You are on page 1of 28

LAKUAN MOTOR

&
BIOMEKANIK

UNIT 4

ASAS BIOMEKANIK
4.1 Asas Biomekanik

Bio bermaksud sistem biologi (kehidupan)


Mekanik bermaksud analisis daya dan
kesannya.
Biomekanik ialah kajian tentang daya
yang bertindak ke atas tubuh manusia
dan kesan yang dihasilkan daripada daya
tersebut.
Definisi
Menurut Watkins (1999), biomekanik ialah
kajian daya yang bertindak ke atas objek
dan kesannya kepada pergerakan, bentuk,
saiz dan struktur.
Menurut Mc Ginnis (1999), biomekanik
ialah kajian daya dan kesannya pada
sistem khidupan.
Menurut Hay (1985), biomekanik ialah
kajian tentang tindakan daya dalaman dan
luaran pada tubuh manusia dan kesan yang
dihasilkan melalui tindakan tersebut.
Biomekanik berkaitan dengan pergerakan
yang melibatkan:
Sistem otot
Sistem rangka
Prinsip mekanikal dalam pergerakan manusia
Kepentingan biomekanik ialah:
Membantu tingkatkan kecekapan dan prestasi
dalam aktiviti fizikal
Merancang program latihan yang lebih berkesan
dan selamat
Prinsip-prinsip biomekanik dalam
pergerakan tubuh manusia ialah:
Sistem tuas
Berfungsi untuk meningkatkan daya dan menambahkan
kelajuan dalam sistem mekanikal jasad
4.1.1 Ciri-ciri Sistem Mekanikal
Jasad
Bentuk badan manusia adalah berasaskan
struktur rangka.
Tulang-tulang akan bersambung melalui sendi
yang bertindak sebagai tuas.
Pergerakan berlaku melalui pengecutan otot.
Sistem tuas rangka penting kerana
mempengaruhi keupayaan mekanikal jasad.
Sistem Tuas Rangka
Tuas ialah satu struktur tegar yang
bergerak pada satu titik tetap.
Tuas terdiri daripada:
Beban = bertindak sebagai rintangan
atau kerja
Daya = bertindak sebagai penguncupan
otot
Fulkrum = bertindak sebagai sendi atau
paksi
Jenis-jenis Tuas
Terdapat tiga kelas tuas, iaitu:
Tuas kelas pertama
Tuas kelas kedua
Tuas kelas ketiga

• Klasifikasi tuas adalah ditentukan oleh tiga


kedudukan, iaitu:
Kedudukan fulkrum
Kedudukan beban
Kedudukan daya
Tuas kelas pertama
• Berlaku apabila fulkrum
berada di antara daya dan
beban.
• menggunakan daya yang
minimum untuk
mengatasi beban yang
besar tetapi pergerakan
yang perlahan.
• Digunakan untuk:
– keseimbangan
– tingkatkan kelajuan dan
julat pergerakan
– tidak meningkatkan daya
Contoh tuas kelas pertama

• Aktiviti pukulan
dalam badminton
– Fulkrum F
=pergelangan
tangan
– Daya=
D B
otot bahagian
lengan
– Beban=
berat tubuh badan
Tuas kelas kedua
• Berlaku apabila beban
berada di antara daya
dan fulkrum.
• Menggunakan daya
yang minimum untuk
mengatasi beban yang
besar tetapi
pergerakan perlahan.
• Digunakan untuk:
– Menghasilkan daya
gerakan
Contoh tuas kelas kedua

• Aktiviti lonjakan
menggunakan
lombol
– Fulkrum =hujung jari
kaki
B
– Daya= penguncupan
otot kaki
– Beban= berat badan D
F
Tuas kelas ketiga

• Berlaku apabila daya


berada di antara
beban dan fulkrum.
• Menggunakan daya
yang maksimum dan
pergerakan pantas.
• Digunakan untuk:
– Menambahkan kelajuan
Contoh tuas kelas ketiga

