You are on page 1of 16

SVEUILITE/UNIVERZITET VITEZ TRAVNIK

FAKULTET PRAVNIH NAUKA


STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I CIKLUS, IV GODINA
SMJER: OPE PRAVO

CARINE
SEMINARSKI RAD

Travnik, 15.05.2015 god

SVEUILITE/UNIVERZITET VITEZ TRAVNIK


FAKULTET PRAVNIH NAUKA
STUDIJ I CIKLUSA; GODINA STUDIJA: I CIKLUS, IV GODINA
SMJER: OPE PRAVO

CARINE
SEMINARSKI RAD

IZJAVA: Ja Aldin Merdan student Sveuilita/Univerziteta Vitez Travnik,


Indeks broj: 0160/11-ROP odgovorno i uz moralnu i akademsku odgovornost
izjavljujem
da sam ovaj rad izradio potpuno samostalno uz koritenje citirane literature i pomo
profesora odnosno asistenata.

SADRAJ:

UVOD...................................................................................................................4
2

1.1

PROBLEM, PREDMET I OBJEKAT ISTRAIVANJA.........................4

1.2

RADNA HIPOTEZA...................................................................................4

1.3

SVRHA I CILJEVI ISTRAIVANJA........................................................5

1.4

ZNANSTVENE METODE..........................................................................5

1.5

STRUKTURA RADA..................................................................................5

POJAM I ZNAAJ CARINE............................................................................6

VRSTE CARINA.................................................................................................7

OBAVEZA PLAANJA CARINA...................................................................11

3.1

Dodatne carine............................................................................................12

3.2

Sezonske carinske stope.............................................................................12

3.3

Carinski kontigenti....................................................................................13

DOKUMENTI KOJI PRATE CARINSKU ROBU........................................13


4.1

Jedinstvena carinska isprava....................................................................14

4.2

Dekleracija za carinsku vrijednost...........................................................14

ZAKLJUAK....................................................................................................15

LITERETURA:...................................................................................................16

1 UVOD
3

Osnovni smisao i svrha postojanja carine se mijenjala kroz povijest. Meutim, uvijek
je sluila politici ekonomskih odnosa s inozemstvom, te je tako i danas osnovna
mjera regulisanja vanjskotrgovinskih odnosa. Carina je osnovni oblik regulisanja
vanjskotrgovinskih odnosa, a u poetkuje imala preteno fiskalni karakter i sluila
osiguranju te poveanju dravnih prihoda, a kasnije je sve vie poprimila zatitni
karakter. Carina je osnovna uvozna dadbina koja se na robu koja se uvozi u carinsko
podruje Bosne i Hercegovine.
Po svojim osnovnim karakteristikama svrstava se u grupu indirektnih poreza,tereti
potronju, utraunava se u cijenu robe i prevaljuje na krajnjeg potroaa to je
oznaava kao oblik poreza na promet. Carina ima osnovne elemente kao i porez:
carinski povjerilac, carinski dunik, carinska osnovica, carinska stopa,carinske
olakice.
Obaveza plaanja carine nastaje kada predmetna roba pree carinsku liniju, dok kod
ostalih oblika poreza ta injenica nema nikakvu ulogu. 2005. Godine uspostavljen je
jedinstveni carinski sistem u Bosni i Hercegovini, iji su osnovnu elementi utvreni
Zakonom o carinskoj politici BiH koji se primjenjuju na cijeloj teritoriji BiH. Carina
se zajedno sa ostalim vrstama indirektnih poreza uplauje na jedinstveni raun
uprave za indirektno oporezivanje

1.1 PROBLEM, PREDMET I OBJEKAT ISTRAIVANJA


Predmet istraivanja su carine . Njen pojam i vrste carina.

1.2 RADNA HIPOTEZA


Imajui na umu prethodno naveden problem istraivanja, predmet istraivanja i
objekt istraivanja mogue je postaviti temeljnu radnu hipotezu: Carina je jedan od
bitnih naina punjenja bueta drave, te od tih sredstava ima obezbjeeno plaanje u
cilju dravnih potreba.

