t

e) . AÙ p duï ng, tính:

Höôù ng daã n: Laà n 1, ñaë t x=p -t. Laà n 2, ñeå tính ta ñaë t x= +s vaø keá t quaû baø i 118a). Tính =p , ñaë t t=cosx, kq:

123) Chöù ng minh raè ng: Neá u f(x) laø moä t haø m soá chaü n,lieâ n tuï c treâ n ñoaï n [-a;a] (a>0) thì: . Hd: t=-x

124) Chöù ng minh raè ng: Neá u f(x) laø moä t haø m soá leû , lieâ n tuï c treâ n ñoaï n [-a;a] (a>0) thì: . Hd: t=-x

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu


Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 19 - Soaïn cho lôùp LTÑH

125) Chöù ng minh raè ng: . AÙ p duï ng baø i 124).

126) Chöù ng minh raè ng: . AÙ p duï ng baø i 123).

127) Chöù ng minh raè ng: Neá u f(x) laø moä t haø m soá leû thì: . Hd: t=-x

128) Chöù ng minh raè ng . AÙ p duï ng baø i 124)

129) Chöù ng minh raè ng . AÙ p duï ng baø i 123).

130) Chöù ng minh raè ng . Hd:x=1-t

131) Tính caù c tích phaâ n sau:


Tích phaâ n Keá t quaû

a) Hs leû : 0

b)

c)

d)

e)

f)

g)
Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 20 - Soaïn cho lôùp LTÑH


Tích phaâ n Keá t quaû

h)

k)

l)

m)

n)

o)

p)

q) 1

u=x2, dv=?.
r)

s)

132) Cho In = (nÎ N)

a) Tìm heä thöù c lieâ n heä giöõ a In vaø In-1 (n≥1)

b) AÙ p duï ng tính I3 = . Keá t quaû : 6-2e

133) Cho In = (nÎ N )


a) Chöù ng minh raè ng In > In+1. Hd: In>In+1,"xÎ(0; )

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 21 - Soaïn cho lôùp LTÑH


b) Tìm heä thöù c lieâ n heä giöõ a In+2 vaø In.

Höôù ng daã n: In+2 = Þ In + In+2= .

134) Tính In = (nÎ N )

Höôù ng daã n: ñaë t , tìm ñöôï c In= In-1=…= I1= .

135) Tính In = (nÎ N )

Höôù ng daã n: ñaë t , tìm ñöôï c In= In-2.

Truy hoà i, xeù t n=2k vaø xeù t n=2k+1, keá t luaä n :


· n=2k ( n chaü n): In=

· n=2k+1 ( n leû ): In=

136) Cho In = (nÎ N )

a) Chöù ng minh raè ng In+2 = In.

b) Chöù ng minh raè ng f(n) = (n+1).In.In+1 laø haø m haè ng.


c) Tính In.
Höôù ng daã n:

a) Ñaë t

b) Chöù ng minh f(n+1)=f(n)Þ f(n)=…=f(0)=

c) Truy hoà i, xeù t n=2k vaø xeù t n=2k+1, keá t luaä n :


· n=2k ( n chaü n): I2k=

· n=2k+1 ( n leû ): I2k+1=

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 22 - Soaïn cho lôùp LTÑH


137)a) Tính I0 = , Keá t quaû : a= 0

b) Chöù ng minh raè ng In = =0 Hd: b) Truy hoà i.

138) Tìm lieâ n heä giöõ a In = vaø Jn = vaø tính I3.

Keá t quaû :

139) Giaû i phöông trình: = 0. Kq: 0

140) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (C): y= -x2+3x-2, d1:y = x-1 vaø d2:y=-x+2

Kq:

141) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (C): y= x3-3x vaø ñöôø ng thaú ng y=2.
Kq:

142) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i

Kq:

143) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (C): y=x(3-x)2, Ox vaø x=2; x= 4. Kq: 2

144) Cho hai ñöôø ng cong : .

a) (P1) vaø (P2) caé t nhau taï i O, M tính toï a ñoä ñieå m M.

b) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (P1) vaø (P2). Kq:

145) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (P) : y2-2y+x = 0 vaø (d) : x+y = 0.
Höôù ng daã n: Ta coù (P) : x = -y2+2y vaø (d) : x = -y.Tung ñoä giao ñieå m cuû a (P) vaø (d) laø nghieä m phöông trình y2-3y = 0 Û y=0 V y=3. Vaä y dieä n tích hình phaú ng caà n tìm

laø :

146) Tính dieä n tích cuû a hình phaú ng giôù i haï n bôû i caù c ñöôø ng sau ñaâ y:
a) (C): y = cosx ; y = 0 ; . Kq: 1

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 23 - Soaïn cho lôùp LTÑH


b) (C): y = x2 – 2x + 3 ; (d): y = 5 – x . Kq:

c) (C): y = 2x3 – x2 – 8x + 1 ; (d): y = 6. Kq:

d) (P): y = - x2 + 6x – 8 vaø tieá p tuyeá n taï i ñænh cuû a (P) vaø truï c tung. Kq: 9
e) (C): y = x3 – 3x vaø tieá p tuyeá n vôù i (C) taï i ñieå m coù hoaø nh ñoä x =

Kq:

f) (C): y= x2-2x+2 vaø caù c tieá p tuyeá n vôù i (C) keû töø . Kq:

g) . Kq:

h) y = x ; y = 0 ; y = 4 – x. Kq: 4
i) y2 = 2x + 1; y = x – 1 . Kq:

j) y = lnx ; y = 0 ; x = 2. Kq: 2ln2-1


147) Tính theå tích cuû a vaä t theå do caù c hình phaú ng giôù i haï n bôû i caù c ñöôø ng sau ñaâ y quay quanh truï c Ox:
148) Cho (E) : 9x2 + 25y2 = 225 ;(d):y = . Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (d) vaø phaà n treâ n d cuû a (E).

