You are on page 1of 55

NAJEE POVREDE U

SAOBRAAJNOM
TRAUMATIZMU I PRINCIPI
ZBRINJAVANJA ISTIH

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

MEHANIZAM POVREIVANJA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

MEHANIZAM POVREIVANJA

Omoguava da se u 90% predvidi


vrsta i obim povrede, na osnovu
ega se donosi odluka kako
zbrinuti i transportovati povreenu
osobu.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

FAZE DOGAAJA

1. PRE SUDARA
2. SUDAR
3. POSLE SUDARA
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

SUDAR MOTORNIH VOZILA


EONI SUDAR

IZNAD I PREKO

ISPOD I DOLE

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

SUDAR MOTORNIH VOZILA


SUDAR OD POZADI

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

TRZAJNE POVREDE VRATA

SUDAR MOTORNIH VOZILA


BONI SUDAR

PUTNIKI

PUTNIKI

PUTNIKI

KOMBI

PUTNIKI

TERETNO

MOTOCIKLISTIKI SUDAR
EONI

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE GORNJIH EKSTREMITETA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE DONJIH EKSTREMITETA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

MOTOCIKLISTIKI SUDAR
KOSI

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE DONJIH EKSTREMITETA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

MOTOCIKLISTIKI SUDAR
ZBACIVANJE PRI SUDARU

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE PEAKA
ODRASLI
I FAZA

II FAZA

III FAZA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE DONJIH EKSTREMITETA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE PEAKA
DECA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE GLAVE

Povrede mekih delova lica i poglavine


Poglavina je dobro prokrvljena pa rane u ovoj regiji obilno krva re.Prelomi lobanje se mogu
podeliti na prelome svoda lobanje i prelome baze lobanje.
Prelomi svoda lobanje su pukotine, prelomi u vidu ulegnu
ulegnua i raspar
rasparavaju
avajui prelomi.
Simptomi i znaci:
znaci: lokalno otok, bolna osetljivost na dodir, vidljivo ulegnu e, deformitet. Znaci i
simptomi povrede mozga mogu, ali i ne moraju biti prisutni.
Prelomi baze lobanje daju slede
sledee simptome i znake: krvni podlivi tipi
tipine lokalizacije (oko
oiju fenomen nao
naoara
ara i iza uva), krvarenje iz usta, krvarenje i/ili curenje bistre t enosti iz
nosa ili uva.
Povrede mozga.
mozga. Simptomi i znaci su: gubitak svesti, gubitak se
seanja za dogaaje koji su se
dogodili pre i/ili posle povrede, neubi
neubiajeno pona
ponaanje, nerazgovetan govor, nemogu
nemogunost
pomeranja nekog dela tela ili slabost ruke ili noge, promene na zenicama, glavobolja, mu
munina,
povra
povraanje, vrtoglavica, slabost, promene u disanju, bleda, hladna i v la
lana ko
koa, gubitak vida,
sluha.
Znaci i simptomi povrede glave mogu nastati odmah nakon povrede ili se sporo razvijati tokom
nekoliko sati. Glava mo
moe biti bez vidljivih znakova povreivanja,
povreivanja, a da komplikacije nastanu kao
posledica krvarenja unutar lobanje i nagnje
nagnjeenja mozga.
Svaki povreeni sa povredom glave se mora zbrinjavati kao da ima povredu vratne ki
kime.

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE GLAVE
Postupak prve pomo i kod povrede glave
1. Postaviti osobu da le i u odgovarajuem poloaju:
- Leei poloaj sa blago podignutom glavom i ramenima kod povrda samo mekih
tkiva glave,
- Leei na boku ako je povreeni bez svesti a di e.
- Leei na strani povreenog uva kod povreda uva .
- Leei na leima na tvrdoj, ravnoj podlozi kod sumnje na povredu ki menog stuba.
2. Izvriti stabilizaciju glave i vrata postavljanjem svojih ruku sa obe strane glave
povreenog, odravajui poloaj glave u ravni sa kimenim stubom. Ako je potrebno
da se povreena osoba okrene i postavi u bo ni poloaj, a postoji sumnja na povredu
vrata ili kime, potrebno je zatra iti neiju pomo. Povreenog treba paljivo okrenuti
na stranu pridravajui sve vreme glavu i vrat. U toku okretanja glava, vrat i telo
moraju biti u istoj ravni.
3. Zaustaviti krvarenje, previti rane, zbrinuti prelome, ukoliko za to postoji potreba
4. Pratiti znakove ivotnih funkcija.