1.3 SVRHA I CILJEVI ISTRAIVANJA


Svrha i cilj ovog istraivanja je da se bolje upoznamo o carini te vrstama carina, i
kakav imaju znaaj.

1.4 ZNANSTVENE METODE


Pri istraivanju i formuliranju rezultata istraivanja u odgovarajuoj kombinaciji
koritene su sljedee znanstvene metode: metoda analize i sinteze, metoda indukcije i
dedukcije, metoda deskripcije, metoda kompilacije, primarnu i sekundarnu metodu.

1.5 STRUKTURA RADA


U uvodu su navedeni problem, predmet i objekt istraivanja, radna hipoteza i
pomone hipoteze, svrha i ciljevi istraivanja, znanstvene metode i obrazloena je
struktura rada.

1 POJAM I ZNAAJ CARINE


5

Carina je odreen iznos u domaoj valuti koji vlasnik robe plaa dravi
prilkom prelaska robe preko dravne granice. Ona predstavlja najstarije i
najprihvatljivije sredstava spoljnotrgovinskog politke. Naziv carina se koristi za
vrstu posrednog poreza koji se napauje u spoljnotrgovinskom prometu. Carine
predstavljaju za due vrijeme nepromjenjiv instrument spoljnotrgovinske politke.
To znai da se carine ne mogu brzo mijenjati bez odgovarajue zakonodavne, u
pravilu vremenski dugake procedure.
U modernom smislu, carina se smatra dabinom (posrednim porezom)
koji se naplauje, najee, na uvoznu robu u vidu odreenog iznosa, a po
utvrdjenim carinskim stopama u Carinskoj tarif, bilo u cilju zatie domae
privrede, fiskalnih, socijalnih i drugih razloga. Kod nekih zemalja postoji i carina
koja se naplauje na robu koja se izvozi iz zemlje i to najee, iz socijalnih
razloga. Na primer, naplatu ovakve carine u Indij koja je uvedena na itarice i
neke druge prehrambene artikle, kako bi se spreio izvoz istih roba. Na taj nain,
omoguava se putem ove carine zadravanje istih roba na indijskom tritu, u
cilju prehranjivanja domaeg stanovnitva. Iz tih razloga, ovakve izvozne carine,
nazivaju se isocijalnim carinama.
Savremena carina ima ulogu prije svega da zati domau proizvodnju i da
joj omogui adekvatnij i uspenij razvoj. Ovo je iz razloga, to se sa naplatom
carine na robu koja se uvozi u carinsko podruje jedne drave smanjuje njena
pretjerana konkurencija na tritu zemlje uvoza. Domai kupac je motivisan, vrlo
esto, da se opredeljuje za kupovinu domae robe, pod uslovom da je ista
priblinog kvaliteta il ak i malo loija od inostrane uvozne robe, na koju je
naplaena carina. Ovo i zbog injenice, da je domaa roba ne samo to je
jeftinija u odnosu na inostranu, nego iz razloga to je esto za nju obezbjeen
adekvatnij i bri servis, a nekada i kupovina na kredit.1
Carina pored tog primarnog dejstva, ima i sekundarnu ulogu, tj. da se ne
moe zanemarit ni njen fiskalni efekat da ona predstavlja i znaajan izvor
prihoda drava i njenog budeta. U ranijm periodima, ovaj je odnos bio obrnut,
pa je primarna uloga carina bila fiskalna, a sekundarna zatita domae
proizvodnje. To se, meutim, moe rei danas za niz drava, azijskog iafrikog
1 Spoljna trgovina, prof. dr Miodrag Stankovi, , 2005.godina. Str 115

kontinenta, kod kojih su stope u carinskoj tarif enormno visoke i kreu se u


rasponima od 150% - 30% (primer, Sudan, Arapska Republika Sirja, Maroko i
neke druge), pa ak i kod nekih drava amerikog kontinenta (Brazil, Peru,
Kolumbija, Bolivija) gde uvozne carinske stope prelaze procenat od 10%.4

