You are on page 1of 30

Konventa

Evropiane
pr t Drejtat
e Njeriut

Konventa
Evropiane
pr t Drejtat
e Njeriut

ndryshuar me Protokollet Nr. 11 dhe 14


shoqruar nga Protokollet Nr. 1, 4, 6,
7, 12 e 13

Teksti i Konvents sht ndryshuar sipas dispozitave t


ProtokollitNr. 14 (CETS Nr. 194) duke filluar nga data e hyrjes
s tij n fuqi m 1 qershor 2010.
Teksti i Konvents sht ndryshuar sipas dispozitave t
ProtokollitNr. 3 (ETS Nr. 45), i cili hyri n fuqi m 21shtator1970,
t Protokollit Nr. 5 (ETS Nr. 55), i cili hyri n fuqi m 20 dhjetor
1971 dhe t Protokollit Nr. 8 (ETS Nr. 118), i cili hyri n fuqi m
1 janar 1990 dhe prfshiu gjithashtu tekstin e Protokollit Nr. 2
(ETS Nr. 44) i cili, n prputhje me Nenin5, paragrafin 3 t tij, ka
qen pjes prbrse e Konvents q n datn e hyrjes s saj n
fuqi m 21 shtator 1970. T gjitha dispozitat q jan ndryshuar
dhe shtuar nga kto Protokolle jan zvendsuar nga Protokolli
Nr. 11 (ETS Nr. 155) q nga data e hyrjes s tij n fuqi m 1
nntor 1998. Q nga kjo dat, Protokolli Nr. 9 (ETS Nr. 140), i
cili hyri n fuqi m 1 tetor1994, sht shfuqizuar.

PASQYRA E LNDS

Konventa pr mbrojtjene t Drejtave t Njeriut


dhe Lirive Themelore....................................................... 5
Protokoll shtes............................................................. 31
Protokolli Nr. 4 ............................................................ 34
Protokolli Nr.6 ............................................................. 38
Protokolli Nr. 7 ............................................................ 42
Protokolli Nr.12 ........................................................... 48

Ky prkthim nuk prbn nj variant zyrtar t Konvents. Esht autentik


vetm varianti n anglisht ose frngjisht.

Protokolli Nr.13 ........................................................... 52

Gjykata Evropiane e t Drejtave t Njeriut


Council of Europe
F-67075 Strasbourg cedex
www.echr.coe.int

Konventa pr mbrojtjen
e t Drejtave t Njeriut dhe
Lirive Themelore
Rom, 4.XI.1950
Qeverit nnshkruese, antare t Kshillit t Evrops,
Duke pasur parasysh Deklaratn Universale t t Drejtave t
Njeriut, t shpallur nga Asambleja e Prgjithshme e Kombeve t
Bashkuara m 10 dhjetor 1948;
Duke pasur parasysh, se kjo Deklarat ka pr qllim t siguroj
njohjen dhe zbatimin universal dhe efektiv t t drejtave t
shpallura n t;
Duke pasur parasysh se qllimi i Kshillit t Evrops sht q t
realizoj nj bashkim m t ngusht midis antarve t tij dhe
se nj nga mjetet pr t arritur kt qllim sht mbrojtja dhe
zhvillimi i t drejtave t njeriut dhe i lirive themelore;
Duke ripohuar besimin e tyre t thell n kto liri themelore q
prbjn themelet e drejtsis dhe t paqes n bot, ruajtja e t
cilave mbshtetet kryesisht mbi nj regjim politik demokratik nga
njra an, dhe nga ana tjetr mbi nj kuptim dhe respektim t
prbashkt t t drejtave t njeriut nga t cilat varen;
T vendosura, si qeveri t shteteve evropiane, q shtyhen nga e
njjta frym dhe q kan nj trashgimi t prbashkt idealesh,
traditash politike, lirie dhe shteti t s drejts, pr t marr masat
fillestare pr zbatimin e prbashkt t disa prej t drejtave t
shpallura n Deklaratn Universale;
Kan rn dakort sa m posht:

NENI 1

NENI 3

Detyrimi pr t respektuar t drejtat e njeriut

Ndalimi i torturs

Palt e Larta Kontraktuese i sigurojn dokujt brenda juridiksionit


t tyre t drejtat dhe lirit e prcaktuara n Titullin I t ksaj
Konvente.

TITULLI I
T DREJTAT DHE LIRIT
NENI 2
E drejta pr jetn
1. E drejta e do njeriu pr jetn mbrohet me ligj. Askujt
nuk mund ti merret jeta qllimisht, me prjashtim t rastit kur
zbatohet nj vendim gjyqsor me vdekje, pas dnimit pr nj
krim pr t cilin ky dnim sht parashikuar me ligj.
2. Marrja e jets nuk konsiderohet t jet shkaktuar n
kundrshtim me kt nen n rastet kur ajo vjen si pasoj e
prdorimit t forcs, q sht jo m shum se absolutisht e
nevojshme:
a. n mbrojtje t do personi nga dhuna e paligjshme;
b. pr t kryer nj arrestim t ligjshm ose pr t
parandaluar arratisjen e nj personi t cilit i sht hequr
liria ligjrisht;
c. pr t kundrshtuar, n prputhje me ligjin, nj trazir
ose kryengritje.

Askush nuk mund ti nnshtrohet torturs ose dnimeve ose


trajtimeve njerzore ose poshtruese.

NENI 4
Ndalimi i skllavris dhe i puns s detyruar
1. Askush nuk do t mbahet n skllavri ose n robri.
2. Askush nuk do t shtrngohet t kryej nj pun me dhun
ose t detyruar.
3. N kuptim t ktij neni, termi pun e kryer me dhun ose e
detyruar, nuk prfshin:
a. do lloj pune q i krkohet t kryej zakonisht nj
personi t ndaluar n kushtet e parashikuara nga neni 5
i ksaj Konvente ose gjat lirimit t tij me kusht;
b. do lloj shrbimi i karakterit ushtarak ose, n rastin e
kundrshtarve t ndrgjegjes n vendet ku kundrshtimi
i ndrgjegjes sht i njohur me ligj, shrbimi q kryhet
n vend t shrbimit ushtarak t detyrueshm;
c. do lloj shrbimi q krkohet n rast krizash ose
fatkeqsish, q krcnojn jetn ose mirqenien e
bashksis;
d. do lloj pune ose shrbimi q sht pjes e detyrimeve
normale qytetare.

NENI 5
E drejta pr liri dhe siguri
1. dokush ka t drejtn e liris e t siguris personale. Askujt
nuk mund ti hiqet liria, me prjashtim t rasteve q vijojn dhe
n prputhje me procedurn e parashikuar me ligj:

a. kur burgoset ligjrisht pas nj dnimi t dhn nga nj


gjykat kompetente;
b. kur arrestohet ose ndalohet ligjrisht pr moszbatim t
nj urdhri t dhn nga gjykata n prputhje me ligjin
ose pr t garantuar prmbushjen e nj detyrimi t
parashikuar nga ligji;
c. kur arrestohet ose ndalohet ligjrisht pr tu uar
prpara autoritetit gjyqsor kompetent pas dyshimit
t arsyeshm se ka kryer nj vepr penale ose kur
mohet n mnyr t arsyeshme e nevojshme pr t
parandaluar kryerjen prej tij t veprs penale ose
largimin e tij pas kryerjes s saj;
d. kur nj i mitur ndalohet ligjrisht pr qllim edukimi t
mbikqyrur ose pr ndalimin e tij t ligjshm me qllim
q t ohet prpara autoritetit kompetent ligjor;
e. kur ndalohet ligjrisht pr t parandaluar prhapjen e
smundjeve ngjitse, t personave t smur mendrisht,
alkoolistve, narkomanve ose endacakve;
f. kur arrestohet ose ndalohet ligjrisht me qllim q t
ndalohet hyrja e tij e paautorizuar n at vend, ose
nse kundr tij sht duke u kryer nj procedur dbimi
ose ekstradimi;
2. do person i arrestuar duhet t informohet brenda nj afati
sa m t shkurtr dhe n nj gjuh q ai e kupton pr arsyet e
arrestimit t tij dhe n lidhje me do akuz q i bhet.
3. do person i arrestuar ose i paraburgosur n rrethanat
e parashikuara n paragrafin 1/c t ktij neni duhet t
ohet menjher prpara nj gjyqtari ose nj zyrtari tjetr t
autorizuar me ligj pr t ushtruar funksione gjyqsore dhe ka t
drejt t gjykohet brenda nj afati t arsyeshm ose t lirohet
n gjykim e sipr. Lirimi mund t kushtzohet me dhnien e
garancive pr tu paraqitur n procesin gjyqsor.

4. do person, t cilit i sht hequr liria me arrestim ose me


burgim, ka t drejt t bj ankim n gjykat me qllim q kjo e
fundit t vendos, brenda nj afati t shkurtr, pr ligjshmrin e
burgimit t tij dhe t urdhroj lirimin, n qoft se burgimi sht i
paligjshm.
5. do person q arrestohet ose burgoset n kundrshtim me
dispozitat e ktij neni ka t drejtn pr t krkuar dmshprblim.

