You are on page 1of 24

Kolokwium USA

1 ) Kwestie demograficzne- liczba ludnoci , grup etnicznych, rasowych USA


Stany Zjednoczone s 3 pastwem na wiecie pod wzgldem liczby ludnoci. Ludno USA wynosi 307 212 123
mieszkacw

STRUKTURA RASOWA I ETNICZNA


Ludno biaa stanowi wikszo obywateli amerykaskich. Jej odsetek wynosi blisko 80% ogu spoeczestwa.
Ponad 15% z tej grupy etnicznej stanowi ludno pochodzenie latynoskiego w wikszoci hiszpaskojzyczna,
dominujca w stanach poudniowego Zachodu takich jak Kalifornia, Arizona , Nowy Meksyk , Nevada . Latynosi
s ju najwiksz grupa mniejszociow w Ameryce. Ludno biaa pochodzenia europejskiego to okoo 65%
obywateli amerykaskich. Biali Amerykanie s przytaczajc wikszoci w Stanach rodkowego Zachodu
takich jak Dakota Poudniowa ,Dakota Pnocna , Nebraska , Wyoming , Idaho , Iowa czy Montana oraz stanach
tzw. Nowej Anglii np. Vermont i New Hampshire . Najwicej biaych jest
pochodzenia niemieckiego (16.8%),irlandzkiego (12.1%), angielskiego (9.3%), woskiego (5.9%), polskiego (3.3
%), francuskiego(3.2%), ydowskiego (2.2%), szkockiego (2%). Prawie 13% Amerykanw jest pochodzenia
afrykaskiego. Czarni s najwiksz mniejszoci w stanach wschodnich i poudniowych, takich
jakAlabama , Georgia , Luizjana , Missisipi , Nowy Jork . Azjaci stanowi 4,5% obywateli USA. Ludno
pochodzenia azjatyckiego gownie zamieszkuje w duych miastach i w stanach Kalifornia i Hawaje . Rdzenni
mieszkacy kontynentu amerykaskiego stanowi dzi mniej ni 1% wszystkich amerykanw. Najmniejsz grup
etniczn w USA s Hawajczycy i wyspiarze Pacyfiku, ktrzy stanowi 0,2% spoeczestwa [1].

Amerykanie pochodzenia niemieckiego Kalifornia i Pensylwania to stany z najliczniejszymi skupiskami


ludnoci pochodzenia niemieckiego w USA, w kadym z nich yje ok. szeciu milionw Amerykanw o
rodowodzie niemieckim.
Amerykanie pochodzenia chiskiego
Demografia

Imigranci z Chin i ich potomkowie stanowi najliczniejsz, bo stanowic a 22.4%, grup etniczn wrd
Amerykanw azjatyckiego pochodzenia. Stanowi rwnie 1.2% caej populacji Stanw Zjednoczonych. W roku
2006 w USA mieszkao okoo 3.6 miliona Amerykanw chiskiego pochodzenia.
Rozmieszczenie

Metropolia nowojorska, w skad ktrej wchodzi sam Nowy Jork, jak i przylegajce do miasta obszary
stanw Nowy Jork, New Jersey, Connecticut i Pensylwanii, jest miejscem osiedlenia najwikszej liczby
Amerykanw chiskiego pochodzenia wrd wszystkich obszarw metropolitalnych w USA, a 665,714 osb
wymienionych w statystykach za rok 2009[14] i zamieszkujcych do najmniej 7 dzielnic zwanych Chinatown.

Inne obszary metropolitalne zamieszkane przez znaczn liczb Amerykanw chiskiego pochodzenia to San
Francisco, Los Angeles, Boston, Chicago,Waszyngton, Houston, Seattle, Filadelfia, Dallas, Portland, San
Diego, Sacramento i Las Vegas.

Obok wielkich aglomeracji istniej mniejsze skupiska Amerykanw chiskiego pochodzenia w miastach
uniwersyteckich na terenie caych Stanw Zjednoczonych. W roku 2000 Amerykanie chiskiego pochodzenia
stanowili blisko 3% mieszkacw Kalifornii i ponad 1% mieszkacw pnocnego wschodu kraju. Hawaje,
najgciej zaludnione przez przybyszw z Azji, maj 10-procentow spoeczno chisko-amerykask.

Amerykanie pochodzenia angielskiego osoby zamieszkujce Stany Zjednoczone, ktrych przodkowie


pochodz z Anglii. Oficjalnie stanowi 27 657 961[1] osb, co stanowi 9% mieszkacw i czwart grup etniczn
w USA, ale wg demografw osb pochodzenia angielskiego jest w Stanach co najmniej 80 milionw [potrzebne rdo].
Z Anglii wywodzi swoje korzenie 35 prezydentw, a take m.in. Bill Gates, Warren Buffett, Walt Disney, Elvis
Presley, Stephen King, Michael Phelps.

Stany z najliczniejsz populacj Amerykanw


pochodzenia angielskiego

Stany z najwyszym procentowym udziaem Amerykanw


pochodzenia angielskiego[2]

Kalifornia

(2 521 355 7,4% populacji


stanu)

Utah

(29,0%)

Floryda

(1 468 576 9,2%)

Maine

(21,5%)

Teksas

(1 462 984 7%)

Vermont

(18,4%)

Nowy Jork

(1 140 036 6%)

Idaho

(18,1%)

Ohio

(1 046 671 9,2%)

New Hampshire

(18.0%)

Pensylwania

(966 253 7,9%)

Wyoming

(15,9%)

Michigan

(988 625 9,9%)

Oregon

(13,2%)

Illinois

(831 820 6,7%)

Montana

(12,7%)

Wirginia

(788 849 11,1%)

Delaware

(12,1%)

10

Pensylwania

(767 749 9,5%)

10

Kolorado, Rhode Island, Waszyngton

(12,0% kady)

Polonia amerykaska Polacy oraz Amerykanie pochodzenia polskiego mieszkajcy w Stanach


Zjednoczonych.
Stany Zjednoczone to kraj z najwiksz Poloni na wiecie[1]. Gwne miejsca zamieszkiwania Polonii w USA to
miasta: Chicago, Denver, Detroit, Los Angeles,Nowy Jork i Seattle. Szacuje si e mieszka w Stanach
Zjednoczonych blisko 10 mln osb pochodzenia polskiego[2], a okoo 600 tys. z nich uywa jzyka polskiego na
co dzie. Chicago, miasto w stanie Illinois, jest drugim na wiecie, po Warszawie, miastem pod wzgldem liczby
Polakw[3].
81% Polakw i Amerykanw polskiego pochodzenia mieszka w 15 stanach, przede wszystkim w stanach Nowy
Jork, Illinois i Michigan. 37% (3,7 mln) zamieszkuje rodkowy zachd, 33% (3,2 mln) pnocny zachd, 18% (1,8
mln) poudnie i 12% (1,1 mln) zachd kraju. 41,2% mieszka w duych miastach, a 41% na przedmieciach tych
miast; 13,1% zamieszkuje mae miasta i jedynie 4,7% na wsi. Urzd statystyczny (U.S. Census Bureau) oblicza,
e 5,4% Amerykanw polskiego pochodzenia (537 605 osb) urodzio si poza granicami Stanw
Zjednoczonych[2].

Dzisiaj wikszo Niemcw zasymilowaa si ze spoeczestwem amerykaskim i raczej nie posiada


wyrniajcych si enklaw, chocia istniej miejscowoci, gdzie Niemcy stanowi najbardziej charakterystyczn
grup etniczn, takie jak Detroit, Chicago, Kansas, Cleveland, Indianapolis, Minneapolis, Saint
Louis, Cincinnati,Louisville, Richmond w stanie Wirginia i Milwaukee.