2 VRSTE CARINA
Danas se, kod mnogih zemalja i u njihovim carinskim sistemima, mogu
sresti mnoge vrste (oblici) carina. Carine se mogu klasifkovati prema sljedeim
kriterijumima:
Pravcu kretanja robe na uvozne, izvozne iprovozne carine;
Svrsi kojoj carina slui na fiskalne, ekonomske ili zatine i socijalno politke
carine;
Nainu obrauna carine na carine od vrijednosti, specifne i
kombinovane;
Nainu propisivanja carina na autonomne, konvencionalne
(ugovorne) ikombinovane carine i
Prema specifnom ekonomsko politkom dejstvu ma prohibitvne
(zabanjujue), retrozivne (borbene), preferencijalne (povlaujue),
diferencijalne, antidampinke ikompenzatorne carine.2
Carine prema pravcu kretanja robe dijele se na;
Uvoznim carinama se smatraju one koje se naplauju pri uvozu roba u
odreenu dravu (carinsko podruju). Danas se smatra, da sve savremene
drave imaju ovu vrstu carina. Uvozna carina moe da ima razliite svrhe i
motive naplate. Kod nekih carinskih sistema, ista se napauje u cilju zatite, kod
drugih u cilju ubiranja prihoda (fiskalnog karaktera), kod treih u cilju roba,
bez obzira iz kojih se razloga i pobuda naplauje (da li z razloga zatie domae
proizvodnje, naplate u cilju punjenja budeta i dr.). Izvozne carine predsavljaju
danas rijetkost i zavode ih neke drave u svoj carinski sistem iz isto finansijkih
(fiskalnih) il socijalno politkih razloga. One su danas nepoeljne, generalno,
to sputavaju meunarodnu robnu razmjenu, odnosno izvoz domaih roba na
inostrana podruja.
2 ibidem str 116
7

Izvozne carine bi bile destimulativne po izvoz, pa se i ne uvode u carinske


sisteme niza zemalja. Tako na primjer, ove carine ima Indija na itarice, aj i
druge ivotne namirnice, kako bi ste namirnice bile zadrane na tritma Indije u
cilju prehranjivanja domaeg stanovnitva. Medjutim, ova se carina moe uvesti
iz isto monopolistikih ifiskalnih razloga, kao to je uinio ile na alitru.
Provozne il tranzitne carine su prolost i savremene drave su jo od
1921. godine, usvajanjem Barcelonske konvencije o slobodi trnzita, iste ukunuli.
One nisu poeljne za otvorenu medjunarodnu robnu razmjenu, jer su direktna
brana medjunarodnim privrednim robnim razmjenama, obzirom da bi se robe
nepotrebno trtiale carinama u tranzitu (provozu) preko odredjenih carinskih
podruja.
Podjela carina prema svrsi kojoj ona slui je na fiskalne il finansijske
carine, ekonomske il zatine carine isocijalno politke.
Fiskalne carine imaju za cilj ubiranje prihoda za dravni budet. Na primer,
ako bi neka severno-evropska drava uvela carinu na juno voe, kafu isl. isl.,
to bi predstavljalo fiskalnu carinu jer ona ne bi u tom sluaju, imala zatini
karakter po domau proizvodnju, obzirom da ne bi tila nijednog postojaeg, a
ni potencijalnog proizvodjaa. Naplata carine na one robe koje se trenutno u
zemlji ne proizvode, ali se u bliskoj prespektivi oekuje takvih il slinih roba (na
primer, proizvodnja kompjutera i sl.), predsavljala bi ne fiskalnu, ve zatinu
carinu. Suprotno, ako se neka roba ne moe u odredjenoj zemlji ni u bliskoj
prespektivi proizvodit (a u momentu uvoza iste il sline robe u zemlji ne
proizvodi), takva bi naplaena carina u tom sluaju, imala fiskalni karakter.3
Zatine il ekonomske carine se prepoznaju po viim carinskim stopama.
One imaju prevashodno zadatak da tie domau proizvodnju od produktivnijh
inostranih konkurenata. Bitno je da se domai proizvodja osposobi u nekom
buduem vremenu bez carinske zatie uspeno takmii sa inostranim
proizvodjaem. Stoga carinska stopa ne sme bit neuereno visoka, jer bi takav
nivo carine u potpunosti zaustavio uvoz. U tom sluaju zatine carine prelaze u
prohibitvne carine koje se po svom ekonomskom dejstvu izjednaavaju sa
3 Medjunarodni ekonomski odnosi, prof. dr Stevo Kovaevi,2006. str,98
8