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE GRUDNOG KOA

Povrede grudnog koa mogu biti probojne i tupe.


Probojne rane mogu biti: ustrelne, prostrelne i ubodne.
Tupe povrede nastaju mehanizmom pritiska i cepanja.
Simptomi i znakovi: vidljive otvorene i zatvorene rane
u podruju grudnog koa, bol, oteano disanje,
plaviasta prebojenost koe, kaalj sa iskaljavanjem.
Posebna opasnost su probojne rane grudnog ko a, koje
prepoznajemo po pojavi penu ave krvave tenosti na
rani i zvuku itanja.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

ZBRINJAVANJE OTVORENOG PNEUMOTORAKSA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE GRUDNOG KOA


Postupak prve pomoi:
Na osnovu procene stanja povreenog odreuje se redosled postupa ka.

Prepoznati vrstu povrede.


Obezbediti prohodnost disajnih puteva: odstraniti strani sadr aj, kod osoba
bez svesti odabrati odgovaraju u metodu za oslobaanje disajnog puta
(zabaci glavu - podigni bradu ili trostruki hvat).
Postaviti povreenog u odgovaraju i poloaj: svesne osobe postaviti u
polusedei poloaj a osobe bez svesti u boni koma poloaj, na stranu
povrede.
Na otvorenu ranu na grudima postaviti sredstvo od nepropusnog ma terijala
i zalepiti ga flasterom sa tri strane i tako napraviti lepr avi zalistak (vazduh
moe da izae, ali ne moe da ue u grudni ko).
Stalno nadzirati povreenog i pratiti ivotne funkcije.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE TRBUHA

Povrede trbuha mogu biti probojne i tupe. Probojne rane


mogu biti strelne i ubodne. Tupa povreda mo e nastati
kao posledica direktnog pritiska na trbuh, esto sa
nagnjeenjem i/ili povredom unutra njih organa i
pripadajuih krvnih sudova.
Povrede trbuha su esto praene krvarenjem, infekcijom i
okom.
Simptomi i znakovi: rane u podruju trbuha, bol,
osetljivost trbunog zida, munina i povraanje.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE TRBUHA
Postupak prve pomoi kod povrede trbuha

- Prepoznati vrstu povrede.


- Postaviti povreenu svesnu osobu u le ei poloaj sa
savijenim nogama u kolenu, a osobu bez svesti u bo ni
koma poloaj.
- Strogo je zabranjeno davati povreenom hranu ili pi e!
- Organe trbune duplje, ako su kroz ranu iza li napolje, ne
vraati. Prekrite ih sterilnom vla nom gazom i zaviti
(oprez! - ne stezati).
- Uklanjanje stranih tela, koji su zabodeni u trbu nu duplju,
je zabranjeno.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE TRBUHA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE KARLICE

Prelom kostiju karlice je esto povezan sa


povredom unutranjih organa i gornjim
delom nadkolene kosti.
Simptomi i znakovi: bol, nemogunost
pokretanja, otok i podliv, vidljivi znaci
preloma butne kosti (asimetrija nogu,
iskrenuto stopalo), sumnja na unutara nje
krvarenje, bolno mokrenje ili prestanak
mokrenja, krv u mokrai.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE KARLICE
Postupak prve pomoi

Prepoznati vrstu povrede.


Mirovanje, imobilizacija.
Postaviti svesnu povreenu osobu u
odgovarajui poloaj. Tako je poloaj kod
povrede karlice leei sa savijenim nogama u
kuku i kolenu i blago razmaknutim kolenima.
Kod istovremene povrede karlice i butne kosti
poloaj je leei s ispruenim nogama.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

POVREDE KOTANO-ZGLOBNOG SISTEMA


Povrede zglobova su nagnjeenje, uganue, iaenje i prelom delova
kostiju koje ulaze u sastav zgloba.
Simptomi i znakovi su bol, otok, krvni podliv, ograni ena pokretljivost, kod
teih povreda vidljiv je deformitet.
Postupci prve pomoi

Mirovanje,
Hladni oblog (kesa sa ledom) ,
Imobilizacija,
Podizanje povreenog ekstremiteta.

Zabranjeno je nametanje zgloba.