Szwedzcy Amerykanie w poszczeglnych stanach (wedug spisu powszechnego z roku 2000)[edytuj | edytuj kod]
10 stanw z najwiksz iloci ludnoci pochodzenia szwedzkiego:

1. Minnesota 486 507

2. Kalifornia 459 897

3. Illinois 303 044

4. Waszyngton 213 013

5. Michigan 161 301

6. Floryda 155 010

7. Wisconsin 149 977

8. Nowy Jork 133 788

9. Teksas 127 871

10. Massachusetts 119 267


10 stanw z najwikszym procentowym udziaem ludnoci szwedzkiej w ogle populacji:

1. Minnesota 9,9%

2. Dakota Pnocna 5,0%

3. Nebraska 4,9%

4. Utah 4,3%

5. Dakota Poudniowa 3,9%

6. Waszyngton 3,6%

7. Idaho 3,5%

8. Wyoming 3,5%

9. Montana 3,4%

10. Iowa 3,3%

Chicago
Wedug spisu ludnoci z 2010 roku Chicago liczy 2 695 598 mieszkacw. 31,7% stanowi biali pochodzenia
europejskiego, 32,4% Afroamerykanie, 28,9% Latynosi i 5,4% Azjaci[1]. W Chicago mieszka ponad
milion Meksykanw i to drugie pod wzgldem wielkoci skupisko Meksykanw w USA.

Wosi
czna liczba Amerykanw woskiego pochodzenia w wybranych stanach (10. najwikszych populacji), wedug
spisu powszechnego 2000.
1. Nowy Jork 3 254 298
2. New Jersey 1 590 225
3. Pensylwania 1 547 470
4. Kalifornia 1 149 351
5. Floryda 1 147 946
6. Massachusetts 918 838
7. Illinois 739 284
8. Ohio 720 847
9. Connecticut 652 016
10. Michigan 484 486
6 stanw, w ktrych udzia procentowy Wochw w ogle populacji jest najwikszy.
1. Rhode Island 19,7%
2. Connecticut 18,6%
3. New Jersey 16,8%
4. Nowy Jork 16,4%
5. Massachusetts 14,5%
6. Pensylwania 13%

Grupy etniczne

This is a list of African American neighborhoods, containing cities, districts, and neighborhoods in the US
that are predominantly African American, or are strongly associated with African American culture, either
currently or historically.
Contents

Alabama
Arizona
California
Colorado
Connecticut
Delaware
District of Columbia
Florida
Georgia
Illinois
Indiana
Iowa
Kentucky
Louisiana
Maryland
Massachusetts
Michigan

Pop
ulacj
a

Minnesota
Mississippi
Missouri
Nebraska
Nevada
New Hampshire
New Jersey
New York
North Carolina
Ohio
Oklahoma
Oregon
Pennsylvania
Tennessee
Texas
Virginia
Washington
Wisconsin

Ludno

biaa
%

Latyn
osi
%

Afroameryka
nie
%

Indianie
i rdzenni
mieszka
cy
Alaski
%

Azja
ci
%

2) Geograficzne rozmieszczenie grup etnicznych/ rasowych

Hawajcz
ycy i
wyspiar
ze
Pacyfiku
%

Ludno

miesza
na
%

Alabama

4 800 736

67,0

3,9

26,2

0,6

1,1

1,5

Alaska

740 231

64,1

5,5

3,3

14,8

5,4

1,0

7,3

Arizona

6 694 017

57,8

29,6

4,1

4,6

2,8

0,2

3,4

Arkansas

2 937 979

74,5

6,4

15,4

0,8

1,2

0,2

2,0

Kalifornia

38 053 956

40,1

37,6

6,2

1,0

13,0

0,4

4,9

Kolorado

5 229 196

70,0

20,7

4,0

1,1

2,8

0,1

3,4

Connecticut

3 580 709

71,2

13,4

10,1

0,3

3,8

2,6

Delaware

947 934

65,3

8,2

21,4

0,5

3,2

2,7

Dystrykt Kolumbii

617 996

36,3

8,3

55,6

0,2

3,1

4,8

Floryda

19 057 542

57,9

22,5

16,0

0,4

2,4

0,1

2,5

Georgia

9 792 653

55,9

8,8

30,5

0,3

3,2

0,1

2,1

Hawaje

1 400 301

22,7

8,9

1,6

0,3

38,6

10,0

23,6

Idaho

1 607 582

84,0

11,2

0,6

1,4

1,2

0,1

2,5

12 869 257

63,7

15,8

14,5

0,3

4,6

2,3

6 589 802

81,5

6,0

9,1

0,3

1,6

2,0

Illinois

Indiana

Iowa

3 246 355

88,7

5,0

2,9

0,4

1,7

0,1

1,8

Kansas

2 963 118

78,2

10,5

5,9

1,0

2,4

0,1

3,0

Kentucky

4 369 356

86,3

3,1

7,8

0,2

1,1

0,1

1,7

Luizjana

4 673 372

60,3

4,2

32,0

0,7

1,5

1,6

Maine

1 401 361

94,4

1,3

1,2

0,6

1,0

1,6

Maryland

5 873 552

54,7

8,2

29,4

0,4

5,5

0,1

2,9

Massachusetts

6 601 629

76,1

9,6

6,6

0,3

5,3

0,0

2,6

Michigan

9 876 187

76,6

4,4

14,2

0,6

2,4

2,3

Minnesota

5 403 925

83,1

4,7

5,2

1,1

4,0

2,4

Missisipi

3 009 297

58,0

2,7

37,0

0,5

0,9

1,1

Missouri

5 988 927

81,0

3,5

11,6

0,5

1,6

0,1

2,1

Montana

998 199

87,8

2,9

0,4

6,3

0,6

0,1

2,5

Nebraska

1 842 641

82,1

9,2

4,5

1,0

1,8

0,1

2,2

Nevada

2 723 322

54,1

26,5

8,1

1,2

7,2

0,2

4,7

New Hampshire

1 318 194

92,3

2,8

1,1

0,2

2,2

1,6

New Jersey

8 821 155

59,3

17,7

13,7

0,3

8,3

2,7

Nowy Meksyk

2 082 224

40,5

46,3

2,1

9,4

1,4

0,1

3,7

19 465 197

58,3

17,6

15,9

0,6

7,3

3,0

9 656 401

65,3

8,4

21,5

1,3

2,2

0,1

2,2

682 591

88,9

2,0

1,2

5,4

1,0

1,8

11 736 504

81,1

3,1

12,2

0,2

1,7

2,1

Oklahoma

3 821 351

68,7

8,9

7,4

8,6

1,7

0,1

5,9

Oregon

3 851 074

78,5

11,7

1,8

1,4

3,7

0,3

3,8

12 902 379

79,5

5,7

10,8

0,2

2,7

1,9

Rhode Island

1 060 567

76,4

12,4

5,7

0,6

2,9

0,1

3,3

Karolina Poudniowa

4 825 364

64,1

5,1

27,9

0,4

1,3

0,1

1,7

900 020

84,7

2,7

1,3

8,8

0,9

2,1

6 446 105

75,6

4,6

16,7

0,3

1,4

0,1

1,7

Nowy Jork

Karolina Pnocna

Dakota Pnocna

Ohio

Pensylwania

Dakota Poudniowa

Tennessee

Teksas

25 901 361

45,3

37,6

11,8

0,7

3,8

0,1

2,7

2 863 885

80,4

13,0

1,1

1,2

2,0

0,9

2,7

Vermont

685 741

94,3

1,5

1,0

0,4

1,3

1,7

Wirginia

8 101 024

64,8

7,9

19,4

0,4

5,5

0,1

2,9

Waszyngton

6 830 038

72,5

11,2

3,6

1,5

7,2

0,6

4,7

Wirginia Zachodnia

1 882 994

93,2

1,2

3,4

0,2

0,7

1,5

Utah

3) kwestie dot. Migracji- komisja Dillingham , Bilingual Education Act, , Wielka Imigracja, nielegalni imigranci ,
Komisja Dillinghama obawiaa si, e wicej bdzie imigracji katolickiej z Europy rodkowo wschodniej co
niestety mylili si