embargom.
Prema nainu obrauna carine se dijele na carine od vrijednosti, specifne i
kombinovane carine. Kombinovane il mijeovite carine se jo u teorij nazivaju i
pokretnim carinama i predstavljaju poseban vid kombinovanja carina od
vrijednosti i specifnih carina. Tako postoje tri vrste kombinacija carina od
vrijednosti specifnih carina:
U carinskoj tarif je za neke robe predviena naplata carine po
jedinici mjere (specifna carina), a za druge robe carina po
vrijednosti;
U carinskim tarifama za pojedine vrste robe predvia se naplata
carina i po jedinici mjere ipo vrijednosti
Carina se u Carinskoj tarif za neke proizvode naplauje po
vrijednosti, a prema predvienoj stopi, tako da naplaena carina ne
moe bit manja od specifne carine, jer bi se u tom sluaju
naplatila specifna carina.
U sluaju da je carina od vrijednosti vea od specifne carine, onda bi se
samo ona obraunvala na uvoznu robu. Ovakav sluaj kombinovane carinske
tarife postojao je u Italij, gde je kombinovanje zasnovano na principima carina od
vrijednosti specifne carine.4
Prema nainu propisivanja carine mogu bit: autonomne, ugovorne il
konvencionalne ikombinovane carine.
Autonomnom carinom se smatra onaj oblik carine koju jedna drava
zavodi samostalno, autonomno i nezavisno od medjunarodnih normi snagom
svog suvereniteta.
Ugovornim il konvencionalnim carinama smatraju se one carine koje se
propisuju na bazi dvostranih il viestranih sporazuma, tj. konvencija iznedju dve
il vie drava. Tako se, na primjer, Rimskim ugovorom o osnivanju Evropske
ekonomske zajednice koji je potpisan u Rimu 25. marta 1957. godine, a koji je
stupio na snagu 1. januara 1958. godine, propisano je stvaranje carinske unije
izmedju drava lanica sa postepenim snienjem carinskih stopa pa sve do
potpunog ukidanja carine izmedju drava zemalja lanica Evropske ekonomske
zajednice. To se i ostvarilo i Evropska ekonomska zajednica je prerasla u
4 Ibidem str.66
9

carinsku uniju sa potpunim ukidanjem carina pri prometu robe izmedju lanica
unije. Evropska unija (EU) ima zajedniku carinsku tarifu prema treim zamljama,
a to je primjer ugovorne il konvencionalne carine. Kombinovane il mjeovite
carine predstavljaju kombinaciju autonomnih i ugovornih carina.
Prema specifnom ekonomskom politkom dejstvu carine se djele na:
prohibitvne (zabranjujue), retorzivne (ratnike il borbene) carine,
preferencijalne (povlaene il povlaujue) carine, diferencijalne
(ograniavajue il oteavajue) carine, antidempike il kompenzatorne carina.
Prohibitvnim il zabanjujuim carinama smatraju se one carine koje su
toliko visoko izraene sa svojim enormnim carinskim stopama, da tako visoke
stope praktino onemogavaju uvoz roba na trite zemalja. Na taj nain, ovako
iste carine indirektno, posredno predstavljaju zabranu uvoza. To je sluaj,
propisanih carinskih stopa u Carinskim tarifama niza zemalja u razvoju, azijskog i
afrikog kontinenta, gde se one kreu iznad stope 150% od vrednosti robe. Na
taj nain, ovako visoke propisane carinske stope, ne samo da su fiskalne carine,
nego su iprohibitvne, jer faktiki zabranjuju uvoz roba na trite tih zemalja. To
je i loa strana prohibitvnih carina. Ona moe da prouzorkuje i mjeru revanizma
od strane drave koja je pretrpela, pri uvozu svojih roba na ta trita, primjenu
ovako visoke carine, tj. da i ta drava, kao protivmeru uvede ratniku il borbenu
carinu, na robu koja je poreklom iz one drave koja je njenoj robi uvela
prohibitvnu carinu.5
Retorzivne (ratnike il borbene) carine se javljaju kao vrsta protivmjere, tj.
kada neka drava sa uveanom carinskom stopom il oteanim, ikanoznim
carinskim postupkom prema robi iz odredjene drave, dovede do toga da i ta
druga drava se revanira na isti nain (vrati milo za drago), tj. primjeni
uveane carinske stope il oteani carinski postupak toj istoj dravi, njenoj robi
prevoznim sredstvima. One se javljaju kao oblik pretnje i revanizma u
medjunarodnim privrednim odnosima izmedju dvje il vie drava.
Preferencijalnim carinama se smatraju one carine koje treba da pospee
robnu razmenu, jer se putem istih vri snienje postojee stope carine iz
Carinske tarife za odgovarajui procenat, a pri robnoj razmeni sa odredjenim
5 Stankovic Miodrag: Carinski sistemi i carinske politike, Naa knjiga,