Kq: 5p-

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 24 - Soaïn cho lôùp LTÑH


149) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (P): y=2-x2 , (C): y= vaø Ox.

Kq:

150) Tính V cuû a vaä t theå do (H) giôù i haï n bôû i: y2 = x3(y≥0) , y = 0, x= 1
a) Quay quanh truï c Ox. Kq:

b) Quay quanh truï c Oy. Kq:

151) Tính dieä n tích hình phaú ng giôù i haï n bôû i (C): y= ., tieä m caä n ngang cuû a (C) vaø caù c ñöôø ng thaú ng x = –1; x = 0.

Kq: 2ln2

IX.ÑAÏI SOÁ TOÅ HÔÏP

152) Cho 7 chöõ soá :1, 2, 3, 4, 5, 6, 7.


a) Töø 7 chöõ soá treâ n, coù theå thaø nh laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n, moã i soá goà m 5 chöõ soá khaù c nhau?
Keá t quaû :
b) Trong caù c soá noù i ôû a), coù bao nhieâ u soá chaü n? Keá t quaû :6.5.4.3.3=1080
c) Trong caù c soá noù i ôû a), coù bao nhieâ u soá trong ñoù nhaá t thieá t phaû i coù maë t chöõ soá 7?
Keá t quaû : 5.
153) Cho 6 chöõ soá : 1, 2, 3, 4, 5, 6.
a) Töø caù c chöõ soá treâ n, coù theå thaø nh laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n goà m 5 chöõ soá khaù c nhau?
Keá t quaû :
b) Trong caù c soá noù i treâ n coù bao nhieâ u soá leû ? Keá t quaû :
c) Trong caù c soá noù i treâ n coù bao nhieâ u soá trong ñoù coù maë t 2 chöõ soá 1 vaø 2?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Lieä t keâ 4 taä p con coù chöù a 1 vaø 2, coù theå taï o 4.5!= 480 soá .

154) Cho 5 chöõ soá 0,1, 3, 6, 9.


a) Töø 5 chöõ soá aá y, coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n goà m 4 chöõ soá khaù c nhau?
Keá t quaû :
b) Trong caù c soá noù i treâ n coù bao nhieâ u soá chaü n? Keá t quaû :
c) Trong caù c soá noù i treâ n coù bao nhieâ u soá chia heá t cho 3?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Choï n trong taä p chöù a caù c phaà n töû chia heá t cho 3 laø A={0,3,6,9} Vaä y coù 3 soá chia heá t cho 3.

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 25 - Soaïn cho lôùp LTÑH


155) Cho 6 chöõ soá 0,1, 2, 3, 4, 5.
a) Tö ø caù c chöõ soá treâ n coù theå thaø nh laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n goà m 5 chöõ soá khaù c nhau?
Keá t quaû : 5.
b) Trong caù c chöõ soá treâ n coù bao nhieâ u soá chaü n ? Keá t quaû : 600-4. (leû )=312c) Trong caù c chöõ soá treâ n coù bao nhieâ u soá coù maë t chöõ soá 0?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Hoaù n vò caù c phaà n töû trong taä p A={1,2,3,4,5} ta coù 5!=120 soá khoâ ng coù maë t chöõ soá 0. Phaà n buø : 600-120=480 soá coù maë t chöõ soá 0.
156) Xeù t caù c soá töï nhieâ n goà m 4 chöõ soá khaù c nhau laä p neâ n töø caù c chöõ soá 1, 2, 3 vaø 4, Hoû i coù bao nhieâ u soá :
a) Ñöôï c taï o thaø nh Keá t quaû : 4!=24
b) Baé t ñaà u bôû i chöõ soá 1? Keá t quaû : 1.3!=6
c) Khoâ ng baé t ñaà u baè ng chöõ soá 2? Keá t quaû : P4- 1.P3 =18.
157) Xeù t caù c soá töï nhieâ n goà m 5 chöõ soá khaù c nhau laä p neâ n töø caù c chöõ soá 1, 3, 5, 7, 9. Hoû i trong caù c soá ñoù coù bao nhieâ u soá :
a) Baé t ñaà u bôû i 19? Keá t quaû : 1.1.3!=6
b) Khoâ ng baé t ñaà u bôû i 135? Keá t quaû : 5!- 1.1.1.2!=118
158 ) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n goà m 6 chöõ soá khaù c nhau laä p neâ n töø caù c chöõ soá 1,2,3, 4, 5 vaø 6 vaø lôù n hôn 300.000
Keá t quaû : 4.5!=480
159) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 3 chöõ soá khaù c nhau vaø khaù c 0 bieá t raè ng toå ng cuû a 3 chöõ soá naø y baè ng 9.
Keá t quaû : Coù 3 taä p X1={1;2;6} , X2={1;3;5} vaø X3={2;3;4} coù toå ng caù c phaà n töû baè ng 9. Vaä y coù 3.3!=18 soá .
160) Vôù i caù c chöõ soá 0, 1, 2, 3, 4, 5 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá goà m 8 chöõ soá trong ñoù chöõ soá 1 coù maë t 3 laà n, moã i chöõ soá khaù c coù maë t moä t laà n?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
Caù ch 1: Xeá p chöõ soá 0 tröôù c: 7 caù ch (boû oâ ñaà u).Xeá p chöõ soá 2: coø n 7. Xeá p chöõ soá 3: coø n 6. Xeá p chöõ soá 4: coø n 5. Xeá p chöõ soá 5: coø n 4. Xeá p chöõ soá 1 vaø o 3 oâ coø n laï i: 1 caù ch
(Khoâ ng thöù töï ). Vaä y coù : 7.7.6.5.4.1=5080 soá .
Hoaë c: 1 0 1 2 3 1 5 4
Muoá n coù moä t soá caà n tìm ta xeá p caù c chöõ soá 0, 2, 3, 4 vaø 5 vaø o 5 trong 8 oâ vuoâ ng, sau ñoù xeá p chöõ soá 1 vaø o 3 oâ coø n laï i (khoâ ng thöù töï ). Vaä y coù soá , keå caû caù c soá coù
chöõ soá 0 ñöù ng ñaà u ( coù soá ). Coù 6720-840=5880 soá .
161) Vôù i caù c chöõ soá 1, 2, 3, 4, 5 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá goà m 6 chöõ soá trong ñoù chöõ soá 1 coù maë t 2 laà n, moã i chöõ soá khaù c coù maë t ñuù ng moä t laà n?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Coù soá .