NENI 6
E drejta pr nj proces t rregullt
1. do person ka t drejt q shtja e tij t dgjohet
drejtsisht, publikisht dhe brenda nj afati t arsyeshm nga nj
gjykat e pavarur dhe e paanshme, e krijuar me ligj, e cila do
t vendos si pr mosmarrveshjet n lidhje me t drejtat dhe
detyrimet e tij t natyrs civile, ashtu edhe pr bazueshmrin
e do akuze penale n ngarkim t tij. Vendimi duhet t jepet
publikisht, por prania n salln e gjykats mund ti ndalohet
shtypit dhe publikut gjat tr procesit ose gjat nj pjese t
tij, n interes t moralit, t rendit publik ose siguris kombtare
n nj shoqri demokratike, kur kjo krkohet nga interesat e
t miturve ose mbrojtja e jets private t palve n proces ose
n shkalln q mohet tepr e nevojshme nga gjykata, kur
n rrethana t veanta publiciteti do t dmtonte interesat e
drejtsis.
2. do person i akuzuar pr nj vepr penale prezumohet i
pafajshm, derisa fajsia e tij t provohet ligjrisht.
3. do i akuzuar pr nj vepr penale ka t drejtat minimale
t mposhtme:
a. t informohet brenda nj afati sa m t shkurtr, n nj
gjuh q ai e kupton dhe n mnyr t hollsishme, pr
natyrn dhe pr shkakun e akuzs q ngrihet ndaj tij;

b. ti jepet koha dhe lehtsit e prshtatshme pr


prgatitjen e mbrojtjes;
c. t mbrohet vet ose t ndihmohet nga nj mbrojts i
zgjedhur prej tij, ose n qoft se ai nuk ka mjete t
mjaftueshme pr t shprblyer mbrojtsin, ti mundsohet
ndihma ligjore falas kur kt e krkojn interesat e
drejtsis;
d. t pyes ose t krkoj q t merren n pyetje
dshmitart e akuzs dhe t ket t drejtn e thirrjes dhe
t pyetjes t dshmitarve n favor t tij, n kushte t
njjta me dshmitart e akuzs;
e. t ndihmohet falas nga nj prkthyes n qoft se nuk
kupton ose nuk flet gjuhn e prdorur n gjyq.

NENI 7
Nuk ka dnim pa ligj
1. Askush nuk mund t dnohet pr nj veprim ose nj
mosveprim q, n momentin kur sht kryer, nuk prbnte vepr
penale sipas t drejts s brendshme ose ndrkombtare. Po
ashtu, nuk mund t jepet nj dnim m i rnd se ai q ishte i
zbatueshm n momentin kur sht kryer vepra penale.
2. Ky nen nuk do t ndikoj mbi gjykimin dhe dnimin e nj
personi pr nj veprim ose mosveprim, i cili, n momentin kur
sht kryer, quhej vepr penale sipas parimeve t prgjithshme
t s drejts, t njohura nga kombet e qytetruara.

NENI 8
E drejta pr respektimin e jets private dhe familjare
1. dokush ka t drejtn e respektimit t jets s tij private dhe
familjare, baness dhe korrespondencs s tij.
2. Autoriteti publik nuk mund t ndrhyj n ushtrimin e ksaj
t drejte, prvese n shkalln e parashikuar nga ligji dhe kur

10

sht e nevojshme n nj shoqri demokratike, n interes t


siguris publike, pr mbrojtjen e rendit publik, shndetit ose
moralit ose pr mbrojtjen e t drejtave dhe lirive t t tjerve.

NENI 9
Liria e mendimit, e ndrgjegjes dhe e fes
1. dokush ka t drejtn e liris s mendimit, t ndrgjegjes
e t fes; kjo e drejt nnkupton lirin pr t ndryshuar fen ose
besimin dhe lirin, qoft individualisht ose kolektivisht, publikisht
ose privatisht nprmjet kultit, msimdhnies, praktikave dhe
kryerjes s riteve.
2. Liria e shfaqjes s fes ose besimeve t dikujt nuk mund ti
nnshtrohet kufizimeve t tjera, prve atyre t parashikuara
nga ligji dhe q prbjn masa t nevojshme n nj shoqri
demokratike n interes t siguris publike, pr mbrojtjen e rendit
publik, t shndetit ose t moralit ose pr mbrojtjen e t drejtave
dhe t lirive t t tjerve.

NENI 10
Liria e shprehjes
1. dokush ka t drejtn e liris s shprehjes. Kjo e drejt
prfshin lirin e mendimit dhe lirin pr t marr ose pr t
dhn informacione dhe ide pa ndrhyrjen e autoriteteve publike
dhe pa marr parasysh kufijt. Ky nen nuk i ndalon Shtetet q tu
krkojn ndrmarrjeve t transmetimit audioviziv, televiziv ose
kinematografik t pajisen me lienc.
2. Ushtrimi i ktyre lirive q prmban detyrime dhe
prgjegjsi, mund tu nnshtrohet atyre formaliteteve, kushteve,
kufizimeve ose sanksioneve t parashikuara me ligj dhe q
jan t nevojshme n nj shoqri demokratike, n interes t
siguris kombtare, integritetit territorial ose siguris publike,
pr mbrojtjen e rendit dhe parandalimin e krimit, pr mbrojtjen
e shndetit ose t moralit, pr mbrojtjen e dinjitetit ose t t

11

drejtave t t tjerve, pr t ndaluar prhapjen e t dhnave


konfidenciale ose pr t garantuar autoritetin dhe paanshmrin
e pushtetit gjyqsor.

NENI 11
Liria e tubimit dhe e organizimit
1. dokush ka t drejtn e liris s tubimit paqsor dhe t
organizimit me t tjert, duke prfshir t drejtn e themelimit me
t tjer t sindikatave dhe t pjesmarrjes n to pr mbrojtjen e
interesave t tij.
2. Ushtrimi i ktyre t drejtave nuk mund tu nnshtrohet
kufizimeve t tjera prve atyre q parashikohen me ligj dhe
q jan t nevojshme n nj shoqri demokratike, n interes
t siguris kombtare ose siguris publike, pr mbrojtjen e
rendit dhe parandalimin e krimit, pr ruajtjen e shndetit ose t
moralit, ose pr mbrojtjen e t drejtave dhe t lirive t t tjerve.
Ky nen nuk ndalon kufizime t ligjshme t ushtrimit t ktyre t
drejtave nga pjestar t forcave t armatosura, t policis ose
t administrats shtetrore.

NENI 12
E drejta pr tu martuar
Burri dhe gruaja q kan mbushur moshn pr martes kan t
drejt t martohen dhe t krijojn familje sipas ligjeve kombtare
q rregullojn ushtrimin e ksaj t drejte.

NENI 13
E drejta pr zgjidhje efektive

NENI 14
Ndalimi i diskriminimit
Gzimi i t drejtave dhe i lirive t prcaktuara n kt Konvent
duhet t sigurohet, pa asnj dallim t bazuar n shkaqe t tilla
si seksi, raca, ngjyra, gjuha, feja, mendimet politike ose do
mendim tjetr, origjina kombtare ose shoqrore, prkatsia n
nj minoritet kombtar, pasuria, lindja ose do status tjetr.

NENI 15
Derogimi n rastet e gjendjes s jashtzakonshme
1. N rast lufte ose rreziku tjetr publik q i kanoset jets s
kombit, do Pal e Lart Kontraktuese mund t marr masa q
iu shmangen detyrimeve t parashikuara nga kjo Konvent,
vetm pr aq sa e krkon situata, me kusht q kto masa t
mos jen t papajtueshme me detyrimet e tjera sipas t drejts
ndrkombtare.
2. Dispozita e msiprme nuk lejon asnj shmangie si nga
neni2, me prjashtim t rastit t vdekjes q vjen si pasoj
e akteve t ligjshme t lufts, ashtu edhe nga nenet 3, 4
(paragrafi1) dhe 7.
3. do Pal e Lart Kontraktuese q ushtron kt t
drejt derogimi e mban plotsisht t informuar Sekretarin e
Prgjithshm t Kshillit t Evrops pr t gjitha masat e marra
dhe arsyet pse ato jan marr. Gjithashtu, ajo duhet t informoj
Sekretarin e Prgjithshm t Kshillit t Evrops pr datn n t
ciln kto masa kan humbur fuqin dhe dispozitat e Konvents
vihen srish n zbatim t plot.

dokush, t cilit i jan shkelur t drejtat dhe lirit e prcaktuara


n kt Konvent, ka t drejtn e nj zgjidhjeje efektive para nj
organi kombtar, pavarsisht se shkelja sht kryer nga persona
q veprojn n prmbushje t funksioneve t tyre zyrtare.

12

13

NENI 16
Kufizime ndaj veprimtaris politike t t huajve
Asnj nga dispozitat e neneve 10, 11 dhe 14 nuk mund t
konsiderohet se u ndalon Palve t Larta Kontraktuese q t
vendosin kufizime ndaj veprimtaris politike t t huajve.

NENI 17
Ndalimi i shprdorimit t t drejtave
Asnj nga dispozitat e ksaj Konvente nuk mund t interpretohet
se i jep nj Shteti, grupimi ose individi, t drejt q t prfshihet
n ndonj veprimtari ose t kryej ndonj akt q synon cnimin
e t drejtave dhe lirive t prcaktuara n kt Konvent ose
kufizime m t gjera t ktyre t drejtave ose lirive sesa sht
parashikuar n Konvent.

NENI 18
Kufiri i zbatueshmris s kufizimeve t t drejtave
Kufizimet e lejuara sipas ksaj Konvente ndaj t drejtave dhe
lirive t siprprmendura nuk do t zbatohen pr qllime t
ndryshme nga ato pr t cilat jan parashikuar.

saj, krijohet Gjykata Evropiane e t Drejtave t Njeriut, n vijim


referuar si Gjykata. Ajo funksionon n mnyr t prhershme.

NENI 20
Numri i gjyqtarve
Gjykata prbhet nga nj numr gjyqtarsh i barabart me
numrin e Palve t Larta Kontraktuese.

NENI 21
Kriteret e ushtrimit t funksioneve
1. Gjyqtart duhet t ken cilsi t larta morale dhe t ken
kualifikimet e krkuara pr emrim n poste t larta gjyqsore
ose t jen jurist me njohuri t afirmuara.
2. Gjyqtart jan antar t Gjykats n cilsin e individit.
3. Gjat mandatit t tyre gjyqtart nuk duhet t ushtrojn
ndonj aktivitet q sht i papajtueshm me pavarsin e tyre,
paansin ose me krkesat e nj mandati t plot; t gjitha
shtjet q dalin nga zbatimi i ktij paragrafi do t zgjidhen nga
Gjykata.

NENI 22
Zgjedhja e gjyqtarve

TITULLI II
GJYKATA EVROPIANE E T DREJTAVE
T NJERIUT
NENI 19
Krijimi i Gjykats
Pr t siguruar respektimin e zotimeve t ndrmarra nga Palt
e Larta Kontraktuese t ksaj Konvente dhe nga Protokollet e

14

Pr do Pal Kontraktuese Gjyqtart zgjidhen nga Asambleja


Parlamentare me shumicn e votave t hedhura n baz t nj
liste prej tre kandidatsh t emruar nga Pala Kontraktuese.

