Χ Ρ Ι Σ Τ Ο Σ

Α Ν Ε Σ Τ Η !!

Κυριακή των Αγίων Πατέρων
Η εκλαϊκευμένη Θεολογία των Πατέρων της Εκκλησίας
περί των δογμάτων του Τρισυποστάτου του Θεού,
και της ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου.
Την Κυριακή πριν από την Πεντηκοστή εορτάζουμε την εορτή των Αγίων
Πατέρων της Α’ Οικουμενικής Συνόδου στην Νίκαια της Μικράς Ασίας το 325μ.Χ.
Η Οικουμενική αυτή Σύνοδος καταδίκασε το πρόσωπο και την αίρεση του Αρείου,
«Αρειανισμό», και διατύπωσε την Ορθόδοξη διδασκαλία. Την πρώτιστη και
πρωταρχική θέση στην διδασκαλία της Εκκλησίας έχουν τα δύο μεγάλα δόγματα,
του Τριαδικού Θεού και της ενανθρωπίσεως του Υιού και Λόγου του Θεού, του
δευτέρου προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Κυρίου δηλαδή ημών Ιησού
Χριστού.
Επειδή όμως αυτά τα
δόγματα
έχουν
ειδική
ορολογία
και
δύσκολο
σκεπτικό, που δεν τα
καταλαβαίνουν εύκολα οι
απλοί άνθρωποι, οι Άγιοι
Πατέρες τα έχουν διδάξει με
εκλαϊκευμένο τρόπο προς
τον λαό, με απλές εικόνες
και παρομοιώσεις και με μία
απλή και κατανοητή μέθοδο
ερωταποκρίσεων. Αναφέρουμε ένα παράδειγμα μιας τέτοιας απλοϊκής
διδασκαλίας για την κατανόηση περί του δόγματος της Αγίας Τριάδος.
Περί του Τρισυποστάτου του Θεού.
Α. Εάν σε ρωτήσουν πόσοι ήλιοι υπάρχουν στον ουρανό θα απαντήσεις ότι
είναι ένας και μοναδικός. Και αν σε ρωτήσουν πόσα είναι τα πρόσωπα του ήλιου

1

πες τρία : ο δίσκος, η ακτίνα και το φως. Έτσι σκέψου και περί του Θεού.
Ένας ο Θεός, τα πρόσωπα όμως του Θεού είναι τρία. Ο πατήρ, ο Υιός και το Άγιο
Πνεύμα. Και από αυτό καταλαβαίνεις ότι όπως ο ήλιος είναι τρισυπόστατος έτσι
και ο ένας Θεός είναι Tρισυπόστατος. Τύπος του Πατέρα είναι ο δίσκος, ο
ηλιακός. Τύπος του Υιού είναι η ακτίνα και τύπος του Παναγίου Πνεύματος είναι
το φως του ήλιου. Και όπως λες στον ήλιο έχουμε δίσκο, ακτίνα, φως, δεν λέμε
τρεις ήλιους αλλά μόνον έναν, έτσι και επί του Θεού, Πατήρ, Υιός και Άγιο
Πνεύμα, ένας όμως Θεός και όχι τρεις. Και ακόμη, όπως στον ήλιο είναι
αχώριστος ο δίσκος, η ακτίνα, και το φως και δεν χωρίζονται μεταξύ τους, και γι’
αυτό λέγεται ένας ήλιος και όχι τρεις, έτσι και τα τρία πρόσωπα της Αγίας
Τριάδος είναι αχώριστα μεταξύ τους, και όπως ο ηλιακός δίσκος γεννά την ακτίνα
και εκπορεύει και το φως, έτσι και ο ουράνιος Πατέρας γεννά τον Υιό και
εκπορεύει το Πανάγιο Πνεύμα.
Μπορείς ακόμη από την ύπαρξη του ήλιου να γνωρίσεις σωστά ότι όπως η
ακτίνα του ήλιου κατεβαίνει από τον ουρανό στη γη, και ούτε από τον ηλιακό
δίσκο χωρίζεται, ούτε και λείπει από τον ουρανό μα ούτε και από τη γη, αλλά
είναι και στον ηλιακό δίσκο και στον ουρανό και στη γη παντού, έτσι και ο Υιός
και Λόγος του Θεού κατέβηκε στη γη και ούτε από τον Πατέρα έλειπε, ούτε από
τον ουρανό, ούτε από τη γη. Και όπως ακριβώς το ηλιακό φως βρίσκεται και
στον δίσκο και στην ακτίνα και στον ουρανό και στη γη, και μπαίνει στα σπίτια
μας και φωτίζει και θερμαίνει, έτσι σκέψου και για το Πνεύμα το άγιο, ότι είναι
και με τον Πατέρα και με τον Υιό και στον ουρανό και στη γη, και φωτίζει κάθε
άνθρωπο και χαριτώνει και ενδυναμώνει τον καθένα και δεν λείπει από πουθενά
«Πάντα χορηγεί το Πνεύμα το Άγιον,…».
Β. Άλλο παράδειγμα για να κατανοήσεις το Tρισυπόστατον της Θεότητος είναι
η εικόνα του ανθρώπου. Όταν ο Θεός επρόκειτο να πλάσει-δημιουργήσει τον
άνθρωπο είπε : «Ποιήσωμεν άνθρωπον κατ’ εικόνα ημετέραν και καθ’ ομοίωσιν».
Να λοιπόν, ο άνθρωπος είναι εικόνα Θεού και αυτή η εικόνα είναι η ψυχή του
ανθρώπου, η οποία ψυχή του ανθρώπου είναι μία, αλλά τρισυπόστατη. Η ψυχή
είναι το ένα πρόσωπο. Η ψυχή γεννά τον λόγο και ο λόγος είναι το άλλο
πρόσωπο και η ψυχή εκπορεύει την πνοή και η πνοή είναι το τρίτο πρόσωπο.
Έτσι έχουμε τρία πρόσωπα : ψυχή, λόγος, πνοή. Ο λόγος και η πνοή είναι της
ψυχής και όχι του σώματος, γι’ αυτό και όταν εξέλθει η ψυχή από το σώμα ούτε
λόγος μένει στο σώμα, ούτε πνοή, αλλά το σώμα μένει άφωνο και χωρίς πνοή. Ο
λόγος και η πνοή προέρχονται από την ψυχή, σ’ αυτήν ανήκουν και είναι δικά της
πρόσωπα. Τρία τα πρόσωπα της ψυχής, αλλά η ψυχή είναι μία και όχι τρεις. Αν
λοιπόν σε ρωτήσουν πόσες ψυχές έχει ο άνθρωπος …θα απαντήσεις μία. Και αν
σε ρωτήσουν πόσα είναι τα πρόσωπα της ψυχής (δυνάμεις ψυχής) ταιριάζει να
πεις τρία : ψυχή, λόγος, πνοή. Και είναι η ψυχή ο τύπος του Πατέρα, ο λόγος
της ψυχής ο τύπος του Υιού και Λόγου του Θεού, και η πνοή τύπος του Παναγίου
Πνεύματος. Και όπως η ψυχή είναι αγέννητη, έτσι είναι και ο Πατέρας Θεός. Και
όπως ο λόγος είναι γεννητός από την ψυχή, έτσι και ο Λόγος και Υιός του Θεού
είναι γεννητός από τον Πατέρα. Και όπως ακόμη η πνοή εκπορεύεται από την
2