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 26 - Soaïn cho lôùp LTÑH


Hoaë c: 1 5 1 2 4 3
Muoá n coù moä t soá caà n tìm ta xeá p caù c chöõ soá 2, 3, 4 vaø 5 vaø o 4 trong 6 oâ vuoâ ng, sau ñoù xeá p chöõ soá 1 vaø o 2 oâ coø n laï i (khoâ ng coù thöù töï ). Vaä y coù soá
162) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 3 chöõ soá khaù c nhau. Bieá t raè ng toå ng cuû a 3 chöõ soá naø y baè ng 12?
Keá t quaû : Coù 7 taä p hôï p chöù a 3 phaà n töû khaù c 0 coù toå ng 12 vaø coù 3 taä p hôï p chöù a 3 phaà n töû coù phaà n töû 0 coù toå ng 12.Vaä y coù 7.3!+3.(2.2.1)=54 soá .
163) Vôù i 6 chöõ soá 2, 3, 5, 6, 7, 8 coù bao nhieâ u caù ch laä p nhöõ ng soá goà m 4 chöõ soá khaù c nhau, bieá t:
a) Caù c soá naø y < 5000? Keá t quaû : 2. =120 soá .

b) Caù c soá naø y chaü n < 7000? Keá t quaû : x= : d=8 coù 4.4.3.1= 48 soá ; d¹ 8 coù 3.4.3.2=72 soá . Vaä y coù 48+72=120 soá
164) Töø taä p hôï p A={0; 1; 2; 3; 4; 5; 6} coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá maø moã i soá coù 5 chöõ soá khaù c nhau vaø trong ñoù nhaá t thieá t phaû i coù maë t chöõ soá 5?
Keá t quaû : x= : a=5 coù 1.6.5.4.3= 360 soá ; a¹5 coù 4(5.5.4.3)=1200 soá . Vaä y coù 360+1200=1560 soá Hoaë c: 6. (khoâ ng coù chöõ soá 5)=1560
165) Töø caù c chöõ soá 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 ta laä p thaø nh bao nhieâ u soá coù 4 chöõ soá khaù c nhau?
Keá t quaû :
166) Töø 5 chöõ soá 0, 1, 3, 5, 7 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá goà m 4 chöõ soá khaù c nhau vaø khoâ ng chia heá t cho 5.
Keá t quaû : 54 soá .
167) Coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 7 chöõ soá khaù c nhau ñöôï c laä p neâ n töø caù c chöõ soá 1,2,3,4,5,6,7? Chöù ng minh raè ng toå ng cuû a taá t caû caù c soá naø y chia heá t cho 9.
Keá t quaû : 7!=5040 soá . S=2520.8888888 9
168) Coù bao nhieâ u soá coù caù c chöõ soá khaù c nhau coù theå laä p thaø nh töø caù c chöõ soá 2, 4, 6 vaø 8. Keá t quaû : soá
169) Töø 10 chöõ soá 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 9 chöõ soá khaù c nhau, trong ñoù phaû i coù maë t caû 2 chöõ soá 0 vaø 1?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
Caù ch 1: Tö ø A={2,3,4,5,6,7,8,9} coù theå laá y ra taä p con coù 7 phaà n töû khoâ ng coù 0 vaø 1. Hôï p moã i taä p con naø y vôù i {0,1} ta coù 8 taä p con coù 9 phaà n töû trong ñoù coù 0 vaø 1. Töø moã i
taä p hôï p naø y coù theå taï o 8.8!=322560. Vaä y coù 8.322560=2580480 soá .
Caù ch 2: Cho 0 xuaá t hieä n tröôù c: Coù 8 caù ch ( vì 0 khoâ ng ñöôï c ñöù ng ñaà u). Cho 1 xuaá t hieä n keá tieá p: Coù 8 caù ch. Tieá p theo ta xeá p 8 chöõ soá coø n laï i vaø o 7 vò trí coø n
Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu
Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 27 - Soaïn cho lôùp LTÑH
laï i: Coù caù ch. Vaä y coù : 8.8.40320=2580480 soá .
Caù ch 3: Coù 3 loaï i soá trong soá taï o ñöôï c coù 9 chöõ soá khaù c nhau: Coù soá chæ xuaá t hieä n 0 (khoâ ng coù 1), chæ xuaá t hieä n 1 (khoâ ng coù 0), coù soá xuaá t hieä n caû 0 vaø 1. Coù
9!=362880 soá chæ xuaá t hieä n 1 (khoâ ng coù 0) vaø coù 9!-8!=322560 soá chæ xuaá t hieä n 0 (khoâ ng coù 1). Vaä y coù :3265920-(362880+322560)=2580480 soá coù caû 0 vaø 1.
170) Töø 5 chöõ soá 1,2,3,4,5 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 5 chöõ soá khaù c nhau, trong ñoù :
a) 2 chöõ soá 1vaø 2 ñöù ng caï nh nhau?
b) 2 chöõ soá 1vaø 2 khoâ ng ñöù ng caï nh nhau?
Höôù ng daã n vaø keá t quaû :
a) Giai ñoaï n 1: Cho 2 chöõ soá 1 vaø 2 vaø o 2 oâ lieà n nhau, 3 chöõ soá 3, 4, 5 vaø o 3 oâ coø n laï i: Coù 4!=24 caù ch xeá p.
Giai ñoaï n 2: Vì 1 vaø 2 naè m trong 2 oâ lieà n nhau neâ n coù 2!=2 caù ch xeá p.
Theo quy taé c nhaâ n, coù 24.2=48 soá .
b) Coù 5!=120 soá töï nhieâ n coù 5 chöõ soá khaù c nhau ñöôï c laä p neâ n töø 5 chöõ soá ñaõ cho trong ñoù coù theå coù 1 vaø 2 ñöù ng caï nh nhau; hoaë c 1 vaø 2 khoâ ng ñöù ng caï nh nhau. Vaä y coù 120-48=72 soá
trong ñoù 1 vaø 2 khoâ ng ñöù ng caï nh nhau.
171) Töø 4 chöõ soá 0,1,2,3 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 7 chöõ soá , trong ñoù chöõ soá 3 xuaá t hieä n 4 laà n, caù c chöõ soá 0, 1, 2 chæ xuaá t hieä n 1 laà n.
Höôù ng daã n vaø keá t quaû : Töông töï baø i 8b): Coù soá . Ta coù theå giaû i baè ng caù ch khaù c: Vôù i 7 oâ : ™™™™™™™
Giai ñoaï n 1: Ta laé p chöõ soá 0 vaø o tröôù c: Coù 6 caù ch (boû oâ ñaà u tieâ n).
Giai ñoaï n 2: Ta laé p chöõ soá 1 vaø o 6 oâ coø n laï i: Coù 6 caù ch.
Giai ñoaï n 3: Ta laé p chöõ soá 2 vaø o 5 oâ coø n laï i: Coù 5 caù ch.
Giai ñoaï n 4: Ta laé p chöõ soá 3 vaø o 4 oâ coø n laï i: Coù 1 caù ch (khoâ ng thöù töï ).
Theo quy taé c nhaâ n coù : 6.6.5.1=180 soá .
172) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 5 chöõ soá , sao cho 2 chöõ soá keà nhau phaû i khaù c nhau?
Keá t quaû : 9.9.9.9.9=59049.
173) Töø 7 chöõ soá 1,2,3,4,5,6,7 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 4 chöõ soá khaù c nhau sao cho luoâ n coù maë t chöõ soá 7 vaø chöõ soá haø ng ngaø n laø chöõ soá 1?
Keá t quaû : 1.3. =60 soá (1 caù ch xeá p chöõ soá 1, 3 caù ch xeá p chöõ soá 7 vaø caù ch xeá p 2,3,4,5,6 vaø o 2 vò trí coø n laï i).
174) a) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n (ñöôï c vieá t trong heä ñeá m thaä p phaâ n) goà m 5 chöõ soá maø caù c chöõ soá ñeà u lôù n hôn 4 vaø ñoâ i moä t khaù c nhau?
Keá t quaû : =120
b) Haõ y tính toå ng taá t caû caù c soá töï nhieâ n noù i treâ n? Keá t quaû :60X155554 = 9333240