NENI 23
Kohzgjatja e mandatit
1. Gjyqtart zgjidhen pr nj afat prej nnt vjetsh. Ata nuk
mund t rizgjidhen.

15

2. Mandati i gjyqtarve prfundon kur ata arrijn moshn 70


vje.
3. Gjyqtart qndrojn n detyr derisa t zvendsohen.
Megjithat, ata vazhdojn me shqyrtimin e shtjeve q kan
marr n dor.
4. Nuk mund t largohet nga detyra asnj gjyqtar, nse
gjyqtart e tjer nuk vendosin me nj shumic prej dy t tretave
se ai gjyqtar nuk ka prmbushur kushtet e caktuara.

NENI 24
Sekretaria dhe relatort
1. Gjykata ka nj sekretari, funksionet dhe rregullat e s cils
prcaktohen n rregulloren e Gjykats.
2. Kur trupi gjykues prbhet nga nj gjyqtar, Gjykata
asistohet nga relatort q funksionojn nn autoritetin e kryetarit
t Gjykats. Ata jan pjes e sekretaris s Gjykats.

NENI 25
Gjykata me prbrje t plot
Gjykata Plenare:
a. zgjedh kryetarin e saj dhe nj ose dy nnkryetar pr
nj periudh prej tre vjetsh; ata mund t rizgjidhen;
b. krijon Dhomat, pr nj afat t caktuar;
c. zgjedh Kryetart e Dhomave t Gjykats, t cilt mund
t rizgjidhen;
d. miraton rregulloren e Gjykats;
e. zgjedh Sekretarin e Gjykats dhe nj ose m shum
Nnsekretar;

NENI 26
Trupi gjykues me nj gjyqtar, komitetet, Dhomat dhe
Dhoma e Madhe
1. Gjykata i shqyrton shtjet e sjella para saj n nj trup
gjykues t prbr nga nj gjyqtar, n komitete me tre gjyqtar,
n Dhoma me shtat gjyqtar dhe n Dhomn e Madhe me
shtatmbdhjet gjyqtar. Dhomat e Gjykats formojn komitete
pr nj periudh t caktuar kohe.
2. Me krkes t Gjykats plenare, Komiteti i Ministrave, me
vendim t njzshm dhe pr nj periudh t caktuar kohe,
mund ta ul n pes numrin e gjyqtarve n Dhoma.
3. Trupi gjykues i prbr me nj gjyqtar nuk shqyrton asnj
krkes kundr Pals s Lart Kontraktuese n emr t s cils ai
sht zgjedhur.
4. Gjyqtari q sht zgjedhur n emr t Pals s Lart
Kontraktuese t interesuar merr pjes si antar i Dhoms ose i
Dhoms s Madhe kryesisht (ex officio). Nse nuk ka t zgjedhur
ose nse gjyqtari nuk sht n gjendje t marr pjes, n
cilsin e gjyqtarit merr pjes nj person i zgjedhur nga kryetari
i Gjykats nga nj list e dhn paraprakisht nga ajo Pal.
5. Dhoma e Madhe ka n prbrje t saj edhe kryetarin e
Gjykats, zvendskryetart, kryetart e Dhomave ose gjyqtar
t tjer t zgjedhur n pajtim me rregulloren e Gjykats. Nse
n Dhomn e Madhe vjen nj shtje n baz t nenit 43, n
Dhomn e Madhe nuk merr pjes asnj nga gjyqtart e Dhoms
q ka dhn vendimin, me prjashtim t kryetarit t Dhoms dhe
gjyqtarit q merrte pjes n emr t Pals s Lart Kontraktuese
t interesuar.

f. bn do krkes n pajtim me nenin 26 paragrafi 2.

16

17

NENI 27
Kompetenca e trupit gjykues t prbr
nga nj gjyqtar
1. Trupi gjykues i prbr nga nj gjyqtar mund ta deklaroj
t papranueshm ose t regjistroj nj krkes t br n baz
t nenit 34, nse nj vendim i till mund t merret pa shqyrtim t
mtejshm.
2. Vendimi sht i forms s prer.
3. Nse trupi gjykues i prbr nga nj gjyqtar nuk e deklaron
nj krkes t papranueshme ose nuk e heq at nga lista, ia
paraqet krkesn nj komiteti ose nj Dhome pr shqyrtim t
mtejshm.

NENI 29
Vendimet e Dhomave mbi pranueshmrin dhe
themelin
1. Nse nuk merret asnj vendim n baz t nenit 27 ose 28,
Dhoma vendos n lidhje me pranueshmrin dhe themelin e
krkesave individuale t bra n baz t nenit 34. Vendimi mbi
pranueshmrin mund t merret veas.

NENI 28

2. Nj Dhom vendos mbi pranueshmrin dhe themelin e


krkesave ndrshtetrore t paraqitura sipas nenit 33.
Vendimi mbi pranueshmrin merret veas, prvecse kur n raste
prjashtimore, Gjykata vendos ndryshe.

Kompetenca e komiteteve

NENI 30

1. N lidhje me nj krkes t br n baz t nenit 34, nj


komitet, me vot t njzshme:
a. mund ta deklaroj at t papranueshme ose ta heq
at nga lista e shtjeve, nse nj vendim i till mund t
merret pa shqyrtim t mtejshm; ose
b. mund ta deklaroj at t papranueshme dhe t nxjerr
n t njjtn koh nj vendim mbi themelin e shtjes,
nse problemi i prfshir n shtjen gjyqsore, prsa
i takon interpretimit ose zbatimit t Konvents ose t
protokolleve t saj, prbn objekt t nj praktike t
unifikuar t Gjykats.
2. Vendimet n baz t paragrafit 1 jan t forms s prer.
3. Nse gjyqtari i zgjedhur n emr t nj Pale t Lart
Kontraktuese t interesuar nuk bn pjes n komitet, komiteti
mund ta ftoj at gjyqtar n do faz t gjykimit t zr vendin
e nj prej antarve t tij, duke marr parasysh t gjith

18

faktort prkats, prfshir ktu edhe faktin nse ajo Pal ka


kundrshtuar zbatimin e procedurs n baz t paragrafit 1.b.

Heqja dor nga juridiksioni n favor t Dhoms


s Madhe
Kur nj shtje e mbetur pezull para nj Dhom ngre nj
problem serioz q prek interpretimin e Konvents ose t
protokolleve t saj, ose kur zgjidhja e nj shtjeje para Dhoms
mund t ket nj rezultat t papajtueshm me nj vendim t
dhn m par nga Gjykata, n do koh para se t ket dhn
vendimin e saj, Dhoma mund t heq dor nga juridiksioni n
favor t Dhoms s Madhe, nse asnj prej palve t shtjes
nuk e kundrshton.

NENI 31
Kompetencat e Dhoms s Madhe
Dhoma e Madhe:
a. vendos mbi krkesat e paraqitura sipas nenit 33 ose
nenit34 kur nj Dhom ka hequr dor nga juridiksioni

19

sipas nenit 30 ose kur shtja i sht referuar asaj sipas


nenit 43;
b. vendos pr shtje q i referohen Gjykats nga Komiteti
i Ministrave n pajtim me nenin 46, paragrafi 4; dhe
c. shqyrton krkesat pr opinionet kshilluese t paraqitura
sipas nenit 47.

NENI 32
Juridiksioni i Gjykats
1. Juridiksioni i Gjykats shtrihet pr t gjitha shtjet n lidhje
me interpretimin dhe zbatimin e Konvents dhe t protokolleve
q i referohen asaj sikurse parashikohet n nenet 33, 34, 46
dhe 47.
2. Gjykata vendos vet n rast t mosmarrveshjeve n lidhje
me juridiksionin e saj.

NENI 33
shtjet ndrshtetrore
do Pal e Lart Kontraktuese mund ti referoj Gjykats
do shkelje t pretenduar t dispozitave t Konvents dhe t
protokolleve t saj nga nj Pal tjetr e Lart Kontraktuese.

NENI 34
Krkesat individuale
Gjykata mund t marr krkesat nga do person, organizat
joqeveritare ose grup individsh q pretendojn t jen viktima
t nj shkeljeje nga nj prej Palve t Larta Kontraktuese t t
drejtave t parashtruara n Konvent ose n protokollet e saj.
Palt e Larta Kontraktuese zotohen t mos pengojn n ndonj
mnyr ushtrimin efektiv t ksaj t drejte.

20

NENI 35
Kushtet e pranueshmris
1. Gjykata mund t trajtoj shtjen vetm pasi t jen
shteruar t gjitha mjetet e brendshme ligjore sipas rregullave
prgjithsisht t pranuara t t drejts ndrkombtare dhe
brenda nj periudhe prej gjasht muajsh nga data n t ciln
sht marr vendimi i forms s prer.
2. Gjykata nuk merr n shqyrtim asnj krkes individuale t
paraqitur sipas nenit 34, kur:
a. sht anonime; ose
b. sht n thelb e njjt me nj shtje t shqyrtuar
m par nga Gjykata ose q i sht nnshtruar nj
procedure tjetr pr zgjidhje ose hetim ndrkombtar
dhe nuk prmban fakte t reja prkatse.
3. Gjykata deklaron do krkes individuale t br n baz
t nenit 34 t papranueshme, kur mendon se:
a. krkesa sht e papajtueshme me dispozitat e Konvents
ose protokollet e saj, haptazi e paarsyetuar ose prbn
abuzim t s drejts pr krkes individuale; ose
b. krkuesi nuk ka psuar ndonj dm t konsiderueshm,
prve kur respektimi i t drejtave t njeriut sipas
prcaktimit t Konvents dhe protokolleve t saj krkon
shqyrtimin e krkess n lidhje me themelin, me kusht
q t mos rrzoj asnj shtje pr kt shkak nse nuk
sht shqyrtuar si duhet nga nj gjykat kombtare.
4. Gjykata rrzon do krkes q e konsideron t
papranueshme n zbatim t ktij neni. Ajo mund ta bj kt n
do faz t procedimit.