Imigracja nielegalna
W dyskusjach na temat mniejszoci latynoskiej i reformy imigracyjnej gwnym tematem nie s
legalni jej przedstawiciele, lecz imigranci nielegalni. Liczc ok. 9,1 miliona osb stanowi oni niemal 19% caej
liczby Latynosw zamieszkujcych w Stanach Zjednoczonych [22]. Jest to niewtpliwie dua liczba i zrozumiae
jest, e problem ten wywouje oywion dyskusj w mediach amerykaskich i na tamtejszych politycznych
salonach.
W 2010 r. liczba wszystkich nielegalnych imigrantw wyniosa 11,2 miliona osb, co oznacza spadek
w porwnaniu ze szczytowym rokiem 2007 r. (12 milionw). Znakomita wikszo tej grupy, bo a 58% (6 500
000 osb) to przybysze z Meksyku. Obywatele innych krajw latynoamerykaskich stanowi 23% tej liczby (2
600 000) [23]. W sumie nielegalnie przebywajcy w USA Latynosi to 81% caoci nielegalnej imigracji, czyli jako
wspomniano wyej ponad 9 milionw osb. Doda naley, e w spadek cakowitej liczby nielegalnych
imigrantw w cigu 3 ostatnich lat jest zwizany przede wszystkim ze spadkiem przybyszw z Meksyku. W
pierwszej poowie ostatniej dekady rocznie przybywao ich do Stanw Zjednoczonych ok. 500 000 (i w 2007 r.
liczyli w sumie 7 milionw). Od 2007 r. ich liczba spada do ok. 150 000 nowo przyjezdnych nielegalnych
rocznie. [24]

Statystyki dotyczce przyrostu naturalnego z 2010 r. wskazuj, e w USA yje ok. 5 500 000 dzieci
(osb poniej 18. roku ycia) w rodzinach z przynajmniej jednym nielegalnie przebywajcym w USA rodzicem.
Znakomita wikszo z nich, bo a 4,5 miliona urodzia si ju w Stanach Zjednoczonych, przez co - zgodnie z
14. poprawk do Konstytucji z 1868 r. - automatycznie posiada amerykaskie obywatelstwo [25]. Jest to ponad
dwukrotnie wicej ni 10 lat temu (2,1 miliona) i prowadzi do pomysw reformy konstytucji i zmiany
odpowiedniego zapisu. Ankieta PEW Research Center z padziernika 2010 r. wskazuje, e Amerykanie s
podzieleni wzgldem tego pomysu w stosunku 46% za i 46% przeciw, przy czym a 67% Republikanw
opowiedziao si za zmian ustawy zasadniczej, 48% niezalenych i tylko 30% Demokratw

Bilingual Education Act - Ustawa o edukacji dwujzycznej , tytu VII ustawy o szkolnictwie podstawowych i
rednich (lub 1968 BEA ) by pierwszy akt ustawodawstwa federalnego Stanw Zjednoczonych, e rozpozna
potrzeby angielsku
przez Kongres Stanw Zjednoczonych w 1921 r. Ustawy o Kwotach Imigracyjnych (Dillingham Bill) drastycznie
ograniczajcy roczn liczb imigrantw do 3% liczebnoci danej grupy etnicznej mieszkacw USA wedug
miejsca pochodzenia na podstawie spisu z 1910 r. i tym samym roczny kontyngent dla Polski w 1922 r. (rok
fiskalny liczony od 1 lipca do 30 czerwca) ograniczono do 25 827 osb
11,2 mln nielegalnych imigrantw w USA
27.11.14 dekret migracyjny Prezydent Barack Obama ogosi w czwartek dekret imigracyjny, w wyniku
ktrego prawie 5 mln z 11,2 mln nielegalnych imigrantw w USA otrzyma ochron przed deportacj.
to to jest nielegalny imigrant?
To czowiek, ktry przekroczy midzynarodowe granice (lub przebywa w danym kraju) bez wanych
dokumentw. Nielegalny imigrant moe mie podstawy ubiega si o status uchodcy ale nie musi. S
nielegalni imigranci, ktrym po prostu skoczya si wano wizy. Sam fakt nielegalnego przekroczenia granicy
nie wiadczy o tym, e czowiek nie zasuguje na midzynarodow ochron. Regularnie zdarzaj si sytuacje, e
uchodca moe przekroczy granic wasnego pastwa wycznie nielegalnie co nie umniejsza w aden sposb
jego prawa do szukania ochrony w innym kraju.
Kto to jest osoba ubiegajca si o status uchodcy?
To kady, kto ubiega si o ochron przed przeladowaniem na podstawie Konwencji Genewskiej z 1951 r. i czeka
na decyzj w tej sprawie.
Kto to jest uchodca?
Definicj uchodcy, ktra obowizuje w Europie, precyzuje Konwencja Genewska o Statusie Uchodcw z 1951
r.: to kada osoba, ktra z powodu uzasadnionej obawy przed przeladowaniem z powodu rasy, narodowoci,
religii, pogldw politycznych lub przynalenoci do okrelonej grupy spoecznej przebywa poza terytorium
swojego pastwa i z powodu tych obaw nie chce lub nie moe korzysta z ochrony tego pastwa.
W Ameryce Poudniowej i Afryce sowo uchodca ma szersze znaczenie to take osoba, ktra opuszcza swj
kraj z powodu wojny. Ciekawe, e midzynarodowe przepisy definiuj uchodc w oparciu o jego obiektywn
sytuacj, a nie fakt uznania tej decyzji formalnie przez pastwo, ktre 'status uchodcy' nadaje. Uchodc jest
si wic wtedy, gdy czowiek spenia wymogi Konwencji niezalenie od tego, czy uzyska si dokument
potwierdzajcy ten fakt, czy nie.
Co to jest status uchodcy?
To forma udokumentowania statusu cudzoziemca jako objtego midzynarodow ochron. Pastwo, ktre
nadaje osobie status uchodcy, uznaje, e spenia ona kryteria wymienione w prawie midzynarodowym, i

oferuje tej osobie pewne prawa na swoim terytorium regulowane przez przepisy prawne tego pastwa.
Ochrona obejmuje przede wszystkim prawo do pobytu na bezpiecznym terytorium (nieodesania do kraju, w
ktrym ycie lub bezpieczestwo cudzoziemca byoby zagroone).
Co to jest azyl?
Polski zwrot status uchodcy odpowiada znaczeniem angielskiemu sowu asylum. Polskie sowo azyl take
oznacza form ochrony cudzoziemcw w oparciu o interes pastwa, a nie midzynarodowe przepisy
zobowizujce Polsk do ochrony osb przeladowanych. Polska moe wic udzieli ochrony cudzoziemcowi,
ktry o ni poprosi, nawet gdy dana osoba nie spenia midzynarodowych kryteriw jeeli wadze uznaj, e
takiej ochrony chc danej osobie udzieli.
Legalna migracja ekonomiczna

wprowadzi pierwsz generacj partnerstw na rzecz mobilnoci w celu wykorzystywania ich we


wsppracy strategicznej,

rozwija centra informacji i zarzdzania migracj,

opracowa narzdzia pozwalajce na lepsze kojarzenie osb poszukujcych pracy z wolnymi


stanowiskami,

stymulowa wymian najlepszych praktyk midzy zainteresowanymi stronami,

rozwija rodki prawne i operacyjne zachcajce do migracji cyrkulacyjnej,

rozwija wsplne centra skadania wnioskw wizowych.