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 28 - Soaïn cho lôùp LTÑH


175) Cho 5 chöõ soá :1, 2, 3, 4, 5. Coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n leû coù 4 chöõ soá khaù c nhau töø 5 chöõ soá treâ n?
Keá t quaû : 4.3.2.3=72
176) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n khaù c nhau, nhoû hôn 10000 ñöôï c taï o thaø nh töø 5 chöõ soá : 0, 1, 2, 3, 4? Keá t quaû : 5+4.5+4.25+4.125= 625
177) Vôù i 10 chöõ soá töø 0 ñeá n 9, coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n chaü n coù 4 chöõ soá , maø caù c chöõ soá ñoù ñeà u khaù c nhau?
Keá t quaû : 9.8.7.1+8.8.7.4=2296
178) Coù bao nhieâ u soá töï nhieâ n goà m 3 chöõ soá khaù c nhau vaø khaù c 0 bieá t toå ng ba chöõ soá naø y baè ng 8. Keá t quaû : Coù 2 taä p coù toå ng 3 phaà n tö û baè ng 8. Vaä y coù 2.3!=12 soá .
179) Cho caù c chöõ soá 0, 1, 2, 3, 4, 5 . Töø caù c chöõ soá ñaõ cho laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n :
a) Goà m 4 chöõ soá khaù c nhau vaø laø soá chaü n. Keá t quaû : 5.4.3.1+4.4.3.2=156
b) Goà m 4 chöõ soá khaù c nhau vaø nhoû hôn 3000 . Keá t quaû : 2.5.4.3=120
c) Goà m 4 chöõ soá khaù c nhau vaø chia heá t cho 4. Keá t quaû : .Coù 72 soá
d) Goà m 4 chöõ soá khaù c nhau vaø chia heá t cho 5 Keá t quaû : 108
e) Goà m 5 chöõ soá khaù c nhau vaø chia heá t cho 3 Keá t quaû : 216
180) Cho 5 quaû caà u traé ng baù n kính khaù c nhau vaø 5 quaû caà u xanh baù n kính khaù c nhau. Hoû i coù bao nhieâ u caù ch saé p xeá p 10 quaû caà u ñoù thaø nh 1 daõ y töø traù i sang phaû i, sao cho khoâ ng coù 2
quaû caà u cuø ng maø u ñöù ng caï nh nhau? Keá t quaû :28800
181) Hoä i ñoà ng quaû n trò cuû a 1 xí nghieä p goà m 11 ngöôø i, trong ñoù coù 7 nam vaø 4 nöõ . Töø hoä i ñoà ng quaû n trò ñoù ngöôø i ta muoá n laä p ra 1 ban thöôø ng tröï c, trong ñoù ít nhaá t 1 ngöôø i nam. Hoû i coù
bao nhieâ u caù ch choï n ban thöôø ng tröï c coù 3 ngöôø i? Keá t quaû : 161
182) Nhaâ n ngaø y sinh nhaä t, caù c baï n taë ng Hoà ng Nhung 1 boù hoa goà m 10 boâ ng hoà ng traé ng vaø 1 boù hoa goà m 10 boâ ng hoà ng nhung. Hoà ng Nhung muoá n choï n ra 5 boâ ng ñeå caé m bình. Hoû i
Hoà ng Nhung coù bao nhieâ u caù ch choï n neá u trong 5 boâ ng aá y phaû i coù ít nhaá t :
a) 2 boâ ng traé ng vaø 2 boâ ng nhung . Keá t quaû :10800
b) 1 boâ ng traé ng vaø 1 boâ ng nhung . Keá t quaû :15000
183) Luù c khai maï c 1 hoä i nghò coù 5 ñaï i bieå u. Caù c ñaï i bieå u ñeà u laà n löôï t baé t tay nhau. Hoû i coù taá t caû bao nhieâ u caù i baé t tay?
Keá t quaû : 10
184) Coù bao nhieâ u caù ch xeá p ñaë t 3 ngöôø i ñaø n oâ ng, 2 ngöôø i ñaø n baø ngoá i treâ n 1 gheá daø i sao cho nhöõ ng ngöôø i cuø ng phaù i ngoà i caï nh nhau?