21

NENI 36

NENI 38

Ndrhyrja e pals s tret

Shqyrtimi i shtjes

1. N t gjitha shtjet para nj Dhome ose Dhoms s


Madhe, nj Pal e Lart Kontraktuese, shtetasi i s cils sht
krkues, ka t drejt t paraqes komente me shkrim dhe t
marr pjes n seanc gjyqsore.
2. Kryetari i Gjykats, n interes t administrimit t rregullt t
drejtsis, mund t ftoj do Pal Kontraktuese q nuk sht pal
n gjykim ose nj person t interesuar q nuk sht krkues t
paraqes komente me shkrim ose t marr pjes n seanca.
3. Komisioneri pr t Drejtat e Njeriut i Kshillit t Evrops
mund t paraqes komente me shkrim dhe t marr pjes n
seanca n t gjitha shtjet para nj Dhome ose Dhoms s
Madhe.

NENI 37
regjistrimi i krkesave
1. N do faz t procedimit, Gjykata mund t vendos t
regjistroj nj krkes, kur rrethanat ojn n prfundimin se:
a. krkuesi nuk ka ndrmend ta vazhdoj shtjen; ose
b. shtja sht zgjidhur; ose
c. pr do arsye tjetr q, sipas Gjykats, nuk justifikon
vazhdimin e shqyrtimit t krkess.
Megjithat, Gjykata vazhdon shqyrtimin e krkess kur kt
e krkon respektimi i t drejtave t njeriut t garantuara nga
Konventa dhe protokollet e saj.
2. Gjykata mund t vendos rifutjen e nj krkese n listn e
shtjeve kur konsideron se rrethanat e justifikojn kt.

22

Gjykata e shqyrton shtjen s bashku me prfaqsuesit e


palve dhe, nse sht e nevojshme, ndrmerr nj hetim, pr
kryerjen e efektshme t t cilit Palt e Larta Kontraktuese t
interesuara ofrojn t gjitha lehtsit e nevojshme.

NENI 39
Zgjidhjet me pajtim
1. N do faz t gjykimit, Gjykata mund t vihet n
dispozicion t palve t interesuara, me qllim q t arrihet nj
zgjidhje me pajtim pr shtjen mbi bazn e respektimit t t
drejtave t njeriut sipas prcaktimit n Konvent dhe protokollet
e saj.
2. Gjykimi i zhvilluar sipas paragrafit 1 sht konfidencial.
3. Nse arrihet nj zgjidhje me pajtim, Gjykata e regjistron
shtjen nga lista nprmjet nj vendimi q kufizohet n nj
prmbledhje t shkurtr t themelit t shtjes dhe zgjidhjes s
arritur.
4. Vendimi i prcillet Komitetit t Ministrave, i cili mbikqyr
zbatimin e kushteve t zgjidhjes me pajtim sipas prcaktimit n
vendim.

NENI 40
Seancat publike dhe e drejta pr tu njohur me
dokumentet
1. Seancat jan publike, prve rasteve kur Gjykata n
rrethana prjashtimore vendos ndryshe.
2. Dokumentet e dorzuara n sekretari jan t hapura pr
publikun, prve rasteve kur Kryetari i Gjykats vendos ndryshe.

23

NENI 41
Shprblimi i drejt
Kur Gjykata konstaton se ka pasur nj shkelje t Konvents ose
t protokolleve t saj dhe, nse e drejta e brendshme e Pals s
Lart Kontraktuese lejon t bhet vetm nj ndreqje e pjesshme,
Gjykata, kur sht e nevojshme, i akordon shprblim t drejt
pals s dmtuar.

NENI 42
Vendimet e Dhomave
Vendimet e Dhomave bhen prfundimtare sipas dispozitave t
nenit 44, paragrafi 2.

NENI 43
Kalimi i shtjes n favor t Dhoms s Madhe
1. Brenda nj afati prej tre muajsh nga data e vendimit t nj
Dhome, do pal n shtje, n raste prjashtimore, mund t
krkoj kalimin e saj n favor t Dhoms s Madhe.
2. Krkesa pranohet nga nj kolegj prej pes gjyqtarsh t
Dhoms s Madhe, n qoft se shtja ngre nj problem serioz
q ka t bj me interpretimin ose zbatimin e Konvents ose
t protokolleve t saj, ose nj shtje serioze t nj rndsie t
prgjithshme.
3. Kur kolegji e pranon krkesn, Dhoma e Madhe shprehet
pr shtjen me vendim.

NENI 44
Vendimet prfundimtare
1. Vendimi i Dhoms s Madhe sht prfundimtar;

a. kur palt deklarojn se nuk do t krkojn q shtja ti


kaloj Dhoms s Madhe; ose
b. kur nuk sht krkuar kalimi i shtjes n Dhomn e
Madhe tre muaj pas dats s vendimit; ose
c. kur kolegji i Dhoms s Madhe rrzon krkesn pr
kalimin e shtjes, sipas nenit 43.
3. Vendimi prfundimtar botohet.

NENI 45
Arsyetimi i vendimeve
1. Vendimet prfundimtare, si dhe ato q deklarojn
pranueshmrin ose papranueshmrin e krkesave, arsyetohen.
2. N qoft se vendimi nuk shpreh trsisht ose pjesrisht
mendimin e njzshm t gjyqtarve, do gjyqtar ka t drejt t
jap nj mendim t veant.

NENI 46
Forca detyruese dhe ekzekutimi i vendimeve
1. Palt e Larta Kontraktuese marrin prsipr t respektojn
vendimin e forms s prer t Gjykats n do shtje ku ato
jan pal.
2. Vendimi i forms s prer i Gjykats i prcillet Komitetit t
Ministrave, i cili mbikqyr ekzekutimin e tij.
3. Nse Komiteti i Ministrave sht i mendimit se mbikqyrja e
ekzekutimit t nj vendimi t forms s prer pengohet nga nj
problem i interpretimit t vendimit, ai mund tia referoj shtjen
Gjykats pr tu shprehur me vendim pr shtjen e interpretimit.
Nj vendim i till krkon nj shumic prej dy t tretave t
prfaqsuesve q kan t drejt t marrin pjes n Komitetin e
Ministrave.

2. Vendimi i nj Dhome bhet prfundimtar;

24

25

4. Nse Komiteti i Ministrave sht i mendimit se nj Pal e


Lart Kontraktuese refuzon t respektoj nj vendim t forms s
prer t Gjykats n nj shtje ku ajo sht pal, pasi ti ket
drguar nj njoftim formal asaj Pale dhe me vendim q merret
me nj shumic prej dy t tretave t prfaqsuesve q marrin
pjes n t, mund ti referoj Gjykats problemin nse Pala e ka
prmbushur detyrimin e saj n baz t paragrafit 1.
5. Nse Gjykata gjen nj shkelje t paragrafit 1, ajo ia
referon shtjen Komitetit t Ministrave pr shqyrtimin e masave
q duhen marr. Nse Gjykata nuk gjen asnj shkelje t
paragrafit1, ajo ia referon shtjen Komitetit t Ministrave, i cili
e mbyll shqyrtimin e shtjes.

NENI 47
Mendimet kshillimore
1. Gjykata, me krkes t Komitetit t Ministrave, mund t
jap mendime kshillimore pr shtje ligjore q lidhen me
interpretimin e Konvents dhe t protokolleve t saj.
2. Mendime t tilla nuk trajtojn asnj shtje q lidhet me
prmbajtjen dhe shtrirjen e t drejtave dhe lirive t prcaktuara
n Titullin I t Konvents dhe n protokollet e saj, ose me ndonj
shtje tjetr t ciln Gjykata ose Komiteti i Ministrave mund t
shqyrtoj si pasoj e paraqitjes s ndonj krkese n pajtim me
Konventn.
3. Vendimi i Komitetit t Ministrave pr ti krkuar Gjykats
mendime kshillimore merret me votn e shumics s
prfaqsuesve q kan t drejt t marrin pjes n t.

26

NENI 48
Juridiksioni kshillimor i Gjykats
Gjykata vendos nse krkesa pr mendim kshillimor q
paraqitet nga Komiteti i Ministrave sht n kompetencn e saj,
si prcaktohet n nenin 47.

NENI 49
Arsyetimi i mendimeve kshillimore
1. Mendimet kshillimore t Gjykats arsyetohen.
2. N qoft se mendimi kshillimor nuk shpreh trsisht ose
pjesrisht mendimin e njzshm t gjyqtarve, do gjyqtar ka
t drejt t jap nj mendim t veant.
3. Mendimet kshillimore t Gjykats i komunikohen Komitetit
t Ministrave.

NENI 50
Shpenzimet pr Gjykatn
Shpenzimet pr Gjykatn mbulohen nga Kshilli i Evrops.

NENI 51
Privilegjet dhe imunitetet e gjyqtarve
Gjyqtart, gjat ushtrimit t funksioneve t tyre, gzojn
privilegjet dhe imunitetet e parashikuara n Nenin 40 t Statutit
t Kshillit t Evrops dhe n marrveshjet e lidhura n zbatim t
ktij neni.

27

TITULLI III
DISPOZITA T NDRYSHME
NENI 52
Hetimet e Sekretarit t Prgjithshm
do Pal e Lart Kontraktuese, me krkes t Sekretarit t
Prgjithshm t Kshillit t Evrops, jep shpjegim mbi mnyrn se
si e drejta e saj e brendshme siguron zbatimin efektiv t t gjitha
dispozitave t Konvents.

NENI 53
Mbrojtja e t drejtave ekzistuese t njeriut
Asnj nga dispozitat e ksaj Konvente nuk duhet t interpretohet
sikur kufizon ose cnon t drejtat e njeriut dhe lirit themelore
q mund t sigurohen nga legjislacioni i do Pale t Lart
Kontraktuese ose nga do marrveshje tjetr n t ciln kjo Pal
e Lart Kontraktuese sht pal.

NENI 54
Kompetencat e Komitetit t Ministrave
Asnj dispozit e ksaj Konvente nuk cnon kompetencat q
Statuti i Kshillit t Evrops i jep Komitetit t Ministrave.