Walka z nielegaln imigracj

zbieranie informacji na temat zmian szlakw migracyjnych w kierunku UE,

rozwijanie zarzdzania migracj w kluczowych krajach trzecich,

przyjmowanie i wdraanie krajowych strategii zintegrowanego zarzdzania granicami w krajach


trzecich,

tworzenie infrastruktury do nadzoru granicznego w ramach europejskiego systemu nadzoru


granic (Eurosur) przez wzmocnion wspprac z krajami trzecimi,

realizacj planu dziaa z Wagadugu oraz opracowywanie strategii przeciwko handlowi ludmi przez
organizacje regionalne.
Wpyw migracji na rozwj
Dziaania w dziedzinie zwizku migracji i rozwoju musz by doskonalone i intensyfikowane. W tym celu naley
wykorzystywa zasady okrelone w Konsensusie europejskim w sprawie rozwoju, w szczeglnoci w kontekcie
rozwizywania pierwotnych przyczyn migracji. Kluczowe znaczenie ma rwnie wczanie polityki migracyjnej do
gwnego nurtu innych waciwych obszarw politycznych. W zwizku z tym Komisja zamierza:

rozwija systemy przekazw pieninych,

wspiera uczestnictwo grup migrantw i stowarzysze diaspory w ksztatowaniu polityki UE,

wspiera spjno polityki na rzecz rozwoju, ze szczeglnym naciskiem na kwesti odpywu


wykwalifikowanej siy roboczej (tzw. drena mwzgw),

ulepsza jako i dostp do edukacji i ksztacenia zawodowego oraz moliwoci i warunki zatrudnienia
w regionach charakteryzujcych si wysok presj emigracyjn,

stosowa zasady Konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju w kontekcie zatrudnienia, zarzdzania i


zmian demograficznych,

uzyska peniejsz wiedz na temat zwizkw midzy zmianami klimatycznymi a migracj oraz ich
obecnych i przyszych skutkw.
Uregulowania prawne
Amerykaskie prawo dzieli osoby przebywajce na terytorium USA na dwie kategorie: obywateli [citizens] i
cudzoziemcw [aliens][i]. Spord tych ostatnich moemy wyrni: imigrantw, uchodcw lub azylantw, oraz
nieimigrantw (non-immigrants) przebywajcych w Stanach Zjednoczonych bez zamiaru osiedlenia si.
Imigranci to obywatele innych pastw, ktrzy otrzymali wiz staego pobytu (ktra kiedy miaa kolor zielony
std mwimy o zielonej karcie), ktra najczciej, po piciu latach, pozwoli im si ubiega o amerykaskie
obywatelstwo.
Do pocztku lat 90. wizy imigracyjne przyznawane byy osobom ubiegajcym si o nie w konsulatach
amerykaskich na terytorium ich ojczystych pastw. Pniej ulego to zmianie obecnie najczciej wizy
imigracyjne wystawiane s przez amerykaski rzd osobom ju przebywajcym w Stanach Zjedocznonych.
Uchodcy to osoby, ktre szukaj moliwoci wyjazdu do USA, poniewa w pastwie, ktrego s obywatelami,
gro im przeladowania ze wzgldu na ich ras, religi, narodowo, przynaleno do okrelonej grupy
spoecznej, czy ze wzgldu na pogldy polityczne. Kadego roku okrelana jest przez prezydenta (po konsultacji
z Kongresem) pula wiz dla uchodcw.
Azylanci rni si od uchodcw tym, e najpierw przybywaj do USA, a potem prosz o azyl (schronienie). Nie
ma okrelonego limitu przyznawania azylu.Wikszo wnioskw jest jednak odrzucana. Ci, ktrzy jednak w
status uzyskaj, mog na stae osiedli si w Stanach Zjednoczonych.
Nieimigranci to osoby, ktre dostaj zezwolenie na wjazd do USA w okrelonym celu: nauki, pracy, turystyki.
Istnieje 25 rodzajw wiz nieimigracyjnych.
Nielegalni, nieudokumentowani obcokrajowcy na terytorium USA to ci, ktrzy nie maj wanej wizy. Ich
dokadna liczba nie jest znana. Najczciej pojawia si liczba od 12 do 15 milionw nielegalnych cudzoziemcw,
z ktrych 70 proc. to Meksykanie.
Plany reformy DREAM Act
Ich rodzice pracuj, pac podatki, zacigaj kredyty. Oni s jednymi z najlepszych uczniw w swoich szkoach.
Nastpnie id do collegeu adne federalne prawo nie nakazuje sprawdza legalnoci pobytu w USA modego
czowieka przyjmowanego na studia. Uczelnie najczciej nie daj podobnych dokumentw od osb, ktre
skadaj wnioski o stypendium czy kredyt studencki. Jak podaje American Association of Collegiate Registrars
and Admissions Officers, w 2009 roku, dokumenty swoich studentw sprawdzao tylko 31 proc. amerykaskich
collegew. Take i na to istnieje sposb: mona posuy si faszyw zielon kart i legitymacj ubezpieczenia
spoecznego, bez problemw dostpnymi na czarnym rynku w imigranckich dzielnicach. To jednak spore ryzyko
zwaszcza po 11 wrzenia, gdy zaostrzono weryfikacj danych osobowych.

Wielka migracja Afroamerykanw w Stanach Zjednoczonych- ruch migracyjny Afroamerykanw w


latach 1915-1930 z poudniowych stanw USA do pnocnych, rodkowo-zachodnich i zachodnich stanw.
cznie w tym okresie 1,3 mln czarnych Amerykanw opucio poudniowe stany [1]. Afroamerykanie migrowali w
celu ucieczki przed rasizmem, w poszukiwaniu zatrudnienia w miastach przemysowych, oraz lepszych
warunkw edukacyjnych dla swoich dzieci. Niektrzy historycy inaczej okrelaj czasowe ramy "Wielkiej
migracji" (nie 1915-1930, a ok. 1910-1970) i dziel j na dwa etapy. Pierwsza Wielka Migracja w latach 19101940, podczas ktrej okoo 1,6 mln osb opucio swoje domy, oraz Druga Wielka Migracja, ktra miaa miejsce
w latach 1940-1970, i podczas ktrej 5 mln czarnoskrych Amerykanw przemiecio si do nowych miejsc

zamieszkania. W przecigu ostatnich 35 lat XX wieku naukowcy zaobserwowali ruch migracyjny odwrotny,
tzw. Nowa Wielka Migracja, ktra trwa od 1965 roku[potrzebne rdo].

12 stanw, w ktrych zaobserwowano najwikszy wzrost


Afroamerykanw: Connecticut, Illinois, Indiana, Kalifornia, Maryland, Massachusetts, Michigan, New
Jersey, Nowy Jork, Ohio, Pensylwania,Wisconsin.

10 stanw, w ktrych zaobserwowano najwikszy spadek liczby


Afroamerykanw: Alabama, Arkansas, Georgia, Louisiana, Missisipi, Poudniowa Karolina, Pnocna
Karolina, Teksas, Tennessee,Wirginia[2].
Spis treci
[ukryj]
Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Kiedy Proklamacja Emancypacji zostaa podpisana w 1863, mniej ni 8% Afroamerykanw zamieszkiwao stany
pnocno-wschodnie oraz rodkowego zachodu. W 1900 ok. 90% mieszkao w dawnych stanach niewolniczych.
Podczas migracji wikszo Afroamerykanw opuszczajcych ojczyste strony migrowao do wielkich miast,
gwnie pooonych na pnocnym wschodzie USA: Nowego
Jorku,Philadelphii, Bostonu, Buffalo, Baltimore, Minneapolis, Detroit, Chicago, Milwaukee, Kansas City, St.
Louis, Pittsburghu, Cincinnati i Cleveland, jak rwnie do mniejszych orodkw przemysowych takich
jak: Gary, Dayton, Toledo, Peoria, Omaha, Newark, Flint i Albany.