Keá t quaû : 24
185) Gieo 3 hoä t xuù c xaé c vaø o trong 1 caù i cheù n, hoû i coù bao nhieâ u keá t quaû khaù c nhau caû thaû y ?
Keá t quaû : 63=216
186) Coù 5 con ñöôø ng noá i 2 thaø nh phoá X vaø Y, coù 4 con ñöôø ng noá i 2 thaø nh phoá Y vaø Z. Muoá n ñi töø X ñeá n Z phaû i qua Y .
a) Hoû i coù bao nhieâ u caù ch choï n ñöôø ng ñi töø X ñeá n Z? Keá t quaû : 20

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 29 - Soaïn cho lôùp LTÑH


b) Hoû i coù bao nhieâ u caù ch choï n ñöôø ng ñi vaø veà töø X ñeá n Z roà i veà laï i X baè ng nhöõ ng con ñöôø ng khaù c nhau?
Keá t quaû : (5X4)X(3X4)=240
187) Coù bao nhieâ u ñöôø ng cheù o trong hình thaä p giaù c loà i? Keá t quaû : 35
188) Veõ 5 ñöôø ng thaú ng song song treâ n moä t tôø giaá y. Sau ñoù veõ tieá p 6 ñöôø ng thaú ng song song khaù c caé t caû 5 ñöôø ng thaú ng veõ luù c ñaà u. Coù bao nhieâ u hình bình haø nh taï o ñöôï c?
Keá t quaû :
189) Cho taä p P goà m 10 ñieå m phaâ n bieä t trong maë t phaú ng :
a) Coù bao nhieâ u tam giaù c coù 3 ñænh laá y trong P neá u khoâ ng coù 3 ñieå m naø o laá y trong P thaú ng haø ng?
Keá t quaû :
b) Cuõ ng caâ u hoû i nhö caâ u a) neá u trong P coù ñuù ng 4 ñieå m thaú ng haø ng.
Keá t quaû :
190) Moä t nhoù m goà m 10 hoï c sinh ( 7 nam vaø 3 nöõ ) . Coù bao nhieâ u caù ch xeá p 10 hoï c sinh treâ n thaø nh moä t haø ng doï c sao cho 7 hoï c sinh nam ñöù ng lieà n nhau
Keá t quaû : 4!.7!=120960
191) Moä t ñoà n caû nh saù t khu vöï c coù 9 ngöôø i. Trong ngaø y caà n cöû 3 ngöôø i laø m nhieä m vuï ôû ñòa ñieå m A; 2 ngöôø i ôû ñòa ñieå m B vaø 4 ngöôø i tröï c nhaä t taï i ñoà n . Coù bao nhieâ u caù ch phaâ n coâ ng?
Keá t quaû :
192) Coù 10 caâ u hoû i ( 4 caâ u lyù thuyeá t vaø 6 caâ u baø i taä p ) . Moä t ñeà thi goà m coù 3 caâ u coù caû lyù thuyeá t vaø baø i taä p. Coù bao nhieâ u caù ch taï o ñeà thi? Keá t quaû : 96(coù 2 t.h)
193) Lôù p hoï c coù 40 hoï c sinh ( 25 nam vaø 15 nöõ ) . Caà n choï n moä t nhoù m goà m 3 hoï c sinh . Hoû i coù bao nhieâ u caù ch :
a) Choï n 3 hoï c sinh baá t kyø . Keá t quaû : =9880
b) Choï n 3 hoï c sinh goà m 1 nam vaø hai nöõ . Keá t quaû : 2625
c) Choï n 3 hoï c sinh trong ñoù coù ít nhaá t 1 nam. Keá t quaû : 9425
194) Coù 5 tem thö khaù c nhau vaø 6 bì thö khaù c nhau. Choï n töø ñoù ra 3 tem thö, 3 bì thö vaø daù n 3 tem thö aá y leâ n 3 bì thö ñaõ choï n, moã i bì thö chæ daù n 1 tem thö. Hoû i coù bao nhieâ u caù ch laø m
nhö vaä y. Keá t quaû :
195) Töø caù c chöõ soá 1, 2, 3, 4, 5, 6 coù theå laä p ñöôï c bao nhieâ u soá töï nhieâ n coù 5 chöõ soá khaù c nhau, trong ñoù phaû i coù maë t ñoà ng thôø i 2 chöõ soá 1 vaø 2?
Keá t quaû :720-240=480 soá .
196) Tìm n sao cho:
a) Keá t quaû : n = 4