NENI 55
Prjashtimi i mjeteve t tjera t zgjidhjes s
mosmarrveshjeve
Me prjashtim t ndonj marrveshjeje t veant, Palt e
Larta Kontraktuese heqin dor reciprokisht nga prfitimi prej
traktateve, konventave ose deklaratave n fuqi ndrmjet tyre,
pr t zgjidhur me an t ankimit, mosmarrveshjet q rrjedhin

28

nga interpretimi ose zbatimi i ksaj Konvente, n mnyra t


ndryshme nga ato q parashikon Konventa n fjal.

NENI 56
Zbatimi territorial
1. do Shtet, n momentin e ratifikimit ose n do moment
tjetr t mvonshm, mund t deklaroj me njoftim drejtuar
Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t Evrops se kjo Konvent,
n baz t paragrafit 4 t ktij neni, do t zbatohet mbi t
gjitha territoret ose mbi secilin nga territoret pr marrdhniet
ndrkombtare t t cilave sht prgjegjs.
2. Konventa do t zbatohet pr territorin ose territoret e
caktuara n njoftim, tridhjet dit pas dats n t ciln Sekretari
i Prgjithshm i Kshillit t Evrops do t ket marr njoftim.
3. N territoret e lartprmendura, dispozitat e ksaj Konvente
do t zbatohen duke marr parasysh nevojat vendore.
4. do Shtet, i cili ka br nj deklarat n prputhje me
paragrafin e par t ktij neni, n do rast t mvonshm,
mund t deklaroj n emr t nj ose m shum territoreve
t prmendur n kt deklarat, se pranon kompetencn
e Gjykats pr shqyrtimin e krkesave t individve, t
organizatave joqeveritare ose t grupeve t individve t
parashikuara n nenin 34 t ksaj Konvente.

NENI 57
Rezervat
1. do Shtet, n momentin e nnshkrimit t ksaj Konvente
ose t dorzimit t instrumentit t tij t ratifikimit, mund t
formuloj ndonj rezerv n lidhje me nj dispozit t veant
t Konvents, n shkalln q nj ligj n fuqi n at koh n
territorin e tij nuk sht n prputhje me kt dispozit. Sipas
ktij neni, nuk lejohen rezervat me karakter t prgjithshm.

29

2. do rezerv e br n prputhje me kt nen duhet t


prmbaj nj deklarat t shkurtr t ligjit n fjal.

NENI 58
Denoncimi
1. Nj Pal e Lart Kontraktuese mund t denoncoj kt
Konvent, vetm pas kalimit t pes vjetve nga data e hyrjes
s Konvents n fuqi pr kt pal dhe me nj njoftim paraprak
prej gjasht muajsh drejtuar Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit
t Evrops, i cili informon Palt e tjera t Larta Kontraktuese.
2. Ky denoncim nuk mund t ket si pasoj lirimin e Pals
s Lart Kontraktuese n fjal nga detyrimet e saj sipas ksaj
Konvente lidhur me do akt q, po t prbj shkelje t ktyre
detyrimeve, mund t jen kryer nga ajo prpara dats n t
ciln denoncimi hyn n fuqi.
3. do Pal e Lart Kontraktuese q pushon s qnuri Antare
e Kshillit t Evrops, pushon gjithashtu s qnuri Pal n kt
Konvent nn t njjtat kushte.
4. Konventa mund t denoncohet n prputhje me dispozitat e
paragrafve t mparshm prsa i prket do territori pr t cilin
ajo ka qen deklaruar t zbatohet n baz t nenit 56.

NENI 59
Nnshkrimi dhe ratifikimi
1. Kjo Konvent sht e hapur pr nnshkrimin e Antarve
t Kshillit t Evrops. Ajo duhet t ratifikohet. Ratifikimet
dorzohen pran Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t
Evrops.
2. Bashkimi Europian mund t aderoj n kt Konvent.
3. Kjo Konvent hyn n fuqi pas dorzimit t dhjet
instrumenteve t ratifikimit.

30

4. Pr do nnshkrues q do ta ratifikoj m von, Konventa


do t hyj n fuqi n datn e dorzimit t instrumentit t
ratifikimit prej tij.
5. Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops njofton t gjith
Antart e Kshillit t Evrops pr hyrjen n fuqi t Konvents,
pr emrat e Palve t Larta Kontraktuese q e kan ratifikuar, si
dhe pr dorzimin e mvonshm t do instrumenti ratifikimi.
Br n Rom, m 4 Nntor 1950, n frngjisht dhe anglisht,
t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t vetme, e
cila dorzohet n arkivat e Kshillit t Evrops. Sekretari i
Prgjithshm i drgon kopje t njsuara me origjinalin secilit
nnshkrues.

Protokoll shtes
i Konvents pr Mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe t Lirive
Themelore
Paris, 20.III.1952
Qeverit nnshkruese, Antare t Kshillit t Evrops,
T vendosura q t marrin masa pr t siguruar zbatimin kolektiv
t disa t drejtave dhe lirive t tjera nga ato t prfshira n
Seksionin I t Konvents pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut
dhe t Lirive Themelore, t nnshkruar n Rom, m 4 nntor
1950 (n vijim e referuar si Konventa),
Kan rn dakord si m posht:

31

NENI 1

NENI 4

Mbrojtja e prons

Zbatimi territorial

do person fizik ose juridik ka t drejtn e gzimit paqsor


t pasuris s tij. Askush nuk mund t privohet nga prona
e tij, prvese pr arsye t interesit publik dhe n kushtet e
parashikuara nga ligji dhe nga parimet e prgjithshme t s
drejts ndrkombtare.
Megjithat, dispozitat e mparshme nuk cnojn t drejtn e
Shteteve pr t zbatuar ligje, q ato i mojn t nevojshme pr
t rregulluar prdorimin e pasurive n prputhje me interesin
e prgjithshm ose pr t siguruar pagimin e taksave ose t
kontributeve ose t gjobave t tjera.

NENI 2
E drejta pr arsim
Askujt nuk mund ti mohohet e drejta pr arsimim. Shteti, n
ushtrimin e funksioneve q merr prsipr n fushn e edukimit
dhe t arsimit, respekton t drejtn e prindrve pr t siguruar
kt edukim dhe arsim n prputhje me bindjet e tyre fetare dhe
filozofike.

NENI 3
E drejta pr zgjedhje t lira
Palt e Larta Kontraktuese marrin prsipr t organizojn n
intervale t arsyeshme kohore, zgjedhje t lira me votim t
fsheht, n kushte q sigurojn shprehjen e lir t mendimit t
popullit pr zgjedhjen e organit ligjvns.

32

do Pal e Lart Kontraktuese, n momentin e nnshkrimit


ose t ratifikimit t ktij Protokolli ose n do moment tjetr t
mvonshm, mund ti komunikoj Sekretarit t Prgjithshm t
Kshillit t Evrops nj deklarat, ku cakton masn n t ciln
ajo merr prsipr t zbatoj dispozitat e ktij Protokolli n
territoret e prmendura n deklaratn n fjal, marrdhniet
ndrkombtare t t cilave ajo siguron.
do Pal e Lart Kontraktuese q ka komunikuar nj deklarat
n baz t paragrafit t msiprm, mund t komunikoj her pas
here nj deklarat t mtejshme q ndryshon prmbajtjen e do
deklarate t mparshme ose q i jep fund zbatimit t dispozitave
t ktij Protokolli mbi do territor.
Nj deklarat e br n prputhje me kt nen, do t
konsiderohet t jet br n prputhje me paragrafin (1) t
nenit56 t Konvents.

NENI 5
Marrdhnia me Konventn
Palt e Larta Kontraktuese do ti konsiderojn nenet 1, 2, 3 dhe
4 t ktij Protokolli si nene shtes t Konvents dhe pr pasoj
do t zbatohen t gjitha dispozitat e Konvents.

NENI 6
Nnshkrimi dhe ratifikimi
Ky Protokoll do t jet i hapur pr nnshkrim pr antart e
Kshillit t Evrops, nnshkrues t Konvents; ai do t ratifikohet
njkohsisht me Konventn ose pas ratifikimit t saj. Ai do t
hyj n fuqi pas depozitimit t dhjet instrumenteve t ratifikimit.

33

Pr do nnshkrues q do ta ratifikoj m von, Protokolli do t


hyj n fuqi n datn e depozitimit t instrumentit t ratifikimit.

nenet 1 deri 3 t Protokollit t Par t Konvents, t nnshkruar


n Paris m 20 mars 1952,

Instrumentet e ratifikimit do t depozitohen pran Sekretarit t


Prgjithshm t Kshillit t Evrops, i cili do tu bj t njohur t
gjith Antarve emrat e atyre q e kan ratifikuar.

Kan rn dakord pr sa vijon:

Br n Paris, m 20 mars 1952, n frngjisht dhe anglisht,


t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t vetme, e
cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops. Sekretari i
Prgjithshm i drgon kopje t njsuara me origjinalin secils
Qeveri nnshkruese.

Protokolli Nr. 4
i Konvents pr mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe t Lirive
Themelore, i cili siguron disa t
drejta dhe liri t tjera nga ato q
prfshihen tashm n Konventn dhe
n Protokollin e par t Konvents
Strasburg, 16.IX.1963
Qeverit nnshkruese, Antare t Kshillit t Evrops,

NENI 1
Ndalimi i burgimit pr borxhe
Askujt nuk mund ti hiqet liria pr arsyen e thjesht, se nuk sht
n gjendje t prmbush nj detyrim kontraktor.

NENI 2
Liria e lvizjes
1. Kushdo q ndodhet n mnyr t ligjshme n territorin e nj
Shteti ka t drejt, brenda ktij territori, t lviz lirisht n t dhe
t zgjedh lirisht vendbanimin e tij.
2. do person sht i lir t largohet nga do vend, duke
prfshir t tijin.
3. Ushtrimi i ktyre t drejtave nuk mund t bhet objekt
i kufizimeve t tjera nga ato t parashikuara n ligj dhe t
domosdoshme n nj shoqri demokratike pr sigurimin
kombtar ose sigurin publike, ruajtjen e rendit publik,
parandalimin e veprave penale, mbrojtjen e shndetit apo t
moralit, ose mbrojtjen e t drejtave dhe t lirive t t tjerve.
4. T drejtat e parashtruara n paragrafin 1, n disa fusha t
caktuara, mund tu nnshtrohen disa kufizimeve t vendosura n
prputhje me ligjin dhe t justifikuara nga interesi publik n nj
shoqri demokratike.