1987.str88
10

zemljama koje su medjusobno predvidele ovakvu pogodnost putem zakljuanog


sporazuma. Putem ovih carina se, dakle, stvaraju uslovi za uveaniju robnu
razmenu izmedju odredjenih drava. To se postie najee, sniavanjem
postojeih carinskih stopa u svojim carinskim tarifma, pri robnim razmenama
izmedju odredjenih drava.
Diferencijalna carina oteava robnu razmenu, to robu iz jedne zemlje
dovodi u nepovoljnij poloaj u odnosu na robu iz drugih zemalja, jer na istu
naplauje uveanij iznos carina. Radi se o dodatnom optereivanju putem carina
roba odredjene zemlje. Ona se moe pojavit u dva oblika ito kao:
Kao prohibitvna, gde ona faktiki onemoguava uvoz roba u jedno
podruje iz razloga to je carinska stopa preterano visoko i
Ona se pojavljuje kao retorzivna jer se uveana carinska stopa
propisuje prema robi z odredjene drave kao oblik protivmere.
Antidempinke carine su jedan oblik dopunskih carina koji se uvodi radi
izjednaavanja cene inostrane robe koja se uvozi na neko trite i koja je cena
takve uvozne robe nia od normalne, realne cjene (demping cena), kada uvoz
takve robe moe da nanese tetu privredi odredjene zemlje. Tada se u zemlji
uvoza, naplauje dopunska, odnosno antidempika carina koja predstavlja
razliku izmedju normalne, realne cjene robe i cjene robe koja se uvozi (demping
cjene).6
Kompenzatorne carine predstavljaju takav oblik carina koje se uvode za
robu koja je u zemlji porjekla il izvoza dobila odreenu subvenciju, premiju u vidu
stimulacije izvoza, pa se u cilju neutralisanja takvih subvencija naplauje
kompenzatorna carina do iznosa istih subvencija.

3 OBAVEZA PLAANJA CARINA


Na robu koja se uvozi u carinsko podruje plaa se carina po stopama
utvrenim Carinskom tarifom. Carinska tarifa propisana je Zakonom o carinskoj
tarif. Izuzetno roba namjenjena za korienje u sopstvenom domainstvu koju
fizika lica unose u putnikom prometu il primaju iz inostranstva u potanskom
saobraaju, osim robe koja je osloboena po ovom zakonu plaanja uvoznih
6 Ibidem str.89
11

