You are on page 1of 9

 

2013
 

ЦЕНТАР ЗА ЧОВЕКОВИ ПРАВА И
РАЗРЕШУВАЊЕ КОНФЛИКТИ

QENDRA PËR TË DREJTAT E
NJERIUT DHE ZGJIDHJE TË
KONFLIKTEVE

CENTER FOR HUMAN RIGHTS
AND CONFLICT RESOLUTION
 

 

 
 
 

ГОДИШЕН ИЗВЕШТАЈ

Издавач: 
Центар за човекови права и разрешување конфликти 
 
Претседател: 
Мирјана Најчевска  
Виолета Петроска‐ Бешка 
 
Изработи: 
Љуан Имери 

 

 

 

ВИЗИЈА НА ЦЧПРК
 

Центарот  за  човекови  права  и  разрешување  конфликти  е  детерминиран    да  
стане  еден  од главните лидери во развојот на демократијата, слободата  и  стабилноста  во  
Македонија.  Нашата  визија  е  иднина    во    која  секоја    индивидуа    или    група    е    во    состојба 
слободно    да    учествува    во    сите    сфери    на  општеството,  врз  основа  на    принципите  на  
меѓународно  признатите  човекови  права  и вредности, иднина во која сите имаат можност да 
земат  активна  улога  во  активностите  на  заедницата,  иднина  во  која  сакаме  да  ги  срушиме 
бариерите  и  да  овозможиме  еднакви  можности  за  сите,  иднина  во  која  сите  граѓани  без 
разлика  на  полот,  возраста,  хендикепот,  сексуалната  определеност,  етничкото,  расното  и 
религиозното  уверување,  како  и  културните  и  социјалните  разлики  се  почитувани  и  сите 
заедници живеат заедно со взаемна почит и толеранција. 

 

МИСИЈА НА ЦЧПРК
 

Центарот  за  човекови  права  и  разрешување  конфликти  е  невладина 
организација,  односно  здружение  на  граѓани,  формирано  со  слободно  здружување  на 
граѓаните, заради остварување, заштита и усогласување на своите интереси и уверувања, како 
и  заради  вршење  на  дејности  и  активности  за  промоција  и  заштита  на  човековите  права  и 
слободи и развивање и унапредување на начините на меѓусебната комуникација меѓу луѓето, 
базирани врз овие права. 
Центарот за Човекови права и Разрешување Конфликти е организација која примарно се бави 
со истражувања и едукација, базирани на следниве основни цели: 

Да  им  помогне  на  граѓаните  на  Република  Македонија  да  заземат  активна  улога  во 
разрешувањето  на навидум нерешливите конфликти, вкоренети во етничките  и други 
разлики; и 

Промовирање на концептот на човековите права и базичните слободи, како суштински 
дел  од  политичката,  судската  и  општествената  трансформација  која  се  одвива  во 
државата. 

 

 

БОРД НА ЦЧПРК
 

Проф. Др. Мирјана Најчевска 

Проф. Др. Виолета Петроска‐Бешка 

Др. Николина Кениг 

Сафет Балажи 

Идавер Мемедов 
 
 

 
  

ПРОГРАМИ И АКТИВНОСТИ
Постигнувањето на основните цели, е базирано на предземање на различни активности во 
рамките на трите клучни области: 
Човекови права, насочени кон: 


Дисеминација на знаења од областа на човековите права и слободи ‐ преку подигање 
на свеста за своите и туѓите права и создавање на услови за активна заштита на своите 
и туѓите права, со примена на демократските механизми и владеењето на правото; 
Развој и адаптирање на концептот, со цел да се имплементира на што е можно 
пошироко ниво во македонската реалност; и 
Трансформирање на постојното разбирање за човековите права ‐ од нивно 
согледување како примарно колективни, до нивно прифаќање како базично 
индивидуални. 