T vendosura q t marrin masat e prshtatshme pr t siguruar


zbatimin e prbashkt t t drejtave dhe lirive, t tjera nga ato
q prfshihen tashm n Pjesn 1 t Konvents s Mbrojtjes s
t Drejtave t Njeriut dhe t Lirive Themelore, t nnshkruar n
Rom, m 4 nntor 1950 (e quajtur m posht Konventa) dhe

34

35

NENI 3
Ndalimi i dbimit t shtetasve
1. Askush nuk mund t dbohet, me an t nj mase
individuale ose kolektive, nga territori i Shtetit, shtetas i t cilit ai
sht.
2. Askujt nuk mund ti hiqet e drejta pr t hyr n territorin e
Shtetit, shtetas i t cilit ai sht.

NENI 4
Ndalimi i dbimit kolektiv t t huajve
Dbimi kolektiv i t huajve sht i ndaluar.

NENI 5
Zbatimi territorial
1. do Pal e Lart Kontraktuese, n astin e nnshkrimit
ose t ratifikimit t ktij Protokolli ose n do ast tjetr t
mvonshm, mund ti komunikoj Sekretarit t Prgjithshm t
Kshillit t Evrops nj deklarat, ku prcakton masn n t
ciln ajo merr prsipr t zbatoj dispozitat e ktij Protokolli
n territoret e prmendura n deklaratn n fjal, marrdhniet
ndrkombtare t t cilave ajo siguron.
2. do Pal e Lart Kontraktuese q ka komunikuar nj
deklarat n baz t paragrafit t msiprm, her pas here,
mund t komunikoj nj deklarat t re q ndryshon termat
e do deklarate t mparshme ose q i jep fund zbatimit t
dispozitave t ktij Protokolli mbi nj territor fardo.
3. Nj deklarat e br n prputhje me kt nen do t
Konsiderohet t jet br n prputhje me paragrafin 1 t
Nenit56 t Konvents.
4. Territori i do Shteti pr t cilin gjen zbatim ky Protokoll, n
baz t ratifikimit ose t pranimit t tij nga Shteti n fjal dhe

36

secili nga territoret pr t cilin ky Protokoll gjen zbatim, n baz


t nj deklarate t nnshkruar nga Shteti n fjal sipas ktij neni,
do t konsiderohen si territore m vete n vshtrim t referencave
q u bhet territorit t nj Shteti n nenet 2 dhe 3.
5. do Shtet, q ka br nj deklarat n prputhje me
paragrafin 1 apo 2 t ktij neni, n do ast t mvonshm,
mund t deklaroj n emr t nj ose m shum territore t
parashikuara n kt deklarat, se pranon kompetencn e
Gjykats pr shqyrtimin e krkesave t personave fizik, t
organizmave joqeveritare ose t grupeve t individve, si
parashikohet n nenin 34 t Konvents, n lidhje me t gjitha
nenet ose me nenet 1 deri 4 t ktij Protokolli.

NENI 6
Marrdhniet me Konventn
Palt e Larta Kontraktuese do ti konsiderojn nenet 1 deri 5 t
ktij Protokolli si Nene shtes t Konvents dhe pr pasoj t
gjitha dispozitat e Konvents do t zbatohen n lidhje me to.

NENI 7
Nnshkrimi dhe ratifikimi
1. Ky Protokoll u paraqitet pr nnshkrim antarve t
Kshillit t Evrops, nnshkrues t Konvents; ai do t ratifikohet
njkohsisht me Konventn ose pas ratifikimit t Konvents.
Ai do t hyj n fuqi pas depozitimit t dhjet instrumenteve
t ratifikimit. Pr do nnshkrues q do ta ratifikoj m von,
Protokolli do t hyj n fuqi n datn e depozitimit t instrumentit
t tij t ratifikimit.
2. Instrumentet e ratifikimit do t depozitohen pran Sekretarit
t Prgjithshm t Kshillit t Evrops, i cili do t informoj t
gjith Antart pr emrat e atyre q e kan ratifikuar.

37

N dshmi t ksaj, t nnshkruarit, rregullisht t autorizuar pr


kt qllim, kan nnshkruar kt Protokoll.
Br n Strasburg, m 16 shtator 1963, n Anglisht dhe
Frngjisht, t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje
t vetme, e cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops.
Sekretari i Prgjithshm i drgon kopje t njsuara me origjinalin
secilit shtet nnshkrues.

Protokolli Nr.6
i Konvents pr mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe t Lirive
Themelore n lidhje me heqjen e
dnimit me vdekje
Strasburg, 28.IV.1983
Shtetet Antare t Kshillit t Europs, nnshkruese t ktij
Protokolli t Konvents s Mbrojtjes s t Drejtave t Njeriut dhe
Lirive Themelore, t nnshkruar n Rom, m 4 nntor 1950 (n
vijim referuar si Konventa),
Duke marr parasysh se zhvillimet e ndodhura n shum shtete
antare t Kshillit t Evrops tregojn nj prirje t prgjithshme
n favor t heqjes s dnimit me vdekje,
Kan rn dakord si m posht:

NENI 1
Heqja e dnimit me vdekje
Dnimi me vdekje hiqet. Askush nuk mund t dnohet me nj
dnim t till, as t ekzekutohet.

NENI 2
Dnimi me vdekje n koh lufte
Nj shtet mund t parashikoj n legjislacionin e tij dnimin
me vdekje pr akte t kryera n koh lufte ose rreziku shum t
afrt t lufts; nj dnim i till do t zbatohet vetm n rastet e
parashikuara nga ky legjislacion dhe n prputhje me dispozitat
e tij. Ky shtet do ti komunikoj Sekretarit t Prgjithshm t
Kshillit t Evrops dispozitat prkatse t legjislacionit n fjal.

NENI 3
Ndalimi i derogimeve
Asnj derogim nuk lejohet n lidhje me dispozitat e ktij
Protokolli n baz t nenit 15 t Konvents.

NENI 4
Ndalimi i rezervave
Asnj rezerv nuk pranohet n lidhje me dispozitat e ktij
Protokolli n baz t nenit 57 t Konvents.

NENI 5
Zbatimi territorial
1. do shtet, n momentin e nnshkrimit ose t dorzimit t
instrumentit t tij t ratifikimit, pranimit ose miratimit, mund t
caktoj territorin ose territoret n lidhje me t cilt do t gjej
zbatim ky Protokoll.

38

39

2. do shtet, n do koh t mpasme mund ta shtrij


zbatimin e ktij Protokolli n lidhje me do territor tjetr t
prcaktuar n nj deklarat drejtuar Sekretarit t Prgjithshm t
Kshillit t Evrops. Protokolli do t hyj n fuqi n lidhje me kt
territor ditn e par t muajit q do t pasoj datn e marrjes s
deklarats nga Sekretari i Prgjithshm.
3. do deklarat e br n baz t dy paragrafve t
msiprm do t mund t trhiqet, n lidhje me do territor t
caktuar n at deklarat, me nj njoftim drejtuar Sekretarit t
Prgjithshm. Trheqja do t hyj n fuqi ditn e par t muajit
q pason datn e marrjes s njoftimit nga ana e Sekretarit t
Prgjithshm.

NENI 6
Marrdhniet me Konventn
Shtetet Pal do ti konsiderojn nenet 1 deri 5 t ktij Protokolli
si nene shtes t Konvents dhe pr pasoj do t zbatohen t
gjitha dispozitat e Konvents.

NENI 7
Nnshkrimi dhe ratifikimi
Ky Protokoll sht i hapur pr nnshkrim nga Shtetet antare
t Kshillit t Evrops, nnshkruese t Konvents. Ai do ti
nnshtrohet ratifikimit, pranimit ose miratimit. Nj Shtet antar i
Kshillit t Evrops nuk mund ta ratifikoj, pranoj ose miratoj
kt Protokoll pa ratifikuar paraprakisht ose njkohsisht
Konventn. Instrumentet e ratifikimit, t pranimit ose t miratimit
do t depozitohen pran Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t
Evrops.

40

NENI 8
Hyrja n fuqi
1. Ky Protokoll do t hyj n fuqi ditn e par t muajit q
pason datn n t ciln pes Shtete antare t Kshillit t
Evrops do t ken shprehur plqimin e tyre pr tu lidhur me
Protokollin, sipas dispozitave t nenit 7.
2. Pr do Shtet antar q do t shpreh m von plqimin
e tij pr tu lidhur me Protokollin, ky do t hyj n fuqi ditn e
par t muajit q pason datn e depozitimit t instrumentit t
ratifikimit, pranimit ose miratimit.

NENI 9
Funksionet e depozitarit
Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops do ti njoftoj
Shtetet antare t Kshillit:
a. pr do nnshkrim;
b. pr dorzimin e do instrumenti ratifikimi, pranimi ose
miratimi;
c. pr do dat t hyrjes n fuqi t ktij Protokolli sipas
neneve 5 dhe 8;
d. pr do akt, njoftim ose komunikim tjetr lidhur me kt
Protokoll.
N dshmi t ksaj, t nnshkruarit, t autorizuar rregullisht pr
kt qllim, nnshkruajn kt Protokoll.
Br n Strasburg, m 28 Prill 1983, n anglisht dhe frngjisht,
t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t vetme, e
cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops. Sekretari i
Prgjithshm i Kshillit t Evrops i drgon kopje t njsuara me
origjinalin secilit Shtet antar t Kshillit t Europs.