ψυχή, έτσι και το Πανάγιο Πνεύμα εκπορεύεται από τον Θεό Πατέρα. Και όπως
αχώριστη η ψυχή, ο λόγος και η πνοή, αχώριστος ο Θεός, ο Υιός και το Άγιο
Πνεύμα. Αόρατη η ψυχή, αόρατος και ο Θεός. Και αν η ψυχή και ο ήλιος,
δημιουργήματα του Θεού, είναι και τρισυπόστατα και έχουν μία φύση, πόσο
μάλλον ο Θεός, και δημιουργός μας, μπορεί να μην είναι έτσι ; Ένας και
Tρισυπόστατος και μοναδικός ; Αυτό το σκεπτικό των δύο παραδειγμάτων
ψυχής και ήλιου για την κατανόηση του δόγματος της Αγίας Τριάδος αρκούν για
να πιστέψουμε το Τρισυπόστατον της Αγίας Θεότητος, και σκεπτόμενος κάποιος
έτσι, δεν πρόκειται ποτέ να απιστήσει, ούτε να βλασφημήσει, ούτε αιρετικός να
γίνει.
Περί του μυστηρίου της ενανθρωπήσεως του Υιού και Λόγου του Θεού.

Οι δύο γεννήσεις του Υιού και Λόγου η θεία και η ανθρώπινη.