W latach 1910-1930 populacja Afroamerykanw w pnocnych stanach wzrosa o okoo 40%, przy czym wzrost
ten dotyczy gwnie najwikszych miast. Na pocztku ubiegego wieku wielkie amerykaskie miasta, jak
Chicago, Nowy Jork, Detroit i Cleveland corocznie odnotowyway znaczne wzrosty liczby mieszkacw.
Przyczynami tego stanu rzeczy byy migracje - zarwno zewntrzne (gownie z Europy), jak i wewntrzne
(Afroamerykanw). W konsekwencji, w obliczu ostrej konkurencji m.in. o miejsca pracy, wzroso napicie midzy
Afroamerykanami i biaymi (gwnie nowymi imigrantami z Europy, cho take wielu biaych
niewykwalifikowanych robotnikw ze starszej imigracji obawiao si konkurencji taniej siy roboczej w postaci
Murzynw). Najbiedniejsze grupy spoeczne - nowi przybysze z Europy oraz Afroamerykanie konkuroway take o
tanie mieszkania.

Afroamerykanie przenosili si pojedynczo lub w maych grupkach rodzinnych. Rzd nie wspiera w aden sposb
migrantw. Podstawowym czynnikiem migracyjnym byy szeroko rozumiane uprzedzenia rasowe i przypadki
przemocy a nawet linczowania czarnych obywateli w poudniowych stanach [potrzebne rdo]. W pnocnych stanach
na og mogli znale lepsze szkoy, za doroli mczyni atwiej mogli uzyska prawo do gosowania w
wyborach. Rozwj przemysu spowodowa wiksz moliwo zatrudnienia.

Przyczyny migracji[edytuj | edytuj kod]

1. Afroamerykanie opuszczali poudniowe stany, w celu ograniczenia dyskryminacji i rasowej segregacji;


prawa te od drugiej poowy XIX wieku zapisane byy w konstytucji, a zwaszcza w lokalnym systemie
prawnym tzw. Poudnia (Prawia Jima Crow).

2. Plaga kwieciaka bawenianego na polach baweny na poudniu Stanw Zjednoczonych pod koniec lat
10. XX wieku, sprawia e wiele osb zatrudnionych w rolnictwie musiao szuka alternatywnego
zatrudnienia.

3. Rozwj przemysu w obliczu wojny otworzy nowe miejsca pracy dla mieszkacw USA, niezalenie od
ich pochodzenia etnicznego

4. I wojna wiatowa i Akt imigracyjny z 1924 (ang. Immigration Act of 1924) wprowadzi ograniczenia dla
imigrantw z Europy, powstajce orodki przemysowe w pnocno-wschodnich oraz rodkowozachodnich stanach poszukiway nowych pracownikw ze wzgldu na ich niedobr w zakadach.

5. Podczas Wielkiej powodzi nad Missisipi w 1927 wiele tysicy Afroamerykanw zostao wysiedlonych.
Skutki[edytuj | edytuj kod]
Zmiany demograficzne[edytuj | edytuj kod]

Wielka migracja Afroamerykanw stworzya pierwsze due spoeczno czarnych w pnocnych stanach USA.
Szacuje si ze poudniowe stany w latach 1916-1918 opucio 400 tys. czarnych Amerykanw, eby wykorzysta
wolne miejsca pracy, ktre pojawiy si na skutek I wojny wiatowej [3].

W 1910 roku liczba Afroamerykanw w Detroit wynosia 6000. Na pocztku wielkiego kryzysu w 1929, liczba
czarnych w miecie wzrosa do 120000.

W 1910 czna liczba ludnoci Chicago wynosia 1698575[4]. W 1920 liczba ludnoci wzrosa o wicej ni 1 mln
mieszkacw. Podczas drugiej fali migracji (1940-1960) liczba czarnych wzrosa z 278000 do 813000. Chicago
zostao uznane za czarn stolice Ameryki[5].

Inne miasta, takie jak St. Louis, Cleveland, Baltimore, Philadelphia i Nowy Jork, take dowiadczyy wzrostu
liczby czarnych mieszkacw.

W poudniowych stanach wyjazd tysicy Afroamerykanw spowodowa znaczny spadek liczby czarnych
obywateli. W Missisipi ich udzia w populacji zmniejszy si z 56% (1910) do 37% w 1970[6]. W Poudniowej
Karolinie populacja Afroamerykanw spada z 55% w 1910 do 30% w 1970 [6].

Dyskryminacja, warunki pracy i mieszkaniowe[edytuj | edytuj kod]

Na Pnocy, czciej ni na Poudniu Afroamerykanie dziki zdobytemu wyksztaceniu mogli znale zatrudnienie
w nowych profesjach oraz ewentualnie osign poziom klasy redniej. Jednak migranci napotykali si z ronymi
formami dyskryminacji. Poniewa tak wielu ludzi migrowao w krtkim czasie, czsto pojawiay si konflikty z
europejskimi imigrantami, nalecymi do klasy robotniczej. Murzyni i nisko opacani imigranci z Europy stanowili
wobec siebie naturaln konkurencj na rynku pracy, co skutkowao wzajemnymi oskareniami, m.in. o zanianie
poziomu wynagrodze.

Afroamerykanie znajdywali zatrudnienie przede wszystkim w przemyle stalowym, motoryzacyjnym,


stoczniowym oraz w uboju i przetwrstwie zwierzt. Od 1910 do 1920 liczba czarnych zatrudnionych w
przemyle wzrosa niemal dwukrotnie z 500 tys. do 901 tys.[3] Po Wielkim Kryzysie zwizki zawodowe zniosy
segregacj rasow, dziki czemu Afroamerykanie uzyskali w latach 30 i 40. XX wieku dostp do lepszych miejsc
pracy.

Z powodu szybkiego wzrostu liczby Afroamerykanw oraz nowych imigrantw z Europy, stanowicych
najubosze warstwy spoeczestwa, pojawi si problem z dostpnoci tanich domw na rynku. Obie grupy
konkuroway nawet o najstarsze i najbardziej zuyte, a przez to najtasze w wynajmie domy. Pojawiy si
ograniczenia w zakresie moliwoci osiedlania si w pewnych czciach miast, co byo czsto nastpstwem
przepenienia dzielnic mieszkaniowych (np. w Chicago). Ograniczenia te dotyczyy zwykle ludnoci czarnoskrej,
jednak czsto obejmoway te nowych biaych imigrantw. W wyniku nadmiernej liczby ludnoci zaczy si
rozwija przedmiecia miast, gdzie powstaway nowe osiedla mieszkaniowe. Dyskryminacja i zwikszenie
kosztw utrzymania w centrach miasta ograniczyy zamieszkiwanie tych obszarw przez Afroamerykanw. Akt
Mieszkaniowy z 1934 (ang. National Housing Act of 1934) przyczyni si do ograniczenia przydzielanych
kredytw dla czarnych, zwaszcza na tych obszarach, ktre byy zamieszkiwane przez czarnych [7].

W okresie migrowania, czarni czsto napotykali problemy zwizane z zdobyciem mieszkania. Biali czsto
uniemoliwiali zakup lub wynajem domw przez czarnych w biaych dzielnicach. Nawet wtedy gdy czarnym
udao si zakupi dom w biaej dzielnicy, napotykali si z nieakceptacj przez biae spoeczestwo. Czsto
dochodzio do gwatownych wydarze, np.: zamieszkami przed domem czarnych, zamachami, a nawet
morderstwami[potrzebne rdo].