Разрешување на конфликти, насочено кон: 

Промена на пристапот на луѓето кон конфликтите ‐ од гледање на конфликтот како на 
перманентна деструктивна битка меѓу инкопатибибилни интереси, до негово 
согледување како можност за заеднички развој и подобрување на односите, кои 
покрај интереси, содржат и потреби, чувства и вредности; и 
Воведување на техники за конструктивно и мирољубиво разрешување на 
интерперсоналните и интергрупните конфликти, засновано на културна модификација 
на постојните модели на заедничко преговарање и медијација. 

Интеретнички односи, насочени кон: 

Развивање на почитувањето на културните/етничките разлики ‐ од нивно 
предвидување како извор на конкуренција, која неизбежно создава тензии помеѓу 
различните етнички групи, до нивно прифаќање како потенцијален извор за заеднички 
развој; и 
Поттикнување и спроведување на интегративниот процес на живеење во 
мултикултурно општество, каде „мултикултурно“ би имало значење на 
„интеркултурно“ ‐ различни култури кои живеат заедно во рамките на една територија, 
притоа одржувајќи отворени односи на меѓусебно признавање, интеракција и меѓу 
зависност. 

Активностите на Центарот се концентрирани на шест поголеми области: 





Развивање на едукативни програми; 
Спроведување на обука за едукатори и други учесници; 
Организирање и помагање на дијализи и тркалезни маси; 
Дизајнирање и спроведување на истражувачки проекти; 
Пишување и објавување на книги, прирачници, брошури, статии; 
Давање консултации и експертиза на локални и меѓународни организации.  

 

Реализирани проекти и активности во текот на 2013 година:
 

Проект за интеретничка интеграција во образованието
(четиригодишен проект 2011‐2015 година)
Реализатор: 
Центар за човекови права и разрешување конфликти 
 
Време на реализација:  Јануари 2013/Јануари 2014година 
 

Донатор:  
 
 
  
 
Партнер: 
 
Македонски центар за граѓанско образование   
 
Вкупен Буџет:   
10.333.867,00 ден  
 
Тим: 
Раководител на проект:  
 
Виолета Петроска‐Бешка 
Раководител на компонента:    
Сафет Балажи  
Мониторинг и евалуација: 
 
Сара Демири Османи   
Менаџер: 
 
 
 
Љуан Имери 
Тим: 
Филипина Негриевска, Рената Дедова, Викторија 
Симоновска и Гултен Локи  

 
 
 
СПРОВЕДЕНИ АКТИВНОСТИ
 
И оваа година, тимот на ЦЧПРК продолжи со реализирање на планираните 
активности за тековната година. Целиот проект е составен од неколку компоненти а 
Центарот е примарно одговорен за реализација на Компонента 3 – Модел училишта. 
    
Компонента 1 ‐ Информирање на јавноста и на заедниците 
Компонента  2  –  Градење  на  капацитетите  на  училишното  раководство  и 
наставниците 
Компонента 3 – Модел училишта 
Компонента 4 – Стимул за училиштата 
 

 

Во рамките на третата компонента, во текот на 2013 година се реализирани следните 

 

активности: 

Избор на нови  модел училишта  

Развиен Модул за училишните заедници.  

Обука за претседателствата на училишните заедници за преземање ученички 
иницијативи.  

Организирање приредби и излети.  

Работни  средби  со  претставниците  на  партнер  организациите  за 
реализирање средби за поддршка.  

Обука за мултикултурни работилници.  

Средби за поддршка.  

Обука  за  наставници  од  модел  училиштата  за  реализирање  на  заеднички 
ученички активности. 

Обука  за  стручната  служба  и  училишното  раководство  од  партнер  модел 
училиштата  за  демократски  избори  на  ученичките  тела  (класна/одделенска 
заедница и училишна заедница).  

Дебрифинг средби со партнер организациите.  

Додатокот  на  прирачникот  за  заеднички  активности:  Игри  за  поддршка  на 
заедничките активности со групи ученици со мешан етнички/јазичен состав. 