Ο λόγος του ανθρώπου έχει διπλή γέννηση, από την ψυχή του και από τα χείλη
του. Η μία αφανής εντός της ψυχής, και η άλλη φανερή και γνωστή σε όλους
διότι εκστομίζεται από τα χείλια του. Από την ψυχή γεννιέται όταν ο άνθρωπος
σκεφτεί να πει κάτι. Η σκέψη δηλαδή λέγεται πρώτη γέννηση του λόγου, διότι
σκέφτεται να τον πει (τον λόγο), αλλά δεν τον λέει με τα χείλη και τον κρατάει
μέσα στην ψυχή του. Και όταν θελήσει να τον φανερώσει, τότε τον γεννάει για
δεύτερη φορά από τα χείλη του, ώστε να μην είναι κρυφός αλλά φανερός σε
όλους. Αυτή η γέννηση του λόγου του ανθρώπου λέγεται δεύτερη.
Οι δύο γεννήσεις του λόγου του ανθρώπου, η πρώτη κρυφά από την ψυχή, και
η άλλη φανερά από τα χείλη εικονίζουν τις δύο γεννήσεις που έχει ο Θεός Λόγος.
Μία εκ του Θεού και πατρός που λέγεται πρώτη, και μία εκ της σαρκός που
λέγεται δεύτερη. Και όπως ο λόγος μας και αν γεννηθεί στην ψυχή μας και δεν
φανερωθεί είναι κρυφός και μένει μέσα μας, έτσι και ο Θεός Λόγος αν και
γεννήθηκε προ των αιώνων από τον Θεό Πατέρα δεν φανερώθηκε αμέσως στους
ανθρώπους, αλλά παρέμεινε στους κόλπους τους πατρός. Και όπως ο δικός μας
λόγος όταν θελήσουμε γεννιέται εκ των χειλέων μας, και γίνεται φανερός σε
όσους μας πλησιάζουν και μας ακούν, έτσι και ο Θεός Λόγος όταν ευδόκησε
(επέτρεψε) γεννήθηκε εκ των χειλέων των προφητών και εκ της κοιλίας της
Παναγίας μητρός Μαρίας και έγινε φανερός και γνωστός σε όλο τον κόσμο. Και
ακόμη όπως ο δικός μας λόγος όταν γεννηθεί, δημιουργηθεί, συνταχθεί από τα
χείλια μας δεν λείπει ούτε από την ψυχή, ούτε από τα χείλια, ούτε από τα αυτιά
εκείνου που θα το ακούσουμε, δεν λείπει από πουθενά, και δεν λιγοστεύει, αλλά
είναι πάντοτε πληρέστατος, έτσι και ο του Θεού Λόγος αν και γεννήθηκε εκ της
Παρθένου Μαρίας και των προφητικών χειλέων, ούτε από τον Πατέρα έλειπε,
ούτε από της σαρκός, ούτε από όλους τους ανθρώπους, ούτε από ολόκληρη την
κτίση, αλλά ήταν παντού και παρών και πάντοτε και δεν ελαττώθηκε, αλλά ήταν
πληρέστατος.
Έτσι πρέπει να σκέφτεσαι περί του Λόγου του Θεού. Ότι έχει διπλή την
γέννηση. Μία εκ του Θεού και Πατρός προαιώνια, και άλλη εκ της σαρκός, εκ της
Παναγίας Παρθένου μητρός επ’ εσχάτων των ημερών όταν ενανθρώπησε.

3

Αυτά τα παραδείγματα μας διαφωτίζουν και συντελούν στο να κατανοήσουμε
τα δύο βασικά δόγματα του χριστιανισμού και της πίστεως μας, ώστε να
αποφεύγονται αιρετίζουσες τινές σκέψεις και να φρονούμε παράλληλα και
σύμφωνα με όσα οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας, τόσο της Α’ Οικουμενικής
Συνόδου όσο και των άλλων, εθέσπισαν και δογμάτισαν.
Με αγάπη Χριστού
Ιερ/χος π.Μηνάς Αλεξιάδης

Πατημασιές…
Μια νύχτα κάποιος άνθρωπος είδε ένα όνειρο. Ονειρεύτηκε πως περπατούσε
στην ακρογιαλιά με τον Θεό.
Στον ουρανό άστραψαν σκηνές από
τη ζωή του.
Σε κάθε σκηνή έβλεπε δυο ζευγάρια
πατημασιές πάνω στην άμμο. Το
ένα ανήκε σ' αυτόν και το άλλο
στον Θεό.
Όταν η τελευταία σκηνή της ζωής
του έλαμψε μπροστά του, κοίταξε
πίσω στις πατημασιές στην άμμο.
Παρατήρησε πως πολλές φορές στο
δρόμο της ζωής του υπήρχε μόνο
ένα ζευγάρι πατημασιές και πως
αυτό συνέβαινε στις πιο δύσκολες και θλιμμένες στιγμές.
Αυτό πραγματικά τον πείραξε και ρώτησε τον Θεό:
- Θεέ μου όταν αποφάσισα να σε ακολουθήσω είπες πως θα βαδίζουμε μαζί
αυτόν το δρόμο. Παρατήρησα όμως πως στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής
μου, υπάρχει μόνο ένα ζευγάρι πατημασιές. Δεν καταλαβαίνω γιατί όταν σε
χρειαζόμουν πολύ, εσύ με άφηνες;
Και ο Θεός απάντησε:
- Πολυάκριβό μου παιδί σε αγαπώ και δε σε άφησα ποτέ. Όμως στις στιγμές
της δοκιμασίας και του πόνου, που βλέπεις μόνο ένα ζευγάρι πατημασιές...
...σε κρατούσα στην αγκαλιά μου.
(Πηγή : http://www.xristianos.gr)

4

Related Interests