Afroamerykanie byli rwnie mniej akceptowani z uwagi na ich poudniow kultur. Ronic kulturowe stworzyy
poczucie innoci wobec mieszkacw, ktrzy zamieszkiwali miasta przed przybyciem czarnych [8].
Wanym zagadnieniem w XX-wiecznych dziejach wilczy bya emigracja zarobkowa. Miaa ona
podstawy wybitnie ekonomiczne, wynikajce z rozwarstwienia gospodarstw i duego przyrostu demograficznego
na przeomie XIX i XX wieku. Globalnie wychodstwo z Galicji zapocztkowane po 1880 roku odbywao si w
dwch zasadniczych kierunkach i formach: jako emigracja do Stanw Zjednoczonych Ameryki (czasowa lub
staa) i krajw Ameryki Poudniowej (gwnie Brazylii) - jak mawiano za wielk wod" oraz do pobliskich krajw
europejskich -Saksonii i Prus, a take Francji - emigracja wycznie sezonowa.
Najlepiej uchwytnym, majcym take najwiksze znaczenie ekonomiczne i spoeczne, byo wychodstwo do
Stanw Zjednoczonych Ameryki. Pierwszy okres ywioowej emigracji do USA trwa do roku 1924. Wtedy to

Amerykanie zaniepokojeni masowym napywem emigrantw wprowadzili ustaw przewidujc wydawanie 165
tys. wiz rocznie. Wizy dzielono proporcjonalnie pomidzy poszczeglnymi grupa

Imigracja do Stanw Zjednoczonych to najwikszy napyw ludnoci emigracyjnej w dziejach wiata. W USA
osiedlio si kilkadziesit milionw przybyszw z rnych krajw europejskich (Polska,Niemcy, Wielka
Brytania, Wochy, Rosja) oraz z krajw azjatyckich (gwnie z Chin). Do tego take licznie narody Europy
Wschodniej oraz Ameryki Poudniowej i rodkowej. Taka fala emigracyjna trwa od pocztkw XIX wieku a po
czasy dzisiejsze. Jednak mona wyrni okresy silniejszego napywu ludnoci.

Lata 80. i 90. XIX wieku stay si okresem wzrostu imigracji do Stanw Zjednoczonych, w latach 19151925 stopniowo wadze wprowadzay ograniczenia imigracyjne, zmniejszajc w 1926 roku liczb wjedajcych
do ok. 150 tysicy osb rocznie. Restrykcyjna polityka imigracyjna, mimo pewnych udogodnie wprowadzonych
w 1948 roku dla uchodcw wojennych, pozostaa restrykcyjna do 1965 roku. W tym roku system kwotowy
zosta wyparty przez wieloaspektowy system preferencji. Kolejny wzrost imigracji nastpi w latach 80. i 90. XX
wieku, utrzymujc si po dzi dzie.
mi narodowociowymi.

Imigracja do 1865[edytuj | edytuj kod]

To wtedy wanie zaczli napywa nowi Amerykanie, ktrzy mieli stworzy nowa ojczyzn od podstaw zarwno i
politycznych, jak i gospodarczych. Jednak i tu mona wyrni etapy napywu osadnikw.
Imigracja do 1776 roku[edytuj | edytuj kod]

Tego etapu napywu ludnoci nie mona nazwa imigracj. Bya to kolonizacja Ameryki Pnocnej. Wrd
osadnikw przewaali Anglosasi (Anglicy, Szkoci i Walijczycy). Na nowym kontynencie osiedlali si
te Holendrzy i Francuzi. Kolonici dali pocztek narodowi amerykaskiemu i kulturze amerykaskiej. To oni
wywalczyli niepodlego USA.
Imigracja od 1776 do 1865[edytuj | edytuj kod]

Mapa zamieszkania rnych imigrantw na terenie USA

Wikszo imigrantw stanowili nadal Anglosasi. Jednak doczyli do nich Niemcy i Irlandczycy. Z czasem te
dwie nacje wypary tradycyjnych osadnikw i bardziej zrnicoway go religijne. Irlandczycy i cz Niemcw
zasilia szeregi amerykaskich katolikw. Ludno ta odegraa kluczow role w kolonizacji terenw Wielkich
Jezior i Dzikiego Zachodu. Oni te rozwinli amerykask gospodark.

4) ruchy spoeczne np. Civil Right Movement


5) pytanie dot, filmu Miasto gniewu stosunki rasowe i etniczne przedstawione- jakie grupy wystpoway .

Kwestie prawne dot. Stosunk migracyjnych

praktyce pracodawcy musz zdecydowa czy wyjazd pracownikw ma charakter podry subowej czy raczej
wie si ze zmian miejsca wykonywania pracy i formalnym oddelegowaniem, jaki bdzie status podatkowy
wysanych pracownikw, w ktrym kraju i na jakich zasadach opodatkowane bdzie wynagrodzenie pracownika,
gdzie odprowadzane powinny by skadki na ubezpieczenia spoeczne pracownika, jak prawidowo ustali
podstaw wymiaru tych skadek. Z jednej strony obowizkiem pracodawcy jest zatem prawidowe wypenienie
obowizkw patnika (aby nie naraa si na konsekwencje karno-skarbowe zwizane z niewaciwym
wykonywaniem obowizkw patnika), z drugiej strony jego rol powinno by zapewnienie pracownikowi
oddelegowanemu bezpieczestwa podatkowego.
Ten ostatni aspekt w przypadku oddelegowa zagranicznych odgrywa niezwykle istotn rol. Pracownik
podejmujc prac za granic powinien wiedzie, jakie konsekwencje niesie dla niego ten wyjazd na gruncie
podatkowym czy jego wynagrodzenie bdzie podlegao opodatkowaniu za granica a jeli tak, jaka bdzie
wysoko podatku zagranicznego i kto pokryje ewentualn rnic pomidzy podatkiem zagranicznym a
podatkiem, ktry naleny byby w Polsce gdyby pracownik nie wyjeda.
Podobnie w przypadku ubezpiecze spoecznych pracownik wyjedajcy powinien wiedzie, w ktrym kraju
w trakcie oddelegowania bdzie paci skadki ubezpieczeniowe i na jakich zasadach oraz jaki bdzie miao to
wpyw na jego ochron ubezpieczeniow i wysoko przyszych wiadcze z ubezpieczenia spoecznego takich
jak emerytura lub renta. Z kolei w przypadku pracownikw zagranicznych skierowanych do pracy w Polsce przed
polskimi podmiotami staje wyzwanie poprawnego okrelenia cicych na nich obowizkw podatkowych a
take obowizkw zwizanych z legalizacj zatrudnienia cudzoziemcw w Polsce.
Powysze kwestie nie s atwe i w praktyce nastrczaj pracodawcom wielu problemw i wtpliwoci.
Dodatkow komplikacj jest fakt, i jakkolwiek przepisy podatkowe oraz ubezpieczeniowe w odniesieniu do
pracownikw migrujcych pozostaj niezmienione ju od kilku lat, orzecznictwo sdw potguje wtpliwoci w
odniesieniu do kwestii wydawaoby si oczywistych i wynikajcych wprost z przepisw podatkowych. Jako
przykad przytoczy mona niedawny wyrok jednego z Wojewdzkich Sdw Administracyjnych, ktry stwierdzi,
i zagraniczny podmiot oddelegowujcy swoich pracownikw do pracy w Polsce staje si patnikiem
odpowiedzialnym za prawidowe naliczenie zaliczek na podatek dochodowy od wynagrodze tych
pracownikw, podczas gdy z przepisw ustawy o podatku dochodowym od osb fizycznych wynika, e w takiej
sytuacji za opacanie zaliczek na podatek odpowiedzialny jest sam podatnik.
Pracodawcy wysyajcy swoich pracownikw za granic oraz przyjmujcy cudzoziemcw do pracy musz wzi
na siebie trud prawidowej oceny podatkowo-ubezpieczeniowych aspektw oddelegowa oraz zaoferowa
pracownikom niezbdne wsparcie w wypenianiu cicych na nich obowizkw powstajcych w zwizku z
oddelegowaniami. Aby zapewni maksymaln efektywno pracownika i pene oddanie sprawom
zawodowym obszar rozlicze podatkowo ubezpieczeniowych nie moe powodowa dla pracownika
dyskomfortu i obaw przed ewentualnymi sankcjami karno-skarbowymi czy to na gruncie ustawodawstwa
polskiego czy zagranicznego, ktre mogyby powsta w zwizku z nieprawidowym rozliczeniem jego
wynagrodzenia dla celw podatkowych. Pracownik powinien wiedzie, jakie wyjazd do pracy za granic bdzie
mia przeoenie na poziom jego wynagrodzenia netto w kontekcie ewentualnych nalenoci publiczno-