dabina, carini se po jedinstvenoj carinskoj stopi u visini od 10%.Vlada utvruje


vrednost robe na koju se primenjuje jedinstvena carinska stopa.(Sadanja
propisana vrednost iznosi 3.00 EURa.) Roba koja se uvozi podlee plaanju
uvoznih dabina osim izuzetaka propisanih zakonom (l. 18 C.Z.) osim robe koja
ne podlee plaanju uvoznih dabina i robe koja je osloboena plaanja
carina.Roba na koju se ne plaaju uvozne dabine
Uvozne dabine se ne plaaju na:
Oprema po osnovu uloga stranog lica;
Reklamni materijal iuzorke koji se besplatno primaju iz inostranstva;
Predmete stranih izlagaa koji uestvuju na meunarodnim sajmovima izlobama;
igove, patente, modele idr.7
Carina se ne plaa ni na robu koja se uvozi u slobodnu zonu radi
obavljanja djelatnosti u zoni. Meutim, ako je roba uvezena u zonu radi
proizvodnje u zoni, gotov proizvod koji se iz slobodne zone stavlja na trite
, podlee plaanju carine. Visina carine obraunava se
primjenom carinske stope koja je utvrena Carinskom tarifom za gotov proizvod.
Zakonom je preuzeta obaveza da se nee naplaivati uvozne dabine za
robu za koju je plaanje uvoznih dabina regulisano drugaije potpisanim i
ratifkovanim meunarodnim ugovorima.

3.1 Dodatne carine


Vlada je ovlaena da propie dodatne carine na uvoz robe iz zemalja
koja je propisala da sa robom srpskog porekla isa njenim prevoznim sredstvima
u plaanju carine il u toku carinskog postupka postupa drugaije nego sa robom
iz drugim zemalja

3.2 Sezonske carinske stope


Vlada je u skladu sa svojim ovlaenjem propisala sezonske carinske
stope za odreene poljoprivredne proizvode radi obezbeenja stabilnosti domae
proizvodnje idomaeg trita. Sezonske stope carine naplauju se po stopi 20%
od carinske osnovice.

3.3 Carinski kontigenti


7 Ibidem str.90
12

Carinski zakon sadri instiut carinskog kontigenta Vlada u


skladu sa ciljevima ekonomske politke moe doneti kriterijume na osnovu kojih
se odreuje carinski kontigent. Uvoz robe po osnovu carinskog kontigenta moe
bit uz snienu stopu carine odnosno bez plaanja propisane stope carine.

4 DOKUMENTI KOJI PRATE CARINSKU ROBU


Sva roba koja ulazi il izlazi iz carinskog podruja mora prei preko
carinskog prelaza, kao mjesta koje je odreeno za uvoz, izvoz i tranzit robe,
prelaz lica iprevoznih sredstava preko carinske linije. Lice koje unosi robu duno
je da istu prijavi i bez odlaganja preveze do carinarnice, il drugog mjesta koji
odredi carinski organ. Prije dopreme i prije deklarisanja, uz odobrenje carinarnice,
roba se moe pregledati, uzeti uzorci, a sve u cilju odreivanja carinski
dozvoljenog postupanja ili upotrebe robe. Roba dopremljena carinskom organu
mora bit obuhvaena saetom dekleracijom.8
Saeta dekleracija podnosi se odmah po dopremi robe carinskom organu,
a ok za njeno podnoenje, carinski organ moe produit najdue do isteka
prvog radnog dana poslje dopreme robe.
Carinski organ moe, prije stavljanja robe u odreeni carinski postupak,
odobrit i korienje komercijalnih i transportnih isprava, kao saete dekleracije,
pod uslovom da sadre podatke neophodne za indentifkovanje robe.
U sluaju redovnog prijevoza robe istim prevoznim sredstvom od strane
istog lica, carinski organ moe dozvolit da se podnese jedna dekleracija
periodina), a na zahtjev deklaranta moe odobrit i predhodno deklarisanje, ako
je takav zahtjev podnet najkasnije tri dana prije dopreme robe.
Radi breg obavljanja carinskih procedura, lice koje uvozi il izvozi robu
moe na osnovu pisanog zahtjeva od Uprave carine dobit obavezujue
obavjetenje o svrstavanju robe po Carinskoj tarif, odnosno obavezujue
obavetenje o porijeklu robe. Ova obavezujua obavetenja imaju dejistvo odluke
donjete u upravnom postupku.
Pored standardizovane nacionalne saete dekleracije, u carinskom
8 Mencinger Joe: Efektivna carinska zatita Jugoslavije, privredna kretanja