41

Protokolli Nr. 7
i Konvents pr mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe t Lirive
Themelore
Strasburg, 22.XI.1984
Shtetet Antare t Kshillit t Europs, nnshkruese t ktij
Protokolli,
T vendosura q t marrin masat e prshtatshme pr t siguruar
garancin kolektive t disa t drejtave dhe lirive nga Konventa
pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut dhe t Lirive Themelore, t
nnshkruar n Rom, m 4 nntor 1950 (n vijim e referuar si
Konventa)
Kan rn dakord si m posht:

NENI 1
Garancit procedurale n lidhje me dbimin
e t huajve
1. Nj i huaj me qndrim t rregullt n territorin e nj Shteti
nuk mund t dbohet, vese n zbatim t nj vendimi t marr
n prputhje me ligjin dhe duhet t ket mundsi:
a. t parashtroj arsyet kundr dbimit t tij,
b. t krkoj shqyrtimin e shtjes s tij, dhe

2. Nj i huaj mund t dbohet prpara ushtrimit t t drejtave


t renditura n paragrafin 1.a, b dhe c t ktij neni, kur ky
dbim sht i domosdoshm n interes t rendit publik ose sht
br pr arsye t siguris kombtare.

NENI 2
E drejta e apelit n shtjet penale
1. do person i shpallur fajtor pr nj vepr penale nga
nj gjykat ka t drejt t paraqes pr shqyrtim prpara nj
gjykate m t lart deklarimin e fajsis ose dnimin. Ushtrimi
i ksaj t drejte, duke prfshir shkaqet pr t cilat ajo mund t
ushtrohet, prcaktohet me ligj.
2. Nga kjo e drejt mund t ket prjashtime pr vepra t
lehta penale, si prcaktohen me ligj, ose kur i interesuari ka
qen gjykuar n shkall t par nga gjykata m e lart, ose
shpallur fajtor dhe dnuar n vijim t nj apeli kundr pafajsis
s tij.

NENI 3
Kompensimi pr dnimin e padrejt
Kur nj person sht dnuar pr nj vepr penale me vendim t
forms s prer dhe kur ky dnim sht anuluar m von, ose n
rast faljeje, pr shkak t nj fakti t ri ose t zbuluar rishtazi q
provon nj gabim gjyqsor, personi q ka psuar ndshkimin
pr arsye t ktij dnimi, zhdmtohet sipas ligjit ose praktiks n
fuqi n Shtetin n fjal, me prjashtim t rastit kur sht provuar
se moszbulimi n kohn e duhur i faktit t panjohur sht
shkaktuar trsisht ose pjesrisht prej personit n fjal.

c. t prfaqsohet pr kto qllime prpara autoritetit


kompetent ose nj ose disa persona t caktuar nga ky
autoritet.

42

43

NENI 4
E drejta pr t mos u gjykuar ose dnuar dy her
1. Askush nuk mund t ndiqet ose t dnohet penalisht
nga juridiksioni i t njjtit Shtet pr nj vepr pr t ciln ai
m par ka qen shpallur i pafajshm ose dnuar me nj
vendim gjyqsor t forms s prer, n prputhje me ligjin dhe
procedurn penale t atij Shteti.
2. Dispozitat e paragrafit t msiprm nuk pengojn rihapjen e
procesit, n prputhje me ligjin dhe procedurn penale t Shtetit
t interesuar, n rast se fakte t reja ose t zbuluara rishtazi, ose
nj mangsi themelore n procedimet e mparshme jan t nj
natyre t till q mund t cenojn vendimin e dhn.
3. Asnj derogim nuk lejohet pr kt nen n prputhje me
nenin15 t Konvents.

NENI 5
Barazia ndrmjet bashkshortve
Bashkshortt gzojn barazin e t drejtave dhe t
prgjegjsive me karakter civil midis tyre, si dhe n
marrdhniet me fmijt e tyre, n lidhje me martesn, gjat
martess dhe gjat zgjidhjes s saj. Ky nen nuk i pengon Shtetet
q t marrin masat e nevojshme n interes t fmijve.

NENI 6
Zbatimi territorial
1. do Shtet, n momentin e nnshkrimit ose t dorzimit t
instrumentit t tij t ratifikimit, t pranimit ose t miratimit, mund
t caktoj territorin ose territoret n t cilt do t gjej zbatim ky
Protokoll, duke prcaktuar masn n t ciln ai merr prsipr t
zbatoj dispozitat e ktij Protokolli n kt ose kto territore.

44

2. do Shtet, me an t nj deklarate drejtuar Sekretarit t


Prgjithshm t Kshillit t Evrops, mund ta shtrij zbatimin
e ktij Protokolli n lidhje me do territor tjetr t specifikuar
n deklarat. N lidhje me kt territor, Protokolli hyn n fuqi
ditn e par t muajit q pason kalimin e nj periudhe prej dy
muajsh nga data e marrjes s deklarats nga ana e Sekretarit t
Prgjithshm.
3. do deklarat e br n baz t dy paragrafve t
msiprm mund t trhiqet ose t ndryshohet, n lidhje me
do territor t caktuar n at deklarat, me an t nj njoftimi
drejtuar Sekretarit t Prgjithshm. Trheqja ose ndryshimi hyn
n fuqi ditn e par t muajit q pason mbarimin e nj periudhe
prej dy muajsh pas dats s marrjes s njoftimit nga Sekretari i
Prgjithshm.
4. Nj deklarat e br n prputhje me kt nen do t
konsiderohet t jet br n prputhje me paragrafin 1 t
nenit56 t Konvents.
5. Territori i do Shteti pr t cilin gjen zbatim ky Protokoll
n baz t ratifikimit, pranimit ose miratimit t tij nga Shteti n
fjal dhe secili nga territoret pr t cilin ky Protokoll gjen zbatim
n baz t nj deklarate t nnshkruar nga Shteti n fjal n
prputhje me kt nen, mund t konsiderohen si territore m vete
duke marr parasysh referimin q i bhet territoreve t nj Shteti
n nenin 1.
6. do Shtet q ka br deklarat sipas paragrafit 1 ose 2 t
ktij neni, n do koh t mpasme, mund t deklaroj n lidhje
me nj ose m shum territore t parashikuara n kt deklarat,
se pranon kompetencn e Gjykats pr shqyrtimin e krkesave t
personave fizik, t organizmave joqeveritare ose t grupeve t
individve, si parashikohet n nenin 34 t Konvents, n lidhje
me nenet 1 deri 5 t ktij Protokolli.

45

NENI 7

NENI 10

Marrdhnia me Konventn

Funksionet e depozitarit

Shtetet Pal do ti konsiderojn nenet 1 deri 6 t ktij Protokolli


si nene shtes t Konvents dhe, pr pasoj zbatohen t gjitha
dispozitat e Konvents.

NENI 8
Nnshkrimi dhe ratifikimi
Ky Protokoll sht i hapur pr nnshkrim pr Shtetet antare
t Kshillit t Evrops, nnshkruese t Konvents. Ai do ti
nnshtrohet ratifikimit, pranimit ose miratimit. Nj Shtet antar i
Kshillit t Evrops nuk mund ta ratifikoj, pranoj ose miratoj
kt Protokoll pa ratifikuar paraprakisht ose njkohsisht
Konventn. Instrumentet e ratifikimit, pranimit ose miratimit do
t depozitohen pran Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t
Evrops.

NENI 9
Hyrja n fuqi

Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops njofton t gjith


Shtetet antare t Kshillit t Evrops:
a. pr do nnshkrim;
b. pr depozitimin e do instrumenti ratifikimi, pranimi ose
miratimi;
c. pr do dat t hyrjes n fuqi t ktij Protokolli n
prputhje me nenet 6 dhe 9;
d. pr do akt, njoftim ose deklarat tjetr q ka lidhje me
kt Protokoll.
N dshmi t ksaj, t nnshkruarit, t autorizuar rregullisht pr
kt qllim, nnshkruajn kt Protokoll.
Br n Strasburg, m 22 nntor 1984, n anglisht dhe
frngjisht, t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t
vetme, e cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops.
Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops i drgon kopje t
njsuara me origjinalin secilit Shtet Antar t Kshillit t Europs.

1. Ky Protokoll do t hyj n fuqi ditn e par t muajit q


pason mbarimin e nj periudhe prej dy muajsh pas dats n
t ciln shtat Shtete antare t Kshillit t Evrops do t ken
shprehur plqimin e tyre pr tu lidhur me Protokollin, sipas
dispozitave t nenit 8.
2. Pr do Shtet antar q do t shpreh m von plqimin
e tij pr tu lidhur me Protokollin, ky i fundit do t hyj n fuqi
ditn e par t muajit q pason mbarimin e nj periudhe prej
dy muajsh pas dats s depozitimit t instrumentit t ratifikimit,
pranimit ose miratimit.

46

47

Protokolli Nr.12
i Konvents pr mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe t Lirive
Themelore
Rom, 4.XI.2000
Shtetet antare t Kshillit t Evrops, nnshkruese t ktij
protokolli,
Duke pasur parasysh parimin themelor, sipas t cilit t gjith
personat jan t barabart para ligjit dhe kan t drejt pr nj
mbrojtje t njjt nga ligji,
T vendosur pr t ndrmarr hapa t mtejshm pr t nxitur
barazin e t gjith personave nprmjet zbatimit kolektiv t nj
ndalimi t prgjithshm t diskriminimit n kuadrin e Konvents
pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut dhe t Lirive Themelore
t nnshkruar n Rom, m 4 nntor 1950 (n vijim referuar si
Konventa);
Duke ripohuar q parimi i mosdiskriminimit nuk i ndalon Shtetet
Pal t marrin masa me qllim q t nxisin nj barazi t plot
dhe efektive, me kusht q kto masa t ken nj justifikim t
arsyeshm dhe objektiv,
Kan rn dakord si m posht:

NENI 1
Ndalimi i prgjithshm i diskriminimit
1. Ky Protokoll do t hyj n fuqi ditn e par t muajit q
pason mbarimin e nj periudhe prej dy muajsh pas dats n

48

t ciln shtat Shtete antare t Kshillit t Evrops do t ken


shprehur plqimin e tyre pr tu lidhur me Protokollin, sipas
dispozitave t nenit 8.
2. Askush nuk duhet t diskriminohet nga nj autoritet publik
pr ndonj nga arsyet e parashikuara n paragrafin 1.