• Aktiviti menolak
bola hoki
– Fulkrum=
pergelangan tangan
kiri D
– Daya=
tangan kanan
– Beban= F
bola hoki
B
4.2 Deskripsi Pergerakan Asas

Pergerakan asas adalah berdasarkan


kepada tiga satah anatomi iaitu:
Satah sagital
Satah frontal
Satah horizontal (transverse)
Satah sagital
Satah yang membahagi badan kepada dua
iaitu bahagian kanan dan kiri.
Satah ini merentas dari depan
ke belakang badan.
Contoh pergerakan ialah:
Fleksi
Hiperfleksi
Ekstensi
Hiperekstensi
Plantar-fleksi
Dorsi-fleksi
Contoh rajah satah sagital

Dorsi-
fleksi

Fleksi Hiperekstensi

Ekstensi Plantar-fleksi
Satah frontal
Satah yang membahagi badan kepada dua iaitu
bahagian depan dan belakang.
Satah ini merentas dari sisi kanan
ke sisi kiri badan.
Contoh pergerakan ialah:
abduksi
aduksi
fleksi lateral
inversi
eversi
Contoh rajah satah frontal
kanan

abduksi
kiri

Fleksi lateral

aduksi

inversi

eversi
Satah horizontal (transverse)
Satah yang membahagi badan kepada dua
iaitu bahagian atas dan bawah.
Satah ini merentas di bahagian
tengah badan.
Contoh pergerakan ialah:
Rotasi
Supinasi
Pronasi
Sirkumduksi
Contoh rajah satah horizontal

rotasi

supinasi

sirkumduksi
pronasi
4.2 Jenis-jenis pergerakan

Dalam aktiviti fizikal, pergerakan asas ini


bergabung untuk menghasilkan daya
maksimum.
Bagi menghasilkan daya maksimum,
pergerakan perlu menggunakan banyak
sendi.
Terdapat dua jenis pergerakan iaitu:
Pergerakan linear
Pergerakan putaran
Pergerakan Linear

Pergerakan yang melibatkan sesaran


bergerak secara menegak atau
mendatar pada arah, jarak dan masa
yang sama.
Terbahagi kepada dua jenis iaitu:
Pergerakan rektilinear
Pergerakan kurvelinear
Pergerakan Rektilinear
• Pergerakan yang
melibatkan sesaran
mengikut landasan
lurus.
• Contoh:
– Pergerakan lompatan
acara palang dalam
gimnastik.
– Kedudukan sendi bahu
dan pinggul pada arah
yang sama
Pergerakan Kurvelinear

• Pergerakan yang
melibatkan sesaran
mengikut landasan
yang melengkung.
• Contoh:
– Pergerakan fasa
lompatan dalam
gimnastik.
– Kedudukan sendi
pinggul dan bahu
adalah sama.
Pergerakan Putaran/Rotasi/Bersudut

Berlaku apabila bahagian badan


bergerak mengikut lengkung bulatan
mengelilingi satu paksi putaran.
Sesaran bergerak dengan sudut, arah
dan masa yang sama.
Terbahagi kepada dua:
Pergerakan putaran paksi dalaman
Pergerakan putaran paksi luaran
Pergerakan putaran paksi dalaman

• Pergerakan ini
berlaku apabila
kaki dinaikkan ke
atas dan
bahagian badan
bersentuhan
dengan tapak
sokongan.
Pergerakan putaran paksi luaran

• Berlaku apabila
tapak sokongan
iaitu bahagian
tengah palang
berada di luar
atau jauh
daripada badan.
AKTIVITI
• Anda dikehendaki berada dalam kumpulan.
• Setiap kumpulan akan mendapat satu
topik.
• Arahan : Cari tiga contoh aktiviti, sukan
atau permainan lain bagi setiap topik yang
kumpulan anda dapat. Huraikan tentang
sukan dan permainan tersebut.
– Contoh: topik tuas kelas pertama.
– Aktiviti tekan tubi. huraikan aktiviti ini berada
dalam tuas kelas pertama.