b) . Keá t quaû :n = 5

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 30 - Soaïn cho lôùp LTÑH


c) . Keá t quaû :n = 2

d) . Keá t quaû :n = 5

e) . Keá t quaû : n = 2 V n = 3

197) Giaû i caù c phöông trình:


a) . Keá t quaû : x = -1 V x = 4
b) Keá t quaû : x = 5

c) . Keá t quaû :x = 4

198) Giaû i caù c phöông trình:


a) Keá t quaû : x=9

b) Keá t quaû : x = 3 V x = 8

199) Giaû i phöông trình =14n. Keá t quaû :n=2.


200) Giaû i phöông trình =3 Keá t quaû : n=6 V n=11
201) Giaû i heä phöông trình: Keá t quaû :x=4 vaø y=2

202) Tìm n bieá t: . Keá t quaû : n = 2 V n = 3


203) Giaû i heä phöông trình:

Keá t quaû : x = 7 vaø y = 4

204) Tính heä soá cuû a soá haï ng chöù a trong khai trieå n cuû a:
. Keá t quaû :-65

205) Khai trieå n cuû a coù toå ng caù c heä soá cuû a 3 soá haï ng ñaà u laø 28. Tìm soá haï ng thöù 5 cuû a khai trieå n ñoù .

Keá t quaû :126x

206) Tìm soá haï ng khoâ ng chöù a x trong khai trieå n cuû a: . Keá t quaû : -8064

207) Khai trieå n: (x+2)4 Keá t quaû : x4+8x3+24x2+32x+16

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 31 - Soaïn cho lôùp LTÑH


208) Tìm heä soá a5b3 trong khai trieå n (a + b)8. Keá t quaû :56.
209) Tìm hai soá haï ng chính giöõ a trong khai trieå n:(x – xy)15.
3
Keá t quaû : T8= - 6435.x31 y7 ; T9= 6435 x29 y8

210) Tìm soá haï ng khoâ ng chöù a x trong khai trieå n: Keá t quaû :T9=495

211) Tìm heä soá cuû a soá haï ng chöù a x8 trong khai trieå n:

Keá t quaû : n = 12 vaø a9=495

211) Ña thöù c P(x) = ( 1+x) 9 + (1+x) 10 + … + (1+x) 14 coù daï ng khai trieå n laø
P(x) = a0 + a1x1 + a2x2 + … + a14x14 . Tính heä soá a9. Keá t quaû :3003
212) Xeù t khai trieå n cuû a: Tính heä soá cuû a haï ng töû chöù a Keá t quaû : 455

213) Tìm n bieá t trong khai trieå n ( x + ) n thaø nh ña thöù c ñoá i vôù i bieá n x, heä soá cuû a x6 baè ng boá n laà n heä soá cuû a x4 .

Keá t quaû : n=10


214) Tìm soá haï ng khoâ ng chöù a aå n x trong khai trieå n nhò thöù c . Keá t quaû : 495

215) Tìm soá haï ng khoâ ng chöù a aå n x trong khai trieå n : (x2+ )10 . Keá t quaû : 210.

216) Tìm heä soá cuû a x101y99 trong khai trieå n (2x-3y)200 . Keá t quaû :
217) Chöù ng minh raè ng:
a) + +…..+ = + +…+

Höôù ng daã n: Khai trieå n (a+b)2n vôù i a = 1 , b = -1


b) +2 +3 +…+n = n2n-1.

Höôù ng daã n: Laá y ñaï o haø m y= (1+x)n roà i thay x=1.