prawnych, do ktrych ponoszenia bdzie zobowizany w Polsce i/lub za granic a take, na jakie wiadczenia
dodatkowe od pracodawcy moe liczy w zwizku z wyjazdem. Rol pracodawcy powinno wic by z jednej
strony wsparcie pracownika w zakresie rozlicze podatkowo-ubezpieczeniowych w Polsce i za granic (czsto
przy wydanej pomocy firm specjalizujcych si w obsudze pracownikw migrujcych) z drugiej natomiast takie
zaprojektowanie pakietu wynagrodzenia pracownika delegowanego, aby zachci go do wyjazdu za granic lub
do przyjazdu do pracy w Polsce i odpowiednio zmotywowa do pracy.
Powysze tematy maj fundamentalne znaczenie dla powodzenia programu oddelegowa u danego pracodawcy.
Jeli zastanawiaj si Pastwo nad wdroeniem polityki oddelegowa pracowniczych w swojej firmie, jeli s
Pastwo zainteresowani poszerzeniem wiedzy na temat oddelegowa i ich aspektw podatkowoubezpieczeniowych oraz zapewnieniem delegowanym pracownikom bezpieczestwa podatkowoubezpieczeniowego, zapraszamy na organizowane przez Deloitte wydarzenia powicone powyszym
zagadnieniom webcast oraz cykl warsztatw podatkowo-ubezpieczeniowych.

Visa

Waiver

Program

wci

nie

dla

Polakw

Warunkiem, by marzenie Polakw o podry do USA bez koniecznoci ubiegania si o wizy spenio si, jest
udzia Polski w ww. programie Visa Waiver Program. Obejmuje on kraje, ktrych obywatele mog przyjecha do
Stanw Zjednoczonych na okres do 90 dni bez koniecznoci ubiegania si o wiz. Podstawowym kryterium, by
dany kraj zosta wczony do programu VWP, jest niski poziom odmw wydania wiz jego obywatelom przez
suby konsularne USA, a take m.in. wprowadzenie paszportw biometrycznych czy wsppraca z rzdem USA
w sprawach dotyczcych bezpieczestwa.
VWP zosta utworzony na podstawie decyzji Kongresu w 1986 r. Pierwszym krajem, ktry zosta nim objty, bya
Wielka Brytania (1989 r.). Obecnie uczestniczy w nim 36 pastw: Andora, Australia, Austria, Belgia, Brunei,
Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Islandia, Japonia, Korea Poudniowa,
Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, otwa, Malta, Monako, Niemcy, Norwegia, Nowa Zelandia, Portugalia,,
Republika Czeska, San Marino, Singapur, Sowacja, Sowenia, Szwajcaria, Szwecja, Wgry, Wielka Brytania oraz
Wochy.
Do 2007 r. o wczenie do programu VWP mogy ubiega si tylko te kraje, w ktrych odsetek odmw wydania
wiz nie przekracza 10 proc. Nowe przepisy obniyy ten prg do 3 proc. W midzyczasie w wypadku wikszoci
ssiadw Polski nastpi znaczny spadek poziomu odmw wiz i w zwizku z tym doczyy one do programu na
starych zasadach. W cigu zaledwie dwch lat (2006-2008) w wypadku Sowacji odsetek odmw zmniejszy si z
16 do 5 proc. Podobny spadek zanotowano w tym czasie na otwie (z 21 do 8 proc.), Litwie (z 27 do 9 proc.), na
Wgrzech (z 12 do 7 proc.) czy w Republice Czeskiej (z 9 do 5 proc.). Od 2009 r. obywatele tych krajw podobnie jak Estonii, Malty, Cypru czy Grecji - mog jedzi do USA bez wiz. Polska jest zatem jedynym krajem z
Europy rodkowo-Wschodniej, ktry nie jest w programie VWP, a oprcz Rumunii i Bugarii - z caej UE.
Cho w wypadku Polski poziom odmw regularnie spada, to i tak jest on znaczco wyszy ni zakadany obecnie
w programie VWP trzyprocentowy prg. W cigu ostatnich lat (2006-2011) zmniejszy si on z 26 do 9,8 proc. W
2011 r. zanotowano jednak ponownie niewielki wzrost do poziomu 10,2 proc. Ok. 80 proc. odmw wiz dla
Polakw dotyczy wnioskw z trzech regionw: Podhala, Rzeszowszczyzny i Podlasia, w ktrych istnieje silna
tradycja wyjazdw do USA. Wyjazdy te maj take charakter zarobkowy. Czst taktyk jest aplikacja o wizy
turystyczne lub w celu odwiedzenia rodziny czy znajomych, a w praktyce - podjcie nielegalnego zatrudnienia.

Imigracja nielegalna
W dyskusjach na temat mniejszoci latynoskiej i reformy imigracyjnej gwnym tematem nie s legalni jej
przedstawiciele, lecz imigranci nielegalni. Liczc ok. 9,1 miliona osb stanowi oni niemal 19% caej liczby

Latynosw zamieszkujcych w Stanach Zjednoczonych . Jest to niewtpliwie dua liczba i zrozumiae jest, e
problem ten wywouje oywion dyskusj w mediach amerykaskich i na tamtejszych politycznych salonach.
W 2010 r. liczba wszystkich nielegalnych imigrantw wyniosa 11,2 miliona osb, co oznacza spadek w
porwnaniu ze szczytowym rokiem 2007 (12 milionw). Znakomita wikszo tej grupy, bo a 58% (6 500 000
osb) to przybysze z Meksyku. Obywatele innych krajw latynoamerykaskich stanowi 23% tej liczby (2 600
000) . W sumie, nielegalnie przebywajcy w USA Latynosi to 81% caoci nielegalnej imigracji, czyli jako
wspomniano wyej ponad 9 milionw osb. Doda naley, e w spadek cakowitej liczby nielegalnych
imigrantw w cigu 3 ostatnich lat jest zwizany przede wszystkim ze spadkiem przybyszw z Meksyku. W
pierwszej poowie ostatniej dekady rocznie przybywao ich do Stanw Zjednoczonych ok. 500 000 (i w 2007 r.
liczyli w sumie 7 milionw). Od 2007 r. ich liczba spada do ok. 150 000 nowo przyjezdnych nielegalnych
rocznie.

African-American Civil Rights Movement lub 1960 Civil Rights Movement obejmuje ruchw
spoecznych w Stanach Zjednoczonych, ktrej cele byy do koca segregacj rasow i
dyskryminacj wobec czarnych Amerykanw i zabezpieczenia prawnego uznania i federalnych ochrony praw
obywatelskich, wymienionych w Konstytucji i prawa federalnego , Artyku ten obejmuje faz ruchu pomidzy
1954 i 1968 roku, szczeglnie w poudniowej . Kierownictwo byo African-American, wikszo wsparcia
politycznego i finansowego pochodzia z zwizkami zawodowymi (prowadzonych przez Waltera Reuthera ),
gwnych wyzna religijnych oraz wybitnych biaych politykw, takich jak Hubert Humphrey i Lyndona B.
Johnsona .

Ruch charakteryzowa duych kampaniach oporu cywilnego . W latach 1955 i 1968, akty pokojowego protestu
inieposuszestwa obywatelskiego produkowane sytuacji kryzysowych i produktywnego dialogu midzy
dziaaczy i wadz pastwowych. Federalne, stanowe i lokalne rzdy, przedsibiorstwa i spoecznoci czsto
musia natychmiast reagowa na takie sytuacje, e zwrci uwag na nierwnoci napotykanych przez
Afroamerykanw. Formy protestu i / lub nieposuszestwa obywatelskiego zawarte bojkot takich jak
pomylnego Montgomery Bus Boycott (1955/56), w stanie Alabama; " sit-in ", takie jak wpywowych Greensboro
sit-in (1960) w Karolinie Pnocnej, marsze , takich jak Selma do marszw Montgomery (1965), w stanie
Alabama; i szereg innych dziaa pokojowych.
Po wojnie secesyjnej , trzy poprawki konstytucyjne zostay przekazane, w tym 13 Poprawka (1865), ktry
zakoczy niewolnictwo; 14. Poprawka (1868), ktry da Afroamerykanw obywatelstwo, dodajc ich liczba
ludnoci czterech milionw do oficjalnego populacji poudniowych stanach dla Kongresu podziau ; i 15th
Poprawka (1870), ktry da African-American mczyni prawo do gosowania (tylko mczyni mogli gosowa
w USA w tym czasie). Od 1865/77, Stany Zjednoczone przeszed burzliwy Rekonstrukcja Era prbuje nawiza
bezpatn praw pracowniczych i obywatelskich wyzwolecw na poudniu po zakoczeniu niewoli

Partia Czarnych Panter (ang. Black Panther Party (BPP) albo Black Panther Party for Self-Defense) radykalna
amerykaska organizacja polityczna utworzona w celu ochrony czarnej mniejszoci w USA i walczca o jej
prawa. Aktywna w latach 60. i 70. XX wieku.