Jugoslavije, EIPF, Ljubljana, 1972. str117


13

postupku se koristi sljedea vrsta dokumenata, i to:


Dokumenta propisana Konvencijom TIR;Dokumenta propisana Konvencijom ATA;
Standardna meunarodna dokumenta JCI (jedinstvena
Evo osnovnih podataka o navedenim dokumentima koji su neophodni u
carinskom postupku.
Dokumenta propisana Konvencijom TIR iATA
Obrasci TIR koriste se kao priznate dekleracije za prevoz carinske robe
preko carinskog podruja, il od jednog mesta u drugo mjesto u carinskom
podruju. Roba koja se prevozi pod TIR karnetima smatra se stranom robom,
osim ako se ne utvrdi da ima domai status. ATA karnet je meunarodni carinski
dokument koji se koristi za pojednostavljivanje privremenog uvoza roba u stranu
zemlju sa rokom vaenja do godinu dana. TIR i ATA karnete izdaje Privredna
komora Srbije (TIR iATA odeljenje).9

4.1 Jedinstvena carinska isprava


Jedinstvena carinska isprava je propisani obrazac i koristi se kao pisana
carinska dekleracija, a podnosi se u setovima koji se sastoje od listova potrebnih
za sprovoenje propisa za carinski postupak u koji se roba stavlja.

4.2 Dekleracija za carinsku vrijednost


Za ovu dekleraciju propisan je poseban slubeni obrazac na kome se
unose podaci o vrijednosti uvezene robe u cilju naplate carinskih dabina iporeza
na dodatu vrijednost.

5 ZAKLJUAK
9 Ibidem str118
14

Carina ima sve veu ulogu u medjunarodnim razmenama roba iz razloga


da ona ne bude konica tih razmena, ve nasuprot, da bude u funkcij tih
razmena. Carina, osim toga to predstavlja zanajni nstrument zatie irazvoja
domae privrede, ona je i snaan izvor budetskog prihoda drave. Taj njen
fiskalni znaaj ne moe se zanemarit. ak i ako je carina u svom primarnom
elementu zatina, ona ispoljava iznaajan sekundarni element kao izvor prihoda
drave. I obrnuto, postoje carinski sitemi, posebno nekih azijskih i afrikih
zemalja, kod kojih je carina,pre svega, fiskalnog karaktera, gde su i njihove
carinske stope u carinskim tarifama vlo visoke, tako da iste imaju primarni fiskalni
cilj. Kod tih zemalja, carine se esto kreu i u rasponu od 150% do 30% od
vrednosti uvezene robe.
U naem carinskom sistemu je predvidjeno da plaanju
carine ne podlee roba koja se izvozi , iznosi li alje iz carinskog podruja nae
zemlje sem ako u Carinskoj tarif nije drugaije odredjeno. Vaei zakon o
carinskoj tarif iz 201. godine, u svom normativnom delu, ne propisuje naplatu
izvoznih carina, ve samo uvoznih carina.
Ovo je razumljivo izbog injenice da je naa privreda orjentisana na izvoz roba ida
carinskim instrumentima treba da pospei i stimulira izvoz roba dozvoljenim merama
koje nisu u suprotnosti odredbama Svetske trgovinske organizacije (na primer,
carinskim preferencijalnima, povraajima carina drawback- om, povraajima
drugih
uvoznih dabina, slobodnim zonama i dr.), a ne da naplatom izvoznih carina
potpuno destimulira izvoz. Izvoz i prodaja roba u inostranstvu nam je neophodan
iz razloga poboljanja platnog bilansa nae zemlje, veeg deviznog prilva,
razvoja domae proizvodnje, vee domae zaposlenosti poduzimaju.

15

6 LITERETURA:
Mencinger Joe: Efektivna carinska zatita Jugoslavije, privredna kretanja
Jugoslavije, EIPF, Ljubljana
Medjunarodni ekonomski odnosi, prof. dr Stevo Kovaevi,2006.
Spoljna trgovina, prof. dr Miodrag Stankovi, , 2005.
godina.

Stankovic Miodrag: Carinski sistemi i carinske politike, Naa knjiga, 1987.

16