218) Chöù ng minh raè ng:
219) Chöù ng minh raè ng:

220) Tính S=

Höôù ng daã n: Xeù t (x+1)6 vaø thay x=1. Keá t quaû : 64

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 32 - Soaïn cho lôùp LTÑH


221) Tính T=

Höôù ng daã n: xeù t vôù i (1+x)5 vôù i x=2. Keá t quaû : 243
16
222) Vieá t khai trieå n cuû a bieå u thöù c ( 3x –1 ) . Töø ñoù chöù ng minh raè ng
.Höôù ng daã n: Thay x=1
223) Tìm kÎN ñeå , , laä p thaø nh moä t caá p soá coä ng.Keá t quaû : k=4 V k=8.

224) Tìm soá töï nhieâ n x sao cho: Keá t quaû : x=11

Phuï luïc veà löôïng giaùc


I. Caù c haè ng ñaú ng thöù c löôï ng giaù c cô baû n: Vôù i "kÎZ :
sin2a + cos2a = 1; tga = ; cotga =
1 + tg2a = ,

1 + cotg2a = , tga.cotga = 1,

II. Coâ ng thöù c coä ng:


sin(a± b) = sina.cosb ± cosa.sinb. cos(a± b) = cosa.cosb sina.sinb.

tg(a± b) = (ñieà u kieä n xem nhö coù ñuû )

III. Coâ ng thöù c nhaâ n:


1.Coâ ng thöù c nhaâ n ñoâ i:
sin2a = 2sina.cosa. tg2a = .

cos2a = cos2a- sin2a= 2cos2a-1= 1-2sin2a


2.Coâ ng thöù c nhaâ n ba:
sin3a = 3sina-4 sin3a. cos3a = 4cos3a- 3cosa.
tg3a = .

3. Coâ ng thöù c haï baä c:


sina.cosa= sin2a. sin2a= cos2a=

tg2a= sin3a= cos3a=

4.Bieå u dieã n theo t=tg :

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 33 - Soaïn cho lôùp LTÑH


sina = cosa = tga =

IV. Coâ ng thöù c bieá n ñoå i:


1.Tích thaø nh toå ng:
cosa.cosb= [cos(a+b)+cos(a-b)] sina.sinb= [cos(a-b)-cos(a+b)]

sina.cosb= [sin(a+b)+sin(a+b)] cosasinb= [sin(a+b) - sin(a-b)]

2.Toå ng thaø nh tích:


cosa + cosb = 2cos cos cos a-cosb= -2sin sin

sina + sinb = 2sin cos sin a-sinb=2cos sin

tg a ± tg b = cotg a ± cotg b =

V. Phöông trình löôï ng giaù c:


1. Phöông trình cô baû n:
Cho k,l Î Z, ta coù :
sinu = sinv Û u = v + k2 p V u = p - v + l 2 p
cosu = cosv Û u = ± v + k2 p
tgu = tgv V cotgu = cotgv Û u = v + k p
2. Phöông trình baä c hai af 2(x) + b f(x)+c=0, a¹ 0:
Vôù i f(x) laø moä t haø m soá chöù a sinx, cosx, tgx hoaë c cotgx.
Phöông phaù p giaû i:
· Ñaë t t= sinx V t=cosx, ñieà u kieä n |t|£1 hoaë c t=tgx, t=cotgx Þ at 2+ bt+c=0 giaû i tìm t thích hôï p.
· Sau ñoù giaû i f(x)=t ñeå tìm x.
3. Phöông trình asinu + b cosu = c, a¹ 0, b¹ 0: Vôù i u laø 1 haø m soá theo x.
Phöông phaù p giaû i:
· Kieå m nghieä m ñieà u kieä n phöông trình coù nghieä mÛ a2+b2 ³ c2.
· Sau ñoù chia 2 veá phöông trình cho a¹0 hoaë c ¹0 ñöa ñeá n phöông trình sin(x ± a) = sin b hoaë c cos(x ± a) = cos b ñeå giaû i.
4. Phöông trình asin2 x+ bsinx cosx + c cos2x = 0:
Phöông phaù p giaû i:
Neá u a¹0 thì cosx¹0 Û x= +kp,kÎZ khoâ ng theå laø nghieä m, chia 2 veá

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 34 - Soaïn cho lôùp LTÑH


· phöông trình cho cos2x¹0 Þ atg2x+btgx+c=0.
· Neá u c¹0 thì sinx¹0 Û x= kp,kÎZ khoâ ng theå laø nghieä m, chia 2 veá phöông trình cho sin2x¹0 Þ c.cotg2x+b.cotgx+a=0.
5. Phöông trình a(sin x ± cosx) + bsinx cosx + c = 0 :
Phöông phaù p giaû i:
· Ñaë t t=sin x ± cosx = sin(x ± ), ñieà u kieä n |t|£ .

· Bình phöông ñeå tính sinx.cosx theo t Þ phöông trình baä c hai aå n t. Giaû i tìm t thích hôï p.
· Sau ñoù giaû i laï i sin(x ± ) = t ñeå tìm x.
Phuï luïc veà Tam thöùc baäc hai & Phöông trình baäc 2, 3
I) Phöông trình ax2+bx+c = 0 (1) :
1) Coâ ng thöù c nghieä m: Tính D = b2 - 4ac
· D < 0: Phöông trình voâ nghieä m.
· D = 0: Phöông trình coù nghieä m keù p x1 = x2 =

· D > 0: Phöông trình coù hai nghieä m phaâ n bieä t: x1,2=

* Chuù yù :
· Neá u b chaü n thì ñaë t b’= vaø tính D’ = b’2 - ac

·D’ < 0: Phöông trình voâ nghieä m.