Historia organizacji[edytuj | edytuj kod]

Czarne Pantery zostay zaoone w padzierniku 1966 roku przez takich aktywistw jak: Huey P. Newton, Bobby
Seale i Richard Aoki. Pocztkowo czonkowie tego ruchu opowiadali si za zbrojnym oporem wobec wszelkich
aktw przemocy i dziaaniem w interesie afroamerykaskiej sprawiedliwoci. Z biegiem czasu filozofia partii
ulega zmianie. Mimo e jej liderzy starali si ukazywa socjalistyczne oblicze Czarnych Panter, to w
rzeczywistoci nowi czonkowie wstpowali do nich gwnie ze wzgldu na opini jaka do niej przylgna (partia
bya uwaana wtedy za orodek czarnego rasizmu). W samym ruchu istniao wiele odmiennych nurtw i
rozbienoci, co do tego, jak drog Pantery powinny poda.

Grupa opieraa swoje dziaanie na 10-punktowym programie, ktry nosi tytu: Ziemia, chleb, mieszkanie,
edukacja, odzie, sprawiedliwo i pokj. Pantery day take zwolnienia ze suby wojskowej, uwaajc, i
Afroamerykanie s uywani do zabijania i walki z innymi narodami na wiecie, ktre tak jak Czarni s
przeladowane przez biay rasistowski rzd USA [1].

Dziaalno partii w pierwszym etapie istnienia opieraa si gwnie na kryteriach rasowych


Ku Klux Klan (KKK) organizacja rasistowska, utworzona w miejscowoci Pulaski w Stanach Zjednoczonych,
czciowo zakonspirowana, walczca o utrzymanie supremacji biaych w USA i dca do ograniczenia praw
innych grup rasowych i etnicznych, gwnie Afroamerykanw, oraz ydw, jak i katolikwjako grupy
wyznaniowej (mimo i jego czonkowie uwaali KKK za stowarzyszenie chrzecijaskie), zorganizowana na wzr
tajnego stowarzyszenia. Powstaa wXIX wieku (po wojnie secesyjnej), reaktywowana w 1915 roku, w szczytowym
momencie posiadaa ok. 4 mln czonkw w caych Stanach Zjednoczonych. Poczwszy od lat 30. popularno
KKK zacza jednak gwatownie spada i w konsekwencji w 1944 roku organizacja zostaa rozwizana. Po II
wojnie wiatowej ruch zacz si odradza, ale w znacznie bardziej ograniczonej formie. Z powodu dopuszczania
si przemocy na tle rasowym i religijnym by zwalczany przezKongres Stanw Zjednoczonych i wadze federalne.
Na przeomie XX i XXI wieku skada si z szeregu marginalnych i niezalenie od siebie dziaajcych organizacji.
Mona wic mwi w perspektywie historycznej o co najmniej trzech Ku-Klux-Klanach, niezalenych i nie
zachowujcych cigoci swojej historii.

However, it was in the 1950s and 1960s that the civil rights movement led by Martin Luther King challenged
white supremacy:

In 1954, Rev Brown won the right to send his child to a white school.

In 1955, Rosa Parks refused to give up her bus seat to a white person, inspiring the Montgomery Bus
Boycott.

In 1957, nine black students, with military protection, went to a white school in Little Rock, Arkansas.

In 1963 after campaigns of restaurant sit-ins, Freedom Rides on interstate buses and bloody civil
rights marches a quarter of a million people marched to the Lincoln Memorial to hear King's 'I have a dream'
speech.
The civil rights movement gave black Americans legal equality:

The Civil Rights Act (1964) outlawed segregation in schools, public places or jobs.

The Voting Rights Act (1965) gave all black people the vote.

The Fair Housing Act (1968) banned discrimination in housin

Underground Railroad
Mapa wielu tras w sieci umownego szlaku Kolej Podziemna, wydana w 1895
Kolej Podziemna (ang. Underground Railroad) umowny szlak
ucieczki amerykaskich zbiegych niewolnikw, Murzynw, bdcym w istocie sieci drg, pomocnych domostw,
organizacji i spoecznoci.
Jako osoby pomocne, uczestniczyli w tym przedsiwziciu gwnie abolicjonici: dawniej zbiegli niewolnicy i
wolni biali Amerykanie, ci drudzy zaangaowani na tle wyznaniowym, protestanckim, pocztkowo
gwnie kwakrzy pensylwascy. Szlakami Underground Railroad przerzucano ludzi z poudnia na pnoc (w duej
mierze, dalej do Kanady), lecz take do Meksyku.
Przykadowo, Rewolwerowiec Dziki Bill Hickok wychowa si na wymienitego strzelca z koniecznoci, jako
dziecko w obronie domostwa wiejskich abolicjonistw, stanowicym schronisko na szlaku Underground Railroad
w pnocnym regionie stanu Illinois.
Obecnie, nowo utworzone National Underground Railroad Freedom Center, muzeum narodowe USA powicone
sieci Underground Railroad, znajduje si u brzegu rzeki Ohio w jednym z gwnych orodkw tej
sieci, Cincinnati w poudniowo-zachodnim kcie stanu Ohio, na dawnej granicy z niewolniczym poudniem,
stanem Kentucky.

6) film miasto gniewu stosunki rasowe/ etniczne


Miasto Gniewu Crash -Jest to opowie o ludziach rnych nacji i kolorw skry, ktrzy mieszkajc w
jednym miecie nie potrafi si porozumie i obwiniaj si wzajemnie o wasne klski i niepowodzenia.
Widzimy w filmie ludzi zastraszonych rzeczywistoci i uprzedzonych do siebie, ale dostrzegamy, e w
kadym (nawet bardzo gboko) tkwi czowiek.
Los Angeles- film Paula Haggisa mwi przede wszystkim o gniewie i uprzedzeniach rasowych. Reyser
pokazuje cay przekrj spoeczestwa, od biaych poprzez osoby pochodzenia arabskiego czy
azjatyckiego na Afroamerykanach koczc. Jest to wany gos, jako e wspczesny wiat cay czas ma
problemy na tle rasowym . Paul Higgins posuy si stereotypami w sylwetkach swoich bohaterw i
cho uczyni to celowo, nie osign nadzwyczajnego efektu. Miasto gniewu doczyo do innych
filmw o nieporozumieniach rasowo/etnicznych z popularnym motywem przypadku, w ktrych adnej
ze stron nie mozna jednoznacznie zakwalifikowa do ofiar bd przeladowcw.
Mciwy ksenofobiczny policjant, meksykaska poczciwa suca, zamona pani domu, dwch czarnych
drobnych zodziejaszkw z przedmie, latynoski lusarz czy pochodzcy z Bliskiego Wschodu waciciel
rodzinnego sklepu To konflikt pci, spoeczne przesilenie, ideologiczna przepychanka, sowny spr w
kilku jzykach wiata, wojna klas, religii i ras. Haggis kumuluje zrnicowane pod wzgldem
emocjonalnym sytuacje. Od trywialnej samochodowej stuczki przez kradziee po zabjstwo.