Подготовка на Модул за соработка на наставници преку стручните активи 

Обуки на наставници од модел училиштата за препознавање и реагирање на етнички 
стереотипи и предрасуди.  

Обука  за  родители  за  подигање  на  свесноста  за  ПМИО  и  вклучување  во  училишните 
активности.  

Средби за поддршка со ТУИ и наставниците реализатори на проектни активности.  

   Фацилитирање училишни средби со модел училиштата  за координирање и развивање  
акциони  планови.   . 
  Листи за интерен и екстерен мониторинг.  
  Прирачник за заеднички ученички активности 
 
 
 
 

 

Проект: “Родот и човековата безбедност “  

Реализатор: 
Центар за човекови права и разрешување конфликти 
Време на реализација:  Март 2013 – Октомври 2013 година 

Финансиери:   

 

Вкупен Буџет:   

 689.750, 00 ден 

Раководител:    

Мирјана Најчевска 

Асистент: 

Љуан Имери   

 

 

 
Проектот “Родот и човековата безбедност“ имаше за цел да помогне во зајакнување на 
капацитетите  и  компетенциите  на  локалната  самоуправа  во  врска  со  родовата  безбедност.  
Преку  овој  проект  требаше  да  се  развие  механизам  со  кој  ќе  може  да  се  измери  човековата 
безбедност од родова перспектива.  
За  таа  цел,  се  спроведе  истражување  во  една  пилот  општина  и  истовремено  овој  процес  се 
искористи  да  се  зајакнат  капацитетите  на  членовите  на  општинската  администрација 
(Градоначалник,  координатори  за  родова  еднаквост,  комисии  за  родова  еднаквост  и 
меѓуетнички дијалог и советите за превенција како и други релевантни чинители.  
Овој проект требаше да: (a) помогне на општината во разбирање и спроведување на поширок 
концептот  на  човековата  безбедност,  (б)  да  ја  зајакне  и  потенцира  родовата  рамноправност 
при креирањето на безбедносните политики на општината, земајќи го во предвид индексот на 
човековата безбедност (в) да се осмислат понатамошни акции за подобрување на човековата 
безбедност.  
Резултат од спроведувањето на овој проект е развиената специфична методологија за мерење 
на мерење на човековата безбедност од аспект на родот во општинско ниво. Истражувањето е 
спроведено  за  и  во  соработка  со  општина    Тетово.  Методологијата  и  истражувањето  се 
споделени со  членовите  на локалната самоуправа и  истата ќе се користи  при креирањето на 
политиките и стратегиите на општината .  
 
 

Проект: “Товарот на минатото: Настава Македонија 1944‐1991“  

 

Реализатор: 
Центар за човекови права и разрешување конфликти 
Време на реализација:  Август 2013 – Декември 2013 година 
Финансиери:   

 Колумбија Универзитет од Њујорк 

Вкупен Буџет:   

 240.000, 00 ден 

Раководител:    

Виолета Петроска‐Бешка  

Асистент: 

Љуан Имери  

 

 
Центарот за човекови права и разрешување конфликти и со поддршка на Универзитетот 
Колумбија од Њујорк, група историчари од Институтот за национална историја и од Институтот 
за духовно и културно наследство на Албанците, под раководство на Проф. д‐р Ирена Стефоска 
и проф. д‐р Виолета Петроска‐Бешка, подготвија:  
• курикулум за темата “Македонија како република во социјалистичка Југославија” наменет за 
наставата по историја за 9то одделение и 
• модел лекција под наслов “Скопскиот катастрофален земјотрес во 1963”, како дел од 
курикулумот за претходно наведената тема. 
Целта на проектот беше не само да придонесе за видливоста на екс‐југословенско минато кое 
се маргинализира во наставата по историја и во јавниот дискурс, туку и да понуди и промовира 
современ мултиперспективен пристап кој поттикнува на учење со критичко мислење, наспроти 
постојниот традиционален етноцентричен пристап кој се сведува на учење базирано 
исклучиво на помнење.