NENI 2
Zbatimi territorial
1. do Shtet, n momentin e nnshkrimit ose depozitimit
t instrumenteve t ratifikimit, pranimit ose miratimit, mund
t caktoj territorin ose territoret n t cilat ky Protokoll gjen
zbatim.
2. do Shtet, n do koh t mpasme, mund ta shtrij
zbatimin e ktij Protokolli n lidhje me do territor tjetr t
specifikuar n nj deklarat drejtuar Sekretarit t Prgjithshm t
Kshillit t Evrops,. N lidhje me kt territor, Protokolli hyn n
fuqi ditn e par t muajit q pason kalimin e nj periudhe prej
tre muajsh nga data e marrjes s njoftimit nga ana e Sekretarit
t Prgjithshm.
3. do deklarat e br n baz t dy paragrafve t
msiprm mund t trhiqet ose t ndryshohet, n lidhje me
do territor t caktuar n at deklarat, me an t nj njoftimi
drejtuar Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t Evrops.
Trheqja ose ndryshimi hyn n fuqi ditn e par t muajit q
pason mbarimin e nj periudhe prej tre muajsh pas dats s
marrjes s njoftimit nga Sekretari i Prgjithshm.
4. Nj deklarat e br n prputhje me kt nen do t
konsiderohet e br n prputhje me paragrafin 1 t nenit 56 t
Konvents.
5. do Shtet q ka br deklarat sipas paragrafit 1 ose 2 t
ktij neni, n do koh t mpasme, mund t deklaroj n lidhje
me nj ose m shum territore t parashikuara n kt deklarat,

49

se pranon kompetencn e Gjykats pr shqyrtimin e krkesave


t individve, organizatave joqeveritare ose t grupeve t
individve, si parashikohet n nenin 34 t Konvents n lidhje
me nenin 1 t ktij Protokolli.

NENI 3
Marrdhnia me Konventn
Shtetet Pal do ti konsiderojn dispozitat e neneve 1 dhe 2 t
ktij Protokolli si nene shtes t Konvents dhe, pr pasoj do t
zbatohen t gjitha dispozitat e Konvents.

NENI 4
Nnshkrimi dhe ratifikimi
Ky Protokoll sht i hapur pr nnshkrim nga Shtetet antare t
Kshillit t Evrops, nnshkruese t Konvents. Ai i nnshtrohet
ratifikimit, pranimit ose miratimit. Nj Shtet antar i Kshillit
t Evrops nuk mund ta ratifikoj, pranoj ose miratoj
kt Protokoll pa ratifikuar paraprakisht ose njkohsisht
Konventn. Instrumentet e ratifikimit, pranimit ose miratimit do
t depozitohen pran Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t
Evrops.

NENI 5

pas dats s depozitimit t instrumentit t ratifikimit, pranimit ose


miratimit.

NENI 6
Funksionet e depozitarit
Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops njofton t gjith
Shtetet antare t Kshillit t Evrops:
a. pr do nnshkrim;
b. pr depozitimin e do instrumenti ratifikimi, pranimi ose
miratimi;
c. pr do dat t hyrjes n fuqi t ktij Protokolli n
prputhje me nenet 2 dhe 5;
d. pr do akt, njoftim ose deklarat tjetr q ka lidhje me
kt Protokoll.
N dshmi t ksaj, t nnshkruarit, t autorizuar rregullisht pr
kt qllim, kan nnshkruar kt Protokoll.
Br n Rom, m 4 nntor 2000, n anglisht dhe frngjisht,
t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t vetme, e
cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops. Sekretari i
Prgjithshm i Kshillit t Evrops i drgon kopje t njsuara me
origjinalin secilit Shtet Antar t Kshillit t Europs.

Hyrja n fuqi
1. Ky Protokoll do t hyj n fuqi ditn e par t muajit q
pason mbarimin e nj periudhe prej tre muajsh pas dats n
t ciln dhjet Shtete antare t Kshillit t Evrops do t ken
shprehur plqimin e tyre pr tu lidhur me Protokollin, sipas
dispozitave t nenit 4.
2. Pr do Shtet antar q do t shpreh m von plqimin e
tij pr tu lidhur me kt Protokoll, ky do t hyj n fuqi ditn e
par t muajit q pason mbarimin e nj periudhe prej tre muajsh

50

51

Protokolli Nr.13

NENI 1
Heqja e dnimit me vdekje

i Konvents pr mbrojtjen e t
Drejtave t Njeriut dhe Lirive
Themelore n lidhje me heqjen e
dnimit me vdekje n do rrethan
Vilinius, 3.V. 2002
Shtetet antare t Kshillit t Evrops, nnshkruese t ktij
protokolli,
T bindur se e drejta e dokujt pr jetn sht nj vler
themelore n nj shoqri demokratike dhe se shfuqizimi i dnimit
me vdekje sht thelbsor pr mbrojtjen e ksaj t drejte dhe
pr njohjen e plot t dinjitetit q i prket t gjitha qenieve
njerzore;
Duke dshiruar q t prforcojn mbrojtjen e s drejts s jets
t garantuar nga Konventa pr Mbrojtjen e t Drejtave t Njeriut
dhe t Lirive Themelore t nnshkruar n Rom, m 4 nntor
1950 (tani e tutje e quajtur Konventa);
Duke vn re se Protokolli Nr. 6 i Konvents, n lidhje me
Heqjen e Dnimit me Vdekje, i nnshkruar n Strasburg, m 28
prill 1983, nuk e prjashton dnimin me vdekje n lidhje me
akte t kryera n koh lufte ose rreziku shum t afrt t lufts;
T vendosur pr t ndrmarr nj hap prfundimtar me qllim
shfuqizimin e dnimit me vdekje n do rrethan,
Kan rn dakord pr sa vijon:

52

Dnimi me vdekje hiqet. Askush nuk mund t dnohet me nj


dnim t till dhe as t ekzekutohet.

NENI 2
Ndalimi i derogimeve
Asnj derogim nuk lejohet n lidhje me dispozitat e ktij
Protokolli, n baz t nenit 15 t Konvents.

NENI 3
Ndalimi i rezervave
Asnj rezerv nuk pranohet n lidhje me dispozitat e ktij
Protokolli n baz t nenit 57 t Konvents.

NENI 4
Zbatimi territorial
1. do shtet, n astin e nnshkrimit ose t depozitimit t
instrumentit t tij t ratifikimit, t pranimit ose t miratimit, mund
t caktoj territorin ose territoret n lidhje me t cilt do t gjej
zbatim ky Protokoll.
2. do shtet, n do koh t mvonshme, mund ta shtrij
zbatimin e ktij Protokolli n lidhje me do territor tjetr t
prcaktuar n nj deklarate t drejtuar Sekretarit t Prgjithshm
t Kshillit t Evrops. N lidhje me kt territor, Protokolli hyn
n fuqi ditn e par t muajit q pason kalimin e nj periudhe
prej tre muajsh nga data e marrjes s njoftimit nga ana e
Sekretarit t Prgjithshm.

53

3. do deklarat e br n baz t dy paragrafve t


msiprm mund t trhiqet ose t ndryshohet, n lidhje me
do territor t caktuar n at deklarat, me an t nj njoftimi
drejtuar Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t Evrops.
Trheqja ose ndryshimi hyn n fuqi ditn e par t muajit q
pason mbarimin e nj periudhe prej tre muajsh pas dats s
marrjes s njoftimit nga Sekretari i Prgjithshm.

NENI 5
Marrdhniet me Konventn
Shtetet Pal do ti konsiderojn nenet 1 deri 4 t ktij Protokolli si
nene shtes t Konvents dhe, pr pasoj, t gjitha dispozitat e
Konvents do t zbatohen n lidhje me to.

NENI 6
Nnshkrimi dhe ratifikimi
Ky Protokoll u paraqitet pr nnshkrim Shteteve antare t
Kshillit t Evrops, nnshkruese t Konvents. Ai i nnshtrohet
ratifikimit, pranimit ose miratimit. Nj Shtet antar i Kshillit t
Evrops nuk mund ta ratifikoj, ta pranoj ose ta miratoj kt
Protokoll pa ratifikuar paraprakisht ose njkohsisht Konventn.
Instrumentet e ratifikimit, t pranimit ose t miratimit, do t
depozitohen pran Sekretarit t Prgjithshm t Kshillit t
Evrops.

NENI 7

2. Pr do Shtet antar q do t shpreh m von plqimin


e tij pr t qen t detyruar nga ky Protokoll, ky i fundit do t
hyj n fuqi ditn e par t muajit q pason mbarimin e nj
periudhe prej tre muajsh pas dats s depozitimit t instrumentit
t ratifikimit, t pranimit ose t miratimit.

NENI 8
Funksionet e depozitarit
Sekretari i Prgjithshm i Kshillit t Evrops njofton t gjith
Shtetet antar t Kshillit t Evrops:
a. pr do nnshkrim;
b. pr depozitimin e do instrumenti ratifikimi, pranimi ose
miratimi;
c. pr do dat t hyrjes n fuqi t ktij Protokolli n
prputhje me nenet 4 dhe 7;
d. pr do akt, njoftim ose deklarat tjetr q ka lidhje me
kt Protokoll.
N dshmi t ksaj, t nnshkruarit, rregullisht t autorizuar pr
kt qllim, e nnshkruan kt Protokoll.
Br n Vilnius, m 3 maj 2002, n frngjisht dhe anglisht,
t dy tekstet jan njlloj autentik, n nj kopje t vetme, e
cila depozitohet n arkivat e Kshillit t Evrops. Sekretari i
Prgjithshm i Kshillit t Evrops i drgon kopje t njsuara me
origjinalin secilit Shtet antar t Kshillit t Evrops.

Hyrja n fuqi
1. Ky Protokoll do t hyj n fuqi ditn e par t muajit q
pason mbarimin e nj periudhe prej tre muajsh pas dats n
t ciln dhjet Shtete antare t Kshillit t Evrops do t ken
shprehur plqimin e tyre pr t qen t detyruar nga Protokolli,
sipas dispozitave t nenit 6.

54

55

European Court of Human Rights


Council of Europe
F-67075 Strasbourg cedex

SQI

www.echr.coe.int

Design: ECHR - Photo: Shutterstock

Konventa
Evropiane
pr t Drejtat
e Njeriut