2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

PRIMARNA
( PRIVREMENA )
IMOBILIZACIJA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

TRETMAN PRELOMA KOSTIJU,


IAENJA I UGANUA ZGLOBOVA

Imobilizacija je stavljanje nekog dela tela


ili celog organizma u stanje mirovanja

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

PODELA IMOBILIZACIJE

privremena (transportna)

stalna (definitivna)

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

CILJ IMOBILIZACIJE

Udoban transport povreenog

Ublaavanje bola i spreavanje oka

Poboljanje cirkulacije

Spreavanje naknadnih povreda krvnih sudova, nerava i


mekih tkiva fragmentima povreenih kostiju .
Spreavanje daljeg irenja infekcije.
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

PRAVILA IMOBILIZACIJE
1. Postupak imobilizacije mora biti pa ljiv bez grubih manipulacija koje mogu da
prouzrokuju naknadne povrede.
2.
Prilikom imobilizacije p ridravati se "pravila dvojke": prvu pomo pruaju dva lica,
imobilisati dva susedna zgloba, imobilizaciono sredstvo pri vrstiti na dva mesta
(iznad i ispod mesta preloma).
3. Povreene kosti se ne nametaju tokom pruanja prve pomoi.
4. Pri imobilizaciji ispotovati prirodni (fiziolo ki) poloaj (noga ispruena, ruka
savijena pod pravim uglom u laktu i pripijena uz telo, aka - u poloaju kao da
dri lopticu) ukoliko je mogu e. U suprotnom, imobilisati u zate enom poloaju.
5. Povreeni zglob ostaviti u zateenom poloaju i imobilisati 2/3 susedne kosti.
6. U sluaju krvarenja (otvoren prelom), prvo zaustaviti krvarenje i zbri nuti ranu
sledeim redosledom: digitalna kompresija, kompresivni zavoj, imobiliz acija, sve
vreme pridravati povreeni deo tela
7. Imobilizaciju vre najmanje dve osobe, jedan spasilac pridr ava povreeni deo
tela dok drugi postavlja sredstvo za imobilizaciju. Pri imobiliz aciji kime, karlice i
veih kostiju potrebno je vi e spasilaca.
8. Sredstvo za imobilizaciju ne sme da ometa cirkulaciju (kontrolis ati boju i
temperaturu koe, boju noktiju, pojavu otoka, osetljivost i pokretljivost ispod
mesta imobilizacije).

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU

standardna

improvizovana

(priruni materijal koji se nae na mestu nesre e)

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

STANDARDNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU

sve vrste zavojnog materijala


trougla marama
udlage
anc-ove kragne
Daske za imobilizaciju ki menog
stuba
2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

STANDARDNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU

Spinalna daska

Vakum duek

Stre nosilo

Kratka spi nalna daska

De iji body splint

K.E.D .( Kendrick Extrication Device )

PRIRUNA SREDSTVA ZA IMOBILIZACIJU

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA


KIME KRAMEROVOM UDLAGOM

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA


KIME PRIRUNIM SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA VRATNOG DELA


KIME PRIRUNIM SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMOBILIZACIJA SPINALNOM DASKOM

1.

2.

3.

IMOBILIZACIJA SPINALNOM DASKOM

Zatita od pokreta:
gore dole; levo desno
(spreava kompresiju i lateralno
pomeranje prljenova)

Cefalino pomeranje

Pomeranje karlice i
donjeg dela kime

Kaudalno pomeranje

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA KIME
PRIRUNIM SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
KARLICE PRIRUNIM
SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA KLJUNE KOSTI


TROUGLOM MARAMOM

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA GORNJIH
EKSTREMITETA DELOVIMA ODE E

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
GORNJIH EKSTREMITETA
TROUGLASTOM MARAMOM

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
GORNJIH EKSTREMITETA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA GORNJIH EKSTREMITETA


PRIRUNIM SREDSTVINA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
KUKA PRIRUNIM
SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
PRIRUNIM SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
DONJEG POVREENOG
EKSTREMITETA UZ ZDRAVI

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
PRIRUNIM SREDSTVIMA

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMOBILIZACIJA DONJIH
EKSTREMITETA EBETOM

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved

IMPBILIZACIJA
DONJIH EKSTREMITETA
ZAVOJEM UZ HLAENJE

2012. Intellectual Property Office. All rights reserved