·D’= 0: Phöông trình coù nghieä m keù p x1 = x2 =

·D’ > 0: Phöông trình coù hai nghieä m phaâ n bieä t: x1,2=

· Neá u a, c traù i daá u thì phöông trình coù 2 nghieä m phaâ n bieä t.
· Neá u phöông trình ax2+bx+c = 0 (a¹0) coù 2 nghieä m x1, x2 thì:
ax2 + bx + c = a(x-x1)(x-x2).

· Neá u a+b+c = 0 thì phöông trình coù 2 nghieä m x=1 V x= .

· Neá u a-b+c = 0 thì phöông trình coù 2 nghieä m x = -1, x = -

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 35 - Soaïn cho lôùp LTÑH


2) Ñònh lyù Viet : Neá u phöông trình ax2+bx+c= 0 (1) (a ¹ 0) coù 2 nghieä m x1, x2 (ñieà u kieä n

D ³ 0 ) thì toå ng vaø tích caù c nghieä m laø : S= x1+ x2 = vaø P = x1. x2 =

3) Ñònh lyù ñaû o Viet: Neá u hai soá x vaø y nghieä m ñuù ng heä thoá ng x+y=S vaø xy=P (S2-4P³0)
thì x, y laø nghieä m cuû a phöông trình baä c hai daï ng:X2 – SX + P = 0 (phöông trình toå ng tích)
4) Xeù t daá u caù c nghieä m x1 ,x2 cuû a phöông trình (1):
@ x1.x2 < 0 Û P < 0
@ 0 < x1 £ x2 Û D ³ 0 vaø S > 0 vaø P > 0
@ x1 £ x2 < 0Û D ³ 0 vaø S < 0 vaø P > 0

@ x1 . x2 > 0 Û D ³ 0 vaø P > 0. Vôù i D = b2-4ac ; S = vaø P =

Caù c bieå u thöù c ñoá i xöù ng thöôø ng gaë p:


; ;

5) Daá u cuû a tam thöù c baä c 2:


a) Daá u cuû a tam thöù c baä c 2 : f(x) = ax2+bx+c (a¹0):Tính D = b2-4ac. Ta coù :
· D < 0 : f(x) voâ nghieä mÞ af(x) > 0 , "xÎ|R
· D = 0 : f(x) coù nghieä m keù p x1 = x2 = Þ af(x) > 0, "xÎ|R\ { }

· D > 0 : f(x) coù 2 nghieä m phaâ n bieä t : x1,2 = (giaû thieá t x1 < x2 )

b) Ñieà u kieä n cho f(x) = ax2+bx+c ( a¹ 0 ):

· f(x) > 0 " x Î R · f(x) ³ 0 " x Î R

·f(x) < 0 " x Î R · f(x) £ 0 " x Î R

c) Ñònh lyù ñaû o veà daá u cuû a tam thöù c baä c 2: f(x) = ax2+bx+c (a¹ 0):
Neá u coù soá a laø m cho af(a) < 0 thì phöông trình f(x) = 0 coù 2 nghieä m phaâ n bieä t x1 vaø x2 (x1< x2) vaø x1< a < x2..
d) So saù nh soá a vôù i caù c nghieä m cuû a f(x)= ax2+bx+c = 0 (a¹ 0) :
Tính af(a); D = b2-4ac vaø .

1. x1 < a < x2 Û af(a) < 0

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu

Giaùo trình Giaûi tích 12 - Trang 36 - Soaïn cho lôùp LTÑH

2. a < x1 < x2 Û Vôù i


3.

4. f(a) = 0 Û x1 = a V x2 =

5.Töø 4 tröôø ng hôï p cô baû n naø y ta coù theå so saù nh caù c soá a vaø b vôù i caù c nghieä m cuû a phöông trình f(x) = ax2+bx+c = 0.
Löu yù : Neá u coù af(a) < 0 thì khoâ ng caà n ñieà u kieä n D > 0.
Tröôø ng hôï p Ñieà u kieä n
a < x1 < b < x2 af(a) > 0 vaø af(b) < 0
x1 < a < b < x2 af(a) < 0 vaø af(b) < 0
x1 < a < x2 < b af(a) < 0 vaø af(b) > 0
(a ; b) coù chöù a 1 nghieä m vaø
nghieä m kia ngoaø i ñoaï n [a ; b]
D > 0 vaø af(a) > 0 vaø af(b) > 0 vaø
a < x1 < x2 < b
a< <b

II. Phöông trình baä c 3: ax3+bx2+cx+d=0 (a¹ 0) (2):


1. Giaû i vaø bieä n luaä n: Phöông trình (2)Û(x-a)(ax2+b1x+c1)=0Ûx=a V ax2+b1x+c1=0 (2’)
Bieä n luaä n:
· Phöông trình (2’) nghieä m .
· Phöông trình (2’) coù nghieä m keù p.
· Phöông trình (2’) coù 1 nghieä m x=a.
· Phöông trình (2’) coù 2 nghieä m nghieä m phaâ n bieä t khaù c x=a

2. Heä thöù c Viet: Giaû söû phöông trình (1) coù ba nghieä m x1; x2 vaø x3 thì: x1+ x2+ x3 = ; x1.x2.x3= ; x1x2+ x2 x3+ x3x1 =

Phaïm Vaên Luaät – Toå Toaùn THPT Ñoác Binh Kieàu